Gujarati

Mix Examples - Triangles Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Triangles · Mix Examples - Triangles

549+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 549 questions in Gujarati

51
Medium
આકૃતિમાં,જો $\triangle ABC \sim \triangle DEF$ હોય અને તેમની બાજુઓની લંબાઈ ($cm$ માં) દર્શાવ્યા મુજબ હોય,તો દરેક ત્રિકોણની બાજુઓની લંબાઈ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $\triangle ABC \sim \triangle DEF$.
તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{DE} = \frac{BC}{EF} = \frac{CA}{FD}$
આપેલ પદોને મૂકતા:
$\frac{2x - 1}{18} = \frac{2x + 2}{3x + 9} = \frac{3x}{6x}$
પ્રથમ અને ત્રીજો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{2x - 1}{18} = \frac{3x}{6x}$
$\frac{2x - 1}{18} = \frac{1}{2}$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$2(2x - 1) = 18$
$4x - 2 = 18$
$4x = 20$
$x = 5$
હવે,બાજુઓની લંબાઈ ગણતા:
$\triangle ABC$ માટે:
$AB = 2(5) - 1 = 9 \, cm$
$BC = 2(5) + 2 = 12 \, cm$
$CA = 3(5) = 15 \, cm$
$\triangle DEF$ માટે:
$DE = 18 \, cm$
$EF = 3(5) + 9 = 24 \, cm$
$FD = 6(5) = 30 \, cm$
52
DifficultMCQ
આકૃતિમાં,જો $\angle A = \angle C$,$AB = 6 \, cm$,$BP = 15 \, cm$,$AP = 12 \, cm$ અને $CP = 4 \, cm$ હોય,તો $PD$ અને $CD$ ની લંબાઈ શોધો (સેમીમાં).
Question diagram
A
$6, 7$
B
$4, 5$
C
$2, 3$
D
$5, 2$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\angle A = \angle C$,$AB = 6 \, cm$,$BP = 15 \, cm$,$AP = 12 \, cm$ અને $CP = 4 \, cm$.
$\triangle APB$ અને $\triangle CPD$ માં:
$\angle A = \angle C$ [આપેલ છે]
$\angle APB = \angle CPD$ [અભિકોણો]
તેથી,$\triangle APB \sim \triangle CPD$ [$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ]
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AP}{CP} = \frac{BP}{PD} = \frac{AB}{CD}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{12}{4} = \frac{15}{PD} = \frac{6}{CD}$
પ્રથમ બે પદો લેતા:
$\frac{12}{4} = \frac{15}{PD} \implies 3 = \frac{15}{PD} \implies PD = \frac{15}{3} = 5 \, cm$
પ્રથમ અને છેલ્લું પદ લેતા:
$\frac{12}{4} = \frac{6}{CD} \implies 3 = \frac{6}{CD} \implies CD = \frac{6}{3} = 2 \, cm$
આમ,$PD$ ની લંબાઈ $5 \, cm$ અને $CD$ ની લંબાઈ $2 \, cm$ છે.
53
Difficult
આપેલ છે કે $\triangle ABC \sim \triangle EDF$ છે,જેમાં $AB = 5 \, cm$,$AC = 7 \, cm$,$DF = 15 \, cm$ અને $DE = 12 \, cm$ છે. ત્રિકોણની બાકીની બાજુઓની લંબાઈ શોધો.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે,$\triangle ABC \sim \triangle EDF$. ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓ સમાન ગુણોત્તરમાં હોય છે.
એટલે કે,$\frac{AB}{ED} = \frac{AC}{EF} = \frac{BC}{DF}$ ...... $(i)$
આપેલ કિંમતો $AB = 5 \, cm$,$AC = 7 \, cm$,$DF = 15 \, cm$ અને $DE = 12 \, cm$ છે.
આ કિંમતોને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\frac{5}{12} = \frac{7}{EF} = \frac{BC}{15}$
પ્રથમ અને બીજા પદને લેતા:
$\frac{5}{12} = \frac{7}{EF}$
$\Rightarrow EF = \frac{7 \times 12}{5} = \frac{84}{5} = 16.8 \, cm$
પ્રથમ અને ત્રીજા પદને લેતા:
$\frac{5}{12} = \frac{BC}{15}$
$\Rightarrow BC = \frac{5 \times 15}{12} = \frac{75}{12} = 6.25 \, cm$
આમ,બાકીની બાજુઓની લંબાઈ $EF = 16.8 \, cm$ અને $BC = 6.25 \, cm$ છે.
Solution diagram
54
Difficult
સાબિત કરો કે જો ત્રિકોણની એક બાજુને સમાંતર રેખા દોરવામાં આવે જે બાકીની બે બાજુઓને છેદે,તો તે બે બાજુઓ સમાન ગુણોત્તરમાં વિભાજિત થાય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે એક $\triangle ABC$ છે જેમાં $BC$ ને સમાંતર રેખા $DE$ એ $AB$ ને $D$ માં અને $AC$ ને $E$ માં છેદે છે. સાબિત કરવાનું છે કે: $DE$ એ બંને બાજુઓને સમાન ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,એટલે કે,$\frac{AD}{DB} = \frac{AE}{EC}$.
રચના: $BE$ અને $CD$ ને જોડો અને $EF \perp AB$ તથા $DG \perp AC$ દોરો.
સાબિતી: અહીં,$\frac{\text{ar}(\triangle ADE)}{\text{ar}(\triangle BDE)} = \frac{\frac{1}{2} \times AD \times EF}{\frac{1}{2} \times DB \times EF} = \frac{AD}{DB}$ ......$(i)$ [કારણ કે,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$]
તે જ રીતે,$\frac{\text{ar}(\triangle ADE)}{\text{ar}(\triangle DEC)} = \frac{\frac{1}{2} \times AE \times DG}{\frac{1}{2} \times EC \times DG} = \frac{AE}{EC}$ ......$(ii)$
હવે,$\triangle BDE$ અને $\triangle DEC$ એ એક જ સમાંતર રેખાઓ $DE$ અને $BC$ ની વચ્ચે આવેલા છે અને એક જ પાયા $DE$ પર આવેલા છે,તેથી,$\text{ar}(\triangle BDE) = \text{ar}(\triangle DEC)$ ......$(iii)$
સમીકરણ $(i), (ii)$ અને $(iii)$ પરથી,આપણને મળે છે $\frac{AD}{DB} = \frac{AE}{EC}$.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
55
Difficult
આપેલ આકૃતિમાં,જો $PQRS$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોય અને $AB \parallel PS$ હોય,તો સાબિત કરો કે $OC \parallel SR$.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે: $PQRS$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે,તેથી $PQ \parallel SR$ અને $PS \parallel QR$. વળી,$AB \parallel PS$.
સાબિત કરવાનું છે: $OC \parallel SR$.
સાબિતી: $\triangle OPS$ અને $\triangle OAB$ માં,કારણ કે $PS \parallel AB$:
$\angle POS = \angle AOB$ (સામાન્ય ખૂણો)
$\angle OSP = \angle OBA$ (અનુકોણ)
તેથી,$\triangle OPS \sim \triangle OAB$ ($AAA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ).
આમ,$\frac{PS}{AB} = \frac{OS}{OB}$ ..........$(i)$
$\triangle CQR$ અને $\triangle CAB$ માં,કારણ કે $QR \parallel PS \parallel AB$:
$\angle QCR = \angle ACB$ (સામાન્ય ખૂણો)
$\angle CQR = \angle CAB$ (અનુકોણ)
તેથી,$\triangle CQR \sim \triangle CAB$ ($AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ).
આમ,$\frac{QR}{AB} = \frac{CR}{CB}$.
$PQRS$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોવાથી,$PS = QR$. આ કિંમત મૂકતા:
$\frac{PS}{AB} = \frac{CR}{CB}$ ..........$(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ પરથી:
$\frac{OS}{OB} = \frac{CR}{CB} \Rightarrow \frac{OB}{OS} = \frac{CB}{CR}$.
બંને બાજુથી $1$ બાદ કરતા:
$\frac{OB}{OS} - 1 = \frac{CB}{CR} - 1$
$\frac{OB - OS}{OS} = \frac{CB - CR}{CR}$
$\frac{BS}{OS} = \frac{BR}{CR}$.
પ્રમેય $6.2$ (થેલ્સના પ્રમેયનું પ્રતિપ) મુજબ,$SR \parallel OC$ (અથવા $OC \parallel SR$). આમ સાબિત થાય છે.
56
DifficultMCQ
$5\, m$ લાંબી સીડી એક ઊભી દીવાલ પર એવી રીતે ટેકવેલી છે કે તે દીવાલ પર $4 \,m$ ની ઊંચાઈએ પહોંચે છે. જો સીડીના પાયાને $1.6 \,m$ દીવાલ તરફ ખસેડવામાં આવે,તો સીડીનો ઉપરનો ભાગ દીવાલ પર કેટલા અંતરે ઉપરની તરફ સરકશે તે શોધો (મીટરમાં).
A
$1$
B
$0.7$
C
$0.9$
D
$0.8$

Solution

(D) ધારો કે $AC$ એ $5\,m$ લાંબી સીડી છે અને $BC = 4\,m$ એ દીવાલની ઊંચાઈ છે જ્યાં સીડી ટેકવેલી છે. જો સીડીના પાયાને $1.6\,m$ દીવાલ તરફ ખસેડવામાં આવે,એટલે કે $AD = 1.6\,m$,તો સીડી ઉપરની તરફ $ED$ નવી સ્થિતિમાં સરકે છે.
કાટકોણ $\triangle ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AC^2 = AB^2 + BC^2$
$5^2 = AB^2 + 4^2$
$25 = AB^2 + 16$
$AB^2 = 9 \Rightarrow AB = 3\,m$.
હવે,દીવાલથી પાયાનું નવું અંતર $DB = AB - AD = 3 - 1.6 = 1.4\,m$ છે.
કાટકોણ $\triangle EBD$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$ED^2 = EB^2 + DB^2$
$5^2 = EB^2 + (1.4)^2$
$25 = EB^2 + 1.96$
$EB^2 = 25 - 1.96 = 23.04$
$EB = \sqrt{23.04} = 4.8\,m$.
સીડીનો ઉપરનો ભાગ જેટલા અંતરે ઉપરની તરફ સરકે છે તે $EC = EB - BC = 4.8 - 4 = 0.8\,m$ છે.
Solution diagram
57
DifficultMCQ
શહેર $A$ થી શહેર $B$ જવા માટે,શહેર $C$ થઈને એક માર્ગ છે જ્યાં $AC \perp CB$,$AC = 2x \, km$ અને $CB = 2(x+7) \, km$ છે. શહેર $A$ અને $B$ ને સીધી રીતે જોડતો $26 \, km$ લાંબો હાઈવે બનાવવાનું પ્રસ્તાવિત છે. હાઈવેના નિર્માણ પછી શહેર $A$ થી શહેર $B$ પહોંચવામાં કેટલું અંતર બચશે તે શોધો (કિમીમાં).
A
$8$
B
$10$
C
$12$
D
$25$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$AC \perp CB$,$AC = 2x \, km$,$CB = 2(x+7) \, km$ અને $AB = 26 \, km$.
આકૃતિ પરથી,આપણને કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle ACB$ મળે છે જે $C$ આગળ કાટખૂણો ધરાવે છે.
હવે,$\triangle ACB$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AB^2 = AC^2 + BC^2$
$(26)^2 = (2x)^2 + \{2(x+7)\}^2$
$676 = 4x^2 + 4(x^2 + 49 + 14x)$
$676 = 4x^2 + 4x^2 + 196 + 56x$
$676 = 8x^2 + 56x + 196$
$8x^2 + 56x - 480 = 0$
$8$ વડે ભાગતા,આપણને મળે: $x^2 + 7x - 60 = 0$
$x^2 + 12x - 5x - 60 = 0$
$x(x + 12) - 5(x + 12) = 0$
$(x + 12)(x - 5) = 0$
$x = -12$ અથવા $x = 5$.
અંતર ઋણ ન હોઈ શકે,તેથી $x = 5$ (કારણ કે $x \neq -12$).
હવે,$AC = 2x = 2(5) = 10 \, km$ અને $BC = 2(x+7) = 2(5+7) = 24 \, km$.
શહેર $C$ થઈને શહેર $A$ થી શહેર $B$ પહોંચવા માટે કાપેલું અંતર $= AC + BC = 10 + 24 = 34 \, km$.
હાઈવેના નિર્માણ પછી શહેર $A$ થી શહેર $B$ પહોંચવા માટે કાપેલું અંતર $= AB = 26 \, km$.
તેથી,બચેલું અંતર $= 34 - 26 = 8 \, km$ છે.
Solution diagram
58
MediumMCQ
$18 \, m$ ઊંચો ધ્વજદંડ $9.6 \, m$ લાંબો પડછાયો પાડે છે. ધ્વજદંડની ટોચનું પડછાયાના દૂરના છેડાથી અંતર શોધો. ($m$ માં)
A
$10.4$
B
$20.4$
C
$20.6$
D
$30.4$

Solution

(B) ધારો કે $BC = 18 \, m$ એ ધ્વજદંડ છે અને તેનો પડછાયો $AB = 9.6 \, m$ છે. ધ્વજદંડની ટોચ $(C)$ નું પડછાયાના દૂરના છેડા $(A)$ થી અંતર $AC$ છે.
કાટકોણ $\triangle ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AC^2 = AB^2 + BC^2$
$AC^2 = (9.6)^2 + (18)^2$
$AC^2 = 92.16 + 324$
$AC^2 = 416.16$
$AC = \sqrt{416.16} = 20.4 \, m$
આમ,જરૂરી અંતર $20.4 \, m$ છે.
Solution diagram
59
DifficultMCQ
એક સ્ટ્રીટ લાઈટનો બલ્બ રસ્તાની સપાટીથી $6 \, m$ ઊંચાઈએ એક થાંભલા પર લગાવેલો છે. જો $1.5 \, m$ ઊંચાઈ ધરાવતી એક સ્ત્રી $3 \, m$ લાંબો પડછાયો પાડે,તો તે થાંભલાના પાયાથી કેટલી દૂર છે તે શોધો. ($m$ માં)
A
$11$
B
$10$
C
$9$
D
$8$

Solution

(C) ધારો કે $A$ એ થાંભલા પર લગાવેલા સ્ટ્રીટ લાઈટના બલ્બનું સ્થાન છે,જ્યાં $AB = 6 \, m$ છે અને $CD = 1.5 \, m$ એ સ્ત્રીની ઊંચાઈ છે અને તેનો પડછાયો $ED = 3 \, m$ છે. ધારો કે થાંભલા અને સ્ત્રી વચ્ચેનું અંતર $x \, m$ છે.
અહીં,સ્ત્રી અને થાંભલો બંને શિરોલંબ ઉભા છે.
તેથી,$CD \parallel AB$.
$\triangle CDE$ અને $\triangle ABE$ માં,$\angle E = \angle E$ [સામાન્ય ખૂણો].
$\angle ABE = \angle CDE = 90^{\circ}$ [દરેક $90^{\circ}$ છે].
તેથી,$\triangle CDE \sim \triangle ABE$ [$AAA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ].
તેથી,$\frac{ED}{EB} = \frac{CD}{AB}$.
$\frac{3}{3 + x} = \frac{1.5}{6}$.
$3 \times 6 = 1.5(3 + x)$.
$18 = 4.5 + 1.5x$.
$1.5x = 18 - 4.5$.
$1.5x = 13.5$.
$x = \frac{13.5}{1.5} = 9 \, m$.
આમ,તે થાંભલાના પાયાથી $9 \, m$ ના અંતરે છે.
Solution diagram
60
Difficult
આકૃતિમાં,$ABC$ એ $B$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો ત્રિકોણ છે અને $BD \perp AC$ છે. જો $AD = 4 \, cm$ અને $CD = 5 \, cm$ હોય,તો $BD$ અને $AB$ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે કે,$\triangle ABC$ માં $\angle B = 90^{\circ}$ અને $BD \perp AC$ છે.
વળી,$AD = 4 \, cm$ અને $CD = 5 \, cm$ છે.
$\triangle ADB$ અને $\triangle CDB$ માં,$\angle ADB = \angle CDB = 90^{\circ}$ છે.
વળી,$\angle BAD = \angle DBC$ (કારણ કે બંને $90^{\circ} - \angle C$ ને સમાન છે).
તેથી,$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ $\triangle ADB \sim \triangle CDB$ થાય.
આમ,$\frac{BD}{AD} = \frac{CD}{BD}$ મળે.
$\Rightarrow BD^2 = AD \times CD = 4 \times 5 = 20$.
$\Rightarrow BD = \sqrt{20} = 2\sqrt{5} \, cm$.
હવે,કાટકોણ $\triangle ADB$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$AB^2 = AD^2 + BD^2 = 4^2 + (2\sqrt{5})^2 = 16 + 20 = 36$.
$\Rightarrow AB = \sqrt{36} = 6 \, cm$.
આમ,$BD = 2\sqrt{5} \, cm$ અને $AB = 6 \, cm$ થાય.
61
Difficult
આકૃતિમાં,$PQR$ એ $Q$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો કાટકોણ ત્રિકોણ છે અને $QS \perp PR$ છે. જો $PQ = 6 \, cm$ અને $PS = 4 \, cm$ હોય,તો $QS$,$RS$ અને $QR$ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે કે,$\Delta PQR$ માં $\angle Q = 90^{\circ}$,$QS \perp PR$,$PQ = 6 \, cm$ અને $PS = 4 \, cm$ છે.
કાટકોણ $\Delta PSQ$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$PQ^2 = PS^2 + QS^2$
$6^2 = 4^2 + QS^2$
$36 = 16 + QS^2$
$QS^2 = 20$
$QS = \sqrt{20} = 2\sqrt{5} \, cm$.
કારણ કે $\Delta PSQ \sim \Delta QSR$,તેથી:
$\frac{PS}{QS} = \frac{QS}{RS}$
$QS^2 = PS \times RS$
$20 = 4 \times RS$
$RS = 5 \, cm$.
કાટકોણ $\Delta QSR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$QR^2 = QS^2 + RS^2$
$QR^2 = 20 + 5^2$
$QR^2 = 20 + 25 = 45$
$QR = \sqrt{45} = 3\sqrt{5} \, cm$.
આમ,$QS = 2\sqrt{5} \, cm$,$RS = 5 \, cm$ અને $QR = 3\sqrt{5} \, cm$ છે.
62
Difficult
$\triangle PQR$ માં,$PD \perp QR$ છે જેથી $D$ એ $QR$ પર આવેલું છે. જો $PQ = a$,$PR = b$,$QD = c$ અને $DR = d$ હોય,તો સાબિત કરો કે $(a+b)(a-b) = (c+d)(c-d)$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\triangle PQR$ માં,$PD \perp QR$,$PQ = a$,$PR = b$,$QD = c$ અને $DR = d$.
સાબિત કરવાનું છે: $(a+b)(a-b) = (c+d)(c-d)$.
સાબિતી: કાટકોણ $\triangle PDQ$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$PQ^2 = PD^2 + QD^2$
$a^2 = PD^2 + c^2$
$PD^2 = a^2 - c^2$ ...... $(i)$
કાટકોણ $\triangle PDR$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$PR^2 = PD^2 + DR^2$
$b^2 = PD^2 + d^2$
$PD^2 = b^2 - d^2$ ...... $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ પરથી:
$a^2 - c^2 = b^2 - d^2$
$a^2 - b^2 = c^2 - d^2$
$(a - b)(a + b) = (c - d)(c + d)$
આમ,$(a + b)(a - b) = (c + d)(c - d)$ સાબિત થાય છે.
Solution diagram
63
Difficult
ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,$\angle A + \angle D = 90^{\circ}$ છે. સાબિત કરો કે $AC^{2} + BD^{2} = AD^{2} + BC^{2}$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: એક ચતુષ્કોણ $ABCD$ જેમાં $\angle A + \angle D = 90^{\circ}$ છે.
સાબિત કરવાનું છે: $AC^{2} + BD^{2} = AD^{2} + BC^{2}$.
રચના: $AB$ અને $DC$ ને લંબાવો જેથી તેઓ બિંદુ $E$ પર મળે.
સાબિતી: $\triangle AED$ માં,$\angle A + \angle D = 90^{\circ}$ (આપેલ છે).
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$\angle E = 180^{\circ} - (\angle A + \angle D) = 180^{\circ} - 90^{\circ} = 90^{\circ}$.
કાટકોણ $\triangle AED$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $AD^{2} = AE^{2} + DE^{2}$ ... $(i)$
કાટકોણ $\triangle BEC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $BC^{2} = BE^{2} + CE^{2}$ ... $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા: $AD^{2} + BC^{2} = AE^{2} + DE^{2} + BE^{2} + CE^{2}$ ... $(iii)$
કાટકોણ $\triangle AEC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $AC^{2} = AE^{2} + CE^{2}$ ... $(iv)$
કાટકોણ $\triangle BED$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $BD^{2} = BE^{2} + DE^{2}$ ... $(v)$
$(iv)$ અને $(v)$ નો સરવાળો કરતા: $AC^{2} + BD^{2} = AE^{2} + CE^{2} + BE^{2} + DE^{2}$ ... $(vi)$
$(iii)$ અને $(vi)$ ની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે: $AC^{2} + BD^{2} = AD^{2} + BC^{2}$.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
64
Difficult
આકૃતિમાં,$l \parallel m$ છે અને રેખાખંડો $AB, CD$ અને $EF$ બિંદુ $P$ માં સંગામી છે. સાબિત કરો કે $\frac{AE}{BF} = \frac{AC}{BD} = \frac{CE}{FD}$.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $l \parallel m$ અને રેખાખંડો $AB, CD$ અને $EF$ બિંદુ $P$ માં સંગામી છે.
સાબિત કરવાનું છે: $\frac{AE}{BF} = \frac{AC}{BD} = \frac{CE}{FD}$.
સાબિતી:
$\triangle APC$ અને $\triangle BPD$ માં,
$\angle APC = \angle BPD$ [અભિકોણો]
$\angle PAC = \angle PBD$ [યુગ્મકોણો,કારણ કે $l \parallel m$]
તેથી,$\triangle APC \sim \triangle BPD$ [$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ]
તેથી,$\frac{AP}{PB} = \frac{AC}{BD} = \frac{PC}{PD}$ ......$(i)$
$\triangle APE$ અને $\triangle BPF$ માં,
$\angle APE = \angle BPF$ [અભિકોણો]
$\angle PAE = \angle PBF$ [યુગ્મકોણો]
તેથી,$\triangle APE \sim \triangle BPF$ [$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ]
તેથી,$\frac{AP}{PB} = \frac{AE}{BF} = \frac{PE}{PF}$ ......$(ii)$
$\triangle PEC$ અને $\triangle PFD$ માં,
$\angle EPC = \angle FPD$ [અભિકોણો]
$\angle PCE = \angle PDF$ [યુગ્મકોણો]
તેથી,$\triangle PEC \sim \triangle PFD$ [$AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ]
તેથી,$\frac{PE}{PF} = \frac{PC}{PD} = \frac{CE}{FD}$ ......$(iii)$
સમીકરણ $(i), (ii)$ અને $(iii)$ પરથી,
$\frac{AP}{PB} = \frac{AC}{BD} = \frac{AE}{BF} = \frac{PE}{PF} = \frac{CE}{FD}$
આમ,$\frac{AE}{BF} = \frac{AC}{BD} = \frac{CE}{FD}$. જે સાબિત થાય છે.
65
Difficult
આકૃતિમાં,$PA$,$QB$,$RC$ અને $SD$ એ રેખા $l$ પરના લંબ છે. જો $AB = 6 \, cm$,$BC = 9 \, cm$,$CD = 12 \, cm$ અને $PS = 36 \, cm$ હોય,તો $PQ$,$QR$ અને $RS$ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે: $AB = 6 \, cm$,$BC = 9 \, cm$,$CD = 12 \, cm$ અને $PS = 36 \, cm$.
વળી,$PA$,$QB$,$RC$ અને $SD$ એ રેખા $l$ પરના લંબ છે,જેનો અર્થ છે કે $PA \parallel QB \parallel RC \parallel SD$.
અંત:ખંડ પ્રમેય (intercept theorem) મુજબ,એક છેદિકા પરના અંત:ખંડોનો ગુણોત્તર બીજી છેદિકા પરના અંત:ખંડોના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે:
$PQ : QR : RS = AB : BC : CD$
$PQ : QR : RS = 6 : 9 : 12$
ધારો કે $PQ = 6x$,$QR = 9x$ અને $RS = 12x$.
કુલ લંબાઈ $PS = 36 \, cm$ હોવાથી:
$PQ + QR + RS = 36$
$6x + 9x + 12x = 36$
$27x = 36$
$x = \frac{36}{27} = \frac{4}{3}$
હવે,લંબાઈની ગણતરી કરતા:
$PQ = 6x = 6 \times \frac{4}{3} = 8 \, cm$
$QR = 9x = 9 \times \frac{4}{3} = 12 \, cm$
$RS = 12x = 12 \times \frac{4}{3} = 16 \, cm$
66
Difficult
$ABCD$ સમલંબ ચતુષ્કોણમાં $AB \parallel DC$ છે અને તેના વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ માં છેદે છે. $O$ માંથી પસાર થતી અને $AB$ ને સમાંતર રેખાખંડ $PQ$ દોરવામાં આવ્યો છે,જે $AD$ ને $P$ માં અને $BC$ ને $Q$ માં મળે છે. સાબિત કરો કે $PO = QO$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $ABCD$ એક સમલંબ ચતુષ્કોણ છે જેમાં $AB \parallel DC$ છે. વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ માં છેદે છે. $PQ \parallel AB \parallel DC$.
સાબિત કરવાનું છે: $PO = QO$.
સાબિતી: $\triangle ADC$ માં,$PO \parallel DC$ (કારણ કે $PQ \parallel DC$).
પ્રમેય $6.1$ (થેલ્સનું પ્રમેય) મુજબ:
$\frac{AP}{PD} = \frac{AO}{OC}$ ........$(i)$
$\triangle ABC$ માં,$OQ \parallel AB$.
પ્રમેય $6.1$ મુજબ:
$\frac{BQ}{QC} = \frac{AO}{OC}$ ........$(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ પરથી,આપણને મળે છે:
$\frac{AP}{PD} = \frac{BQ}{QC}$
બંને બાજુ $1$ ઉમેરતા:
$\frac{AP}{PD} + 1 = \frac{BQ}{QC} + 1$
$\frac{AP + PD}{PD} = \frac{BQ + QC}{QC}$
$\frac{AD}{PD} = \frac{BC}{QC}$
$\Rightarrow \frac{PD}{AD} = \frac{QC}{BC}$ ........$(iii)$
હવે,$\triangle ABD$ માં,$PO \parallel AB$. તેથી,$\triangle POD \sim \triangle ABD$ ($AA$ સમરૂપતા).
તેથી,$\frac{PO}{AB} = \frac{PD}{AD}$ ........$(iv)$
$\triangle ABC$ માં,$OQ \parallel AB$. તેથી,$\triangle OQC \sim \triangle ABC$ ($AA$ સમરૂપતા).
તેથી,$\frac{OQ}{AB} = \frac{QC}{BC}$ ........$(v)$
$(iii)$,$(iv)$ અને $(v)$ પરથી,આપણને મળે છે:
$\frac{PO}{AB} = \frac{OQ}{AB}$
$\Rightarrow PO = OQ$. આમ સાબિત થાય છે.
Solution diagram
67
Difficult
આકૃતિમાં,રેખાખંડ $DF$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુ $AC$ ને બિંદુ $E$ માં એવી રીતે છેદે છે કે જેથી $E$ એ $CA$ નું મધ્યબિંદુ છે અને $\angle AEF = \angle AFE$ છે. સાબિત કરો કે
$\frac{BD}{CD} = \frac{BF}{CE}$
Question diagram

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\triangle ABC$ માં,$E$ એ $CA$ નું મધ્યબિંદુ છે અને $\angle AEF = \angle AFE$ છે.
સાબિત કરવાનું છે: $\frac{BD}{CD} = \frac{BF}{CE}$.
રચના: $AB$ પર એક બિંદુ $G$ લો જેથી $CG \parallel EF$ થાય.
સાબિતી: કારણ કે $E$ એ $CA$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $CE = AE$ $(i)$.
$\triangle ACG$ માં,$CG \parallel EF$ અને $E$ એ $CA$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,મધ્યબિંદુ પ્રમેયના પ્રતિપ પ્રમેય મુજબ,$F$ એ $AG$ નું મધ્યબિંદુ છે. તેથી,$GF = AF$ $(ii)$.
$\triangle AEF$ માં,$\angle AEF = \angle AFE$ હોવાથી,$AE = AF$ થાય.
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ પરથી,$CE = AE = AF = GF$. તેથી,$CE = GF$.
હવે,$\triangle BDF$ માં,$CG \parallel EF$ હોવાથી,પાયાના સપ્રમાણતાના પ્રમેય $(BPT)$ મુજબ,$\frac{BD}{CD} = \frac{BF}{GF}$ મળે.
$GF = CE$ મૂકતા,આપણને $\frac{BD}{CD} = \frac{BF}{CE}$ મળે છે.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
68
Difficult
સાબિત કરો કે કાટકોણ ત્રિકોણના કર્ણ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ એ ત્રિકોણની બાકીની બે બાજુઓ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળોના ક્ષેત્રફળના સરવાળા જેટલું હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $ABC$ એક કાટકોણ ત્રિકોણ છે,જેમાં $\angle B = 90^\circ$ છે અને $AB = y, BC = x$ છે.
ત્રણ અર્ધવર્તુળો અનુક્રમે $AB, BC$ અને $AC$ બાજુઓ પર દોરવામાં આવ્યા છે,જેના વ્યાસ $AB, BC$ અને $AC$ છે.
ધારો કે $AB, BC$ અને $AC$ વ્યાસવાળા અર્ધવર્તુળોના ક્ષેત્રફળ અનુક્રમે $A_1, A_2$ અને $A_3$ છે.
સાબિત કરવાનું છે: $A_3 = A_1 + A_2$.
સાબિતી: $\triangle ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,
$AC^2 = AB^2 + BC^2$
$AC^2 = y^2 + x^2$
$AC = \sqrt{y^2 + x^2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $d$ વ્યાસવાળા અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $\frac{\pi}{2} \left(\frac{d}{2}\right)^2 = \frac{\pi d^2}{8}$ થાય છે.
તેથી,$AC$ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ:
$A_3 = \frac{\pi (AC)^2}{8} = \frac{\pi (y^2 + x^2)}{8}$ .....$(i)$
હવે,$AB$ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ:
$A_1 = \frac{\pi (AB)^2}{8} = \frac{\pi y^2}{8}$ .....$(ii)$
અને $BC$ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ:
$A_2 = \frac{\pi (BC)^2}{8} = \frac{\pi x^2}{8}$ .....$(iii)$
સમીકરણ $(ii)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા:
$A_1 + A_2 = \frac{\pi y^2}{8} + \frac{\pi x^2}{8} = \frac{\pi (y^2 + x^2)}{8}$
સમીકરણ $(i)$ પરથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $A_1 + A_2 = A_3$.
આમ,કર્ણ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ એ બાકીની બે બાજુઓ પર દોરેલા અર્ધવર્તુળોના ક્ષેત્રફળના સરવાળા બરાબર છે.
Solution diagram
69
Difficult
સાબિત કરો કે કાટકોણ ત્રિકોણના કર્ણ પર દોરવામાં આવેલા સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ,તે ત્રિકોણની બાકીની બે બાજુઓ પર દોરવામાં આવેલા સમબાજુ ત્રિકોણોના ક્ષેત્રફળના સરવાળા જેટલું હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $\triangle ABC$ એક કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $\angle A = 90^\circ$,$AC = y$ અને $AB = x$ છે.
ત્રણ સમબાજુ ત્રિકોણો $\triangle AEC$,$\triangle AFB$ અને $\triangle CBD$ અનુક્રમે બાજુઓ $AC$,$AB$ અને $BC$ પર દોરવામાં આવ્યા છે.
ધારો કે આ સમબાજુ ત્રિકોણોના ક્ષેત્રફળ અનુક્રમે $A_1$,$A_2$ અને $A_3$ છે.
આપણે સાબિત કરવાનું છે કે $A_3 = A_1 + A_2$.
$\triangle ABC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ: $BC^2 = AC^2 + AB^2 = y^2 + x^2$.
$s$ બાજુવાળા સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{\sqrt{3}}{4} s^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$A_1 = \text{Area}(\triangle AEC) = \frac{\sqrt{3}}{4} AC^2 = \frac{\sqrt{3}}{4} y^2$ ... $(i)$
$A_2 = \text{Area}(\triangle AFB) = \frac{\sqrt{3}}{4} AB^2 = \frac{\sqrt{3}}{4} x^2$ ... $(ii)$
$A_3 = \text{Area}(\triangle CBD) = \frac{\sqrt{3}}{4} BC^2 = \frac{\sqrt{3}}{4} (y^2 + x^2)$ ... $(iii)$
$(i)$,$(ii)$ અને $(iii)$ પરથી:
$A_3 = \frac{\sqrt{3}}{4} y^2 + \frac{\sqrt{3}}{4} x^2 = A_1 + A_2$.
આમ,કર્ણ પરના સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ એ બાકીની બે બાજુઓ પરના સમબાજુ ત્રિકોણોના ક્ષેત્રફળના સરવાળા બરાબર છે.
Solution diagram
70
Medium
$\Delta ABC$ અને $\Delta PQR$ વચ્ચેની સંગતતા $ABC \leftrightarrow QPR$ એ સમરૂપતા છે. જો $m \angle A : m \angle B : m \angle C = 15 : 8 : 7$ હોય,તો $\Delta PQR$ ના બધા ખૂણાઓના માપ શોધો.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,ખૂણાઓનો ગુણોત્તર $m \angle A : m \angle B : m \angle C = 15 : 8 : 7$ છે.
ધારો કે ખૂણાઓ અનુક્રમે $15t$,$8t$ અને $7t$ છે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^\circ$ હોવાથી,$15t + 8t + 7t = 180^\circ$ થાય.
$30t = 180^\circ$,તેથી $t = 6^\circ$ મળે.
આથી,$m \angle A = 15 \times 6^\circ = 90^\circ$,$m \angle B = 8 \times 6^\circ = 48^\circ$ અને $m \angle C = 7 \times 6^\circ = 42^\circ$ થાય.
આપેલ સમરૂપતા સંગતતા $ABC \leftrightarrow QPR$ મુજબ,અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોય છે.
તેથી,$m \angle Q = m \angle A = 90^\circ$,$m \angle P = m \angle B = 48^\circ$ અને $m \angle R = m \angle C = 42^\circ$ થાય.
આમ,$\Delta PQR$ ના ખૂણાઓ $m \angle P = 48^\circ$,$m \angle Q = 90^\circ$ અને $m \angle R = 42^\circ$ છે.
71
MediumMCQ
$\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ વચ્ચેની સંગતતા $ABC \leftrightarrow XYZ$ એ સમરૂપતા છે. જો $4AB = 5XY$ અને $BC = 12$ હોય,તો $YZ$ શોધો. ($.6$ માં)
A
$7$
B
$8$
C
$9$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ વચ્ચેની સંગતતા $ABC \leftrightarrow XYZ$ એ સમરૂપતા છે.
તેથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{XY} = \frac{BC}{YZ} = \frac{AC}{XZ}$
આપેલ સમીકરણ $4AB = 5XY$ પરથી,આપણે લખી શકીએ:
$\frac{AB}{XY} = \frac{5}{4}$
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$\frac{AB}{XY} = \frac{BC}{YZ}$
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા:
$\frac{5}{4} = \frac{12}{YZ}$
$YZ$ માટે ઉકેલતા:
$YZ = \frac{12 \times 4}{5} = \frac{48}{5} = 9.6$
આમ,$YZ = 9.6$.
72
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ એ $ABC \leftrightarrow PQR$ સંગતતા માટે હોય અને $2 m \angle P = 3 m \angle Q$ તથા $m \angle C = 100^{\circ}$ હોય,તો $m \angle B$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$45$
B
$40$
C
$35$
D
$32$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$,તેથી અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન થાય: $m \angle A = m \angle P$,$m \angle B = m \angle Q$,અને $m \angle C = m \angle R = 100^{\circ}$.
$\Delta ABC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય,તેથી $m \angle A + m \angle B + m \angle C = 180^{\circ}$.
$m \angle C = 100^{\circ}$ મૂકતા,આપણને $m \angle A + m \angle B = 80^{\circ}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $2 m \angle P = 3 m \angle Q$,અને $m \angle P = m \angle A$ તથા $m \angle Q = m \angle B$ હોવાથી,$2 m \angle A = 3 m \angle B$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $m \angle A = 1.5 m \angle B$.
આ કિંમત $m \angle A + m \angle B = 80^{\circ}$ માં મૂકતા:
$1.5 m \angle B + m \angle B = 80^{\circ}$
$2.5 m \angle B = 80^{\circ}$
$m \angle B = 80 / 2.5 = 32^{\circ}$.
73
MediumMCQ
$\Delta PQR$ અને $\Delta XYZ$ વચ્ચેનો પત્રવ્યવહાર $PQR \leftrightarrow ZYX$ એ સમરૂપતા છે. જો $PQ : ZY = 5 : 3$ અને $PR = 10$ હોય,તો $ZX$ શોધો.
A
$6$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(A) આપેલ છે કે પત્રવ્યવહાર $PQR \leftrightarrow ZYX$ એ સમરૂપતા છે,તેથી $\Delta PQR \sim \Delta ZYX$ થાય.
સમરૂપ ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{PQ}{ZY} = \frac{QR}{YX} = \frac{PR}{ZX}$.
આપણને $\frac{PQ}{ZY} = \frac{5}{3}$ અને $PR = 10$ આપેલ છે.
આ કિંમતોને $\frac{PQ}{ZY} = \frac{PR}{ZX}$ ગુણોત્તરમાં મૂકતા:
$\frac{5}{3} = \frac{10}{ZX}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$5 \times ZX = 3 \times 10$ મળે.
$5 \times ZX = 30$.
$ZX = \frac{30}{5} = 6$.
તેથી,$ZX$ ની લંબાઈ $6$ છે.
74
MediumMCQ
સંગતતા $ABC \leftrightarrow QRP$ માટે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ છે. જો $m \angle A = 80^{\circ}, m \angle B = 40^{\circ}$ અને $m \angle C = 60^{\circ}$ હોય,તો $\Delta PQR$ ના તમામ ખૂણાઓના માપ શોધો.
A
$m \angle P = 60^{\circ}, m \angle Q = 80^{\circ}, m \angle R = 40^{\circ}$
B
$m \angle P = 80^{\circ}, m \angle Q = 40^{\circ}, m \angle R = 60^{\circ}$
C
$m \angle P = 40^{\circ}, m \angle Q = 60^{\circ}, m \angle R = 80^{\circ}$
D
$m \angle P = 60^{\circ}, m \angle Q = 40^{\circ}, m \angle R = 80^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે સંગતતા $ABC \leftrightarrow QRP$ માટે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન છે:
$m \angle A = m \angle Q$
$m \angle B = m \angle R$
$m \angle C = m \angle P$
આપેલ છે કે $m \angle A = 80^{\circ}, m \angle B = 40^{\circ}, m \angle C = 60^{\circ}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$m \angle Q = 80^{\circ}$
$m \angle R = 40^{\circ}$
$m \angle P = 60^{\circ}$
આમ,$\Delta PQR$ ના ખૂણાઓ $m \angle P = 60^{\circ}, m \angle Q = 80^{\circ}, m \angle R = 40^{\circ}$ છે.
75
MediumMCQ
સંગતતા $XYZ \leftrightarrow EDF$ માટે $\Delta XYZ \sim \Delta DEF$ છે. જો $XY = 3, YZ = 4, ZX = 6$ અને $DF = 12$ હોય,તો $\Delta DEF$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$50$
B
$45$
C
$39$
D
$60$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta XYZ \sim \Delta DEF$ સંગતતા $XYZ \leftrightarrow EDF$ સાથે છે.
આનો અર્થ એ છે કે અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન છે: $\frac{XY}{ED} = \frac{YZ}{DF} = \frac{ZX}{FE} = k$.
આપેલ છે કે $XY = 3, YZ = 4, ZX = 6$ અને $DF = 12$.
ગુણોત્તર $\frac{YZ}{DF} = \frac{4}{12} = \frac{1}{3}$ પરથી,સ્કેલ ફેક્ટર $k = \frac{1}{3}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{XY}{ED} = \frac{1}{3} \implies \frac{3}{ED} = \frac{1}{3} \implies ED = 9$.
અને $\frac{ZX}{FE} = \frac{1}{3} \implies \frac{6}{FE} = \frac{1}{3} \implies FE = 18$.
$\Delta DEF$ ની પરિમિતિ $= ED + DF + FE = 9 + 12 + 18 = 39$.
76
MediumMCQ
$ABC \leftrightarrow ZYX$ સંગતતા માટે $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ છે. જો $AB = 3, BC = 5, CA = 6$ અને $XY = 6$ હોય,તો $\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ શોધો. ($.8$ માં)
A
$19$
B
$18$
C
$17$
D
$16$

Solution

(D) આપેલ છે કે $ABC \leftrightarrow ZYX$ સંગતતા હેઠળ $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન છે: $\frac{AB}{ZY} = \frac{BC}{YX} = \frac{CA}{XZ} = k$.
આપેલ કિંમતો પરથી,$AB = 3, BC = 5, CA = 6$ અને $XY = 6$ છે.
$ABC \leftrightarrow ZYX$ સંગતતાનો ઉપયોગ કરતા,આપણને ગુણોત્તર મળે છે: $\frac{AB}{ZY} = \frac{BC}{YX} = \frac{CA}{XZ}$.
જાણીતી કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{ZY} = \frac{5}{6} = \frac{6}{XZ}$.
$\frac{5}{6} = \frac{3}{ZY}$ પરથી,$ZY = \frac{3 \times 6}{5} = \frac{18}{5} = 3.6$ મળે છે.
$\frac{5}{6} = \frac{6}{XZ}$ પરથી,$XZ = \frac{6 \times 6}{5} = \frac{36}{5} = 7.2$ મળે છે.
$\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ $= XY + YZ + ZX = 6 + 3.6 + 7.2 = 16.8$.
77
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ એ $ABC \leftrightarrow QPR$ સંગતતા માટે હોય,અને $m \angle A + m \angle B = 130^{\circ}$ તથા $m \angle B + m \angle C = 125^{\circ}$ આપેલ હોય,તો $m \angle Q$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$55$
B
$60$
C
$65$
D
$70$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $m \angle A + m \angle B + m \angle C = 180^{\circ}$ થાય છે.
આપેલ છે કે $m \angle A + m \angle B = 130^{\circ}$,આ કિંમત સરવાળામાં મૂકતા $130^{\circ} + m \angle C = 180^{\circ}$ મળે,તેથી $m \angle C = 50^{\circ}$.
આપેલ છે કે $m \angle B + m \angle C = 125^{\circ}$,$m \angle C = 50^{\circ}$ મૂકતા $m \angle B + 50^{\circ} = 125^{\circ}$ મળે,તેથી $m \angle B = 75^{\circ}$.
$m \angle A + m \angle B = 130^{\circ}$ હોવાથી,$m \angle A + 75^{\circ} = 130^{\circ}$ મળે,તેથી $m \angle A = 55^{\circ}$.
$ABC \leftrightarrow QPR$ સંગતતા મુજબ,અનુરૂપ ખૂણાઓ $\angle A \leftrightarrow \angle Q$,$\angle B \leftrightarrow \angle P$,અને $\angle C \leftrightarrow \angle R$ છે.
તેથી,$m \angle Q = m \angle A = 55^{\circ}$ થાય.
78
Easy
વ્યાખ્યા મુજબ,બે ત્રિકોણો સમરૂપ હોવા માટેની જરૂરી શરતો જણાવો.

Solution

(N/A) બે ત્રિકોણો સમરૂપ ત્યારે કહેવાય છે જો:
$1$. તેમના અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોય.
$2$. તેમની અનુરૂપ બાજુઓ સમાન ગુણોત્તરમાં (અથવા પ્રમાણમાં) હોય.
79
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ એ સંગતતા $ABC \leftrightarrow RPQ$ માટે હોય,અને $m\angle A = 35^{\circ}$ તથા $m\angle B = 50^{\circ}$ હોય,તો $m\angle Q$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$55$
B
$50$
C
$95$
D
$70$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta RPQ$.
સમરૂપ ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,તેમના અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોય છે.
સંગતતા $A \leftrightarrow R$,$B \leftrightarrow P$,અને $C \leftrightarrow Q$ છે.
તેથી,$m\angle A = m\angle R = 35^{\circ}$ અને $m\angle B = m\angle P = 50^{\circ}$.
$\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$m\angle C = 180^{\circ} - (m\angle A + m\angle B) = 180^{\circ} - (35^{\circ} + 50^{\circ}) = 180^{\circ} - 85^{\circ} = 95^{\circ}$.
કારણ કે $C \leftrightarrow Q$ છે,તેથી $m\angle C = m\angle Q$.
આમ,$m\angle Q = 95^{\circ}$.
80
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ એ $ABC \leftrightarrow XZY$ સંગતતા હેઠળ હોય,અને $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $45$ હોય,$\Delta XYZ$ ની પરિમિતિ $30$ હોય અને $AB = 21$ હોય,તો $XZ$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$25$
B
$20$
C
$15$
D
$14$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ એ $ABC \leftrightarrow XZY$ સંગતતા હેઠળ છે.
આનો અર્થ એ છે કે અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર તેમની પરિમિતિના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{AB}{XZ} = \frac{BC}{ZY} = \frac{AC}{XY} = \frac{\Delta ABC \text{ ની પરિમિતિ}}{\Delta XYZ \text{ ની પરિમિતિ}}$.
આપેલ છે: $\Delta ABC \text{ ની પરિમિતિ} = 45$,$\Delta XYZ \text{ ની પરિમિતિ} = 30$ અને $AB = 21$.
કિંમતોને ગુણોત્તરમાં મૂકતા: $\frac{21}{XZ} = \frac{45}{30}$.
$\frac{45}{30}$ અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા $\frac{3}{2}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{21}{XZ} = \frac{3}{2}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા $3 \times XZ = 21 \times 2$.
$3 \times XZ = 42$.
$XZ = \frac{42}{3} = 14$.
આમ,$XZ$ ની લંબાઈ $14$ છે.
81
MediumMCQ
આપેલ છે કે $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ સંગતતા $PQR \leftrightarrow XYZ$ માટે છે. જો $\frac{PQ}{3} = \frac{XY}{5}$ અને $QR = 9$ હોય,તો $YZ$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$15$
B
$18$
C
$20$
D
$25$

Solution

(A) કારણ કે $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{PQ}{XY} = \frac{QR}{YZ} = \frac{PR}{XZ}$.
આપેલ સમીકરણ $\frac{PQ}{3} = \frac{XY}{5}$ પરથી,આપણે તેને $\frac{PQ}{XY} = \frac{3}{5}$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
આ ગુણોત્તરને સમરૂપતાની શરત $\frac{PQ}{XY} = \frac{QR}{YZ}$ માં મૂકતા:
$\frac{3}{5} = \frac{9}{YZ}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા,$3 \times YZ = 5 \times 9$,જેનું સાદું રૂપ $3 \times YZ = 45$ થાય છે.
તેથી,$YZ = \frac{45}{3} = 15$.
82
MediumMCQ
સંગતતા $ABC \leftrightarrow PQR$ માટે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ છે. જો $AB = 3, BC = 4, AC = 5$ અને $QR = 6$ હોય,તો $PQ$ અને $PR$ શોધો.
A
$PQ = 4.5, PR = 7.5$
B
$PQ = 7.5, PR = 4.5$
C
$PQ = 5.0, PR = 6.0$
D
$PQ = 6.0, PR = 5.0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR} = \frac{AC}{PR}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{3}{PQ} = \frac{4}{6} = \frac{5}{PR}$.
પ્રથમ,$PQ$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{3}{PQ} = \frac{4}{6} \implies \frac{3}{PQ} = \frac{2}{3} \implies 2 \cdot PQ = 9 \implies PQ = 4.5$.
ત્યારબાદ,$PR$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{4}{6} = \frac{5}{PR} \implies \frac{2}{3} = \frac{5}{PR} \implies 2 \cdot PR = 15 \implies PR = 7.5$.
આમ,$PQ = 4.5$ અને $PR = 7.5$ મળે છે.
83
MediumMCQ
જો $ABC \leftrightarrow DEF$ સંગતતા માટે $\Delta ABC \sim \Delta DEF$ હોય,અને $AB = 8$,$AC = 10$,$DE = 12$,અને $EF = 18$ આપેલ હોય,તો $\Delta DEF$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$55$
B
$60$
C
$45$
D
$50$

Solution

(C) કારણ કે $\Delta ABC \sim \Delta DEF$,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{DE} = \frac{AC}{DF} = \frac{BC}{EF} = k$
અહીં $AB = 8$,$DE = 12$,$AC = 10$,અને $EF = 18$ આપેલ છે.
સમરૂપતાનો ગુણોત્તર $k = \frac{AB}{DE} = \frac{8}{12} = \frac{2}{3}$ છે.
હવે,$\Delta DEF$ ની બાકીની બાજુઓ શોધો:
$\frac{AC}{DF} = \frac{2}{3} \implies \frac{10}{DF} = \frac{2}{3} \implies DF = \frac{10 \times 3}{2} = 15$.
$\frac{BC}{EF} = \frac{2}{3} \implies \frac{BC}{18} = \frac{2}{3} \implies BC = \frac{18 \times 2}{3} = 12$.
હવે,$\Delta DEF$ ની પરિમિતિ = $DE + EF + DF = 12 + 18 + 15 = 45$.
84
DifficultMCQ
$\Delta ABC$ અને $\Delta XYZ$ એ સંગતતા $ABC \leftrightarrow XZY$ હેઠળ સમરૂપ છે. જો $AB = 6$,$XY = 12$,$YZ = 6$,અને $ZX = 9$ હોય,તો $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$15$
B
$20$
C
$8$
D
$18$

Solution

(D) આપેલ સંગતતા $ABC \leftrightarrow XZY$ મુજબ,ત્રિકોણો સમરૂપ છે,એટલે કે $\Delta ABC \sim \Delta XZY$.
સમરૂપ ત્રિકોણોના ગુણધર્મ મુજબ,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{AB}{XZ} = \frac{BC}{ZY} = \frac{AC}{XY}$.
આપેલ છે કે $AB = 6$,$XY = 12$,$YZ = 6$,અને $ZX = 9$.
સંગતતા $ABC \leftrightarrow XZY$ નો ઉપયોગ કરતા,બાજુઓ નીચે મુજબ પ્રમાણમાં છે:
$\frac{AB}{XZ} = \frac{BC}{ZY} = \frac{AC}{XY}$
$\frac{6}{9} = \frac{BC}{6} = \frac{AC}{12}$
પ્રથમ,$BC$ શોધો: $\frac{6}{9} = \frac{BC}{6} \implies BC = \frac{6 \times 6}{9} = \frac{36}{9} = 4$.
ત્યારબાદ,$AC$ શોધો: $\frac{6}{9} = \frac{AC}{12} \implies AC = \frac{6 \times 12}{9} = \frac{72}{9} = 8$.
$\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $= AB + BC + AC = 6 + 4 + 8 = 18$.
85
MediumMCQ
$\Delta ABC \sim \Delta PQR$ એ $ABC \leftrightarrow PQR$ સંગતતા માટે છે. $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $16$ છે અને $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $24$ છે. જો $AB = 6$ હોય,તો $PQ$ શોધો.
A
$9$
B
$10$
C
$15$
D
$20$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR.$
સમરૂપ ત્રિકોણના ગુણધર્મો મુજબ,તેમની પરિમિતિનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\Delta ABC \text{ ની પરિમિતિ}}{\Delta PQR \text{ ની પરિમિતિ}} = \frac{AB}{PQ}.$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{16}{24} = \frac{6}{PQ}.$
$\frac{16}{24}$ નો ગુણોત્તર સાદું રૂપ આપતા $\frac{2}{3}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{2}{3} = \frac{6}{PQ}.$
ચોકડી ગુણાકાર કરતા $2 \times PQ = 18$ મળે છે.
આમ,$PQ = \frac{18}{2} = 9.$
સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
86
MediumMCQ
જો $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ એ $PQR \leftrightarrow YZX$ સંગતતા માટે હોય,અને $m \angle P = 80^{\circ}$ તથા $m \angle Q = 40^{\circ}$ હોય,તો $m \angle Z$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$40$
C
$60$
D
$80$

Solution

(B) $\Delta PQR$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$m \angle P + m \angle Q + m \angle R = 180^{\circ}$.
$80^{\circ} + 40^{\circ} + m \angle R = 180^{\circ}$.
$120^{\circ} + m \angle R = 180^{\circ} \implies m \angle R = 60^{\circ}$.
આપેલ સંગતતા $PQR \leftrightarrow YZX$ મુજબ,અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોય છે:
$m \angle P = m \angle Y = 80^{\circ}$,
$m \angle Q = m \angle Z = 40^{\circ}$,
$m \angle R = m \angle X = 60^{\circ}$.
તેથી,$m \angle Z = m \angle Q = 40^{\circ}$.
87
MediumMCQ
જો $\Delta XYZ \sim \Delta DEF$ એ $XYZ \leftrightarrow DEF$ સંગતતા માટે હોય,અને $2 m \angle X = 3 m \angle Y$ તથા $m \angle Z = 30^{\circ}$ હોય,તો $m \angle E$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$40$
B
$20$
C
$60$
D
$30$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta XYZ \sim \Delta DEF$,તેથી અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન થાય: $m \angle X = m \angle D$,$m \angle Y = m \angle E$,અને $m \angle Z = m \angle F$.
$\Delta XYZ$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય,તેથી $m \angle X + m \angle Y + m \angle Z = 180^{\circ}$.
આપેલ છે કે $2 m \angle X = 3 m \angle Y$,તેથી $m \angle X = 1.5 m \angle Y$.
આ કિંમતોને સરવાળાના સમીકરણમાં મૂકતા: $1.5 m \angle Y + m \angle Y + 30^{\circ} = 180^{\circ}$.
$2.5 m \angle Y = 150^{\circ}$.
$m \angle Y = 150^{\circ} / 2.5 = 60^{\circ}$.
$\Delta XYZ \sim \Delta DEF$ હોવાથી,$m \angle E = m \angle Y = 60^{\circ}$.
88
MediumMCQ
જો $PQR \leftrightarrow ZYX$ સંગતતા માટે $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ હોય,અને $PQ = 6$,$QR = 8$ તથા $XY = 12$ આપેલ હોય,તો $YZ$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$1$
B
$3$
C
$5$
D
$16$

Solution

(D) આપેલ છે કે $PQR \leftrightarrow ZYX$ સંગતતા હેઠળ $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ છે,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{PQ}{ZY} = \frac{QR}{YX} = \frac{PR}{ZX}$.
અહીં $PQ = 6$,$QR = 8$ અને $XY = 12$ આપેલ છે.
$PQR \leftrightarrow ZYX$ સંગતતા મુજબ,બાજુ $QR$ એ $YX$ ને અનુરૂપ છે.
તેથી,$\frac{PQ}{ZY} = \frac{QR}{YX}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{6}{YZ} = \frac{8}{12}$.
$\frac{8}{12}$ નું સાદું રૂપ આપતા $\frac{2}{3}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{6}{YZ} = \frac{2}{3}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા $2 \times YZ = 6 \times 3$,એટલે કે $2 \times YZ = 18$.
તેથી,$YZ = \frac{18}{2} = 9$.
89
Medium
$PQR \leftrightarrow DEF$ સંગતતા માટે $\Delta PQR \sim \Delta DEF$ છે. જો $3 PQ = 2 DE$,$EF = 6$ અને $PR = 8$ હોય,તો $QR$ અને $DF$ શોધો.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $\Delta PQR \sim \Delta DEF$.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે:
$\frac{PQ}{DE} = \frac{QR}{EF} = \frac{PR}{DF}$.
આપેલ સમીકરણ $3 PQ = 2 DE$ પરથી,આપણને $\frac{PQ}{DE} = \frac{2}{3}$ મળે છે.
હવે,$\frac{PQ}{DE} = \frac{QR}{EF}$ ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2}{3} = \frac{QR}{6} \implies QR = \frac{2 \times 6}{3} = 4$.
ત્યારબાદ,$\frac{PQ}{DE} = \frac{PR}{DF}$ ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2}{3} = \frac{8}{DF} \implies DF = \frac{8 \times 3}{2} = 12$.
આમ,$QR = 4$ અને $DF = 12$ મળે છે.
90
MediumMCQ
સંગતતા $ABC \leftrightarrow PQR$ માટે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ છે. જો $AB : PQ = 3 : 4$ હોય અને $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $24$ હોય,તો $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$15$
B
$18$
C
$20$
D
$25$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$.
સમરૂપ ત્રિકોણના ગુણધર્મો મુજબ,તેમની પરિમિતિનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\Delta ABC \text{ ની પરિમિતિ}}{\Delta PQR \text{ ની પરિમિતિ}} = \frac{AB}{PQ}$.
આપણને આપેલ છે કે $\frac{AB}{PQ} = \frac{3}{4}$ અને $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $= 24$.
ધારો કે $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $x$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $\frac{x}{24} = \frac{3}{4}$.
$x = \frac{3}{4} \times 24$.
$x = 3 \times 6 = 18$.
આમ,$\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $18$ છે.
91
MediumMCQ
જો $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$ એ સંગતતા $PQR \leftrightarrow XYZ$ માટે હોય અને $3 QR = 4 YZ$ તથા $PR = 8$ આપેલ હોય,તો $XZ$ શોધો.
A
$10$
B
$15$
C
$6$
D
$20$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta PQR \sim \Delta XYZ$,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે.
તેથી,$\frac{PQ}{XY} = \frac{QR}{YZ} = \frac{PR}{XZ}$.
આપેલ સમીકરણ $3 QR = 4 YZ$ પરથી,આપણે ગુણોત્તર $\frac{QR}{YZ} = \frac{4}{3}$ લખી શકીએ છીએ.
ત્રિકોણો સમરૂપ હોવાથી,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન રહે છે,તેથી $\frac{PR}{XZ} = \frac{QR}{YZ} = \frac{4}{3}$.
આપેલ કિંમત $PR = 8$ ને સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $\frac{8}{XZ} = \frac{4}{3}$ મળે છે.
$XZ$ માટે ઉકેલતા: $4 XZ = 8 \times 3$,જેનો અર્થ છે કે $4 XZ = 24$.
આમ,$XZ = \frac{24}{4} = 6$.
92
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$ હોય અને સંગતતા $ABC \leftrightarrow XYZ$ હોય,તો જો $AB : XY = 4 : 5$ અને $YZ = 20$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$30$
B
$25$
C
$20$
D
$16$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta XYZ$,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે.
તેથી,$\frac{AB}{XY} = \frac{BC}{YZ} = \frac{AC}{XZ}$.
અહીં $\frac{AB}{XY} = \frac{4}{5}$ અને $YZ = 20$ આપેલ છે.
ગુણોત્તર $\frac{AB}{XY} = \frac{BC}{YZ}$ માં કિંમતો મૂકતા:
$\frac{4}{5} = \frac{BC}{20}$.
બંને બાજુ $20$ વડે ગુણતા:
$BC = \frac{4}{5} \times 20$.
$BC = 4 \times 4 = 16$.
આમ,$BC$ ની લંબાઈ $16$ છે.
93
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ એ $ABC \leftrightarrow PQR$ સંગતતા માટે હોય,અને $AB + BC = 12$,$PQ + QR = 15$ તથા $AC = 8$ આપેલ હોય,તો $PR$ ની લંબાઈ શોધો.
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(A) કારણ કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન હોય છે.
તેથી,$\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR} = \frac{AC}{PR} = k$ (જ્યાં $k$ એ પ્રમાણ માપ છે).
ગુણોત્તરના ગુણધર્મ મુજબ,જો $\frac{a}{b} = \frac{c}{d} = k$ હોય,તો $\frac{a+c}{b+d} = k$ થાય.
આમ,$\frac{AB + BC}{PQ + QR} = \frac{AC}{PR}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{12}{15} = \frac{8}{PR}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા: $\frac{4}{5} = \frac{8}{PR}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $4 \times PR = 5 \times 8$.
$4 \times PR = 40$.
$PR = \frac{40}{4} = 10$.
આમ,$PR$ ની લંબાઈ $10$ છે.
94
Medium
$ABC \leftrightarrow EFD$ સંગતતા માટે $\Delta ABC \sim \Delta DEF$ છે. $AB : BC : CA = 4 : 3 : 5$ છે. જો $\Delta DEF$ ની પરિમિતિ $36$ હોય,તો $\Delta DEF$ ની તમામ બાજુઓના માપ શોધો.

Solution

(D) સંગતતા $ABC \leftrightarrow EFD$ સાથે $\Delta ABC \sim \Delta DEF$ આપેલ હોવાથી,અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર સમાન થાય.
તેથી,$\frac{AB}{EF} = \frac{BC}{FD} = \frac{CA}{DE} = k$.
$AB : BC : CA = 4 : 3 : 5$ આપેલ છે,તેથી ધારો કે $AB = 4x, BC = 3x, CA = 5x$.
સંગતતા $ABC \leftrightarrow EFD$ પરથી,$EF = BC = 3x$,$FD = CA = 5x$,અને $DE = AB = 4x$ મળે.
$\Delta DEF$ ની પરિમિતિ $= EF + FD + DE = 3x + 5x + 4x = 12x$.
પરિમિતિ $36$ આપેલ હોવાથી,$12x = 36$,જેનો અર્થ છે કે $x = 3$.
તેથી,બાજુઓ $EF = 3(3) = 9$,$FD = 5(3) = 15$,અને $DE = 4(3) = 12$ થાય.
આમ,$\Delta DEF$ ની બાજુઓ $12, 9, 15$ છે.
95
MediumMCQ
જો $\Delta ABC \sim \Delta PQR$ એ $ABC \leftrightarrow PQR$ સંગતતા માટે હોય,અને $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $48$ તથા $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $60$ હોય,તો $\frac{AB}{PQ}$ અને $\frac{AB + BC}{PQ + QR}$ શોધો.
A
$\frac{1}{2} ; \frac{3}{5}$
B
$\frac{8}{3} ; \frac{3}{5}$
C
$\frac{4}{5} ; \frac{4}{5}$
D
$\frac{6}{5} ; \frac{7}{5}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\Delta ABC \sim \Delta PQR$,તેથી તેમની અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર તેમની પરિમિતિના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
ધારો કે $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $P_1 = 48$ અને $\Delta PQR$ ની પરિમિતિ $P_2 = 60$ છે.
અનુરૂપ બાજુઓનો ગુણોત્તર $\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR} = \frac{AC}{PR} = \frac{P_1}{P_2} = \frac{48}{60} = \frac{4}{5}$ થાય.
આમ,$\frac{AB}{PQ} = \frac{4}{5}$.
બીજા ગુણોત્તર માટે,સમાન ગુણોત્તરના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા: જો $\frac{a}{b} = \frac{c}{d} = k$ હોય,તો $\frac{a+c}{b+d} = k$ થાય.
તેથી,$\frac{AB + BC}{PQ + QR} = \frac{AB}{PQ} = \frac{4}{5}$.
બંને ગુણોત્તર $\frac{4}{5}$ છે.
96
Easy
ત્રિકોણની સમરૂપતાની વ્યાખ્યાની મદદથી સાબિત કરો કે તમામ સમબાજુ ત્રિકોણો સમરૂપ હોય છે.

Solution

(N/A) બે ત્રિકોણો સમરૂપ ત્યારે કહેવાય જો:
$1$. તેમના અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોય.
$2$. તેમની અનુરૂપ બાજુઓ સમાન ગુણોત્તરમાં (પ્રમાણમાં) હોય.
ધારો કે બે સમબાજુ ત્રિકોણો $\triangle ABC$ અને $\triangle PQR$ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણમાં,બધા ખૂણાઓ $60^{\circ}$ હોય છે અને બધી બાજુઓ સમાન હોય છે.
તેથી,$\triangle ABC$ માટે: $\angle A = \angle B = \angle C = 60^{\circ}$ અને $AB = BC = CA = a$.
$\triangle PQR$ માટે: $\angle P = \angle Q = \angle R = 60^{\circ}$ અને $PQ = QR = RP = b$.
પગલું $1$: ખૂણાઓની સરખામણી કરતા:
$\angle A = \angle P = 60^{\circ}$,$\angle B = \angle Q = 60^{\circ}$,અને $\angle C = \angle R = 60^{\circ}$.
આમ,અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન છે.
પગલું $2$: બાજુઓની સરખામણી કરતા:
$\frac{AB}{PQ} = \frac{a}{b}$,$\frac{BC}{QR} = \frac{a}{b}$,અને $\frac{CA}{RP} = \frac{a}{b}$.
આમ,$\frac{AB}{PQ} = \frac{BC}{QR} = \frac{CA}{RP} = \frac{a}{b}$.
જેથી,અનુરૂપ ખૂણાઓ સમાન હોવાથી અને અનુરૂપ બાજુઓ સમાન ગુણોત્તરમાં હોવાથી,સમરૂપતાની વ્યાખ્યા મુજબ,$\triangle ABC \sim \triangle PQR$.
આમ,તમામ સમબાજુ ત્રિકોણો સમરૂપ છે.
97
Difficult
$\Delta ABC$ માં,$A-P-B$,$A-Q-C$ અને $\overleftrightarrow{PQ} \parallel \overleftrightarrow{BC}$ છે. જો $AP = 3$,$PB = 5$ અને $AQ = 6$ હોય,તો $QC$ અને $AC$ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,$A-P-B$,$A-Q-C$ અને $\overleftrightarrow{PQ} \parallel \overleftrightarrow{BC}$ છે.
પ્રમેય (થેલ્સના પ્રમેય) મુજબ:
$\frac{AP}{PB} = \frac{AQ}{QC}$
અહીં $AP = 3$,$PB = 5$,$AQ = 6$ આપેલ છે.
$\frac{3}{5} = \frac{6}{QC}$
$QC = \frac{6 \times 5}{3} = 10$.
હવે,$AC$ શોધવા માટે:
$AC = AQ + QC = 6 + 10 = 16$.
વૈકલ્પિક રીતે,$\frac{AP}{AB} = \frac{AQ}{AC}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{3}{3+5} = \frac{6}{AC}$
$\frac{3}{8} = \frac{6}{AC}$
$AC = \frac{6 \times 8}{3} = 16$.
Solution diagram
98
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$\angle X$ નો દ્વિભાજક $\overline{YZ}$ ને $M$ માં છેદે છે. જો $XY = 6$,$XZ = 8$ અને $YM = 4.2$ હોય,તો $YZ$ શોધો.
A
$3.2$
B
$9.8$
C
$4.6$
D
$7.8$

Solution

(B) $\Delta XYZ$ માં,$XM$ એ $\angle X$ નો દ્વિભાજક છે,જે $\overline{YZ}$ ને $M$ માં છેદે છે.
ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ,ખૂણો બનાવતી બાજુઓનો ગુણોત્તર એ સામેની બાજુના રેખાખંડોના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
$\therefore \frac{XY}{XZ} = \frac{YM}{MZ}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\therefore \frac{6}{8} = \frac{4.2}{MZ}$
$\therefore MZ = \frac{4.2 \times 8}{6}$
$\therefore MZ = 0.7 \times 8 = 5.6$
હવે,$YZ = YM + MZ$ (કારણ કે $Y-M-Z$ સમરેખ છે).
$YZ = 4.2 + 5.6 = 9.8$.
Solution diagram
99
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે. જો $\frac{AB}{5} = \frac{AC}{3}$ અને $BD = 4.5$ હોય,તો $BC$ શોધો.
A
$4.5$
B
$3.6$
C
$7.2$
D
$6.2$

Solution

(C) $\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે. ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ:
$\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC}$
આપેલ છે કે $\frac{AB}{5} = \frac{AC}{3}$,તેથી $\frac{AB}{AC} = \frac{5}{3}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{5}{3} = \frac{4.5}{DC}$
$DC = \frac{4.5 \times 3}{5} = 0.9 \times 3 = 2.7$
અહીં $D$ એ $BC$ પર આવેલું હોવાથી,$BC = BD + DC$.
$BC = 4.5 + 2.7 = 7.2$.
Solution diagram
100
Difficult
$\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે. સાબિત કરો કે $BD = \frac{BC \times AB}{AB + AC}$ અને $DC = \frac{BC \times AC}{AB + AC}$.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,$\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને $D$ માં છેદે છે.
ત્રિકોણના ખૂણાના દ્વિભાજકના પ્રમેય મુજબ:
$\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC}$
$BD$ શોધવા માટે:
$\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC}$
યોગ પ્રમાણના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{AB}{AB + AC} = \frac{BD}{BD + DC} = \frac{BD}{BC}$
$\therefore BD = \frac{BC \times AB}{AB + AC}$
$DC$ શોધવા માટે:
$\frac{AB}{AC} = \frac{BD}{DC} \implies \frac{AC}{AB} = \frac{DC}{BD}$
યોગ પ્રમાણનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{AC + AB}{AB} = \frac{DC + BD}{BD} = \frac{BC}{BD}$
$\implies \frac{AC}{AC + AB} = \frac{DC}{BC}$
$\therefore DC = \frac{BC \times AC}{AB + AC}$
Solution diagram

Triangles — Mix Examples - Triangles · Frequently Asked Questions

1Are these Triangles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Triangles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.