ChemistryQ401–450 of 843 questions
Page 9 of 11 · Gujarati
401
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
નીચેનામાંથી કયા પોલિમરનો ઉપયોગ સર્જિકલ ટાંકા (surgical sutures) મેળવવા માટે થાય છે?
A
$Nylon-6$
B
$Nylon-6,6$
C
Terylene
D
Neoprene
Solution
(A) સર્જિકલ ટાંકા સામાન્ય રીતે બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર અથવા ચોક્કસ સિન્થેટિક ફાઇબરથી બનાવવામાં આવે છે જે બાયોકોમ્પેટીબલ હોય છે. $Nylon-6$ નો ઉપયોગ તેની ઉચ્ચ તાણ શક્તિ અને ટકાઉપણાને કારણે સર્જિકલ ટાંકાના ઉત્પાદન માટે તબીબી ક્ષેત્રે વ્યાપકપણે થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
402
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$Dacron$ ની બનાવટમાં વપરાતા મોનોમર્સ ઓળખો.
A
$C_6H_5OH$ અને $CH_2O$
B
$H_2C=CH-CH=CH_2$ અને $H_2C=CH-CN$
C
$HO-CH_2-CH_2-OH$ અને $HOOC-C_6H_4-COOH$ (ઇથિલીન ગ્લાયકોલ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડ)
D
$H_2C=CH-CN$ અને $C_6H_5OH$
Solution
(C) $Dacron$ (જેને $Terylene$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ એક પોલિએસ્ટર ફાઇબર છે. તે ઇથિલીન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડ ($\text{બેન્ઝિન}-1,4-\text{ડાયકાર્બોક્સિલિક }\ \text{એસિડ}$,$HOOC-C_6H_4-COOH$) ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં એસ્ટર લિંકેજ બનાવવા માટે પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે.
0 likesView Solution
403
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
નીચેનામાંથી કયા પોલીમરનો ઉપયોગ સર્જિકલ ટાંકા (surgical suture) તરીકે થાય છે?
A
$HDP$
B
પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ
C
નાયલોન $6,6$
D
નાયલોન $6$
Solution
(C) સર્જિકલ ટાંકા સામાન્ય રીતે બાયોકોમ્પેટીબલ અને બાયોડિગ્રેડેબલ અથવા નોન-બાયોડિગ્રેડેબલ સિન્થેટિક પોલીમરથી બનાવવામાં આવે છે. નાયલોન $6,6$ એ એક પોલીએમાઈડ છે જે તેની ઉચ્ચ તાણ શક્તિ અને ટકાઉપણાને કારણે તબીબી ક્ષેત્રે સર્જિકલ ટાંકા માટે વ્યાપકપણે વપરાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
404
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
આકૃતિમાં દર્શાવેલ પોલિમરના નિર્માણમાં વપરાતા મોનોમરનું નામ શું છે?
A
આઈસોપ્રીન
B
ટેટ્રાફ્લોરોઈથિલિન
C
એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ
D
કેપ્રોલેક્ટમ
Solution
(A) આપેલ પોલિમર બંધારણ $[-CH_2-C(CH_3)=CH-CH_2-]_n$ છે,જે કુદરતી રબર (cis-$1,4$-પોલિઆઈસોપ્રીન) છે.
કુદરતી રબરનો મોનોમર એકમ $2-methyl-1,3-butadiene$ છે,જેને સામાન્ય રીતે આઈસોપ્રીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
કુદરતી રબરનો મોનોમર એકમ $2-methyl-1,3-butadiene$ છે,જેને સામાન્ય રીતે આઈસોપ્રીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
405
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
નીચેનામાંથી કયો ઘન પદાર્થ આઈસોટ્રોપિક (સમદિગ્ધર્મી) છે?
A
કાચ
B
સિરામિક્સ
C
ગ્રેફાઇટ
D
બરફ
Solution
(A) એમોર્ફસ (અસ્ફટિકમય) ઘન પદાર્થો સ્વભાવે આઈસોટ્રોપિક હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના ભૌતિક ગુણધર્મો (જેમ કે વક્રીભવનાંક,વિદ્યુત વાહકતા,વગેરે) બધી દિશાઓમાં સમાન હોય છે.
કાચ એ એક એમોર્ફસ ઘન છે,જ્યારે સિરામિક્સ,ગ્રેફાઇટ અને બરફ એ સ્ફટિકમય ઘન છે,જે એનઆઈસોટ્રોપિક (વિષમદિગ્ધર્મી) હોય છે.
કાચ એ એક એમોર્ફસ ઘન છે,જ્યારે સિરામિક્સ,ગ્રેફાઇટ અને બરફ એ સ્ફટિકમય ઘન છે,જે એનઆઈસોટ્રોપિક (વિષમદિગ્ધર્મી) હોય છે.
0 likesView Solution
406
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
ટેટ્રાગોનલ ક્રિસ્ટલ સિસ્ટમમાં વિવિધ પ્રકારના એકમ કોષોની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(B) ટેટ્રાગોનલ ક્રિસ્ટલ સિસ્ટમમાં બે પ્રકારના એકમ કોષો હોય છે: $1$. આદિમ (Primitive) અને $2$. અંતઃકેન્દ્રિત (Body-centered). તેથી,વિવિધ પ્રકારના એકમ કોષોની કુલ સંખ્યા $2$ છે.
0 likesView Solution
407
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$bcc$ બંધારણ ધરાવતી ધાતુના $1.58 \ g$ માં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો,જો $\varrho \times a^3 = 1.58 \times 10^{-22} \ g$ આપેલ હોય.
A
$1.0 \times 10^{22}$
B
$2.0 \times 10^{22}$
C
$3.0 \times 10^{22}$
D
$4.0 \times 10^{22}$
Solution
(B) $bcc$ એકમ કોષ માટે,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z) = 2$ છે.
એક એકમ કોષનું દળ ઘનતા $(\varrho)$ અને કદ $(a^3)$ ના ગુણાકાર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે $\varrho \times a^3 = 1.58 \times 10^{-22} \ g$ છે.
ધાતુના $1.58 \ g$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{એકમ કોષોની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ દળ}}{\text{એક એકમ કોષનું દળ}} = \frac{1.58 \ g}{1.58 \times 10^{-22} \ g} = 10^{22}$.
દરેક $bcc$ એકમ કોષમાં $2$ પરમાણુઓ હોવાથી,પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા:
$\text{કુલ પરમાણુઓ} = 2 \times 10^{22}$.
એક એકમ કોષનું દળ ઘનતા $(\varrho)$ અને કદ $(a^3)$ ના ગુણાકાર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે $\varrho \times a^3 = 1.58 \times 10^{-22} \ g$ છે.
ધાતુના $1.58 \ g$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{એકમ કોષોની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ દળ}}{\text{એક એકમ કોષનું દળ}} = \frac{1.58 \ g}{1.58 \times 10^{-22} \ g} = 10^{22}$.
દરેક $bcc$ એકમ કોષમાં $2$ પરમાણુઓ હોવાથી,પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા:
$\text{કુલ પરમાણુઓ} = 2 \times 10^{22}$.
0 likesView Solution
408
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$fcc$ $\text{એકમ કોષ બનાવતી } 141.4 \ pm$ $\text{પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ધરાવતા એકમ કોષનું કદ ગણો।}$
A
$9.3 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$8.1 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$6.4 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$4.7 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(C) $fcc$ $\text{એકમ કોષ માટે, ધારની લંબાઈ } (a) \text{ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા } (r) \text{ વચ્ચેનો સંબંધ } a = 2\sqrt{2}r \text{ છે।}
\text{આપેલ છે } r = 141.4 \ pm = 1.414 \times 10^{-8} \ cm.
r \text{ ની કિંમત મૂકતા: } a = 2 \times 1.414 \times 1.414 \times 10^{-8} \ cm = 4.0 \times 10^{-8} \ cm.
\text{એકમ કોષનું કદ } V = a^3 = (4.0 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 64 \times 10^{-24} \ cm^3 = 6.4 \times 10^{-23} \ cm^3 \text{ થાય।}$
\text{આપેલ છે } r = 141.4 \ pm = 1.414 \times 10^{-8} \ cm.
r \text{ ની કિંમત મૂકતા: } a = 2 \times 1.414 \times 1.414 \times 10^{-8} \ cm = 4.0 \times 10^{-8} \ cm.
\text{એકમ કોષનું કદ } V = a^3 = (4.0 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 64 \times 10^{-24} \ cm^3 = 6.4 \times 10^{-23} \ cm^3 \text{ થાય।}$
0 likesView Solution
409
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
લેટિસ સ્ટ્રક્ચરમાં વોઇડ્સ (ખાલી જગ્યાઓ) વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડના નિર્માણમાં ચાર ગોળાઓ સામેલ હોય છે.
B
ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ છ ગોળાઓથી ઘેરાયેલું હોય છે.
C
દરેક પરમાણુ સાથે બે ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ સંકળાયેલા હોય છે.
D
બે પરમાણુઓ સાથે એક ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ સંકળાયેલું હોય છે.
Solution
(D) $N$ પરમાણુઓ ધરાવતી ક્લોઝ-પેક્ડ રચનામાં:
$1$. ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડની સંખ્યા $2N$ હોય છે. આમ,પ્રતિ પરમાણુ બે ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ હોય છે.
$2$. ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડની સંખ્યા $N$ હોય છે. આમ,પ્રતિ પરમાણુ એક ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ હોય છે.
$3$. ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ $4$ ગોળાઓ દ્વારા અને ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ $6$ ગોળાઓ દ્વારા રચાય છે.
વિકલ્પોની સરખામણી કરતા:
- વિકલ્પ $A$ સાચો છે ($4$ ગોળા).
- વિકલ્પ $B$ સાચો છે ($6$ ગોળા).
- વિકલ્પ $C$ સાચો છે (પરમાણુ દીઠ $2$ વોઇડ).
- વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે પ્રતિ પરમાણુ એક ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ હોય છે,બે પરમાણુ દીઠ એક નહીં.
$1$. ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડની સંખ્યા $2N$ હોય છે. આમ,પ્રતિ પરમાણુ બે ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ હોય છે.
$2$. ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડની સંખ્યા $N$ હોય છે. આમ,પ્રતિ પરમાણુ એક ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ હોય છે.
$3$. ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ $4$ ગોળાઓ દ્વારા અને ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ $6$ ગોળાઓ દ્વારા રચાય છે.
વિકલ્પોની સરખામણી કરતા:
- વિકલ્પ $A$ સાચો છે ($4$ ગોળા).
- વિકલ્પ $B$ સાચો છે ($6$ ગોળા).
- વિકલ્પ $C$ સાચો છે (પરમાણુ દીઠ $2$ વોઇડ).
- વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે પ્રતિ પરમાણુ એક ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ હોય છે,બે પરમાણુ દીઠ એક નહીં.
0 likesView Solution
410
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
એક આયનીય ઘન પદાર્થમાં,ઋણાયનો $(B)$ $ccp$ લેટિસમાં ગોઠવાયેલા છે અને ધનાયનો $(A)$ $1/3$ ચતુષ્ફલકીય છિદ્રો રોકે છે. આયનીય સંયોજનનું અણુસૂત્ર શું છે?
A
$AB_3$
B
$A_3B_2$
C
$A_2B_3$
D
$AB_4$
Solution
(C) $ccp$ લેટિસમાં ઋણાયનો $(B)$ ની સંખ્યા $N$ ધારો.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $2N$ હોવાથી,અને ધનાયનો $(A)$ $1/3$ છિદ્રો રોકે છે,તેથી ધનાયનોની સંખ્યા $A = \frac{1}{3} \times 2N = \frac{2N}{3}$ થાય.
ધનાયન અને ઋણાયનનો ગુણોત્તર $A:B = \frac{2N}{3} : N = 2 : 3$ છે.
તેથી,આયનીય સંયોજનનું અણુસૂત્ર $A_2B_3$ છે.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $2N$ હોવાથી,અને ધનાયનો $(A)$ $1/3$ છિદ્રો રોકે છે,તેથી ધનાયનોની સંખ્યા $A = \frac{1}{3} \times 2N = \frac{2N}{3}$ થાય.
ધનાયન અને ઋણાયનનો ગુણોત્તર $A:B = \frac{2N}{3} : N = 2 : 3$ છે.
તેથી,આયનીય સંયોજનનું અણુસૂત્ર $A_2B_3$ છે.
0 likesView Solution
411
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
એક સાદા ઘન એકમ કોષનું કદ $x \times 10^{-23} \ cm^3$ છે. જો તેમાં એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ $2.1 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય ગણો.
A
$3.0$
B
$3.5$
C
$4.0$
D
$4.5$
Solution
(C) સાદા ઘન એકમ કોષમાં,પ્રતિ એકમ કોષ કણોની સંખ્યા $(Z)$ $1$ છે.
એકમ કોષનું કદ $(V_{cell})$ એ કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ $(V_{particle})$ સાથે આ સંબંધ ધરાવે છે: $V_{cell} = Z \times V_{particle}$.
આપેલ છે કે $Z = 1$ અને $V_{particle} = 2.1 \times 10^{-23} \ cm^3$.
તેથી,$V_{cell} = 1 \times 2.1 \times 10^{-23} \ cm^3 = 2.1 \times 10^{-23} \ cm^3$.
આને $x \times 10^{-23} \ cm^3$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 2.1$ મળે છે.
નોંધ: જો આપણે સાદા ઘન એકમ કોષના ભૌમિતિક સંબંધ $V = 8r^3$ નો ઉપયોગ કરીએ,તો $x \approx 4.0$ મળે છે.
એકમ કોષનું કદ $(V_{cell})$ એ કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ $(V_{particle})$ સાથે આ સંબંધ ધરાવે છે: $V_{cell} = Z \times V_{particle}$.
આપેલ છે કે $Z = 1$ અને $V_{particle} = 2.1 \times 10^{-23} \ cm^3$.
તેથી,$V_{cell} = 1 \times 2.1 \times 10^{-23} \ cm^3 = 2.1 \times 10^{-23} \ cm^3$.
આને $x \times 10^{-23} \ cm^3$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 2.1$ મળે છે.
નોંધ: જો આપણે સાદા ઘન એકમ કોષના ભૌમિતિક સંબંધ $V = 8r^3$ નો ઉપયોગ કરીએ,તો $x \approx 4.0$ મળે છે.
0 likesView Solution
412
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2025
જો કોઈ તત્વ $fcc$ એકમ કોષ બંધારણ ધરાવતું હોય,તો તેનું મોલર દળ ગણો. [એકમ કોષનું દળ $= 1.8 \times 10^{-22} \ g$,$N_A = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$]
A
$27.0 \ g \ mol^{-1}$
B
$24.4 \ g \ mol^{-1}$
C
$21.0 \ g \ mol^{-1}$
D
$30.2 \ g \ mol^{-1}$
Solution
(A) $fcc$ એકમ કોષ માટે,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $4$ છે.
એકમ કોષનું દળ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\text{એકમ કોષનું દળ} = \frac{Z \times M}{N_A}$,જ્યાં $M$ એ મોલર દળ છે.
$M$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $M = \frac{\text{એકમ કોષનું દળ} \times N_A}{Z}$.
આપેલી કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1.8 \times 10^{-22} \ g \times 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}}{4}$.
$M = \frac{108.396}{4} \ g \ mol^{-1} = 27.099 \ g \ mol^{-1} \approx 27.0 \ g \ mol^{-1}$.
એકમ કોષનું દળ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\text{એકમ કોષનું દળ} = \frac{Z \times M}{N_A}$,જ્યાં $M$ એ મોલર દળ છે.
$M$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $M = \frac{\text{એકમ કોષનું દળ} \times N_A}{Z}$.
આપેલી કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1.8 \times 10^{-22} \ g \times 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}}{4}$.
$M = \frac{108.396}{4} \ g \ mol^{-1} = 27.099 \ g \ mol^{-1} \approx 27.0 \ g \ mol^{-1}$.
0 likesView Solution
413
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$0.6 \ mol$ સંયોજનમાં જો તે $hcp$ રચના બનાવતું હોય,તો તેમાં બનતા કુલ ચતુષ્ફલકીય અને અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા ગણો.
A
$3.613 \times 10^{24}$
B
$7.226 \times 10^{24}$
C
$1.084 \times 10^{24}$
D
$2.913 \times 10^{24}$
Solution
(C) $hcp$ રચનામાં,પરમાણુઓની સંખ્યા $N = 0.6 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.6132 \times 10^{23}$ છે.
અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા = $N = 3.6132 \times 10^{23}$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા = $2N = 2 \times 3.6132 \times 10^{23} = 7.2264 \times 10^{23}$.
કુલ છિદ્રોની સંખ્યા = $N + 2N = 3N = 3 \times 3.6132 \times 10^{23} = 1.08396 \times 10^{24} \approx 1.084 \times 10^{24}$.
અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા = $N = 3.6132 \times 10^{23}$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા = $2N = 2 \times 3.6132 \times 10^{23} = 7.2264 \times 10^{23}$.
કુલ છિદ્રોની સંખ્યા = $N + 2N = 3N = 3 \times 3.6132 \times 10^{23} = 1.08396 \times 10^{24} \approx 1.084 \times 10^{24}$.
0 likesView Solution
414
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જો એકમ કોષની ધારની લંબાઈ $4.0 \times 10^{-8} \ cm$ હોય,તો તત્વના $1 \ cm^3$ કદમાં એકમ કોષોની સંખ્યા ગણો.
A
$1.56 \times 10^{22}$
B
$2.63 \times 10^{22}$
C
$3.34 \times 10^{22}$
D
$4.50 \times 10^{22}$
Solution
(A) એકમ કોષનું કદ $V_{cell} = a^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a$ એ એકમ કોષની ધારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે $a = 4.0 \times 10^{-8} \ cm$,તેથી $V_{cell} = (4.0 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 64 \times 10^{-24} \ cm^3 = 6.4 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$1 \ cm^3$ કદમાં એકમ કોષોની સંખ્યા આ રીતે ગણવામાં આવે છે:
$\text{એકમ કોષોની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ કદ}}{\text{એક એકમ કોષનું કદ}} = \frac{1 \ cm^3}{6.4 \times 10^{-23} \ cm^3} = 0.15625 \times 10^{23} = 1.5625 \times 10^{22}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આપેલ છે $a = 4.0 \times 10^{-8} \ cm$,તેથી $V_{cell} = (4.0 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 64 \times 10^{-24} \ cm^3 = 6.4 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$1 \ cm^3$ કદમાં એકમ કોષોની સંખ્યા આ રીતે ગણવામાં આવે છે:
$\text{એકમ કોષોની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ કદ}}{\text{એક એકમ કોષનું કદ}} = \frac{1 \ cm^3}{6.4 \times 10^{-23} \ cm^3} = 0.15625 \times 10^{23} = 1.5625 \times 10^{22}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
415
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$bcc$ એકમ કોષમાં એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદની ગણતરી કરો,જો એકમ કોષનું કદ $8.2 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય.
A
$5.576 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$1.517 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$2.788 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$3.936 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(C) $bcc$ એકમ કોષમાં,કણોની કુલ સંખ્યા $(Z)$ $2$ છે.
$bcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $68\%$ છે,જેનો અર્થ છે કે એકમ કોષના કુલ કદના $68\%$ ભાગમાં કણો હોય છે.
એકમ કોષનું કુલ કદ = $8.2 \times 10^{-23} \ cm^3$.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ = $0.68 \times 8.2 \times 10^{-23} \ cm^3 = 5.576 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$bcc$ એકમ કોષમાં $2$ કણો હોવાથી,એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ = $\frac{5.576 \times 10^{-23}}{2} \ cm^3 = 2.788 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$bcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $68\%$ છે,જેનો અર્થ છે કે એકમ કોષના કુલ કદના $68\%$ ભાગમાં કણો હોય છે.
એકમ કોષનું કુલ કદ = $8.2 \times 10^{-23} \ cm^3$.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ = $0.68 \times 8.2 \times 10^{-23} \ cm^3 = 5.576 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$bcc$ એકમ કોષમાં $2$ કણો હોવાથી,એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ = $\frac{5.576 \times 10^{-23}}{2} \ cm^3 = 2.788 \times 10^{-23} \ cm^3$.
0 likesView Solution
416
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$0.4 \ mol$ સંયોજનમાં રહેલા ટેટ્રાહેડ્રલ અને ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ્સની કુલ સંખ્યાની ગણતરી કરો.
A
$2.4088 \times 10^{23}$
B
$7.2264 \times 10^{23}$
C
$4.8176 \times 10^{23}$
D
$9.6352 \times 10^{23}$
Solution
(B) ધારો કે ક્લોઝ-પેક્ડ સ્ટ્રક્ચરમાં પરમાણુઓની સંખ્યા $N = 0.4 \ mol = 0.4 \times 6.022 \times 10^{23} = 2.4088 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ છે.
ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા = $N = 2.4088 \times 10^{23}$.
ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા = $2N = 2 \times 2.4088 \times 10^{23} = 4.8176 \times 10^{23}$.
વોઇડ્સની કુલ સંખ્યા = $N + 2N = 3N = 3 \times 2.4088 \times 10^{23} = 7.2264 \times 10^{23}$.
ઓક્ટાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા = $N = 2.4088 \times 10^{23}$.
ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા = $2N = 2 \times 2.4088 \times 10^{23} = 4.8176 \times 10^{23}$.
વોઇડ્સની કુલ સંખ્યા = $N + 2N = 3N = 3 \times 2.4088 \times 10^{23} = 7.2264 \times 10^{23}$.
0 likesView Solution
417
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
એકમ કોષમાં રહેલા પરમાણુનું દળ $4.4 \times 10^{-23} \ g$ છે અને એકમ કોષની ઘનતા અને કદનો ગુણાકાર $1.792 \times 10^{-22} \ g$ છે. તો ઘન એકમ કોષનો પ્રકાર કયો છે?
A
Body centred unit cell
B
Face centred unit cell
C
Base centred unit cell
D
Simple cubic unit cell
Solution
(B) એકમ કોષની ઘનતા $\rho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $Z$ એ એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$M$ એ મોલર દળ છે,$N_A$ એ એવોગેડ્રો આંક છે,અને $a^3$ એ એકમ કોષનું કદ $(V)$ છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\rho \times V = \frac{Z \times M}{N_A}$ મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે એક પરમાણુનું દળ $m = \frac{M}{N_A} = 4.4 \times 10^{-23} \ g$ છે.
આપેલ છે $\rho \times V = 1.792 \times 10^{-22} \ g$.
કિંમતો મૂકતા: $1.792 \times 10^{-22} = Z \times (4.4 \times 10^{-23})$.
$Z = \frac{1.792 \times 10^{-22}}{4.4 \times 10^{-23}} = \frac{17.92}{4.4} \approx 4.07$.
$Z \approx 4$ હોવાથી,એકમ કોષ એ Face centred unit cell $(FCC)$ છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\rho \times V = \frac{Z \times M}{N_A}$ મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે એક પરમાણુનું દળ $m = \frac{M}{N_A} = 4.4 \times 10^{-23} \ g$ છે.
આપેલ છે $\rho \times V = 1.792 \times 10^{-22} \ g$.
કિંમતો મૂકતા: $1.792 \times 10^{-22} = Z \times (4.4 \times 10^{-23})$.
$Z = \frac{1.792 \times 10^{-22}}{4.4 \times 10^{-23}} = \frac{17.92}{4.4} \approx 4.07$.
$Z \approx 4$ હોવાથી,એકમ કોષ એ Face centred unit cell $(FCC)$ છે.
0 likesView Solution
418
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
જો એકમ કોષની ઘનતા અને કદનો ગુણાકાર $1.8 \times 10^{-22} \ g$ હોય,તો એકમ કોષ દીઠ હાજર પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો. [એક પરમાણુનું દળ $= 4.5 \times 10^{-23} \ g$]
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$6$
Solution
(C) એકમ કોષની ઘનતાનું સૂત્ર: $\rho = \frac{Z \times M}{N_A \times V}$ છે,જ્યાં $Z$ એ એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$M$ એ મોલર દળ છે,$N_A$ એ એવોગેડ્રો આંક છે અને $V$ એ એકમ કોષનું કદ છે.
આપેલ છે કે ઘનતા $(\rho)$ અને કદ $(V)$ નો ગુણાકાર $1.8 \times 10^{-22} \ g$ છે,તેથી $\rho \times V = 1.8 \times 10^{-22} \ g$.
આપણે જાણીએ છીએ કે એકમ કોષનું દળ = $\rho \times V$.
વળી,એકમ કોષનું દળ = પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $\times$ એક પરમાણુનું દળ $(m_{atom})$.
તેથી,$Z \times m_{atom} = \rho \times V$.
કિંમતો મૂકતા: $Z \times (4.5 \times 10^{-23} \ g) = 1.8 \times 10^{-22} \ g$.
$Z = \frac{1.8 \times 10^{-22}}{4.5 \times 10^{-23}} = 4$.
આમ,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $4$ છે.
આપેલ છે કે ઘનતા $(\rho)$ અને કદ $(V)$ નો ગુણાકાર $1.8 \times 10^{-22} \ g$ છે,તેથી $\rho \times V = 1.8 \times 10^{-22} \ g$.
આપણે જાણીએ છીએ કે એકમ કોષનું દળ = $\rho \times V$.
વળી,એકમ કોષનું દળ = પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $\times$ એક પરમાણુનું દળ $(m_{atom})$.
તેથી,$Z \times m_{atom} = \rho \times V$.
કિંમતો મૂકતા: $Z \times (4.5 \times 10^{-23} \ g) = 1.8 \times 10^{-22} \ g$.
$Z = \frac{1.8 \times 10^{-22}}{4.5 \times 10^{-23}} = 4$.
આમ,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $4$ છે.
0 likesView Solution
419
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$fcc$ એકમ કોષનું કદ $cm^3$ માં ગણો જો તેનું ખાલી અવકાશ (void) નું કદ $4.16 \times 10^{-24} \ cm^3$ હોય.
A
$1.3 \times 10^{-23}$
B
$1.6 \times 10^{-23}$
C
$4.1 \times 10^{-23}$
D
$5.8 \times 10^{-23}$
Solution
(B) $fcc$ એકમ કોષ માટે,પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે પરમાણુઓ દ્વારા રોકાયેલ કદ $0.74 \times V_{cell}$ છે.
ખાલી અવકાશનું કદ બાકીનું કદ છે,જે $100\% - 74\% = 26\%$ છે.
તેથી,ખાલી અવકાશનું કદ $0.26 \times V_{cell}$ છે.
આપેલ છે કે ખાલી અવકાશનું કદ $4.16 \times 10^{-24} \ cm^3$ છે,તેથી:
$0.26 \times V_{cell} = 4.16 \times 10^{-24} \ cm^3$.
$V_{cell} = \frac{4.16 \times 10^{-24}}{0.26} \ cm^3$.
$V_{cell} = 16 \times 10^{-24} \ cm^3 = 1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે પરમાણુઓ દ્વારા રોકાયેલ કદ $0.74 \times V_{cell}$ છે.
ખાલી અવકાશનું કદ બાકીનું કદ છે,જે $100\% - 74\% = 26\%$ છે.
તેથી,ખાલી અવકાશનું કદ $0.26 \times V_{cell}$ છે.
આપેલ છે કે ખાલી અવકાશનું કદ $4.16 \times 10^{-24} \ cm^3$ છે,તેથી:
$0.26 \times V_{cell} = 4.16 \times 10^{-24} \ cm^3$.
$V_{cell} = \frac{4.16 \times 10^{-24}}{0.26} \ cm^3$.
$V_{cell} = 16 \times 10^{-24} \ cm^3 = 1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
420
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જો એકમ કોષનું કદ $3.448 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય,તો ધાતુના $1 \ cm^3$ કદમાં એકમ કોષોની સંખ્યા ગણો.
A
$2.5 \times 10^{22}$
B
$3.2 \times 10^{22}$
C
$2.9 \times 10^{22}$
D
$3.7 \times 10^{22}$
Solution
(C) એકમ કોષોની સંખ્યા કુલ કદને એક એકમ કોષના કદ વડે ભાગીને મેળવવામાં આવે છે.
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{\text{કુલ કદ}}{\text{એક એકમ કોષનું કદ}}$
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{1 \ cm^3}{3.448 \times 10^{-23} \ cm^3}$
એકમ કોષોની સંખ્યા = $0.29002 \times 10^{23} = 2.9 \times 10^{22}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{\text{કુલ કદ}}{\text{એક એકમ કોષનું કદ}}$
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{1 \ cm^3}{3.448 \times 10^{-23} \ cm^3}$
એકમ કોષોની સંખ્યા = $0.29002 \times 10^{23} = 2.9 \times 10^{22}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
421
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
જો $fcc$ એકમ કોષનું કદ $1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય,તો તેમાં રહેલા તમામ કણો દ્વારા રોકાયેલ કદની ગણતરી કરો.
A
$1.184 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$0.74 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$0.8 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(A) $fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે એકમ કોષના કુલ કદના $74\%$ ભાગમાં કણો (પરમાણુઓ) રોકાયેલા છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કદ = $0.74 \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
આપેલ છે,એકમ કોષનું કદ = $1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$.
રોકાયેલ કદ = $0.74 \times 1.6 \times 10^{-23} \ cm^3 = 1.184 \times 10^{-23} \ cm^3$.
આનો અર્થ એ છે કે એકમ કોષના કુલ કદના $74\%$ ભાગમાં કણો (પરમાણુઓ) રોકાયેલા છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કદ = $0.74 \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
આપેલ છે,એકમ કોષનું કદ = $1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$.
રોકાયેલ કદ = $0.74 \times 1.6 \times 10^{-23} \ cm^3 = 1.184 \times 10^{-23} \ cm^3$.
0 likesView Solution
422
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
જો કોઈ તત્વ $fcc$ એકમ કોષ બંધારણ ધરાવતું હોય,તો તેના $1 \ g$ માં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો. [ $\varrho \times a^3 = 6.8 \times 10^{-22} \ g$ ]
A
$7.125 \times 10^{21}$
B
$4.548 \times 10^{21}$
C
$6.815 \times 10^{21}$
D
$5.882 \times 10^{21}$
Solution
(D) $fcc$ એકમ કોષ માટે,પ્રતિ એકમ કોષ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z) = 4$ છે.
એક એકમ કોષનું દળ ઘનતા $(\varrho)$ અને કદ $(a^3)$ ના ગુણાકાર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે $\varrho \times a^3 = \frac{Z \times M}{N_A}$ છે.
આપેલ છે કે $\varrho \times a^3 = 6.8 \times 10^{-22} \ g$,જે એક એકમ કોષનું દળ દર્શાવે છે.
તત્વના $1 \ g$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા $\frac{1 \ g}{6.8 \times 10^{-22} \ g/\text{unit cell}} \approx 1.4706 \times 10^{21} \ \text{unit cells}$ છે.
દરેક $fcc$ એકમ કોષમાં $4$ પરમાણુઓ હોવાથી,$1 \ g$ માં પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $4 \times 1.4706 \times 10^{21} = 5.8824 \times 10^{21}$ પરમાણુઓ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
એક એકમ કોષનું દળ ઘનતા $(\varrho)$ અને કદ $(a^3)$ ના ગુણાકાર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે $\varrho \times a^3 = \frac{Z \times M}{N_A}$ છે.
આપેલ છે કે $\varrho \times a^3 = 6.8 \times 10^{-22} \ g$,જે એક એકમ કોષનું દળ દર્શાવે છે.
તત્વના $1 \ g$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા $\frac{1 \ g}{6.8 \times 10^{-22} \ g/\text{unit cell}} \approx 1.4706 \times 10^{21} \ \text{unit cells}$ છે.
દરેક $fcc$ એકમ કોષમાં $4$ પરમાણુઓ હોવાથી,$1 \ g$ માં પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $4 \times 1.4706 \times 10^{21} = 5.8824 \times 10^{21}$ પરમાણુઓ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
423
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$fcc$ એકમ કોષમાં એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદની ગણતરી કરો,જો એકમ કોષનું કદ $1.6 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય.
A
$5.44 \times 10^{-24} \ cm^3$
B
$2.96 \times 10^{-24} \ cm^3$
C
$8.37 \times 10^{-24} \ cm^3$
D
$6.15 \times 10^{-24} \ cm^3$
Solution
(B) $fcc$ (ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક) એકમ કોષમાં,એકમ કોષ દીઠ કણોની સંખ્યા $(Z)$ $4$ છે.
$fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
એકમ કોષમાં બધા કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ = $0.74 \times \text{એકમ કોષનું કદ} = 0.74 \times 1.6 \times 10^{-23} \ cm^3 = 1.184 \times 10^{-23} \ cm^3$.
એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ = $\frac{1.184 \times 10^{-23} \ cm^3}{4} = 2.96 \times 10^{-24} \ cm^3$.
$fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
એકમ કોષમાં બધા કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ = $0.74 \times \text{એકમ કોષનું કદ} = 0.74 \times 1.6 \times 10^{-23} \ cm^3 = 1.184 \times 10^{-23} \ cm^3$.
એક કણ દ્વારા રોકાયેલ કદ = $\frac{1.184 \times 10^{-23} \ cm^3}{4} = 2.96 \times 10^{-24} \ cm^3$.
0 likesView Solution
424
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
જો $bcc$ એકમ કોષનું કદ $8.0 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય,તો તેમાં રહેલા તમામ કણો દ્વારા રોકાયેલું કદ ગણો.
A
$3.19 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$2.72 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$5.44 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$1.48 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(C) $bcc$ (બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક) એકમ કોષમાં,કણોની સંખ્યા $(Z)$ $2$ છે.
$bcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $68\%$ છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલું કદ આ રીતે મળે છે: $\text{કદ} = \text{પેકિંગ ક્ષમતા} \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
$\text{કદ} = 0.68 \times 8.0 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$\text{કદ} = 5.44 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$bcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $68\%$ છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલું કદ આ રીતે મળે છે: $\text{કદ} = \text{પેકિંગ ક્ષમતા} \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
$\text{કદ} = 0.68 \times 8.0 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$\text{કદ} = 5.44 \times 10^{-23} \ cm^3$.
0 likesView Solution
425
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$1 \ g$ ધાતુમાં પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો જો તે $fcc$ સ્ફટિક રચના બનાવે છે,આપેલ છે કે $\varrho \times a^3 = 1.728 \times 10^{-22} \ g$.
A
$2.315 \times 10^{22}$
B
$3.156 \times 10^{22}$
C
$4.108 \times 10^{22}$
D
$1.452 \times 10^{22}$
Solution
(A) $fcc$ સ્ફટિક રચના માટે,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $4$ છે.
ઘનતાનું સૂત્ર $\varrho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે,જ્યાં $M$ મોલર દળ છે અને $N_A$ એવોગેડ્રો આંક $(6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1})$ છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $M = \frac{\varrho \times a^3 \times N_A}{Z}$ મળે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1.728 \times 10^{-22} \times 6.022 \times 10^{23}}{4} = \frac{104.06}{4} = 26.015 \ g/mol$.
$1 \ g$ ધાતુમાં પરમાણુઓની સંખ્યા આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \frac{\text{દળ}}{M} \times N_A = \frac{1}{26.015} \times 6.022 \times 10^{23} \approx 2.315 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ.
ઘનતાનું સૂત્ર $\varrho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે,જ્યાં $M$ મોલર દળ છે અને $N_A$ એવોગેડ્રો આંક $(6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1})$ છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $M = \frac{\varrho \times a^3 \times N_A}{Z}$ મળે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{1.728 \times 10^{-22} \times 6.022 \times 10^{23}}{4} = \frac{104.06}{4} = 26.015 \ g/mol$.
$1 \ g$ ધાતુમાં પરમાણુઓની સંખ્યા આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \frac{\text{દળ}}{M} \times N_A = \frac{1}{26.015} \times 6.022 \times 10^{23} \approx 2.315 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ.
0 likesView Solution
426
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$0.79 \ g$ ધાતુમાં એકમ કોષોની સંખ્યા ગણો જો એકમ કોષની ઘનતા અને કદનો ગુણાકાર $1.58 \times 10^{-22} \ g$ હોય.
A
$3.96 \times 10^{21}$
B
$1.72 \times 10^{21}$
C
$4.46 \times 10^{21}$
D
$5.0 \times 10^{21}$
Solution
(D) એકમ કોષનું દળ તેની ઘનતા $(\rho)$ અને તેના કદ $(V)$ ના ગુણાકાર દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે: $\rho \times V = 1.58 \times 10^{-22} \ g$.
ધાતુનું કુલ દળ = $0.79 \ g$.
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{\text{કુલ દળ}}{\text{એક એકમ કોષનું દળ}}$.
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{0.79 \ g}{1.58 \times 10^{-22} \ g} = 0.5 \times 10^{22} = 5.0 \times 10^{21}$.
આપેલ છે: $\rho \times V = 1.58 \times 10^{-22} \ g$.
ધાતુનું કુલ દળ = $0.79 \ g$.
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{\text{કુલ દળ}}{\text{એક એકમ કોષનું દળ}}$.
એકમ કોષોની સંખ્યા = $\frac{0.79 \ g}{1.58 \times 10^{-22} \ g} = 0.5 \times 10^{22} = 5.0 \times 10^{21}$.
0 likesView Solution
427
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$bcc$ એકમ કોષની ત્રિજ્યા $1.86 \times 10^{-8} \ cm$ હોય,તો તેનું કદ ગણો.
A
$5.391 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$8.995 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$7.951 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$6.453 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(C) $bcc$ એકમ કોષ માટે,ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $4r = \sqrt{3}a$ છે.
તેથી,$a = \frac{4r}{\sqrt{3}}$.
આપેલ છે $r = 1.86 \times 10^{-8} \ cm$.
$a = \frac{4 \times 1.86 \times 10^{-8}}{\sqrt{3}} \approx 4.2956 \times 10^{-8} \ cm$.
એકમ કોષનું કદ $(V)$ $a^3$ છે.
$V = (4.2956 \times 10^{-8} \ cm)^3 \approx 7.928 \times 10^{-23} \ cm^3$.
નજીકના વિકલ્પ મુજબ,સાચો જવાબ $7.951 \times 10^{-23} \ cm^3$ છે.
તેથી,$a = \frac{4r}{\sqrt{3}}$.
આપેલ છે $r = 1.86 \times 10^{-8} \ cm$.
$a = \frac{4 \times 1.86 \times 10^{-8}}{\sqrt{3}} \approx 4.2956 \times 10^{-8} \ cm$.
એકમ કોષનું કદ $(V)$ $a^3$ છે.
$V = (4.2956 \times 10^{-8} \ cm)^3 \approx 7.928 \times 10^{-23} \ cm^3$.
નજીકના વિકલ્પ મુજબ,સાચો જવાબ $7.951 \times 10^{-23} \ cm^3$ છે.
0 likesView Solution
428
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$128 \ pm$ પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ધરાવતી ધાતુ જે $fcc$ એકમ કોષ રચના બનાવે છે, તેના એકમ કોષની ધારની લંબાઈ ગણો.
A
$3.62 \times 10^{-8} \ cm$
B
$2.56 \times 10^{-8} \ cm$
C
$2.96 \times 10^{-8} \ cm$
D
$3.12 \times 10^{-8} \ cm$
Solution
$(A)$ $fcc$ (ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક) એકમ કોષ માટે, ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $a = 2\sqrt{2}r$ છે।
આપેલ છે $r = 128 \ pm$.
$a = 2 \times 1.414 \times 128 \ pm = 361.98 \ pm \approx 362 \ pm$.
$pm$ ને $cm$ માં ફેરવતા: $362 \ pm = 362 \times 10^{-10} \ cm = 3.62 \times 10^{-8} \ cm$.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે।
આપેલ છે $r = 128 \ pm$.
$a = 2 \times 1.414 \times 128 \ pm = 361.98 \ pm \approx 362 \ pm$.
$pm$ ને $cm$ માં ફેરવતા: $362 \ pm = 362 \times 10^{-10} \ cm = 3.62 \times 10^{-8} \ cm$.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે।
0 likesView Solution
429
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
જો કણનું દળ $8.0 \times 10^{-23} \ g$ હોય અને એકમ કોષની ઘનતા અને કદનો ગુણાકાર $(\varrho \times a^3) = 3.2 \times 10^{-22} \ g$ હોય,તો એકમ કોષ દીઠ હાજર કણોની સંખ્યા ગણો.
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$6$
Solution
(C) એકમ કોષની ઘનતાનું સૂત્ર: $\varrho = \frac{Z \times m}{a^3}$ છે,જ્યાં $Z$ એ એકમ કોષ દીઠ કણોની સંખ્યા છે,$m$ એ એક કણનું દળ છે અને $a^3$ એ એકમ કોષનું કદ છે.
$Z$ માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $Z = \frac{\varrho \times a^3}{m}$.
આપેલ કિંમતો: $\varrho \times a^3 = 3.2 \times 10^{-22} \ g$ અને $m = 8.0 \times 10^{-23} \ g$.
કિંમતો મૂકતા: $Z = \frac{3.2 \times 10^{-22}}{8.0 \times 10^{-23}} = 4$.
તેથી,એકમ કોષ દીઠ કણોની સંખ્યા $4$ છે.
$Z$ માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $Z = \frac{\varrho \times a^3}{m}$.
આપેલ કિંમતો: $\varrho \times a^3 = 3.2 \times 10^{-22} \ g$ અને $m = 8.0 \times 10^{-23} \ g$.
કિંમતો મૂકતા: $Z = \frac{3.2 \times 10^{-22}}{8.0 \times 10^{-23}} = 4$.
તેથી,એકમ કોષ દીઠ કણોની સંખ્યા $4$ છે.
0 likesView Solution
430
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$bcc$ એકમ કોષના દરેક ખૂણાના કણ દ્વારા કેટલા કુલ એકમ કોષો વહેંચાયેલા હોય છે?
A
$4$
B
$2$
C
$8$
D
$1$
Solution
(C) સ્ફટિક લેટીસમાં,$bcc$ (બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક) એકમ કોષ એ ઘન પ્રણાલીનો એક પ્રકાર છે.
કોઈપણ ઘન એકમ કોષમાં,દરેક ખૂણાનો કણ $8$ પાસપાસેના એકમ કોષો દ્વારા વહેંચાયેલો હોય છે.
આ એટલા માટે છે કારણ કે દરેક ખૂણો એવો બિંદુ છે જ્યાં ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશમાં $8$ ઘન મળે છે.
કોઈપણ ઘન એકમ કોષમાં,દરેક ખૂણાનો કણ $8$ પાસપાસેના એકમ કોષો દ્વારા વહેંચાયેલો હોય છે.
આ એટલા માટે છે કારણ કે દરેક ખૂણો એવો બિંદુ છે જ્યાં ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશમાં $8$ ઘન મળે છે.
0 likesView Solution
431
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
જો એકમ કોષનું કદ $6.4 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય,તો $fcc$ એકમ કોષમાં રહેલા તમામ કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદની ગણતરી કરો.
A
$3.321 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$4.350 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$5.126 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$4.736 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(D) $fcc$ (ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક) એકમ કોષમાં,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $4$ છે.
$fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ = $\text{પેકિંગ ક્ષમતા} \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
કુલ કદ = $0.74 \times 6.4 \times 10^{-23} \ cm^3$.
કુલ કદ = $4.736 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ = $\text{પેકિંગ ક્ષમતા} \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
કુલ કદ = $0.74 \times 6.4 \times 10^{-23} \ cm^3$.
કુલ કદ = $4.736 \times 10^{-23} \ cm^3$.
0 likesView Solution
432
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જો યુનિટ સેલની ધારની લંબાઈ $1.25 \times 10^{-8} \ cm$ હોય,તો ધાતુના $1 \ cm^3$ કદમાં યુનિટ સેલની સંખ્યા ગણો.
A
$1.40 \times 10^{23}$
B
$3.35 \times 10^{23}$
C
$5.12 \times 10^{23}$
D
$2.25 \times 10^{23}$
Solution
(C) એક યુનિટ સેલનું કદ $V_{cell} = a^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a$ એ યુનિટ સેલની ધારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે $a = 1.25 \times 10^{-8} \ cm$.
$V_{cell} = (1.25 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 1.953125 \times 10^{-24} \ cm^3$.
કુલ કદ $V_{total} = 1 \ cm^3$ માં યુનિટ સેલની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{યુનિટ સેલની સંખ્યા} = \frac{V_{total}}{V_{cell}} = \frac{1 \ cm^3}{1.953125 \times 10^{-24} \ cm^3} \approx 5.12 \times 10^{23}$.
આપેલ છે $a = 1.25 \times 10^{-8} \ cm$.
$V_{cell} = (1.25 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 1.953125 \times 10^{-24} \ cm^3$.
કુલ કદ $V_{total} = 1 \ cm^3$ માં યુનિટ સેલની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{યુનિટ સેલની સંખ્યા} = \frac{V_{total}}{V_{cell}} = \frac{1 \ cm^3}{1.953125 \times 10^{-24} \ cm^3} \approx 5.12 \times 10^{23}$.
0 likesView Solution
433
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જો $bcc$ એકમ કોષમાં રહેલા કણની ત્રિજ્યા $186 \ pm$ હોય, તો તેની ધારની લંબાઈ ગણો.
A
$4.296 \times 10^{-8} \ cm$
B
$7.301 \times 10^{-8} \ cm$
C
$3.715 \times 10^{-8} \ cm$
D
$5.419 \times 10^{-8} \ cm$
Solution
(A) $bcc$ એકમ કોષ માટે, ધારની લંબાઈ $(a)$ અને કણની ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $4r = \sqrt{3}a$ છે, એટલે કે $a = \frac{4r}{\sqrt{3}}$.
અહીં $r = 186 \ pm$ આપેલ છે.
$a = \frac{4 \times 186}{\sqrt{3}} \ pm = \frac{744}{1.732} \ pm \approx 429.56 \ pm$.
$pm$ ને $cm$ માં ફેરવતા: $1 \ pm = 10^{-10} \ cm$.
તેથી, $a = 429.56 \times 10^{-10} \ cm = 4.2956 \times 10^{-8} \ cm \approx 4.296 \times 10^{-8} \ cm$.
અહીં $r = 186 \ pm$ આપેલ છે.
$a = \frac{4 \times 186}{\sqrt{3}} \ pm = \frac{744}{1.732} \ pm \approx 429.56 \ pm$.
$pm$ ને $cm$ માં ફેરવતા: $1 \ pm = 10^{-10} \ cm$.
તેથી, $a = 429.56 \times 10^{-10} \ cm = 4.2956 \times 10^{-8} \ cm \approx 4.296 \times 10^{-8} \ cm$.
0 likesView Solution
434
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$ccp$ બંધારણ ધરાવતા સંયોજનમાં $9.6 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ છે. તેમાં બનતા ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા શોધો.
A
$1.00 \times 10^{24}$
B
$1.68 \times 10^{24}$
C
$1.92 \times 10^{24}$
D
$1.56 \times 10^{24}$
Solution
(C) $ccp$ (ક્યુબિક ક્લોઝ-પેક્ડ) બંધારણમાં,ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા લેટીસમાં હાજર પરમાણુઓની સંખ્યા કરતા બમણી હોય છે.
ધારો કે $N$ એ $ccp$ બંધારણમાં પરમાણુઓની સંખ્યા છે.
આપેલ છે,$N = 9.6 \times 10^{23}$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times N$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times (9.6 \times 10^{23}) = 19.2 \times 10^{23} = 1.92 \times 10^{24}$.
ધારો કે $N$ એ $ccp$ બંધારણમાં પરમાણુઓની સંખ્યા છે.
આપેલ છે,$N = 9.6 \times 10^{23}$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times N$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times (9.6 \times 10^{23}) = 19.2 \times 10^{23} = 1.92 \times 10^{24}$.
0 likesView Solution
435
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
સિમ્પલ ક્યુબિક ક્લોઝ-પેક્ડ સ્ટ્રક્ચરમાં કણનો સવર્ગ આંક (coordination number) કેટલો હોય છે?
A
$12$
B
$4$
C
$6$
D
$8$
Solution
(C) સિમ્પલ ક્યુબિક $(SC)$ એકમ કોષમાં,દરેક કણ ઘનના ખૂણા પર હોય છે.
દરેક કણ તેના $6$ નજીકના પડોશીઓ સાથે સંપર્કમાં હોય છે (દરેક અક્ષ પર એક: $x, -x, y, -y, z, -z$).
તેથી,સિમ્પલ ક્યુબિક સ્ટ્રક્ચરમાં કણનો સવર્ગ આંક $6$ છે.
દરેક કણ તેના $6$ નજીકના પડોશીઓ સાથે સંપર્કમાં હોય છે (દરેક અક્ષ પર એક: $x, -x, y, -y, z, -z$).
તેથી,સિમ્પલ ક્યુબિક સ્ટ્રક્ચરમાં કણનો સવર્ગ આંક $6$ છે.
0 likesView Solution
436
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$bcc$ એકમ કોષ ધરાવતા તત્વના પરમાણુની ત્રિજ્યા $pm$ માં ગણો, જો તેની ધારની લંબાઈ $4.3 \times 10^{-8} \ cm$ હોય.
A
$186.2$
B
$215$
C
$152.3$
D
$282.8$
Solution
(A) $bcc$ એકમ કોષ માટે, ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $r = \frac{\sqrt{3}}{4} a$ છે।
આપેલ ધારની લંબાઈ $a = 4.3 \times 10^{-8} \ cm$.
$a$ ને $pm$ માં ફેરવતા: $a = 4.3 \times 10^{-8} \ cm = 4.3 \times 10^{-8} \times 10^{10} \ pm = 430 \ pm$.
હવે, સૂત્રમાં $a$ ની કિંમત મૂકતા: $r = \frac{\sqrt{3}}{4} \times 430 \ pm$.
$r = 0.433 \times 430 \ pm = 186.19 \ pm \approx 186.2 \ pm$.
આપેલ ધારની લંબાઈ $a = 4.3 \times 10^{-8} \ cm$.
$a$ ને $pm$ માં ફેરવતા: $a = 4.3 \times 10^{-8} \ cm = 4.3 \times 10^{-8} \times 10^{10} \ pm = 430 \ pm$.
હવે, સૂત્રમાં $a$ ની કિંમત મૂકતા: $r = \frac{\sqrt{3}}{4} \times 430 \ pm$.
$r = 0.433 \times 430 \ pm = 186.19 \ pm \approx 186.2 \ pm$.
0 likesView Solution
437
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જો એકમ કોષની ધારની લંબાઈ $2.0 \times 10^{-8} \ cm$ હોય,તો તત્વના $1 \ cm^3$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા ગણો.
A
$3.78 \times 10^{23}$
B
$2.61 \times 10^{23}$
C
$1.25 \times 10^{23}$
D
$4.61 \times 10^{23}$
Solution
(C) એક એકમ કોષનું કદ $V_{cell} = a^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a$ એ ધારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે $a = 2.0 \times 10^{-8} \ cm$.
$V_{cell} = (2.0 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 8.0 \times 10^{-24} \ cm^3$.
$1 \ cm^3$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{એકમ કોષોની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ કદ}}{\text{એક એકમ કોષનું કદ}} = \frac{1 \ cm^3}{8.0 \times 10^{-24} \ cm^3} = 0.125 \times 10^{24} = 1.25 \times 10^{23}$.
આપેલ છે $a = 2.0 \times 10^{-8} \ cm$.
$V_{cell} = (2.0 \times 10^{-8} \ cm)^3 = 8.0 \times 10^{-24} \ cm^3$.
$1 \ cm^3$ માં એકમ કોષોની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{એકમ કોષોની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ કદ}}{\text{એક એકમ કોષનું કદ}} = \frac{1 \ cm^3}{8.0 \times 10^{-24} \ cm^3} = 0.125 \times 10^{24} = 1.25 \times 10^{23}$.
0 likesView Solution
438
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$fcc$ એકમ કોષમાં રહેલા તમામ કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદની ગણતરી કરો,જો એકમ કોષનું કદ $5.2 \times 10^{-23} \ cm^3$ હોય.
A
$3.848 \times 10^{-23} \ cm^3$
B
$2.630 \times 10^{-23} \ cm^3$
C
$3.041 \times 10^{-23} \ cm^3$
D
$5.786 \times 10^{-23} \ cm^3$
Solution
(A) ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(fcc)$ એકમ કોષમાં,પ્રતિ એકમ કોષ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $4$ છે.
$fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ એ પેકિંગ ક્ષમતા અને એકમ કોષના કદના ગુણાકાર જેટલું હોય છે.
$\text{રોકાયેલ કદ} = 0.74 \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
$\text{રોકાયેલ કદ} = 0.74 \times 5.2 \times 10^{-23} \ cm^3 = 3.848 \times 10^{-23} \ cm^3$.
$fcc$ એકમ કોષની પેકિંગ ક્ષમતા $74\%$ છે.
કણો દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ એ પેકિંગ ક્ષમતા અને એકમ કોષના કદના ગુણાકાર જેટલું હોય છે.
$\text{રોકાયેલ કદ} = 0.74 \times \text{એકમ કોષનું કદ}$.
$\text{રોકાયેલ કદ} = 0.74 \times 5.2 \times 10^{-23} \ cm^3 = 3.848 \times 10^{-23} \ cm^3$.
0 likesView Solution
439
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
$fcc$ બંધારણ ધરાવતી ધાતુના $5.4 \ g$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો,જો એકમ કોષનું કદ $\left(a^3\right)$ અને ઘનતા $\left(\varrho\right)$ નો ગુણાકાર $7.2 \times 10^{-22} \ g$ હોય.
A
$3.0 \times 10^{22}$
B
$1.5 \times 10^{22}$
C
$4.5 \times 10^{22}$
D
$6.0 \times 10^{22}$
Solution
(A) $fcc$ બંધારણ માટે,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $(Z)$ $4$ છે.
ઘનતાનું સૂત્ર $\varrho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે,જેને $M = \frac{\varrho \times a^3 \times N_A}{Z}$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલ છે કે $\varrho \times a^3 = 7.2 \times 10^{-22} \ g$,$Z = 4$,અને $N_A = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$.
મોલર દળ $M = \frac{7.2 \times 10^{-22} \times 6.022 \times 10^{23}}{4} \approx 108.4 \ g/mol$.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{\text{દળ}}{M} = \frac{5.4}{108.4} \approx 0.0498 \ mol$.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= n \times N_A = 0.0498 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 3.0 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ.
ઘનતાનું સૂત્ર $\varrho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે,જેને $M = \frac{\varrho \times a^3 \times N_A}{Z}$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલ છે કે $\varrho \times a^3 = 7.2 \times 10^{-22} \ g$,$Z = 4$,અને $N_A = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$.
મોલર દળ $M = \frac{7.2 \times 10^{-22} \times 6.022 \times 10^{23}}{4} \approx 108.4 \ g/mol$.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{\text{દળ}}{M} = \frac{5.4}{108.4} \approx 0.0498 \ mol$.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= n \times N_A = 0.0498 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 3.0 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ.
0 likesView Solution
440
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
એક આયનીય ઘન પદાર્થમાં,ઋણાયનો $(B)$ $hcp$ રચનામાં ગોઠવાયેલા છે અને ધનાયનો $(A)$ અષ્ટફલકીય છિદ્રોના $\frac{2}{3}$ ભાગ રોકે છે. આ આયનીય સંયોજનનું સૂત્ર શું છે?
A
$A_2B_3$
B
$A_3B_2$
C
$A_2B$
D
$AB_3$
Solution
(A) ધારો કે $hcp$ રચનામાં ઋણાયનો $(B)$ ની સંખ્યા $n$ છે.
અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $hcp$ રચનામાં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા જેટલી જ હોય છે,તેથી અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $n$ થશે.
આપેલ છે કે ધનાયનો $(A)$ અષ્ટફલકીય છિદ્રોના $\frac{2}{3}$ ભાગ રોકે છે,તેથી ધનાયનો $(A)$ ની સંખ્યા $\frac{2}{3}n$ છે.
ધનાયનો $(A)$ અને ઋણાયનો $(B)$ નો ગુણોત્તર $\frac{2}{3}n : n$ છે,જે $2:3$ માં પરિણમે છે.
તેથી,આયનીય સંયોજનનું સૂત્ર $A_2B_3$ છે.
અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $hcp$ રચનામાં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા જેટલી જ હોય છે,તેથી અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $n$ થશે.
આપેલ છે કે ધનાયનો $(A)$ અષ્ટફલકીય છિદ્રોના $\frac{2}{3}$ ભાગ રોકે છે,તેથી ધનાયનો $(A)$ ની સંખ્યા $\frac{2}{3}n$ છે.
ધનાયનો $(A)$ અને ઋણાયનો $(B)$ નો ગુણોત્તર $\frac{2}{3}n : n$ છે,જે $2:3$ માં પરિણમે છે.
તેથી,આયનીય સંયોજનનું સૂત્ર $A_2B_3$ છે.
0 likesView Solution
441
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જો $170 \ pm$ પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ધરાવતી ધાતુ સાદો ઘન (simple cubic) એકમ કોષ બનાવે, તો એકમ કોષની ધારની લંબાઈ ગણો.
A
$3.40 \times 10^{-8} \ cm$
B
$3.40 \times 10^{-8} \ cm$
C
$5.12 \times 10^{-8} \ cm$
D
$6.81 \times 10^{-8} \ cm$
Solution
$(A)$ સાદા ઘન એકમ કોષ માટે, ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $a = 2r$ છે।
આપેલ છે, $r = 170 \ pm$.
તેથી, $a = 2 \times 170 \ pm = 340 \ pm$.
ધારની લંબાઈને $pm$ માંથી $cm$ માં ફેરવવા માટે:
$1 \ pm = 10^{-10} \ cm$.
$a = 340 \times 10^{-10} \ cm = 3.40 \times 10^{-8} \ cm$.
આપેલ છે, $r = 170 \ pm$.
તેથી, $a = 2 \times 170 \ pm = 340 \ pm$.
ધારની લંબાઈને $pm$ માંથી $cm$ માં ફેરવવા માટે:
$1 \ pm = 10^{-10} \ cm$.
$a = 340 \times 10^{-10} \ cm = 3.40 \times 10^{-8} \ cm$.
0 likesView Solution
442
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
સ્ટેનલેસ સ્ટીલમાં નીચેનામાંથી કયા પ્રકારની ક્ષતિ જોવા મળે છે તે ઓળખો.
A
વિસ્થાપિત અશુદ્ધિ ક્ષતિ
B
આંતરાલીય અશુદ્ધિ ક્ષતિ
C
ધાતુ વધારો ક્ષતિ
D
ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ
Solution
(A) સ્ટેનલેસ સ્ટીલ એ લોખંડ $(Fe)$ નું અન્ય તત્વો જેવા કે ક્રોમિયમ $(Cr)$,નિકલ $(Ni)$ અને કાર્બન $(C)$ સાથેનું મિશ્રધાતુ છે.
લોખંડના સ્ફટિક લેટીસમાં,કેટલાક લોખંડના પરમાણુઓ અન્ય ધાતુઓના પરમાણુઓ જેવા કે ક્રોમિયમ અથવા નિકલ દ્વારા બદલાય છે.
આ પ્રકારની ક્ષતિ,જેમાં વિદેશી પરમાણુઓ લેટીસમાં યજમાન પરમાણુઓને બદલે છે,તેને $Substitutional \ impurity \ defect$ (વિસ્થાપિત અશુદ્ધિ ક્ષતિ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
લોખંડના સ્ફટિક લેટીસમાં,કેટલાક લોખંડના પરમાણુઓ અન્ય ધાતુઓના પરમાણુઓ જેવા કે ક્રોમિયમ અથવા નિકલ દ્વારા બદલાય છે.
આ પ્રકારની ક્ષતિ,જેમાં વિદેશી પરમાણુઓ લેટીસમાં યજમાન પરમાણુઓને બદલે છે,તેને $Substitutional \ impurity \ defect$ (વિસ્થાપિત અશુદ્ધિ ક્ષતિ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
443
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જ્યારે આયનીય સંયોજનનો એક આયન તેની નિયમિત જગ્યાએથી ગેરહાજર હોય અને લેટીસ બિંદુઓ વચ્ચેની આંતરાલીય જગ્યા રોકે ત્યારે ઉદ્ભવતી ક્ષતિ ઓળખો.
A
શોટકી ક્ષતિ
B
ફ્રેન્કેલ ક્ષતિ
C
વિસ્થાપિત અશુદ્ધિ ક્ષતિ
D
આંતરાલીય અશુદ્ધિ ક્ષતિ
Solution
(B) $Frenkel$ ક્ષતિમાં,એક આયન (સામાન્ય રીતે નાનો ધનઆયન) તેની સામાન્ય લેટીસ સાઇટ પરથી સ્થાનાંતરિત થાય છે અને આંતરાલીય સાઇટ રોકે છે.
આ ક્ષતિ સ્ફટિકના તત્વયોગમિતિમાં ફેરફાર કરતી નથી કારણ કે આયનોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
તે સામાન્ય રીતે એવા આયનીય સંયોજનોમાં જોવા મળે છે જ્યાં આયનોના કદમાં મોટો તફાવત હોય છે,જેમ કે $AgCl$ અથવા $ZnS$.
આ ક્ષતિ સ્ફટિકના તત્વયોગમિતિમાં ફેરફાર કરતી નથી કારણ કે આયનોની સંખ્યા સમાન રહે છે.
તે સામાન્ય રીતે એવા આયનીય સંયોજનોમાં જોવા મળે છે જ્યાં આયનોના કદમાં મોટો તફાવત હોય છે,જેમ કે $AgCl$ અથવા $ZnS$.
0 likesView Solution
444
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જર્મેનિયમમાં $n-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે નીચેનામાંથી કયા ડોપન્ટનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$As$
B
$B$
C
$In$
D
$Ga$
Solution
(A) $n-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે,જર્મેનિયમ $(Ge)$ જેવા ટેટ્રાવેલેન્ટ સેમિકન્ડક્ટરમાં પેન્ટાવેલેન્ટ અશુદ્ધિ (સમૂહ $15$ નું તત્વ) ઉમેરવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$As$ (આર્સેનિક) એ સમૂહ $15$ નું તત્વ છે,જ્યારે $B$ (બોરોન),$In$ (ઇન્ડિયમ) અને $Ga$ (ગેલિયમ) એ સમૂહ $13$ ના તત્વો છે.
સમૂહ $15$ નું તત્વ ઉમેરવાથી એક વધારાનો ઇલેક્ટ્રોન મળે છે,જે $n-$પ્રકારની વાહકતા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$As$ એ સાચો ડોપન્ટ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$As$ (આર્સેનિક) એ સમૂહ $15$ નું તત્વ છે,જ્યારે $B$ (બોરોન),$In$ (ઇન્ડિયમ) અને $Ga$ (ગેલિયમ) એ સમૂહ $13$ ના તત્વો છે.
સમૂહ $15$ નું તત્વ ઉમેરવાથી એક વધારાનો ઇલેક્ટ્રોન મળે છે,જે $n-$પ્રકારની વાહકતા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$As$ એ સાચો ડોપન્ટ છે.
0 likesView Solution
445
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$p-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે જર્મેનિયમમાં નીચેનામાંથી કયા ડોપન્ટનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$B$
B
$P$
C
$As$
D
$Sb$
Solution
(A) $p-$પ્રકારના સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે,જર્મેનિયમ જેવા સમૂહ $14$ ના તત્વમાં સમૂહ $13$ નું તત્વ (ત્રિસંયોજક અશુદ્ધિ) ઉમેરવામાં આવે છે.
$B$ (બોરોન) સમૂહ $13$ માં આવે છે,જ્યારે $P$ (ફોસ્ફરસ),$As$ (આર્સેનિક) અને $Sb$ (એન્ટિમની) સમૂહ $15$ (પંચસંયોજક અશુદ્ધિઓ) માં આવે છે.
સમૂહ $13$ નું તત્વ ઉમેરવાથી ઇલેક્ટ્રોન હોલ (છિદ્ર) સર્જાય છે,જે $p-$પ્રકારની વાહકતા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$B$ એ સાચો ડોપન્ટ છે.
$B$ (બોરોન) સમૂહ $13$ માં આવે છે,જ્યારે $P$ (ફોસ્ફરસ),$As$ (આર્સેનિક) અને $Sb$ (એન્ટિમની) સમૂહ $15$ (પંચસંયોજક અશુદ્ધિઓ) માં આવે છે.
સમૂહ $13$ નું તત્વ ઉમેરવાથી ઇલેક્ટ્રોન હોલ (છિદ્ર) સર્જાય છે,જે $p-$પ્રકારની વાહકતા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,$B$ એ સાચો ડોપન્ટ છે.
0 likesView Solution
446
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$p$-type સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે સિલિકોનમાં નીચેનામાંથી કયા ડોપન્ટનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$Ga$
B
$Sb$
C
$As$
D
$P$
Solution
(A) $p$-type $\text{સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે}, \text{સિલિકોન }(\text{સમૂહ }14 \text{ નું તત્વ}) \text{માં સમૂહ }13 \text{ ના તત્વનું ડોપિંગ કરવામાં આવે છે}.
\text{સમૂહ }13 \text{ ના તત્વોમાં }3 \text{ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે}, \text{જે સ્ફટિક લેટીસમાં ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ અથવા }'\text{હોલ}' \text{બનાવે છે}.
\text{આપેલા વિકલ્પોમાંથી}, $Ga$ (\text{ગેલિયમ}) \text{સમૂહ }13 \text{ માં આવે છે}, \text{જ્યારે } $Sb$ (\text{એન્ટિમની}), $As$ (\text{આર્સેનિક}) \text{અને } $P$ (\text{ફોસ્ફરસ}) \text{સમૂહ }15 \text{ માં આવે છે}.
\text{સમૂહ }15 \text{ ના તત્વોનો ઉપયોગ } $n$-type $\text{સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે થાય છે}.
\text{તેથી}, $Ga$ \text{એ સાચો ડોપન્ટ છે.}
\text{સમૂહ }13 \text{ ના તત્વોમાં }3 \text{ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે}, \text{જે સ્ફટિક લેટીસમાં ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ અથવા }'\text{હોલ}' \text{બનાવે છે}.
\text{આપેલા વિકલ્પોમાંથી}, $Ga$ (\text{ગેલિયમ}) \text{સમૂહ }13 \text{ માં આવે છે}, \text{જ્યારે } $Sb$ (\text{એન્ટિમની}), $As$ (\text{આર્સેનિક}) \text{અને } $P$ (\text{ફોસ્ફરસ}) \text{સમૂહ }15 \text{ માં આવે છે}.
\text{સમૂહ }15 \text{ ના તત્વોનો ઉપયોગ } $n$-type $\text{સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે થાય છે}.
\text{તેથી}, $Ga$ \text{એ સાચો ડોપન્ટ છે.}
0 likesView Solution
447
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$n$-type $\text{સેમિકન્ડક્ટર મેળવવા માટે સિલિકોનમાં નીચેનામાંથી કયું ડોપન્ટ ઉમેરવામાં આવે છે?}$
A
$As$
B
$B$
C
$Ga$
D
$In$
Solution
(A) $n$-type \text{સેમિકન્ડક્ટર મેળવવા માટે, ગ્રુપ$-15$ ના તત્વ (પેન્ટાવેલેન્ટ) ને સિલિકોન } (Si) \text{ જેવા ગ્રુપ$-14$ ના તત્વમાં ડોપન્ટ તરીકે ઉમેરવામાં આવે છે.}
આપેલા વિકલ્પોમાંથી $As$ (આર્સેનિક) ગ્રુપ$-15$ માં આવે છે, જ્યારે $B$ (બોરોન), $Ga$ (ગેલિયમ) અને $In$ (ઇન્ડિયમ) ગ્રુપ$-13$ માં આવે છે.
તેથી, $Si$ માં $As$ ઉમેરવાથી વધારાના ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે $n$-type સેમિકન્ડક્ટર બને છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી $As$ (આર્સેનિક) ગ્રુપ$-15$ માં આવે છે, જ્યારે $B$ (બોરોન), $Ga$ (ગેલિયમ) અને $In$ (ઇન્ડિયમ) ગ્રુપ$-13$ માં આવે છે.
તેથી, $Si$ માં $As$ ઉમેરવાથી વધારાના ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે $n$-type સેમિકન્ડક્ટર બને છે.
0 likesView Solution
448
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
જ્યારે કેટાયન અને એનાયનની સંખ્યાનો ગુણોત્તર તેના રાસાયણિક સૂત્ર દ્વારા દર્શાવેલ ગુણોત્તર કરતા અલગ થઈ જાય ત્યારે ઉદ્ભવતી ક્ષતિને ઓળખો.
A
શોટકી ક્ષતિ
B
આંતરાલીય ક્ષતિ
C
વિસ્થાપિત અશુદ્ધિ ક્ષતિ
D
બિન-સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ક્ષતિ
Solution
(D) જ્યારે સ્ફટિકમાં કેટાયન અને એનાયનની સંખ્યાનો ગુણોત્તર તેના રાસાયણિક સૂત્ર દ્વારા દર્શાવેલ ગુણોત્તર કરતા અલગ થઈ જાય,ત્યારે તેને બિન-સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક ક્ષતિ કહેવામાં આવે છે.
આ સ્ફટિક લેટીસમાં ધાતુની વધારાની માત્રા અથવા ધાતુની ઉણપને કારણે થાય છે.
આ સ્ફટિક લેટીસમાં ધાતુની વધારાની માત્રા અથવા ધાતુની ઉણપને કારણે થાય છે.
0 likesView Solution
449
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2025
પિત્તળ (brass) મિશ્રધાતુમાં રહેલી ક્ષતિનો પ્રકાર ઓળખો.
A
આંતરાલીય અશુદ્ધિ ક્ષતિ
B
શોટકી ક્ષતિ
C
વિસ્થાપનીય અશુદ્ધિ ક્ષતિ
D
ધાતુ ઉણપ ક્ષતિ
Solution
(C) પિત્તળ એ $Cu$ અને $Zn$ ની મિશ્રધાતુ છે. પિત્તળમાં,$Zn$ ના પરમાણુઓ કોપરની સ્ફટિક લેટીસમાં રહેલા કેટલાક $Cu$ પરમાણુઓનું સ્થાન લે છે. જ્યારે યજમાન પરમાણુઓ સમાન કદના અન્ય પરમાણુઓ દ્વારા બદલાય છે,ત્યારે તેને વિસ્થાપનીય અશુદ્ધિ ક્ષતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
450
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2025
$30^{\circ}C$ તાપમાને $622 \ g$ પાણીમાં $394 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઓગાળીને બનાવેલા દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનો મોલ અંશ ગણો (દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ $= 342 \ g \ mol^{-1}$).
A
$0.032$
B
$0.022$
C
$0.967$
D
$0.044$
Solution
(A) પગલું $1$: દ્રાવ્યના મોલ $(n_{solute})$ ગણો.
$n_{solute} = \frac{394 \ g}{342 \ g \ mol^{-1}} \approx 1.152 \ mol$.
પગલું $2$: દ્રાવકના મોલ $(n_{solvent})$ ગણો.
$n_{solvent} = \frac{622 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} \approx 34.556 \ mol$.
પગલું $3$: દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(X_{solute})$ ગણો.
$X_{solute} = \frac{1.152}{1.152 + 34.556} = \frac{1.152}{35.708} \approx 0.032$.
$n_{solute} = \frac{394 \ g}{342 \ g \ mol^{-1}} \approx 1.152 \ mol$.
પગલું $2$: દ્રાવકના મોલ $(n_{solvent})$ ગણો.
$n_{solvent} = \frac{622 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} \approx 34.556 \ mol$.
પગલું $3$: દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(X_{solute})$ ગણો.
$X_{solute} = \frac{1.152}{1.152 + 34.556} = \frac{1.152}{35.708} \approx 0.032$.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2025?
There are 843 Chemistry questions from the MHT CET 2025 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2025 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2025 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2025 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.