ChemistryQ1–73 of 73 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQMHT CET · 2011
જો કોઈ પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં $v$ જેટલી અચળ ઝડપથી ગતિ કરતો હોય,તો તેનો કોણીય વેગ કેટલો થાય?
A
$v^2/r$
B
$vr$
C
$v/r$
D
$r/v$
Solution
(C) $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં ગતિ કરતા પદાર્થ માટે રેખીય ઝડપ $v$ અને કોણીય વેગ $\omega$ વચ્ચેનો સંબંધ $v = r\omega$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ સૂત્રને કોણીય વેગ માટે ગોઠવતા,આપણને $\omega = v/r$ મળે છે.
અહીં ઝડપ $v$ અને ત્રિજ્યા $r$ બંને અચળ હોવાથી,કોણીય વેગ $\omega$ પણ અચળ રહેશે.
આ સૂત્રને કોણીય વેગ માટે ગોઠવતા,આપણને $\omega = v/r$ મળે છે.
અહીં ઝડપ $v$ અને ત્રિજ્યા $r$ બંને અચળ હોવાથી,કોણીય વેગ $\omega$ પણ અચળ રહેશે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQMHT CET · 2011
એક ગોળાને $l$ લંબાઈના દોરા વડે લટકાવવામાં આવ્યો છે. ગોળાને તેના નિલંબન બિંદુની ઊંચાઈ સુધી પહોંચાડવા માટે તેને કેટલી લઘુત્તમ સમક્ષિતિજ વેગ આપવો પડે?
A
$gl$
B
$2gl$
C
$\sqrt{gl}$
D
$\sqrt{2gl}$
Solution
(D) યાંત્રિક ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,સૌથી નીચલા બિંદુએ ગોળાને આપેલી ગતિ ઉર્જા એ નિલંબન બિંદુની ઊંચાઈએ મેળવેલી સ્થિતિ ઉર્જા જેટલી હોવી જોઈએ.
ધારો કે $m$ એ ગોળાનું દળ છે અને $v$ એ પ્રારંભિક સમક્ષિતિજ વેગ છે.
સૌથી નીચલા બિંદુએ,ગતિ ઉર્જા $K.E. = \frac{1}{2}mv^2$ છે.
નિલંબન બિંદુની ઊંચાઈએ,સ્થિતિ ઉર્જા $P.E. = mgl$ છે.
બંનેને સરખાવતા:
$\frac{1}{2}mv^2 = mgl$
$v$ માટે ઉકેલતા:
$v^2 = 2gl$
$v = \sqrt{2gl}$
ધારો કે $m$ એ ગોળાનું દળ છે અને $v$ એ પ્રારંભિક સમક્ષિતિજ વેગ છે.
સૌથી નીચલા બિંદુએ,ગતિ ઉર્જા $K.E. = \frac{1}{2}mv^2$ છે.
નિલંબન બિંદુની ઊંચાઈએ,સ્થિતિ ઉર્જા $P.E. = mgl$ છે.
બંનેને સરખાવતા:
$\frac{1}{2}mv^2 = mgl$
$v$ માટે ઉકેલતા:
$v^2 = 2gl$
$v = \sqrt{2gl}$
0 likesView Solution
3
ChemistryMCQMHT CET · 2011
પૃથ્વીનું દળ ચંદ્રના દળ કરતાં $81$ ગણું છે અને પૃથ્વીની ત્રિજ્યા ચંદ્રની ત્રિજ્યા કરતાં $3.5$ ગણી છે. પૃથ્વીની સપાટી પરના નિષ્ક્રમણ વેગ અને ચંદ્રની સપાટી પરના નિષ્ક્રમણ વેગનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$0.2$
B
$2.57$
C
$4.81$
D
$0.39$
Solution
(C) નિષ્ક્રમણ વેગનું સૂત્ર $v_e = \sqrt{\frac{2GM}{R}}$ છે.
ધારો કે $M_e$ અને $R_e$ એ પૃથ્વીનું દળ અને ત્રિજ્યા છે,અને $M_m$ અને $R_m$ એ ચંદ્રનું દળ અને ત્રિજ્યા છે.
આપેલ છે: $M_e = 81 M_m$ અને $R_e = 3.5 R_m$.
પૃથ્વી પરના નિષ્ક્રમણ વેગ $(v_e)$ અને ચંદ્ર પરના નિષ્ક્રમણ વેગ $(v_m)$ નો ગુણોત્તર:
$\frac{v_e}{v_m} = \sqrt{\frac{M_e}{R_e} \cdot \frac{R_m}{M_m}} = \sqrt{\frac{M_e}{M_m} \cdot \frac{R_m}{R_e}}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{v_e}{v_m} = \sqrt{81 \cdot \frac{1}{3.5}} = \sqrt{\frac{81}{3.5}} = \sqrt{23.14} \approx 4.81$.
ધારો કે $M_e$ અને $R_e$ એ પૃથ્વીનું દળ અને ત્રિજ્યા છે,અને $M_m$ અને $R_m$ એ ચંદ્રનું દળ અને ત્રિજ્યા છે.
આપેલ છે: $M_e = 81 M_m$ અને $R_e = 3.5 R_m$.
પૃથ્વી પરના નિષ્ક્રમણ વેગ $(v_e)$ અને ચંદ્ર પરના નિષ્ક્રમણ વેગ $(v_m)$ નો ગુણોત્તર:
$\frac{v_e}{v_m} = \sqrt{\frac{M_e}{R_e} \cdot \frac{R_m}{M_m}} = \sqrt{\frac{M_e}{M_m} \cdot \frac{R_m}{R_e}}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{v_e}{v_m} = \sqrt{81 \cdot \frac{1}{3.5}} = \sqrt{\frac{81}{3.5}} = \sqrt{23.14} \approx 4.81$.
0 likesView Solution
4
ChemistryMCQMHT CET · 2011
બે તાર $A$ અને $B$ સમાન દ્રવ્યના બનેલા છે. તેમની લંબાઈનો ગુણોત્તર $1:2$ છે અને તેમના વ્યાસનો ગુણોત્તર $2:1$ છે. જ્યારે તેમને અનુક્રમે $F_A$ અને $F_B$ બળ વડે ખેંચવામાં આવે છે,ત્યારે તેમની લંબાઈમાં સમાન વધારો થાય છે. તો ગુણોત્તર $F_A/F_B$ કેટલો હશે?
A
$1:2$
B
$1:1$
C
$2:1$
D
$8:1$
Solution
(D) યંગ મોડ્યુલસ $Y$ નું સૂત્ર $Y = \frac{F L}{A \Delta l}$ છે,જ્યાં $A = \pi r^2$ છે.
આમ,બળ $F = \frac{Y A \Delta l}{L} = \frac{Y (\pi r^2) \Delta l}{L}$ થાય.
દ્રવ્ય સમાન હોવાથી $Y$ અચળ છે. લંબાઈમાં થતો વધારો $\Delta l$ સમાન હોવાથી,$F \propto \frac{r^2}{L}$ મળે.
તેથી,બળનો ગુણોત્તર $\frac{F_A}{F_B} = \left( \frac{r_A}{r_B} \right)^2 \times \left( \frac{L_B}{L_A} \right)$ થશે.
આપેલ છે કે $\frac{L_A}{L_B} = \frac{1}{2}$ અને વ્યાસનો ગુણોત્તર $2:1$ હોવાથી,$\frac{r_A}{r_B} = \frac{2}{1}$ થાય.
આ કિંમતો મૂકતા: $\frac{F_A}{F_B} = (2)^2 \times (2) = 4 \times 2 = 8$.
આમ,ગુણોત્તર $8:1$ છે.
આમ,બળ $F = \frac{Y A \Delta l}{L} = \frac{Y (\pi r^2) \Delta l}{L}$ થાય.
દ્રવ્ય સમાન હોવાથી $Y$ અચળ છે. લંબાઈમાં થતો વધારો $\Delta l$ સમાન હોવાથી,$F \propto \frac{r^2}{L}$ મળે.
તેથી,બળનો ગુણોત્તર $\frac{F_A}{F_B} = \left( \frac{r_A}{r_B} \right)^2 \times \left( \frac{L_B}{L_A} \right)$ થશે.
આપેલ છે કે $\frac{L_A}{L_B} = \frac{1}{2}$ અને વ્યાસનો ગુણોત્તર $2:1$ હોવાથી,$\frac{r_A}{r_B} = \frac{2}{1}$ થાય.
આ કિંમતો મૂકતા: $\frac{F_A}{F_B} = (2)^2 \times (2) = 4 \times 2 = 8$.
આમ,ગુણોત્તર $8:1$ છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryMCQMHT CET · 2011
એક પાત્રમાં $10 \ atm$ દબાણ અને $27^\circ C$ તાપમાને આદર્શ વાયુ ભરેલો છે. પાત્રમાંથી વાયુનું અડધું દળ દૂર કરવામાં આવે છે અને બાકી રહેલા વાયુનું તાપમાન વધારીને $87^\circ C$ કરવામાં આવે છે. તો પાત્રમાં વાયુનું દબાણ ...... $atm$ થશે.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$
Solution
(B) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT = (m/M)RT$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $m$ એ દળ છે અને $M$ એ મોલર દળ છે. $V$ અને $M$ અચળ હોવાથી,આપણને $P \propto mT$ મળે છે.
ધારો કે પ્રારંભિક સ્થિતિ $(P_1, m_1, T_1)$ છે અને અંતિમ સ્થિતિ $(P_2, m_2, T_2)$ છે.
આપેલ છે: $P_1 = 10 \ atm$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \ K$,$m_1 = m$.
અડધું દળ દૂર કર્યા પછી: $m_2 = m/2$.
અંતિમ તાપમાન: $T_2 = 87 + 273 = 360 \ K$.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_2}{P_1} = \frac{m_2}{m_1} \times \frac{T_2}{T_1}$
$\frac{P_2}{10} = \frac{m/2}{m} \times \frac{360}{300}$
$\frac{P_2}{10} = \frac{1}{2} \times \frac{6}{5}$
$\frac{P_2}{10} = \frac{3}{5}$
$P_2 = 10 \times \frac{3}{5} = 6 \ atm$.
ધારો કે પ્રારંભિક સ્થિતિ $(P_1, m_1, T_1)$ છે અને અંતિમ સ્થિતિ $(P_2, m_2, T_2)$ છે.
આપેલ છે: $P_1 = 10 \ atm$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \ K$,$m_1 = m$.
અડધું દળ દૂર કર્યા પછી: $m_2 = m/2$.
અંતિમ તાપમાન: $T_2 = 87 + 273 = 360 \ K$.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_2}{P_1} = \frac{m_2}{m_1} \times \frac{T_2}{T_1}$
$\frac{P_2}{10} = \frac{m/2}{m} \times \frac{360}{300}$
$\frac{P_2}{10} = \frac{1}{2} \times \frac{6}{5}$
$\frac{P_2}{10} = \frac{3}{5}$
$P_2 = 10 \times \frac{3}{5} = 6 \ atm$.
0 likesView Solution
6
ChemistryMCQMHT CET · 2011
$227^{\circ}C$ તાપમાને રહેલી એક કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) $5 \ cal/cm^2-sec$ ના દરે ઉષ્મા ઉર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે. $727^{\circ}C$ તાપમાને,એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ ઉત્સર્જિત ઉષ્માનો દર $cal/cm^2-sec$ માં કેટલો હશે?
A
$80$
B
$160$
C
$250$
D
$500$
Solution
(A) સ્ટીફન-બોલ્ટ્ઝમેન નિયમ મુજબ,એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ ઉષ્મા ઉત્સર્જનનો દર $E$ એ નિરપેક્ષ તાપમાન $T$ ની ચતુર્થ ઘાતના સમપ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $E \propto T^4$.
આપેલ છે:
$T_1 = 227^{\circ}C = 227 + 273 = 500 \ K$
$E_1 = 5 \ cal/cm^2-sec$
$T_2 = 727^{\circ}C = 727 + 273 = 1000 \ K$
ગુણોત્તરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{E_2}{E_1} = \left( \frac{T_2}{T_1} \right)^4$
$\frac{E_2}{5} = \left( \frac{1000}{500} \right)^4$
$\frac{E_2}{5} = (2)^4 = 16$
$E_2 = 16 \times 5 = 80 \ cal/cm^2-sec$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આપેલ છે:
$T_1 = 227^{\circ}C = 227 + 273 = 500 \ K$
$E_1 = 5 \ cal/cm^2-sec$
$T_2 = 727^{\circ}C = 727 + 273 = 1000 \ K$
ગુણોત્તરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{E_2}{E_1} = \left( \frac{T_2}{T_1} \right)^4$
$\frac{E_2}{5} = \left( \frac{1000}{500} \right)^4$
$\frac{E_2}{5} = (2)^4 = 16$
$E_2 = 16 \times 5 = 80 \ cal/cm^2-sec$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMCQMHT CET · 2011
એક કણ $T$ આવર્તકાળ સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. કણ દ્વારા તેના મધ્યમાન સ્થાનથી અડધા કંપવિસ્તાર સુધી પહોંચવા માટે લાગતો સમય શોધો.
A
$T / 2$
B
$T / 4$
C
$T / 8$
D
$T / 12$
Solution
(D) મધ્યમાન સ્થાનથી શરૂ થતી સરળ આવર્ત ગતિ માટે કણનું સ્થાનાંતર $y = A \sin(\omega t)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$A$ એ કંપવિસ્તાર છે,$\omega = \frac{2\pi}{T}$ એ કોણીય આવૃત્તિ છે,અને $T$ એ આવર્તકાળ છે.
આપણે તે સમય $t$ શોધવો છે જ્યારે સ્થાનાંતર $y = \frac{A}{2}$ હોય.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $\frac{A}{2} = A \sin\left(\frac{2\pi t}{T}\right)$.
બંને બાજુ $A$ વડે ભાગતા: $\frac{1}{2} = \sin\left(\frac{2\pi t}{T}\right)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(30^\circ) = \sin\left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{1}{2}$,તેથી $\frac{2\pi t}{T} = \frac{\pi}{6}$.
$t$ માટે ઉકેલતા: $t = \frac{T}{12}$.
અહીં,$A$ એ કંપવિસ્તાર છે,$\omega = \frac{2\pi}{T}$ એ કોણીય આવૃત્તિ છે,અને $T$ એ આવર્તકાળ છે.
આપણે તે સમય $t$ શોધવો છે જ્યારે સ્થાનાંતર $y = \frac{A}{2}$ હોય.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $\frac{A}{2} = A \sin\left(\frac{2\pi t}{T}\right)$.
બંને બાજુ $A$ વડે ભાગતા: $\frac{1}{2} = \sin\left(\frac{2\pi t}{T}\right)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(30^\circ) = \sin\left(\frac{\pi}{6}\right) = \frac{1}{2}$,તેથી $\frac{2\pi t}{T} = \frac{\pi}{6}$.
$t$ માટે ઉકેલતા: $t = \frac{T}{12}$.
0 likesView Solution
8
ChemistryMCQMHT CET · 2011
બે સ્પ્રિંગના સ્પ્રિંગ અચળાંક $K_A$ અને $K_B$ છે,જ્યાં $K_A > K_B$ છે. જો બંને સ્પ્રિંગને સમાન લંબાઈ $x$ જેટલી ખેંચવામાં આવે,તો જરૂરી કાર્ય કેટલું હશે?
A
સ્પ્રિંગ $A$ માં વધુ
B
સ્પ્રિંગ $B$ માં વધુ
C
બંનેમાં સમાન
D
કંઈ કહી શકાય નહીં
Solution
(A) સ્પ્રિંગને $x$ જેટલી લંબાઈ સુધી ખેંચવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય $W$ એ સૂત્ર $W = \frac{1}{2} k x^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં બંને સ્પ્રિંગ માટે ખેંચાણ $x$ સમાન હોવાથી,કરવામાં આવતું કાર્ય સ્પ્રિંગ અચળાંક $k$ ના સમપ્રમાણમાં છે $(W \propto k)$.
આપેલ છે કે $K_A > K_B$,તેથી $W_A > W_B$ થશે.
આમ,સ્પ્રિંગ $A$ ને ખેંચવા માટે વધુ કાર્યની જરૂર પડશે.
અહીં બંને સ્પ્રિંગ માટે ખેંચાણ $x$ સમાન હોવાથી,કરવામાં આવતું કાર્ય સ્પ્રિંગ અચળાંક $k$ ના સમપ્રમાણમાં છે $(W \propto k)$.
આપેલ છે કે $K_A > K_B$,તેથી $W_A > W_B$ થશે.
આમ,સ્પ્રિંગ $A$ ને ખેંચવા માટે વધુ કાર્યની જરૂર પડશે.
0 likesView Solution
9
ChemistryMCQMHT CET · 2011
સ્થિર તરંગ $y = 4 \sin \left( \frac{\pi x}{15} \right) \cos (96 \pi t)$ માટે,નિસ્પંદ બિંદુ (node) અને તેની પછીના પ્રસ્પંદ બિંદુ (antinode) વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
A
$7.5$
B
$15$
C
$22.5$
D
$30$
Solution
(A) સ્થિર તરંગનું પ્રમાણિત સમીકરણ $y = 2a \sin \left( \frac{2 \pi x}{\lambda} \right) \cos (\omega t)$ છે.
આપેલ સમીકરણ $y = 4 \sin \left( \frac{\pi x}{15} \right) \cos (96 \pi t)$ ને પ્રમાણિત સમીકરણ સાથે સરખાવતા:
$\frac{2 \pi}{\lambda} = \frac{\pi}{15}$.
$\lambda$ માટે ઉકેલતા:
$\lambda = 30$.
નિસ્પંદ બિંદુ અને તેની પછીના ક્રમિક પ્રસ્પંદ બિંદુ વચ્ચેનું અંતર $\frac{\lambda}{4}$ હોય છે.
તેથી,અંતર $= \frac{30}{4} = 7.5$.
આપેલ સમીકરણ $y = 4 \sin \left( \frac{\pi x}{15} \right) \cos (96 \pi t)$ ને પ્રમાણિત સમીકરણ સાથે સરખાવતા:
$\frac{2 \pi}{\lambda} = \frac{\pi}{15}$.
$\lambda$ માટે ઉકેલતા:
$\lambda = 30$.
નિસ્પંદ બિંદુ અને તેની પછીના ક્રમિક પ્રસ્પંદ બિંદુ વચ્ચેનું અંતર $\frac{\lambda}{4}$ હોય છે.
તેથી,અંતર $= \frac{30}{4} = 7.5$.
0 likesView Solution
10
ChemistryMCQMHT CET · 2011
જો તાપમાન વધે,તો ઓર્ગન પાઇપ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા અવાજની આવૃત્તિ પર શું અસર થાય છે?
A
વધે છે
B
ઘટે છે
C
અપરિવર્તિત રહે છે
D
ચોક્કસ નથી
Solution
(A) વાયુમાં અવાજની ઝડપ $v = \sqrt{\frac{\gamma RT}{M}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જેમ તાપમાન $T$ વધે છે,તેમ અવાજની ઝડપ $v$ વધે છે.
$L$ લંબાઈની ઓર્ગન પાઇપ માટે,આવૃત્તિ $n$ એ $n = \frac{v}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\lambda$ એ પાઇપની લંબાઈ અને કંપન મોડ પર આધાર રાખે છે.
પાઇપની લંબાઈ $L$ વ્યવહારિક રીતે અચળ રહેતી હોવાથી (થર્મલ વિસ્તરણને અવગણતા),તરંગલંબાઇ $\lambda$ અપરિવર્તિત રહે છે.
તેથી,જેમ $v$ વધે છે,તેમ આવૃત્તિ $n$ પણ વધે છે.
$L$ લંબાઈની ઓર્ગન પાઇપ માટે,આવૃત્તિ $n$ એ $n = \frac{v}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\lambda$ એ પાઇપની લંબાઈ અને કંપન મોડ પર આધાર રાખે છે.
પાઇપની લંબાઈ $L$ વ્યવહારિક રીતે અચળ રહેતી હોવાથી (થર્મલ વિસ્તરણને અવગણતા),તરંગલંબાઇ $\lambda$ અપરિવર્તિત રહે છે.
તેથી,જેમ $v$ વધે છે,તેમ આવૃત્તિ $n$ પણ વધે છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMCQMHT CET · 2011
એક રેઝોનન્સ ટ્યુબમાં,ટ્યુનિંગ ફોર્ક સાથેનો પ્રથમ અનુનાદ $16 \ cm$ પર અને બીજો $49 \ cm$ પર થાય છે. જો ધ્વનિનો વેગ $330 \ m/s$ હોય,તો ટ્યુનિંગ ફોર્કની આવૃત્તિ કેટલી હશે ($Hz$ માં)?
A
$500$
B
$300$
C
$330$
D
$165$
Solution
(A) બંધ રેઝોનન્સ ટ્યુબ માટે,અનુનાદની લંબાઈ $l_1 = \frac{\lambda}{4}$ અને $l_2 = \frac{3\lambda}{4}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બે અનુનાદ લંબાઈ વચ્ચેનો તફાવત $l_2 - l_1 = \frac{\lambda}{2}$ છે.
આપેલ છે કે $l_1 = 16 \ cm = 0.16 \ m$ અને $l_2 = 49 \ cm = 0.49 \ m$.
તેથી,$\frac{\lambda}{2} = 0.49 \ m - 0.16 \ m = 0.33 \ m$,જેનો અર્થ છે કે $\lambda = 0.66 \ m$.
તરંગ સમીકરણ $v = n\lambda$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $v$ એ ધ્વનિનો વેગ છે અને $n$ એ આવૃત્તિ છે:
$n = \frac{v}{\lambda} = \frac{330 \ m/s}{0.66 \ m} = 500 \ Hz$.
બે અનુનાદ લંબાઈ વચ્ચેનો તફાવત $l_2 - l_1 = \frac{\lambda}{2}$ છે.
આપેલ છે કે $l_1 = 16 \ cm = 0.16 \ m$ અને $l_2 = 49 \ cm = 0.49 \ m$.
તેથી,$\frac{\lambda}{2} = 0.49 \ m - 0.16 \ m = 0.33 \ m$,જેનો અર્થ છે કે $\lambda = 0.66 \ m$.
તરંગ સમીકરણ $v = n\lambda$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $v$ એ ધ્વનિનો વેગ છે અને $n$ એ આવૃત્તિ છે:
$n = \frac{v}{\lambda} = \frac{330 \ m/s}{0.66 \ m} = 500 \ Hz$.
0 likesView Solution
12
ChemistryMCQMHT CET · 2011
$100\, V$ ના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા સ્થિર સ્થિતિમાંથી પ્રવેગિત થતા ઇલેક્ટ્રોન અને $\alpha$-કણના વેગમાનનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1$
B
$\sqrt{\frac{2m_e}{m_\alpha}}$
C
$\sqrt{\frac{m_e}{m_\alpha}}$
D
$\sqrt{\frac{m_e}{2m_\alpha}}$
Solution
(D) સ્થિર સ્થિતિમાંથી $V$ જેટલા વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત થતા વિદ્યુતભારિત કણનું વેગમાન $p = \sqrt{2mK}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $K = qV$ એ ગતિઊર્જા છે.
આમ,$p = \sqrt{2mqV}$.
બંને કણો માટે $V$ સમાન હોવાથી,વેગમાનનો ગુણોત્તર $\frac{p_e}{p_\alpha} = \sqrt{\frac{m_e q_e}{m_\alpha q_\alpha}}$ થાય.
ઇલેક્ટ્રોન માટે,$q_e = e$ અને $\alpha$-કણ માટે,$q_\alpha = 2e$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{p_e}{p_\alpha} = \sqrt{\frac{m_e \cdot e}{m_\alpha \cdot 2e}} = \sqrt{\frac{m_e}{2m_\alpha}}$ મળે છે.
આમ,$p = \sqrt{2mqV}$.
બંને કણો માટે $V$ સમાન હોવાથી,વેગમાનનો ગુણોત્તર $\frac{p_e}{p_\alpha} = \sqrt{\frac{m_e q_e}{m_\alpha q_\alpha}}$ થાય.
ઇલેક્ટ્રોન માટે,$q_e = e$ અને $\alpha$-કણ માટે,$q_\alpha = 2e$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{p_e}{p_\alpha} = \sqrt{\frac{m_e \cdot e}{m_\alpha \cdot 2e}} = \sqrt{\frac{m_e}{2m_\alpha}}$ મળે છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMCQMHT CET · 2011
$100 \ V$ ના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા સ્થિર સ્થિતિમાંથી પ્રવેગિત થતા ઇલેક્ટ્રોન અને $\alpha$-કણના વેગમાનનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1$
B
$\sqrt{\frac{2m_e}{m_\alpha}}$
C
$\sqrt{\frac{m_e}{m_\alpha}}$
D
$\sqrt{\frac{m_e}{2m_\alpha}}$
Solution
(D) સ્થિર સ્થિતિમાંથી $V$ જેટલા વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત થતા વિદ્યુતભારિત કણનું વેગમાન $p = \sqrt{2mqV}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ કણનું દળ અને $q$ એ કણનો વિદ્યુતભાર છે.
અહીં બંને કણો માટે $V$ સમાન હોવાથી,$p \propto \sqrt{mq}$ થાય.
ઇલેક્ટ્રોન માટે,$m = m_e$ અને $q = e$.
$\alpha$-કણ માટે,$m = m_\alpha$ અને $q = 2e$.
તેથી,વેગમાનનો ગુણોત્તર $\frac{p_e}{p_\alpha} = \sqrt{\frac{m_e \cdot e}{m_\alpha \cdot 2e}} = \sqrt{\frac{m_e}{2m_\alpha}}$ થાય.
અહીં બંને કણો માટે $V$ સમાન હોવાથી,$p \propto \sqrt{mq}$ થાય.
ઇલેક્ટ્રોન માટે,$m = m_e$ અને $q = e$.
$\alpha$-કણ માટે,$m = m_\alpha$ અને $q = 2e$.
તેથી,વેગમાનનો ગુણોત્તર $\frac{p_e}{p_\alpha} = \sqrt{\frac{m_e \cdot e}{m_\alpha \cdot 2e}} = \sqrt{\frac{m_e}{2m_\alpha}}$ થાય.
0 likesView Solution
14
ChemistryMCQMHT CET · 2011
હેસના નિયમ મુજબ,પ્રક્રિયાની ઉષ્મા શેના પર આધાર રાખે છે?
A
પ્રક્રિયકોની પ્રારંભિક સ્થિતિ
B
પ્રક્રિયકોની પ્રારંભિક અને અંતિમ સ્થિતિ
C
પ્રક્રિયાનો મધ્યવર્તી માર્ગ
D
પ્રક્રિયકોની અંતિમ સ્થિતિ
Solution
(B) હેસનો અચળ ઉષ્મા સરવાળાનો નિયમ જણાવે છે કે રાસાયણિક પ્રક્રિયા માટે કુલ એન્થાલ્પી ફેરફાર સમાન રહે છે,પછી ભલે પ્રક્રિયા એક તબક્કામાં થાય કે અનેક તબક્કાઓમાં.
તેથી,પ્રક્રિયાની ઉષ્મા ફક્ત પ્રક્રિયકોની પ્રારંભિક સ્થિતિ અને નીપજોની અંતિમ સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે.
તેથી,પ્રક્રિયાની ઉષ્મા ફક્ત પ્રક્રિયકોની પ્રારંભિક સ્થિતિ અને નીપજોની અંતિમ સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMCQMHT CET · 2011
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું બનાવે છે?
A
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ એમોનિયા
B
યુરોટ્રોપિન
C
હાઈડ્રોબેન્ઝામાઈડ
D
એનિલીન
Solution
(C) જ્યારે $3$ મોલ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ $2$ મોલ એમોનિયા $(NH_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તેઓ સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા હાઈડ્રોબેન્ઝામાઈડ $( (C_6H_5CH=N)_2CH-C_6H_5 )$ બનાવે છે અને $3$ મોલ પાણી $(H_2O)$ મુક્ત થાય છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$3C_6H_5CHO + 2NH_3 \rightarrow (C_6H_5CH=N)_2CH-C_6H_5 + 3H_2O$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$3C_6H_5CHO + 2NH_3 \rightarrow (C_6H_5CH=N)_2CH-C_6H_5 + 3H_2O$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMCQMHT CET · 2011
જો $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ જોડની રેખાઓ પૈકીની એક રેખા અક્ષોની ધન દિશાઓ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગતી હોય,તો $a, b, h$ કયો સંબંધ સંતોષે છે?
A
$a + b = 2|h|$
B
$a + b = -2h$
C
$a - b = 2|h|$
D
$(a - b)^2 = 4h^2$
Solution
(B) અક્ષોની ધન દિશાઓ વચ્ચેના ખૂણાનો દ્વિભાજક $y = x$ રેખા છે.
આ રેખા $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકીની એક હોવાથી,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે.
સમીકરણમાં $y = x$ મૂકતા:
$ax^2 + 2hx(x) + b(x)^2 = 0$
$ax^2 + 2hx^2 + bx^2 = 0$
$x^2(a + 2h + b) = 0$
આથી,$a + 2h + b = 0$,એટલે કે $a + b = -2h$ મળે છે.
આ રેખા $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકીની એક હોવાથી,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે.
સમીકરણમાં $y = x$ મૂકતા:
$ax^2 + 2hx(x) + b(x)^2 = 0$
$ax^2 + 2hx^2 + bx^2 = 0$
$x^2(a + 2h + b) = 0$
આથી,$a + 2h + b = 0$,એટલે કે $a + b = -2h$ મળે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMCQMHT CET · 2011
પરવલય $y^2 = 4ax$ ના નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓ આગળના અભિલંબના સમીકરણો નીચેનામાંથી કયા છે?
A
$x^2 - y^2 - 6ax + 9a^2 = 0$
B
$x^2 - y^2 - 6ax - 6ay + 9a^2 = 0$
C
$x^2 - y^2 - 6ay + 9a^2 = 0$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં
Solution
(A) પરવલય $y^2 = 4ax$ ના નાભિલંબના અંત્યબિંદુઓના યામ $(a, 2a)$ અને $(a, -2a)$ છે.
પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે $(x_1, y_1)$ બિંદુ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $y - y_1 = -\frac{y_1}{2a}(x - x_1)$ છે.
બિંદુ $(a, 2a)$ માટે,અભિલંબ $y - 2a = -\frac{2a}{2a}(x - a) \implies y - 2a = -(x - a) \implies x + y - 3a = 0$ $(i)$.
બિંદુ $(a, -2a)$ માટે,અભિલંબ $y - (-2a) = -\frac{-2a}{2a}(x - a) \implies y + 2a = 1(x - a) \implies x - y - 3a = 0$ $(ii)$.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x + y - 3a)(x - y - 3a) = 0$ છે.
આનું સાદું રૂપ $((x - 3a) + y)((x - 3a) - y) = 0 \implies (x - 3a)^2 - y^2 = 0$ થાય છે.
વિસ્તરણ કરતા,આપણને $x^2 - 6ax + 9a^2 - y^2 = 0$ મળે છે,એટલે કે $x^2 - y^2 - 6ax + 9a^2 = 0$.
પરવલય $y^2 = 4ax$ માટે $(x_1, y_1)$ બિંદુ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $y - y_1 = -\frac{y_1}{2a}(x - x_1)$ છે.
બિંદુ $(a, 2a)$ માટે,અભિલંબ $y - 2a = -\frac{2a}{2a}(x - a) \implies y - 2a = -(x - a) \implies x + y - 3a = 0$ $(i)$.
બિંદુ $(a, -2a)$ માટે,અભિલંબ $y - (-2a) = -\frac{-2a}{2a}(x - a) \implies y + 2a = 1(x - a) \implies x - y - 3a = 0$ $(ii)$.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x + y - 3a)(x - y - 3a) = 0$ છે.
આનું સાદું રૂપ $((x - 3a) + y)((x - 3a) - y) = 0 \implies (x - 3a)^2 - y^2 = 0$ થાય છે.
વિસ્તરણ કરતા,આપણને $x^2 - 6ax + 9a^2 - y^2 = 0$ મળે છે,એટલે કે $x^2 - y^2 - 6ax + 9a^2 = 0$.
0 likesView Solution
18
ChemistryMCQMHT CET · 2011
વિધાન $(p \wedge \sim q) \Rightarrow r$ નું પ્રતિવિધાન (inverse) શું છે?
A
$\sim r \Rightarrow \sim p \vee q$
B
$\sim p \vee q \Rightarrow \sim r$
C
$r \Rightarrow p \wedge \sim q$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) શરતી વિધાન $P \Rightarrow Q$ નું પ્રતિવિધાન $\sim P \Rightarrow \sim Q$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
આપેલ વિધાન $(p \wedge \sim q) \Rightarrow r$ માટે,આપણે $P = (p \wedge \sim q)$ અને $Q = r$ લઈએ છીએ.
તેથી પ્રતિવિધાન $\sim (p \wedge \sim q) \Rightarrow \sim r$ થશે.
ડી મોર્ગનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\sim (p \wedge \sim q)$ એ $\sim p \vee \sim (\sim q)$ ને સમાન છે,જેનું સાદું રૂપ $\sim p \vee q$ થાય છે.
તેથી,પ્રતિવિધાન $(\sim p \vee q) \Rightarrow \sim r$ છે.
આપેલ વિધાન $(p \wedge \sim q) \Rightarrow r$ માટે,આપણે $P = (p \wedge \sim q)$ અને $Q = r$ લઈએ છીએ.
તેથી પ્રતિવિધાન $\sim (p \wedge \sim q) \Rightarrow \sim r$ થશે.
ડી મોર્ગનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\sim (p \wedge \sim q)$ એ $\sim p \vee \sim (\sim q)$ ને સમાન છે,જેનું સાદું રૂપ $\sim p \vee q$ થાય છે.
તેથી,પ્રતિવિધાન $(\sim p \vee q) \Rightarrow \sim r$ છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMCQMHT CET · 2011
વિધાન $(p$ $\Rightarrow \;\sim p) \wedge (\sim p$ $\Rightarrow p)$ એ
A
પુનરુક્તિ (Tautology) અને વિરોધાભાસ (Contradiction)
B
ન તો પુનરુક્તિ કે ન તો વિરોધાભાસ
C
વિરોધાભાસ (Contradiction)
D
પુનરુક્તિ (Tautology)
Solution
(C) વિધાન $(p$ $\Rightarrow \;\sim p) \wedge (\sim p$ $\Rightarrow p)$ નો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે સત્યતા કોષ્ટક બનાવીએ:
કારણ કે $p$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યો માટે વિધાનનું સત્યતા મૂલ્ય $F$ છે,તેથી તે એક વિરોધાભાસ છે.
| $p$ | $\sim p$ | $p \Rightarrow \;\sim p$ | $\sim p \Rightarrow p$ | $(p$ $\Rightarrow \;\sim p) \wedge (\sim p$ $\Rightarrow p)$ |
|---|---|---|---|---|
| $T$ | $F$ | $F$ | $T$ | $F$ |
| $F$ | $T$ | $T$ | $F$ | $F$ |
કારણ કે $p$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યો માટે વિધાનનું સત્યતા મૂલ્ય $F$ છે,તેથી તે એક વિરોધાભાસ છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી શેમાં કોઈ પણ સવર્ગ સહસંયોજક બંધ (co-ordinate bond) હોતો નથી?
A
$H_3O^+$
B
$BF_4^-$
C
$HF_2^-$
D
$NH_4^+$
Solution
(C) વિકલ્પ $A$ માં,ઓક્સિજન પરમાણુની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $H^+$ આયનની ખાલી $1s$ કક્ષક વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બને છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$BF_3$ ના નિર્માણ પછી બોરોન પરમાણુ પાસે ખાલી $2p$ કક્ષક હોય છે,તેથી તે ફ્લોરાઈડ આયન $(F^-)$ પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારીને $BF_4^-$ બનાવે છે.
વિકલ્પ $C$ માં,$HF_2^-$ માં $F^-$ અને $HF$ વચ્ચે પ્રબળ હાઇડ્રોજન બંધ હોય છે,સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોતો નથી.
વિકલ્પ $D$ માં,$NH_3$ માં નાઇટ્રોજન પરમાણુ પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે તે $H^+$ આયન સાથે શેર કરીને $NH_4^+$ માં સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
તેથી,$HF_2^-$ સાચો જવાબ છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$BF_3$ ના નિર્માણ પછી બોરોન પરમાણુ પાસે ખાલી $2p$ કક્ષક હોય છે,તેથી તે ફ્લોરાઈડ આયન $(F^-)$ પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારીને $BF_4^-$ બનાવે છે.
વિકલ્પ $C$ માં,$HF_2^-$ માં $F^-$ અને $HF$ વચ્ચે પ્રબળ હાઇડ્રોજન બંધ હોય છે,સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોતો નથી.
વિકલ્પ $D$ માં,$NH_3$ માં નાઇટ્રોજન પરમાણુ પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે તે $H^+$ આયન સાથે શેર કરીને $NH_4^+$ માં સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
તેથી,$HF_2^-$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$CH \equiv CH$ $\xrightarrow{HCl \text{ (Excess)}} A$ $\xrightarrow{\text{Hydrolysis}, \Delta} B$ $\xrightarrow{\text{Reduction}, Na-Hg / H_2O} C$
સંયોજન $C$ શું છે?
સંયોજન $C$ શું છે?
A
ઇથેનાલ
B
પ્રોપેનાલ
C
ઇથેનોલ
D
$2-$મિથાઇલ બ્યુટેન$-1-$ઓલ
Solution
(C) પગલું $1$: ઇથાઇનનું વધારાના $HCl$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $1,1-$ડાયક્લોરોઇથેન $(A)$ મળે છે.
$CH \equiv CH + 2HCl \rightarrow CH_3-CHCl_2 (A)$
પગલું $2$: $1,1-$ડાયક્લોરોઇથેન $(A)$ નું જળવિભાજન અને ગરમ કરવાથી ઇથેનાલ $(B)$ મળે છે.
$CH_3-CHCl_2 + H_2O \xrightarrow{\Delta} CH_3CHO (B) + 2HCl$
પગલું $3$: ઇથેનાલ $(B)$ નું $Na-Hg / H_2O$ વડે રિડક્શન કરવાથી ઇથેનોલ $(C)$ મળે છે.
$CH_3CHO + 2[H] \xrightarrow{Na-Hg / H_2O} CH_3CH_2OH (C)$
આમ,સંયોજન $C$ ઇથેનોલ છે.
$CH \equiv CH + 2HCl \rightarrow CH_3-CHCl_2 (A)$
પગલું $2$: $1,1-$ડાયક્લોરોઇથેન $(A)$ નું જળવિભાજન અને ગરમ કરવાથી ઇથેનાલ $(B)$ મળે છે.
$CH_3-CHCl_2 + H_2O \xrightarrow{\Delta} CH_3CHO (B) + 2HCl$
પગલું $3$: ઇથેનાલ $(B)$ નું $Na-Hg / H_2O$ વડે રિડક્શન કરવાથી ઇથેનોલ $(C)$ મળે છે.
$CH_3CHO + 2[H] \xrightarrow{Na-Hg / H_2O} CH_3CH_2OH (C)$
આમ,સંયોજન $C$ ઇથેનોલ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયા સંક્રમણમાં મહત્તમ ઉર્જાની જરૂર પડે છે?
A
$M_{(g)}^{-} \longrightarrow M_{(g)}$
B
$M_{(g)} \longrightarrow M_{(g)}^{+}$
C
$M_{(g)}^{+} \longrightarrow M_{(g)}^{2+}$
D
$M_{(g)}^{2+} \longrightarrow M_{(g)}^{3+}$
Solution
(D) સંક્રમણ $M_{(g)}^{2+} \longrightarrow M_{(g)}^{3+}$ માં મહત્તમ ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
જેમ આયન પરનો ધન વીજભાર વધે છે,તેમ પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
આના પરિણામે ન્યુક્લિયસ અને બાકીના ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળ લાગે છે.
તેથી,$3^{rd}$ ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા (ત્રીજી આયનીકરણ ઉર્જા) પ્રથમ અથવા બીજા ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા કરતા ઘણી વધારે હોય છે.
જેમ આયન પરનો ધન વીજભાર વધે છે,તેમ પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
આના પરિણામે ન્યુક્લિયસ અને બાકીના ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળ લાગે છે.
તેથી,$3^{rd}$ ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા (ત્રીજી આયનીકરણ ઉર્જા) પ્રથમ અથવા બીજા ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા કરતા ઘણી વધારે હોય છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી શેમાં કોઈ પણ સવર્ગ સહસંયોજક બંધ (coordinate bond) હોતો નથી?
A
$H_{3}O^{+}$
B
$BF_{4}^{-}$
C
$HF_{2}^{-}$
D
$NH_{4}^{+}$
Solution
(C) સવર્ગ સહસંયોજક બંધ ત્યારે બને છે જ્યારે એક પરમાણુ તેના ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બીજા પરમાણુને આપે છે જેને તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે તેની જરૂર હોય છે.
$H_{3}O^{+}$ માં $O$ અને $H^{+}$ વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોય છે.
$BF_{4}^{-}$ માં $F^{-}$ અને $BF_{3}$ વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોય છે.
$NH_{4}^{+}$ માં $N$ અને $H^{+}$ વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોય છે.
$HF_{2}^{-}$ એ $F^{-}$ અને $HF$ વચ્ચે હાઇડ્રોજન બંધન દ્વારા બને છે,જેને $[F-H...F]^{-}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. તેમાં કોઈ સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોતો નથી.
$H_{3}O^{+}$ માં $O$ અને $H^{+}$ વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોય છે.
$BF_{4}^{-}$ માં $F^{-}$ અને $BF_{3}$ વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોય છે.
$NH_{4}^{+}$ માં $N$ અને $H^{+}$ વચ્ચે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોય છે.
$HF_{2}^{-}$ એ $F^{-}$ અને $HF$ વચ્ચે હાઇડ્રોજન બંધન દ્વારા બને છે,જેને $[F-H...F]^{-}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. તેમાં કોઈ સવર્ગ સહસંયોજક બંધ હોતો નથી.
0 likesView Solution
24
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
$Sn$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $50$ છે. વાયુરૂપ $SnCl_{2}$ અણુનો આકાર કેવો હોય છે?
A
B
C
D
Solution
(D) $SnCl_{2}$ માં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $Sn$ ની સંયોજકતા કક્ષાની ઇલેક્ટ્રોન રચના $5s^{2} 5p^{2}$ છે. તે બે $Cl$ પરમાણુઓ સાથે બે સહસંયોજક બંધ બનાવે છે,જેમાં બે $5p$ ઇલેક્ટ્રોન વપરાય છે. આથી $5s$ કક્ષકમાં એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) બાકી રહે છે. $Sn$ ની આસપાસ કુલ ઇલેક્ટ્રોન ડોમેન્સની સંખ્યા $3$ ($2$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ + $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ) છે,જે $sp^{2}$ સંકરણ સૂચવે છે. એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,તેનો આકાર વળેલો (bent) અથવા $V$-આકારનો હોય છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયું બેક્ટેરિયાનાશક (bactericidal) એન્ટિબાયોટિક છે?
A
ઓફ્લોક્સાસિન
B
ક્લોરામ્ફેનિકોલ
C
એરિથ્રોમાઈસિન
D
ટેટ્રાસાયક્લિન
Solution
(A) એન્ટિબાયોટિક્સને તેમની ક્રિયાના આધારે બેક્ટેરિયાનાશક (bactericidal) અથવા બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક (bacteriostatic) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક્સ શરીરમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવોનો નાશ કરે છે.
બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં $Penicillin$,$Ofloxacin$ અને $Aminoglycosides$ નો સમાવેશ થાય છે.
બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સ સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવે છે.
બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં $Chloramphenicol$,$Erythromycin$ અને $Tetracycline$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Ofloxacin$ એ બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક છે.
બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક્સ શરીરમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવોનો નાશ કરે છે.
બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં $Penicillin$,$Ofloxacin$ અને $Aminoglycosides$ નો સમાવેશ થાય છે.
બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સ સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવે છે.
બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં $Chloramphenicol$,$Erythromycin$ અને $Tetracycline$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Ofloxacin$ એ બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
આપેલ સંયોજનનું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
$1-$બ્રોમો$-1-$ક્લોરો$-4, 4 '-$બાયસાયક્લોબ્યુટેન
B
$4-(4'-$ક્લોરોસાયક્લોબ્યુટાઇલ)$-1-$બ્રોમોસાયક્લોબ્યુટેન
C
$3-$બ્રોમો$-3'-$ક્લોરો$-1, 1'-$બાયસાયક્લોબ્યુટેન
D
$4-(4'-$બ્રોમોસાયક્લોબ્યુટાઇલ)$-1-$ક્લોરોસાયક્લોબ્યુટેન
Solution
(C) $1$. મુખ્ય શૃંખલા નક્કી કરો: આ સંયોજનમાં બે સાયક્લોબ્યુટેન વલયો એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલા છે,જે $1, 1'-$બાયસાયક્લોબ્યુટેન સિસ્ટમ બનાવે છે.
$2$. નંબરિંગ: વલયોને એવી રીતે નંબર આપો કે જેથી વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા લોકેન્ટ્સ મળે. જોડાણ બિંદુ $1$ અને $1'$ છે.
$3$. વિસ્થાપકો: $3$ સ્થાન પર બ્રોમિન પરમાણુ અને $3'$ સ્થાન પર ક્લોરિન પરમાણુ છે.
$4$. મૂળાક્ષર ક્રમ: $B$ (બ્રોમો) એ $C$ (ક્લોરો) પહેલા આવે છે.
$5$. અંતિમ નામ: $3-$બ્રોમો$-3'-$ક્લોરો$-1, 1'-$બાયસાયક્લોબ્યુટેન.
$2$. નંબરિંગ: વલયોને એવી રીતે નંબર આપો કે જેથી વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા લોકેન્ટ્સ મળે. જોડાણ બિંદુ $1$ અને $1'$ છે.
$3$. વિસ્થાપકો: $3$ સ્થાન પર બ્રોમિન પરમાણુ અને $3'$ સ્થાન પર ક્લોરિન પરમાણુ છે.
$4$. મૂળાક્ષર ક્રમ: $B$ (બ્રોમો) એ $C$ (ક્લોરો) પહેલા આવે છે.
$5$. અંતિમ નામ: $3-$બ્રોમો$-3'-$ક્લોરો$-1, 1'-$બાયસાયક્લોબ્યુટેન.
0 likesView Solution
27
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી) છે?
A
$H_{2}O$
B
$NH_{3}$
C
$C_{2}H_{5}OH$
D
$SO_{3}$
Solution
(D) ઇલેક્ટ્રોફાઇલ એ ઇલેક્ટ્રોન પ્રત્યે આકર્ષણ ધરાવતી રાસાયણિક સ્પીસીઝ છે. આ કાં તો ધન વીજભારિત અથવા વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ સ્પીસીઝ હોઈ શકે છે જેમાં અપૂર્ણ અષ્ટક અથવા ખાલી કક્ષકો હોય છે.
$H_{2}O$,$NH_{3}$,અને $C_{2}H_{5}OH$ એ ન્યુક્લિયોફાઇલ છે કારણ કે તેમની પાસે ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) હોય છે.
$SO_{3}$ એ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ છે કારણ કે સલ્ફર પરમાણુ ત્રણ અત્યંત વિદ્યુતઋણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપવાળું બનાવે છે.
$S$ પરમાણુ પરના આંશિક ધન વીજભારને કારણે,તે ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકે વર્તે છે.
$H_{2}O$,$NH_{3}$,અને $C_{2}H_{5}OH$ એ ન્યુક્લિયોફાઇલ છે કારણ કે તેમની પાસે ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) હોય છે.
$SO_{3}$ એ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ છે કારણ કે સલ્ફર પરમાણુ ત્રણ અત્યંત વિદ્યુતઋણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપવાળું બનાવે છે.
$S$ પરમાણુ પરના આંશિક ધન વીજભારને કારણે,તે ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકે વર્તે છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
મુક્ત મુલક (free radical) ના મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુમાં કેટલા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે?
A
$6$ ઇલેક્ટ્રોન
B
$7$ ઇલેક્ટ્રોન
C
$8$ ઇલેક્ટ્રોન
D
$10$ ઇલેક્ટ્રોન
Solution
(B) મુક્ત મુલક (free radical) ના મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુમાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
મુક્ત મુલકો અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે અનુચુંબકીય (paramagnetic) હોય છે અને તે ગરમી અથવા પ્રકાશ દ્વારા સહસંયોજક બંધના હોમોલિસિસ (homolysis) દ્વારા રચાય છે.
મુક્ત મુલકો અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે અનુચુંબકીય (paramagnetic) હોય છે અને તે ગરમી અથવા પ્રકાશ દ્વારા સહસંયોજક બંધના હોમોલિસિસ (homolysis) દ્વારા રચાય છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
નીચેની પ્રક્રિયામાં નીપજ $A$ ઓળખો:
$C_6H_6 + CH_2Cl_2 \xrightarrow{\text{Anhy. } AlCl_3} A$
$C_6H_6 + CH_2Cl_2 \xrightarrow{\text{Anhy. } AlCl_3} A$
A
બેન્ઝાઇલ ક્લોરાઇડ
B
બેન્ઝલ ક્લોરાઇડ
C
ક્લોરોબેન્ઝીન
D
ડાયફિનાઇલમિથેન
Solution
(D) નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીનની ડાયક્લોરોમિથેન $(CH_2Cl_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઇલેશન પ્રક્રિયા છે.
બેન્ઝીન વધુ પ્રમાણમાં હોવાથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ આગળ વધે છે:
$2C_6H_6 + CH_2Cl_2 \xrightarrow{\text{Anhy. } AlCl_3} C_6H_5-CH_2-C_6H_5 + 2HCl$
બનતી નીપજ ડાયફિનાઇલમિથેન છે.
બેન્ઝીન વધુ પ્રમાણમાં હોવાથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ આગળ વધે છે:
$2C_6H_6 + CH_2Cl_2 \xrightarrow{\text{Anhy. } AlCl_3} C_6H_5-CH_2-C_6H_5 + 2HCl$
બનતી નીપજ ડાયફિનાઇલમિથેન છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન મોનોક્લોરિનેશન પર અલગ-અલગ આઈસોમર્સ (સમઘટકો) આપતું નથી?
A
$Neo$-પેન્ટેન
B
$n$-બ્યુટેન
C
$Iso$-બ્યુટેન
D
$Iso$-પેન્ટેન
Solution
(A) $Neo$-પેન્ટેન ($2,2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન) માં તમામ $12$ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ સમાન છે. તેથી,તેનું મોનોક્લોરિનેશન માત્ર એક જ નીપજ આપે છે,$1$-ક્લોરો-$2,2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન.
$n$-બ્યુટેન બે આઈસોમર્સ આપે છે ($1$-ક્લોરોબ્યુટેન અને $2$-ક્લોરોબ્યુટેન).
$Iso$-બ્યુટેન બે આઈસોમર્સ આપે છે ($1$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપેન અને $2$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપેન).
$Iso$-પેન્ટેન ચાર આઈસોમર્સ આપે છે.
આમ,$Neo$-પેન્ટેન મોનોક્લોરિનેશન પર અલગ-અલગ આઈસોમર્સ આપતું નથી.
$n$-બ્યુટેન બે આઈસોમર્સ આપે છે ($1$-ક્લોરોબ્યુટેન અને $2$-ક્લોરોબ્યુટેન).
$Iso$-બ્યુટેન બે આઈસોમર્સ આપે છે ($1$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપેન અને $2$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપેન).
$Iso$-પેન્ટેન ચાર આઈસોમર્સ આપે છે.
આમ,$Neo$-પેન્ટેન મોનોક્લોરિનેશન પર અલગ-અલગ આઈસોમર્સ આપતું નથી.
0 likesView Solution
31
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
$pH=6$ ધરાવતા એસિડના દ્રાવણને $1000$ ગણું મંદ કરવામાં આવે છે,તો અંતિમ દ્રાવણનો $pH$ કેટલો થશે?
A
$6.01$
B
$9$
C
$3.5$
D
$6.99$
Solution
(D) આપેલ છે,$pH = 6$.
તેથી,$[H^{+}]$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $= 10^{-6} \ M$ છે.
દ્રાવણને $1000$ ગણું મંદ કર્યા પછી,એસિડમાંથી મળતી $[H^{+}]$ ની નવી સાંદ્રતા $[H^{+}]_{acid} = \frac{10^{-6}}{1000} = 10^{-9} \ M$ થશે.
આ સાંદ્રતા ખૂબ ઓછી હોવાથી,પાણીના સ્વયં-આયનીકરણ $(10^{-7} \ M)$ માંથી મળતા $[H^{+}]$ ના ફાળાને અવગણી શકાય નહીં.
કુલ $[H^{+}] = [H^{+}]_{acid} + [H^{+}]_{water} = 10^{-9} + 10^{-7} \ M$.
કુલ $[H^{+}] = 10^{-7} (0.01 + 1) = 1.01 \times 10^{-7} \ M$.
$pH = -\log(1.01 \times 10^{-7}) = 7 - \log(1.01) \approx 7 - 0.0043 = 6.9957$.
આમ,અંતિમ દ્રાવણનો $pH$ આશરે $6.99$ થશે.
તેથી,$[H^{+}]$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $= 10^{-6} \ M$ છે.
દ્રાવણને $1000$ ગણું મંદ કર્યા પછી,એસિડમાંથી મળતી $[H^{+}]$ ની નવી સાંદ્રતા $[H^{+}]_{acid} = \frac{10^{-6}}{1000} = 10^{-9} \ M$ થશે.
આ સાંદ્રતા ખૂબ ઓછી હોવાથી,પાણીના સ્વયં-આયનીકરણ $(10^{-7} \ M)$ માંથી મળતા $[H^{+}]$ ના ફાળાને અવગણી શકાય નહીં.
કુલ $[H^{+}] = [H^{+}]_{acid} + [H^{+}]_{water} = 10^{-9} + 10^{-7} \ M$.
કુલ $[H^{+}] = 10^{-7} (0.01 + 1) = 1.01 \times 10^{-7} \ M$.
$pH = -\log(1.01 \times 10^{-7}) = 7 - \log(1.01) \approx 7 - 0.0043 = 6.9957$.
આમ,અંતિમ દ્રાવણનો $pH$ આશરે $6.99$ થશે.
0 likesView Solution
32
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયા ક્ષારનું જળવિભાજન થશે નહીં?
A
$NH_4Cl$
B
$KCN$
C
$KNO_3$
D
$Na_2CO_3$
Solution
(C) $KNO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ અને પ્રબળ એસિડનો ક્ષાર છે,તેથી તેનું જળવિભાજન થશે નહીં.
0 likesView Solution
33
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
$Ag_{2}CrO_{4}$ નો દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $32 \times 10^{-12}$ છે. તે દ્રાવણમાં $CrO_{4}^{2-}$ આયનોની સાંદ્રતા કેટલી હશે?
A
$2 \times 10^{-4} \ M$
B
$16 \times 10^{-4} \ M$
C
$8 \times 10^{-4} \ M$
D
$12 \times 10^{-4} \ M$
Solution
(A) $Ag_{2}CrO_{4}$ નું વિયોજન આ મુજબ થાય છે: $Ag_{2}CrO_{4} \rightleftharpoons 2 Ag^{+} + CrO_{4}^{2-}$.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $s$ છે. તેથી $[Ag^{+}] = 2s$ અને $[CrO_{4}^{2-}] = s$.
દ્રાવ્યતા ગુણાકારનું સૂત્ર $K_{sp} = [Ag^{+}]^{2} [CrO_{4}^{2-}]$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $K_{sp} = (2s)^{2} (s) = 4s^{3}$.
આપેલ છે કે $K_{sp} = 32 \times 10^{-12}$,તેથી $4s^{3} = 32 \times 10^{-12}$.
$s^{3} = 8 \times 10^{-12}$.
$s = (8 \times 10^{-12})^{1/3} = 2 \times 10^{-4} \ M$.
કારણ કે $[CrO_{4}^{2-}] = s$,સાંદ્રતા $2 \times 10^{-4} \ M$ થશે.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $s$ છે. તેથી $[Ag^{+}] = 2s$ અને $[CrO_{4}^{2-}] = s$.
દ્રાવ્યતા ગુણાકારનું સૂત્ર $K_{sp} = [Ag^{+}]^{2} [CrO_{4}^{2-}]$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $K_{sp} = (2s)^{2} (s) = 4s^{3}$.
આપેલ છે કે $K_{sp} = 32 \times 10^{-12}$,તેથી $4s^{3} = 32 \times 10^{-12}$.
$s^{3} = 8 \times 10^{-12}$.
$s = (8 \times 10^{-12})^{1/3} = 2 \times 10^{-4} \ M$.
કારણ કે $[CrO_{4}^{2-}] = s$,સાંદ્રતા $2 \times 10^{-4} \ M$ થશે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
સિલિકેટ્સ અને સિલિકામાં સામાન્ય પાયાનો માળખાકીય એકમ કયો છે?
A
$Si_{2}O_{6}^{4-}$
B
$SiO_{3}^{2-}$
C
$SiO_{4}^{4-}$
D
$Si_{2}O_{7}^{6-}$
Solution
(C) સિલિકા $(SiO_{2})$ અને સિલિકેટ્સ બંનેમાં પાયાનો માળખાકીય એકમ ($SiO_{4})^{4-}$ છે.
આ બંધારણમાં,એક સિલિકોન પરમાણુ ચાર ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે ચતુષ્ફલકીય રીતે જોડાયેલ હોય છે.
આ બંધારણમાં,એક સિલિકોન પરમાણુ ચાર ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે ચતુષ્ફલકીય રીતે જોડાયેલ હોય છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
જ્યારે $Zn$ ની પ્રક્રિયા $NaOH$ ના વધારા સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે મળતી નીપજ કઈ છે?
A
$Zn(OH)_{2}$
B
$ZnOH$
C
$Na_{2}ZnO_{2}$
D
ઉપરનામાંથી કોઈ નહીં
Solution
(C) જ્યારે $Zn$ ની પ્રક્રિયા $NaOH$ ના વધારા સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે સોડિયમ ઝિંકેટ મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Zn + 2NaOH + 2H_2O \longrightarrow Na_2[Zn(OH)_4] + H_2$
આને આ રીતે પણ દર્શાવી શકાય છે:
$Zn + 2NaOH \longrightarrow Na_2ZnO_2 + H_2$
આમ,મળતી નીપજ સોડિયમ ઝિંકેટ $(Na_2ZnO_2)$ છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Zn + 2NaOH + 2H_2O \longrightarrow Na_2[Zn(OH)_4] + H_2$
આને આ રીતે પણ દર્શાવી શકાય છે:
$Zn + 2NaOH \longrightarrow Na_2ZnO_2 + H_2$
આમ,મળતી નીપજ સોડિયમ ઝિંકેટ $(Na_2ZnO_2)$ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
એક પરમાણ્વીય દળ એકમ $(amu)$ કોના બરાબર છે?
A
$1.66 \times 10^{-27} \ g$
B
$1.66 \times 10^{-24} \ g$
C
$1.66 \times 10^{-23} \ g$
D
$1.66 \times 10^{-25} \ kg$
Solution
(B) પરમાણ્વીય દળ એકમ $(amu)$,જેને યુનિફાઇડ પરમાણ્વીય દળ એકમ $(u)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે કાર્બન-$12$ પરમાણુના દળના $1/12$ ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
$1 \ amu = 1.66057 \times 10^{-27} \ kg$.
$1 \ kg = 10^3 \ g$ હોવાથી,આપણે આ મૂલ્યને ગ્રામમાં ફેરવીએ છીએ:
$1 \ amu = 1.66057 \times 10^{-27} \ kg \times 10^3 \ g/kg = 1.66057 \times 10^{-24} \ g$.
તેથી,સાચું મૂલ્ય $1.66 \times 10^{-24} \ g$ છે.
$1 \ amu = 1.66057 \times 10^{-27} \ kg$.
$1 \ kg = 10^3 \ g$ હોવાથી,આપણે આ મૂલ્યને ગ્રામમાં ફેરવીએ છીએ:
$1 \ amu = 1.66057 \times 10^{-27} \ kg \times 10^3 \ g/kg = 1.66057 \times 10^{-24} \ g$.
તેથી,સાચું મૂલ્ય $1.66 \times 10^{-24} \ g$ છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$100 \,mL$ નું $0.2 \,N \,H_2SO_4$ દ્રાવણ બનાવવા માટે $2 \,M \,H_2SO_4$ ના કેટલા કદની જરૂર પડશે ($\,mL$ માં)?
A
$5$
B
$20$
C
$10$
D
$50$
Solution
(A) દ્રાવણની નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $N = M \times \text{n-factor}$.
$H_2SO_4$ માટે, n-factor $2$ છે.
તેથી, $2 \,M \,H_2SO_4$ ની નોર્માલિટી $2 \times 2 = 4 \,N$ થાય.
મંદન સમીકરણ $N_1 V_1 = N_2 V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4 \,N \times V_1 = 0.2 \,N \times 100 \,mL$.
$V_1 = \frac{0.2 \times 100}{4} \,mL$.
$V_1 = 5 \,mL$.
$H_2SO_4$ માટે, n-factor $2$ છે.
તેથી, $2 \,M \,H_2SO_4$ ની નોર્માલિટી $2 \times 2 = 4 \,N$ થાય.
મંદન સમીકરણ $N_1 V_1 = N_2 V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4 \,N \times V_1 = 0.2 \,N \times 100 \,mL$.
$V_1 = \frac{0.2 \times 100}{4} \,mL$.
$V_1 = 5 \,mL$.
0 likesView Solution
38
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
$300 \ ms^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન (દળ $= 9.1 \times 10^{-31} \ kg$) ના સ્થાનમાં અનિશ્ચિતતા,જે $0.001 \ \%$ સુધી સચોટ છે,તે કેટલી હશે? $(h = 6.63 \times 10^{-34} \ J \cdot s)$
A
$19.2 \times 10^{-2} \ m$
B
$5.76 \times 10^{-2} \ m$
C
$1.92 \times 10^{-2} \ m$
D
$3.84 \times 10^{-2} \ m$
Solution
(C) હાઇઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ: $\Delta x \cdot m \Delta v \geq \frac{h}{4 \pi}$.
આપેલ વેગ $v = 300 \ ms^{-1}$ અને ચોકસાઈ $0.001 \ \%$ છે,તેથી વેગમાં અનિશ્ચિતતા $\Delta v = 300 \times \frac{0.001}{100} = 3 \times 10^{-3} \ ms^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta x = \frac{h}{4 \pi m \Delta v} = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{4 \times 3.1416 \times 9.1 \times 10^{-31} \times 3 \times 10^{-3}}$.
$\Delta x \approx 1.92 \times 10^{-2} \ m$.
આપેલ વેગ $v = 300 \ ms^{-1}$ અને ચોકસાઈ $0.001 \ \%$ છે,તેથી વેગમાં અનિશ્ચિતતા $\Delta v = 300 \times \frac{0.001}{100} = 3 \times 10^{-3} \ ms^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta x = \frac{h}{4 \pi m \Delta v} = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{4 \times 3.1416 \times 9.1 \times 10^{-31} \times 3 \times 10^{-3}}$.
$\Delta x \approx 1.92 \times 10^{-2} \ m$.
0 likesView Solution
39
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
કાર્બનની દહન ઉષ્મા $-393.5 \ kJ / mol$ છે. કાર્બન અને ઓક્સિજન વાયુમાંથી $35.2 \ g$ $CO_{2}$ બનતી વખતે મુક્ત થતી ઉષ્મા કેટલી હશે?
A
$+315 \ kJ$
B
$-31.5 \ kJ$
C
$-315 \ kJ$
D
$+31.5 \ kJ$
Solution
(C) દહન પ્રક્રિયા છે: $C(s) + O_{2}(g) \longrightarrow CO_{2}(g)$
$1 \ mol$ $(44 \ g)$ $CO_{2}$ ના નિર્માણ માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H = -393.5 \ kJ / mol$ છે.
$44 \ g$ $CO_{2}$ માટે મુક્ત થતી ઉષ્મા = $393.5 \ kJ$.
$1 \ g$ $CO_{2}$ માટે મુક્ત થતી ઉષ્મા = $\frac{393.5}{44} \ kJ$.
$35.2 \ g$ $CO_{2}$ માટે મુક્ત થતી ઉષ્મા = $\frac{393.5}{44} \times 35.2 \ kJ = 314.8 \ kJ \approx 315 \ kJ$.
ઉષ્મા મુક્ત થતી હોવાથી,તેનું મૂલ્ય $-315 \ kJ$ થશે.
$1 \ mol$ $(44 \ g)$ $CO_{2}$ ના નિર્માણ માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H = -393.5 \ kJ / mol$ છે.
$44 \ g$ $CO_{2}$ માટે મુક્ત થતી ઉષ્મા = $393.5 \ kJ$.
$1 \ g$ $CO_{2}$ માટે મુક્ત થતી ઉષ્મા = $\frac{393.5}{44} \ kJ$.
$35.2 \ g$ $CO_{2}$ માટે મુક્ત થતી ઉષ્મા = $\frac{393.5}{44} \times 35.2 \ kJ = 314.8 \ kJ \approx 315 \ kJ$.
ઉષ્મા મુક્ત થતી હોવાથી,તેનું મૂલ્ય $-315 \ kJ$ થશે.
0 likesView Solution
40
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
હેસના નિયમ મુજબ,પ્રક્રિયાની ઉષ્મા શેના પર આધાર રાખે છે?
A
પ્રક્રિયકોની પ્રારંભિક સ્થિતિ
B
પ્રક્રિયકોની પ્રારંભિક અને અંતિમ સ્થિતિ
C
પ્રક્રિયાનો મધ્યવર્તી માર્ગ
D
પ્રક્રિયકોની અંતિમ સ્થિતિ
Solution
(B) હેસના નિયમ મુજબ,પ્રક્રિયાનો કુલ એન્થાલ્પી ફેરફાર સમાન રહે છે,પછી ભલે પ્રક્રિયા એક તબક્કામાં થાય કે અનેક તબક્કામાં. તેથી,પ્રક્રિયાની ઉષ્મા માત્ર પ્રક્રિયકો અને નીપજોની પ્રારંભિક અને અંતિમ સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે,તે કયા માર્ગે થાય છે તેના પર નહીં.
0 likesView Solution
41
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝની તટસ્થીકરણ ઉષ્મા $57.0 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. જ્યારે $0.5 \ mol$ $HNO_3$ ના દ્રાવણને $0.2 \ mol$ $KOH$ સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે ત્યારે મુક્ત થતી ઉષ્મા કેટલી હશે ($kJ$ માં)?
A
$57.0$
B
$11.4$
C
$28.5$
D
$34.9$
Solution
(B) પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(KOH)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $H^+ + OH^- \rightarrow H_2O$; $\Delta H = -57.0 \ kJ \ mol^{-1}$.
અહીં $0.2 \ mol$ $KOH$ એ સીમિત પ્રક્રિયક (limiting reagent) હોવાથી,તે $0.2 \ mol$ $HNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $0.2 \ mol$ $H_2O$ ઉત્પન્ન કરશે.
મુક્ત થતી ઉષ્માની ગણતરી: $\text{Heat} = \Delta H \times \text{ઉત્પન્ન થયેલ પાણીના મોલ} = 57.0 \ kJ \ mol^{-1} \times 0.2 \ mol = 11.4 \ kJ$.
અહીં $0.2 \ mol$ $KOH$ એ સીમિત પ્રક્રિયક (limiting reagent) હોવાથી,તે $0.2 \ mol$ $HNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $0.2 \ mol$ $H_2O$ ઉત્પન્ન કરશે.
મુક્ત થતી ઉષ્માની ગણતરી: $\text{Heat} = \Delta H \times \text{ઉત્પન્ન થયેલ પાણીના મોલ} = 57.0 \ kJ \ mol^{-1} \times 0.2 \ mol = 11.4 \ kJ$.
0 likesView Solution
42
ChemistryMCQMHT CET · 2011
બિંદુ $P$ માંથી વર્તુળ $x^{2}+y^{2}+4x-6y+9 \sin^{2} \alpha + 13 \cos^{2} \alpha = 0$ પર દોરેલા સ્પર્શકો વચ્ચેનો ખૂણો $2 \alpha$ છે. બિંદુ $P$ ના બિંદુપથનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^{2}+y^{2}+4x-6y+4=0$
B
$x^{2}+y^{2}+4x-6y-9=0$
C
$x^{2}+y^{2}+4x-6y-4=0$
D
$x^{2}+y^{2}+4x-6y+9=0$
Solution
(D) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ $x^{2}+y^{2}+4x-6y+9 \sin^{2} \alpha + 13 \cos^{2} \alpha = 0$ છે.
કેન્દ્ર $A(-2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r = 2 \sin \alpha$ મળે છે.
$\Delta ABP$ માં,$\sin \alpha = \frac{r}{AP} = \frac{2 \sin \alpha}{\sqrt{(h+2)^{2}+(k-3)^{2}}}$ છે.
તેથી,$\sqrt{(h+2)^{2}+(k-3)^{2}} = 2$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(h+2)^{2}+(k-3)^{2} = 4$.
$h^{2}+k^{2}+4h-6k+9 = 0$.
આમ,$P(h, k)$ નો બિંદુપથ $x^{2}+y^{2}+4x-6y+9=0$ છે.
કેન્દ્ર $A(-2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r = 2 \sin \alpha$ મળે છે.
$\Delta ABP$ માં,$\sin \alpha = \frac{r}{AP} = \frac{2 \sin \alpha}{\sqrt{(h+2)^{2}+(k-3)^{2}}}$ છે.
તેથી,$\sqrt{(h+2)^{2}+(k-3)^{2}} = 2$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(h+2)^{2}+(k-3)^{2} = 4$.
$h^{2}+k^{2}+4h-6k+9 = 0$.
આમ,$P(h, k)$ નો બિંદુપથ $x^{2}+y^{2}+4x-6y+9=0$ છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryMCQMHT CET · 2011
બોહર મોડેલ મુજબ, દ્વિ-આયનીકૃત $Li$ પરમાણુ $(Z=3)$ ની ધરા-સ્થિતિમાંથી ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા ($eV$ માં) કેટલી છે?
A
$1.51$
B
$13.6$
C
$40.8$
D
$122.4$
Solution
(D) હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુની $n^{\text{મી}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાનું સૂત્ર: $E_n = -13.6 \times \frac{Z^2}{n^2} \ eV$ છે.
દ્વિ-આયનીકૃત લિથિયમ પરમાણુ $(Li^{2+})$ માટે, પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 3$ છે.
ધરા-સ્થિતિમાં, મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 1$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $E_1 = -13.6 \times \frac{3^2}{1^2} \ eV = -13.6 \times 9 \ eV = -122.4 \ eV$.
ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા (આયનીકરણ ઉર્જા) એ ધરા-સ્થિતિમાંથી અનંત સુધી ઇલેક્ટ્રોનને લાવવા માટે જરૂરી ઉર્જા છે $(E_{\infty} = 0)$.
તેથી, આયનીકરણ ઉર્જા $= E_{\infty} - E_1 = 0 - (-122.4 \ eV) = +122.4 \ eV$.
દ્વિ-આયનીકૃત લિથિયમ પરમાણુ $(Li^{2+})$ માટે, પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 3$ છે.
ધરા-સ્થિતિમાં, મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 1$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $E_1 = -13.6 \times \frac{3^2}{1^2} \ eV = -13.6 \times 9 \ eV = -122.4 \ eV$.
ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા (આયનીકરણ ઉર્જા) એ ધરા-સ્થિતિમાંથી અનંત સુધી ઇલેક્ટ્રોનને લાવવા માટે જરૂરી ઉર્જા છે $(E_{\infty} = 0)$.
તેથી, આયનીકરણ ઉર્જા $= E_{\infty} - E_1 = 0 - (-122.4 \ eV) = +122.4 \ eV$.
0 likesView Solution
44
ChemistryMCQMHT CET · 2011
સમતાપી પરિસ્થિતિમાં સાબુના પરપોટાની ત્રિજ્યા $R$ બમણી કરવામાં આવે છે. જો $T$ એ સાબુના પરપોટાનું પૃષ્ઠતાણ હોય,તો આમ કરવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું હશે ($pi R^{2} T$ માં)?
A
$32$
B
$24$
C
$8$
D
$4$
Solution
(B) સાબુના પરપોટાની પૃષ્ઠ ઉર્જા $E$ એ પૃષ્ઠતાણ $T$ અને કુલ સપાટીના ક્ષેત્રફળના ગુણાકાર દ્વારા આપવામાં આવે છે. સાબુના પરપોટાને બે સપાટીઓ (અંદરની અને બહારની) હોવાથી,કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $2 \times 4 \pi R^{2} = 8 \pi R^{2}$ થાય છે.
પ્રારંભિક પૃષ્ઠ ઉર્જા $E_{i} = T \times (2 \times 4 \pi R^{2}) = 8 \pi R^{2} T$.
જ્યારે ત્રિજ્યા બમણી કરવામાં આવે,ત્યારે નવી ત્રિજ્યા $R' = 2R$ થાય છે.
અંતિમ પૃષ્ઠ ઉર્જા $E_{f} = T \times (2 \times 4 \pi (2R)^{2}) = T \times (2 \times 4 \pi \times 4R^{2}) = 32 \pi R^{2} T$.
કરવામાં આવેલ કાર્ય $W$ એ પૃષ્ઠ ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે:
$W = E_{f} - E_{i} = 32 \pi R^{2} T - 8 \pi R^{2} T = 24 \pi R^{2} T$.
પ્રારંભિક પૃષ્ઠ ઉર્જા $E_{i} = T \times (2 \times 4 \pi R^{2}) = 8 \pi R^{2} T$.
જ્યારે ત્રિજ્યા બમણી કરવામાં આવે,ત્યારે નવી ત્રિજ્યા $R' = 2R$ થાય છે.
અંતિમ પૃષ્ઠ ઉર્જા $E_{f} = T \times (2 \times 4 \pi (2R)^{2}) = T \times (2 \times 4 \pi \times 4R^{2}) = 32 \pi R^{2} T$.
કરવામાં આવેલ કાર્ય $W$ એ પૃષ્ઠ ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે:
$W = E_{f} - E_{i} = 32 \pi R^{2} T - 8 \pi R^{2} T = 24 \pi R^{2} T$.
0 likesView Solution
45
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$3-$મિથાઈલપેન્ટેન$-3-$ઓલ શેમાંથી તૈયાર કરવામાં આવશે?
A
ઈથાઈલ ફોર્મેટ અને મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ
B
ઈથાઈલ ઈથેનોએટ અને ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ
C
ઈથાઈલ પ્રોપેનોએટ અને મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ
D
ઈથાઈલ ફોર્મેટ અને ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ
Solution
(B) $3-$મિથાઈલપેન્ટેન$-3-$ઓલ $(CH_3CH_2-C(OH)(CH_3)-CH_2CH_3)$ તૈયાર કરવા માટે,ઈથાઈલ ઈથેનોએટ $(CH_3COOC_2H_5)$ ની પ્રક્રિયા બે મોલ ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ $(C_2H_5MgBr)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3COOC_2H_5 + 2C_2H_5MgBr \rightarrow CH_3C(OH)(C_2H_5)_2$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3COOC_2H_5 + 2C_2H_5MgBr \rightarrow CH_3C(OH)(C_2H_5)_2$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
કયો આલ્કોહોલ ઓરડાના તાપમાને $HCl$ સાથે હલાવતા તરત જ ધૂંધળાપણું (turbidity) આપે છે?
A
$3-$મિથાઈલપેન્ટેન$-2-$ઓલ
B
$2-$મિથાઈલબ્યુટેન$-1-$ઓલ
C
બ્યુટેન$-2-$ઓલ
D
$2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ
Solution
(D) લ્યુકાસ પ્રક્રિયક (સાંદ્ર $HCl +$ નિર્જળ $ZnCl_2$) સાથે આલ્કોહોલની પ્રક્રિયા પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક આલ્કોહોલ વચ્ચેનો તફાવત પારખવા માટે વપરાય છે.
તૃતીયક આલ્કોહોલ સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે અને સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનવાને કારણે ઓરડાના તાપમાને તરત જ ધૂંધળાપણું આપે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ એ તૃતીયક આલ્કોહોલ છે,જ્યારે અન્ય પ્રાથમિક અથવા દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે.
તેથી,$2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ તરત જ ધૂંધળાપણું આપે છે.
તૃતીયક આલ્કોહોલ સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે અને સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનવાને કારણે ઓરડાના તાપમાને તરત જ ધૂંધળાપણું આપે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ એ તૃતીયક આલ્કોહોલ છે,જ્યારે અન્ય પ્રાથમિક અથવા દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે.
તેથી,$2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ તરત જ ધૂંધળાપણું આપે છે.
0 likesView Solution
47
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$S_{N}2$ પ્રક્રિયાનો દર કયા દ્રાવકમાં મહત્તમ હોય છે?
A
$CH_{3}OH$
B
$H_{2}O$
C
$DMSO$
D
$benzene$
Solution
(C) $S_{N}2$ પ્રક્રિયાઓનો દર ધ્રુવીય એપ્રોટિક (polar aprotic) દ્રાવકોમાં નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$DMSO$ (ડાયમિથાઈલ સલ્ફોક્સાઈડ) જેવા ધ્રુવીય એપ્રોટિક દ્રાવકો ન્યુક્લિયોફાઈલ સાથે હાઈડ્રોજન બંધ બનાવતા નથી,જેનાથી તે વધુ સક્રિય રહે છે.
તેની સામે,$CH_{3}OH$ અને $H_{2}O$ જેવા ધ્રુવીય પ્રોટિક દ્રાવકો ન્યુક્લિયોફાઈલને હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા ઘેરી લે છે,જે તેની ન્યુક્લિયોફિલીસીટી ઘટાડે છે અને $S_{N}2$ પ્રક્રિયાને ધીમી પાડે છે.
$DMSO$ (ડાયમિથાઈલ સલ્ફોક્સાઈડ) જેવા ધ્રુવીય એપ્રોટિક દ્રાવકો ન્યુક્લિયોફાઈલ સાથે હાઈડ્રોજન બંધ બનાવતા નથી,જેનાથી તે વધુ સક્રિય રહે છે.
તેની સામે,$CH_{3}OH$ અને $H_{2}O$ જેવા ધ્રુવીય પ્રોટિક દ્રાવકો ન્યુક્લિયોફાઈલને હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા ઘેરી લે છે,જે તેની ન્યુક્લિયોફિલીસીટી ઘટાડે છે અને $S_{N}2$ પ્રક્રિયાને ધીમી પાડે છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
આલ્કોહોલ અને ડાયઝોમિથેનની પ્રક્રિયાથી નીચેનામાંથી કયો ઈથર બને છે?
A
$1-$ઈથોક્સીપ્રોપેન
B
ઈથોક્સીઈથેન
C
$1-$મિથોક્સીપ્રોપેન
D
$2-$ઈથોક્સીપ્રોપેન
Solution
(C) આલ્કોહોલ $(R-OH)$ ની ડાયઝોમિથેન $(CH_2N_2)$ સાથે $HBF_4$ જેવા ઉદ્દીપકની હાજરીમાં પ્રક્રિયા થવાથી મિથાઈલ ઈથર $(R-OCH_3)$ બને છે અને નાઈટ્રોજન વાયુ $(N_2)$ મુક્ત થાય છે.
પ્રોપેન$-1-$ઓલ $(CH_3CH_2CH_2OH)$ ની ડાયઝોમિથેન $(CH_2N_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા માટે:
$CH_3CH_2CH_2OH + CH_2N_2 \xrightarrow{HBF_4} CH_3CH_2CH_2OCH_3 + N_2$
બનતી નીપજ $1-$મિથોક્સીપ્રોપેન છે.
પ્રોપેન$-1-$ઓલ $(CH_3CH_2CH_2OH)$ ની ડાયઝોમિથેન $(CH_2N_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા માટે:
$CH_3CH_2CH_2OH + CH_2N_2 \xrightarrow{HBF_4} CH_3CH_2CH_2OCH_3 + N_2$
બનતી નીપજ $1-$મિથોક્સીપ્રોપેન છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
એસીટોનનું આલ્ડોલ સંઘનન નીપજ નિર્જલીકરણ પર શું આપે છે?
A
બ્યુટ$-2-$ઈનાલ
B
$2-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-4-$ઓન
C
$4-$હાઈડ્રોક્સી$-4-$મિથાઈલપેન્ટેન$-2-$ઓન
D
$4-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$ઓન
Solution
(D) એસીટોન $(CH_3COCH_3)$ $Ba(OH)_2$ જેવા બેઝની હાજરીમાં આલ્ડોલ સંઘનન પ્રક્રિયા કરીને $4-$હાઈડ્રોક્સી$-4-$મિથાઈલપેન્ટેન$-2-$ઓન (ડાયએસીટોન આલ્કોહોલ) બનાવે છે.
$2CH_3COCH_3 \xrightarrow{Ba(OH)_2} (CH_3)_2C(OH)CH_2COCH_3$
નિર્જલીકરણ (એસિડ સાથે ગરમ કરતા) પર,$4-$હાઈડ્રોક્સી$-4-$મિથાઈલપેન્ટેન$-2-$ઓન પાણીનો એક અણુ ગુમાવીને $4-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$ઓન (મેસિટિલ ઓક્સાઈડ) બનાવે છે.
$(CH_3)_2C(OH)CH_2COCH_3 \xrightarrow{\Delta, H^+} (CH_3)_2C=CHCOCH_3 + H_2O$
આમ,અંતિમ નીપજ $4-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$ઓન છે.
$2CH_3COCH_3 \xrightarrow{Ba(OH)_2} (CH_3)_2C(OH)CH_2COCH_3$
નિર્જલીકરણ (એસિડ સાથે ગરમ કરતા) પર,$4-$હાઈડ્રોક્સી$-4-$મિથાઈલપેન્ટેન$-2-$ઓન પાણીનો એક અણુ ગુમાવીને $4-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$ઓન (મેસિટિલ ઓક્સાઈડ) બનાવે છે.
$(CH_3)_2C(OH)CH_2COCH_3 \xrightarrow{\Delta, H^+} (CH_3)_2C=CHCOCH_3 + H_2O$
આમ,અંતિમ નીપજ $4-$મિથાઈલપેન્ટ$-3-$ઈન$-2-$ઓન છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું બનાવે છે?
A
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ એમોનિયા
B
યુરોટ્રોપિન
C
હાઈડ્રોબેન્ઝામાઈડ
D
એમોનિયમ ક્લોરાઈડ
Solution
(C) બેન્ઝાલ્ડિહાઈડની એમોનિયા સાથેની પ્રક્રિયા એ સંઘનન પ્રક્રિયા છે. બેન્ઝાલ્ડિહાઈડના ત્રણ અણુઓ $(3C_6H_5CHO)$ એમોનિયાના બે અણુઓ $(2NH_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રોબેન્ઝામાઈડ $((C_6H_5CH)_3N_2)$ અને પાણીના ત્રણ અણુઓ $(3H_2O)$ બનાવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$3C_6H_5CHO + 2NH_3 \rightarrow (C_6H_5CH)_3N_2 + 3H_2O$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$3C_6H_5CHO + 2NH_3 \rightarrow (C_6H_5CH)_3N_2 + 3H_2O$
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયો સૌથી પ્રબળ બેઇઝ છે?
A
એનિલીન $(C_6H_5NH_2)$
B
$N$-મિથાઈલએનિલીન $(C_6H_5NHCH_3)$
C
o-ટોલ્યુઈડીન $(2-CH_3C_6H_4NH_2)$
D
બેન્ઝાઈલએમાઈન $(C_6H_5CH_2NH_2)$
Solution
(D) એનિલીન,$N$-મિથાઈલએનિલીન અને o-ટોલ્યુઈડીનમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં હોય છે,જે પ્રોટોનેશન માટે તેની પ્રાપ્યતા ઘટાડે છે,જેથી તેઓ નિર્બળ બેઇઝ બને છે.
બેન્ઝાઈલએમાઈન $(C_6H_5CH_2NH_2)$ માં,બેન્ઝીન વલય અને નાઈટ્રોજન પરમાણુ વચ્ચે $-CH_2-$ સમૂહની હાજરીને કારણે નાઈટ્રોજન પરનું અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં હોતું નથી.
તેથી,આ ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ પ્રોટોનેશન માટે વધુ ઉપલબ્ધ હોય છે,જે બેન્ઝાઈલએમાઈનને આપેલા સંયોજનોમાં સૌથી પ્રબળ બેઇઝ બનાવે છે.
બેન્ઝાઈલએમાઈન $(C_6H_5CH_2NH_2)$ માં,બેન્ઝીન વલય અને નાઈટ્રોજન પરમાણુ વચ્ચે $-CH_2-$ સમૂહની હાજરીને કારણે નાઈટ્રોજન પરનું અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં હોતું નથી.
તેથી,આ ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ પ્રોટોનેશન માટે વધુ ઉપલબ્ધ હોય છે,જે બેન્ઝાઈલએમાઈનને આપેલા સંયોજનોમાં સૌથી પ્રબળ બેઇઝ બનાવે છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
નીચેની પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાં,બનતું સંયોજન $C$ શું હશે?
$CH_3-CH(NH_2)-CH_3$ $\xrightarrow{HNO_2} A$ $\xrightarrow{\text{Oxidation}} B$ $\xrightarrow[(ii) H^+/H_2O]{(i) CH_3MgI} C$
$CH_3-CH(NH_2)-CH_3$ $\xrightarrow{HNO_2} A$ $\xrightarrow{\text{Oxidation}} B$ $\xrightarrow[(ii) H^+/H_2O]{(i) CH_3MgI} C$
A
બ્યુટેન-$1$-ઓલ
B
બ્યુટેન-$2$-ઓલ
C
$2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ
D
$2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$1$-ઓલ
Solution
(C) પગલું $1$: આઈસોપ્રોપાઈલ એમાઈનની $HNO_2$ સાથેની પ્રક્રિયાથી પ્રોપેન-$2$-ઓલ $(A)$ મળે છે.
$CH_3-CH(NH_2)-CH_3 + HNO_2 \rightarrow CH_3-CH(OH)-CH_3 + N_2 + H_2O$
પગલું $2$: પ્રોપેન-$2$-ઓલ $(A)$ નું ઓક્સિડેશન કરવાથી એસિટોન $(B)$ મળે છે.
$CH_3-CH(OH)-CH_3 \xrightarrow{[O]} CH_3-CO-CH_3$
પગલું $3$: એસિટોન $(B)$ ની મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડ $(CH_3MgI)$ સાથે પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી $2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $(C)$ મળે છે.
$CH_3-CO-CH_3 + CH_3MgI$ $\rightarrow (CH_3)_3C-OMgI$ $\xrightarrow{H_2O/H^+} (CH_3)_3C-OH$
આમ,અંતિમ નીપજ $C$ એ $2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ છે.
$CH_3-CH(NH_2)-CH_3 + HNO_2 \rightarrow CH_3-CH(OH)-CH_3 + N_2 + H_2O$
પગલું $2$: પ્રોપેન-$2$-ઓલ $(A)$ નું ઓક્સિડેશન કરવાથી એસિટોન $(B)$ મળે છે.
$CH_3-CH(OH)-CH_3 \xrightarrow{[O]} CH_3-CO-CH_3$
પગલું $3$: એસિટોન $(B)$ ની મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડ $(CH_3MgI)$ સાથે પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી $2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $(C)$ મળે છે.
$CH_3-CO-CH_3 + CH_3MgI$ $\rightarrow (CH_3)_3C-OMgI$ $\xrightarrow{H_2O/H^+} (CH_3)_3C-OH$
આમ,અંતિમ નીપજ $C$ એ $2$-મિથાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયું હાઇડ્રોક્સિલ એમાઇન સાથે સંઘનન (condensation) આપે છે પરંતુ સ્વયં-સંઘનન (self-condensation) પામતું નથી?
A
મિથેનાલ
B
પ્રોપેનાલ
C
એસીટોન
D
ઈથેનાલ
Solution
(A) આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન હાઇડ્રોક્સિલ એમાઇન $(NH_2OH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓક્સાઇમ બનાવે છે,જે એક સંઘનન પ્રક્રિયા છે.
સ્વયં-સંઘનન (આલ્ડોલ સંઘનન) માટે ઓછામાં ઓછા એક $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુની હાજરી જરૂરી છે.
મિથેનાલ $(HCHO)$ માં કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતો નથી,તેથી તે સ્વયં-આલ્ડોલ સંઘનન પામી શકતું નથી.
પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$,એસીટોન $(CH_3COCH_3)$,અને ઈથેનાલ $(CH_3CHO)$ બધામાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે અને તેથી તેઓ સ્વયં-સંઘનન પામે છે.
તેથી,સાચો જવાબ મિથેનાલ છે.
સ્વયં-સંઘનન (આલ્ડોલ સંઘનન) માટે ઓછામાં ઓછા એક $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુની હાજરી જરૂરી છે.
મિથેનાલ $(HCHO)$ માં કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતો નથી,તેથી તે સ્વયં-આલ્ડોલ સંઘનન પામી શકતું નથી.
પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$,એસીટોન $(CH_3COCH_3)$,અને ઈથેનાલ $(CH_3CHO)$ બધામાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે અને તેથી તેઓ સ્વયં-સંઘનન પામે છે.
તેથી,સાચો જવાબ મિથેનાલ છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
ગ્લુકોઝની $Br_{2}$ પાણી સાથેની પ્રક્રિયાથી શું મળે છે?
A
ગ્લુકેરિક એસિડ
B
ગ્લુકોનિક એસિડ
C
સેકેરિક એસિડ
D
સાઇટ્રિક એસિડ
Solution
(B) $Br_{2}$ પાણી એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
ગ્લુકોઝ $(CHO(CHOH)_{4}CH_{2}OH)$ નું $Br_{2}$ પાણી વડે ઓક્સિડેશન થતા આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ નું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે,જેના પરિણામે ગ્લુકોનિક એસિડ $(COOH(CHOH)_{4}CH_{2}OH)$ બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CHO(CHOH)_{4}CH_{2}OH + [O] \xrightarrow{Br_{2}, H_{2}O} COOH(CHOH)_{4}CH_{2}OH$
ગ્લુકોઝ $(CHO(CHOH)_{4}CH_{2}OH)$ નું $Br_{2}$ પાણી વડે ઓક્સિડેશન થતા આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ નું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે,જેના પરિણામે ગ્લુકોનિક એસિડ $(COOH(CHOH)_{4}CH_{2}OH)$ બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CHO(CHOH)_{4}CH_{2}OH + [O] \xrightarrow{Br_{2}, H_{2}O} COOH(CHOH)_{4}CH_{2}OH$
0 likesView Solution
55
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
હિમોગ્લોબિનનો પ્રોસ્થેટિક સમૂહ કયો છે?
A
પોર્ફિન
B
ગ્લોબ્યુલિન
C
હિમ
D
જિલેટીન
Solution
(C) હિમોગ્લોબિન એ એક સંયુક્ત પ્રોટીન છે જે ગ્લોબિન નામના પ્રોટીન ભાગ અને હિમ નામના બિન-પ્રોટીન પ્રોસ્થેટિક સમૂહનું બનેલું છે. હિમ સમૂહમાં $Fe^{2+}$ આયન હોય છે જે પોર્ફિરિન રિંગ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
મેલોનિક એસિડનું ડીકાર્બોક્સિલેશન કરવાથી શું મળે છે?
A
$CH_{4}$
B
$CH_{3}COOH$
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને
D
ઉપરનામાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) મેલોનિક એસિડ $(CH_{2}(COOH)_{2})$ ને ગરમ કરવાથી તેનું ડીકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને એસિટિક એસિડ $(CH_{3}COOH)$ તથા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_{2})$ ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_{2}(COOH)_{2} \xrightarrow{\Delta} CH_{3}COOH + CO_{2}$
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_{2}(COOH)_{2} \xrightarrow{\Delta} CH_{3}COOH + CO_{2}$
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
બહુપદી પ્રક્રિયામાં,પ્રક્રિયાનો એકંદર દર કોના બરાબર હોય છે?
A
સૌથી ધીમા તબક્કાનો દર
B
સૌથી ઝડપી તબક્કાનો દર
C
વિવિધ તબક્કાઓનો સરેરાશ દર
D
છેલ્લા તબક્કાનો દર
Solution
(A) રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો દર બહુપદી પ્રક્રિયાના સૌથી ધીમા તબક્કા પર આધાર રાખે છે,જેને દર-નિર્ધારક તબક્કો કહેવામાં આવે છે.
તેથી,બહુપદી પ્રક્રિયાનો એકંદર દર સૌથી ધીમા તબક્કાના દર જેટલો હોય છે.
તેથી,બહુપદી પ્રક્રિયાનો એકંદર દર સૌથી ધીમા તબક્કાના દર જેટલો હોય છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$A \rightarrow \text{products}$ તરીકે પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા આપવામાં આવી છે. તેનું સંકલિત દર સમીકરણ શું છે?
A
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{a-x}{a}$
B
$k = \frac{1}{t} \log \frac{a}{a-x}$
C
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{a}{a-x}$
D
$-k = \frac{1}{t} \log \frac{a-x}{a}$
Solution
(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,દરનો નિયમ $-\frac{d[A]}{dt} = k[A]$ છે.
સમય $t=0$ (જ્યાં $[A] = a$) થી સમય $t$ (જ્યાં $[A] = a-x$) સુધી આ સમીકરણનું સંકલન કરતા:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{a}{a-x}$
જ્યાં '$a$' એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે અને '$a-x$' એ સમય '$t$' પરની સાંદ્રતા છે.
સમય $t=0$ (જ્યાં $[A] = a$) થી સમય $t$ (જ્યાં $[A] = a-x$) સુધી આ સમીકરણનું સંકલન કરતા:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{a}{a-x}$
જ્યાં '$a$' એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે અને '$a-x$' એ સમય '$t$' પરની સાંદ્રતા છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
$_{90}Th^{228}$ ચાર આલ્ફા અને એક બીટા કણનું ઉત્સર્જન કરે છે. તો મળતા નવા તત્વમાં ન્યુટ્રોનની સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$129$
B
$190$
C
$232$
D
$138$
Solution
(A) પરમાણ્વીય પ્રક્રિયા: $_{90}Th^{228}$ $\xrightarrow{-4 \alpha} _{82}Pb^{212}$ $\xrightarrow{-1 \beta} _{83}Bi^{212}$ છે.
નવું તત્વ $_{83}Bi^{212}$ છે.
ન્યુટ્રોનની સંખ્યા = $\text{દળ ક્રમાંક} - \text{પરમાણુ ક્રમાંક}$.
$\text{ન્યુટ્રોનની સંખ્યા} = 212 - 83 = 129$.
નવું તત્વ $_{83}Bi^{212}$ છે.
ન્યુટ્રોનની સંખ્યા = $\text{દળ ક્રમાંક} - \text{પરમાણુ ક્રમાંક}$.
$\text{ન્યુટ્રોનની સંખ્યા} = 212 - 83 = 129$.
0 likesView Solution
60
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
રેડિયોએક્ટિવ વિઘટન માટે ક્ષય અચળાંકનો એકમ શું છે?
A
સમય
B
$\min^{-2}$
C
સમય$^{-1}$
D
સમય $\text{mol}^{-1}$
Solution
(C) રેડિયોએક્ટિવ વિઘટન પ્રથમ ક્રમની ગતિશાસ્ત્રને અનુસરે છે.
વેગ નિયમ $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{N_0}{N}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$k$ એ ક્ષય અચળાંક (અથવા વિઘટન અચળાંક) છે.
સમય $t$ નો એકમ છેદમાં હોવાથી,$k$ નો એકમ $\text{સમય}^{-1}$ (દા.ત.,$\text{s}^{-1}$,$\text{min}^{-1}$ અથવા $\text{year}^{-1}$) થાય છે.
વેગ નિયમ $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{N_0}{N}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$k$ એ ક્ષય અચળાંક (અથવા વિઘટન અચળાંક) છે.
સમય $t$ નો એકમ છેદમાં હોવાથી,$k$ નો એકમ $\text{સમય}^{-1}$ (દા.ત.,$\text{s}^{-1}$,$\text{min}^{-1}$ અથવા $\text{year}^{-1}$) થાય છે.
0 likesView Solution
61
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
સીરિયમ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી સૌથી સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ કઈ છે?
A
$+2, +4$
B
$+3, +4$
C
$+3, +5$
D
$+2, +3$
Solution
(B) $Ce$ $(Z=58)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^1 5d^1 6s^2$ છે.
સીરિયમ $(Ce)$ $+3$ અને $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
$+3$ અવસ્થા સૌથી વધુ સ્થાયી છે,જ્યારે $+4$ અવસ્થા પણ સામાન્ય છે કારણ કે ચાર ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવ્યા પછી તે નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી રચના $([Xe])$ પ્રાપ્ત કરે છે.
સીરિયમ $(Ce)$ $+3$ અને $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
$+3$ અવસ્થા સૌથી વધુ સ્થાયી છે,જ્યારે $+4$ અવસ્થા પણ સામાન્ય છે કારણ કે ચાર ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવ્યા પછી તે નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી રચના $([Xe])$ પ્રાપ્ત કરે છે.
0 likesView Solution
62
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$Fe^{2+}/Fe$ અને $Sn^{2+}/Sn$ ઇલેક્ટ્રોડ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ અનુક્રમે $-0.44 \ V$ અને $-0.14 \ V$ છે. કોષ પ્રક્રિયા $Fe^{2+} + Sn \longrightarrow Fe + Sn^{2+}$ માટે પ્રમાણિત $emf$ કેટલું હશે?
A
$+0.30 \ V$
B
$-0.58 \ V$
C
$+0.58 \ V$
D
$-0.30 \ V$
Solution
(D) આપેલ કોષ પ્રક્રિયા: $Fe^{2+} + Sn \longrightarrow Fe + Sn^{2+}$
આ પ્રક્રિયામાં,$Fe^{2+}$ નું $Fe$ માં રિડક્શન થાય છે (કેથોડ) અને $Sn$ નું $Sn^{2+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે (એનોડ).
પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ: $E^o_{Fe^{2+}/Fe} = -0.44 \ V$ અને $E^o_{Sn^{2+}/Sn} = -0.14 \ V$.
કોષનો પ્રમાણિત $emf$ $(E^o_{cell})$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$E^o_{cell} = E^o_{cathode} - E^o_{anode}$
$E^o_{cell} = E^o_{Fe^{2+}/Fe} - E^o_{Sn^{2+}/Sn}$
$E^o_{cell} = -0.44 \ V - (-0.14 \ V)$
$E^o_{cell} = -0.44 + 0.14 = -0.30 \ V$
આ પ્રક્રિયામાં,$Fe^{2+}$ નું $Fe$ માં રિડક્શન થાય છે (કેથોડ) અને $Sn$ નું $Sn^{2+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે (એનોડ).
પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ: $E^o_{Fe^{2+}/Fe} = -0.44 \ V$ અને $E^o_{Sn^{2+}/Sn} = -0.14 \ V$.
કોષનો પ્રમાણિત $emf$ $(E^o_{cell})$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$E^o_{cell} = E^o_{cathode} - E^o_{anode}$
$E^o_{cell} = E^o_{Fe^{2+}/Fe} - E^o_{Sn^{2+}/Sn}$
$E^o_{cell} = -0.44 \ V - (-0.14 \ V)$
$E^o_{cell} = -0.44 + 0.14 = -0.30 \ V$
0 likesView Solution
63
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના પ્રથમ નિયમ અનુસાર:
A
$w = \frac{96500 \times E}{I \times t}$
B
$w = \frac{E \times I \times t}{96500}$
C
$E = \frac{I \times t \times 96500}{w}$
D
$E = \frac{I \times w}{t \times 96500}$
Solution
(B) ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના પ્રથમ નિયમ અનુસાર,જમા થયેલા પદાર્થનું દળ $(w)$ એ વિદ્યુતવિભાજ્યમાંથી પસાર થતા વિદ્યુત જથ્થા $(Q)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$w \propto Q$
$w = Z \cdot Q$
જ્યાં $Q = I \times t$ અને $Z = \frac{E}{96500}$ ($E$ એ તુલ્યભાર છે અને $96500$ એ ફેરાડેનો અચળાંક છે),
$w = \frac{E \times I \times t}{96500}$.
$w \propto Q$
$w = Z \cdot Q$
જ્યાં $Q = I \times t$ અને $Z = \frac{E}{96500}$ ($E$ એ તુલ્યભાર છે અને $96500$ એ ફેરાડેનો અચળાંક છે),
$w = \frac{E \times I \times t}{96500}$.
0 likesView Solution
64
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_{11}N$ માટે કેટલા મેટામર્સ શક્ય છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$
Solution
(B) મેટામર્સ એવા આઇસોમર્સ છે જેનું આણ્વીય સૂત્ર સમાન હોય છે પરંતુ સમાન પોલીવેલેન્ટ ફંક્શનલ ગ્રુપ (આ કિસ્સામાં,સેકન્ડરી એમાઈન ગ્રુપ,$-NH-$) સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ ગ્રુપની પ્રકૃતિમાં અલગ પડે છે.
આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_{11}N$ માટે,સેકન્ડરી એમાઈન્સ ($2^{\circ}$ એમાઈન્સ) નીચે મુજબ છે:
$1$) $CH_3CH_2-NH-CH_2CH_3$ (ડાયઈથાઈલએમાઈન)
$2$) $CH_3-NH-CH_2CH_2CH_3$ (મિથાઈલપ્રોપાઈલએમાઈન)
$3$) $CH_3-NH-CH(CH_3)_2$ (મિથાઈલઆઈસોપ્રોપાઈલએમાઈન)
આમ,$3$ શક્ય મેટામર્સ છે.
આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_{11}N$ માટે,સેકન્ડરી એમાઈન્સ ($2^{\circ}$ એમાઈન્સ) નીચે મુજબ છે:
$1$) $CH_3CH_2-NH-CH_2CH_3$ (ડાયઈથાઈલએમાઈન)
$2$) $CH_3-NH-CH_2CH_2CH_3$ (મિથાઈલપ્રોપાઈલએમાઈન)
$3$) $CH_3-NH-CH(CH_3)_2$ (મિથાઈલઆઈસોપ્રોપાઈલએમાઈન)
આમ,$3$ શક્ય મેટામર્સ છે.
0 likesView Solution
65
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
$TiI_{4}$ ને ગરમ કરવાથી શું મળે છે?
A
$TiI_{2} + I_{2}$
B
$Ti + 2I_{2}$
C
$TiI_{3} + \frac{1}{2}I_{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) $TiI_{4}$ નું ઉષ્મીય વિઘટન એ ટાઇટેનિયમ ધાતુના શુદ્ધિકરણ માટે વપરાતી વાન આર્કેલ-ડી બોઅર પ્રક્રિયાનું મુખ્ય પગલું છે.
ગરમ કરવા પર,$TiI_{4}$ નીચે મુજબની પ્રક્રિયા દ્વારા શુદ્ધ ટાઇટેનિયમ ધાતુ અને આયોડિન બાષ્પમાં વિઘટિત થાય છે:
$TiI_{4} \xrightarrow{\Delta} Ti + 2I_{2}$
ગરમ કરવા પર,$TiI_{4}$ નીચે મુજબની પ્રક્રિયા દ્વારા શુદ્ધ ટાઇટેનિયમ ધાતુ અને આયોડિન બાષ્પમાં વિઘટિત થાય છે:
$TiI_{4} \xrightarrow{\Delta} Ti + 2I_{2}$
0 likesView Solution
66
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
$2,2-$ડાયક્લોરોપ્રોપેન $\stackrel{Aq. KOH}{\longrightarrow} A$ $\xrightarrow{\text{Clemmensen reduction}} B$. $B$ શું છે?
A
પ્રોપેનોલ
B
પ્રોપીન
C
પ્રોપેન
D
ઈથેન
Solution
(C) પગલું $1$: $2,2-$ડાયક્લોરોપ્રોપેનની જલીય $KOH$ સાથેની પ્રક્રિયાથી જેમ-ડાયોલ મધ્યવર્તી નીપજ મળે છે,જે પાણીનો અણુ ગુમાવીને એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ આપે છે,જે નીપજ $A$ છે.
પગલું $2$: $Zn(Hg)/HCl$ નો ઉપયોગ કરીને એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ નું ક્લેમેન્સન રિડક્શન કરવાથી કાર્બોનિલ સમૂહનું મિથિલીન સમૂહ $(-CH_2-)$ માં રિડક્શન થાય છે,જે નીપજ $B$ તરીકે પ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_3)$ આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
પગલું $2$: $Zn(Hg)/HCl$ નો ઉપયોગ કરીને એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ નું ક્લેમેન્સન રિડક્શન કરવાથી કાર્બોનિલ સમૂહનું મિથિલીન સમૂહ $(-CH_2-)$ માં રિડક્શન થાય છે,જે નીપજ $B$ તરીકે પ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_3)$ આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
67
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મ $HI < HBr < HCl < HF$ ના ક્રમને અનુરૂપ નથી?
A
ઉષ્મીય સ્થિરતા
B
રિડક્શન કર્તા તરીકેની પ્રબળતા
C
આયનીય લાક્ષણિકતા
D
દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા
Solution
(B) $HI < HBr < HCl < HF$ નો ક્રમ ઉષ્મીય સ્થિરતા,આયનીય લાક્ષણિકતા અને દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા માટે વધતો ક્રમ દર્શાવે છે.
જોકે,હાઇડ્રોજન હેલાઇડની રિડક્શન કર્તા તરીકેની પ્રબળતા જેમ બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે તેમ વધે છે,જે $HF < HCl < HBr < HI$ નો ક્રમ અનુસરે છે.
તેથી,જે ગુણધર્મ આપેલા ક્રમને અનુરૂપ નથી તે રિડક્શન કર્તા તરીકેની પ્રબળતા છે.
જોકે,હાઇડ્રોજન હેલાઇડની રિડક્શન કર્તા તરીકેની પ્રબળતા જેમ બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે તેમ વધે છે,જે $HF < HCl < HBr < HI$ નો ક્રમ અનુસરે છે.
તેથી,જે ગુણધર્મ આપેલા ક્રમને અનુરૂપ નથી તે રિડક્શન કર્તા તરીકેની પ્રબળતા છે.
0 likesView Solution
68
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયું તેના પોતાના દળના $90 \%$ થી વધુ પાણી શોષી શકે છે અને ઘા પર ચોંટતું પણ નથી?
A
સારન (Saran)
B
થાયોકોલ (Thiokol)
C
રેયોન (Rayon)
D
ગન કોટન (Gun cotton)
Solution
(C) રેયોન એ પુનઃપ્રાપ્ત સેલ્યુલોઝ ફાઈબર છે જે અત્યંત શોષક છે,જે તેના પોતાના દળના $90 \%$ થી વધુ પાણીને પકડી રાખવા સક્ષમ છે. તેના બિન-ચિપકતા ગુણધર્મોને કારણે,તેનો ઉપયોગ તબીબી ડ્રેસિંગમાં થાય છે કારણ કે તે ઘા પર ચોંટતું નથી.
0 likesView Solution
69
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
ઝિગલર-નાટા $(Ziegler-Natta)$ ઉદ્દીપક નીચેનામાંથી કયા સંયોજનની બનાવટમાં ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$Ti$-ધાતુની બનાવટ
B
ઓછી ઘનતા ધરાવતા પ્લાસ્ટિકની બનાવટ
C
ઉચ્ચ અવરોધક પ્લાસ્ટિકની બનાવટ
D
વધારે ઘનતા ધરાવતા પ્લાસ્ટિકની બનાવટ
Solution
(D) વધારે ઘનતા ધરાવતું પોલીથીન (અથવા પ્લાસ્ટિક) ઇથિલીનને $330-350 \ K$ તાપમાને,$1-2 \ atm$ દબાણે અને ઝિગલર-નાટા $(Ziegler-Natta)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે.
$n \ CH_2=CH_2 \xrightarrow[\text{Ziegler-Natta catalyst}]{330-350 \ K, 1-2 \ atm} (-CH_2-CH_2-)_n$
વધારે ઘનતા ધરાવતું પોલીથીન.
$n \ CH_2=CH_2 \xrightarrow[\text{Ziegler-Natta catalyst}]{330-350 \ K, 1-2 \ atm} (-CH_2-CH_2-)_n$
વધારે ઘનતા ધરાવતું પોલીથીન.
0 likesView Solution
70
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
ફિનોલ કોની સાથે લાક્ષણિક રંગ આપે છે?
A
આયોડિન દ્રાવણ
B
બ્રોમિન પાણી
C
જલીય $FeCl_{3}$ દ્રાવણ
D
એમોનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ
Solution
(C) ફિનોલ તટસ્થ $FeCl_{3}$ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એક સંકીર્ણ બનાવે છે,જેના પરિણામે લાક્ષણિક વાદળી,જાંબલી અથવા લીલો રંગ જોવા મળે છે. આ ફિનોલિક સમૂહની હાજરી માટેની પ્રમાણિત કસોટી છે.
0 likesView Solution
71
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2011
નીચેનામાંથી કયો ફોસ્ફરસનો ઓક્સિએસિડ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તી શકે છે?
A
$H_{3}PO_{3}$
B
$H_{3}PO_{4}$
C
$H_{2}P_{2}O_{6}$
D
$H_{4}P_{2}O_{7}$
Solution
(A) ફોસ્ફરસનો જે ઓક્સિએસિડ $P-H$ બંધ ધરાવે છે તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તી શકે છે.
$H_{3}PO_{3}$ એક $P-H$ બંધ ધરાવે છે અને તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
જ્યારે $H_{3}PO_{4}$,$H_{2}P_{2}O_{6}$ અને $H_{4}P_{2}O_{7}$ માં કોઈ $P-H$ બંધ હોતા નથી,તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તતા નથી.
$H_{3}PO_{3}$ એક $P-H$ બંધ ધરાવે છે અને તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
જ્યારે $H_{3}PO_{4}$,$H_{2}P_{2}O_{6}$ અને $H_{4}P_{2}O_{7}$ માં કોઈ $P-H$ બંધ હોતા નથી,તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તતા નથી.
0 likesView Solution
72
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2011
યુરિયાના જલીય દ્રાવણમાં $1500 \ cm^{3}$ દ્રાવણમાં $18 \ g$ યુરિયા ઓગળેલ છે,જેની ઘનતા $1.052 \ g/cm^{3}$ છે. જો યુરિયાનું આણ્વીય દળ $60$ હોય,તો દ્રાવણની મોલાલિટી શોધો: ($m$ માં)
A
$0.200$
B
$0.192$
C
$0.100$
D
$1.200$
Solution
(B) આપેલ છે: દ્રાવણનું કદ $= 1500 \ cm^{3}$,દ્રાવણની ઘનતા $= 1.052 \ g/cm^{3}$,યુરિયાનું દળ $= 18 \ g$,યુરિયાનું આણ્વીય દળ $= 60 \ g/mol$.
દ્રાવણનું દળ $= \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 1500 \ cm^{3} \times 1.052 \ g/cm^{3} = 1578 \ g$.
દ્રાવકનું દળ $= \text{દ્રાવણનું દળ} - \text{દ્રાવ્યનું દળ} = 1578 \ g - 18 \ g = 1560 \ g = 1.560 \ kg$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg) \text{માં}} = \frac{18 / 60}{1.560} = \frac{0.3}{1.560} \approx 0.192 \ m$.
દ્રાવણનું દળ $= \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 1500 \ cm^{3} \times 1.052 \ g/cm^{3} = 1578 \ g$.
દ્રાવકનું દળ $= \text{દ્રાવણનું દળ} - \text{દ્રાવ્યનું દળ} = 1578 \ g - 18 \ g = 1560 \ g = 1.560 \ kg$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg) \text{માં}} = \frac{18 / 60}{1.560} = \frac{0.3}{1.560} \approx 0.192 \ m$.
0 likesView Solution
73
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2011
$34.2 \ g$ શેરડીની ખાંડને $180 \ g$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો કેટલો થશે?
A
$0.0099$
B
$1.1597$
C
$0.840$
D
$0.9901$
Solution
(A) બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\frac{p^{\circ}-p_{s}}{p^{\circ}} = \frac{n_{2}}{n_{1}+n_{2}} = \frac{\frac{w_{2}}{M_{2}}}{\frac{w_{1}}{M_{1}}+\frac{w_{2}}{M_{2}}}$
આપેલ છે: શેરડીની ખાંડનું દળ $(w_{2})$ = $34.2 \ g$,શેરડીની ખાંડનું આણ્વીય દળ $(M_{2})$ = $342 \ g/mol$,પાણીનું દળ $(w_{1})$ = $180 \ g$,પાણીનું આણ્વીય દળ $(M_{1})$ = $18 \ g/mol$.
મોલની ગણતરી:
$n_{2} = \frac{34.2}{342} = 0.1 \ mol$
$n_{1} = \frac{180}{18} = 10 \ mol$
બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો = $\frac{0.1}{10+0.1} = \frac{0.1}{10.1} \approx 0.0099$.
આપેલ છે: શેરડીની ખાંડનું દળ $(w_{2})$ = $34.2 \ g$,શેરડીની ખાંડનું આણ્વીય દળ $(M_{2})$ = $342 \ g/mol$,પાણીનું દળ $(w_{1})$ = $180 \ g$,પાણીનું આણ્વીય દળ $(M_{1})$ = $18 \ g/mol$.
મોલની ગણતરી:
$n_{2} = \frac{34.2}{342} = 0.1 \ mol$
$n_{1} = \frac{180}{18} = 10 \ mol$
બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો = $\frac{0.1}{10+0.1} = \frac{0.1}{10.1} \approx 0.0099$.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2011?
There are 73 Chemistry questions from the MHT CET 2011 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2011 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2011 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2011 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.