KCET 2015 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) ક્યુરીના નિયમ મુજબ,પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi_m$ તેના નિરપેક્ષ તાપમાન $T$ (કેલ્વિનમાં) ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$\chi_m \propto \frac{1}{T}$ અથવા $\chi_m T = \text{અચળ}$.
આપેલ છે:
$T_1 = -73\,^{\circ}C = -73 + 273 = 200\,K$
$\chi_{m1} = 0.0075$
$T_2 = -173\,^{\circ}C = -173 + 273 = 100\,K$
સંબંધ $\chi_{m1} T_1 = \chi_{m2} T_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0.0075 \times 200 = \chi_{m2} \times 100$
$\chi_{m2} = \frac{0.0075 \times 200}{100}$
$\chi_{m2} = 0.0075 \times 2 = 0.015$.

(A) દ્રાવણમાં એકસાથે અસ્તિત્વમાં ન રહી શકે તેવી સંયોજનોની જોડી $NaHCO_3$ અને $NaOH$ છે.
$NaHCO_3$ એ એસિડિક ક્ષાર છે અને $NaOH$ એ પ્રબળ બેઇઝ છે.
જ્યારે તેઓ એક જ દ્રાવણમાં હાજર હોય છે,ત્યારે તેઓ નીચે મુજબ એસિડ-બેઇઝ તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા કરે છે:
$NaHCO_3 + NaOH \longrightarrow Na_2CO_3 + H_2O$
તેથી,તેઓ એકબીજા સાથે પ્રક્રિયા કરતા હોવાથી,તેઓ એક જ દ્રાવણમાં એકસાથે રહી શકતા નથી.

(D) સાચું વિધાન $(d)$ છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ જેવી કે કણાભસૂત્ર,હરિતકણ,અંતઃકોષરસજાળ અને ગોલ્ગી પ્રસાધનનો અભાવ હોય છે.
વિકલ્પ $(a)$ ખોટો છે કારણ કે આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર હોતું નથી.
વિકલ્પ $(b)$ ખોટો છે કારણ કે પ્રાણીકોષમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
વિકલ્પ $(c)$ ખોટો છે કારણ કે કોષવાદ (Omnis cellula-e cellula) મુજબ,નવા કોષો અસ્તિત્વ ધરાવતા પૂર્વવર્તી કોષોમાંથી જ ઉદ્ભવે છે,અજૈવિક પદાર્થોમાંથી નહીં.

(C) પ્રતિક્રિયાની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. કીટોનની $PCl_5$ સાથેની પ્રતિક્રિયા કાર્બોનિલ ઓક્સિજનને બે ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે બદલે છે,જે જેમ-ડાયક્લોરાઇડ બનાવે છે: $\text{Cyclohexyl-CO-CH}_3 + PCl_5 \rightarrow \text{Cyclohexyl-CCl}_2\text{-CH}_3 (P) + POCl_3$.
$2$. જેમ-ડાયક્લોરાઇડ $(P)$ ની વધારાના $\text{NaNH}_2$ (એક મજબૂત બેઝ) સાથેની પ્રક્રિયા બેવડા ડિહાઇડ્રોહેલોજનેશન તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે આલ્કાઇન બને છે: $\text{Cyclohexyl-CCl}_2\text{-CH}_3 + \text{excess NaNH}_2$ $\rightarrow \text{Cyclohexyl-C}\equiv\text{CH} (Q) + 2\text{NaCl} + 2\text{NH}_3$.
તેથી,અંતિમ ઉત્પાદન $Q$ એ સાયક્લોહેક્સાઇલએસીટીલીન છે,જે વિકલ્પ $C$ ને અનુરૂપ છે।

(C) $CH_4 \rightarrow C_2H_6$ રૂપાંતરણ માટે,કાર્બન પરમાણુના સંકરણમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી. $CH_4$ અને $C_2H_6$ બંને $sp^3$ સંકરણ અને સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે.
$NH_3 \rightarrow NH_4^+$ રૂપાંતરણ માટે,$NH_3$ માં નાઈટ્રોજન $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને તેનો આકાર પિરામિડલ છે. $NH_4^+$ માં,તે $sp^3$ સંકરણ જાળવી રાખે છે પરંતુ ભૂમિતિ સમચતુષ્ફલકીય બને છે.
$H_2O \rightarrow H_3O^+$ રૂપાંતરણ માટે,$H_2O$ માં ઓક્સિજન $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને તેનો આકાર વળેલો (bent) છે. $H_3O^+$ માં,તે $sp^3$ સંકરણ જાળવી રાખે છે પરંતુ આકાર પિરામિડલ બને છે.
$BF_3 \rightarrow BF_4^-$ રૂપાંતરણ માટે,$BF_3$ માં બોરોન $sp^2$ સંકરણ અને ત્રિકોણીય સમતલીય ભૂમિતિ ધરાવે છે. $BF_4^-$ માં,સંકરણ બદલાઈને $sp^3$ થાય છે અને ભૂમિતિ સમચતુષ્ફલકીય બને છે.

(C) આણ્વીય કક્ષક ગોઠવણી:
$O_{2}^{+} (15 \ e^{-}): \sigma 1s^{2} \sigma^{*} 1s^{2} \sigma 2s^{2} \sigma^{*} 2s^{2} \sigma 2p_{z}^{2} \pi 2p_{x}^{2} = \pi 2p_{y}^{2} \pi^{*} 2p_{x}^{1}$
બંધ ક્રમ $= \frac{1}{2}(10-5) = 2.5$,અને એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે તે અનુચુંબકીય છે.
$O_{2}^{-} (17 \ e^{-}): \sigma 1s^{2} \sigma^{*} 1s^{2} \sigma 2s^{2} \sigma^{*} 2s^{2} \sigma 2p_{z}^{2} \pi 2p_{x}^{2} = \pi 2p_{y}^{2} \pi^{*} 2p_{x}^{2} = \pi^{*} 2p_{y}^{1}$
બંધ ક્રમ $= \frac{1}{2}(10-7) = 1.5$,અને એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે તે અનુચુંબકીય છે.
બંને સ્પીસીઝમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,બંને અનુચુંબકીય છે.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $O_{2}^{+}$ અનુચુંબકીય છે,પ્રતિચુંબકીય નથી.

(C) $H_2S$ નું વિયોજન સંતુલન દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $H_2S \rightleftharpoons 2H^+ + S^{2-}$.
$HCl$ ની હાજરીમાં,$H^+$ આયનોની સાંદ્રતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
કોમન આયન ઇફેક્ટ (common ion effect) ને કારણે,આ સંતુલન $H_2S$ ના વિયોજનને દબાવે છે,જેના પરિણામે $S^{2-}$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટે છે.
Group-$2$ ના ધાતુ સલ્ફાઇડ્સનો દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ ખૂબ ઓછો હોય છે,તેથી તેઓ આ ઓછી $S^{2-}$ સાંદ્રતા પર પણ અવક્ષેપિત થાય છે.
Group-$4$ ના ધાતુ સલ્ફાઇડ્સના $K_{sp}$ મૂલ્યો વધારે હોય છે અને તેમને અવક્ષેપિત થવા માટે $S^{2-}$ ની ઉચ્ચ સાંદ્રતાની જરૂર હોય છે,જે $HCl$ ની હાજરીમાં પ્રાપ્ત થતી નથી.

(C) $IE_3$ અને $IE_4$ વચ્ચેનો તફાવત ખૂબ મોટો છે ($2750$ થી $11580 \ kJ \cdot mol^{-1}$),જે સૂચવે છે કે ચોથો ઇલેક્ટ્રોન સ્થિર આંતરિક કક્ષા (નોબલ ગેસ કોન્ફિગરેશન) માંથી દૂર કરવામાં આવે છે.
આનો અર્થ એ છે કે તત્વમાં $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ પાસે $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે $([Ne] 3s^2 3p^1)$.

(C) ક્યુરીના નિયમ મુજબ,પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $\chi$ તેના નિરપેક્ષ તાપમાન $T$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $\chi \propto \frac{1}{T}$.
આપેલ છે:
$\chi_{1} = 0.0075$
$T_{1} = -73^{\circ} C = (-73 + 273) K = 200 K$
$T_{2} = -173^{\circ} C = (-173 + 273) K = 100 K$
સંબંધ $\frac{\chi_{1}}{\chi_{2}} = \frac{T_{2}}{T_{1}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{0.0075}{\chi_{2}} = \frac{100 K}{200 K}$
$\frac{0.0075}{\chi_{2}} = \frac{1}{2}$
$\chi_{2} = 2 \times 0.0075 = 0.015$
આમ,$-173^{\circ} C$ તાપમાને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $0.015$ થશે.

(C) $H_2O_2$ ઘણી પ્રતિક્રિયાઓમાં ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
$H_2O_2$ એ $PbS$ નું $PbSO_4$ માં,$Na_2SO_3$ નું $Na_2SO_4$ માં અને $KI$ નું $I_2$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
જોકે,$H_2O_2$ એ $O_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2O$ અને $O_2$ બનાવે છે $(H_2O_2 + O_3 \rightarrow H_2O + 2O_2)$.
આ પ્રતિક્રિયામાં,$O_3$ નું $O_2$ માં રિડક્શન થાય છે અને $H_2O_2$ રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે,ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે નહીં.

(B) આલ્કાઈન્સ માટેનું સામાન્ય સૂત્ર $C_{n}H_{2n-2}$ છે. $n=5$ માટે,સૂત્ર $C_{5}H_{8}$ થાય છે.
આ સૂત્ર માટે ત્રણ શક્ય આલ્કાઈન સમઘટકો છે:
$(I)$ $CH \equiv C-CH_{2}-CH_{2}-CH_{3}$ (પેન્ટ-$1$-આઈન)
$(II)$ $CH_{3}-C \equiv C-CH_{2}-CH_{3}$ (પેન્ટ-$2$-આઈન)
$(III)$ $CH \equiv C-CH(CH_{3})_{2}$ ($3$-મિથાઈલબ્યુટ-$1$-આઈન)
આમ,શક્ય આલ્કાઈન્સની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(D) ક્લાર્કની પ્રક્રિયા એ પાણીની અસ્થાયી કઠિનતા દૂર કરવાની વ્યાવસાયિક પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,કઠિન પાણીમાં ચૂના $(Ca(OH)_2)$ ની ગણતરી કરેલ માત્રા ઉમેરવામાં આવે છે.
ચૂનો કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમના દ્રાવ્ય બાયકાર્બોનેટ્સ સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને અદ્રાવ્ય કાર્બોનેટ્સ બનાવે છે,જેને ફિલ્ટર કરીને દૂર કરવામાં આવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$CaO + H_2O \rightarrow Ca(OH)_2$
$Ca(HCO_3)_2 + Ca(OH)_2 \rightarrow 2 CaCO_3 \downarrow + 2 H_2O$
$Mg(HCO_3)_2 + 2 Ca(OH)_2 \rightarrow Mg(OH)_2 \downarrow + 2 CaCO_3 \downarrow + 2 H_2O$

(D) આ ક્ષારોના જલીય દ્રાવણનો $pH$ જળવિભાજન પછી બનતા અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
જ્યારે આ ક્ષારો પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તેઓ $NaOH$ (પ્રબળ બેઇઝ) અને ક્લોરિનનો અનુરૂપ ઓક્સોએસિડ બનાવે છે.
પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$NaClO + H_{2}O \rightarrow NaOH + HClO$
$NaClO_{2} + H_{2}O \rightarrow NaOH + HClO_{2}$
$NaClO_{3} + H_{2}O \rightarrow NaOH + HClO_{3}$
$NaClO_{4} + H_{2}O \rightarrow NaOH + HClO_{4}$
બધામાં $NaOH$ સમાન હોવાથી,$pH$ એ બનતા એસિડની એસિડિકતા દ્વારા નક્કી થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $HClO_{4}$ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે $(HClO < HClO_{2} < HClO_{3} < HClO_{4})$.
તેથી,$NaClO_{4}$ ના દ્રાવણમાં $H^{+}$ આયનોની સાંદ્રતા સૌથી વધુ હશે,જેના પરિણામે $pH$ નું મૂલ્ય સૌથી ઓછું હશે.

(A) આપેલ પરિપથમાં,$ 12 \ V $ ની બેટરી $ 4 \ \Omega $ ના અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. ડાયોડ $ D_{1} $ અને $ D_{2} $ ધરાવતી બે શાખાઓ એકબીજાને સમાંતર છે.
ડાયોડ $ D_{1} $ ફોરવર્ડ બાયસમાં છે,જે $ 3 \ \Omega $ ના અવરોધમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહને વહેવા દે છે.
ડાયોડ $ D_{2} $ રિવર્સ બાયસમાં છે,જે ઓપન સર્કિટ તરીકે કામ કરે છે,તેથી $ 2 \ \Omega $ ના અવરોધમાંથી કોઈ વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતો નથી.
પરિપથનો કુલ અવરોધ એ શ્રેણી અવરોધ અને સક્રિય શાખામાં રહેલા અવરોધનો સરવાળો છે: $ R_{eq} = 4 \ \Omega + 3 \ \Omega = 7 \ \Omega $.
ઓમના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,પરિપથમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ $ I $ નીચે મુજબ છે:
$ I = \frac{V}{R_{eq}} = \frac{12 \ V}{7 \ \Omega} \approx 1.71 \ A $.

(C) બોરોન હેલાઈડ્સ $(BX_{3})$ માં,બોરોન પરમાણુ પાસે અપૂર્ણ અષ્ટક હોય છે અને તે લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.
હેલોજનની ભરાયેલી $p$-કક્ષકમાંથી બોરોનની ખાલી $p$-કક્ષકમાં ઈલેક્ટ્રોન ઘનતાના દાનને કારણે બેક બોન્ડિંગ થાય છે.
$BF_{3}$ માં,$F$ ની $2p$ કક્ષક અને $B$ ની $2p$ કક્ષક સમાન કદ ધરાવે છે,જે અસરકારક $p\pi-p\pi$ ઓવરલેપ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,$BF_{3}$ માં મહત્તમ $p\pi-p\pi$ બેક બોન્ડિંગ હોય છે,જે તેની લુઈસ એસિડિકતા ઘટાડે છે.

(D) સોડિયમ હાઇડ્રાઇડ $(NaH)$ અને ડાયબોરેન $(B_{2}H_{6})$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ઇથર દ્રાવકમાં,સામાન્ય રીતે ડાયઇથાઇલ ઇથર,$(C_{2}H_{5})_{2}O$ માં થાય છે,જેથી સોડિયમ બોરોહાઇડ્રાઇડ $(NaBH_{4})$ મળે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ છે: $2NaH + B_{2}H_{6} \xrightarrow{(C_{2}H_{5})_{2}O} 2NaBH_{4}$.
અહીં,'$A$' એ $(C_{2}H_{5})_{2}O$ છે અને '$B$' એ $NaBH_{4}$ છે,જે એક જાણીતું રિડ્યુસિંગ એજન્ટ છે.

(A) $NaHCO_{3}$ એ એસિડિક ક્ષાર છે અને $NaOH$ એ પ્રબળ બેઇઝ છે.
તેઓ એકબીજા સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ કાર્બોનેટ અને પાણી બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$NaHCO_{3} + NaOH \rightarrow Na_{2}CO_{3} + H_{2}O$.
તેથી,તેઓ દ્રાવણમાં એકસાથે રહી શકતા નથી.

(B) $1$ મોલ $O_2 = 6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ $= 32 \ g$ $O_2$.
$1$ અણુ $O_2 = \frac{32}{6.022 \times 10^{23}} \ g$ $O_2$.
તેથી,$1.8 \times 10^{22}$ અણુઓ $O_2 = \frac{32}{6.022 \times 10^{23}} \times 1.8 \times 10^{22} \ g$.
$= 0.960 \ g$ $O_2$.

(D) $1$. સંયોજનમાં $C$ અને $H$ નું દળ ગણો:
$C$ નું દળ $= \frac{12}{44} \times 0.44 \ g = 0.12 \ g$
$H$ નું દળ $= \frac{2}{18} \times 0.18 \ g = 0.02 \ g$
$O$ નું દળ $= 0.30 - (0.12 + 0.02) = 0.16 \ g$
$2$. મોલર ગુણોત્તર ગણો:
$C$ ના મોલ $= \frac{0.12}{12} = 0.01$
$H$ ના મોલ $= \frac{0.02}{1} = 0.02$
$O$ ના મોલ $= \frac{0.16}{16} = 0.01$
$3$. પ્રમાણસૂચક સૂત્ર નક્કી કરો:
ગુણોત્તર $C:H:O = 0.01:0.02:0.01 = 1:2:1$. તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2O$ છે.
$4$. આણ્વીય સૂત્ર નક્કી કરો:
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ $= 12 + 2(1) + 16 = 30 \ g \ mol^{-1}$.
$n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{60}{30} = 2$.
આણ્વીય સૂત્ર $= 2 \times (CH_2O) = C_2H_4O_2$.

(C) મેક્સવેલના વેગના વિતરણમાં,જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ વક્રનું શિખર જમણી તરફ (વધારે વેગ) ખસે છે અને શિખરની ઊંચાઈ ઘટે છે.
આપેલ આલેખ પરથી,$T_{1}$ ને અનુરૂપ શિખર એ $T_{2}$ ને અનુરૂપ શિખર ($V_{2}$ અને $f_{2}$) ની સરખામણીમાં વધારે વેગ $(V_{1})$ પર છે અને તેની ઊંચાઈ $(f_{1})$ ઓછી છે.
તેથી,$T_{1} > T_{2}$,$V_{1} > V_{2}$,અને $f_{2} > f_{1}$.
આમ,સાચું વિધાન $T_{1} > T_{2}$ છે.

(B) ઇલેક્ટ્રોન $P$ માટે,ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ અને $l = 2$ છે.
આમ,$(n + l)$ નું મૂલ્ય $3 + 2 = 5$ થાય છે.
ઇલેક્ટ્રોન $Q$ માટે,ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ અને $l = 0$ છે.
આમ,$(n + l)$ નું મૂલ્ય $3 + 0 = 3$ થાય છે.
$(n + l)$ ના નિયમ (આઉફબાઉ સિદ્ધાંત) મુજબ,જે કક્ષકનું $(n + l)$ મૂલ્ય વધારે હોય તેની ઉર્જા વધારે હોય છે.
તેથી,$P$ એ $Q$ કરતા વધુ ઉર્જા ધરાવે છે.

(C) આપેલ સમીકરણો:
$1) \ S_{(s)} + \frac{3}{2} O_{2(g)} \rightarrow SO_{3(g)}; \Delta H_{1} = 2x \ kJ$
$2) \ SO_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow SO_{3(g)}; \Delta H_{2} = y \ kJ$
આપણે $SO_{2}$ ની સર્જન ઉષ્મા શોધવાની છે,જે નીચેની પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર છે:
$S_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow SO_{2(g)}; \Delta H_{3} = ?$
સમીકરણ $(2)$ ને ઉલટાવતા:
$SO_{3(g)} \rightarrow SO_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}; \Delta H_{4} = -y \ kJ$ $(3)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$S_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow SO_{2(g)}$
તેથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H_{3} = 2x - y \ kJ$ થાય.

(A) $C-H$ બંધની બંધ વિયોજન ઉર્જા બંધના હોમોલિટીક વિભાજન પછી બનતા રેડિકલની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ માં,મિથાઈલ ગ્રુપમાંથી હાઈડ્રોજન પરમાણુ દૂર થવાથી બેન્ઝાઈલ રેડિકલ $(C_6H_5CH_2^{\bullet})$ બને છે.
આ બેન્ઝાઈલ રેડિકલ બેન્ઝીન રિંગ સાથેના રેઝોનન્સ દ્વારા ખૂબ જ સ્થિર થાય છે,જે આપેલ રેઝોનન્સ સ્ટ્રક્ચર્સમાં દર્શાવેલ છે.
પરિણામી રેડિકલ ખૂબ જ સ્થિર હોવાથી,ટોલ્યુઈનના મિથાઈલ ગ્રુપમાં $C-H$ બંધ તોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી ઓછી છે.

(C) બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેનની શુષ્ક ઈથરની હાજરીમાં મેગ્નેશિયમ સાથેની પ્રક્રિયાથી ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક,સાયક્લોહેક્ઝાઇલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઇડ $(A)$ બને છે.
$C_6H_{11}Br + Mg \xrightarrow{\text{dry ether}} C_6H_{11}MgBr (A)$
ત્યારબાદ એસિડિક માધ્યમમાં પાણી સાથે ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનું જળવિભાજન કરવાથી અંતિમ નીપજ તરીકે સાયક્લોહેક્ઝેન $(B)$ મળે છે.
$C_6H_{11}MgBr + H_2O \xrightarrow{H^+} C_6H_{12} (B) + Mg(OH)Br$
તેથી,નીપજ '$B$' સાયક્લોહેક્ઝેન છે.

(A) ફિનોલની એસિડિક પ્રબળતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા ફિનોક્સાઇડ આયનની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ ફિનોક્સાઇડ આયનને સ્થિર કરે છે અને એસિડિકતા વધારે છે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહો $(EDG)$ તેને અસ્થિર કરે છે અને એસિડિકતા ઘટાડે છે.
$1$. $m-$ક્રેસોલ $(ii)$: $-CH_3$ સમૂહ $+I$ અસર અને હાઇપરકોન્જુગેશનને કારણે $EDG$ છે,જે તેને ફિનોલ કરતા ઓછો એસિડિક બનાવે છે.
$2$. ફિનોલ $(iii)$: સંદર્ભ સંયોજન.
$3$. $m-$ક્લોરોફિનોલ $(iv)$: $-Cl$ સમૂહ તેની પ્રબળ $-I$ અસરને કારણે $EWG$ છે,જે મેટા સ્થાન પર તેની $+R$ અસર કરતા વધુ પ્રબળ છે,તેથી તે ફિનોલ કરતા વધુ એસિડિક છે.
$4$. $m-$નાઈટ્રોફિનોલ $(i)$: $-NO_2$ સમૂહ તેની $-I$ અને $-R$ બંને અસરોને કારણે પ્રબળ $EWG$ છે,જે તેને આપેલા સંયોજનોમાં સૌથી વધુ એસિડિક બનાવે છે.
આમ,એસિડિક પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ: $m-$ક્રેસોલ $(ii)$ < ફિનોલ $(iii)$ < $m-$ક્લોરોફિનોલ $(iv)$ < $m-$નાઈટ્રોફિનોલ $(i)$ છે.
સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $HCN$ સાથે કીટોનની પ્રક્રિયા દ્વારા સાયનોહાઇડ્રિનનું નિર્માણ એ ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ન્યુક્લિયોફાઇલ $CN^-$ કીટોનના ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે મધ્યવર્તી આલ્કોક્સાઇડ આયન બને છે,જે ત્યારબાદ પ્રોટોનેશન પામીને સાયનોહાઇડ્રિન બનાવે છે.

(B) મિથેનોઈક એસિડ $(HCOOH)$ માં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(H-C(=O)-)$ ની જેમ કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે હાઈડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલો હોય છે.
તેથી,આલ્ડિહાઈડની જેમ તે ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરીને ધાત્વિક સિલ્વર આપે છે.
ઈથેનોઈક એસિડ $(CH_3COOH)$ એક સામાન્ય કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે જેમાં આ વિશિષ્ટ $H-C(=O)-$ સમૂહ હોતો નથી અને તે ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરતું નથી.
આમ,તેમની વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે ટોલેન્સ કસોટીનો ઉપયોગ થાય છે.

(C) આયોડોફોર્મ કસોટી $-COCH_{3}$ સમૂહ અથવા $-CH(OH)CH_{3}$ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રોપેન$-2-$ઓલ $-CH(OH)CH_{3}$ સમૂહ ધરાવે છે.
બ્યુટેન$-2-$ઓન $-COCH_{3}$ સમૂહ ધરાવે છે.
એસીટોફિનોન બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ $-COCH_{3}$ સમૂહ ધરાવે છે.
પ્રોપેન$-1-$ઓલ એ પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}OH)$ છે અને તે $-CH(OH)CH_{3}$ સમૂહ ધરાવતું નથી. ઇથેનોલ એ એકમાત્ર પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે જે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે.

(B) સફેદ ફોસ્ફરસની સાંદ્ર $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા: $P_{4} + 3NaOH + 3H_{2}O \xrightarrow{\Delta, CO_{2}} 3NaH_{2}PO_{2} + PH_{3}\uparrow$ (ફોસ્ફિન).
$PH_{3}$ એ $NH_{3}$ કરતા ઓછું બેઝિક છે કારણ કે ફોસ્ફરસ પરમાણુનું કદ મોટું હોવાને કારણે અને બંધમાં $s$-કેરેક્ટરની સંડોવણીને લીધે,ફોસ્ફરસ પરના ઇલેક્ટ્રોનનું અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નાઇટ્રોજનની તુલનામાં દાન માટે ઓછું ઉપલબ્ધ હોય છે.
તેથી,$PH_{3}$ એ $NH_{3}$ કરતા વધુ બેઝિક છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) માત્ર પ્રાથમિક એમાઈડ $(R-CONH_2)$ જ હોફમેન બ્રોમામાઈડ પ્રક્રિયા આપીને પ્રાથમિક એમાઈન બનાવે છે.
$R-CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \xrightarrow{\Delta} R-NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CH_3CONHCH_3$ એ દ્વિતીયક એમાઈડ ($N$-મિથાઈલ એસીટામાઈડ) છે,કારણ કે નાઈટ્રોજન પરમાણુ કાર્બોનિલ સમૂહ ઉપરાંત એક આલ્કાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે.
દ્વિતીયક એમાઈડમાં પુનઃરચના માટે જરૂરી નાઈટ્રોજન પરના બે હાઈડ્રોજન પરમાણુઓનો અભાવ હોવાથી,તે હોફમેન બ્રોમામાઈડ પ્રક્રિયા આપતું નથી.

(D) ગ્લાયકોજનને ઘણીવાર પ્રાણી સ્ટાર્ચ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેનું બંધારણ એમાયલોપેક્ટીન જેવું છે.
બંને $\alpha-D$-ગ્લુકોઝ એકમોના પોલિમર છે.
મુખ્ય તફાવત એ છે કે ગ્લાયકોજન એમાયલોપેક્ટીન કરતા વધુ શાખાયુક્ત છે.
જ્યારે એમાયલોપેક્ટીનમાં દર $20-25$ ગ્લુકોઝ એકમો પછી શાખા હોય છે,ત્યારે ગ્લાયકોજનમાં દર $10-14$ ગ્લુકોઝ એકમો પછી શાખા હોય છે,જે તેને વધુ કોમ્પેક્ટ અને વ્યાપક રીતે શાખાયુક્ત બનાવે છે.

(C) આવશ્યક એમિનો એસિડ એવા એમિનો એસિડ છે જે શરીર માટે જરૂરી છે પરંતુ શરીર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા નથી,તેથી,આવશ્યક એમિનો એસિડ આહારમાં લેવામાં આવે છે.
કુલ $20$ એમિનો એસિડમાંથી $9$ આવશ્યક એમિનો એસિડ છે અને આઇસોલ્યુસીન એ આવશ્યક એમિનો એસિડ પૈકીનું એક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) $Vitamin \ B_2$ (રાઈબોફ્લેવિન) ની ઉણપને કારણે કેલોસિસ (મોઢાના ખૂણા અને હોઠ પર તિરાડો પડવી),પાચન સંબંધી વિકૃતિઓ અને ત્વચામાં બળતરા થાય છે.

(D) પ્રક્રિયાની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $p$-નાઈટ્રો ટોલ્યુઈન $(P)$ થી શરૂ કરીને,બ્રોમિનેશન દ્વારા $2-$બ્રોમો$-4-$નાઈટ્રોટોલ્યુઈન મળે છે.
$2$. $Sn/HCl$ સાથે રિડક્શન કરવાથી $-NO_2$ સમૂહનું $-NH_2$ માં રૂપાંતર થાય છે,જે $2-$બ્રોમો$-4-$એમિનોટોલ્યુઈન $(Q)$ આપે છે.
$3$. $273-278 \ K$ તાપમાને $NaNO_2/HCl$ સાથે ડાયઝોટાઈઝેશન અને ત્યારબાદ $H_3PO_2/H_2O$ સાથે રિડક્શન કરવાથી $-NH_2$ સમૂહ દૂર થાય છે,જેના પરિણામે $o$-બ્રોમોટોલ્યુઈન $(R)$ મળે છે.
$4$. $KMnO_4/OH^-$ સાથે મિથાઈલ સમૂહનું ઓક્સિડેશન કરવાથી $2-$બ્રોમોબેન્ઝોઈક એસિડ મળે છે.
આમ,શરૂઆતનું સંયોજન $(P)$ $p$-નાઈટ્રો ટોલ્યુઈન છે.

(A) હેલોઆલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ આણ્વીય દળ અને હેલોજન પરમાણુઓની સંખ્યામાં વધારો થવાથી વધે છે,કારણ કે આકર્ષણના વાન ડેર વાલ્સ બળો મજબૂત બને છે.
સંયોજનોની સરખામણી:
$iii$. ક્લોરોમિથેન $(CH_{3}Cl)$
$i$. બ્રોમોમિથેન $(CH_{3}Br)$
$iv$. ડાયબ્રોમોમિથેન $(CH_{2}Br_{2})$
$ii$. બ્રોમોફોર્મ $(CHBr_{3})$
આમ,ઉત્કલનબિંદુનો વધતો ક્રમ $iii < i < iv < ii$ છે.

(D) એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયા માટેનો વેગ નિયમ $Rate = k[CH_3COOH][CH_3OH]$ છે.
પ્રથમ કિસ્સામાં,કુલ કદ $100 \text{ cm}^3 + 100 \text{ cm}^3 = 200 \text{ cm}^3$ છે.
બીજા કિસ્સામાં,દરેક દ્રાવણને મિશ્ર કરતા પહેલા સમાન કદના પાણી સાથે મંદ કરવામાં આવે છે. આમ,$100 \text{ cm}^3$ એસિડને $200 \text{ cm}^3$ સુધી અને $100 \text{ cm}^3$ આલ્કોહોલને $200 \text{ cm}^3$ સુધી મંદ કરવામાં આવે છે. જ્યારે આને મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ કદ $400 \text{ cm}^3$ થાય છે.
મિશ્રણનું કુલ કદ બમણું થવાથી,દરેક પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા ($CH_3COOH$ અને $CH_3OH$) મિશ્રણમાં તેની પ્રારંભિક સાંદ્રતા કરતા અડધી થઈ જાય છે.
ધારો કે પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[C_1]$ અને $[C_2]$ છે. તો $Rate_1 = k[C_1][C_2]$.
બીજા કિસ્સામાં,નવી સાંદ્રતા $[C_1/2]$ અને $[C_2/2]$ છે.
$Rate_2 = k[C_1/2][C_2/2] = \frac{1}{4} k[C_1][C_2] = 0.25 \times Rate_1$.
આમ,દર પ્રારંભિક દરના $0.25$ ગણો થાય છે.

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[A]_0}{[A]}$ છે.
આપેલ છે કે સાંદ્રતા $1 \ hr$ $(60 \ min)$ માં $12.5 \%$ થાય છે,તેથી $[A]_0 = 100$ અને $[A] = 12.5$.
$k = \frac{2.303}{60} \log \frac{100}{12.5} = \frac{2.303}{60} \log 8 = 0.0346 \ min^{-1}$.
અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2} = \frac{0.693}{k} = \frac{0.693}{0.0346} \approx 20 \ min$.

(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k = \frac{0.693}{t_{1/2}}$ છે.
અહીં $t_{1/2} = 10 \ min$,તેથી $k = \frac{0.693}{10} = 0.0693 \ min^{-1}$.
$20 \ min$ પછી (જે $2 \times t_{1/2}$ છે),સાંદ્રતા $[A]$ પ્રારંભિક સાંદ્રતાના $\frac{1}{4}$ ભાગ જેટલી થશે.
$[A] = \frac{12}{4} = 3 \ M$.
પ્રક્રિયાનો દર $Rate = k[A]$ દ્વારા મળે છે.
$Rate = 0.0693 \times 3 \ M \ min^{-1}$.

(C) $Prontosil$ શરીરમાં $sulphanilamide$ માં રૂપાંતરિત થાય છે,જે વાસ્તવિક સક્રિય સંયોજન છે. તેથી,$Prontosil$ એ $sulphanilamide$ માં રૂપાંતરિત થતું નથી તેવું વિધાન ખોટું છે.

(B) મોહર ક્ષાર એ $FeSO_{4} \cdot (NH_{4})_{2}SO_{4} \cdot 6H_{2}O$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતો દ્વિક્ષાર છે.
જ્યારે તેને વધુ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે તેના ઘટક આયનોમાં સંપૂર્ણપણે વિયોજિત થાય છે:
$FeSO_{4} \cdot (NH_{4})_{2}SO_{4} \cdot 6H_{2}O \rightarrow Fe^{2+} + 2NH_{4}^{+} + 2SO_{4}^{2-} + 6H_{2}O$.
પ્રતિ અણુ ઉત્પન્ન થતા આયનોની કુલ સંખ્યા $1 (Fe^{2+}) + 2 (NH_{4}^{+}) + 2 (SO_{4}^{2-}) = 5$ આયનો છે.

(C) સમચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણો ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવતા નથી કારણ કે તેમની સંમિત રચનાને લીધે,લિગાન્ડ્સના સાપેક્ષ સ્થાન એકબીજાની સાપેક્ષમાં સમાન હોય છે.
$M A_{3} B$ પ્રકારના સમતલીય ચોરસ સંકીર્ણો ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવતા નથી કારણ કે તમામ શક્ય અવકાશી ગોઠવણીઓ સમાન છે.
$M A B C D$ પ્રકારના સમતલીય ચોરસ સંકીર્ણો ત્રણ ભૌમિતિક સમઘટકો દર્શાવે છે. આ એક લિગાન્ડનું સ્થાન નિશ્ચિત કરીને અને બાકીના ત્રણ લિગાન્ડમાંથી કોઈપણને એક પછી એક ટ્રાન્સ-સ્થાન પર મૂકીને મેળવી શકાય છે.

(C) $\Delta_{0}$ નું મૂલ્ય લિગેન્ડના પ્રકાર અને મધ્યસ્થ ધાતુ આયનના ઓક્સિડેશન આંક પર આધાર રાખે છે.
સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી મુજબ,લિગેન્ડની ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો ક્રમ $Cl^{-} < H_{2}O < NH_{3} < CN^{-}$ છે.
ઓછી ક્ષેત્ર પ્રબળતા ધરાવતા લિગેન્ડ્સ ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ એનર્જી $(\Delta_{0})$ નું ઓછું મૂલ્ય આપે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $Cl^{-}$ સૌથી નિર્બળ લિગેન્ડ હોવાથી,$[Co(Cl)_{6}]^{3-}$ સંકીર્ણ $\Delta_{0}$ નું ન્યૂનતમ મૂલ્ય ધરાવશે.

(D) $Gd$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $64$ છે.
તટસ્થ $Gd$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^7 5d^1 6s^2$ છે.
જ્યારે $Gd^{2+}$ આયન બને છે,ત્યારે ઇલેક્ટ્રોન સૌ પ્રથમ સૌથી બહારની કક્ષા એટલે કે $6s$ કક્ષકમાંથી દૂર થાય છે.
$6s$ કક્ષકમાંથી બે ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાથી $[Xe] 4f^7 5d^1$ રચના પ્રાપ્ત થાય છે.

(B) પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ નું $513 \ K$ તાપમાને ઉષ્મીય વિઘટન નીચે મુજબ થાય છે:
$2KMnO_4 \rightarrow K_2MnO_4 + MnO_2 + O_2$
આ પ્રક્રિયા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે $K_2MnO_4$,$MnO_2$ અને $O_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,પોટેશિયમ પરમેંગેનેટને ગરમ કરવાથી $MnO$ મળતું નથી.

(C) પાણીની ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $H_2O \rightarrow \frac{1}{2}O_2 + 2H^{+} + 2e^-$.
$1 \ mol \ H_2O$ ના ઓક્સિડેશન માટે $2 \ mol$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
જરૂરી વિદ્યુતનો જથ્થો $(Q)$ = $nF$.
$Q = 2 \times 96500 \ C = 193000 \ C = 1.93 \times 10^5 \ C$.

(B) ચાર્જિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન,લેડ સ્ટોરેજ બેટરી વિદ્યુતવિભાજ્ય કોષ તરીકે કાર્ય કરે છે.
એનોડ પર (ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન ધન ટર્મિનલ,હવે બાહ્ય સ્ત્રોતના ધન ટર્મિનલ સાથે જોડાયેલ),$PbSO_{4}$ નું $PbO_{2}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે:
$PbSO_{4(s)} + 2H_{2}O_{(l)} \rightarrow PbO_{2(s)} + S{O_{4}}^{2-}_{(aq)} + 4H^{+}_{(aq)} + 2e^{-}$
કેથોડ પર (ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન ઋણ ટર્મિનલ,હવે બાહ્ય સ્ત્રોતના ઋણ ટર્મિનલ સાથે જોડાયેલ),$PbSO_{4}$ નું $Pb$ માં રિડક્શન થાય છે:
$PbSO_{4(s)} + 2e^{-} \rightarrow Pb_{(s)} + S{O_{4}}^{2-}_{(aq)}$
તેથી,કેથોડ પરનું $PbSO_{4}$ એ $Pb$ માં રિડક્શન પામે છે.

(B) હાઇડ્રોજન-ઓક્સિજન ફ્યુઅલ સેલમાં,કેથોડ પર ઓક્સિજનનું રિડક્શન થાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$O_{2(g)} + 2H_2O_{(l)} + 4e^- \rightarrow 4OH^{-}_{(aq)}$

(C) બેસેમર કન્વર્ટરમાં,કોપરનું નિષ્કર્ષણ સ્વ-રિડક્શન પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેમાં નીચે મુજબની પ્રક્રિયાઓ થાય છે:
$2Cu_2S + 3O_2 \rightarrow 2Cu_2O + 2SO_2$
$2Cu_2O + Cu_2S \rightarrow 6Cu + SO_2$
આ પ્રક્રિયાઓ એટલા માટે થાય છે કારણ કે ઊંચા તાપમાને,સલ્ફરની ઓક્સિજન પ્રત્યેની આકર્ષણ શક્તિ કોપર કરતા વધારે હોય છે,જે સલ્ફરને $Cu_2O$ માંથી ઓક્સિજન દૂર કરીને $SO_2$ વાયુ બનાવવાની મંજૂરી આપે છે. આમ,કોપરની ઓક્સિજન પ્રત્યેની આકર્ષણ શક્તિ સલ્ફર કરતા ઓછી હોય છે.

(B) પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$ZnSO_4$ $\xrightarrow{NH_4OH} Zn(OH)_2 \downarrow \text{ (સફેદ અવક્ષેપ, } X)$ $\xrightarrow{NH_4OH \text{ (વધારે)}} [Zn(NH_3)_4]^{2+} \text{ (સ્પષ્ટ દ્રાવણ, } Y)$ $\xrightarrow{H_2S} ZnS \downarrow \text{ (અવક્ષેપ, } Z)$
તેથી,ધાતુ $M$ એ $Zn$ છે અને અવક્ષેપ $Z$ એ $ZnS$ છે.

(C) ક્રાયોલાઇટ એ $Na_{3}AlF_{6}$ છે.
હોલ-હેરોલ્ટ પ્રક્રિયામાં,શુદ્ધ એલ્યુમિના $(Al_{2}O_{3})$ નું ગલનબિંદુ ખૂબ ઊંચું $(2323 \ K)$ હોય છે અને તે વિદ્યુતનું મંદ વાહક છે.
ક્રાયોલાઇટ $(Na_{3}AlF_{6})$ ને વિદ્યુતવિભાજ્યમાં ઉમેરવામાં આવે છે જેથી મિશ્રણનું ગલનબિંદુ આશરે $1240 \ K$ સુધી ઘટે અને તેની વિદ્યુત વાહકતા વધે,જેનાથી વિદ્યુતવિભાજનની પ્રક્રિયા વધુ કાર્યક્ષમ બને છે.

(D) $2-$બ્રોમોબ્યુટેન એ દ્વિતીયક આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે. જલીય $NaOH$ ની હાજરીમાં,પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $S_N1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે.
આ ક્રિયાવિધિમાં સમતલીય કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે.
ન્યુક્લિયોફાઈલ $(OH^-)$ કાર્બોકેટાયન પર બંને બાજુથી સમાન સંભાવના સાથે હુમલો કરી શકે છે.
આના પરિણામે બંને એનાન્ટિઓમર્સ સમાન પ્રમાણમાં બને છે,જે $(\pm)$ બ્યુટેન$-2-$ઓલનું રેસેમિક મિશ્રણ બનાવે છે.

(C) જ્યારે એસેટિક એસિડ ફોડેલા ચૂના સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે કેલ્શિયમ એસિટેટ બને છે,જેનું શુષ્ક નિસ્યંદન કરવાથી કીટોન મળે છે.
$2 CH_3COOH + Ca(OH)_2 \rightarrow (CH_3COO)_2Ca + 2 H_2O$
$(CH_3COO)_2Ca \xrightarrow{\Delta} CH_3COCH_3 + CaCO_3$
મળતી અંતિમ નીપજ પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ છે.

(D) $AgCN$ એ સહસંયોજક સંયોજન છે,તેથી $CN^-$ સમૂહના નાઇટ્રોજન પરમાણુ દ્વારા ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો થાય છે,જેના પરિણામે આઇસોસાયનાઇડ $(R-NC)$ બને છે.
પગલું $1$: $CH_3-CH(Br)-CH_3 + AgCN \xrightarrow{\Delta} CH_3-CH(NC)-CH_3$ (નીપજ $X$ એ આઇસોપ્રોપાઇલ આઇસોસાયનાઇડ છે).
પગલું $2$: $LiAlH_4$ સાથે આઇસોસાયનાઇડનું રિડક્શન કરવાથી દ્વિતીયક એમાઇન મળે છે.
$CH_3-CH(NC)-CH_3 \xrightarrow{LiAlH_4} CH_3-CH(NHCH_3)-CH_3$ (નીપજ $Y$ એ $N-\text{methylpropan-2-amine}$ છે).

(A) $AgI/Ag^{+}$ સોલ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોલાઇટની ફ્લોક્યુલેશન શક્તિ તેના કોગ્યુલેટિંગ આયન (સોલના વીજભારથી વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતો આયન) ની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે.
ધન વીજભારિત સોલ માટે,ઋણ આયનનો વીજભાર વધવાની સાથે કોગ્યુલેટિંગ શક્તિ વધે છે: $Cl^{-} < SO_{4}^{2-} < PO_{4}^{3-}$.
ફ્લોક્યુલેશન મૂલ્ય એ ફ્લોક્યુલેશન શક્તિના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,$Cl^{-}$ ની ફ્લોક્યુલેશન શક્તિ ન્યૂનતમ હોવાથી,$NaCl$ નું ફ્લોક્યુલેશન મૂલ્ય મહત્તમ હશે.

(C) $XeO_3$ માં $Xe$ નું સંકરણ $sp^3$ છે,જેમાં ત્રણ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,$XeO_3$ પિરામિડલ આકાર ધરાવે છે.
$XeOF_4$ નો આકાર ચોરસ પિરામિડલ,$XeF_2$ નો આકાર રેખીય અને $XeF_4$ નો આકાર સમતલીય ચોરસ છે.

(C) ઓર્લોન એ એક્રિલોનાઇટ્રાઇલનું પોલિમર છે,જેને વિનાઇલ સાયનાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$nCH_2=CH(CN) \xrightarrow{\text{Peroxide}} -(CH_2-CH(CN))_n-$
આમ,ઓર્લોનનો મોનોમેરિક એકમ વિનાઇલ સાયનાઇડ છે.

(B) $Ba(NO_3)_2$ ની $H_2SO_4$ સાથેની પ્રતિક્રિયા એ દ્વિવિસ્થાપન પ્રતિક્રિયા છે,જેના પરિણામે $BaSO_4$ ના સફેદ અવક્ષેપ મળે છે.
$BaSO_4$ અત્યંત અદ્રાવ્ય હોવાથી,આ પ્રતિક્રિયા મંદ $H_2SO_4$ સાથે પણ આગળ વધે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $Ba(NO_3)_2 + H_2SO_4 \rightarrow BaSO_4(s) + 2HNO_3$.

(B) $a \neq b \neq c$,$\alpha = \gamma = 90^{\circ}$ અને $\beta \neq 90^{\circ}$ પરિમાણો ધરાવતી સ્ફટિક પ્રણાલીને મોનોક્લિનિક પ્રણાલી કહેવામાં આવે છે.

(D) $B.C.C.$ (બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક) લેટીસ માટે,ધારની લંબાઈ $(a)$ અને પરમાણુ ત્રિજ્યા $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ $r = \frac{\sqrt{3}}{4} a$ છે.
આપેલ ધારની લંબાઈ $a = 4.29 \ \mathring{A}$ છે.
સૂત્રમાં $a$ ની કિંમત મૂકતા:
$r = \frac{\sqrt{3}}{4} \times 4.29$
$r = 0.433 \times 4.29$
$r \approx 1.857 \ \mathring{A}$.

(C) સમાન તાપમાને આઈસોટોનિક દ્રાવણોની મોલર સાંદ્રતા સમાન હોય છે.
યુરિયાના દ્રાવણની મોલારિટી નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$M = \frac{w \times 1000}{M_w \times V(mL)} = \frac{0.06 \times 1000}{60 \times 100} = 0.01 \ M$.
યુરિયાના દ્રાવણની મોલારિટી $0.01 \ M$ હોવાથી,તે $0.01 \ M$ ગ્લુકોઝના દ્રાવણ સાથે આઈસોટોનિક છે.

(B) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ $T_f = T_f^\circ - \Delta T_f$ છે.
સૌથી વધુ ઠારબિંદુ માટે,$\Delta T_f$ ન્યૂનતમ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $i \cdot M$ નું મૂલ્ય ન્યૂનતમ હોવું જોઈએ.
$(A)$ $0.1 \ M$ સુક્રોઝ માટે,$i = 1$,$i \cdot M = 1 \times 0.1 = 0.1$.
$(B)$ $0.01 \ M \ NaCl$ માટે,$i = 2$,$i \cdot M = 2 \times 0.01 = 0.02$.
$(C)$ $0.1 \ M \ NaCl$ માટે,$i = 2$,$i \cdot M = 2 \times 0.1 = 0.2$.
$(D)$ $0.01 \ M \ Na_2SO_4$ માટે,$i = 3$,$i \cdot M = 3 \times 0.01 = 0.03$.
આમ,$0.01 \ M \ NaCl$ નું $i \cdot M$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું હોવાથી,તેનું ઠારબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(B) આપેલ છે:
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ $(T_f)$ = $-0.186^{\circ} C$
શુદ્ધ પાણીનું ઠારબિંદુ $(T_f^{\circ})$ = $0^{\circ} C$
$\Delta T_f = T_f^{\circ} - T_f = 0 - (-0.186) = 0.186 \text{ K}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\Delta T_f = K_f \cdot m$ અને $\Delta T_b = K_b \cdot m$
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{\Delta T_b}{\Delta T_f} = \frac{K_b}{K_f}$
$\Delta T_b = \Delta T_f \times \frac{K_b}{K_f}$
$\Delta T_b = 0.186 \times \frac{0.521}{1.86} = 0.1 \times 0.521 = 0.0521 \text{ K}$.

(C) ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$\frac{x}{m} = k p^{\frac{1}{n}}$
બંને બાજુ લઘુગણક (log) લેતા:
$\log \left(\frac{x}{m}\right) = \log k + \frac{1}{n} \log p$
આ સમીકરણ $y = mx + c$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં:
$y = \log \left(\frac{x}{m}\right)$
$x = \log p$
ઢાળ $= \frac{1}{n}$
આંતરછેદ $= \log k$
તેથી,$\log \left(\frac{x}{m}\right)$ ને $\log p$ ની સામે આલેખતા,એક સીધી રેખા મળે છે જેનો ધન આંતરછેદ $\log k$ અને ઢાળ $\frac{1}{n}$ છે. આ વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ વક્રને અનુરૂપ છે.

(C) બૃહદઆણ્વીય કલિલ ઘણા અંશે સ્થાયી હોય છે અને ઘણી બાબતોમાં સાચા દ્રાવણ જેવું વર્તન કરે છે.
તેમની ઉચ્ચ સ્થિરતા અને દ્રાવકયોજન સ્તરની હાજરીને કારણે,દ્રવવિરાગી કલિલની તુલનામાં તેમનું સરળતાથી સ્કંદન કરી શકાતું નથી.

(D) ન્યુક્લિયોસાઇડ એ પેન્ટોઝ શર્કરા અને નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝના જોડાણથી બને છે.
એડેનોસિનમાં રાઇબોઝ શર્કરા અને એડેનાઇન બેઝ હોય છે.
તેમાં ફોસ્ફેટ ગ્રુપનો અભાવ હોવાથી,તેને ન્યુક્લિયોસાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.