GUJCET 2019 Physics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

29 QuestionsGujaratiWith Solutions

PhysicsQ129 of 29 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$\sqrt{\mu_{r} \varepsilon_{r}}$ નું પારિમાણિક સૂત્ર . . . . . . છે.
A
$M^{0} L^{-1} T^{1} A^{0}$
B
$M^{1} L^{-1} T^{1} A^{0}$
C
$M^{0} L^{1} T^{-1} A^{0}$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં.

Solution

(D) માધ્યમનો વક્રીભવનાંક $n$ એ શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $c$ અને માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ $v$ ના ગુણોત્તર દ્વારા આપવામાં આવે છે,એટલે કે $n = \frac{c}{v}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $c = \frac{1}{\sqrt{\mu_{0} \varepsilon_{0}}}$ અને $v = \frac{1}{\sqrt{\mu \varepsilon}} = \frac{1}{\sqrt{\mu_{0} \mu_{r} \varepsilon_{0} \varepsilon_{r}}}$.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $n = \frac{1/\sqrt{\mu_{0} \varepsilon_{0}}}{1/\sqrt{\mu_{0} \mu_{r} \varepsilon_{0} \varepsilon_{r}}} = \sqrt{\mu_{r} \varepsilon_{r}}$ મળે છે.
વક્રીભવનાંક $n$ એ બે ઝડપનો ગુણોત્તર હોવાથી,તે પરિમાણરહિત રાશિ છે.
તેથી,તેનું પારિમાણિક સૂત્ર $M^{0} L^{0} T^{0} A^{0}$ છે,જે વિકલ્પોમાં આપેલ નથી.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
2
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
સ્પ્રિંગના અસરકારક ટોર્શનલ અચળાંકનું પારિમાણિક સૂત્ર . . . . . . છે.
A
$M^1 L^0 T^{-2}$
B
$M^1 L^2 T^{-2}$
C
$M^1 L^2 T^{-3}$
D
$M^0 L^0 T^0$

Solution

(B) સ્પ્રિંગ અથવા તાર માટે ટોર્શનલ અચળાંક $(k)$ ને $\tau = k\theta$ સંબંધ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જ્યાં $\tau$ એ ટોર્ક છે અને $\theta$ એ રેડિયનમાં કોણીય સ્થાનાંતર છે.
$\theta$ પરિમાણરહિત હોવાથી,ટોર્શનલ અચળાંક $(k)$ ના પરિમાણો ટોર્ક $(\tau)$ ના પરિમાણો સમાન હોય છે.
ટોર્કને બળ અને લંબ અંતરના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે: $\tau = F \times d$.
બળ $(F)$ માટેનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^1 T^{-2}]$ છે.
અંતર $(d)$ માટેનું પારિમાણિક સૂત્ર $[L^1]$ છે.
તેથી,ટોર્ક $(\tau)$ માટેનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^1 T^{-2}] \times [L^1] = [M^1 L^2 T^{-2}]$ છે.
આમ,અસરકારક ટોર્શનલ અચળાંકનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-2}]$ છે.
3
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$L-C-R$ શ્રેણી $AC$ પરિપથમાં $L = 9 \ H$,$R = 10 \ \Omega$ અને $C = 100 \ \mu F$ છે. તો આ પરિપથનો $Q$-ફેક્ટર . . . . . . છે.
A
$35$
B
$25$
C
$45$
D
$30$

Solution

(D) $L-C-R$ શ્રેણી પરિપથ માટે $Q$-ફેક્ટર (ક્વોલિટી ફેક્ટર) નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$Q = \frac{1}{R} \sqrt{\frac{L}{C}}$
આપેલ કિંમતો:
$L = 9 \ H$
$R = 10 \ \Omega$
$C = 100 \ \mu F = 100 \times 10^{-6} \ F = 10^{-4} \ F$
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$Q = \frac{1}{10} \sqrt{\frac{9}{10^{-4}}}$
$Q = \frac{1}{10} \times \frac{3}{10^{-2}}$
$Q = \frac{1}{10} \times 300$
$Q = 30$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
4
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$j \omega L$ નું પારિમાણિક સૂત્ર . . . . . . છે. $Q$ ને વિદ્યુતભારનું પરિમાણ લો.
A
$M^{1} L^{2} T^{-1} Q^{-2}$
B
$M^{-1} L^{2} T^{-1} Q^{-2}$
C
$M^{1} L^{-2} T^{-1} Q^{-2}$
D
$M^{1} L^{2} T^{1} Q^{-2}$

Solution

(A) $j \omega L$ પદ ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ $(X_L)$ દર્શાવે છે,જેનું પારિમાણિક સૂત્ર અવરોધ $(R)$ સમાન હોય છે.
અવરોધની વ્યાખ્યા $R = \frac{V}{I}$ છે.
કારણ કે $V = \frac{W}{Q}$ (જ્યાં $W$ કાર્ય/ઊર્જા છે અને $Q$ વિદ્યુતભાર છે) અને $I = \frac{Q}{t}$ (જ્યાં $t$ સમય છે),
$R = \frac{W/Q}{Q/t} = \frac{W \cdot t}{Q^2}$.
કાર્ય $(W)$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-2}]$ છે.
પરિમાણો મૂકતા: $R = \frac{[M^1 L^2 T^{-2}] \cdot [T^1]}{[Q^2]} = [M^1 L^2 T^{-1} Q^{-2}]$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
5
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
જો $AC$,$LC$ શ્રેણી પરિપથમાં $X_{C} > X_{L}$ હોય,તો પોટેન્શિયલ . . . . . . .
A
પ્રવાહ કરતા $\frac{\pi}{2}$ કળામાં આગળ છે.
B
પ્રવાહ કરતા $\frac{\pi}{2}$ કળામાં પાછળ છે.
C
પ્રવાહ કરતા $\pi$ કળામાં આગળ છે.
D
પ્રવાહ કરતા $\pi$ કળામાં પાછળ છે.

Solution

(B) $LC$ શ્રેણી પરિપથમાં,કુલ રિએક્ટન્સ $X = X_{L} - X_{C}$ છે.
આપેલ છે કે $X_{C} > X_{L}$,તેથી કુલ રિએક્ટન્સ $X$ ઋણ છે,જેનો અર્થ છે કે પરિપથ કેપેસિટિવ પ્રકારનો છે.
શુદ્ધ કેપેસિટિવ પરિપથમાં,વોલ્ટેજ પ્રવાહ કરતા $\frac{\pi}{2}$ ના કળા તફાવતથી પાછળ રહે છે.
તેથી,પોટેન્શિયલ પ્રવાહ કરતા $\frac{\pi}{2}$ કળામાં પાછળ છે.
6
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $\frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$ છે. તો તેની સ્થિતિઊર્જા . . . . . . છે.
A
$\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$
B
$-\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$
C
$\frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$
D
$-\frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન માટે,સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિઊર્જા $U$ અને ગતિઊર્જા $K$ વચ્ચેનો સંબંધ વિરિયલ પ્રમેય દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$U = -2K$
આપેલ છે કે ગતિઊર્જા $K = \frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$ છે.
આ કિંમતને સંબંધમાં મૂકતા:
$U = -2 \times \left( \frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r} \right)$
$U = -\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$
આમ,સ્થિતિઊર્જા $-\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$ છે.
7
PhysicsMediumMCQGUJCET · 2019
શંટ વાયર . . . . . . હોવો જોઈએ.
A
પાતળો અને લાંબો
B
જાડો અને લાંબો
C
જાડો અને ટૂંકો
D
પાતળો અને ટૂંકો

Solution

(C) ગેલ્વેનોમીટરને સુરક્ષિત રાખવા માટે શંટ વાયરનો અવરોધ ખૂબ જ ઓછો હોવો જોઈએ જેથી મોટાભાગનો પ્રવાહ તેમાંથી પસાર થઈ શકે.
અવરોધના સૂત્ર $R = \frac{\rho l}{A}$ પરથી,જ્યાં $\rho$ એ અવરોધકતા છે,$l$ એ લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
$R$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,લંબાઈ $l$ ટૂંકી હોવી જોઈએ અને ક્ષેત્રફળ $A$ વધારે (જાડું) હોવું જોઈએ.
તેથી,શંટ વાયર જાડો અને ટૂંકો હોવો જોઈએ.
8
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
આકૃતિમાં દર્શાવેલ નેટવર્કમાં,બિંદુઓ $X$ અને $Y$ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ . . . . . . $\Omega$ થશે. દરેક અવરોધનું મૂલ્ય $2 \Omega$ છે.
Question diagram
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(A) બિંદુઓ $X$ અને $Y$ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ શોધવા માટે,આપણે સમાંતર અને શ્રેણી જોડાણોને ઓળખીને પરિપથને સરળ બનાવીએ છીએ.
$1$. પરિપથને નોડ્સને ઓળખીને ફરીથી દોરી શકાય છે. ધારો કે વચ્ચેના અવરોધો વચ્ચેનો નોડ $Z$ છે.
$2$. $X$ અને $Z$ વચ્ચે સમાંતરમાં જોડાયેલા અવરોધોનો સમતુલ્ય અવરોધ $R_1 = \frac{2 \times 2}{2 + 2} = 1 \Omega$ છે.
$3$. તેવી જ રીતે,$Z$ અને $Y$ વચ્ચે સમાંતરમાં જોડાયેલા અવરોધોનો સમતુલ્ય અવરોધ $R_2 = \frac{2 \times 2}{2 + 2} = 1 \Omega$ છે.
$4$. હવે,$R_1$ અને $R_2$ શ્રેણીમાં છે,તેથી તેમનો સમતુલ્ય અવરોધ $R_3 = R_1 + R_2 = 1 + 1 = 2 \Omega$ છે.
$5$. અંતે,આ $R_3$ એ $X$ અને $Y$ ની વચ્ચે સીધા જોડાયેલા ઉપરના $2 \Omega$ ના અવરોધ સાથે સમાંતરમાં છે. આમ,કુલ સમતુલ્ય અવરોધ $R_{eq}$:
$R_{eq} = \frac{R_3 \times 2}{R_3 + 2} = \frac{2 \times 2}{2 + 2} = \frac{4}{4} = 1 \Omega$.
Solution diagram
9
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
આપેલ તાપમાને વાહકમાંથી વિદ્યુત પ્રવાહ પસાર કરવાથી એકમ સમયમાં ઉત્પન્ન થતી ઉષ્મા . . . . . . ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
A
વિદ્યુત પ્રવાહનો વર્ગ
B
વિદ્યુત પ્રવાહ
C
વિદ્યુત પ્રવાહનો વ્યસ્ત
D
વિદ્યુત પ્રવાહના વર્ગનો વ્યસ્ત

Solution

(A) વાહકમાં એકમ સમયમાં ઉત્પન્ન થતી ઉષ્માને વાહકમાં વ્યય થતા વિદ્યુત પાવર $P$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
જૂલના ઉષ્માના નિયમ મુજબ,વ્યય થતો પાવર નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$P = I^2 R$
જ્યાં $I$ એ વિદ્યુત પ્રવાહ છે અને $R$ એ વાહકનો અવરોધ છે.
તાપમાન અચળ હોવાથી,અવરોધ $R$ અચળ રહે છે.
તેથી,એકમ સમયમાં ઉત્પન્ન થતી ઉષ્મા એ વિદ્યુત પ્રવાહના વર્ગના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(P \propto I^2)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
10
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
એક વિદ્યુત ડાયપોલને અસમાન વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,તો . . . . . . .
A
ડાયપોલ પર લાગતું પરિણામી બળ શૂન્ય હોઈ શકે છે.
B
ડાયપોલ પર લાગતું પરિણામી બળ હંમેશા શૂન્ય હોય છે.
C
તેના પર લાગતું ટોર્ક શૂન્ય હોઈ શકે છે.
D
તેના પર લાગતું ટોર્ક હંમેશા શૂન્ય હોય છે.

Solution

(C) અસમાન વિદ્યુતક્ષેત્રમાં,વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા અલગ-અલગ બિંદુઓ પર બદલાય છે.
વિદ્યુત ડાયપોલ માટે,ધન વિદ્યુતભાર $(+q)$ પર લાગતું બળ $F_+ = qE_+$ અને ઋણ વિદ્યુતભાર $(-q)$ પર લાગતું બળ $F_- = -qE_-$ છે.
પરિણામી બળ $F_{net} = q(E_+ - E_-)$ છે. ક્ષેત્ર અસમાન હોવાથી,$E_+ \neq E_-$,તેથી પરિણામી બળ સામાન્ય રીતે શૂન્ય હોતું નથી.
જોકે,જો ડાયપોલને એવી રીતે મૂકવામાં આવે કે બંને વિદ્યુતભારો પર ક્ષેત્રની તીવ્રતા સમાન હોય (ભલે ક્ષેત્ર અન્ય જગ્યાએ અસમાન હોય),તો પરિણામી બળ શૂન્ય હોઈ શકે છે.
ટોર્ક વિશે વાત કરીએ તો,$\tau = p \times E$. જો ડાયપોલ મોમેન્ટ $p$ એ ડાયપોલના સ્થાન પરના વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ ને સમાંતર અથવા પ્રતિ-સમાંતર હોય,તો ટોર્ક $\tau = pE \sin(\theta)$ શૂન્ય થાય છે કારણ કે $\theta = 0^\circ$ અથવા $180^\circ$ છે.
આમ,ડાયપોલ પર લાગતું ટોર્ક શૂન્ય હોઈ શકે છે.
11
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$1 \ m$ બાજુવાળા નિયમિત ષટ્કોણના પાંચ ખૂણાઓ પર દરેક $1 \mu C$ નો વિદ્યુતભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તેના કેન્દ્ર પરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર . . . . . . $N$/$C$ છે.
A
$\frac{6}{5} \times 10^{-6} k$
B
$\frac{5}{6} \times 10^{-6} k$
C
$5 \times 10^{-6} k$
D
$10^{-6} k$

Solution

(D) નિયમિત ષટ્કોણમાં,દરેક ખૂણાથી કેન્દ્ર સુધીનું અંતર ષટ્કોણની બાજુની લંબાઈ જેટલું હોય છે,$r = 1 \ m$.
ધારો કે ખૂણાઓ $A, B, C, D, E, F$ છે અને ખૂણા $F$ પર વિદ્યુતભાર નથી.
કોઈ ખૂણા પરના વિદ્યુતભાર $q$ ને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = \frac{kq}{r^2}$ છે,જે વિદ્યુતભારથી દૂરની દિશામાં હોય છે.
ખૂણા $A$ પરના વિદ્યુતભાર $(E_A)$ અને ખૂણા $D$ પરના વિદ્યુતભાર $(E_D)$ ને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર સમાન મૂલ્યના અને પરસ્પર વિરુદ્ધ દિશામાં હોવાથી એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે.
તે જ રીતે,ખૂણા $B$ $(E_B)$ અને ખૂણા $E$ $(E_E)$ પરના વિદ્યુતભારને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર સમાન મૂલ્યના અને પરસ્પર વિરુદ્ધ દિશામાં હોવાથી એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે.
કેન્દ્ર પરનું પરિણામી વિદ્યુતક્ષેત્ર ફક્ત ખૂણા $C$ પરના વિદ્યુતભારને કારણે જ હશે.
$E_{net} = E_C = \frac{kq}{r^2}$
અહીં $q = 1 \mu C = 10^{-6} \ C$ અને $r = 1 \ m$ આપેલ છે:
$E_{net} = \frac{k \times 10^{-6}}{(1)^2} = 10^{-6} k \ N/C$.
Solution diagram
12
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$4 Q$ અને $-2 Q$ વિદ્યુતભાર ધરાવતા બે ગોળાઓને અમુક અંતરે રાખતા તેમની વચ્ચે લાગતું બળ $F$ છે. હવે તેમને વાહક તાર વડે જોડીને ફરીથી અલગ કરવામાં આવે છે. હવે તેમને અગાઉના અંતર કરતા અડધા અંતરે રાખવામાં આવે છે. તો તેમની વચ્ચે લાગતું નવું બળ . . . . . . છે.
A
$\frac{F}{2}$
B
$F$
C
$\frac{F}{4}$
D
$\frac{F}{8}$

Solution

(A) કુલંબના નિયમ મુજબ ગોળાઓ વચ્ચેનું પ્રારંભિક બળ:
$F = \frac{k(4Q)(2Q)}{r^2} = \frac{8kQ^2}{r^2} \quad \dots(1)$
જ્યારે ગોળાઓને વાહક તાર વડે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ વિદ્યુતભાર તેમની વચ્ચે સમાન રીતે વહેંચાય છે:
$Q_{new} = \frac{4Q + (-2Q)}{2} = \frac{2Q}{2} = Q$
હવે,નવું અંતર $r' = \frac{r}{2}$ છે. નવું બળ $F'$ નીચે મુજબ મળે:
$F' = \frac{k(Q)(Q)}{(r/2)^2} = \frac{kQ^2}{r^2/4} = \frac{4kQ^2}{r^2}$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{kQ^2}{r^2} = \frac{F}{8}$.
આ કિંમત $F'$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$F' = 4 \times \left(\frac{F}{8}\right) = \frac{F}{2}$
13
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$200 \ cm^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી અને $25$ આંટાવાળી એક કોઈલને $0.02 \ Wb/m^2$ તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રાખવામાં આવી છે. કોઈલનો અવરોધ $1 \ \Omega$ છે. જો તેને $1 \ s$ માં ચુંબકીય ક્ષેત્રમાંથી દૂર કરવામાં આવે,તો કોઈલમાં પ્રેરિત વિદ્યુતભાર . . . . . . $C$ હશે.
A
$0.1$
B
$1.0$
C
$0.01$
D
$0.001$

Solution

(C) કોઈલમાં પ્રેરિત વિદ્યુતભાર $Q$ નું સૂત્ર $Q = \frac{\Delta \phi}{R}$ છે,જ્યાં $\Delta \phi$ એ ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર છે અને $R$ એ કોઈલનો અવરોધ છે.
આપેલ છે:
આંટાની સંખ્યા $N = 25$
ક્ષેત્રફળ $A = 200 \ cm^2 = 200 \times 10^{-4} \ m^2 = 0.02 \ m^2$
ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = 0.02 \ Wb/m^2$
અવરોધ $R = 1 \ \Omega$
સમય $t = 1 \ s$
પ્રારંભિક ફ્લક્સ $\phi_i = N B A \cos(0^\circ) = 25 \times 0.02 \times 0.02 = 0.01 \ Wb$
અંતિમ ફ્લક્સ $\phi_f = 0 \ Wb$ (કારણ કે તેને ક્ષેત્રમાંથી દૂર કરવામાં આવે છે)
ફ્લક્સમાં ફેરફાર $\Delta \phi = |\phi_f - \phi_i| = 0.01 \ Wb$
પ્રેરિત વિદ્યુતભાર $Q = \frac{\Delta \phi}{R} = \frac{0.01 \ Wb}{1 \ \Omega} = 0.01 \ C$.
14
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$2 \, m$ ત્રિજ્યા ધરાવતું એક પૈડું, જેમાં $8$ વાહક કેન્દ્રિત આરાઓ છે, તે તેના ભૌમિતિક અક્ષની આસપાસ $10 \, rad \, s^{-1}$ ના કોણીય વેગ સાથે $0.2 \, T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં તેના સમતલને લંબરૂપે ફરે છે. પૈડાની રીમ અને કેન્દ્ર વચ્ચે પ્રેરિત emf નું મૂલ્ય . . . . . . $V$ છે.
A
$4$
B
$2$
C
$6$
D
$8$

Solution

(A) ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ફરતા વાહક આરામાં પ્રેરિત ઇલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ $(\varepsilon)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\varepsilon = \frac{1}{2} B \omega R^2$.
આપેલ મૂલ્યો:
ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ = $0.2 \, T$
કોણીય વેગ $(\omega)$ = $10 \, rad \, s^{-1}$
ત્રિજ્યા $(R)$ = $2 \, m$
આ મૂલ્યોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\varepsilon = \frac{1}{2} \times 0.2 \times 10 \times (2)^2$
$\varepsilon = 0.1 \times 10 \times 4$
$\varepsilon = 4 \, V$
આરાઓની સંખ્યા રીમ અને કેન્દ્ર વચ્ચેના સ્થિતિમાનના તફાવતને અસર કરતી નથી, કારણ કે તેઓ સમાંતર જોડાયેલા છે.
15
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$X$-કિરણો માટે તરંગલંબાઇની શ્રેણી . . . . . . થી છે.
A
$1 \, mm$ થી $700 \, nm$
B
$700 \, nm$ થી $400 \, nm$
C
$400 \, nm$ થી $1 \, nm$
D
$1 \, nm$ થી $10^{-3} \, nm$

Solution

(D) વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટ તરંગોને તેમની તરંગલંબાઇ અને આવૃત્તિના આધારે વર્ગીકૃત કરે છે। $X$-કિરણો એ ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો છે જે અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો અને ગામા કિરણોની વચ્ચેનો વિસ્તાર ધરાવે છે। $X$-કિરણો માટે તરંગલંબાઇની લાક્ષણિક શ્રેણી આશરે $1 \, nm$ થી $10^{-3} \, nm$ ($0.1 \, \text{\AA}$ થી $10 \, \text{\AA}$) છે। તેથી, વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે।
16
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
એક ગતિશીલ ધન વિદ્યુતભાર એક ઋણ વિદ્યુતભારની નજીક આવે છે. તંત્રની સ્થિતિઊર્જામાં શું ફેરફાર થશે?
A
વધશે
B
અચળ રહેશે
C
ઘટશે
D
વધી કે ઘટી શકે

Solution

(C) $r$ અંતરે રહેલા બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો $q_1$ અને $q_2$ ના તંત્રની સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિઊર્જા $U$ નું સૂત્ર $U = \frac{k q_1 q_2}{r}$ છે.
અહીં,વિદ્યુતભારો $q_1 = +q$ અને $q_2 = -q$ છે. તેથી,સ્થિતિઊર્જા $U = \frac{k(q)(-q)}{r} = -\frac{k q^2}{r}$ થાય.
જેમ જેમ ધન વિદ્યુતભાર ઋણ વિદ્યુતભારની નજીક આવે છે,તેમ તેમની વચ્ચેનું અંતર $r$ ઘટે છે.
અહીં $r$ છેદમાં છે અને સ્થિતિઊર્જા ઋણ છે,તેથી જેમ $r$ ઘટે છે તેમ ઋણ મૂલ્યનું માન વધે છે,જેનો અર્થ છે કે $U$ નું મૂલ્ય વધુ ઋણ બને છે.
આમ,તંત્રની સ્થિતિઊર્જા ઘટશે.
17
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
આકૃતિમાં,દરેક પ્લેટનું ક્ષેત્રફળ $A$ છે અને ક્રમિક પ્લેટો વચ્ચેનું અંતર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે. બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનું અસરકારક કેપેસીટન્સ કેટલું છે?
Question diagram
A
$\frac{2 A \varepsilon_0}{d}$
B
$\frac{A \varepsilon_0}{d}$
C
$\frac{3 A \varepsilon_0}{d}$
D
$\frac{4 A \varepsilon_0}{d}$

Solution

(A) આપેલ સિસ્ટમ ચાર પ્લેટોની બનેલી છે. ધારો કે પ્લેટોને ઉપરથી નીચે $1, 2, 3, 4$ ક્રમ આપવામાં આવ્યો છે.
આકૃતિ પરથી,પ્લેટ $1$ અને $3$ બિંદુ $A$ સાથે જોડાયેલ છે,અને પ્લેટ $2$ અને $4$ બિંદુ $B$ સાથે જોડાયેલ છે.
આ ત્રણ સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટર બનાવે છે જે સમાંતર જોડાણમાં છે:
$1$. પ્લેટ $1$ અને $2$ દ્વારા બનતું કેપેસિટર,જેનું અંતર $2d$ છે: $C_1 = \frac{A \varepsilon_0}{2d}$
$2$. પ્લેટ $2$ અને $3$ દ્વારા બનતું કેપેસિટર,જેનું અંતર $d$ છે: $C_2 = \frac{A \varepsilon_0}{d}$
$3$. પ્લેટ $3$ અને $4$ દ્વારા બનતું કેપેસિટર,જેનું અંતર $2d$ છે: $C_3 = \frac{A \varepsilon_0}{2d}$
આ કેપેસિટરો સમાંતર જોડાણમાં હોવાથી,સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_{AB}$ નીચે મુજબ થશે:
$C_{AB} = C_1 + C_2 + C_3$
$C_{AB} = \frac{A \varepsilon_0}{2d} + \frac{A \varepsilon_0}{d} + \frac{A \varepsilon_0}{2d}$
$C_{AB} = \frac{A \varepsilon_0 + 2A \varepsilon_0 + A \varepsilon_0}{2d} = \frac{4A \varepsilon_0}{2d} = \frac{2A \varepsilon_0}{d}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
Solution diagram
18
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
પોલરાઈઝેશનની તીવ્રતાનો એકમ . . . . . . છે.
A
$C^2/m$
B
$C/m^2$
C
$C^2/m^2$
D
$m^2/C$

Solution

(B) પોલરાઈઝેશનની તીવ્રતા $P$ ને એકમ કદ દીઠ ડાયપોલ મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$P = \frac{p_{\text{total}}}{V} = \frac{q \cdot d}{A \cdot d} = \frac{q}{A}$
જેમ કે વિદ્યુતભાર $q$ નો એકમ કુલંબ $(C)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ નો એકમ ચોરસ મીટર $(m^2)$ છે,તેથી પોલરાઈઝેશનની તીવ્રતાનો એકમ $C/m^2$ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
19
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
Alnico એ . . . . . . ની મિશ્રધાતુ છે.
A
Al,Ni,As,$P$
B
$Al, Ni, Cu, P$
C
$Al, Ni, Cu, Co$
D
$Al, As, P, Pt$

Solution

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
Alnico એ લોખંડની મિશ્રધાતુઓનો એક પ્રકાર છે જે મુખ્યત્વે એલ્યુમિનિયમ $(Al)$,નિકલ $(Ni)$,કોપર $(Cu)$ અને કોબાલ્ટ $(Co)$ થી બનેલી છે.
તેની ઉચ્ચ કોર્સિવિટી અને રિમેનન્સને કારણે તેનો ઉપયોગ કાયમી ચુંબક બનાવવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
20
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
ઇલેક્ટ્રોનનો ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર એ ઇલેક્ટ્રોનના વિશિષ્ટ વીજભારના . . . . . . ગણો છે.
A
$1/2$
B
$1$
C
$2$
D
$4$

Solution

(A) ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તરને ઇલેક્ટ્રોનની ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ $\mu$ અને કોણીય વેગમાન $L$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
કેન્દ્રની આસપાસ ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન માટે,$\mu = \frac{e}{2m} L$ થાય છે.
તેથી,ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર $\gamma = \frac{\mu}{L} = \frac{e}{2m}$ મળે છે.
ઇલેક્ટ્રોનનો વિશિષ્ટ વીજભાર $\frac{e}{m}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આ બંને સમીકરણોની સરખામણી કરતા,આપણને $\gamma = \frac{1}{2} \times (\frac{e}{m})$ મળે છે.
આમ,ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર એ ઇલેક્ટ્રોનના વિશિષ્ટ વીજભારના $1/2$ ગણો છે.
21
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
એક ખૂબ લાંબા સોલેનોઇડમાં પ્રતિ $cm$ લંબાઈ દીઠ $50$ આંટા છે. તેમાંથી $2.5 \ A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તેની અક્ષ પરના કેન્દ્રમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર . . . . . . $T$ છે.
A
$2 \pi \times 10^{-3}$
B
$5 \pi \times 10^{-3}$
C
$6 \pi \times 10^{-3}$
D
$4 \pi \times 10^{-3}$

Solution

(B) લાંબા સોલેનોઇડના કેન્દ્રમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નું સૂત્ર $B = \mu_0 n I$ છે,જ્યાં $n$ એ એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા છે અને $I$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ છે.
આપેલ છે:
એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા $n = 50 \text{ આંટા/cm} = 50 \times 10^2 \text{ આંટા/m} = 5000 \text{ આંટા/m}$.
વિદ્યુતપ્રવાહ $I = 2.5 \ A$.
શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ T \cdot m/A$.
કિંમતો મૂકતા:
$B = (4 \pi \times 10^{-7}) \times (5000) \times (2.5)$
$B = 4 \pi \times 10^{-7} \times 12500$
$B = 4 \pi \times 1.25 \times 10^{-3}$
$B = 5 \pi \times 10^{-3} \ T$.
22
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
જો ${}_{13}^{27}Al$ અને ${}_{30}^{64}Zn$ ના ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $R_{1}$ અને $R_{2}$ હોય,તો $\frac{R_{1}}{R_{2}} = $
A
$\frac{64}{27}$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{27}{64}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(B) ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર $R = R_{0} A^{1/3}$ છે,જ્યાં $A$ એ દળ ક્રમાંક છે અને $R_{0}$ એ અચળાંક છે.
${}_{13}^{27}Al$ માટે,દળ ક્રમાંક $A_{1} = 27$ છે.
${}_{30}^{64}Zn$ માટે,દળ ક્રમાંક $A_{2} = 64$ છે.
ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{R_{1}}{R_{2}} = \frac{R_{0} A_{1}^{1/3}}{R_{0} A_{2}^{1/3}} = \left(\frac{A_{1}}{A_{2}}\right)^{1/3}$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{R_{1}}{R_{2}} = \left(\frac{27}{64}\right)^{1/3}$
કારણ કે $27 = 3^{3}$ અને $64 = 4^{3}$,તેથી:
$\frac{R_{1}}{R_{2}} = \left(\frac{3^{3}}{4^{3}}\right)^{1/3} = \frac{3}{4}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
23
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
જો ખગોળીય ટેલિસ્કોપની ટ્યુબની લંબાઈ $96 \ cm$ હોય અને સામાન્ય ગોઠવણ માટે મોટવણી $15$ હોય,તો ઓબ્જેક્ટિવની કેન્દ્રલંબાઈ . . . . . . $cm$ છે.
A
$92$
B
$105$
C
$90$
D
$100$

Solution

(C) સામાન્ય ગોઠવણ માટે ખગોળીય ટેલિસ્કોપની ટ્યુબની લંબાઈ $L = f_o + f_e = 96 \ cm$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મોટવણી $m = \frac{f_o}{f_e} = 15$ છે.
બીજા સમીકરણ પરથી,$f_e = \frac{f_o}{15}$ મળે.
આ કિંમતને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $f_o + \frac{f_o}{15} = 96$.
$\frac{16 f_o}{15} = 96$.
$f_o = \frac{96 \times 15}{16} = 6 \times 15 = 90 \ cm$.
24
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$4 \ cm$ જાડાઈ અને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી સ્લેબમાંથી સૂર્યપ્રકાશને પસાર થવા માટે લાગતો સમય . . . . . . $s$ છે.
A
$2 \times 10^{-11}$
B
$2 \times 10^{-10}$
C
$2 \times 10^{-12}$
D
$2 \times 10^{-8}$

Solution

(B) વક્રીભવનાંક $n$ એ શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $c$ અને માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ $v$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે $n = \frac{c}{v}$ છે.
ઝડપ $v$ એ એકમ સમય $t$ માં કાપેલું અંતર $d$ હોવાથી,$v = \frac{d}{t}$ થાય.
આ કિંમત વક્રીભવનાંકના સૂત્રમાં મૂકતા: $n = \frac{c}{d/t} = \frac{ct}{d}$.
સમય $t$ માટે સૂત્ર બનાવતા: $t = \frac{nd}{c}$.
આપેલ છે: $n = 1.5$,$d = 4 \ cm = 4 \times 10^{-2} \ m$,અને $c = 3 \times 10^{8} \ m/s$.
કિંમતો મૂકતા: $t = \frac{1.5 \times 4 \times 10^{-2}}{3 \times 10^{8}}$.
$t = \frac{6 \times 10^{-2}}{3 \times 10^{8}} = 2 \times 10^{-10} \ s$.
25
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા દ્રવ્યમાંથી બનાવેલા પાતળા લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $15 \ cm$ છે. જ્યારે તેને $\frac{4}{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં મૂકવામાં આવે,ત્યારે તેની કેન્દ્રલંબાઈ $..........\ cm$ થશે.
A
$78.23$
B
$80.31$
C
$50$
D
$60$

Solution

(D) લેન્સ મેકરનું સૂત્ર $\frac{1}{f} = (n_{rel} - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$ છે,જ્યાં $n_{rel} = \frac{n_{lens}}{n_{medium}}$.
હવામાં $(n_a = 1)$: $\frac{1}{15} = (1.5 - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) = 0.5 \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$.
તેથી,$\left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right) = \frac{1}{15 \times 0.5} = \frac{1}{7.5} \ cm^{-1}$.
પ્રવાહીમાં $(n_w = \frac{4}{3})$: $\frac{1}{f_w} = \left( \frac{1.5}{4/3} - 1 \right) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$.
$\frac{1}{f_w} = \left( \frac{4.5}{4} - 1 \right) \left( \frac{1}{7.5} \right) = \left( \frac{0.5}{4} \right) \left( \frac{1}{7.5} \right) = \frac{1}{8} \times \frac{1}{7.5} = \frac{1}{60}$.
આમ,$f_w = 60 \ cm$.
26
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$pn$ જંકશન માટે,અવકાશ વીજભાર વિસ્તાર (space charge region) ની પહોળાઈ આશરે $\qquad$ $\mu m$ હોય છે.
A
$0.5$
B
$6$
C
$5$
D
$0.05$

Solution

(A) અવકાશ વીજભાર વિસ્તાર,જેને ડેપ્લેશન લેયર (depletion layer) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $p$-ટાઈપ અને $n$-ટાઈપ સેમિકન્ડક્ટરના જોડાણ પર રચાય છે.
સામાન્ય $pn$ જંકશન ડાયોડમાં,આ ડેપ્લેશન લેયરની પહોળાઈ ખૂબ જ ઓછી હોય છે.
તે સામાન્ય રીતે $10^{-6} \ m$ ના ક્રમની હોય છે,જે $1 \ \mu m$ ની સમકક્ષ છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,ડેપ્લેશન વિસ્તારની પહોળાઈ સામાન્ય રીતે $0.1 \ \mu m$ થી $1 \ \mu m$ ની વચ્ચે હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$0.5 \ \mu m$ એ અવકાશ વીજભાર વિસ્તારની લાક્ષણિક પહોળાઈ દર્શાવતું સૌથી યોગ્ય મૂલ્ય છે.
27
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
$p-n$ જંકશન માટે,વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા $1 \times 10^{6} \text{ V/m}$ છે અને ડેપ્લેશન વિસ્તારની પહોળાઈ $5000 \text{ Å}$ છે. પોટેન્શિયલ બેરિયરનું મૂલ્ય $\dots \text{ V}$ છે.
A
$0.05$
B
$0.005$
C
$0.5$
D
$5$

Solution

(C) પોટેન્શિયલ બેરિયર $V$ એ વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ અને ડેપ્લેશન વિસ્તારની પહોળાઈ $d$ સાથે $V = E \cdot d$ સૂત્ર દ્વારા સંબંધિત છે.
આપેલ છે:
વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = 1 \times 10^{6} \text{ V/m}$
પહોળાઈ $d = 5000 \text{ Å} = 5000 \times 10^{-10} \text{ m} = 5 \times 10^{-7} \text{ m}$
કિંમતો મૂકતા:
$V = (1 \times 10^{6} \text{ V/m}) \times (5 \times 10^{-7} \text{ m})$
$V = 5 \times 10^{-1} \text{ V}$
$V = 0.5 \text{ V}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
28
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
વિવર્તન ભાતમાં મધ્યસ્થ અધિક્તમનો કોણીય ફેલાવો . . . . . . પર આધાર રાખતો નથી.
A
પ્રકાશની તરંગલંબાઈ
B
સ્લિટ અને ઉદગમ વચ્ચેનું અંતર
C
સ્લિટની પહોળાઈ
D
પ્રકાશની આવૃત્તિ

Solution

(B) એક-સ્લિટ વિવર્તન ભાતમાં મધ્યસ્થ અધિક્તમની કોણીય પહોળાઈનું સૂત્ર $\theta = \frac{2\lambda}{a}$ છે,જ્યાં $\lambda$ એ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ છે અને $a$ એ સ્લિટની પહોળાઈ છે.
આવૃત્તિ $f$ એ તરંગલંબાઈ સાથે $\lambda = \frac{c}{f}$ દ્વારા સંબંધિત હોવાથી,કોણીય પહોળાઈ આવૃત્તિ પર પણ આધાર રાખે છે.
આ સૂત્ર દર્શાવે છે કે કોણીય ફેલાવો એ તરંગલંબાઈ (અને તેથી આવૃત્તિ) અને સ્લિટની પહોળાઈ પર આધાર રાખે છે.
તે સ્લિટ અને ઉદગમ વચ્ચેના અંતર અથવા સ્લિટ અને પડદા વચ્ચેના અંતર પર આધાર રાખતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
29
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2019
યંગના પ્રયોગમાં $5000 \ \mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશ દ્વારા મળતી ચોથી પ્રકાશિત શલાકા,અજ્ઞાત તરંગલંબાઈ ધરાવતી પાંચમી પ્રકાશિત શલાકા પર સંપાત થાય છે. તો અજ્ઞાત તરંગલંબાઈ . . . . . . $\mathring{A}$ છે.
A
$5000$
B
$4000$
C
$6000$
D
$8000$

Solution

(B) યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં $n$-મી પ્રકાશિત શલાકા માટેની શરત $y_n = \frac{n \lambda D}{d}$ છે.
જ્યારે શલાકાઓ સંપાત થાય છે,ત્યારે તેમના સ્થાન સમાન હોય છે: $y_4 = y_5$.
તેથી,$n_1 \lambda_1 = n_2 \lambda_2$.
અહીં $n_1 = 4$,$\lambda_1 = 5000 \ \mathring{A}$,અને $n_2 = 5$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા: $4 \times 5000 = 5 \times \lambda_2$.
$\lambda_2 = \frac{4 \times 5000}{5} = 4000 \ \mathring{A}$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real GUJCET style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live GUJCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Physics questions are in GUJCET 2019?

There are 29 Physics questions from the GUJCET 2019 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are GUJCET 2019 Physics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice GUJCET 2019 Physics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GUJCET mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Physics papers from GUJCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GUJCET Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Physics Paper

Pick GUJCET 2019 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.