AIPMT 2005 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) સાચો જવાબ છે કારણ કે જનીન પ્રવાહ એ જાતિની મૂળભૂત લાક્ષણિકતા છે.
જનીન પ્રવાહ એટલે વ્યક્તિઓ અથવા તેમના જન્યુઓ/પ્રજનન એકમો (જેમ કે બીજાણુઓ,બીજ) ના સ્થળાંતર દ્વારા એક વસ્તીમાંથી બીજી વસ્તીમાં જનીનિક દ્રવ્યનું વહન.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે આપેલી જાતિની તમામ વસ્તીઓ એક સામાન્ય જનીન પૂલ (gene pool) ધરાવે છે,જે જનીનિક સમાનતા જાળવવામાં અને વસ્તીઓ વચ્ચેના તફાવતોને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,આ વિધાન કે એક જાતિની વસ્તીઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ થતો નથી,તે ખોટું છે.
તેનાથી વિપરીત,પ્રજનનક્ષમ અલગતા (વિકલ્પ $C$) એ જાતિને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટેનું મુખ્ય માપદંડ છે,અને આંતરપ્રજનન (વિકલ્પ $A$) તથા વિવિધતાઓ (વિકલ્પ $D$) એ જાતિના સભ્યોની પ્રમાણભૂત જૈવિક લાક્ષણિકતાઓ છે.

(A) મસ્તિષ્ક ચેતાઓને તેમના કાર્યના આધારે સંવેદી,ચાલક અથવા મિશ્ર ચેતા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$I$ (ઘ્રાણ ચેતા),$II$ (દ્રષ્ટિ ચેતા),અને $VIII$ (વેસ્ટિબ્યુલોકોક્લિયર ચેતા) સંપૂર્ણપણે સંવેદી ચેતાઓ છે.
$III$ (ઓક્યુલોમોટર),$IV$ (ટ્રોક્લિયર),$VI$ (એબ્ડ્યુસેન્સ),$XI$ (એક્સેસરી),અને $XII$ (હાઈપોગ્લોસલ) ચાલક ચેતાઓ છે.
$V$ (ટ્રાઇજેમિનલ),$VII$ (ફેસિયલ),$IX$ (ગ્લોસોફેરિન્જિયલ),અને $X$ (વેગસ) મિશ્ર ચેતાઓ છે.
આમ,$II$ (દ્રષ્ટિ ચેતા) એ સંવેદી ચેતા હોવાથી,તે ચાલક ચેતા નથી.

(C) બેરોફિલિક આદિકોષકેન્દ્રીઓ,જેમને 'પિઝોફિલ્સ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા સજીવો છે જે ઊંચા વાતાવરણીય દબાણ હેઠળ વિકાસ પામે છે.
આ સજીવો સામાન્ય રીતે ખૂબ ઊંડા દરિયાઈ વિસ્તારોમાં,જેમ કે ઊંડા દરિયાઈ અવક્ષેપ (sediments) અથવા હાઇડ્રોથર્મલ વેન્ટ્સમાં જોવા મળે છે,જ્યાં દબાણ સપાટી કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
તેમણે આ અતિશય દબાણની સ્થિતિમાં શ્રેષ્ઠ રીતે કાર્ય કરવા માટે વિશિષ્ટ કોષીય બંધારણો અને ચયાપચયના માર્ગો વિકસાવ્યા છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે તેઓ ખૂબ ઊંડા દરિયાઈ અવક્ષેપનોમાં વૃદ્ધિ પામી ગુણન કરે છે.

(A) બે પ્રકારના કોષકેન્દ્રો,એક મોટું મહાકોષકેન્દ્ર અને એક નાનું લઘુકોષકેન્દ્ર હોવું એ $Ciliophora$ (પક્ષ્મધારી) સમુદાયની લાક્ષણિકતા છે.
$Paramecium$,$Vorticella$,$Nyctotherus$ અને $Balantidium$ એ બધા પક્ષ્મધારી સજીવોના ઉદાહરણો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Paramecium$ અને $Vorticella$ એ કોષકેન્દ્રીય દ્વિવિધતા (nuclear dimorphism) દર્શાવતા સજીવોના સૌથી ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) ઓક્ઝોસ્પોર્ટ્સ એ અમુક ડાયેટમ્સ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા વિશિષ્ટ કોષો છે, જે વારંવાર થતા અલિંગી પ્રજનન પછી કોષનું કદ ઘટતા તેને ફરીથી સામાન્ય કદમાં લાવવા માટે મદદ કરે છે.
હોર્મોસીસ્ટ એ ઘણા સાયનોબૅક્ટરિયા (જેમ કે $Westiellopsis$ અને $Hapalosiphon$) દ્વારા પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવા અને પ્રજનન કરવા માટે ઉત્પન્ન થતી જાડી દીવાલવાળી, સુષુપ્ત રચનાઓ છે.
તેથી, ઓક્ઝોસ્પોર્ટ્સ અમુક ડાયેટમ્સ દ્વારા અને હોર્મોસીસ્ટ ઘણા સાયનોબૅક્ટરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ પેરીટ્રાયકોઅસ કશાધારી: $Escherichia \ coli$ ($E$. coli) જેવા બેક્ટેરિયામાં જોવા મળે છે,જેમાં કશા કોષની સમગ્ર સપાટી પર ફેલાયેલી હોય છે. તેથી,$(a-3)$.
$(b)$ જીવંત અશ્મિ: $Ginkgo \ biloba$ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં જીવંત અશ્મિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તેથી,$(b-1)$.
$(c)$ રાઈઝોફોર: તે ત્રિઅંગી (pteridophyte) વનસ્પતિ $Selaginella$ માં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચના છે જે મૂળ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,$(c-4)$.
$(d)$ સૌથી નાની સપુષ્પી વનસ્પતિ: $Wolffia$ એ સૌથી નાની આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ તરીકે ઓળખાય છે. તેથી,$(d-5)$.
$(e)$ સૌથી મોટી બહુવર્ષાયુ લીલ: $Macrocystis$ (એક બદામી લીલ અથવા કેલ્પ) ખૂબ જ વિશાળ કદમાં વૃદ્ધિ પામી શકે છે. તેથી,$(e-2)$.
આમ,સાચો ક્રમ $a-3, b-1, c-4, d-5, e-2$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
પોરિફેરા સમુદાયના મોટાભાગના પ્રાણીઓ દરિયાઈ હોય છે,પરંતુ 'સ્પોન્જીલા' $(Spongilla)$ જેવી કેટલીક પ્રજાતિઓ મીઠા પાણીમાં પણ જોવા મળે છે.
તેથી,આ વિધાન કે 'પોરિફેરા સમુદાયના પ્રાણીઓ ફક્ત દરિયાઈ હોય છે' તે ખોટું છે.
અન્ય વિધાનો સાચા છે:
$A$: ઝીંગા $(Prawn)$ એ આર્થ્રોપોડા સમુદાયનું પ્રાણી છે જેમાં એન્ટેનાની બે જોડી હોય છે.
$B$: દંશકોષો $(Cnidoblasts)$ એ નાઈડેરિયા સમુદાયની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
$C$: મિલીપીડના દરેક શરીરના ખંડમાં ઉપાંગોની બે જોડી જોવા મળે છે.

(C) $Paramecium$ (પેરામિશિયમ) માં કોષકેન્દ્રીય દ્વિવિધતા (nuclear dimorphism) જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં બે પ્રકારના કોષકેન્દ્રો હોય છે:
$1$. એક મોટું બૃહદ્ કોષકેન્દ્ર (macronucleus),જે ચયાપચય અને પોષણની પ્રક્રિયાઓનું નિયંત્રણ કરે છે.
$2$. એક નાનું લઘુકોષકેન્દ્ર (micronucleus),જે પ્રજનન અને સંયુગ્મન (conjugation) દરમિયાન જનીનિક આપ-લેમાં ભાગ લે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) કાષ્ટમય દ્વિદળી વનસ્પતિઓમાં પ્રકાંડ અને મૂળમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ થાય છે,જેના પરિણામે દ્વિતીય પેશીઓનું નિર્માણ થાય છે. જોકે,અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશીઓ (apical meristems),જે પ્રાથમિક વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે,તે પ્રરોહાગ્ર અને મૂલાગ્રમાં સ્થિત હોય છે. આ વિસ્તારો વનસ્પતિના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન સતત પ્રાથમિક પેશીઓનું ઉત્પાદન કરે છે. તેથી,પ્રરોહાગ્ર અને મૂલાગ્ર એવા ભાગો છે જેમાં પ્રાથમિક પેશીઓ હોય છે.

(A) પ્રકાશ સૂક્ષ્મદર્શકયંત્રનું રિઝોલ્યુશન $(d)$ સૂત્ર $d = 0.61 \lambda / NA$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,જ્યાં $\lambda$ એ વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે અને $NA$ એ વસ્તુકાચનું ન્યુમેરિકલ એપર્ચર છે.
સૌથી સારું રિઝોલ્યુશન મેળવવા માટે,$d$ નું મૂલ્ય શક્ય તેટલું નાનું હોવું જોઈએ.
જેમ કે $d$ એ તરંગલંબાઇ $(\lambda)$ ના સમપ્રમાણમાં છે,તેથી સૌથી ટૂંકી તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવાથી $d$ નું મૂલ્ય સૌથી ઓછું મળશે,જે શ્રેષ્ઠ રિઝોલ્યુશન પ્રદાન કરશે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વાદળી પ્રકાશની તરંગલંબાઇ (આશરે $450-495 \ nm$) લીલા,પીળા અને લાલ પ્રકાશની સરખામણીમાં સૌથી ટૂંકી છે.
તેથી,વાદળી પ્રકાશ શ્રેષ્ઠ રિઝોલ્યુશન આપે છે.

(A) ક્લોરોફિલ એ હરિતકણમાં જોવા મળતું મુખ્ય પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્ય છે.
ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં,હરિતકણ થાઇલેકોઇડ્સની એક પ્રણાલી ધરાવે છે,જે ચપટી કોથળી જેવી રચનાઓ છે.
આ થાઇલેકોઇડ્સ સિક્કાની જેમ થપ્પીમાં ગોઠવાઈને ગ્રાના નામની રચના બનાવે છે.
ક્લોરોફિલના અણુઓ ગ્રાનાના થાઇલેકોઇડ પટલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જ્યાં તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ માટે પ્રકાશ ઉર્જાનું શોષણ કરે છે.
તેથી,ક્લોરોફિલ માટેનું સાચું સ્થાન ગ્રાના છે.

(D) લાંબા સમય સુધી ઉપવાસ દરમિયાન,શરીર તેના ગ્લાયકોજનના સંગ્રહને વાપરી નાખે છે અને ઉર્જા મેળવવા માટે સંગ્રહિત એડિપોઝ પેશી (ચરબી) નું વિઘટન કરવાનું શરૂ કરે છે.
આ પ્રક્રિયા ફેટી એસિડ્સના ઉત્પાદન તરફ દોરી જાય છે,જેનું યકૃતમાં ચયાપચય થઈને કીટોન બોડીઝ (જેમ કે એસીટોએસીટેટ,બીટા-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટાયરેટ અને એસીટોન) બને છે.
જેમ જેમ લોહીમાં આ કીટોન બોડીઝનું પ્રમાણ વધે છે (કીટોસિસ),તેમ તેમ તે પેશાબ દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે,જેને કીટોન્યુરિયા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,પેશાબમાં કીટોન્સનું અસાધારણ પ્રમાણ હોવું એ લાંબા સમય સુધી ઉપવાસ અથવા ભૂખમરાનું લાક્ષણિક ચિહ્ન છે.

(A) ચોખ્ખું ગાળણ દબાણ $(NFP)$ ની ગણતરી રુધિરકેશિકાગુચ્છના જલીય દબાણમાંથી વિરોધી દબાણોને બાદ કરીને કરવામાં આવે છે.
રુધિરકેશિકાગુચ્છનું જલીય દબાણ $(GHP)$ = $60 \, mm \, Hg$.
રુધિરનું કલીલ આસૃતિ દબાણ $(BCOP)$ = $30 \, mm \, Hg$.
બાઉમેનની કોથળીનું જલીય દબાણ $(CHP)$ = $20 \, mm \, Hg$.
$NFP = GHP - (BCOP + CHP) = 60 - (30 + 20) = 60 - 50 = 10 \, mm \, Hg$.

(B) $acromion$ (એક્રોમિયન) પ્રવર્ધ એ સ્કંધાસ્થિ (scapula) પર આવેલો એક અસ્થિમય પ્રવર્ધ છે.
તે અક્ષક (clavicle) સાથે જોડાઈને એક્રોમિયોક્લેવિક્યુલર સાંધો બનાવે છે.
સ્કંધાસ્થિ એ સસ્તન પ્રાણીઓની સ્કંધમેખલા (pectoral girdle) નો મુખ્ય ભાગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) સ્વયંવર્તી ચેતાતંત્ર $(ANS)$ શરીરના અનૈચ્છિક આંતરઅંગોના કાર્યોનું નિયંત્રણ કરે છે.
$A$. ખોરાક ગળવાની ક્રિયા એ દૈહિક પરાવર્તી ક્રિયા છે જેમાં કંકાલ સ્નાયુઓ સંકળાયેલા હોય છે.
$B$. આંખની કીકીનું પરાવર્તન એ મસ્તિષ્ક ચેતાકીય પરાવર્તન છે.
$C$. પરિસંકોચન એ આંતરડાના સ્નાયુઓનું અનૈચ્છિક સંકોચન અને શિથિલન છે,જે સ્વયંવર્તી ચેતાતંત્ર દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$D$. ઘૂંટણના આંચકાની પ્રતિક્રિયા એ કરોડરજ્જુની દૈહિક પરાવર્તી ક્રિયા છે.

(B) યુકેરિયોટિક કોષોમાં,કોષચક્રના $S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
હીસ્ટોન પ્રોટીન નવા સંશ્લેષિત $DNA$ ને ક્રોમેટિનમાં પેક કરવા માટે આવશ્યક હોવાથી,તેમનું સંશ્લેષણ $DNA$ સ્વયંજનન સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું હોય છે.
તેથી,હીસ્ટોન પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ મુખ્યત્વે કોષચક્રના $S$ તબક્કા દરમિયાન થાય છે.

(D) $C_4$ વનસ્પતિઓ પ્રકાશસંશ્લેષણમાં ખૂબ જ કાર્યક્ષમ છે કારણ કે તેમની પાસે રૂબિસ્કો $(Rubisco)$ ઉત્સેચકની આસપાસ $CO_2$ ને સાંદ્રિત કરવાની વિશિષ્ટ પદ્ધતિ છે.
$C_4$ વનસ્પતિઓમાં,$CO_2$ નું પ્રાથમિક સ્થાપન મધ્યપર્ણ કોષોમાં થાય છે,જ્યાં $PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ $(PEPCase)$ પ્રાથમિક કાર્બોક્સિલેટિંગ ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે.
$PEPCase$ ની $CO_2$ પ્રત્યે ખૂબ જ ઊંચી આકર્ષણ શક્તિ હોય છે અને રૂબિસ્કોથી વિપરીત,તે ઓક્સિજનેઝ પ્રવૃત્તિ દર્શાવતું નથી.
આ ઉત્સેચક $CO_2$ ને ચાર કાર્બન ધરાવતા સંયોજન (ઓક્ઝેલોએસીટેટ) માં સ્થાપિત કરે છે,જે ત્યારબાદ પુલકંચુકીય કોષોમાં વહન પામે છે.
પુલકંચુકીય કોષોમાં,આ સંયોજનનું ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે જેથી $CO_2$ ની ઊંચી સાંદ્રતા મુક્ત થાય છે,જેનો ઉપયોગ રૂબિસ્કો દ્વારા કેલ્વિન ચક્ર માટે કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિ પ્રકાશશ્વસન (photorespiration) ને ઘટાડે છે અને $CO_2$ ની ઓછી સાંદ્રતામાં પણ કાર્યક્ષમ કાર્બન સ્થાપન સુનિશ્ચિત કરે છે.

(B) $C_3$ વનસ્પતિઓમાં,ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુના સંશ્લેષણ માટે $18$ $ATP$ અને $12$ $NADPH$ ની જરૂર પડે છે.
$C_4$ વનસ્પતિઓમાં,પાયરુવેટમાંથી ફોસ્ફોઈનોલપાયરુવેટ $(PEP)$ ના પુનઃસર્જન માટે દરેક $CO_2$ અણુના સ્થાપન દીઠ એક વધારાનો $ATP$ વપરાય છે.
હેક્સોઝ શર્કરાના એક અણુના સંશ્લેષણ માટે $6$ $CO_2$ અણુઓની જરૂર હોવાથી,$C_3$ વનસ્પતિની સરખામણીમાં $C_4$ વનસ્પતિમાં $6$ વધારાના $ATP$ અણુઓ વપરાય છે.
આમ,$C_4$ વનસ્પતિ માટે જરૂરી કુલ $ATP$ ની સંખ્યા $18 + 6 = 24$ $ATP$ થાય છે.

(D) પીટર મિશેલ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કેમીઓસ્મોટિક સિદ્ધાંત સમજાવે છે કે કણાભસૂત્ર અને હરિતકણમાં $ATP$ નું સંશ્લેષણ કેવી રીતે થાય છે.
તે જણાવે છે કે $ATP$ સંશ્લેષણ માટેની ઉર્જા કણાભસૂત્રના અંદરના પટલ અથવા થાઈલેકોઈડ પટલની આરપાર રહેલા પ્રોટોન ઢાળ ($H^+$ ઢાળ) માંથી મેળવવામાં આવે છે.
જેમ જેમ પ્રોટોન $ATP$ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા તેમના વિદ્યુત-રાસાયણિક ઢાળની દિશામાં ગતિ કરે છે,તેમ મુક્ત થતી ઉર્જાનો ઉપયોગ $ADP$ નું $ATP$ માં ફોસ્ફોરાયલેશન કરવા માટે થાય છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા માટે પ્રોટોન ઢાળનું નિર્માણ અને જાળવણી આવશ્યક છે.

(D) ગ્લુકોઝના સંપૂર્ણ ઑક્સિડેશનમાં વિવિધ તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે: ગ્લાયકોલિસીસ,લિંક રિએક્શન,ક્રેબ્સ ચક્ર અને ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન $(ETC)$.
$1$. ગ્લાયકોલિસીસમાં ચોખ્ખો $2 \ ATP$ અણુનો લાભ મળે છે.
$2$. ક્રેબ્સ ચક્રમાં પ્રતિ ગ્લુકોઝ અણુ દીઠ $2 \ GTP$ (જે $2 \ ATP$ ની સમકક્ષ છે) ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન $(ETC)$ એ અંતિમ તબક્કો છે જ્યાં ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન દ્વારા મોટાભાગના $ATP$ નું સંશ્લેષણ થાય છે.
$4$. $ETC$ દરમિયાન,$NADH$ અને $FADH_2$ નું ઑક્સિડેશન પ્રોટોન પંપ કરવા માટે ઊર્જા પૂરી પાડે છે,જે એક ઢાળ બનાવે છે જે $ATP$ સિન્થેઝને પ્રતિ ગ્લુકોઝ અણુ આશરે $28$ થી $30 \ ATP$ અણુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે પ્રેરે છે.
તેથી,$ATP$ ના અણુઓનું મહત્તમ નિર્માણ $ETC$ દરમિયાન થાય છે.

(B) સિક્રિટીન અને કોલિસીસ્ટોકાઈનીન $(CCK)$ જઠરાંત્રીય અંતઃસ્ત્રાવો છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો પક્વાશયના શ્લેષ્મસ્તરમાં આવેલા અંતઃસ્ત્રાવી કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
સિક્રિટીન સ્વાદુપિંડને બાયકાર્બોનેટ આયનોનો સ્ત્રાવ કરવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે,જ્યારે $CCK$ પિત્તાશયને પિત્તરસ મુક્ત કરવા અને સ્વાદુપિંડને પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે.
તેથી,સ્ત્રાવનું સાચું સ્થાન પક્વાશય છે.

(B) ક્વૉશિઓકૉર એ પ્રોટીન-ઉર્જા કુપોષણનો એક પ્રકાર છે જે આહારમાં પ્રોટીનની ગંભીર ઉણપ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
માંસ,મસૂરની દાળ,દૂધ અને ઈંડાં એ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા પ્રોટીનના સમૃદ્ધ સ્ત્રોત હોવાથી,શરીરમાં પ્રોટીનનું સ્તર પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે ક્વૉશિઓકૉરથી પીડાતા દર્દીઓને આ ખોરાક લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
સ્કર્વી વિટામિન $C$ ની ઉણપથી થાય છે.
રિકેટ્સ વિટામિન $D$ ની ઉણપથી થાય છે.
એનીમિયા સામાન્ય રીતે આયર્ન (લોહતત્વ) ની ઉણપ સાથે સંકળાયેલ છે.

(B) આંતરડાના શ્લેષ્મસ્તરના અધિચ્છદીય કોષો,ખાસ કરીને એન્ટરોસાઇટ્સ,પોષકતત્વોના શોષણ માટે જવાબદાર છે.
શોષણની કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે,આ કોષોની ઉપરની સપાટી પર અસંખ્ય સૂક્ષ્મ પ્રવર્ધો આવેલા હોય છે જેને $Microvilli$ (સૂક્ષ્મ રસાંકુરો) કહેવામાં આવે છે.
આ $Microvilli$ એક બ્રશ બોર્ડર બનાવે છે,જે નાના આંતરડાની શોષણ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

(D) રુધિર જામવાની પ્રક્રિયા (coagulation) એ જટિલ પ્રક્રિયા છે જેમાં રુધિર ગંઠાઈ જવા માટેના વિવિધ કારકો (clotting factors) ભાગ લે છે.
$Thromboplastin$ એ ઈજા પામેલા પેશીઓ અથવા રુધિરકણિકાઓ દ્વારા મુક્ત થતું લિપોપ્રોટીન છે,જે રુધિર ગંઠાઈ જવાની બાહ્ય પ્રક્રિયા (extrinsic pathway) શરૂ કરે છે.
જ્યારે $Thromboplastin$ ને રુધિરના પ્રવાહમાં દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે પ્રોથોમ્બીનનું થ્રોમ્બીનમાં રૂપાંતર કરવા માટે ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે ત્યારબાદ ફાઇબ્રીનોજેનને ફાઇબ્રીનમાં ફેરવે છે,જેના પરિણામે દાખલ કરેલા સ્થાને રુધિર જામી જાય છે.
$Fibrinogen$ અને $Prothrombin$ એ રુધિરમાં પહેલેથી જ હાજર નિષ્ક્રિય ઘટકો છે,જ્યારે $Heparin$ એ પ્રતિ-સ્કંદક (anticoagulant) છે જે રુધિરને જામતું અટકાવે છે.

(D) જાતિ એટલે સજીવોનો એવો સમૂહ જે આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
$1$. એક જ જાતિના સભ્યો સામાન્ય જનીન સંચય (gene pool) ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે એક જ જાતિની વસતિઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ થાય છે.
$2$. ઉત્પરિવર્તન અને પુનઃસંયોજનને કારણે જાતિના સભ્યોમાં કુદરતી રીતે ભિન્નતાઓ ઉદ્ભવે છે.
$3$. પ્રજનન અલગતા (reproductive isolation) એ એક જાતિને બીજી જાતિથી અલગ પાડતી મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
$4$. તેથી,'જાતિની વસતિ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ થતો નથી' તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે જનીન પ્રવાહ એ જાતિની જનીનિક અખંડિતતા જાળવી રાખતી એક પાયાની પ્રક્રિયા છે.

(C) વનસ્પતિ ઉદ્યાનો નવસ્થાન $(ex-situ)$ સંરક્ષણના કેન્દ્રો તરીકે કાર્ય કરે છે. તેમનું સૌથી મહત્વનું કાર્ય વનસ્પતિની પ્રજાતિઓ,ખાસ કરીને દુર્લભ અને ભયગ્રસ્ત પ્રજાતિઓનું જતન કરવાનું છે,જે તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનની બહાર નિયંત્રિત વાતાવરણમાં જર્મપ્લાઝમ જાળવીને કરવામાં આવે છે. આનાથી વનસ્પતિઓની જનીનિક વિવિધતા ભવિષ્યના સંશોધન અને પુનઃસ્થાપન માટે સુરક્ષિત રહે છે.

(A) $Reverse \text{ } transcriptase$ ઉત્સેચક એ $RNA$-ડીપેન્ડન્ટ $DNA$ પોલીમરેઝ છે.
તે $RNA$ અણુને ટેમ્પલેટ તરીકે વાપરીને $DNA$ ના સંશ્લેષણને ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયાને $Reverse \text{ } transcription$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તે સામાન્ય રીતે $HIV$ જેવા રેટ્રોવાયરસમાં જોવા મળે છે.

(C) ડાર્વિનનો નૈસર્ગિક પસંદગીનો સિદ્ધાંત જણાવે છે કે જે સજીવોમાં અનુકૂળ ભિન્નતાઓ હોય છે,તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં વધુ સારી રીતે અનુકૂલિત થાય છે અને તેમના અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાની અને પ્રજનનની તકો વધુ હોય છે.
જંતુનાશકો સામે પ્રતિરોધક કીટકોના કિસ્સામાં,જંતુનાશકોનો ઉપયોગ એક પસંદગીના દબાણ (selective pressure) તરીકે કાર્ય કરે છે.
જે કીટકોમાં જંતુનાશક સામે પ્રતિરોધક શક્તિ આપતું યાદચ્છિક વિકૃતિ (random mutation) હોય છે,તેઓ જીવિત રહે છે,જ્યારે અન્ય મૃત્યુ પામે છે.
આ પ્રતિરોધક કીટકો ત્યારબાદ પ્રજનન કરે છે અને પ્રતિરોધક જનીન તેમની સંતતિમાં ઉતારે છે.
પેઢી દર પેઢી,પ્રતિરોધક કીટકોની વસ્તીમાં વધારો થાય છે,જે નૈસર્ગિક પસંદગીનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(A) એન્ટિબાયોટિક-પ્રતિરોધક બેક્ટેરિયલ મ્યુટન્ટ્સ અગાઉથી અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે પર્યાવરણ દ્વારા પ્રેરિત નથી,તે સાબિત કરવા માટે $Replica \ plating$ (રેપ્લિકા પ્લેટિંગ) તકનીકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ પ્રયોગ $Joshua \ Lederberg$ અને $Esther \ Lederberg$ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
આ પ્રક્રિયામાં,બેક્ટેરિયલ કોલોની ધરાવતી માસ્ટર પ્લેટને મખમલ (velvet) થી ઢંકાયેલા બ્લોક પર દબાવવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને એન્ટિબાયોટિક (જેમ કે સ્ટ્રેપ્ટોમાયસીન) ધરાવતી નવી પ્લેટ પર સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
એન્ટિબાયોટિક પ્લેટ પર જે કોલોનીઓ ઉગે છે તે માસ્ટર પ્લેટ પરની કોલોનીઓના સ્થાન સાથે બરાબર મેળ ખાય છે,જે સાબિત કરે છે કે એન્ટિબાયોટિકના સંપર્ક પહેલાં જ વસ્તીમાં પ્રતિરોધકતા હાજર હતી.

(C) ડચ વનસ્પતિશાસ્ત્રી હ્યુગો દ-વ્રિસે $1901$ માં ઉત્ક્રાંતિનો વિકૃતિવાદ (Mutation Theory) રજૂ કર્યો હતો. તેમણે તેમના પ્રયોગો 'ઈવનિંગ પ્રિમરોઝ' (Evening Primrose) પર કર્યા હતા, જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Oenothera$ $lamarckiana$ છે. તેમણે આ વનસ્પતિઓના સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotype) માં અચાનક અને વારસાગત ફેરફારો જોયા, જેને તેમણે 'વિકૃતિ' (Mutation) તરીકે ઓળખાવ્યા. ડાર્વિનના સિદ્ધાંતથી વિપરીત, જે નાના અને સતત ફેરફારો પર ભાર મૂકે છે, દ-વ્રિસે સૂચવ્યું કે ઉત્ક્રાંતિ એ મોટી અને અસતત વિવિધતાઓને કારણે થતી એક ઝડપી પ્રક્રિયા છે.

(B) માઈટોકોન્ડ્રિયલ $DNA$ $(mtDNA)$ ના તફાવતનો અભ્યાસ માનવ ઉત્ક્રાંતિ અંગે મહત્વપૂર્ણ પુરાવા પૂરા પાડે છે. $mtDNA$ માતૃવંશીય રીતે વારસામાં મળે છે અને તેમાં પ્રમાણમાં સ્થિર દરે વિકૃતિઓ (mutations) જોવા મળે છે,તેથી તે આણ્વિક ઘડિયાળ તરીકે કાર્ય કરે છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે વિશ્વના અન્ય ભાગોની વસ્તીની તુલનામાં આફ્રિકાની માનવ વસ્તીમાં આનુવંશિક વિવિધતાનું પ્રમાણ વધુ છે. આફ્રિકન વસ્તીમાં આ ઉચ્ચ આનુવંશિક વિવિધતા સૂચવે છે કે તેઓ લાંબા સમયથી અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જે 'આઉટ ઓફ આફ્રિકા' સિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે,જે મુજબ આધુનિક માનવ ($Homo$ $sapiens$) અન્ય ખંડોમાં સ્થળાંતર કરતા પહેલા આફ્રિકામાં ઉદ્ભવ્યા હતા.

(D) વિકલ્પ $D$ માં વર્ણવેલ પ્રયોગ $Francesco$ $Redi$ અને ત્યારબાદ $Louis$ $Pasteur$ ના કાર્ય પર આધારિત છે.
સીલબંધ પાત્રમાં માંસના સૂપ અથવા માંસને ઉકાળવાથી,ગરમી અગાઉથી હાજર રહેલા કોઈપણ સૂક્ષ્મજીવોને મારી નાખે છે અને સીલ નવા સજીવોને પ્રવેશતા અટકાવે છે.
સીલબંધ અને ઉકાળેલા પાત્રમાં કોઈ જીવન દેખાયું ન હોવાથી,તે 'સ્વયંભૂ ઉત્પત્તિ' (Abiogenesis) ના સિદ્ધાંત વિરુદ્ધ મજબૂત પુરાવા પૂરા પાડે છે,જે દાવો કરતું હતું કે જીવન નિર્જીવ પદાર્થોમાંથી ઉદ્ભવી શકે છે.

(B) રેડિયો-કાર્બન ડેટિંગ પદ્ધતિનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે તાજેતરના કાર્બનિક પદાર્થો ($50,000$ વર્ષ સુધી) માટે થાય છે.
જોકે,પ્રાચીન અશ્મિઓ અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સ્તરોની ઉંમર નક્કી કરવા માટે,પોટૅશિયમ-આર્ગોન $(K-Ar)$ ડેટિંગ પદ્ધતિ અત્યંત સચોટ અને વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.
તે અશ્મિઓ સાથે સંકળાયેલા જ્વાળામુખીના ખડકોમાં રેડિયોએક્ટિવ પોટૅશિયમ-$40$ નું આર્ગોન-$40$ માં થતા ક્ષયને માપે છે,જે વૈજ્ઞાનિકોને લાખો વર્ષ જૂના નમૂનાઓની ઉંમર નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે.

(A) વેલિયમ (એક પ્રકારની બેન્ઝોડાયઝેપિન) મધ્યસ્થ ચેતાતંત્રના અવસાદક (depressant) તરીકે કાર્ય કરે છે. તે મગજમાં ન્યુરોટ્રાન્સમીટર $GABA$ ની અસરને વધારે છે,જે શાંતિ,આરામ અને સુસ્તીની લાગણી ઉત્પન્ન કરે છે. મોર્ફિન એ ઓપિયોઇડ એનાલજેસિક છે,હશીશ એ કેનાબીનોઇડ (ભ્રામક) છે,અને એમ્ફેટામાઈન્સ એ ઉત્તેજક (stimulants) પદાર્થો છે.

(B) પશ્મીના ઊન $Capra \text{ } hircus$ પ્રજાતિમાંથી મેળવવામાં આવે છે, જેને સામાન્ય રીતે પશ્મીના બકરી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ બકરીઓ હિમાલયના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં, ખાસ કરીને લદ્દાખ અને કાશ્મીરમાં જોવા મળે છે. વિશ્વવિખ્યાત અને અત્યંત મૂલ્યવાન પશ્મીના ઊન બનાવવા માટે આ બકરીઓના શરીરના નીચેના ભાગના મુલાયમ વાળનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

(C) વિકૃતિ સંવર્ધન (Mutation breeding) એ વનસ્પતિ સંવર્ધનમાં જનીનિક વિવિધતા ઉત્પન્ન કરવા માટે વપરાતી એક પદ્ધતિ છે.
ગામા કિરણો,જે કોબાલ્ટ-$60$ જેવા રેડિયોએક્ટિવ આઇસોટોપ્સમાંથી ઉત્સર્જિત થતા આયનીકરણ વિકિરણો છે,તેનો ઉપયોગ ધાન્ય પાકો સહિતની વનસ્પતિઓમાં વિકૃતિ સર્જવા માટે સૌથી સામાન્ય રીતે ભૌતિક મ્યુટાજેન તરીકે થાય છે.
આ વિકિરણો વનસ્પતિના પેશીઓમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશીને $DNA$ ના ક્રમમાં ફેરફાર કરે છે,જે રોગ પ્રતિકારક શક્તિ અથવા વધુ ઉત્પાદન જેવા ઇચ્છનીય લક્ષણો તરફ દોરી શકે છે.

(B) જરાયુજ અંકુરણ (Vivipary) એ એવી ઘટના છે જેમાં બીજ પિતૃ વનસ્પતિ સાથે જોડાયેલા હોય ત્યારે જ અંકુરિત થાય છે. વાર્ષિક પાક વનસ્પતિઓમાં,આ લક્ષણ અત્યંત અયોગ્ય છે કારણ કે જો બીજ માતૃ વનસ્પતિ પર જ અંકુરિત થઈ જાય,તો તેને લણી શકાતા નથી,સૂકવી શકાતા નથી કે આગામી વાવણીની સીઝન માટે સંગ્રહ કરી શકાતા નથી. આના કારણે ખેતીના હેતુઓ માટે બીજનો સંગ્રહ કરવો અશક્ય બને છે,જેના પરિણામે પાકની ઉપજમાં નુકસાન થાય છે અને ભવિષ્યના ઉપયોગ માટે બીજને સાચવી શકાતા નથી.

(A) નોર્મન બોર્લોગને વૈશ્વિક સ્તરે 'હરિયાળી ક્રાંતિના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે ઘઉંની વધુ ઉત્પાદન આપતી જાતો વિકસાવી હતી,જેનાથી મેક્સિકો અને ભારત જેવા દેશોમાં ખાદ્ય ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો,જેના પરિણામે દુષ્કાળ નિવારવામાં અને ખાદ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ મળી હતી. તેથી,તેમનું નામ હરિયાળી ક્રાંતિ સાથે સંકળાયેલું છે.

(A) વૈશ્વિક અનાજ ઉત્પાદનમાં સૌથી વધુ ફાળો આપતા ત્રણ મુખ્ય પાક ઘઉં ($Triticum$ $aestivum$),ચોખા ($Oryza$ $sativa$) અને મકાઈ ($Zea$ $mays$) છે.
આ પાકો વિશ્વની મોટાભાગની માનવ વસ્તી માટે કેલરી અને પોષણના પ્રાથમિક સ્ત્રોત છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) જનીનિક ઇજનેરી $(GE)$ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ પાકનો પ્રવેશ અનેક નૈતિક અને સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓ જન્માવે છે. મુખ્ય ચિંતાઓમાંની એક આડી જનીન સ્થાનાંતરણ (horizontal gene transfer) ની સંભાવના છે,જે નવા વાઇરલ સ્ટ્રેન્સના વિકાસ અથવા ખોરાકની સાંકળમાં અજાણતા એલર્જન અને ઝેરી દ્રવ્યોના પ્રવેશ તરફ દોરી શકે છે. આ ઉપરાંત,જૈવવિવિધતા પર લાંબા ગાળાની અસર અને જનીન પ્રવાહ દ્વારા 'સુપરવીડ્સ' (superweeds) બનવાની સંભાવના અંગે પણ ચિંતાઓ છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી વિકલ્પ $D$ એ સૌથી વધુ વૈજ્ઞાનિક રીતે મહત્વનું કારણ છે.

(D) જનીનિક સંકેતો સર્વવ્યાપી છે,જેનો અર્થ એ છે કે બૅક્ટરિયાથી લઈને મનુષ્ય સુધીના લગભગ તમામ સજીવોમાં સમાન કોડોન સમાન એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે. આ સર્વવ્યાપકતાને કારણે,જ્યારે માનવ જનીનને બૅક્ટરિયાના પ્લાઝમિડમાં દાખલ કરીને બૅક્ટરિયાના કોષમાં પ્રવેશ કરાવવામાં આવે છે,ત્યારે બૅક્ટરિયાની કોષીય મશીનરી માનવ જનીનનું સફળતાપૂર્વક પ્રત્યાંકન (transcription) અને ભાષાંતર (translation) કરીને માનવ પ્રોટીન બનાવી શકે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$A$. ટુંડ્ર પ્રદેશ $Permafrost$ (કાયમી થીજી ગયેલી જમીન) દ્વારા લાક્ષણિક છે,જે જમીનનું એક સ્તર છે જે આખું વર્ષ થીજી ગયેલું રહે છે. આ સાચી જોડ છે.
$B$. સવાના બાયોમ ઘાસ અને છૂટાછવાયા વૃક્ષો દ્વારા પ્રભુત્વ ધરાવે છે,જેમાં $Acacia$ (બાવળ) એક લાક્ષણિક વૃક્ષ પ્રજાતિ છે. આ સાચી જોડ છે.
$C$. પ્રેઅરી એ સમશીતોષ્ણ ઘાસના મેદાનોનો બાયોમ છે. $Epiphytes$ (અધિપાદપ - જે વનસ્પતિ અન્ય વનસ્પતિ પર ઉગે છે) ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનોની લાક્ષણિકતા છે,સમશીતોષ્ણ ઘાસના મેદાનોની નહીં. તેથી,આ જોડ અસંગત છે.
$D$. શંકુદ્રુમ જંગલો (ટેગા) માં પાઈન અને સ્પ્રુસ જેવા અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનું પ્રભુત્વ હોય છે,જે $Evergreen$ (સદાહરિત) વૃક્ષો છે. આ સાચી જોડ છે.

(B) ભક્ષકોથી બચવાની પદ્ધતિઓ એવા અનુકૂલનો છે જે સજીવોને જીવિત રહેવામાં મદદ કરે છે.
$1$. પુફર ફિશ પોતાનું કદ મોટું કરવા માટે હવા ગળે છે જેથી તેને ગળવી મુશ્કેલ બને.
$2$. કેમેલિયોન આસપાસના વાતાવરણ સાથે ભળી જવા માટે રંગ બદલે છે.
$3$. સાપમાં રહેલા ઝેરી દાંત મુખ્યત્વે શિકાર કરવા અથવા ભક્ષકો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે વપરાય છે.
$4$. ફૂદા (moths) માં રંગ બદલવો એ ભક્ષકોથી બચવા માટેની કોઈ પ્રમાણિત પદ્ધતિ નથી; જોકે કેટલાક ફૂદા અનુકરણ (mimicry) કે છદ્માવરણ (cryptic coloration) નો ઉપયોગ કરે છે,પરંતુ કેમેલિયોનની જેમ સક્રિય રીતે રંગ બદલવાની ક્ષમતા ફૂદામાં હોતી નથી. તેથી,વિકલ્પ $B$ એ ખોટું ઉદાહરણ છે.

(A) પૃથ્વી પરના કુલ મીઠાપાણીનો જથ્થો વિવિધ સ્વરૂપોમાં વહેંચાયેલો છે. વિશ્વના કુલ મીઠાપાણીનો આશરે $70\%$ જથ્થો ધ્રુવીય બરફ અને હિમનદીઓના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત છે. આ પાણી માનવ વપરાશ માટે સરળતાથી ઉપલબ્ધ નથી કારણ કે તે ઍન્ટાર્કટિકા,ગ્રીનલેન્ડ અને પર્વતીય હિમનદીઓના બરફમાં થીજી ગયેલું છે.

(C) જ્યારે યોગ્ય નિકાલની વ્યવસ્થા વગર લાંબા સમય સુધી ખેતરોમાં સિંચાઈ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પાણીનું બાષ્પીભવન થાય છે અને જમીનમાં ક્ષાર રહી જાય છે. આ પ્રક્રિયાને કારણે જમીનના ઉપરના સ્તરમાં ક્ષાર જમા થાય છે,જેને જમીનની ક્ષારતા (Soil Salinity) કહેવામાં આવે છે. ખેતીની પદ્ધતિઓમાં આ એક ગંભીર પર્યાવરણીય સમસ્યા છે.

(D) ભારતમાં જૈવવિવિધતા ધારો (Biological Diversity Act) સંસદ દ્વારા વર્ષ $2002$ માં પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.
આ કાયદો જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણ,તેના ઘટકોના ટકાઉ ઉપયોગ અને જૈવિક સંસાધનો તથા જ્ઞાનના ઉપયોગથી ઉદ્ભવતા લાભોની ન્યાયી અને સમાન વહેંચણી માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો.

(D) $IUCN$ ની ભયગ્રસ્ત જાતિઓની રેડ લિસ્ટ મુજબ લાલ પાંડા $(Ailurus fulgens)$ ને $Endangered$ (નાશપ્રાયઃ) શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે.
આ વર્ગીકરણ તેમના નિવાસસ્થાનના નાશ,વિખંડન અને શિકારને કારણે તેમની વસ્તીમાં થયેલા નોંધપાત્ર ઘટાડાને કારણે કરવામાં આવ્યું છે.

(D) ક્લોરિન,ઓઝોન અને ક્લોરોમાઇનનો ઉપયોગ પીવાના પાણીના શુદ્ધીકરણ માટે જંતુનાશક તરીકે કરવામાં આવે છે જેથી રોગકારક જીવાણુઓનો નાશ કરી શકાય અને પાણી સુરક્ષિત બને. ફિનાઇલ એ મુખ્યત્વે ભોંયતળિયા અને સપાટીઓની સફાઈ માટે વપરાતું જંતુનાશક છે,પરંતુ તે ઝેરી હોવાથી પીવાના પાણીના શુદ્ધીકરણ માટે યોગ્ય નથી.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સૂર્ય-ઊર્જા એ ઊર્જાનો સ્વચ્છ અને પુનઃપ્રાપ્ય સ્ત્રોત છે જે ગ્રીનહાઉસ અસરમાં ફાળો આપતું નથી.
તેનાથી વિપરીત,અશ્મિભૂત બળતણ અને જૈવભારના દહનથી $CO_2$ મુક્ત થાય છે,જે એક ગ્રીનહાઉસ વાયુ છે.
ન્યુક્લિઅર ઊર્જા જોખમી કિરણોત્સર્ગી કચરાના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલી છે.
તેથી,સૂર્ય-ઊર્જા અને ગ્રીનહાઉસ અસરની જોડ અસંગત છે.

(C) પૃથ્વી પર આવતી સૌર ઉર્જા ગ્રીનહાઉસ અસર માટે જવાબદાર નથી.
વાતાવરણમાં ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ જેવા કે $CO_2$ નું પ્રમાણ વધવું,જે ઉદ્યોગો અથવા પરિવહનના સાધનોમાં અશ્મિભૂત બળતણ અથવા બાયોમાસના સંપૂર્ણ દહન દ્વારા મુક્ત થાય છે,તે પૃથ્વી પરથી ઇન્ફ્રારેડ કિરણોત્સર્ગના પુનઃ ઉત્સર્જનને અટકાવે છે અને પૃથ્વીના તાપમાનમાં વધારો કરે છે.