Gujarati

Scalar or Dot product of two vectors and its applications Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Scalar or Dot product of two vectors and its applications

923+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 23 of 923 questions in Gujarati

901
MediumMCQ
જો $\vec{\alpha} = 3\hat{i} - \hat{k}$,$|\vec{\beta}| = \sqrt{5}$,અને $\vec{\alpha} \cdot \vec{\beta} = 3$ હોય,તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો જેની પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{\alpha}$ અને $\vec{\beta}$ છે.
A
$\sqrt{17}$
B
$\sqrt{14}$
C
$\sqrt{7}$
D
$\sqrt{41}$

Solution

(D) પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{\alpha}$ અને $\vec{\beta}$ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $|\vec{\alpha} \times \vec{\beta}|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{\alpha} \times \vec{\beta}|^2 = |\vec{\alpha}|^2 |\vec{\beta}|^2 - (\vec{\alpha} \cdot \vec{\beta})^2$.
પ્રથમ,$|\vec{\alpha}|^2$ ની ગણતરી કરો:
$|\vec{\alpha}|^2 = 3^2 + 0^2 + (-1)^2 = 9 + 1 = 10$.
આપેલ છે કે $|\vec{\beta}| = \sqrt{5}$,તેથી $|\vec{\beta}|^2 = 5$.
આપેલ છે કે $\vec{\alpha} \cdot \vec{\beta} = 3$,તેથી $(\vec{\alpha} \cdot \vec{\beta})^2 = 3^2 = 9$.
હવે,આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકો:
$|\vec{\alpha} \times \vec{\beta}|^2 = (10)(5) - 9 = 50 - 9 = 41$.
તેથી,ક્ષેત્રફળ $|\vec{\alpha} \times \vec{\beta}| = \sqrt{41}$ છે.
902
MediumMCQ
જો $\theta$ એ બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો હોય કે જેથી $|\vec{a}|=7$,$|\vec{b}|=1$ અને $|\vec{a} \times \vec{b}|^2 = k^2 - (\vec{a} \cdot \vec{b})^2$ થાય,તો $k$ અને $\theta$ ની કિંમતો શોધો.
A
$k=1, \theta=45^{\circ}$
B
$k=7, \theta=60^{\circ}$
C
$k=49, \theta=90^{\circ}$
D
$k=7$ અને $\theta$ કોઈપણ હોઈ શકે

Solution

(D) આપણને સંબંધ $|\vec{a} \times \vec{b}|^2 = k^2 - (\vec{a} \cdot \vec{b})^2$ આપેલ છે.
આને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $k^2 = |\vec{a} \times \vec{b}|^2 + (\vec{a} \cdot \vec{b})^2$ મળે છે.
સદિશ ગુણાકાર અને અદિશ ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ,આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a}||\vec{b}| \sin \theta$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta$ થાય.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$k^2 = (|\vec{a}||\vec{b}| \sin \theta)^2 + (|\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta)^2$
$k^2 = |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)$
કારણ કે $\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$,તેથી $k^2 = |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2$ થાય.
$|\vec{a}|=7$ અને $|\vec{b}|=1$ આપેલ હોવાથી,$k^2 = (7)^2 \times (1)^2 = 49$ મળે.
તેથી,$k = 7$.
આ સમીકરણ કોઈપણ $\theta$ માટે સાચું હોવાથી,$\theta$ કોઈપણ મૂલ્ય હોઈ શકે છે.
903
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{\alpha}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{\beta}=\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}$ અને $\vec{\gamma}=-\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ ત્રણ સદિશો છે. $\vec{\alpha}$ અને $\vec{\beta}$ ના સમતલમાં રહેલ એક સદિશ $\vec{\delta}$,જેનો $\vec{\gamma}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{1}{\sqrt{3}}$ હોય,તે શોધો.
A
$-\hat{i}-3\hat{j}-3\hat{k}$
B
$\hat{i}-3\hat{j}-3\hat{k}$
C
$-\hat{i}+3\hat{j}+3\hat{k}$
D
$\hat{i}+3\hat{j}-3\hat{k}$

Solution

(C) સદિશ $\vec{\delta}$ એ $\vec{\alpha}$ અને $\vec{\beta}$ ના સમતલમાં હોવાથી,આપણે $\vec{\delta} = \vec{\alpha} + \lambda \vec{\beta}$ લખી શકીએ,જ્યાં $\lambda$ એક અદિશ છે.
આપેલ સદિશોની કિંમત મૂકતા,$\vec{\delta} = (\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}) + \lambda(\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}) = (1+\lambda)\hat{i} + (1-\lambda)\hat{j} + (1-\lambda)\hat{k}$.
$\vec{\delta}$ નો $\vec{\gamma}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{\vec{\delta} \cdot \vec{\gamma}}{|\vec{\gamma}|} = \frac{1}{\sqrt{3}}$ છે.
અદિશ ગુણાકાર ગણતા: $\vec{\delta} \cdot \vec{\gamma} = (1+\lambda)(-1) + (1-\lambda)(1) + (1-\lambda)(-1) = -1 - \lambda + 1 - \lambda - 1 + \lambda = -1 - \lambda$.
માન $|\vec{\gamma}| = \sqrt{(-1)^2 + 1^2 + (-1)^2} = \sqrt{3}$.
તેથી,$\frac{-1-\lambda}{\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}} \Rightarrow -1-\lambda = 1 \Rightarrow \lambda = -2$.
$\lambda = -2$ ની કિંમત $\vec{\delta}$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,$\vec{\delta} = (1-2)\hat{i} + (1-(-2))\hat{j} + (1-(-2))\hat{k} = -\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}$.
904
MediumMCQ
ઘનના કોઈપણ બે વિકર્ણો વચ્ચેના ખૂણાનો કોસાઇન (cosine) શું છે?
A
$1/3$
B
$1/2$
C
$2/3$
D
$1/\sqrt{3}$

Solution

(A) ધારો કે ઘનના શિરોબિંદુઓ $(0,0,0)$ અને $(a,a,a)$ છે. ઘનના ચાર વિકર્ણોને વિરુદ્ધ શિરોબિંદુઓને જોડતા સદિશો દ્વારા દર્શાવી શકાય છે: $\vec{d_1} = (a,a,a)$,$\vec{d_2} = (-a,a,a)$,$\vec{d_3} = (a,-a,a)$,અને $\vec{d_4} = (a,a,-a)$.
દિશા ગુણોત્તર $(1,1,1)$ અને $(-1,1,1)$ ધરાવતા બે વિકર્ણોને ધ્યાનમાં લો.
બે સદિશો $\vec{u} = (a_1, b_1, c_1)$ અને $\vec{v} = (a_2, b_2, c_2)$ વચ્ચેના ખૂણા $\theta$ નો કોસાઇન $\cos \theta = \frac{|a_1 a_2 + b_1 b_2 + c_1 c_2|}{\sqrt{a_1^2 + b_1^2 + c_1^2} \sqrt{a_2^2 + b_2^2 + c_2^2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\cos \theta = \frac{|(1)(-1) + (1)(1) + (1)(1)|}{\sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} \sqrt{(-1)^2 + 1^2 + 1^2}} = \frac{|-1 + 1 + 1|}{\sqrt{3} \sqrt{3}} = \frac{1}{3}$.
આમ,ઘનના કોઈપણ બે વિકર્ણો વચ્ચેના ખૂણાનો કોસાઇન $1/3$ છે.
905
MediumMCQ
ઘનના બે વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો હોય?
A
$\cos ^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
B
$\sin ^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
C
$\frac{\pi}{2}-\cos ^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
D
$\frac{\pi}{2}-\sin ^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$

Solution

(A) ધારો કે ઘનના શિરોબિંદુઓ $O(0,0,0)$,$A(a,0,0)$,$B(a,a,0)$,$C(a,a,a)$,$D(0,a,a)$,$E(0,0,a)$,$F(a,0,a)$,અને $G(0,a,0)$ છે.
ઘનના બે વિકર્ણો ધ્યાનમાં લો,ઉદાહરણ તરીકે,$(0,0,0)$ થી $(a,a,a)$ ને જોડતો વિકર્ણ અને $(a,0,0)$ થી $(0,a,a)$ ને જોડતો વિકર્ણ.
પ્રથમ વિકર્ણની દિશામાં સદિશ $\vec{v_1} = a\hat{i} + a\hat{j} + a\hat{k}$ છે.
બીજા વિકર્ણની દિશામાં સદિશ $\vec{v_2} = -a\hat{i} + a\hat{j} + a\hat{k}$ છે.
આ બે સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\cos \theta = \frac{|\vec{v_1} \cdot \vec{v_2}|}{|\vec{v_1}| |\vec{v_2}|}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{v_1} \cdot \vec{v_2} = (a)(-a) + (a)(a) + (a)(a) = -a^2 + a^2 + a^2 = a^2$.
$|\vec{v_1}| = \sqrt{a^2 + a^2 + a^2} = a\sqrt{3}$.
$|\vec{v_2}| = \sqrt{(-a)^2 + a^2 + a^2} = a\sqrt{3}$.
$\cos \theta = \frac{a^2}{(a\sqrt{3})(a\sqrt{3})} = \frac{a^2}{3a^2} = \frac{1}{3}$.
તેથી,$\theta = \cos ^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$.
Solution diagram
906
DifficultMCQ
ધારો કે $P$ એ સદિશો $\overrightarrow{AB}=3\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\overrightarrow{AC}=\hat{i}-\hat{j}+3\hat{k}$ ના સમતલમાં આવેલું એક બિંદુ છે,જેથી $P$ એ રેખાઓ $AB$ અને $AC$ થી સમાન અંતરે છે. જો $|\overrightarrow{AP}|=\frac{\sqrt{5}}{2}$ હોય,તો ત્રિકોણ $ABP$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો:
A
$2$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{\sqrt{30}}{4}$
D
$\frac{\sqrt{26}}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $\theta$ એ $\overrightarrow{AB}$ અને $\overrightarrow{AP}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે. $P$ એ $AB$ અને $AC$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$AP$ એ $\angle BAC$ નો દ્વિભાજક છે. ધારો કે $\angle BAC = 2\alpha$. તેથી $\angle BAP = \alpha$.
પ્રથમ,$\cos(2\alpha) = \frac{\overrightarrow{AB} \cdot \overrightarrow{AC}}{|\overrightarrow{AB}| |\overrightarrow{AC}|} = \frac{(3)(1) + (1)(-1) + (-1)(3)}{\sqrt{3^2+1^2+(-1)^2} \sqrt{1^2+(-1)^2+3^2}} = \frac{3-1-3}{\sqrt{11} \cdot \sqrt{11}} = -\frac{1}{11}$ ગણીએ.
નિત્યસમ $\cos(2\alpha) = 1 - 2\sin^2(\alpha)$ નો ઉપયોગ કરતા,$1 - 2\sin^2(\alpha) = -\frac{1}{11}$,જેનો અર્થ છે કે $2\sin^2(\alpha) = \frac{12}{11}$,તેથી $\sin^2(\alpha) = \frac{6}{11}$ અને $\sin(\alpha) = \sqrt{\frac{6}{11}}$.
$\triangle ABP$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\overrightarrow{AB}| |\overrightarrow{AP}| \sin(\alpha)$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\text{Area} = \frac{1}{2} \cdot \sqrt{11} \cdot \frac{\sqrt{5}}{2} \cdot \sqrt{\frac{6}{11}} = \frac{1}{2} \cdot \frac{\sqrt{5}}{2} \cdot \sqrt{6} = \frac{\sqrt{30}}{4}$.
Solution diagram
907
DifficultMCQ
ધારો કે $PQR$ એક ત્રિકોણ છે જેથી $\overrightarrow{PQ}=-2\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$ અને $\overrightarrow{PR}=a\hat{i}+b\hat{j}-4\hat{k}$,જ્યાં $a, b \in \mathbb{Z}$. ધારો કે $S$ એ $QR$ પરનું બિંદુ છે,જે રેખાઓ $PQ$ અને $PR$ થી સમાન અંતરે છે. જો $|\overrightarrow{PR}|=9$ અને $\overrightarrow{PS}=\hat{i}-7\hat{j}+2\hat{k}$ હોય,તો $3a-4b$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$30$
B
$37$
C
$40$
D
$35$

Solution

(B) આપેલ છે $\overrightarrow{PQ}=-2\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$,તેથી $|\overrightarrow{PQ}| = \sqrt{(-2)^2+(-1)^2+2^2} = \sqrt{4+1+4} = 3$.
આપેલ છે $\overrightarrow{PR}=a\hat{i}+b\hat{j}-4\hat{k}$ અને $|\overrightarrow{PR}|=9$,તેથી $a^2+b^2+(-4)^2 = 9^2 \implies a^2+b^2+16=81 \implies a^2+b^2=65$ ...$(1)$.
આપેલ છે $\overrightarrow{PS}=\hat{i}-7\hat{j}+2\hat{k}$,તેથી $|\overrightarrow{PS}| = \sqrt{1^2+(-7)^2+2^2} = \sqrt{1+49+4} = \sqrt{54} = 3\sqrt{6}$.
જેમ કે $S$ એ $PQ$ અને $PR$ થી સમાન અંતરે છે,$PS$ એ $\angle QPR$ નો ખૂણા દ્વિભાજક છે. ધારો કે $\angle QPS = \angle RPS = \theta$.
તો $\cos \theta = \frac{\overrightarrow{PQ} \cdot \overrightarrow{PS}}{|\overrightarrow{PQ}| |\overrightarrow{PS}|} = \frac{(-2)(1)+(-1)(-7)+(2)(2)}{3 \cdot 3\sqrt{6}} = \frac{-2+7+4}{9\sqrt{6}} = \frac{9}{9\sqrt{6}} = \frac{1}{\sqrt{6}}$.
વળી,$\cos \theta = \frac{\overrightarrow{PR} \cdot \overrightarrow{PS}}{|\overrightarrow{PR}| |\overrightarrow{PS}|} = \frac{(a)(1)+(b)(-7)+(-4)(2)}{9 \cdot 3\sqrt{6}} = \frac{a-7b-8}{27\sqrt{6}}$.
$\cos \theta$ માટે બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $\frac{1}{\sqrt{6}} = \frac{a-7b-8}{27\sqrt{6}} \implies a-7b-8 = 27 \implies a-7b = 35$ ...$(2)$.
$(1)$ પરથી,$a^2+b^2=65$. $a=35+7b$ ને $(1)$ માં મૂકતા: $(35+7b)^2+b^2=65 \implies 1225+490b+49b^2+b^2=65 \implies 50b^2+490b+1160=0 \implies 5b^2+49b+116=0$.
$b$ માટે ઉકેલતા: $b = \frac{-49 \pm \sqrt{49^2-4(5)(116)}}{10} = \frac{-49 \pm \sqrt{2401-2320}}{10} = \frac{-49 \pm \sqrt{81}}{10} = \frac{-49 \pm 9}{10}$.
તેથી $b = -4$ અથવા $b = -5.8$. કારણ કે $b \in \mathbb{Z}$,$b=-4$.
પછી $a = 35+7(-4) = 35-28 = 7$.
આમ,$3a-4b = 3(7)-4(-4) = 21+16 = 37$.
Solution diagram
908
DifficultMCQ
ત્રણ એકમ સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ માટે જે $|\vec{a}-\vec{b}|^{2}+|\vec{b}-\vec{c}|^{2}+|\vec{c}-\vec{a}|^{2}=9$ અને $|2\vec{a}+k\vec{b}+k\vec{c}|=3$ નું સમાધાન કરે છે,તો $k$ ની ધન કિંમત શોધો:
A
$3$
B
$6$
C
$4$
D
$5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$.
આપેલ સમીકરણનું વિસ્તરણ કરતા:
$|\vec{a}-\vec{b}|^{2}+|\vec{b}-\vec{c}|^{2}+|\vec{c}-\vec{a}|^{2}=9$
$(|\vec{a}|^{2}+|\vec{b}|^{2}-2\vec{a}\cdot\vec{b}) + (|\vec{b}|^{2}+|\vec{c}|^{2}-2\vec{b}\cdot\vec{c}) + (|\vec{c}|^{2}+|\vec{a}|^{2}-2\vec{c}\cdot\vec{a}) = 9$
$2(|\vec{a}|^{2}+|\vec{b}|^{2}+|\vec{c}|^{2}) - 2(\vec{a}\cdot\vec{b}+\vec{b}\cdot\vec{c}+\vec{c}\cdot\vec{a}) = 9$
$2(1+1+1) - 2(\vec{a}\cdot\vec{b}+\vec{b}\cdot\vec{c}+\vec{c}\cdot\vec{a}) = 9$
$6 - 2(\vec{a}\cdot\vec{b}+\vec{b}\cdot\vec{c}+\vec{c}\cdot\vec{a}) = 9$
$\vec{a}\cdot\vec{b}+\vec{b}\cdot\vec{c}+\vec{c}\cdot\vec{a} = -\frac{3}{2}$
હવે,$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}|^{2} = |\vec{a}|^{2}+|\vec{b}|^{2}+|\vec{c}|^{2} + 2(\vec{a}\cdot\vec{b}+\vec{b}\cdot\vec{c}+\vec{c}\cdot\vec{a}) = 3 + 2(-\frac{3}{2}) = 0$ ધ્યાનમાં લો.
તેથી,$\vec{a}+\vec{b}+\vec{c} = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{b}+\vec{c} = -\vec{a}$.
આને બીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$|2\vec{a}+k(\vec{b}+\vec{c})| = 3$
$|2\vec{a}+k(-\vec{a})| = 3$
$|(2-k)\vec{a}| = 3$
કારણ કે $|\vec{a}| = 1$,તેથી $|2-k| = 3$.
આથી $2-k = 3$ અથવા $2-k = -3$.
$k = -1$ અથવા $k = 5$.
$k$ ની ધન કિંમત $5$ છે.
909
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{a}=2\hat{i}+\hat{j}-2\hat{k}$,$\vec{b}=\hat{i}+\hat{j}$ અને $\vec{c}=\vec{a}\times\vec{b}$ છે. ધારો કે $\vec{d}$ એવો સદિશ છે કે જેથી $|\vec{d}-\vec{a}|=\sqrt{11}$,$|\vec{c}\times\vec{d}|=3$ અને $\vec{c}$ તથા $\vec{d}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{4}$ છે. તો $\vec{a}\cdot\vec{d}$ ની કિંમત શોધો.
A
$11$
B
$3$
C
$0$
D
$1$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,$\vec{c} = \vec{a} \times \vec{b}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{c} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & 1 & -2 \\ 1 & 1 & 0 \end{vmatrix} = \hat{i}(0 - (-2)) - \hat{j}(0 - (-2)) + \hat{k}(2 - 1) = 2\hat{i} - 2\hat{j} + \hat{k}$.
તેનું માન $|\vec{c}| = \sqrt{2^2 + (-2)^2 + 1^2} = \sqrt{4+4+1} = 3$ છે.
આપેલ છે કે $|\vec{c} \times \vec{d}| = 3$,તેથી $|\vec{c}||\vec{d}| \sin(\frac{\pi}{4}) = 3$.
$|\vec{c}| = 3$ મૂકતા,$3|\vec{d}| \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} = 3$,જેનો અર્થ છે કે $|\vec{d}| = \sqrt{2}$.
આપેલ છે કે $|\vec{d}-\vec{a}| = \sqrt{11}$,બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$|\vec{d}|^2 + |\vec{a}|^2 - 2(\vec{a} \cdot \vec{d}) = 11$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{a}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-2)^2} = \sqrt{9} = 3$,તેથી $|\vec{a}|^2 = 9$.
કિંમતો મૂકતા: $2 + 9 - 2(\vec{a} \cdot \vec{d}) = 11$.
$11 - 2(\vec{a} \cdot \vec{d}) = 11$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $\vec{a} \cdot \vec{d} = 0$ મળે છે.
910
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}=2\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}$,$\vec{b}=\hat{i}+3\hat{j}-\hat{k}$ અને $\vec{c}=2\hat{i}+\hat{j}+3\hat{k}$ છે. ધારો કે $\vec{v}$ એ સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સમતલમાં આવેલો સદિશ છે,જેથી સદિશ $\vec{c}$ પર તેનો પ્રક્ષેપ $\frac{1}{\sqrt{14}}$ છે. તો $|\vec{v}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{21}}{2}$
B
$13$
C
$\frac{\sqrt{35}}{2}$
D
$7$

Solution

(C) સદિશ $\vec{v}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સમતલમાં હોવાથી,આપણે લખી શકીએ $\vec{v} = x\vec{a} + y\vec{b} = x(2\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}) + y(\hat{i}+3\hat{j}-\hat{k}) = (2x+y)\hat{i} + (3y-x)\hat{j} - (x+y)\hat{k}$.
સદિશ $\vec{c}$ પર $\vec{v}$ નો પ્રક્ષેપ $\left|\frac{\vec{v} \cdot \vec{c}}{|\vec{c}|}\right| = \frac{1}{\sqrt{14}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ,$|\vec{c}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + 3^2} = \sqrt{4+1+9} = \sqrt{14}$ શોધો.
હવે,$\vec{v} \cdot \vec{c} = (2x+y)(2) + (3y-x)(1) + (-x-y)(3) = 4x + 2y + 3y - x - 3x - 3y = 2y$.
તેથી,$\left|\frac{2y}{\sqrt{14}}\right| = \frac{1}{\sqrt{14}} \implies |2y| = 1 \implies y^2 = \frac{1}{4}$.
માનાંકનો વર્ગ $|\vec{v}|^2 = (2x+y)^2 + (3y-x)^2 + (x+y)^2 = 6x^2 + 11y^2$ થાય.
$y^2 = \frac{1}{4}$ મૂકતા,$|\vec{v}|^2 = 6x^2 + \frac{11}{4}$ મળે.
જો આપણે $x=1$ લઈએ,તો $|\vec{v}| = \sqrt{6 + 2.75} = \sqrt{8.75} = \sqrt{\frac{35}{4}} = \frac{\sqrt{35}}{2}$.
911
DifficultMCQ
ધારો કે સદિશ $\overrightarrow{a}=\sqrt{2}\hat{i}-\hat{j}+\lambda\hat{k}$,$\lambda>0$,એ સદિશ $\overrightarrow{b}=-\lambda^{2}\hat{i}+4\sqrt{2}\hat{j}+4\sqrt{2}\hat{k}$ સાથે ગુરુકોણ બનાવે છે અને ધન $z$-અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે,જ્યાં $\frac{\pi}{6} < \theta < \frac{\pi}{2}$ છે. જો $\lambda$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો ગણ $(\alpha, \beta)-\{\gamma\}$ હોય,તો $\alpha+\beta+\gamma$ ની કિંમત . . . . . . . થાય.
A
$5$
B
$4$
C
$6$
D
$7$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}=\sqrt{2}\hat{i}-\hat{j}+\lambda\hat{k}$ અને $\overrightarrow{b}=-\lambda^{2}\hat{i}+4\sqrt{2}\hat{j}+4\sqrt{2}\hat{k}$.
સદિશ $\overrightarrow{a}$ એ ધન $z$-અક્ષ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવતો હોવાથી,$\cos \theta = \frac{\overrightarrow{a} \cdot \hat{k}}{|\overrightarrow{a}|} = \frac{\lambda}{\sqrt{(\sqrt{2})^2+(-1)^2+\lambda^2}} = \frac{\lambda}{\sqrt{3+\lambda^2}}$.
આપેલ છે કે $\frac{\pi}{6} < \theta < \frac{\pi}{2}$,તેથી $\cos \frac{\pi}{2} < \cos \theta < \cos \frac{\pi}{6}$,જે સૂચવે છે કે $0 < \frac{\lambda}{\sqrt{3+\lambda^2}} < \frac{\sqrt{3}}{2}$.
અસમતાનો વર્ગ કરતા,$0 < \frac{\lambda^2}{3+\lambda^2} < \frac{3}{4}$.
$\lambda > 0$ હોવાથી,ડાબી બાજુ હંમેશા સાચી છે. જમણી બાજુ માટે,$4\lambda^2 < 9 + 3\lambda^2 \Rightarrow \lambda^2 < 9 \Rightarrow \lambda < 3$. તેથી $\lambda \in (0, 3)$....$(1)$
સદિશ $\overrightarrow{a}$ એ $\overrightarrow{b}$ સાથે ગુરુકોણ બનાવતો હોવાથી,$\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} < 0$.
$\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} = (\sqrt{2})(-\lambda^2) + (-1)(4\sqrt{2}) + (\lambda)(4\sqrt{2}) = -\sqrt{2}(\lambda^2 - 4\lambda + 4) = -\sqrt{2}(\lambda-2)^2 < 0$.
$\sqrt{2} > 0$ હોવાથી,$(\lambda-2)^2 > 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $\lambda \neq 2$....$(2)$
$(1)$ અને $(2)$ પરથી,$\lambda \in (0, 3) - \{2\}$.
આમ,$\alpha=0, \beta=3, \gamma=2$.
તેથી,$\alpha+\beta+\gamma = 0+3+2 = 5$.
912
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}-2\hat{j}+3\hat{k}$,$\vec{b}=2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$,$\vec{c}=\lambda\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{v}=\vec{a}\times\vec{b}$ છે. જો $\vec{v} \cdot \vec{c}=11$ હોય અને $\vec{b}$ નો $\vec{c}$ પરનો પ્રક્ષેપની લંબાઈ $p$ હોય,તો $9p^{2}$ ની કિંમત શોધો:
A
$9$
B
$6$
C
$4$
D
$12$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{a}=\hat{i}-2\hat{j}+3\hat{k}$,$\vec{b}=2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$,અને $\vec{c}=\lambda\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$.
પ્રથમ,$\vec{v} = \vec{a} \times \vec{b}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & -2 & 3 \\ 2 & 1 & -1 \end{vmatrix} = \hat{i}(2-3) - \hat{j}(-1-6) + \hat{k}(1+4) = -\hat{i} + 7\hat{j} + 5\hat{k}$.
આપેલ છે કે $\vec{v} \cdot \vec{c} = 11$,તેથી $(-\hat{i} + 7\hat{j} + 5\hat{k}) \cdot (\lambda\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 11$.
$-\lambda + 7 + 5 = 11 \Rightarrow -\lambda + 12 = 11 \Rightarrow \lambda = 1$.
હવે,$\vec{c} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$. $\vec{b}$ નો $\vec{c}$ પરનો પ્રક્ષેપની લંબાઈ $p = \left| \vec{b} \cdot \frac{\vec{c}}{|\vec{c}|} \right|$ છે.
$|\vec{c}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$.
$p = \left| (2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) \cdot \frac{(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{\sqrt{3}} \right| = \left| \frac{2 + 1 - 1}{\sqrt{3}} \right| = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
તેથી,$9p^2 = 9 \times \left( \frac{2}{\sqrt{3}} \right)^2 = 9 \times \frac{4}{3} = 12$.
913
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{AB} = 2 \hat{i} + 4 \hat{j} - 5 \hat{k}$ અને $\vec{AD} = \hat{i} + 2 \hat{j} + \lambda \hat{k}$,$\lambda \in R$. સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના વિકર્ણ $\vec{AC}$ પર સદિશ $\vec{v} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ નો પ્રક્ષેપ $1$ એકમ લંબાઈનો છે. જો $\alpha, \beta$,જ્યાં $\alpha > \beta$,એ સમીકરણ $\lambda^2 x^2 - 6 \lambda x + 5 = 0$ ના બીજ હોય,તો $2 \alpha - \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$6$

Solution

(C) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,વિકર્ણ $\vec{AC} = \vec{AB} + \vec{AD}$.
આપેલ છે કે $\vec{AB} = 2 \hat{i} + 4 \hat{j} - 5 \hat{k}$ અને $\vec{AD} = \hat{i} + 2 \hat{j} + \lambda \hat{k}$.
તેથી,$\vec{AC} = (2+1) \hat{i} + (4+2) \hat{j} + (-5+\lambda) \hat{k} = 3 \hat{i} + 6 \hat{j} + (\lambda - 5) \hat{k}$.
સદિશ $\vec{v} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ નો $\vec{AC}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\frac{|\vec{v} \cdot \vec{AC}|}{|\vec{AC}|} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$|\vec{v} \cdot \vec{AC}| = |(1)(3) + (1)(6) + (1)(\lambda - 5)| = |3 + 6 + \lambda - 5| = |\lambda + 4|$.
$|\vec{AC}| = \sqrt{3^2 + 6^2 + (\lambda - 5)^2} = \sqrt{9 + 36 + \lambda^2 - 10\lambda + 25} = \sqrt{\lambda^2 - 10\lambda + 70}$.
તેથી,$\frac{|\lambda + 4|}{\sqrt{\lambda^2 - 10\lambda + 70}} = 1 \Rightarrow (\lambda + 4)^2 = \lambda^2 - 10\lambda + 70$.
$\lambda^2 + 8\lambda + 16 = \lambda^2 - 10\lambda + 70 \Rightarrow 18\lambda = 54 \Rightarrow \lambda = 3$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $3^2 x^2 - 6(3)x + 5 = 0$ બને છે,જે $9x^2 - 18x + 5 = 0$ છે.
$x$ માટે ઉકેલતા: $x = \frac{18 \pm \sqrt{324 - 180}}{18} = \frac{18 \pm \sqrt{144}}{18} = \frac{18 \pm 12}{18}$.
$x = \frac{30}{18} = \frac{5}{3}$ અને $x = \frac{6}{18} = \frac{1}{3}$.
કારણ કે $\alpha > \beta$,તેથી $\alpha = \frac{5}{3}$ અને $\beta = \frac{1}{3}$.
તેથી $2\alpha - \beta = 2(\frac{5}{3}) - \frac{1}{3} = \frac{10-1}{3} = \frac{9}{3} = 3$.
Solution diagram
914
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{c}$ અને $\vec{d}$ એવા સદિશો છે કે જેથી $|\vec{c}+\vec{d}|=\sqrt{29}$ અને $\vec{c}\times(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})=(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})\times\vec{d}$ થાય. જો $\lambda_1, \lambda_2$ $(\lambda_1 > \lambda_2)$ એ $(\vec{c}+\vec{d}) \cdot (-7\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k})$ ની શક્ય કિંમતો હોય,તો સમીકરણ $K^{2}x^{2}+(K^{2}-5K+\lambda_{1})xy+(3K+\frac{\lambda_{2}}{2})y^{2}-8x+12y+\lambda_{2}=0$ એ વર્તુળ દર્શાવે છે,તો $K$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{c} \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) = (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) \times \vec{d}$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{c} \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) + \vec{d} \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) = 0$.
આથી,$(\vec{c}+\vec{d}) \times (2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{c}+\vec{d}$ એ $(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})$ ને સમાંતર છે.
ધારો કે $\vec{c}+\vec{d} = \lambda(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k})$.
આપેલ છે કે $|\vec{c}+\vec{d}| = \sqrt{29}$,તેથી $|\lambda| \sqrt{2^2+3^2+4^2} = \sqrt{29}$,એટલે કે $|\lambda| \sqrt{29} = \sqrt{29}$,જે આપણને $\lambda = \pm 1$ આપે છે.
હવે,$(\vec{c}+\vec{d}) \cdot (-7\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k}) = \lambda(2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}) \cdot (-7\hat{i}+2\hat{j}+3\hat{k}) = \lambda(-14+6+12) = 4\lambda$.
$\lambda = 1$ માટે કિંમત $4$ મળે છે અને $\lambda = -1$ માટે કિંમત $-4$ મળે છે.
તેથી,$\lambda_1 = 4$ અને $\lambda_2 = -4$.
સમીકરણ $K^2x^2 + (K^2-5K+4)xy + (3K-2)y^2 - 8x + 12y - 4 = 0$ બને છે.
વર્તુળ માટે,$xy$ નો સહગુણક $0$ હોવો જોઈએ અને $x^2$ તથા $y^2$ ના સહગુણકો સમાન હોવા જોઈએ.
$K^2-5K+4 = 0 \Rightarrow (K-1)(K-4) = 0 \Rightarrow K=1$ અથવા $K=4$.
$K^2 = 3K-2 \Rightarrow K^2-3K+2 = 0 \Rightarrow (K-1)(K-2) = 0 \Rightarrow K=1$ અથવા $K=2$.
સામાન્ય કિંમત $K=1$ છે.
915
MediumMCQ
$\hat{i} \cdot (\hat{k} \times \hat{j}) + \hat{j} \cdot (\hat{i} \times \hat{k}) + \hat{k} \cdot (\hat{i} \times \hat{j}) = \_\_\_\_$
A
$-3$
B
$1$
C
$-1$
D
$0$

Solution

(C) આપણે એકમ સદિશોના ક્રોસ પ્રોડક્ટના ગુણધર્મો જાણીએ છીએ:
$\hat{k} \times \hat{j} = -\hat{i}$
$\hat{i} \times \hat{k} = -\hat{j}$
$\hat{i} \times \hat{j} = \hat{k}$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\hat{i} \cdot (-\hat{i}) + \hat{j} \cdot (-\hat{j}) + \hat{k} \cdot (\hat{k})$
ડોટ પ્રોડક્ટના ગુણધર્મ $\hat{i} \cdot \hat{i} = 1$,$\hat{j} \cdot \hat{j} = 1$,અને $\hat{k} \cdot \hat{k} = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= -(\hat{i} \cdot \hat{i}) - (\hat{j} \cdot \hat{j}) + (\hat{k} \cdot \hat{k})$
$= -1 - 1 + 1 = -1$.
916
DifficultMCQ
જેના શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ અને $D$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $-\hat{i} + \frac{1}{2}\hat{j} + 4\hat{k}$,$\hat{i} + \frac{1}{2}\hat{j} + 4\hat{k}$,$\hat{i} - \frac{1}{2}\hat{j} + 4\hat{k}$ અને $-\hat{i} - \frac{1}{2}\hat{j} + 4\hat{k}$ હોય તેવા લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . છે.
A
$4$
B
$1$
C
$2$
D
$1/2$

Solution

(C) શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો નીચે મુજબ આપેલ છે:
$\vec{A} = -\hat{i} + 0.5\hat{j} + 4\hat{k}$
$\vec{B} = \hat{i} + 0.5\hat{j} + 4\hat{k}$
$\vec{C} = \hat{i} - 0.5\hat{j} + 4\hat{k}$
$\vec{D} = -\hat{i} - 0.5\hat{j} + 4\hat{k}$
બાજુ $AB$ ની લંબાઈ સદિશ $\vec{AB} = \vec{B} - \vec{A}$ ના માન દ્વારા મળે છે:
$\vec{AB} = (\hat{i} + 0.5\hat{j} + 4\hat{k}) - (-\hat{i} + 0.5\hat{j} + 4\hat{k}) = 2\hat{i}$
$|AB| = |2\hat{i}| = 2$ એકમ.
બાજુ $BC$ ની લંબાઈ સદિશ $\vec{BC} = \vec{C} - \vec{B}$ ના માન દ્વારા મળે છે:
$\vec{BC} = (\hat{i} - 0.5\hat{j} + 4\hat{k}) - (\hat{i} + 0.5\hat{j} + 4\hat{k}) = -1\hat{j}$
$|BC| = |-1\hat{j}| = 1$ એકમ.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ તેની પાસપાસેની બાજુઓના ગુણાકાર દ્વારા મળે છે:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = |AB| \times |BC| = 2 \times 1 = 2$ ચોરસ એકમ.
917
MediumMCQ
જો બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એવા હોય કે જેથી $|\vec{a}| = 2$,$|\vec{b}| = 3$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = 4$,તો $|\vec{a} - \vec{b}| = . . . . . . $.
A
$5$
B
$\sqrt{5}$
C
$13$
D
$\sqrt{17}$

Solution

(B) બે સદિશોના તફાવતનું માન શોધવાનું સૂત્ર આ મુજબ છે: $|\vec{a} - \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b})$.
આપેલ કિંમતો $|\vec{a}| = 2$,$|\vec{b}| = 3$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = 4$ ને સૂત્રમાં મૂકતા:
$|\vec{a} - \vec{b}|^2 = (2)^2 + (3)^2 - 2(4)$
$|\vec{a} - \vec{b}|^2 = 4 + 9 - 8$
$|\vec{a} - \vec{b}|^2 = 5$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,આપણને $|\vec{a} - \vec{b}| = \sqrt{5}$ મળે છે.
918
MediumMCQ
$\hat{i} \cdot (\hat{j} \times \hat{k}) + \hat{j} \cdot (\hat{k} \times \hat{i}) + \hat{k} \cdot (\hat{i} \times \hat{j})$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે.
A
-$1$
B
$0$
C
$1$
D
$3$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે એકમ સદિશોના ક્રોસ ગુણાકાર $\hat{j} \times \hat{k} = \hat{i}$,$\hat{k} \times \hat{i} = \hat{j}$,અને $\hat{i} \times \hat{j} = \hat{k}$ થાય છે.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા,આપણને $\hat{i} \cdot \hat{i} + \hat{j} \cdot \hat{j} + \hat{k} \cdot \hat{k}$ મળે છે.
કારણ કે એકમ સદિશનો પોતાની સાથેનો ડોટ ગુણાકાર $1$ થાય છે (એટલે કે $\hat{i} \cdot \hat{i} = 1$,$\hat{j} \cdot \hat{j} = 1$,$\hat{k} \cdot \hat{k} = 1$),તેથી પદાવલિનું મૂલ્ય $1 + 1 + 1 = 3$ થાય છે.
919
DifficultMCQ
જો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બે સદિશો એવા હોય કે જેથી $|\vec{a}| = 2$ અને $|\vec{b}| = 3$ થાય,તો $3 |(3\vec{a} + 2\vec{b})| + 4 |(3\vec{a} - 2\vec{b})|$ નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$30$
B
$36$
C
$60$
D
$72$

Solution

(C) ધારો કે $3\vec{a} = \vec{u}$ અને $2\vec{b} = \vec{v}$. આપેલ છે કે $|\vec{a}| = 2$ અને $|\vec{b}| = 3$,તેથી $|\vec{u}| = 3|\vec{a}| = 6$ અને $|\vec{v}| = 2|\vec{b}| = 6$ થાય.
આપણે પદાવલિ $E = 3|\vec{u} + \vec{v}| + 4|\vec{u} - \vec{v}|$ નું મહત્તમ મૂલ્ય શોધવું છે.
ધારો કે $\vec{u}$ અને $\vec{v}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ છે.
સૂત્ર $|\vec{u} \pm \vec{v}| = \sqrt{|\vec{u}|^2 + |\vec{v}|^2 \pm 2|\vec{u}||\vec{v}| \cos \alpha}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{u} + \vec{v}| = \sqrt{6^2 + 6^2 + 2(6)(6) \cos \alpha} = \sqrt{72(1 + \cos \alpha)} = \sqrt{72(2 \cos^2(\alpha/2))} = 12 \cos(\alpha/2)$.
$|\vec{u} - \vec{v}| = \sqrt{6^2 + 6^2 - 2(6)(6) \cos \alpha} = \sqrt{72(1 - \cos \alpha)} = \sqrt{72(2 \sin^2(\alpha/2))} = 12 \sin(\alpha/2)$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$E = 3(12 \cos(\alpha/2)) + 4(12 \sin(\alpha/2)) = 36 \cos(\alpha/2) + 48 \sin(\alpha/2)$.
$A \cos x + B \sin x$ નું મહત્તમ મૂલ્ય $\sqrt{A^2 + B^2}$ થાય છે.
અહીં,$A = 36$ અને $B = 48$ છે,તેથી મહત્તમ મૂલ્ય $\sqrt{36^2 + 48^2} = \sqrt{12^2(3^2 + 4^2)} = 12 \sqrt{9 + 16} = 12(5) = 60$ મળે.
920
DifficultMCQ
ધારો કે સદિશો $\vec{a} = -\hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}$ છે. કોઈ $\lambda, \mu \in \mathbb{R}$ માટે,ધારો કે $\vec{c} = \lambda \vec{a} + \mu \vec{b}$ છે. જો $\vec{c} \cdot (3\hat{i} - 6\hat{j} + 2\hat{k}) = 10$ અને $\vec{c} \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = -2$ હોય,તો $|\vec{c}|^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$8$
B
$12$
C
$14$
D
$15$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a} = -\hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}$.
$\vec{c} = \lambda(-\hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}) + \mu(\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}) = (\mu-\lambda)\hat{i} + (\lambda+3\mu)\hat{j} + (3\lambda+\mu)\hat{k}$.
આપેલ છે કે $\vec{c} \cdot (3\hat{i} - 6\hat{j} + 2\hat{k}) = 10$,તેથી $3(\mu-\lambda) - 6(\lambda+3\mu) + 2(3\lambda+\mu) = 10$.
$3\mu - 3\lambda - 6\lambda - 18\mu + 6\lambda + 2\mu = 10 \Rightarrow -3\lambda - 13\mu = 10$ (સમીકરણ $1$).
આપેલ છે કે $\vec{c} \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = -2$,તેથી $(\mu-\lambda) + (\lambda+3\mu) + (3\lambda+\mu) = -2$.
$3\lambda + 5\mu = -2$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ અને $2$ નો સરવાળો કરતા: $(-3\lambda - 13\mu) + (3\lambda + 5\mu) = 10 - 2 \Rightarrow -8\mu = 8 \Rightarrow \mu = -1$.
સમીકરણ $2$ માં $\mu = -1$ મૂકતા: $3\lambda + 5(-1) = -2 \Rightarrow 3\lambda = 3 \Rightarrow \lambda = 1$.
આમ,$\vec{c} = 1(-\hat{i} + \hat{j} + 3\hat{k}) - 1(\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}) = -2\hat{i} - 2\hat{j} + 2\hat{k}$.
$|\vec{c}|^2 = (-2)^2 + (-2)^2 + 2^2 = 4 + 4 + 4 = 12$.
921
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a} = \sqrt{7}\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + 2\hat{k}$. જો $\vec{r}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{r} \times \vec{a} + \vec{a} \times \vec{b} = \vec{0}$ અને $\vec{r} \cdot \vec{a} = 0$ થાય,તો $|3\vec{r}|^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$44$
B
$54$
C
$86$
D
$132$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{r} \times \vec{a} + \vec{a} \times \vec{b} = \vec{0}$,તેથી $\vec{r} \times \vec{a} = \vec{b} \times \vec{a}$,જેનો અર્થ છે કે $(\vec{r} - \vec{b}) \times \vec{a} = \vec{0}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{r} - \vec{b} = t\vec{a}$ કોઈ અદિશ $t$ માટે,તેથી $\vec{r} = \vec{b} + t\vec{a}$.
આપેલ છે કે $\vec{r} \cdot \vec{a} = 0$,તેથી $(\vec{b} + t\vec{a}) \cdot \vec{a} = 0 \Rightarrow \vec{b} \cdot \vec{a} + t|\vec{a}|^2 = 0$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (1)(\sqrt{7}) + (0)(1) + (2)(-1) = \sqrt{7} - 2$ ગણો.
$|\vec{a}|^2 = (\sqrt{7})^2 + 1^2 + (-1)^2 = 7 + 1 + 1 = 9$ ગણો.
આમ,$t = -\frac{\vec{b} \cdot \vec{a}}{|\vec{a}|^2} = -\frac{\sqrt{7} - 2}{9} = \frac{2 - \sqrt{7}}{9}$.
હવે,$\vec{r} = \vec{b} + t\vec{a}$. કારણ કે $\vec{r} \perp \vec{a}$,તેથી $|\vec{r}|^2 = |\vec{b} + t\vec{a}|^2 = |\vec{b}|^2 + 2t(\vec{b} \cdot \vec{a}) + t^2|\vec{a}|^2$.
$t = -\frac{\vec{b} \cdot \vec{a}}{|\vec{a}|^2}$ મૂકતા: $|\vec{r}|^2 = |\vec{b}|^2 - \frac{(\vec{b} \cdot \vec{a})^2}{|\vec{a}|^2}$.
$|\vec{b}|^2 = 1^2 + 0^2 + 2^2 = 5$.
$|\vec{r}|^2 = 5 - \frac{(\sqrt{7} - 2)^2}{9} = 5 - \frac{7 - 4\sqrt{7} + 4}{9} = \frac{34 + 4\sqrt{7}}{9}$.
તેથી $|3\vec{r}|^2 = 9|\vec{r}|^2 = 34 + 4\sqrt{7}$.
922
DifficultMCQ
ધારો કે $\hat{u}$ અને $\hat{v}$ એ લઘુકોણ પર નમેલા એકમ સદિશો છે જેથી $|\hat{u} \times \hat{v}| = \frac{\sqrt{3}}{2}$ થાય. જો $\vec{A} = \lambda \hat{u} + \hat{v} + (\hat{u} \times \hat{v})$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો:
A
$\frac{4}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v})$
B
$\frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{1}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v})$
C
$\frac{4}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) + \frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v})$
D
$(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{1}{2}(\vec{A} \cdot \hat{v})$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{A} = \lambda \hat{u} + \hat{v} + (\hat{u} \times \hat{v})$.
$\hat{u}$ અને $\hat{v}$ એકમ સદિશો હોવાથી,$|\hat{u} \times \hat{v}| = |\hat{u}||\hat{v}| \sin \theta = \sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\theta$ લઘુકોણ હોવાથી,$\theta = 60^\circ = \frac{\pi}{3}$.
તેથી,$\hat{u} \cdot \hat{v} = \cos 60^\circ = \frac{1}{2}$.
$\vec{A}$ નો $\hat{u}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા: $\vec{A} \cdot \hat{u} = \lambda(\hat{u} \cdot \hat{u}) + (\hat{v} \cdot \hat{u}) + ((\hat{u} \times \hat{v}) \cdot \hat{u}) = \lambda + \frac{1}{2} + 0 = \lambda + \frac{1}{2}$.
$\vec{A}$ નો $\hat{v}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર લેતા: $\vec{A} \cdot \hat{v} = \lambda(\hat{u} \cdot \hat{v}) + (\hat{v} \cdot \hat{v}) + ((\hat{u} \times \hat{v}) \cdot \hat{v}) = \frac{\lambda}{2} + 1 + 0 = \frac{\lambda}{2} + 1$.
હવે,વિકલ્પ $A$ ચકાસતા: $\frac{4}{3}(\vec{A} \cdot \hat{u}) - \frac{2}{3}(\vec{A} \cdot \hat{v}) = \frac{4}{3}(\lambda + \frac{1}{2}) - \frac{2}{3}(\frac{\lambda}{2} + 1) = \frac{4\lambda + 2 - \lambda - 2}{3} = \frac{3\lambda}{3} = \lambda$.
923
DifficultMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $PQRS$ ની બે પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{PQ} = \hat{i} + \hat{k}$ અને $\vec{PS} = \hat{i} - \hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવી છે. જો બાજુ $PS$ ને બિંદુ $P$ ની આસપાસ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના સમતલમાં લઘુકોણ $\alpha$ જેટલા ખૂણે ફેરવવામાં આવે જેથી તે બાજુ $PQ$ ને લંબ બને,તો $\sin^2(\frac{5\alpha}{2}) - \sin^2(\frac{\alpha}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
C
$\frac{\sqrt{3}}{4}$
D
$\frac{2\sqrt{3}}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $\vec{u} = \vec{PQ} = (1, 0, 1)$ અને $\vec{v} = \vec{PS} = (1, -1, 0)$.
$\vec{PQ}$ અને $\vec{PS}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ નીચે મુજબ મળે છે: $\cos \theta = \frac{\vec{u} \cdot \vec{v}}{|\vec{u}| |\vec{v}|} = \frac{(1)(1) + (0)(-1) + (1)(0)}{\sqrt{1^2+0^2+1^2} \sqrt{1^2+(-1)^2+0^2}} = \frac{1}{\sqrt{2} \cdot \sqrt{2}} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = 60^\circ$.
બાજુ $PS$ ને $\alpha$ ખૂણે ફેરવતા તે $PQ$ ને લંબ બને છે. પ્રારંભિક ખૂણો $60^\circ$ હોવાથી,તેને $90^\circ$ બનાવવા માટે $\alpha = |90^\circ - 60^\circ| = 30^\circ$ થાય.
હવે,$\alpha = 30^\circ$ માટે $\sin^2(\frac{5\alpha}{2}) - \sin^2(\frac{\alpha}{2})$ ની ગણતરી કરીએ:
$\sin^2(\frac{5 \times 30^\circ}{2}) - \sin^2(\frac{30^\circ}{2}) = \sin^2(75^\circ) - \sin^2(15^\circ)$.
નિત્યસમ $\sin^2 A - \sin^2 B = \sin(A+B) \sin(A-B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(75^\circ + 15^\circ) \sin(75^\circ - 15^\circ) = \sin(90^\circ) \sin(60^\circ) = 1 \times \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.

Vector Algebra — Scalar or Dot product of two vectors and its applications · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.