Inheritance of two gene Questions in Gujarati

(D) મેન્ડેલિયન દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં જેમાં બે લક્ષણો સંકળાયેલા હોય છે,તેમાં $F_{2}$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ (phenotypic ratio) $9:3:3:1$ હોય છે.
કુલ સંયોજનોની સંખ્યા = $16$ છે.
પિતૃ જેવા સ્વરૂપ પ્રકારો (જે પિતૃ $TTRR$ અને $ttrr$ ને મળતા આવે છે) તે $9$ (પ્રભાવી-પ્રભાવી) અને $1$ (પ્રચ્છન્ન-પ્રચ્છન્ન) છે,જેનો કુલ સરવાળો $10$ થાય છે.
બિન-પિતૃ (પુનઃસંયોજિત) સ્વરૂપ પ્રકારો $3$ અને $3$ છે,જેનો કુલ સરવાળો $6$ થાય છે.
પિતૃ અને બિન-પિતૃ છોડનું પ્રમાણ $10:6$ છે,જેનું સાદું રૂપ $5:3$ થાય છે.
વિકલ્પ $D$ એ દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગ માટેનું પ્રમાણભૂત મેન્ડેલિયન સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ દર્શાવે છે,તેથી તે સાચો જવાબ છે.

(C) મેન્ડલના દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,જેમાં બે લક્ષણો (દા.ત.,બીજનો આકાર અને બીજનો રંગ) ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે,$F_2$ પેઢી $F_1$ દ્વિસંકરના સ્વફલન $(RrYy \times RrYy)$ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
દ્વિસંકરણ પ્રયોગ માટેના પ્યુનેટ સ્ક્વેર મુજબ,કુલ સંયોજનોની સંખ્યા $16$ છે.
$RrYy$ જનીન બંધારણ $16$ શક્ય સંયોજનોમાંથી $4$ વખત જોવા મળે છે.
તેથી,ટકાવારીની ગણતરી આ મુજબ થાય છે: $(4 / 16) \times 100 = 25 \,\%$.

(A) મેન્ડલે તેમના દ્વિસંકરણના પ્રયોગ માટે વટાણાના છોડ $(Pisum \text{ } sativum)$ નો ઉપયોગ કર્યો હતો.
તેમણે બે જનીનોના વારસાનું એકસાથે અભ્યાસ કરવા માટે બે વિરોધાભાસી લક્ષણોની જોડી પસંદ કરી હતી.
પસંદ કરવામાં આવેલા બે લક્ષણો બીજનો રંગ (પીળો વિરુદ્ધ લીલો) અને બીજનો આકાર (ગોળ વિરુદ્ધ ખરબચડો) હતા.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) મેન્ડલના દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,જેમાં બીજનો આકાર (ગોળ/ખરબચડા) અને બીજનો રંગ (પીળો/લીલો) ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યો હતો,તેમાં પિતૃ સ્વરૂપ પ્રકારો ગોળ-પીળા $(RRYY)$ અને ખરબચડા-લીલા $(rryy)$ હતા.
$F_2$ પેઢીમાં સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ મળે છે.
કુલ સ્વરૂપ પ્રકારોની સંખ્યા $16$ છે.
પિતૃ પ્રકારો ગોળ-પીળા $(9)$ અને ખરબચડા-લીલા $(1)$ છે.
પુનઃસંયોજિત (બિન-પિતૃ) પ્રકારો ગોળ-લીલા $(3)$ અને ખરબચડા-પીળા $(3)$ છે.
આમ,પિતૃ પ્રકારો કરતાં અલગ હોય તેવી સંતતિના $2$ પ્રકારો મળે છે.

(A) મેન્ડલે બે લક્ષણો (દા.ત.,બીજનો આકાર અને બીજનો રંગ) ને ધ્યાનમાં રાખીને દ્વિસંકરણ પ્રયોગો કર્યા હતા જેથી સમજી શકાય કે વિવિધ જનીનો કેવી રીતે વારસામાં ઉતરે છે.
આ પ્રયોગોના પરિણામોના આધારે,તેમણે $Law$ $of$ $Independent$ $Assortment$ (મુક્ત વિશ્લેષણનો નિયમ) આપ્યો.
આ નિયમ મુજબ,જ્યારે બે જોડ લક્ષણો એક સંકર જાતમાં ભેગા થાય છે,ત્યારે જન્યુ નિર્માણ સમયે એક જોડના લક્ષણોનું વિશ્લેષણ બીજી જોડના લક્ષણોથી સ્વતંત્ર રીતે થાય છે.

(D) મેન્ડલના દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં સ્વરૂપ પ્રકાર પ્રમાણ (phenotypic ratio) $9: 3: 3: 1$ હોય છે.
જોકે,$F_2$ પેઢી માટે જનીન પ્રકાર પ્રમાણ એ બે એકસંકરણ પ્રયોગોના ગુણાકાર $(1: 2: 1) \times (1: 2: 1)$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
આના પરિણામે $1: 2: 1: 2: 4: 2: 1: 2: 1$ પ્રમાણ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,મેન્ડલે બે જોડ વિરોધાભાસી લક્ષણોના આનુવંશિકતાનો અભ્યાસ કર્યો હતો.
$F_2$ પેઢી માટે:
$1$. સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ છે,જે $4$ અલગ સ્વરૂપ પ્રકારો આપે છે.
$2$. જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $(1:2:1:2:4:2:1:2:1)$ છે,જે $9$ અલગ જનીન પ્રકારો આપે છે.
તેથી,જનીન પ્રકારોની સંખ્યા $(P)$ $9$ છે અને સ્વરૂપ પ્રકારોની સંખ્યા $(Q)$ $4$ છે.

(D) મેન્ડલના દ્વિસંકરણના પ્રયોગમાં,બીજના આકાર માટેના લક્ષણો ગોળ $(R)$ અને ખરબચડાં $(r)$ છે,અને બીજના રંગ માટે પીળા $(Y)$ અને લીલા $(y)$ છે.
લીલા અને ખરબચડાં લક્ષણો પ્રચ્છન્ન છે,જે જનીન પ્રકાર $rryy$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આપેલ પ્યુનેટ સ્ક્વેર (Punnett square) જોતા:
- $P$ એ $RrYy$ (ગોળ,પીળા) ને અનુરૂપ છે.
- $Q$ એ $Rryy$ (ગોળ,લીલા) ને અનુરૂપ છે.
- $R$ એ $rrYy$ (ખરબચડાં,પીળા) ને અનુરૂપ છે.
- $S$ એ $rryy$ (ખરબચડાં,લીલા) ને અનુરૂપ છે.
તેથી,લીલા અને ખરબચડાં સ્વરૂપ પ્રકાર $S$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(C) વટાણાના છોડમાં,લીલો રંગ $(G)$ એ પીળા રંગ $(g)$ પર પ્રભાવી છે,અને ફૂલેલી શીંગનો આકાર $(I)$ એ સંકોચાયેલી શીંગ $(i)$ પર પ્રભાવી છે.
પિતૃ સંકરણ લીલી-ફૂલેલી $(GGII)$ અને પીળી-સંકોચાયેલી $(ggii)$ વચ્ચે થાય છે.
$F_1$ પેઢી $GgIi$ (લીલી-ફૂલેલી) મળે છે.
દ્વિ-સંકરણમાં,$F_2$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે.
સ્વરૂપ પ્રકારો નીચે મુજબ છે:
$9$ (લીલી,ફૂલેલી) : $3$ (લીલી,સંકોચાયેલી) : $3$ (પીળી,ફૂલેલી) : $1$ (પીળી,સંકોચાયેલી).
કુલ ભાગ $9+3+3+1 = 16$ છે.
પીળી અને ફૂલેલી શીંગોનું પ્રમાણ $3/16$ છે.
ટકાવારી = $(3/16) \times 100 = 18.75 \%$.

(C) મેન્ડલના સ્વતંત્ર વિશ્લેષણના નિયમ મુજબ,જ્યારે બે વિરોધાભાસી લક્ષણોની જોડીને એકસાથે ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે (દ્વિ-સંકરણ),ત્યારે એક લક્ષણની જોડીનું વારસાગમન બીજાથી સ્વતંત્ર હોય છે.
આ સંકરણમાં,પિતૃ પેઢી $(P)$ માં $RRYY$ (ગોળ પીળા) અને $rryy$ (ખરબચડા લીલા) નો સમાવેશ થાય છે.
$F1$ પેઢીમાં $RrYy$ (ગોળ પીળા) સંતતિ પ્રાપ્ત થાય છે.
જ્યારે $F1$ સંતતિ $(RrYy)$ નું સ્વ-ફલન કરાવવામાં આવે છે,ત્યારે ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $RY, Ry, rY,$ અને $ry$ હોય છે.
પુનેટ સ્ક્વેરનો ઉપયોગ કરીને આ જન્યુઓનું સંકરણ કરાવતા,$F2$ પેઢીમાં $9$ ગોળ પીળા,$3$ ગોળ લીલા,$3$ ખરબચડા પીળા અને $1$ ખરબચડા લીલા સ્વરૂપ પ્રકાર મળે છે.
તેથી,સ્વરૂપ પ્રકાર ગુણોત્તર $9: 3: 3: 1$ છે.

(C) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,બે જોડ વિરોધાભાસી લક્ષણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
દ્વિ-સંકરણ માટે,સ્વરૂપ પ્રકારોની સંખ્યા $2^n$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ જનીન જોડની સંખ્યા છે. અહીં,$n = 2$ હોવાથી,સ્વરૂપ પ્રકારો = $2^2 = 4$ થશે.
જનીન પ્રકારોની સંખ્યા $3^n$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે. અહીં,$n = 2$ હોવાથી,જનીન પ્રકારો = $3^2 = 9$ થશે.
તેથી,દ્વિ-સંકરણ મેન્ડેલિયન પ્રયોગમાં $9$ પ્રકારના જનીન પ્રકારો અને $4$ પ્રકારના સ્વરૂપ પ્રકારો પ્રાપ્ત થાય છે.

(C) જનીન પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે વ્યક્તિ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓને જોઈએ છીએ. જન્યુઓ $RY$ અને $Ry$ છે.
બંને જન્યુઓમાં પ્રથમ લક્ષણ માટે પ્રભાવી જનીન $R$ હોવાથી,વ્યક્તિ આ લક્ષણ માટે સમયુગ્મી પ્રભાવી (homozygous dominant) હોવી જોઈએ,જે $RR$ છે.
બીજા લક્ષણ માટે,જન્યુઓમાં $Y$ અને $y$ બંને જનીનો છે. તેથી,વ્યક્તિ બીજા લક્ષણ માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) હોવી જોઈએ,જે $Yy$ છે.
આ બંનેને જોડતા,વ્યક્તિનો જનીન પ્રકાર $RRYy$ થાય છે.

(C) મેન્ડેલિયન દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,$F_2$ પેઢીમાં કુલ $16$ જનીન પ્રકારો (genotypes) બને છે.
તેમાંથી,માત્ર $4$ છોડ બંને લક્ષણો માટે સમયુગ્મી (homozygous) હોય છે.
આ જનીન પ્રકારો $YYRR$,$YYrr$,$yyRR$ અને $yyrr$ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $4$ છે.

(B) આ સંકરણ દ્વિ-સંકર કસોટી સંકરણ (dihybrid test cross) નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
દ્વિ-સંકર કસોટી સંકરણમાં,દ્વિ-સંકર વ્યક્તિ $(YyRr)$ નું સંકરણ સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન વ્યક્તિ $(yyrr)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
દ્વિ-સંકર પિતૃ $(YyRr)$ ચાર પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $YR$,$Yr$,$yR$,અને $yr$ સમાન પ્રમાણમાં.
સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ $(yyrr)$ માત્ર એક જ પ્રકારનો જન્યુ ઉત્પન્ન કરે છે: $yr$.
જ્યારે આ જન્યુઓનું ફલન થાય છે,ત્યારે પરિણામી સંતતિના જનીન પ્રકારો $YyRr$,$Yyrr$,$yyRr$,અને $yyrr$ $1:1:1:1$ ના ગુણોત્તરમાં મળે છે.
આ જનીન પ્રકારો અનુક્રમે પીળા-ગોળ,પીળા-ખરબચડા,લીલા-ગોળ અને લીલા-ખરબચડા સ્વરૂપ પ્રકારો (phenotypes) દર્શાવે છે.
તેથી,ચારેય સ્વરૂપ પ્રકારો સમાન પ્રમાણમાં ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) બે દ્વિ-સંકર (dihybrid) વટાણાના છોડ $(RrTt \times RrTt)$ વચ્ચેનું સંકરણ મેન્ડલના મુક્ત વિશ્લેષણના નિયમ (Law of Independent Assortment) ને અનુસરે છે.

	$RT$	$Rt$	$rT$	$rt$
$RT$	$RRTT$	$RRTt$	$RrTT$	$RrTt$
$Rt$	$RRTt$	$RRtt$	$RrTt$	$Rrtt$
$rT$	$RrTT$	$RrTt$	$rrTT$	$rrTt$
$rt$	$RrTt$	$Rrtt$	$rrTt$	$rrtt$

પરિણામી સ્વરૂપ પ્રકારો નીચે મુજબ છે:
$1$. ગોળ બીજ ધરાવતો ઊંચો છોડ $(R-T-)$
$2$. ખરબચડા બીજ ધરાવતો ઊંચો છોડ $(R-tt)$
$3$. ગોળ બીજ ધરાવતો નીચો છોડ $(rrT-)$
$4$. ખરબચડા બીજ ધરાવતો નીચો છોડ $(rrtt)$
આમ,કુલ $4$ અલગ-અલગ સ્વરૂપ પ્રકારો મળે છે.

(C) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,લક્ષણોની બે જોડ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. લક્ષણોની $n$ જોડ માટે,જનીન પ્રકારોની સંખ્યા $3^n$ અને સ્વરૂપ પ્રકારોની સંખ્યા $2^n$ હોય છે.
દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગ માટે,$n = 2$ છે.
જનીન પ્રકારોની સંખ્યા = $3^2 = 9$.
સ્વરૂપ પ્રકારોની સંખ્યા = $2^2 = 4$.
આમ,$F_2$ પેઢીમાં $9$ જનીન પ્રકારો અને $4$ સ્વરૂપ પ્રકારો જોવા મળે છે.

(C) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,જ્યારે બે જોડ વિરોધાભાસી લક્ષણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે,ત્યારે $F_2$ પેઢીમાં માત્ર પિતૃ સંયોજનો જ નહીં પરંતુ લક્ષણોના નવા સંયોજનો (પુનઃસંયોજિત) પણ જોવા મળે છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે જન્યુ નિર્માણ દરમિયાન વિવિધ જનીનોના વિકલ્પો (એલીલ્સ) એકબીજાથી સ્વતંત્ર રીતે અલગ પડે છે.
આ ઘટના મેન્ડલના મુક્ત વિશ્લેષણના નિયમ (Law of Independent Assortment) દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે,જે જણાવે છે કે જ્યારે બે જોડ લક્ષણો એક સંકર જાતમાં ભેગા થાય છે,ત્યારે એક જોડના લક્ષણોનું વિશ્લેષણ બીજી જોડના લક્ષણોથી સ્વતંત્ર હોય છે.

(B) $YYRR$ (પીળા ગોળ) અને $yyrr$ (લીલા ખરબચડા) વચ્ચેના દ્વિ-સંકરણમાં,$F_1$ પેઢી $YyRr$ (પીળા ગોળ) બીજ ઉત્પન્ન કરે છે.
જ્યારે $F_1$ પેઢીના છોડનું સ્વ-ફલન કરવામાં આવે છે,ત્યારે $F_2$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ મળે છે.
- પીળા ગોળ = $9$
- પીળા ખરબચડા = $3$
- લીલા ગોળ = $3$
- લીલા ખરબચડા = $1$
પીળા અને લીલા બીજનું પ્રમાણ શોધવા માટે:
- કુલ પીળા બીજ = $9 + 3 = 12$
- કુલ લીલા બીજ = $3 + 1 = 4$
આમ,$F_2$ પેઢીમાં પીળા અને લીલા બીજનું પ્રમાણ $12:4$ (જેનું સાદું રૂપ $3:1$ થાય છે) હશે.

(B) કસોટી સંકરણ (Test cross) એ પ્રભાવી સ્વરૂપ પ્રકાર (પરંતુ અજ્ઞાત જનીન પ્રકાર) ધરાવતા સજીવ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન સજીવ વચ્ચેનું સંકરણ છે.
દ્વિ-સંકરણ કસોટી સંકરણમાં,બે લક્ષણો માટે વિષમયુગ્મી સજીવ $(YyRr)$ નું સંકરણ સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન સજીવ $(yyrr)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
$YyRr$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ $YR, Yr, yR,$ અને $yr$ છે.
$yyrr$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓ માત્ર $yr$ છે.
પરિણામી સંતતિ $YyRr$ (પીળા ગોળ),$Yyrr$ (પીળા ખરબચડા),$yyRr$ (લીલા ગોળ),અને $yyrr$ (લીલા ખરબચડા) $1:1:1:1$ ના ગુણોત્તરમાં મળે છે.
તેથી,$YyRr \times yyrr$ સંકરણ $1:1:1:1$ નો સ્વરૂપ પ્રકારનો ગુણોત્તર આપે છે.

(D) કોઈપણ સજીવ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓના વિવિધ પ્રકારોની સંખ્યા $2^n$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણી શકાય છે,જ્યાં $n$ એ વિષમયુગ્મી જનીન જોડની સંખ્યા છે.
$TtYy$ જનીન પ્રકાર માટે,અહીં $2$ વિષમયુગ્મી જોડ ($Tt$ અને $Yy$) છે,તેથી $n = 2$.
જન્યુઓના પ્રકારોની સંખ્યા = $2^2 = 4$.
ઉત્પન્ન થતા ચોક્કસ જન્યુઓના પ્રકારો $TY$,$Ty$,$tY$,અને $ty$ છે.

(C) $YYRR$ (પીળા ગોળ) અને $yyrr$ (લીલા ખરબચડા) વચ્ચેના દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં, $F_2$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે।

$9/16$ પીળા ગોળ (પિતૃ)	$3/16$ પીળા ખરબચડા (પુનઃસંયોજિત)
$3/16$ લીલા ગોળ (પુનઃસંયોજિત)	$1/16$ લીલા ખરબચડા (પિતૃ)

પિતૃ સ્વરૂપ પ્રકારો પીળા ગોળ અને લીલા ખરબચડા છે, જે કુલ સંતતિના $9/16 + 1/16 = 10/16$ ભાગ ધરાવે છે।
પુનઃસંયોજિત સ્વરૂપ પ્રકારો પીળા ખરબચડા અને લીલા ગોળ છે, જે કુલ સંતતિના $3/16 + 3/16 = 6/16$ ભાગ ધરાવે છે।
તેથી, પુનઃસંયોજિત સંતતિનું પ્રમાણ $6/16$ છે।

(A) વટાણાના છોડમાં,ઊંચાઈ $(T)$ એ નીચાપણું $(t)$ પર પ્રભાવી છે,અને અક્ષીય પુષ્પો $(A)$ એ અંતસ્થ પુષ્પો $(a)$ પર પ્રભાવી છે.
અંતસ્થ પુષ્પો ધરાવતા નીચા છોડનું જનીન પ્રકાર $ttaa$ હોવું જોઈએ.
સંતતિમાં ઊંચા અક્ષીય પુષ્પવાળા $(TtAa)$ અને ઊંચા અંતસ્થ પુષ્પવાળા $(Ttaa)$ છોડ $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
બધી સંતતિ ઊંચી $(Tt)$ હોવાથી,ઊંચા પિતૃ છોડનું જનીન પ્રકાર $TT$ હોવું જોઈએ.
સંતતિમાં પુષ્પના સ્થાન માટે $1:1$ નું પ્રમાણ હોવાથી,ઊંચા પિતૃ છોડનું જનીન પ્રકાર પુષ્પના સ્થાન માટે વિષમયુગ્મી $(Aa)$ હોવું જોઈએ.
તેથી,સાચું સંકરણ $TTAa \times ttaa$ છે.

(B) બે લક્ષણો ધરાવતા દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં (દા.ત.,$AaBb \times AaBb$),$F_2$ પેઢીમાં $16$ જનીન પ્રકારો ઉત્પન્ન થાય છે.
તેમાંથી,પિતૃ જનીન પ્રકારો એ પ્રભાવી સમયુગ્મી $(AABB)$ અને પ્રચ્છન્ન સમયુગ્મી $(aabb)$ છે.
અહીં $AABB$ જનીન પ્રકાર ધરાવતો $1$ સજીવ અને $aabb$ જનીન પ્રકાર ધરાવતો $1$ સજીવ મળે છે.
તેથી,પિતૃ જનીન પ્રકાર ધરાવતા સજીવોની કુલ સંખ્યા $1 + 1 = 2$ થાય છે.
આમ,$F_2$ પેઢીમાં તેમનું પ્રમાણ $2/16$ છે.

(B) દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં, $F_2$ પેઢીનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે।
એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન લક્ષણ દર્શાવતા સજીવો પ્રમાણના બે $3$ ના સમૂહ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે (એટલે કે $3 + 3 = 6$)।
આ સ્વરૂપ પ્રકારો જનીન પ્રકાર $AAbb$ અને $aaBB$ (બીજના રંગ અને આકારના કિસ્સામાં $Yyrr$ અને $yyRr$) ને અનુરૂપ છે।
તેથી, એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન લક્ષણ દર્શાવતા સજીવોનું કુલ પ્રમાણ $6/16$ થાય છે।

(A) સજીવનો જનીન પ્રકાર $AaBbcc$ છે.
ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓના વિવિધ પ્રકારોની સંખ્યા ગણવા માટે,આપણે $2^n$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ,જ્યાં $n$ એ વિષમયુગ્મી (heterozygous) જનીન જોડની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$AaBbcc$ જનીન પ્રકારમાં,વિષમયુગ્મી જોડ $Aa$ અને $Bb$ છે,જ્યારે $cc$ એ સમયુગ્મી છે.
તેથી,$n = 2$.
ઉત્પન્ન થતા જન્યુઓની સંખ્યા $2^2 = 4$ છે.
ચાર પ્રકારના જન્યુઓ $ABC, Abc, aBc, abc$ છે.

(C) બે લક્ષણો (ફૂલનો રંગ અને ફૂલનું સ્થાન) ને સાંકળતા દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,$F_1$ પેઢીમાં $VvAa$ જનીન પ્રકાર ધરાવતા દ્વિ-સંકર છોડ ઉત્પન્ન થાય છે.
જ્યારે આ $F_1$ સંતતિઓનું સ્વ-ફલન કરાવીને $F_2$ પેઢી મેળવવામાં આવે છે,ત્યારે સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ મેન્ડલના દ્વિ-સંકરણના $9:3:3:1$ ના પ્રમાણ મુજબ મળે છે.
લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$9$ (જાંબલી,અક્ષીય)
$3$ (જાંબલી,અંતિમ)
$3$ (સફેદ,અક્ષીય)
$1$ (સફેદ,અંતિમ)
સફેદ ફૂલ એ પ્રચ્છન્ન લક્ષણ $(vv)$ છે. $F_2$ પેઢીમાં,સફેદ ફૂલ ધરાવતા છોડનું કુલ પ્રમાણ એ સફેદ-અક્ષીય અને સફેદ-અંતિમ છોડનો સરવાળો છે,જે $3/16 + 1/16 = 4/16$ (અથવા $1/4$) થાય છે.
તેથી,સફેદ ફૂલોનું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $4/16$ છે.

(C) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,મેન્ડલે એકસાથે બે વિરોધાભાસી લક્ષણોની આનુવંશિકતાનો અભ્યાસ કર્યો હતો. ઉદાહરણ તરીકે,જ્યારે ગોળ અને પીળા બીજ ધરાવતા છોડ $(RRYY)$ નું સંકરણ ખરબચડા અને લીલા બીજ ધરાવતા છોડ $(rryy)$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે $F_1$ પેઢીમાં બધા જ છોડ ગોળ અને પીળા બીજ $(RrYy)$ ધરાવે છે. $F_1$ પેઢીના સ્વ-ફલન દ્વારા,$F_2$ પેઢીમાં ચાર અલગ-અલગ સ્વરૂપ પ્રકારો $9 : 3 : 3 : 1$ ના ગુણોત્તરમાં જોવા મળે છે. આ નીચે મુજબ છે:
$1$. ગોળ-પીળા $(9)$
$2$. ગોળ-લીલા $(3)$
$3$. ખરબચડા-પીળા $(3)$
$4$. ખરબચડા-લીલા $(1)$

(A) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,$F_2$ પેઢીમાં સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે.
પિતૃ સંયોજનો ગોળ-પીળા $(9/16)$ અને કરચલીવાળા-લીલા $(1/16)$ છે.
બિન-પિતૃ (પુનઃસંયોજિત) સંયોજનો ગોળ-લીલા $(3/16)$ અને કરચલીવાળા-પીળા $(3/16)$ છે.
બિન-પિતૃ લક્ષણોનું કુલ પ્રમાણ = $3/16 + 3/16 = 6/16 = 3/8$ થાય.
અહીં $F_2$ પેઢીની કુલ સંતતિઓની સંખ્યા $64$ આપેલી છે.
તેથી,બિન-પિતૃ સંતતિઓની સંખ્યા = $(3/8) \times 64 = 3 \times 8 = 24$.

(B) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,બે લક્ષણોનું વારસાગમન સ્વતંત્ર રીતે થાય છે. મેન્ડલના મુક્ત વિશ્લેષણના નિયમ મુજબ,બીજના રંગ માટેના કારકો (પીળો $Y$ અને લીલો $y$) બીજના આકાર (ગોળ $R$ અને ખરબચડા $r$) ના કારકોથી સ્વતંત્ર રીતે વિશ્લેષણ પામે છે.
બીજના રંગના લક્ષણ માટે,$F_1$ પેઢી વિષમયુગ્મી $(Yy)$ હોય છે. જ્યારે $F_1$ છોડનું સ્વ-ફલન $(Yy \times Yy)$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે મળતી $F_2$ પેઢી એક-સંકરણના સ્વરૂપ પ્રકારના ગુણોત્તરને અનુસરે છે.
બીજના રંગ માટે પ્યુનેટ સ્ક્વેર મુજબ: $1 YY$ (પીળા) : $2 Yy$ (પીળા) : $1 yy$ (લીલા) મળે છે.
આમ,કુલ પીળા બીજની સંખ્યા $3$ $(1 YY + 2 Yy)$ અને કુલ લીલા બીજની સંખ્યા $1$ $(1 yy)$ થાય છે.
તેથી,$F_2$ પેઢીમાં પીળા અને લીલા બીજનું સ્વરૂપ પ્રકારનું વિશ્લેષણ પ્રમાણ $3:1$ છે.

(A) એક લાક્ષણિક મેન્ડેલિયન દ્વિ-સંકરણમાં,$F_2$ સ્વરૂપ પ્રકાર ગુણોત્તર $9:3:3:1$ હોય છે.
અહીં,પિતૃ સંયોજનો એવા સ્વરૂપ પ્રકારો છે જે મૂળ પિતૃઓ (સમયુગ્મી પ્રભાવી અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) જેવા દેખાય છે,જે $9$ (બંને પ્રભાવી) અને $1$ (બંને પ્રચ્છન્ન) વર્ગો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
કુલ પિતૃ સંયોજનો = $9 + 1 = 10$.
પુનઃસંયોજનો એ નવા સ્વરૂપ પ્રકારો છે જે પિતૃઓથી અલગ છે,જે બે $3$ વર્ગો (દરેકમાં એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન લક્ષણ) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
કુલ પુનઃસંયોજનો = $3 + 3 = 6$.
તેથી,પિતૃ સંયોજનો અને પુનઃસંયોજનોનો ગુણોત્તર $10:6$ છે.