Female reproductive system Questions in Gujarati

(A) $\text{શ્વાસનળી}$ (trachea) એ કાસ્થિમય નળી છે જે શ્વસનતંત્રનો ભાગ છે અને ફેફસાં સુધી હવા પહોંચાડવાનું કાર્ય કરે છે。
$\text{અંડવાહિની}$ (fallopian tube) એ માદા પ્રજનનતંત્રનો ભાગ છે જે અંડકોષને અંડાશયમાંથી ગર્ભાશય સુધી પહોંચાડે છે અને તે ફલનની જગ્યા છે。
તેથી,$\text{શ્વાસનળી}$ શ્વસનતંત્ર સાથે સંકળાયેલી છે,જ્યારે $\text{અંડવાહિની}$ પ્રજનનતંત્ર સાથે સંકળાયેલી છે。

(A) અંડાશયનો સ્ટ્રોમા બે ભાગોનો બનેલો છે: બાહ્ય બાહ્યક (cortex) અને આંતરિક મજ્જા (medulla).
તેમાં છૂટક સંયોજક પેશીનું માળખું હોય છે જેમાં ચેતાઓ,રુધિરવાહિનીઓ અને સ્નાયુ તંતુઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ સંયોજક પેશીનું મેટ્રિક્સ મુખ્યત્વે કોલેજન તંતુઓનું બનેલું હોય છે,જે અંડાશયની પેશીઓને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.

(A) ગ્રેટર વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથિઓ,જેને $Bartholin's$ ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે યોનિમાર્ગના પ્રવેશદ્વારની બંને બાજુએ આવેલી ગ્રંથિઓની એક જોડી છે.
આ ગ્રંથિઓ યોનિમાર્ગના વેસ્ટિબ્યુલમાં ખુલે છે.
તેઓ નરના બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓ (અથવા $Cowper's$ ગ્રંથિઓ) ને સમજાત છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય ચીકણું,શ્લેષ્મ જેવું પ્રવાહી ઉત્પન્ન કરવાનું છે જે સંભોગ દરમિયાન લુબ્રિકેશન (ચીકાશ) પ્રદાન કરે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
રેગ્નર ડી ગ્રાફ $(1641-1673)$ એ સૌપ્રથમ $1671$ માં સસ્તન પ્રાણીઓના અંડાશયમાં પુટિકાઓનું વર્ણન કર્યું હતું.
જોકે શરૂઆતમાં તેમણે તેને અંડકોષ માન્યા હતા,પરંતુ પાછળથી તેમના માનમાં આ રચનાઓને 'ગ્રાફિયન પુટિકા' (Graafian follicles) તરીકે ઓળખવામાં આવી.

(D) અંડપિંડના બાહ્યકમાં વિકાસના વિવિધ તબક્કાઓમાં ઘણી નાની અને મોટી ગોળાકાર અથવા અંડાકાર અંડપુટિકાઓ જોવા મળે છે.
સંપૂર્ણ પરિપક્વ અંડપુટિકાને ગ્રાફિયન પુટિકા કહેવામાં આવે છે,જે સસ્તન પ્રાણીઓના અંડપિંડની લાક્ષણિકતા છે.

(D) બાર્થોલિન ગ્રંથિઓ (જેને ગ્રેટર વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સસલા સહિતના સસ્તન પ્રાણીઓની માદા પ્રજનન તંત્રમાં જોવા મળતી ગ્રંથિઓની એક જોડી છે.
આ ગ્રંથિઓ યોનિમાર્ગના મુખ (વેસ્ટિબ્યુલ) ની બંને બાજુએ આવેલી હોય છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય એક સ્પષ્ટ,ચીકણું પ્રવાહી ઉત્પન્ન કરવાનું છે જે સમાગમ દરમિયાન વેસ્ટિબ્યુલને લુબ્રિકેટ કરે છે,જેથી પ્રક્રિયા સરળ બને છે અને ઘર્ષણ ઓછું થાય છે.

(C) અંડાશયના સંદર્ભમાં,$Stroma$ એ સંયોજક પેશીનું માળખું છે જે અંગની અંદરની વિવિધ રચનાઓને આધાર આપે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,અંડાશયના $Stroma$ માં બહારનું $Cortex$ અને અંદરનું $Medulla$ હોય છે.
$Graafian$ પુટિકાઓ અંડાશયના $Cortex$ ના $Stroma$ માં ગોઠવાયેલી હોય છે.

(D) પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ એ સ્ત્રીઓમાં સ્કિનની ગ્રંથિ (જેને પેરાયુરેથ્રલ ગ્રંથિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું સમકક્ષ અંગ છે. બંને ગ્રંથિઓ સમાન ભ્રૂણીય પેશીઓમાંથી ઉતરી આવેલી છે અને મૂત્રમાર્ગની નજીક આવેલી હોય છે,જે પ્રવાહીના સ્ત્રાવમાં ભૂમિકા ભજવે છે.

(C) $Corpus$ $\text{luteum}$ એ માદા સસ્તન પ્રાણીઓમાં એક કામચલાઉ અંતઃસ્ત્રાવી રચના છે જે પ્રોજેસ્ટેરોન અને મધ્યમ સ્તરે એસ્ટ્રાડિઓલ અને ઇન્હિબિન $A$ ના ઉત્પાદનમાં સામેલ છે. તે અંડપાત દરમિયાન ગૌણ અંડકોષ મુક્ત થયા પછી અંડાશયના ફોલિકલમાંથી બને છે. તેથી, તે અંડાશયમાં હાજર હોય છે.

(C) ગર્ભાશયના અંદરના ગ્રંથિમય સ્તરને એન્ડોમેટ્રિયમ (ગર્ભાશયનું અંતઃસ્તર) કહેવામાં આવે છે.
તે એક શ્લેષ્મ પટલ છે જે રુધિરવાહિનીઓ અને નલિકામય ગ્રંથીઓથી ભરપૂર હોય છે.
માસિક ચક્ર દરમિયાન તેમાં ચક્રીય ફેરફારો થાય છે.
તેની વિરુદ્ધ,ગર્ભાશયના મધ્યના જાડા સ્નાયુબદ્ધ સ્તરને માયોમેટ્રિયમ અને સૌથી બહારના પાતળા સ્તરને પેરિમેટ્રિયમ કહેવામાં આવે છે.

(B) માનવ ગર્ભાશય,જેને 'વૂમ્બ' (womb) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક એકલ,મોટું,નાસપતી આકારનું સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે.
ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન બે મુલેરિયન નલિકાઓ (અંડવાહિનીઓ) ના નીચેના ભાગોના જોડાણથી તેનું નિર્માણ થાય છે.
તેથી,તેને એક મોટા ખંડ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે જ્યાં અંડવાહિનીઓના પશ્ચ ભાગો જોડાઈને ગર્ભાશયનું મુખ્ય શરીર બનાવે છે.

(B) ગ્રીવા એ ગર્ભાશયનો નીચેનો સાંકડો ભાગ છે. તે ગર્ભાશયના મુખ્ય ભાગને યોનિમાર્ગ સાથે જોડે છે. તે આંતરિક મુખ (internal os) દ્વારા ગર્ભાશયમાં અને બાહ્ય મુખ (external os) દ્વારા નીચે યોનિમાર્ગમાં ખુલે છે. તેથી,તે ગર્ભાશય અને યોનિમાર્ગની વચ્ચે આવેલી છે.

(B) સ્ત્રીના બાહ્ય જનનાંગો,જેને સામૂહિક રીતે 'વલ્વા' (Vulva) કહેવામાં આવે છે,તેમાં મોન્સ પ્યુબિસ,બૃહદ ભગોષ્ઠ,લઘુ ભગોષ્ઠ,હાઈમેન અને ભગશેફનો સમાવેશ થાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,લઘુ ભગોષ્ઠ એ બૃહદ ભગોષ્ઠની નીચે આવેલી પેશીઓની જોડ છે.
આ ગડીઓ વેસ્ટિબ્યુલને ઘેરે છે,જેમાં યોનિમાર્ગનું છિદ્ર અને મૂત્રમાર્ગનું છિદ્ર આવેલું હોય છે.
ભગશેફ એ બે લઘુ ભગોષ્ઠના ઉપરના જોડાણ સ્થાને આવેલું હોય છે.
તેથી,લઘુ ભગોષ્ઠ એ યોનિમાર્ગના છિદ્ર,મૂત્રમાર્ગના છિદ્ર અને ભગશેફને સુરક્ષા પૂરી પાડે છે.

(C) વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથિઓ,ખાસ કરીને યોનિમાર્ગના મુખની બંને બાજુએ આવેલી મોટી વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથિઓ (જેને બાર્થોલિન ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે),એક લુબ્રિકેટિંગ પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે જે મુખ્યત્વે શ્લેષ્મ (Mucus) ધરાવે છે. આ શ્લેષ્મ જાતીય ઉત્તેજના દરમિયાન યોનિમાર્ગના મુખને લુબ્રિકેટ કરવામાં મદદ કરે છે.

(C) ગર્ભાશય અને યોનિમાર્ગ એક પહોળા અસ્થિબંધ (broad ligament) દ્વારા આધારિત હોય છે,જે પેરીટોનિયમની એક ગડી છે. પહોળા અસ્થિબંધનો જે ભાગ ગર્ભાશય સાથે જોડાય છે તેને ખાસ કરીને $Mesometrium$ (મેસોમેટ્રિયમ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. $Mesorchium$ (મેસોર્ચિયમ) એ શુક્રપિંડ સાથે સંકળાયેલ છે,અને $Mesovarium$ (મેસોવેરિયમ) એ અંડપિંડ સાથે સંકળાયેલ છે.

(B) દરેક સ્તનની સ્તન ગ્રંથિઓ $15-20$ સ્તન ખંડોની બનેલી હોય છે,જેમાં વાયુકોષ્ઠો (alveoli) નામની કોષોની સમૂહ રચના હોય છે.
વાયુકોષ્ઠોના કોષો દૂધનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે વાયુકોષ્ઠોની ગુહામાં સંગ્રહિત થાય છે.
વાયુકોષ્ઠો સ્તન નલિકાઓમાં ખુલે છે. દરેક ખંડની નલિકાઓ જોડાઈને સ્તન નલિકા (mammary duct) બનાવે છે.
ઘણી સ્તન નલિકાઓ જોડાઈને એક પહોળી સ્તન તુમ્બિકા (mammary ampulla) બનાવે છે,જે લેક્ટિફેરસ નલિકા સાથે જોડાયેલી હોય છે,જેના દ્વારા દૂધ બહાર નીકળે છે.
લેક્ટિફેરસ નલિકાઓ સ્તન ગ્રંથિઓમાંથી નિપલ સુધી દૂધનું વહન કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(B) $Mesovarium$ એ પેરીટોનિયલ ગડી છે જે અંડાશયને ગર્ભાશયના બ્રોડ લિગામેન્ટ સાથે જોડે છે.
તે જ રીતે,$Mesometrium$ એ બ્રોડ લિગામેન્ટનો ભાગ છે જે ગર્ભાશય સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,ચોથી જગ્યા માટે યોગ્ય શબ્દ $Uterus$ (ગર્ભાશય) છે.

(C) ગર્ભાશય એક પહોળી,સ્થિતિસ્થાપક,સ્નાયુબદ્ધ નળીમાં ખુલે છે જેને $Vagina$ (યોનિમાર્ગ) કહેવામાં આવે છે.
$Vagina$ જન્મ નળી તરીકે કાર્ય કરે છે અને તે સ્તરીકૃત લાદીસમ અધિચ્છદ (stratified squamous epithelium) દ્વારા આવરી લેવાયેલ હોય છે,જેમાં કોઈ ગ્રંથિઓ હોતી નથી.

(A) ફિમ્બ્રિએટેડ ફનલ એ અંડવાહિનીનો રૂપાંતરિત અગ્રસ્થ ભાગ છે,જે ખાસ કરીને દેડકા જેવા સજીવોમાં જોવા મળે છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં,અંડવાહિની,જેને ફેલોપિયન ટ્યુબ અથવા ગર્ભાશય નલિકા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેની શરૂઆત ઇન્ફન્ડીબ્યુલમ (infundibulum) નામના ગળણી જેવા માળખાથી થાય છે,જેમાં આંગળી જેવા પ્રવર્ધો હોય છે જેને ફિમ્બ્રિ (fimbriae) કહેવામાં આવે છે.
આ ફિમ્બ્રિ અંડપાત પછી અંડકોષને એકત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.

(C) માદા પ્રજનન તંત્રમાં એક જોડ અંડપિંડ,એક જોડ અંડવાહિની (ફેલોપિયન ટ્યુબ),ગર્ભાશય,ગ્રીવા,યોનિમાર્ગ અને બાહ્ય જનન અંગોનો સમાવેશ થાય છે. ફેલોપિયન ટ્યુબ એ અંડવાહિનીનું જ બીજું નામ છે,કારણ કે તે અંડપિંડમાંથી અંડકોષને ગર્ભાશય સુધી લઈ જતી નળી તરીકે કાર્ય કરે છે.

(D) બાર્થોલિન ગ્રંથિઓ એ સ્ત્રીઓમાં યોનિમાર્ગના મુખની બંને બાજુએ આવેલી ગ્રંથિઓની એક જોડી છે. તે પુરુષોમાં જોવા મળતી બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓને સમાન (homologous) છે અને તે જાતીય સંભોગ દરમિયાન લ્યુબ્રિકેશન (ચીકાશ) માટે મ્યુકસનો સ્ત્રાવ કરે છે.

(A) પરિપક્વ ગ્રાફિયન ફોલિકલની શરીરરચનાના આધારે:
$A$ એ સૌથી બહારના સ્તર,થીકા એક્સટર્નાને દર્શાવે છે.
$B$ એ થીકા એક્સટર્નાની અંદરના સ્તરને દર્શાવે છે,જે થીકા ઇન્ટર્ના છે.
$C$ એ કેન્દ્રમાં રહેલા અંડકોષ (Ovum) ને દર્શાવે છે.
$D$ એ અંડકોષની આસપાસના ફોલિક્યુલર કોષોના સમૂહને દર્શાવે છે,જેને ક્યુમ્યુલસ ઊફોરસ કહેવાય છે.
$E$ એ પ્રવાહીથી ભરેલી મોટી પોલાણ દર્શાવે છે જેને એન્ટ્રમ કહેવાય છે.
$F$ એ ફોલિકલની અસ્તર બનાવતા ફોલિક્યુલર કોષોના સ્તરને દર્શાવે છે,જેને મેમ્બ્રેના ગ્રેન્યુલોસા કહેવાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $A =$ થીકા એક્સટર્ના,$B =$ થીકા ઇન્ટર્ના,$C =$ અંડકોષ,$D =$ ક્યુમ્યુલસ ઊફોરસ,$E =$ એન્ટ્રમ,$F =$ મેમ્બ્રેના ગ્રેન્યુલોસા છે.

(B) માદા પ્રજનન તંત્રનું અંતઃસ્ત્રાવી નિયંત્રણ હાયપોથેલેમસ-પિટ્યુટરી-અંડાશય ધરી દ્વારા થાય છે.
$1$. હાયપોથેલેમસ $GnRH$ (ગોનાડોટ્રોપિન-રિલીઝિંગ હોર્મોન) મુક્ત કરે છે, જે અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ પર કાર્ય કરે છે (લેબલ $a$).
$2$. અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ ગોનાડોટ્રોપિન મુક્ત કરે છે, ખાસ કરીને $LH$ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન) અને $FSH$ (ફોલિકલ-સ્ટિમ્યુલેટિંગ હોર્મોન), જે અંડાશય પર કાર્ય કરે છે (લેબલ $b$).
$3$. અંડાશય આ ગોનાડોટ્રોપિનના પ્રતિભાવમાં ઇસ્ટ્રોજન અથવા પ્રોજેસ્ટેરોન જેવા સ્ટીરોઇડ અંતઃસ્ત્રાવો મુક્ત કરે છે (લેબલ $c$).
$4$. આ અંડાશયના અંતઃસ્ત્રાવો લક્ષ્ય અંગ એટલે કે ગર્ભાશય પર કાર્ય કરે છે, જેથી તેને ગર્ભસ્થાપન અને ગર્ભાવસ્થા માટે તૈયાર કરી શકાય (લેબલ $d$).
તેથી, સાચું સંયોજન $(a)-GnRH, (b)-LH/FSH, (c)-\text{ઇસ્ટ્રોજન}\ \text{અથવા}\ \text{પ્રોજેસ્ટેરોન}, (d)-\text{ગર્ભાશય}$ છે.

(C) $Endometrium$ (એન્ડોમેટ્રિયમ) શબ્દ ગ્રીક શબ્દો $endo$ (અંદર) અને $metra$ (ગર્ભાશય) પરથી ઉતરી આવ્યો છે,જેનો અર્થ 'ગર્ભાશયની અંદર' થાય છે.
એન્ડોમેટ્રિયમ એ સસ્તન પ્રાણીઓના ગર્ભાશયનું અંદરનું ગ્રંથિમય સ્તર છે.
તે માસિક ચક્ર દરમિયાન પ્રોજેસ્ટેરોન સ્ત્રાવના પ્રતિભાવમાં જાડું થાય છે જેથી ગર્ભના સ્થાપન માટે તૈયારી કરી શકાય,અને જો ફલન ન થાય તો તે માસિક સ્રાવ દરમિયાન ખરી પડે છે.

(A) ક્લિટોરિસ એ ઉત્તેજિત પેશીઓ (erectile tissue) થી બનેલું એક નાનું,સંવેદનશીલ અંગ છે.
તે નરના શિશ્નને સમજાત (homologous) છે કારણ કે બંને રચનાઓ સમાન ગર્ભીય પેશીઓ (જેનિટલ ટ્યુબરકલ) માંથી વિકસે છે.

(C) માદાના બાહ્ય જનનાંગો,જેને સામૂહિક રીતે વલ્વા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં મોન્સ પ્યુબિસ,બૃહદ ભગોષ્ઠ (labia majora),લઘુ ભગોષ્ઠ (labia minora),યોનિપટલ અને ભગશેફનો સમાવેશ થાય છે. બૃહદ ભગોષ્ઠ એ પેશીઓની માંસલ ગડીઓ છે જે મોન્સ પ્યુબિસથી નીચે સુધી વિસ્તરેલી હોય છે અને યોનિમાર્ગના મુખને ઘેરે છે. લઘુ ભગોષ્ઠ એ બૃહદ ભગોષ્ઠની નીચે આવેલી પેશીઓની જોડીદાર ગડીઓ છે. તેથી,વલ્વા મુખ્યત્વે બૃહદ ભગોષ્ઠ દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.

(C) અંડવાહિની ત્રણ ભાગોની બનેલી છે: ઇન્ફન્ડીબ્યુલમ (ગળણી આકારનો ભાગ),એમ્પ્યુલા અને ઇસ્થમસ.
ઇન્ફન્ડીબ્યુલમ એ અંડાશયની નજીકનો ગળણી આકારનો ભાગ છે.
તેમાં આંગળી જેવા પ્રવર્ધો હોય છે જેને ફીમ્બ્રી કહે છે.
આ ફીમ્બ્રી અંડપાત પછી અંડકોષને પકડવા માટે સપાટીનો વિસ્તાર વધારીને તેને ગ્રહણ કરવામાં મદદ કરે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
એટ્રેટિક ફોલિકલ્સ એ અંડપિંડના એવા પુટિકાઓ છે જે સંપૂર્ણ પરિપક્વ થાય અને અંડપાત (ovulation) થાય તે પહેલાં અધઃપતન (degeneration) અને પુનઃશોષણ પામે છે.
આ પ્રક્રિયાને ફોલિક્યુલર એટ્રેશિયા કહેવામાં આવે છે,જે સ્ત્રીના પ્રજનનકાળ દરમિયાન સતત જોવા મળે છે.

(A) ભગશિશ્ન $(Clitoris)$ એ એક નાની,આંગળી જેવી રચના છે જે મૂત્રમાર્ગના મુખની ઉપર બે ગૌણભગોષ્ઠ ($Labia$ $minora$) ના જોડાણ સ્થાને આવેલી હોય છે.
તેને નરના શિશ્ન $(penis)$ ની સમજાત રચના માનવામાં આવે છે કારણ કે બંને રચનાઓ સમાન ભ્રૂણીય પેશી (જનન ટ્યુબરકલ) માંથી ઉદ્ભવે છે અને તેમાં ઉત્તેજિત પેશીઓ હોય છે જે જાતીય ઉત્તેજના દરમિયાન રુધિરથી ભરાઈ જાય છે.

(A) સ્તનગ્રંથિઓ એ સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ અંગો છે જે તેમના બચ્ચાંને પોષણ આપવા માટે દૂધ ઉત્પન્ન કરે છે.
જૈવિક દ્રષ્ટિએ,સ્તનગ્રંથિઓને રૂપાંતરિત પ્રસ્વેદગ્રંથિઓ (ખાસ કરીને,રૂપાંતરિત એપોક્રાઇન પ્રસ્વેદગ્રંથિઓ) માનવામાં આવે છે.
આ ગ્રંથિઓ ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન દરમિયાન અંતઃસ્ત્રાવોની અસર હેઠળ વિકસે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) અંડપિંડનું જનન અધિચ્છદ એ સાદા ઘનાકાર અધિચ્છદનું બનેલું સ્તર છે જે અંડપિંડની સપાટીને આવરે છે.
તે અંડપિંડના પુટિકાઓના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ (ઘનાકાર અધિચ્છદ) છે.

(C) એન્ડોમેટ્રિયમ એ ગર્ભાશયનું અંદરનું અસ્તર છે.
તે સરળ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશીનું બનેલું હોય છે,જે અમુક વિસ્તારોમાં,ખાસ કરીને અંડવાહિની અને ગર્ભાશયના ભાગોમાં,અંડકોષ અથવા યુગ્મનજના વહન માટે પક્ષ્મો ધરાવે છે.
તેથી,ગર્ભાશયના અસ્તર માટે સાચો જવાબ પક્ષ્મીય સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશી છે.

(A) સ્તનગ્રંથિઓ એ સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ગ્રંથિઓ છે જે તેમના બચ્ચાના પોષણ માટે દૂધ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ ગ્રંથિઓ ઉત્ક્રાંતિ અને રચનાની દ્રષ્ટિએ રૂપાંતરિત $\text{પ્રસ્વેદ}$ ગ્રંથિઓ (ખાસ કરીને, રૂપાંતરિત એપોક્રાઇન પ્રસ્વેદ ગ્રંથિઓ) છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) માદા પ્રજનન તંત્રમાં યોનિમાર્ગનો સમાવેશ થાય છે,જે બાળકના જન્મ સમયે પ્રસુતિ નલિકા (birth canal) તરીકે કાર્ય કરે છે. ગ્રીવા નલિકા અને યોનિમાર્ગ મળીને પ્રસુતિ નલિકા બનાવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) સસ્તન પ્રાણીઓની અંડપુટિકાનું સૌ પ્રથમ વર્ણન ડચ ચિકિત્સક અને શરીરરચનાશાસ્ત્રી $R. de Graaf$ દ્વારા $1672$ માં કરવામાં આવ્યું હતું. તેમના સન્માનમાં આ રચનાઓને હવે સામાન્ય રીતે $Graafian$ પુટિકા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) ઝાલર (fimbriae) એ અંડવાહિનીના ગળણી જેવા ભાગ (infundibulum) ના છેડે આવેલી આંગળી જેવી રચનાઓ છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય અંડપાત (ovulation) ની પ્રક્રિયા પછી અંડપિંડમાંથી મુક્ત થયેલા અંડકોષને એકત્રિત કરવાનું છે.
એકવાર અંડકોષ એકત્રિત થઈ જાય,પછી તેને ફલન માટે અંડવાહિનીમાં આગળ મોકલવામાં આવે છે.

(A) બર્થોલિન ગ્રંથિઓ (જેને ગ્રેટર વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ માદામાં યોનિમાર્ગના મુખની બંને બાજુએ આવેલી નાની ગ્રંથિઓની જોડી છે.
તેઓ શ્લેષ્મ જેવું પ્રવાહી સ્ત્રાવ કરે છે જે જાતીય સંભોગ દરમિયાન ઊંજણ (lubricant) તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનાથી વેસ્ટિબ્યુલર વિસ્તારમાં ઘર્ષણ ઓછું થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(A) $ARBOR \text{ } VITAE$ (જેનો અર્થ 'જીવનનું વૃક્ષ' થાય છે) માનવ શરીરમાં બે અલગ-અલગ રચનાઓ માટે વપરાય છે:
$1$. $CEREBELLUM$ (અનુમસ્તિષ્ક) માં: તે અનુમસ્તિષ્કના બાહ્યકમાં રહેલા શ્વેત દ્રવ્યની શાખાઓ જેવી ભાત દર્શાવે છે.
$2$. $CERVIX$ (ગ્રીવા) માં: તે ગ્રીવા નલિકાના અસ્તરના શ્લેષ્મ સ્તરની ગડીઓ છે, જે વૃક્ષ જેવી શાખાઓ જેવી દેખાય છે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ, પ્રજનન તંત્ર સાથે સંબંધિત સૌથી સચોટ સ્થાન ગ્રીવા નલિકા $(CERVICAL \text{ } CANAL)$ છે.

(A) દ્વિતીય જાતીય લક્ષણો એવા લક્ષણો છે જે પ્રાણીઓ અને મનુષ્યોમાં જાતીય પરિપક્વતા સમયે દેખાય છે,જે પ્રજાતિના બે જાતિઓને અલગ પાડે છે પરંતુ તે પ્રજનન તંત્રનો સીધો ભાગ નથી.
સ્ત્રીઓમાં,સ્તનનો વિકાસ એ એક મુખ્ય દ્વિતીય જાતીય લક્ષણ છે જે પ્યુબર્ટી (પુખ્તાવસ્થા) દરમિયાન ઇસ્ટ્રોજનના સ્ત્રાવ દ્વારા ઉત્તેજિત થાય છે.
અંડપિંડ એ પ્રાથમિક જાતીય અંગો છે,દ્વિતીય જાતીય લક્ષણો નથી.
શુક્રપિંડ એ નરમાં પ્રાથમિક જાતીય અંગો છે.
થાઇરોઇડ ગ્રંથિ એ અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ છે જે ચયાપચયમાં સામેલ છે અને તે દ્વિતીય જાતીય લક્ષણ નથી.

(B) ગર્ભાશય એ માદા પ્રજનનતંત્રમાં નાસપતી આકારનું સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે. ગર્ભાશયના નીચેના સાંકડા ભાગને $Cervix$ (ગ્રીવા) કહેવામાં આવે છે. ગ્રીવા એ ગ્રીવા નળી દ્વારા યોનિમાર્ગમાં ખુલે છે. ગ્રીવા નળી અને યોનિમાર્ગ મળીને જન્મનળી (birth canal) બનાવે છે.

(B) ઇસ્ટ્રોજન મુખ્યત્વે અંડપિંડમાં વિકાસ પામતી ગ્રાફિયન પુટિકાના $ \text{membrana granulosa} $ (કણિકામય સ્તર) કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
માસિક ચક્રના પુટિકા તબક્કા દરમિયાન, $ \text{FSH} $ (ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન) ની અસર હેઠળ આ કોષો વિભાજન પામે છે અને ઇસ્ટ્રોજન ઉત્પન્ન કરે છે।
જોકે કોર્પસ લ્યુટીયમ પણ થોડા પ્રમાણમાં ઇસ્ટ્રોજનનો સ્ત્રાવ કરે છે, પરંતુ તેનું મુખ્ય કાર્ય પ્રોજેસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે।
તેથી, પુટિકા તબક્કા દરમિયાન ઇસ્ટ્રોજનના પ્રાથમિક સ્ત્રોત તરીકે ગ્રાફિયન પુટિકાનું મેમ્બ્રાના ગ્રેન્યુલોસા સૌથી સચોટ જવાબ છે।

(C) બર્થોલિન ગ્રંથિઓ,જેને ગ્રેટર વેસ્ટિબ્યુલર ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બે વટાણાના કદની સંયુક્ત ટ્યુબ્યુલોઆલ્વેઓલર ગ્રંથિઓ છે જે માનવ યોનિમાર્ગના મુખની બંને બાજુએ થોડી પાછળની તરફ આવેલી હોય છે. તે યોનિમાર્ગના ભાગને ચીકણો રાખવા માટે શ્લેષ્મનો સ્ત્રાવ કરે છે.

(C) માદામાં અંડવાહિની (ફેલોપિયન નલિકા) ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલી છે: અંડવાહિની નિવાપ (infundibulum),તુંબિકા (ampulla) અને ઇસ્થમસ (isthmus).
$1$. અંડવાહિની નિવાપ એ અંડવાહિનીનો ગળણી આકારનો,નિકટવર્તી ભાગ છે જે અંડાશયની સૌથી નજીક હોય છે.
$2$. તે આંગળી જેવા પ્રવર્ધો ધરાવે છે જેને ફીમ્બ્રી (fimbriae) કહે છે,જે અંડપાત પછી અંડકોષને એકત્ર કરવામાં મદદ કરે છે.
$3$. તેથી,અંડવાહિનીના નિકટવર્તી વિસ્તરણ પામેલા ભાગને અંડવાહિની નિવાપ કહે છે.

(C) માનવ માદા પ્રજનન તંત્રમાં ગર્ભાશયનો સમાવેશ થાય છે,જે એક સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે.
ગર્ભાશયની દીવાલ ત્રણ સ્તરોની બનેલી હોય છે:
$1$. બહારનું પેરીમેટ્રીયમ (પાતળું પટલીય સ્તર).
$2$. મધ્યનું માયોમેટ્રીયમ (અરેખિત સ્નાયુઓનું જાડું સ્તર).
$3$. અંદરનું એન્ડોમેટ્રીયમ (ગર્ભાશયની ગુહાનું અસ્તર બનાવતું ગ્રંથિમય સ્તર).
ઋતુચક્ર દરમિયાન ગર્ભના સ્થાપન માટે એન્ડોમેટ્રીયમમાં ચક્રીય ફેરફારો થાય છે. તેથી,એન્ડોમેટ્રીયમ એ ગર્ભાશયનું અસ્તર છે.

(D) માનવ શરીરરચનામાં,$Clitoris$ (ભગશિશ્નિકા) એ નરના $Penis$ (શિશ્ન) ને સમજાત અંગ છે. બંને રચનાઓ સમાન ગર્ભીય પેશી (જનન ટ્યુબરકલ) માંથી ઉદ્ભવે છે અને તે અત્યંત સંવેદનશીલ,ઉત્થાનશીલ પેશીઓ છે. જ્યારે $Penis$ માં મૂત્ર અને વીર્યના વહન માટે મૂત્રમાર્ગ હોય છે,ત્યારે $Clitoris$ મુખ્યત્વે એક સંવેદી અંગ છે.

(C) માદા પ્રજનનતંત્રમાં,યોનિમાર્ગ એ જન્મ નળી તરીકે કાર્ય કરે છે અને મૈથુન અંગ તરીકે પણ સેવા આપે છે. તેને દ્વિતીયક જાતીય અંગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે જનનકોષો ઉત્પન્ન કરતું નથી (જે પ્રાથમિક જાતીય અંગ,એટલે કે અંડપિંડનું કાર્ય છે),પરંતુ તે પ્રજનન પ્રક્રિયા માટે જરૂરી છે. તેથી,તેને દ્વિતીયક મૈથુન અંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) અંડપિંડ એક પાતળા અધિચ્છદ દ્વારા આવરિત હોય છે જે અંડપિંડના આધારક (સ્ટ્રોમા) ને ઘેરે છે. અંડપિંડનું આધારક બે ભાગમાં વહેંચાયેલું છે: પરિઘવર્તી બાહ્યક (કોર્ટેક્સ) અને અંદરનું મજ્જક (મેડ્યુલા). આ આધારક તંતુમય સંયોજક પેશીના માળખાનું બનેલું હોય છે,જેમાં રુધિરવાહિનીઓ,ચેતાઓ અને વિકાસના વિવિધ તબક્કાઓમાં રહેલા અંડપુટિકાઓ જોવા મળે છે.

(B) $Infundibulum$ એ અંડવાહિનીનો ગળણી આકારનો ભાગ છે જે અંડપિંડની નજીક હોય છે.
તેમાં $Fimbriae$ તરીકે ઓળખાતા આંગળી જેવા પ્રવર્ધો હોય છે,જે અંડપાત પછી અંડકોષને એકત્ર કરવામાં મદદ કરે છે.
$Infundibulum$ અંડવાહિનીના પહોળા ભાગમાં ખુલે છે જેને $Ampulla$ કહેવાય છે.
$Infundibulum$ નું શરીરની ગુહામાં ખુલતું છિદ્ર $Ostium$ તરીકે ઓળખાય છે.

(C) $ARBOR \text{ } VITAE$ (જેનો અર્થ 'જીવનનું વૃક્ષ' થાય છે) શબ્દનો ઉપયોગ બે અલગ-અલગ શરીરરચનાના સંદર્ભમાં થાય છે.
$1$. ચેતાતંત્રમાં, તે અનુમસ્તિષ્ક (cerebellum) ના શ્વેત દ્રવ્યની શાખાઓ માટે વપરાય છે।
$2$. સ્ત્રી પ્રજનન તંત્રમાં, તે $ARBOR \text{ } VITAE \text{ } UTERI$ તરીકે ઓળખાય છે, જે ગર્ભાશયની ગ્રીવા (cervix) ની નળીમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ, શાખિત શ્લેષ્મીય ગડીઓ છે।
આપેલા વિકલ્પો મુજબ, પ્રજનન તંત્ર સાથે સંબંધિત સૌથી સચોટ વર્ણન ગ્રીવાની શ્લેષ્મીય ગડીઓ છે।

(D) માદા બાહ્ય જનનાંગો,જેને સામૂહિક રીતે યોનિમુખ (Vulva) કહેવામાં આવે છે,તેમાં મોન્સ પ્યુબિસ,બૃહદ ભગષ્ઠ,લઘુ ભગષ્ઠ,યોનિપટલ અને ભગશિશ્નનો સમાવેશ થાય છે.
$A$. મોન્સ પ્યુબિસ એ ચરબીયુક્ત પેશીઓનો ગાદી જેવો ભાગ છે જે ત્વચા અને પ્યુબિક વાળથી ઢંકાયેલો હોય છે.
$B$. ભગશિશ્ન એ એક નાની આંગળી જેવી રચના છે જે મૂત્રમાર્ગના મુખની ઉપર લઘુ ભગષ્ઠના જોડાણ સ્થાને આવેલી હોય છે.
$C$. બૃહદ ભગષ્ઠ એ માંસલ પેશીઓની ગડીઓ છે,જે મોન્સ પ્યુબિસથી નીચે તરફ વિસ્તરેલી હોય છે અને યોનિમાર્ગના મુખને ઘેરે છે.
$D$. અધિવૃષણ નલિકા એ નર પ્રજનન તંત્રનો ભાગ છે,જે દરેક શુક્રપિંડની પાછળની સપાટી પર આવેલી હોય છે. તેથી,તે માદા બાહ્ય જનનાંગો સાથે સંબંધિત નથી.