JEE Main 2024 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થીયરીનો ઉપયોગ કરીને દરેક સ્પીસીઝનું વિશ્લેષણ કરતા:

$Species$	$Magnetic \ behaviour$	$Bond \ order$
$H_2$	ડાયામેગ્નેટિક	$1$
$He_2^{+}$	પેરામેગ્નેટિક	$0.5$
$O_2^{+}$	પેરામેગ્નેટિક	$2.5$
$N_2^{2-}$	પેરામેગ્નેટિક	$2$
$O_2^{2-}$	ડાયામેગ્નેટિક	$1$
$F_2$	ડાયામેગ્નેટિક	$1$
$Ne_2^{+}$	પેરામેગ્નેટિક	$0.5$
$B_2$	પેરામેગ્નેટિક	$1$

કોષ્ટક પરથી,માત્ર $B_2$ પેરામેગ્નેટિક છે અને તેનો બોન્ડ ઓર્ડર $1$ છે.
તેથી,આવી કુલ સ્પીસીઝની સંખ્યા $1$ છે.

(B) આ પ્રક્રિયા બ્યુટ$-2-$ઈનનું ઓઝોનોલિસિસ છે.
$CH_3-CH=CH-CH_3 \xrightarrow[(ii) Zn/H_2O]{(i) O_3} 2CH_3CHO$
અહીં,નીપજ $(P)$ એ એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ છે.
એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ ના એક અણુમાં $1$ ઓક્સિજન પરમાણુ હોય છે.
તેથી,નીપજના પ્રતિ અણુમાં હાજર ઓક્સિજન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $1$ છે.

(A) $H$ પરમાણુઓની એસિડિકતા પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર થયા પછી બનતા સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. સંયુગ્મી બેઇઝ નીચે મુજબ છે:
$A: HC \equiv C^-$
$B: H_2C=CH^-$
$C: (CH_3)_3C^-$
$D: CH_3-CH_2^-$
$2$. સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા ઋણ વીજભાર ધરાવતા કાર્બન પરમાણુના સંકરણ પર આધાર રાખે છે:
- $A$ માં,$C$ એ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે ($50\% \ s$-લક્ષણ).
- $B$ માં,$C$ એ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે ($33.3\% \ s$-લક્ષણ).
- $D$ માં,$C$ એ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે ($25\% \ s$-લક્ષણ).
- $C$ માં,$C$ એ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે,પરંતુ તે ત્રણ $CH_3$ સમૂહોની $+I$ અસરને કારણે અસ્થિર બને છે.
$3$. વધુ $s$-લક્ષણ એટલે વધુ વિદ્યુતઋણતા અને ઋણ વીજભારની વધુ સ્થિરતા. તેથી,સ્થિરતાનો ક્રમ $A > B > D > C$ છે.
$4$. એસિડિક પ્રબળતા એ સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતાના સીધા પ્રમાણમાં હોવાથી,એસિડિકતાનો ક્રમ $A > B > D > C$ છે. તેથી ચડતો ક્રમ $C < D < B < A$ થાય.

(A) વિકલ્પ $A$ સાચો છે. $1-$મિથાઈલસાયક્લોહેક્સિનની $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન કરે છે,જ્યાં ન્યુક્લિયોફાઈલ $(I^-)$ દ્વિબંધના વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે,જેના પરિણામે $1-$આયોડો$-1-$મિથાઈલસાયક્લોહેક્સિન બને છે.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે $UV$ પ્રકાશ/ગરમીની હાજરીમાં સાયક્લોહેક્સિનની $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે એલાઈલિક બ્રોમિનેશન તરફ દોરી જાય છે,ઉમેરણ તરફ નહીં.
વિકલ્પ $C$ હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે,જે સંતુલિત છે: $CH_3CH_2CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \rightarrow CH_3CH_2NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$.
વિકલ્પ $D$ કાર્બાઈલેમાઈન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે,જે પણ સાચી રીતે લખાયેલ છે.

(D) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: $-OH$ સમૂહ મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ છે,તેથી પ્રત્યય $-\text{ઓલ}$ લાગશે.
$2$. વલયને નંબર આપો: $-OH$ સમૂહ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુને સ્થાન $1$ આપો. દ્વિબંધને શક્ય તેટલો ઓછો નંબર મળવો જોઈએ.
$3$. જો આપણે ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં નંબર આપીએ,તો દ્વિબંધ સ્થાન $2$ પર આવે છે. જો આપણે વિરુદ્ધ દિશામાં નંબર આપીએ,તો દ્વિબંધ સ્થાન $3$ પર આવે છે. તેથી,આપણે ઘડિયાળના કાંટાની દિશા પસંદ કરીશું.
$4$. આ નામ પિતૃ વલય સાયક્લોહેક્સિન પરથી મેળવવામાં આવ્યું છે. સ્થાન $1$ પર $-OH$ સમૂહ અને સ્થાન $2$ પર દ્વિબંધ હોવાથી,સાચું $IUPAC$ નામ સાયક્લોહેક્સ$-2-$ઈન$-1-$ઓલ છે.

(C) હાઇડ્રોજન પરમાણુની વર્ણપટ શ્રેણીઓ તે જે વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટના વિસ્તારમાં દેખાય છે તેના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$A$. લાયમન શ્રેણી: $n=1$ પર સંક્રમણ,જે $UV$ વિસ્તાર $(II)$ માં આવે છે.
$B$. બામર શ્રેણી: $n=2$ પર સંક્રમણ,જે દ્રશ્યમાન વિસ્તાર $(IV)$ માં આવે છે.
$C$. પાશ્ચન શ્રેણી: $n=3$ પર સંક્રમણ,જે ઇન્ફ્રારેડ વિસ્તાર $(III)$ માં આવે છે.
$D$. ફંડ શ્રેણી: $n=5$ પર સંક્રમણ,જે ઇન્ફ્રારેડ વિસ્તાર $(I)$ માં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડી $A-II, B-IV, C-III, D-I$ છે.

(C) વિભેદક અધિશોષણનો સિદ્ધાંત અધિશોષણ ક્રોમેટોગ્રાફીનો આધાર છે.
$1$. કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી એ અધિશોષણ ક્રોમેટોગ્રાફીનો એક પ્રકાર છે જેમાં સ્થિર કલા $(stationary phase)$ ઘન અધિશોષક હોય છે.
$2$. થીન લેયર ક્રોમેટોગ્રાફી $(TLC)$ પણ અધિશોષણ ક્રોમેટોગ્રાફીનો એક પ્રકાર છે જેમાં કાચ અથવા પ્લાસ્ટિકની પ્લેટ પર અધિશોષકનું પાતળું પડ લગાવવામાં આવે છે.
$3$. પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી મુખ્યત્વે વિતરણ $(partition)$ ક્રોમેટોગ્રાફીના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે,જેમાં સ્થિર કલા કાગળના સેલ્યુલોઝ ફાઈબરમાં ફસાયેલું પાણી હોય છે.
તેથી,કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી $(A)$ અને થીન લેયર ક્રોમેટોગ્રાફી $(B)$ બંને વિભેદક અધિશોષણ પર આધારિત છે.

(C) પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી $(IE_1)$ સામાન્ય રીતે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે.
આપેલા તત્વો ($Al$,$Si$,$C$,$N$) માટે,તેઓ $2^{nd}$ અને $3^{rd}$ આવર્તના છે.
$Al$ અને $Si$ એ $3^{rd}$ આવર્તમાં છે,જ્યારે $C$ અને $N$ એ $2^{nd}$ આવર્તમાં છે.
નાના પરમાણ્વીય કદને કારણે $2^{nd}$ આવર્તના તત્વોની આયનીકરણ એન્થાલ્પી $3^{rd}$ આવર્તના તત્વો કરતા વધારે હોય છે.
$2^{nd}$ આવર્તમાં $C$ અને $N$ ની સરખામણી કરતા,$N$ ની $IE_1$ એ $C$ કરતા વધારે છે કારણ કે તેની સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ $p$-કક્ષક રચના $(2s^2 2p^3)$ છે.
તેથી,$IE_1$ નો ક્રમ $Al < Si < C < N$ છે.

(C) ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવવા માટે,દ્વિ-બંધ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલા સમૂહો અલગ હોવા જોઈએ.
ચક્રીય સંયોજનોમાં જ્યાં દ્વિ-બંધ ચક્રની બહાર હોય,ત્યાં ચક્ર પોતે જ એક વિસ્થાપક તરીકે વર્તે છે.
વિકલ્પ $C$ માં,બંધારણ $3$-બ્રોમો-$1$-મિથાઈલીનસાયક્લોહેક્ઝેન છે.
અહીં,સાયક્લોહેક્ઝેન રિંગના $3$-સ્થાન પરનો કાર્બન કાયરલ છે અને $1$-સ્થાન પરનો દ્વિ-બંધ રિંગ સાથે જોડાયેલ છે.
રિંગ $3$-સ્થાન પર વિસ્થાપિત હોવાથી,દ્વિ-બંધથી $3$-સ્થાન સુધીના રિંગના બંને માર્ગો અલગ છે.
આમ,દ્વિ-બંધ ધરાવતા કાર્બન પરના સમૂહો અસરકારક રીતે અલગ છે,જે ભૌમિતિક સમઘટકતાને શક્ય બનાવે છે.

(D) વિધાન-$I$ ખોટું છે કારણ કે ક્લોરિન $(Cl)$ તેના સમૂહમાં સૌથી વધુ ઋણ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી ધરાવે છે,કારણ કે તેનું કદ ફ્લોરિન $(F)$ કરતા મોટું છે,જે આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને ઘટાડે છે.
વિધાન-$II$ સાચું છે કારણ કે ઓક્સિજન $(O)$ તેના સમૂહ (સમૂહ $16$) માં સૌથી ઓછી ઋણ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી ધરાવે છે,તેના નાના કદને કારણે,જે ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરતી વખતે પ્રબળ આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,વિધાન-$I$ ખોટું છે અને વિધાન-$II$ સાચું છે.

(A) દ્વિપરમાણ્વીય અણુમાં,$2s$ પરમાણ્વીય કક્ષકો જોડાઈને એક બોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષક $(\sigma 2s)$ અને એક એન્ટિ-બોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષક $(\sigma^* 2s)$ બનાવે છે.
$2p$ પરમાણ્વીય કક્ષકો જોડાઈને ત્રણ બોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષકો $(\sigma 2p_z, \pi 2p_x, \pi 2p_y)$ અને ત્રણ એન્ટિ-બોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષકો $(\sigma^* 2p_z, \pi^* 2p_x, \pi^* 2p_y)$ બનાવે છે.
એન્ટિ-બોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષકોની કુલ સંખ્યા $= 1 (2s { \text{માંથી}}) 3 (2p { \text{માંથી}}) = 4$.

(C) $NH_3$ ના નિર્માણ માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$ છે.
સંતુલન અચળાંક $K_c$ માટેનું સૂત્ર: $K_c = \frac{[NH_3]^2}{[N_2][H_2]^3}$ છે.
આપેલ સંતુલન સાંદ્રતા મૂકતા:
$K_c = \frac{(1.5 \times 10^{-2})^2}{(2 \times 10^{-2}) \times (3 \times 10^{-2})^3}$.
$K_c = \frac{2.25 \times 10^{-4}}{(2 \times 10^{-2}) \times (27 \times 10^{-6})}$.
$K_c = \frac{2.25 \times 10^{-4}}{54 \times 10^{-8}}$.
$K_c = \frac{2.25}{54} \times 10^4 = 0.04166 \times 10^4 = 416.66 \approx 417$.

(A) ઓક્ઝેલિક એસિડ $(H_2C_2O_4)$ અને $NaOH$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા: $H_2C_2O_4 + 2NaOH \rightarrow Na_2C_2O_4 + 2H_2O$ છે.
તુલ્યતાના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા: $n_{factor} \times M_1 \times V_1 = n_{factor} \times M_2 \times V_2$.
ઓક્ઝેલિક એસિડ માટે, $n_{factor} = 2$. $NaOH$ માટે, $n_{factor} = 1$.
$2 \times 0.5 \times 50 = 1 \times M_{NaOH} \times 25$.
$50 = 25 \times M_{NaOH} \Rightarrow M_{NaOH} = 2 \ M$.
હવે, આ દ્રાવણના $50 \ mL$ માં $NaOH$ નું દળ ગણો:
$Mass = Molarity \times Molar \ mass \times Volume (in \ L) = 2 \times 40 \times (50 \times 10^{-3}) = 4 \ g$.

(B) $2-$ફોર્મિલહેક્સ$-4-$ઈનોઈક એસિડનું બંધારણ $CH_3-CH=CH-CH_2-CH(CHO)-COOH$ છે.
બંધોની ગણતરી કરતા,કુલ $\sigma$ બંધોની સંખ્યા $20$ અને $\pi$ બંધોની સંખ્યા $2$ મળે છે.
તેથી,કુલ બંધોની સંખ્યા $20 + 2 = 22$ થાય છે.

(D) $CCl_4$ માટે $\Delta H_{vap}^0 = 30.5 \ kJ \ mol^{-1}$.
$CCl_4$ નું મોલર દળ $= 12 + 4 \times 35.5 = 154 \ g \ mol^{-1}$.
$CCl_4$ ના મોલ $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{284 \ g}{154 \ g \ mol^{-1}} \approx 1.844 \ mol$.
જરૂરી ઉષ્મા $= \text{મોલ} \times \Delta H_{vap}^0 = 1.844 \ mol \times 30.5 \ kJ \ mol^{-1} \approx 56.24 \ kJ$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં,જવાબ $56 \ kJ$ છે.

(B) ડાયપોલ મોમેન્ટ નક્કી કરવા માટે,આપણે આણ્વિય ભૂમિતિનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $CH_4$: ટેટ્રાહેડ્રલ ભૂમિતિ,સંમિત,ડાયપોલ મોમેન્ટ $= 0$.
$2$. $BF_3$: ટ્રાયગોનલ પ્લેનર ભૂમિતિ,સંમિત,ડાયપોલ મોમેન્ટ $= 0$.
$3$. $H_2O$: બેન્ટ ભૂમિતિ,અસંમિત,ડાયપોલ મોમેન્ટ $\neq 0$.
$4$. $HF$: રેખીય,ધ્રુવીય બંધ,ડાયપોલ મોમેન્ટ $\neq 0$.
$5$. $NH_3$: ટ્રાયગોનલ પિરામિડલ,અસંમિત,ડાયપોલ મોમેન્ટ $\neq 0$.
$6$. $CO_2$: રેખીય ભૂમિતિ,સંમિત,ડાયપોલ મોમેન્ટ $= 0$.
$7$. $SO_2$: બેન્ટ ભૂમિતિ,અસંમિત,ડાયપોલ મોમેન્ટ $\neq 0$.
આમ,શૂન્ય ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવતા અણુઓ $CH_4$,$BF_3$,અને $CO_2$ છે.
કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(A) આપેલી સ્પીસીઝની સ્થિરતા નક્કી કરવા માટે,આપણે એરોમેટિકતા માટે હ્યુકેલના નિયમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $A$: સાયક્લોપ્રોપેનાઇલ કેટાયનમાં $2 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન ($n=0$,$4n+2=2$) છે,તે સમતલીય અને ચક્રીય છે. તે એરોમેટિક અને અત્યંત સ્થાયી છે.
$2$. $B$: સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઇલ કેટાયનમાં $4 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(4n=4)$ છે,જે તેને એન્ટી-એરોમેટિક અને અસ્થાયી બનાવે છે.
$3$. $C$: સાયક્લોપ્રોપેનાઇલ એનાયનમાં $4 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(4n=4)$ છે,જે તેને એન્ટી-એરોમેટિક અને અસ્થાયી બનાવે છે.
$4$. $D$: $1,3$-સાયક્લોહેક્સાડાયન એ નોન-એરોમેટિક સંયુગ્મિત ડાયન છે,જે એરોમેટિક સિસ્ટમ કરતા ઓછી સ્થાયી છે.
તેથી,સાયક્લોપ્રોપેનાઇલ કેટાયન તેના એરોમેટિક ગુણધર્મને કારણે સૌથી વધુ સ્થાયી સ્પીસીઝ છે.

(A) વિધાન-$I$ સાચું છે કારણ કે સમાન ઉર્જા ધરાવતી કક્ષકોને સમશક્ત કક્ષકો તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં (એક-ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી સ્પીસીઝ),કક્ષકની ઉર્જા માત્ર મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક '$n$' પર આધાર રાખે છે.
$3p$ અને $3d$ બંને કક્ષકો સમાન મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n=3)$ ધરાવતી હોવાથી,હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં તેમની ઉર્જા સમાન હોય છે.
તેથી,હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં $3p$ અને $3d$ કક્ષકો સમશક્ત છે,જે વિધાન-$II$ ને ખોટું સાબિત કરે છે.

(D) $4-$Methylpent$-2-$enal ના બંધારણને નક્કી કરવા માટે,આપણે તેના $IUPAC$ નામનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. મુખ્ય શૃંખલા 'pent' છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
$2$. પ્રત્યય '-enal' એ $1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ સૂચવે છે.
$3$. '$-2-$en' એ $2$ સ્થાન પરથી શરૂ થતો દ્વિબંધ સૂચવે છે.
$4$. '$4$-methyl' એ $4$ થા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$ સૂચવે છે.
આ બધાને જોડતા,બંધારણ $CH_3-CH(CH_3)-CH=CH-CHO$ મળે છે. જે વિકલ્પ $D$ ને અનુરૂપ છે.

(D) આણ્વિક આકારો $VSEPR$ સિદ્ધાંત દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે:
$1$. $BrF_5$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ પાસે $5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે સમચોરસ પિરામિડલ આકાર આપે છે $(A-IV)$.
$2$. $H_2O$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $O$ પાસે $2$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે બેન્ટ (વળેલો) આકાર આપે છે $(B-III)$.
$3$. $ClF_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ પાસે $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે $T$-આકાર આપે છે $(C-I)$.
$4$. $SF_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $4$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જે સી-સો આકાર આપે છે $(D-II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(B) પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CH_3-C \equiv CH + Na \rightarrow CH_3-C \equiv C^- Na^+ (A) + \frac{1}{2} H_2$.
સંયોજન $A$ એ સોડિયમ પ્રોપ$-1-$આઇનાઇડ $(CH_3-C \equiv C^- Na^+)$ છે.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,$A$ એ $CH_3-C \equiv C^- Na^+$ છે અને $B$ એ $CH_3-CH_2-CH_2-Br$ છે.

(D) લાસેન કસોટીમાં,જો કાર્બનિક સંયોજનમાં નાઇટ્રોજન અથવા સલ્ફર હોય,તો સોડિયમ ફ્યુઝન અર્કમાં અનુક્રમે $NaCN$ અથવા $Na_2S$ હશે.
આ આયનો $AgCN$ અથવા $Ag_2S$ જેવા અવક્ષેપ બનાવીને હેલોજન માટેની સિલ્વર નાઈટ્રેટ કસોટીમાં દખલ કરે છે.
અર્કને મંદ $HNO_3$ સાથે ઉકાળવાથી આ ઘટકોનું બાષ્પશીલ વાયુઓમાં ($HCN$ અને $H_2S$) વિઘટન થાય છે,જેનાથી $AgNO_3$ ઉમેરતા પહેલા તે દ્રાવણમાંથી દૂર થઈ જાય છે.

(B) જ્યારે આયનિક ગુણાકાર $Q_{sp}$ એ દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp}$ જેટલો થાય ત્યારે અવક્ષેપન શરૂ થાય છે.
પ્રક્રિયા $Mg(OH)_2(s) \rightleftharpoons Mg^{2+}(aq) + 2OH^-(aq)$ માટે,અભિવ્યક્તિ $Q_{sp} = [Mg^{2+}][OH^-]^2$ છે.
આપેલ છે $[Mg^{2+}] = 0.10 \ M$ અને $K_{sp} = 1 \times 10^{-11}$.
$Q_{sp} = K_{sp}$ લેતા:
$0.10 \times [OH^-]^2 = 1 \times 10^{-11}$
$[OH^-]^2 = 10^{-10}$
$[OH^-] = 10^{-5} \ M$.
હવે,$pOH$ ની ગણતરી કરો:
$pOH = -\log[OH^-] = -\log(10^{-5}) = 5$.
અંતે,$pH$ ની ગણતરી કરો:
$pH + pOH = 14$
$pH = 14 - 5 = 9$.

(C) ચક્રીય પ્રક્રિયામાં થયેલ કાર્ય એ $P-V$ આલેખમાં ઘેરાયેલા ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
$V$ વિરુદ્ધ $P$ આલેખ માટે,ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $Area = \frac{1}{2} \times \text{base} \times \text{height}$.
અહીં,$P$-અક્ષ પરનો પાયો $(30 - 10) \ kPa = 20 \ kPa = 20 \times 10^3 \ Pa$ છે.
$V$-અક્ષ પરની ઊંચાઈ $(30 - 10) \ dm^3 = 20 \ dm^3 = 20 \times 10^{-3} \ m^3$ છે.
$V$ વિરુદ્ધ $P$ આલેખમાં ચક્ર $A$ $\rightarrow B$ $\rightarrow C$ $\rightarrow A$ ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં હોવાથી,થયેલ કાર્ય ધન છે.
$W = \frac{1}{2} \times (20 \times 10^3 \ Pa) \times (20 \times 10^{-3} \ m^3) = \frac{1}{2} \times 20 \times 20 \ J = 200 \ J$.

(D) $IUPAC$ નામ $Unununnium$ એ પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 111$ (Roentgenium,$Rg$) ને અનુરૂપ છે.
પરમાણુ ક્રમાંક $111$ ધરાવતા તત્વો આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $11$ માં આવે છે.

(A) આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત મુજબ, બનતી આણ્વીય કક્ષકોની સંખ્યા સંયોજાતી પરમાણ્વીય કક્ષકોની સંખ્યા જેટલી હોય છે.
$1.$ $2s$ પરમાણ્વીય કક્ષકોમાંથી: $2$ પરમાણ્વીય કક્ષકો ($2s$ દરેક પરમાણુમાંથી) સંયોજાઈને $2$ આણ્વીય કક્ષકો ($\sigma 2s$ અને $\sigma^* 2s$) બનાવે છે.
$2.$ $2p$ પરમાણ્વીય કક્ષકોમાંથી: $6$ પરમાણ્વીય કક્ષકો ($2p_x, 2p_y, 2p_z$ દરેક પરમાણુમાંથી) સંયોજાઈને $6$ આણ્વીય કક્ષકો $(\sigma 2p_z, \sigma^* 2p_z, \pi 2p_x, \pi 2p_y, \pi^* 2p_x, \pi^* 2p_y)$ બનાવે છે.
કુલ આણ્વીય કક્ષકો = $2 + 6 = 8$.

(B) રિટાર્ડેશન ફેક્ટર $(R_f)$ એ પદાર્થ દ્વારા કાપેલું અંતર અને દ્રાવક દ્વારા કાપેલા અંતરના ગુણોત્તર તરીકે ગણવામાં આવે છે.
$R_f = \frac{\text{કાર્બનિક સંયોજન દ્વારા કાપેલું અંતર}}{\text{દ્રાવક દ્વારા કાપેલું અંતર}}$
$R_f = \frac{3.5 \ cm}{5 \ cm} = 0.7$
આને $\times 10^{-1}$ સ્વરૂપમાં દર્શાવવા માટે,આપણે $0.7 = 7 \times 10^{-1}$ લખીએ છીએ.
આમ,મૂલ્ય $7$ છે.

(D) સિલ્વરના પડનું કદ = $0.05 \ cm \times (0.05 \ m^2 \times 10^4 \ cm^2/m^2) = 0.05 \ cm \times 500 \ cm^2 = 25 \ cm^3$.
જમા થયેલ સિલ્વરનું દળ = $\text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 25 \ cm^3 \times 7.9 \ g \ cm^{-3} = 197.5 \ g$.
સિલ્વરના પરમાણુઓના મોલ = $\frac{\text{દળ}}{\text{પરમાણ્વીય દળ}} = \frac{197.5}{108} \approx 1.8287 \ \text{mol}$.
સિલ્વરના પરમાણુઓની સંખ્યા = $\text{મોલ} \times N_A = 1.8287 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 11.01 \times 10^{23}$.
આમ,સિલ્વરના પરમાણુઓની સંખ્યા આશરે $11 \times 10^{23}$ છે.

(A) આપેલ રેડોક્સ પ્રક્રિયા છે: $2 MnO_4^{-} + bI^{-} + cH_2O \rightarrow xI_2 + yMnO_2 + zOH^{-}$
પગલું $1$: અર્ધ-પ્રક્રિયાઓ લખો.
રિડક્શન અર્ધ-પ્રક્રિયા: $MnO_4^{-} \rightarrow MnO_2$
બેઝિક માધ્યમમાં $O$ અને $H$ ને સંતુલિત કરતા: $MnO_4^{-} + 2 H_2O + 3 e^{-} \rightarrow MnO_2 + 4 OH^{-}$
$2$ વડે ગુણતા: $2 MnO_4^{-} + 4 H_2O + 6 e^{-} \rightarrow 2 MnO_2 + 8 OH^{-}$
પગલું $2$: ઓક્સિડેશન અર્ધ-પ્રક્રિયા.
ઓક્સિડેશન અર્ધ-પ્રક્રિયા: $I^{-} \rightarrow I_2$
પરમાણુઓ અને ઇલેક્ટ્રોનને સંતુલિત કરતા: $2 I^{-} \rightarrow I_2 + 2 e^{-}$
$3$ વડે ગુણતા: $6 I^{-} \rightarrow 3 I_2 + 6 e^{-}$
પગલું $3$: બંને અર્ધ-પ્રક્રિયાઓનો સરવાળો કરતા:
$2 MnO_4^{-} + 6 I^{-} + 4 H_2O \rightarrow 2 MnO_2 + 3 I_2 + 8 OH^{-}$
આપેલ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,સહગુણક $z$ એ $OH^{-}$ આયનોની સંખ્યા દર્શાવે છે,જે $8$ છે.

(B) દ્રાવ્યના મોલની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $Moles = Molarity \times Volume \ (L)$.
આપેલ $Molarity = 0.35 \ M$ અને $Volume = 250 \ mL = 0.25 \ L$.
$Moles = 0.35 \ mol \ L^{-1} \times 0.25 \ L = 0.0875 \ mol$.
દ્રાવ્યનું દળ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $Mass = Moles \times Molar \ mass$.
$Mass = 0.0875 \ mol \times 82.02 \ g \ mol^{-1} = 7.17675 \ g \approx 7.18 \ g$.
વિકલ્પો મુજબ નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,સાચો જવાબ $7 \ g$ છે.

(D) વિભેદક નિષ્કર્ષણ એ બે અદ્રાવ્ય દ્રાવકોમાં સંયોજનની દ્રાવ્યતાના તફાવતના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
જ્યારે કોઈ કાર્બનિક સંયોજન જલીય દ્રાવણમાં હાજર હોય,ત્યારે તેને એવા કાર્બનિક દ્રાવક સાથે હલાવીને અલગ કરી શકાય છે જેમાં તે સંયોજન વધુ દ્રાવ્ય હોય.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે બે અલગ સ્તરો બને છે,જેને સેપરેટિંગ ફનલનો ઉપયોગ કરીને અલગ કરી શકાય છે.

(C) $1\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝીન}$ ની $H^+/H_2O$ સાથેની પ્રતિક્રિયા એ એસિડ-ઉદ્દીપકીય જલીયકરણ પ્રતિક્રિયા છે,જે માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે. બનતો કાર્બોકેટાયન તૃતીયક સ્થાન પર વધુ સ્થિર હોય છે,જેના પરિણામે નીપજ $A$ તરીકે $1\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ}$ બને છે.
$1\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝીન}$ ની $B_2H_6$ અને ત્યારબાદ $H_2O_2/NaOH$ સાથેની પ્રતિક્રિયા એ હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રતિક્રિયા છે,જે દ્વિ-બંધ પર પાણીનો એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો છે. આનાથી નીપજ $B$ તરીકે $2\text{-મિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ}$ બને છે.

(C) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ નાઈટ્રાઈલ $(-CN)$ છે. $-CN$ ના કાર્બનને સ્થાન $1$ આપો.
$2$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $4$ કાર્બન છે,તેથી પિતૃ આલ્કેન બ્યુટેન છે.
$3$. નાઈટ્રાઈલ કાર્બનથી ક્રમાંકન શરૂ કરો: $C1$ એ $-CN$ કાર્બન છે,$C2$ એ $-CH_2-$ છે,$C3$ એ $-CH(NH_2)-$ છે અને $C4$ એ $-CH_3$ છે.
$4$. એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ $C3$ સ્થાન પર જોડાયેલ છે.
$5$. આથી,$IUPAC$ નામ $3-$એમિનોબ્યુટેન નાઈટ્રાઈલ છે.

(C) આકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે $Steric \ Number = \frac{1}{2} \times (V + M - C + A)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને સ્ટેરિક નંબરની ગણતરી કરીએ છીએ,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$BrF_5$ માટે: $V = 7$ ($Br$ માટે),$M = 5$ ($F$ માટે). $Steric \ Number = \frac{1}{2} \times (7 + 5) = 6$.
$6$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^3d^2$ સંકરણ અને અષ્ટફલકીય ઇલેક્ટ્રોન ભૂમિતિ સૂચવે છે.
અહીં $5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોવાથી,આણ્વિય ભૂમિતિ ચોરસ પિરામિડલ છે.

(C) આવર્તમાં તત્વોની રાસાયણિક સક્રિયતા સામાન્ય રીતે સમૂહ $1$ થી સમૂહ $17$ સુધી ઘટે છે અને નિષ્ક્રિય વાયુઓ (સમૂહ $18$) માટે સૌથી ઓછી હોય છે,તેથી વિધાન-$I$ ખોટું છે.
સમૂહ-$1$ ના તત્વો આલ્કલી ધાતુઓ છે અને બેઝિક ઓક્સાઇડ બનાવે છે (દા.ત.,$Na_2O$),જ્યારે સમૂહ-$17$ ના તત્વો હેલોજન છે અને એસિડિક ઓક્સાઇડ બનાવે છે (દા.ત.,$Cl_2O_7$). તેથી,વિધાન-$II$ સાચું છે.

(B) $NH_3$ માં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ હાઈડ્રોજન કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે,તેથી ત્રણ $N-H$ બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા નાઈટ્રોજન પરમાણુ તરફ હોય છે. નાઈટ્રોજન પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા પણ નાઈટ્રોજનથી દૂરની દિશામાં હોય છે. આમ,બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની ચાકમાત્રા એક જ દિશામાં હોવાથી,પરિણામી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા વધારે $(1.46 \ D)$ મળે છે.
$NF_3$ માં,ફ્લોરિન નાઈટ્રોજન કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે,તેથી ત્રણ $N-F$ બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા નાઈટ્રોજનથી દૂરની દિશામાં હોય છે. નાઈટ્રોજન પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા પણ નાઈટ્રોજનથી દૂરની દિશામાં હોય છે. આમ,બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની ચાકમાત્રા વિરુદ્ધ દિશામાં હોવાથી,તેઓ એકબીજાની અસરને આંશિક રીતે નાબૂદ કરે છે,પરિણામે ઓછી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા $(0.24 \ D)$ મળે છે.
તેથી,વિધાન-$I$ ખોટું છે કારણ કે $NF_3$ ની ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા વાસ્તવમાં $NH_3$ કરતા ઓછી છે.
વિધાન-$II$ ખોટું છે કારણ કે તે $NH_3$ અને $NF_3$ માં દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રાની દિશાઓનું ખોટું વર્ણન કરે છે.

(C) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા પ્રેરક અસર (inductive effect) અને હાઇપરકોન્જુગેશન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
હાઇપરકોન્જુગેશન કરી શકે તેવા હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ (આલ્ફા-હાઇડ્રોજન) ની સંખ્યા જેટલી વધારે,તેટલો કાર્બોકેટાયન વધુ સ્થિર.
$(CH_3)_3C^{+}$ માં $9$ આલ્ફા-હાઇડ્રોજન,$(CH_3)_2CH^{+}$ માં $6$ આલ્ફા-હાઇડ્રોજન,$CH_3-CH_2^+$ માં $3$ આલ્ફા-હાઇડ્રોજન અને $CH_3^+$ માં $0$ આલ્ફા-હાઇડ્રોજન છે.
તેથી,સ્થિરતાનો સાચો ક્રમ $(CH_3)_3C^{+} > (CH_3)_2CH^{+} > CH_3-CH_2^+ > CH_3^+$ છે.

(C) આપેલ પ્રતિક્રિયાઓ:
$(I) \ 2 Fe_{(s)} + \frac{3}{2} O_{2_{(g)}} \rightarrow Fe_2 O_{3_{(s)}}, \Delta H_1 = -822 \ kJ/mol$
$(II) \ C_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2_{(g)}} \rightarrow CO_{(g)}, \Delta H_2 = -110 \ kJ/mol$
લક્ષ્ય પ્રતિક્રિયા:
$3 C_{(s)} + Fe_2 O_{3_{(s)}} \rightarrow 2 Fe_{(s)} + 3 CO_{(g)}, \Delta H_3 = ?$
લક્ષ્ય પ્રતિક્રિયા મેળવવા માટે,આપણે આ પ્રક્રિયા કરીએ છીએ: $3 \times (II) - (I)$
$\Delta H_3 = 3 \times \Delta H_2 - \Delta H_1$
$\Delta H_3 = 3(-110) - (-822)$
$\Delta H_3 = -330 + 822 = 492 \ kJ/mol$

(A) બફર દ્રાવણ બેન્ઝોઇક એસિડ (નિર્બળ એસિડ) અને સોડિયમ બેન્ઝોએટ (તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ) ધરાવે છે.
હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $pH = pK_{a} + \log \frac{[\text{salt}]}{[\text{acid}]}$.
આપેલ છે $pH = 4.5$,$pK_{a} = 4.2$,$[\text{salt}] = [\text{સોડિયમ બેન્ઝોએટ}]$,અને $[\text{acid}] = [\text{બેન્ઝોઇક એસિડ}]$.
$4.5 = 4.2 + \log \frac{[\text{salt}]}{[\text{acid}]}$
$0.3 = \log \frac{[\text{salt}]}{[\text{acid}]}$
$10^{0.3} \approx 2$ હોવાથી,$\frac{[\text{salt}]}{[\text{acid}]} = 2$ મળે છે.
ધારો કે $V_{a}$ એ બેન્ઝોઇક એસિડનું કદ છે અને $V_{s}$ એ સોડિયમ બેન્ઝોએટનું કદ છે.
મોલારિટી સમાન $(1 \ M)$ હોવાથી,મોલનો ગુણોત્તર એ કદના ગુણોત્તર જેટલો થાય: $\frac{V_{s}}{V_{a}} = 2$,તેથી $V_{s} = 2V_{a}$.
કુલ કદ $V_{s} + V_{a} = 300 \ mL$ આપેલ છે.
$V_{s} = 2V_{a}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $2V_{a} + V_{a} = 300 \ mL$.
$3V_{a} = 300 \ mL \implies V_{a} = 100 \ mL$.

(D) આપેલ બંધારણમાં $3$ દ્વિબંધો છે જે ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવવા માટે સક્ષમ છે (આકૃતિમાં ફૂદડી (*) દ્વારા દર્શાવેલ છે).
દરેક દ્વિબંધ $E$ અથવા $Z$ વિન્યાસમાં અસ્તિત્વ ધરાવી શકે છે.
અણુ અસમપ્રમાણ હોવાથી (છેડાના દ્વિબંધો સાથે જોડાયેલા સમૂહો અલગ છે),ભૌમિતિક સમઘટકોની કુલ સંખ્યા $2^n$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $n$ એ સ્ટીરિયોસેન્ટર્સની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 3$.
તેથી,ભૌમિતિક સમઘટકોની કુલ સંખ્યા = $2^3 = 8$.

(C) જો મધ્યસ્થ પરમાણુ મધ્યવર્તી ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય તો તે સ્પીસીઝ વિષમીકરણ પ્રક્રિયા અનુભવી શકે છે.
$1$. $H_2O_2$: ઓક્સિજન $-1$ અવસ્થામાં છે (જે $0$ અને $-2$ માં જઈ શકે છે).
$2$. $ClO_3^{-}$: ક્લોરિન $+5$ અવસ્થામાં છે (જે $+7$ અને તેનાથી નીચે જઈ શકે છે).
$3$. $P_4$: ફોસ્ફરસ $0$ અવસ્થામાં છે (જે $-3$ અને $+1, +3, +5$ માં જઈ શકે છે).
$4$. $Cl_2$: ક્લોરિન $0$ અવસ્થામાં છે (જે $-1$ અને $+1$ માં જઈ શકે છે).
$5$. $Cu^{+}$: કોપર $+1$ અવસ્થામાં છે (જે $0$ અને $+2$ માં જઈ શકે છે).
$6$. $NO_2$: નાઈટ્રોજન $+4$ અવસ્થામાં છે (જે $+3$ અને $+5$ માં જઈ શકે છે).
$Ag$,$F_2$,અને $K^{+}$ પ્રમાણિત પરિસ્થિતિઓમાં વિષમીકરણ અનુભવતા નથી.
આમ,કુલ સ્પીસીઝની સંખ્યા $6$ છે.

(D) જ્યોત કસોટીનો ઉપયોગ નમૂનામાં રહેલા ચોક્કસ ધાતુ આયનોને તેમના દ્વારા જ્યોતને આપવામાં આવતા લાક્ષણિક રંગના આધારે ઓળખવા માટે થાય છે.
આપેલા આયનોમાંથી,$Sr^{2+}$ (ક્રિમસન લાલ),$Ba^{2+}$ (સફરજન જેવો લીલો),$Ca^{2+}$ (ઈંટ જેવો લાલ),અને $Cu^{2+}$ (વાદળી-લીલો) જ્યોત કસોટી આપે છે.
$Zn^{2+}$,$Co^{2+}$,અને $Fe^{2+}$ લાક્ષણિક જ્યોત કસોટી આપતા નથી.
તેથી,જ્યોત કસોટી આપતા ધાતુ આયનોની કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(B) $5^{th}$ ઉત્તેજિત અવસ્થા એટલે $n_2 = 5 + 1 = 6$.
$1^{st}$ ઉત્તેજિત અવસ્થા એટલે $n_1 = 1 + 1 = 2$.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન $n_2$ થી $n_1$ માં સંક્રમણ કરે ત્યારે ઉત્સર્જિત વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $\frac{(n_2 - n_1)(n_2 - n_1 + 1)}{2}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta n = n_2 - n_1 = 6 - 2 = 4$.
વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા $= \frac{4(4 + 1)}{2} = \frac{4 \times 5}{2} = 10$.

(A) પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $K_{C}$ એ નીપજોની મોલર સાંદ્રતાના ગુણાકાર અને પ્રક્રિયકોની મોલર સાંદ્રતાના ગુણાકારના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જેમાં દરેકને તેમના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોની ઘાત તરીકે લેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા $Fe_{(aq)}^{3+} + SCN_{(aq)}^{-} \rightleftharpoons (FeSCN)_{(aq)}^{2+}$ માટે,સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$K_{C} = \frac{[FeSCN^{2+}]}{[Fe^{3+}][SCN^{-}]}$

(C) $\text{કાર્બોકેટાયન}$ એ એક એવી કાર્બનિક પ્રજાતિ છે જેમાં કાર્બન પરમાણુ પર ધન વીજભાર હોય છે અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં માત્ર $6$ ઇલેક્ટ્રોન (સેક્સટેટ) હોય છે.
તે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતી હોવાથી,તે ઇલેક્ટ્રોફાઇલ (ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક પ્રજાતિ) તરીકે વર્તે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મિથાઈલ કાર્બોકેટાયન $(CH_3^+)$ નીચે મુજબ છે:
$CH_3^+$ બંધારણ:
$H-C^+-H$ (એક $H$ નીચે).
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) આપેલા તત્વો માટે ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $(\Delta_{eg}H)$ ના મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
$Ar$ (નિષ્ક્રિય વાયુ): $ 96 \ kJ/mol$ (સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોન રચનાને કારણે ધન)
$S$ (સલ્ફર): $-200 \ kJ/mol$
$Br$ (બ્રોમિન): $-325 \ kJ/mol$
$F$ (ફ્લોરિન): $-333 \ kJ/mol$
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $ 96 > -200 > -325 > -333$.
તેથી,સાચો ક્રમ $Ar > S > Br > F$ છે,જે $A > D > B > C$ ને અનુરૂપ છે.

(A) આપેલ સંયોજન $HO-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CO-CH_3$ છે.
$1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: કીટોન સમૂહ $(-CO-)$ એ આલ્કોહોલ સમૂહ $(-OH)$ કરતા વધુ પ્રાથમિકતા ધરાવે છે.
$2$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહની નજીકના છેડાથી કાર્બન શૃંખલાને ક્રમ આપો: કીટોન કાર્બન $C-2$ છે,તેથી શૃંખલા $7$ કાર્બન લાંબી છે (હેપ્ટેન).
$3$. વિસ્થાપક $-OH$ એ $7$ માં સ્થાને છે,તેથી તેને $7-$હાઇડ્રોક્સી તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
$4$. આને જોડતા,$IUPAC$ નામ $7-$હાઇડ્રોક્સીહેપ્ટન$-2-$ઓન થાય છે.
તેથી,વિધાન $I$ સાચું છે અને વિધાન $II$ ખોટું છે.

(B) પરમાણ્વીય કક્ષકોના રેખીય સંયોજન $(LCAO)$ માટેની શરતો નીચે મુજબ છે:
$1$. સંયોજાતી પરમાણ્વીય કક્ષકોની ઊર્જા સમાન હોવી જોઈએ.
$2$. સંયોજાતી પરમાણ્વીય કક્ષકો આણ્વીય અક્ષની આસપાસ સમાન સંમિતિ ધરાવતી હોવી જોઈએ.
$3$. સંયોજાતી પરમાણ્વીય કક્ષકો મહત્તમ હદ સુધી ઓવરલેપ થવી જોઈએ.
આ શરતોના આધારે,વિધાનો $A$ અને $C$ સાચા છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) સમૂહ $14$ ના તત્વોના ઓક્સાઈડ વિવિધ એસિડિક અને બેઝિક ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
$SiO_2$ એસિડિક છે.
$CO$ તટસ્થ છે.
$GeO$ બેઝિક છે.
$GeO_2$ નિર્બળ એસિડિક છે.
$SnO_2$ અને $PbO_2$ સ્વભાવે ઉભયગુણી છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. નિસ્યંદનનો ઉપયોગ ઉત્કલનબિંદુમાં મોટો તફાવત ધરાવતા પ્રવાહીના અલગીકરણ માટે થાય છે,જેમ કે ક્લોરોફોર્મ અને એનિલીન.
$B$. વિભાગીય નિસ્યંદનનો ઉપયોગ ક્રૂડ ઓઈલના અંશોના અલગીકરણ માટે થાય છે.
$C$. વરાળ નિસ્યંદનનો ઉપયોગ વરાળમાં બાષ્પશીલ અને પાણીમાં અદ્રાવ્ય પદાર્થો માટે થાય છે,જેમ કે એનિલીન-પાણીનું મિશ્રણ.
$D$. ઓછા દબાણે નિસ્યંદનનો ઉપયોગ એવા પ્રવાહી માટે થાય છે જે તેમના ઉત્કલનબિંદુએ વિઘટન પામે છે,જેમ કે સાબુ ઉદ્યોગમાં સ્પેન્ટ-લાઈમાંથી ગ્લિસરોલનું અલગીકરણ.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-I, B-II, C-III, D-IV$ છે.

(C) પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$1$. એનિલીન $(C_6H_5NH_2)$ ની $NaNO_2$ અને $HCl$ સાથે $0-5 \ ^{\circ}C$ તાપમાને પ્રક્રિયા થતા બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5N_2^+Cl^-)$ બને છે. આ પ્રક્રિયાને ડાયઝોટાઈઝેશન કહેવામાં આવે છે.
$2$. ત્યારબાદ બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડની $Cu_2Cl_2$ (ક્યુપ્રસ ક્લોરાઈડ) સાથે પ્રક્રિયા થતા ક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6H_5Cl)$ મળે છે. આ સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા છે.
તેથી,અંતિમ નીપજ $A$ એ ક્લોરોબેન્ઝીન છે.

(D) પગલું $A$: $DIBAL-H$ નો ઉપયોગ એસ્ટર સમૂહના આલ્ડિહાઇડ સમૂહમાં પસંદગીયુક્ત રિડક્શન માટે થાય છે,જે અન્ય આલ્ડિહાઇડ અથવા હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહને અસર કરતું નથી.
પગલું $B$: $NaOH_{(alc)}$ નો ઉપયોગ ડાયઆલ્ડિહાઇડના આંતરઆણ્વીય આલ્ડોલ કન્ડેન્સેશન માટે થાય છે જેથી ચક્રીય $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત આલ્ડિહાઇડ બને.
પગલું $C$: $Zn/HCl$ (ક્લેમેન્સન રિડક્શન) નો ઉપયોગ આલ્ડિહાઇડ સમૂહને મિથાઈલ સમૂહમાં રિડ્યુસ કરવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચા પ્રક્રિયકો $A=DIBAL-H, B=NaOH_{(alc)}, C=Zn/HCl$ છે.

(C) લેન્થેનોઇડ્સ સામાન્ય રીતે $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
$Eu$ $(Z=63)$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Xe] 4f^7 6s^2$ છે.
તેથી,$Eu^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Xe] 4f^7$ છે.
જોકે $4f^7$ રચના અર્ધ-પૂર્ણ અને સ્થાયી છે,તેમ છતાં $Eu^{2+}$ લેન્થેનોઇડ્સ માટે સામાન્ય એવી સૌથી સ્થાયી $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $(Eu^{3+})$ પ્રાપ્ત કરવા માટે એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું વલણ ધરાવે છે.
આમ,$Eu^{2+}$ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
તેની સરખામણીમાં,$Ce^{4+}$ $([Xe] 4f^0)$ $+3$ અવસ્થા પ્રાપ્ત કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાનું વલણ ધરાવે છે,જે તેને પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા બનાવે છે.

(A) $Zn, Cd$ અને $Hg$ માં સંપૂર્ણ ભરાયેલી $d$-કક્ષકો હોય છે,જેના પરિણામે ધાતુ-બંધ નબળો હોય છે અને તેથી તેઓ તેમની સંબંધિત સંક્રાંતિ શ્રેણીમાં સૌથી ઓછી પરમાણ્વીયકરણ એન્થાલ્પી દર્શાવે છે.
$(B)$ $Zn$ અને $Cd$ માત્ર $+II$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે,જ્યારે $Hg$ $+I$ અને $+II$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
$(C)$ તેમની પાસે સંપૂર્ણ ભરાયેલી $d^{10}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના હોવાથી,તેમના સંયોજનો પ્રતિચુંબકીય (diamagnetic) સ્વભાવના હોય છે.
$(D)$ નબળા ધાતુ-બંધને કારણે,$Zn, Cd$ અને $Hg$ ને નરમ ધાતુઓ ગણવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાનો $B$ અને $D$ સાચા છે.

(D) $AgCN$ એ સહસંયોજક સંયોજન છે. $AgCN$ માં,કાર્બન પરમાણુ તેના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરવા માટે મુક્ત નથી કારણ કે તે $Ag$ સાથે સહસંયોજક બંધથી જોડાયેલ છે. જો કે,નાઈટ્રોજન પરમાણુ પાસે દાન કરવા માટે અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ ઉપલબ્ધ હોય છે. તેથી,ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો નાઈટ્રોજન પરમાણુ દ્વારા થાય છે,જેના પરિણામે આલ્કાઈલ આઈસોસાયનાઈડ $(R-NC)$ બને છે.

(C) સમૂહ $16$ ના અન્ય સભ્યોની તુલનામાં ઓક્સિજનનું અસામાન્ય વર્તન મુખ્યત્વે તેના નાના પરમાણ્વીય કદ,ઊંચી વિદ્યુતઋણતા અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $d$-કક્ષકોની ગેરહાજરીને કારણે છે.

(A) બ્રાઉન રિંગ સંકીર્ણ $[Fe(H_2O)_5(NO)]^{2+}$ છે.
આ સંકીર્ણમાં,$H_2O$ એ તટસ્થ લિગેન્ડ છે (વીજભાર $0$) અને $NO$ એ $NO^+$ (નાઈટ્રોસોનિયમ આયન) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેનો વીજભાર $+1$ છે.
ધારો કે $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$x + 5(0) + 1 = +2$
$x + 1 = +2$
$x = +1$.
તેથી,આયર્નનો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે.

(D) આપેલ છે: મોલારિટી $(M)$ = $0.8 \ M$,ઘનતા $(d)$ = $1.06 \ g \ cm^{-3}$,$H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $(M_2)$ = $98 \ g \ mol^{-1}$.
મોલાલિટી $(m)$ માટેનું સૂત્ર: $m = \frac{M \times 1000}{d \times 1000 - M \times M_2}$.
કિંમતો મૂકતા: $m = \frac{0.8 \times 1000}{1.06 \times 1000 - 0.8 \times 98}$.
$m = \frac{800}{1060 - 78.4} = \frac{800}{981.6} \approx 0.81499 \ m$.
$\times 10^{-3} \ m$ માં ફેરવતા: $0.81499 \times 10^3 \times 10^{-3} \ m \approx 815 \times 10^{-3} \ m$.

(C) રેડિયોએક્ટિવ ક્ષય એ $1^{st}$ ક્રમની ગતિશાસ્ત્રને અનુસરે છે.
અર્ધ-આયુષ્ય $t_{1/2} = 36 \ hours$.
ક્ષય અચળાંક $K = \frac{0.693}{t_{1/2}} = \frac{0.693}{36} = 0.01925 \ hr^{-1}$.
$1^{st}$ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,$\ln \frac{N_0}{N_t} = Kt$,જ્યાં $N_t/N_0$ એ બાકી રહેતો અંશ છે.
$\log \frac{N_0}{N_t} = \frac{Kt}{2.303}$.
અહીં $t = 1 \ day = 24 \ hours$.
$\log \frac{N_0}{N_t} = \frac{0.01925 \times 24}{2.303} = \frac{0.462}{2.303} \approx 0.2006$.
$\frac{N_0}{N_t} = \text{antilog } (0.2006) = 1.587$.
બાકી રહેતો અંશ $\frac{N_t}{N_0} = \frac{1}{1.587} \approx 0.6301$.
આમ,બાકી રહેતો અંશ $63.01 \times 10^{-2} \approx 63 \times 10^{-2}$ છે.

(A) કેથોડ પરની પ્રક્રિયા: $Au^{3+} + 3e^- \rightarrow Au(s)$.
$Au$ નું તુલ્ય દળ $E = \frac{\text{પરમાણ્વીય દળ}}{n-factor} = \frac{197}{3} \ \text{g/eq}$.
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમ મુજબ,જમા થયેલ દળ $W = \frac{Q \times E}{1 \ \text{F}}$,જ્યાં $Q$ એ ફેરાડેમાં વિદ્યુતભાર છે.
કિંમતો મૂકતા: $1.314 = \frac{Q \times 197}{3}$.
$Q = \frac{1.314 \times 3}{197} \ \text{F}$.
$Q = \frac{3.942}{197} \ \text{F} = 0.02 \ \text{F}$.
$Q = 2 \times 10^{-2} \ \text{F}$.
આમ,પસાર થયેલ કુલ વિદ્યુતભાર $2 \times 10^{-2} \ \text{F}$ છે.

(C) જ્યારે સલ્ફાઇડ આયન $(S^{2-})$ ધરાવતા ક્ષારને મંદ $H_2SO_4$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ $(H_2S)$ વાયુ મુક્ત થાય છે:
$Na_2S + H_2SO_4 \rightarrow Na_2SO_4 + H_2S \uparrow$
જ્યારે આ વાયુને લેડ એસીટેટના દ્રાવણમાં ડુબાડેલા ફિલ્ટર પેપર પરથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે લેડ સલ્ફાઇડ $(PbS)$ બનાવે છે,જે કાળા રંગનું હોય છે:
$(CH_3COO)_2Pb + H_2S \rightarrow PbS (\text{કાળો}) + 2CH_3COOH$
આમ,વિધાન-$I$ સાચું છે.
વિધાન-$II$ ખોટું છે કારણ કે કાળો રંગ લેડ સલ્ફાઇડ $(PbS)$ ના નિર્માણને કારણે છે,લેડ સલ્ફાઇટ $(PbSO_3)$ ને કારણે નહીં.

(A) દર્શાવેલ પ્રક્રિયા એ $Pd-BaSO_4$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં એસિડ ક્લોરાઇડ (બેન્ઝોઈલ ક્લોરાઇડ) નું આલ્ડિહાઇડ (બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ) માં આંશિક રિડક્શન છે. આ વિશિષ્ટ પ્રક્રિયાને રોઝનમંડ રિડક્શન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) ફેહલિંગનું દ્રાવણ રિડ્યુસિંગ શર્કરાની હાજરી તપાસવા માટે વપરાય છે.
રિડ્યુસિંગ શર્કરામાં મુક્ત હેમિયાસેટલ અથવા હેમિકેટલ સમૂહ હોય છે,જે તેમને રિડક્શનકર્તા તરીકે કામ કરવા દે છે.
$Sucrose$ એ નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે તે $Glucose$ અને $Fructose$ ના તેમના એનોમેરિક કાર્બન દ્વારા જોડાણથી બનેલી ડાયસેકેરાઈડ છે,જેમાં કોઈ મુક્ત હેમિયાસેટલ સમૂહ રહેતો નથી.
તેથી,$Sucrose$ ફેહલિંગના દ્રાવણ સાથે લાલ-કથ્થઈ અવક્ષેપ આપતું નથી.
$Lactose$,$Glucose$ અને $Maltose$ એ બધી રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે અને તે હકારાત્મક કસોટી આપે છે.

(B) વિધાન $(A)$ સાચું છે: $N$ થી $P$ સુધી નવી કક્ષા ઉમેરાવાને કારણે સહસંયોજક ત્રિજ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે. $As$ થી $Bi$ સુધી,વધારો ઓછો હોય છે કારણ કે ભારે તત્વોમાં સંપૂર્ણ ભરાયેલી $d$ અને $f$-કક્ષકોની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
કારણ $(R)$ સાચું છે: નવી કક્ષાઓ ઉમેરાવાને કારણે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં સામાન્ય રીતે સહસંયોજક અને આયનીય ત્રિજ્યા વધે છે.
જોકે,$(R)$ એ $(A)$ માટે સાચી સમજૂતી નથી કારણ કે $As$ થી $Bi$ સુધીનો ઓછો વધારો ખાસ કરીને $d$ અને $f$-કક્ષકોની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે છે,માત્ર સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ત્રિજ્યા વધવાના સામાન્ય વલણને કારણે નથી.
તેથી,$(A)$ અને $(R)$ બંને સાચા છે,પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(B) જો કોઈ સ્પીસીઝમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોય ($4f^0$ અથવા $4f^{14}$ કોન્ફિગરેશન),તો તે ડાયામેગ્નેટિક હોય છે.
$La$ $(Z=57)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 5d^1 6s^2$ છે. તેથી,$La^{3+}$ એ $[Xe] 4f^0$ છે,જે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$Ce$ $(Z=58)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^1 5d^1 6s^2$ છે. તેથી,$Ce^{4+}$ એ $[Xe] 4f^0$ છે,જે ડાયામેગ્નેટિક છે.
આમ,$La^{3+}$ અને $Ce^{4+}$ બંને ડાયામેગ્નેટિક છે.

(A) એસિડિક જલીય દ્રાવણમાં,$AlCl_3$ નું જળવિભાજન થઈને હેક્સાએક્વાએલ્યુમિનિયમ$(III)$ આયન,$[Al(H_2O)_6]^{3+}$ બને છે.
આ સંકીર્ણ આયન અષ્ટફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(A) વિનાઇલિક હેલાઇડ એ એવું સંયોજન છે જેમાં હેલોજન પરમાણુ સીધો જ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પ $A$ માં આપેલ બંધારણમાં,હેલોજન $X$ એ $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા અને દ્વિબંધનો ભાગ હોય તેવા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને વિનાઇલિક હેલાઇડ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
વિકલ્પ $B$ એ એલાઇલિક હેલાઇડ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $C$ એ એરાઇલ હેલાઇડ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $D$ એ એલાઇલિક હેલાઇડ દર્શાવે છે.

(B) $1$. બ્રોમોબેન્ઝીન ઈથરમાં $Mg$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફિનાઈલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ $(C_6H_5MgBr)$ બનાવે છે.
$2$. ફિનાઈલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે અને ત્યારબાદ એસિડ જળવિભાજન $(H^+)$ દ્વારા બેન્ઝોઈક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ આપે છે.
$3$. બેન્ઝોઈક એસિડ $NH_3$ અને ગરમી $(\Delta)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝેમાઇડ $(C_6H_5CONH_2)$ બનાવે છે.
$4$. બેન્ઝેમાઇડ $Br_2$ અને $NaOH$ સાથે હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા કરીને એનિલીન $(C_6H_5NH_2)$ બનાવે છે.
તેથી, અંતિમ નીપજ $A$ એનિલીન છે.

(B) $273-283 \ K$ તાપમાને $CrO_3$ અને $(CH_3CO)_2O$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ટોલ્યુઈનનું બેન્ઝાલ્ડિહાઈડમાં ઓક્સિડેશન છે,જે જેમ-ડાયએસીટેટ મધ્યવર્તી દ્વારા થાય છે.
$CS_2$ માં $CrO_2Cl_2$ (ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ) સાથેની પ્રક્રિયા એ એટાર્ડ પ્રક્રિયા છે,જે ટોલ્યુઈનનું ક્રોમિયમ સંકીર્ણ મધ્યવર્તી દ્વારા બેન્ઝાલ્ડિહાઈડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
તેથી,પ્રક્રિયક $A$ એ $CrO_3$ છે અને પ્રક્રિયક $B$ એ $CrO_2Cl_2$ છે.

(A) વિધાન $(A)$: બંધારણ $CH_2=CH-CH_2-Cl$ માં હેલોજન પરમાણુ એવા કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે જે $C=C$ દ્વિબંધની બાજુમાં છે. આ એલાઈલ હેલાઈડની વ્યાખ્યા છે. તેથી,વિધાન $(A)$ સાચું છે.
કારણ $(R)$: એલાઈલ હેલાઈડ એવા સંયોજનો છે જેમાં હેલોજન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે $C=C$ દ્વિબંધની બાજુમાં હોય છે. મૂળ પ્રશ્નમાં આપેલું કારણ ખોટું હતું કારણ કે તેમાં હેલોજન $sp^2$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેથી,કારણ $(R)$ ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: $(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ ખોટું છે.

(D) જ્યારે બેન્ઝીન જેવા દ્રાવકમાં નેપ્થલીન જેવો અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે દ્રાવણનું ઠારબિંદુ શુદ્ધ દ્રાવક કરતા નીચું જાય છે. આ ઘટનાને ઠારબિંદુમાં અવનયન (depression of freezing point) કહેવામાં આવે છે.

(B) આપેલ સ્પીસીઝની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$1$. $Cr$ $(Z=24)$: $[Ar] 3d^5 4s^1$. તેથી,$Cr^{2+}$ એ $[Ar] 3d^4$ છે ($III$ સાથે મેળ ખાય છે).
$2$. $Mn$ $(Z=25)$: $[Ar] 3d^5 4s^2$. તેથી,$Mn^{+}$ એ $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે ($IV$ સાથે મેળ ખાય છે).
$3$. $Ni$ $(Z=28)$: $[Ar] 3d^8 4s^2$. તેથી,$Ni^{2+}$ એ $[Ar] 3d^8$ છે ($I$ સાથે મેળ ખાય છે).
$4$. $V$ $(Z=23)$: $[Ar] 3d^3 4s^2$. તેથી,$V^{+}$ એ $[Ar] 3d^3 4s^1$ છે ($II$ સાથે મેળ ખાય છે).
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(D) દર્શાવેલ પ્રક્રિયા એ એનિલીનનું ડાયઝોટાઈઝેશન છે,ત્યારબાદ એઝો ડાય બનાવવા માટે કપલિંગ પ્રક્રિયા થાય છે.
પગલું $1$: એનિલીન $0-5^{\circ}C$ તાપમાને $NaNO_2 + HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ બનાવે છે. આમ,પ્રક્રિયક $(A)$ એ $0-5^{\circ}C$ તાપમાને $NaNO_2 + HCl$ છે.
પગલું $2$: બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ $NaOH$ ની હાજરીમાં $\beta\text{-નેપ્થોલ}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સ્કારલેટ લાલ રંગ (એઝો ડાય) બનાવે છે. આમ,પ્રક્રિયક $(B)$ એ $\beta\text{-નેપ્થોલ}$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(C) . ઇથેન$-1, 2-$ડાયએમાઇન $(en)$ એ બાયડેન્ટેટ લિગેન્ડ છે જે વલય રચના બનાવે છે,તેથી તે કિલેટિંગ લિગેન્ડ છે. (સાચું)
$B$. ધાત્વિક એલ્યુમિનિયમ હોલ-હેરોલ્ટ પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,જેમાં પીગળેલા ક્રાયોલાઇટ $(Na_3AlF_6)$ માં ઓગળેલા એલ્યુમિના $(Al_2O_3)$ નું વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે. (સાચું)
$C$. સાયનાઇડ આયન $(CN^-)$ નો ઉપયોગ સિલ્વરના હાઇડ્રોમેટલર્જિકલ નિષ્કર્ષણ (નિક્ષાલન) માં થાય છે: $Ag_2S + 4NaCN \rightarrow 2Na[Ag(CN)_2] + Na_2S$. (સાચું)
$D$. વિલ્કિન્સન ઉદ્દીપક $[RhCl(PPh_3)_3]$ છે,જેમાં ટ્રાયફિનાઇલફોસ્ફિન $(PPh_3)$ લિગેન્ડ તરીકે કાર્ય કરે છે. (સાચું)
$E$. $Ca^{2+}-EDTA$ સંકીર્ણનો સ્થિરતા અચળાંક $Mg^{2+}-EDTA$ સંકીર્ણ કરતા વધારે છે. (ખોટું)
તેથી,વિધાનો $A, B, C$ અને $D$ સાચા છે. જોકે,આપેલા વિકલ્પોના આધારે,સાચા વિધાનો ધરાવતો સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ $C$ (માત્ર $A, B, C$) છે.

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ $r = k[A]_t = k[A]_0 e^{-kt}$.
$t_1 = 10 \ min$ પર $r_1 = 0.04 \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ અને $t_2 = 20 \ min$ પર $r_2 = 0.03 \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ આપેલ છે.
$\frac{r_1}{r_2} = e^{k(t_2 - t_1)} \implies \frac{0.04}{0.03} = e^{10k}$.
$\frac{4}{3} = e^{10k} \implies 10k = \ln(\frac{4}{3}) = 2.303 \times (2 \log 2 - \log 3)$.
$10k = 2.303 \times (0.6020 - 0.4771) = 2.303 \times 0.1249 \approx 0.2876$.
$k = 0.02876 \ min^{-1}$.
અર્ધ-આયુષ્ય $t_{1/2} = \frac{0.693}{k} = \frac{0.693}{0.02876} \approx 24.09 \ min$.
આમ,અર્ધ-આયુષ્ય સમય આશરે $24 \ \text{મિનિટ}$ છે.

(C) ઈથેનાલ $(CH_3CHO)$ અને સેમિકાર્બેઝાઈડ $(NH_2NHCONH_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ-વિલોપન પ્રક્રિયા છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CHO + NH_2NHCONH_2 \rightarrow CH_3CH=NNHCONH_2 + H_2O$
નીપજમાં,ઈથેનાલ સેમિકાર્બેઝોન $(CH_3CH=NNHCONH_2)$ માં,આપણે નાઈટ્રોજન પરમાણુઓની ગણતરી કરી શકીએ છીએ:
$C=N$ સમૂહમાં એક $N$ પરમાણુ,$NH$ સમૂહમાં એક $N$ પરમાણુ અને $NH_2$ સમૂહમાં એક $N$ પરમાણુ છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા = $1 + 1 + 1 = 3$.

(A) જલીય $NaOH$ ની હાજરીમાં ફિનોલની $CHCl_3$ (ક્લોરોફોર્મ) સાથેની પ્રક્રિયાને રીમર-ટીમેન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ફિનોલ રિંગના ઓર્થો સ્થાન પર ફોર્મિલ ગ્રુપ $(-CHO)$ દાખલ કરે છે,જેના પરિણામે સેલિસીલાલ્ડિહાઈડ ($2$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઈડ) બને છે.

(D) વિધાન-$I$: $S_{N}2$ પ્રક્રિયાનો વેગ $Rate = k[Substrate][Nu^{-}]$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$S_{N}2$ પ્રક્રિયાઓ પ્રબળ ન્યુક્લિયોફાઈલની ઊંચી સાંદ્રતા અને સબસ્ટ્રેટમાં ન્યૂનતમ અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) દ્વારા પ્રેરાય છે.
વિધાન-$II$: સોલ્વોલિસિસ પ્રક્રિયાઓ,જેમ કે આલ્કાઈલ હેલાઈડની ઇથેનોલ જેવા ધ્રુવીય પ્રોટિક દ્રાવકના મોટા વધારા સાથેની પ્રક્રિયા,$S_{N}1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે કારણ કે દ્રાવક ન્યુક્લિયોફાઈલ અને આયનીકરણ માધ્યમ બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.

(B) $m$-ક્લોરોબેન્ઝાલ્ડિહાઈડ પાસે કોઈ $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુ નથી. તેથી,તે $50 \% KOH$ જેવા સાંદ્ર બેઝની હાજરીમાં કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપે છે. આ પ્રક્રિયામાં,આલ્ડિહાઈડનો એક અણુ અનુરૂપ કાર્બોક્સિલેટ આયન ($m$-ક્લોરોબેન્ઝોએટ) માં ઓક્સિડેશન પામે છે અને બીજો અણુ અનુરૂપ આલ્કોહોલ ($m$-ક્લોરોબેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ) માં રિડક્શન પામે છે. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 \text{ } m\text{-Cl-C}_6\text{H}_4\text{CHO} + KOH$ $\rightarrow m\text{-Cl-C}_6\text{H}_4\text{COO}^- \text{K}^+ + m\text{-Cl-C}_6\text{H}_4\text{CH}_2\text{OH}$

(B) સમૂહ $16$ ના તત્વોના હાઇડ્રાઇડ્સની એસિડિકતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે કારણ કે કેન્દ્રીય પરમાણુનું કદ વધવાથી બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
$H_2Te$ ની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી $H_2S$ કરતા ઓછી હોવાથી,$H-Te$ બંધ $H-S$ બંધ કરતા નબળો છે.
તેથી,$H_2Te$ એ $H_2S$ કરતા વધુ સરળતાથી $H^+$ આયનો મુક્ત કરે છે,જે તેને વધુ એસિડિક બનાવે છે.
આમ,બંને $(A)$ અને $(R)$ સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) $1$. બેન્ઝીનની $conc. HNO_3$ અને $conc. H_2SO_4$ સાથે $323-333 \ K$ તાપમાને પ્રક્રિયા કરતા નાઈટ્રોબેન્ઝીન મળે છે.
$2$. નાઈટ્રોબેન્ઝીનનું $Sn/HCl$ વડે રિડક્શન કરતા એનિલીન $(A)$ મળે છે.
$3$. એનિલીન $NaNO_2/HCl$ સાથે $273-278 \ K$ $(0-5^{\circ}C)$ તાપમાને પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ બનાવે છે.
$4$. બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડનું બેઝિક માધ્યમમાં ફિનોલ સાથે કપલિંગ કરતા $p$-હાઈડ્રોક્સીએઝોબેન્ઝીન $(B)$ મળે છે.

(A) $K_2Cr_2O_7$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે,જે $d^0$ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના દર્શાવે છે. તેથી,$d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી.
$KMnO_4$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ છે,જે $d^0$ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના દર્શાવે છે. તેથી,$d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી.
બંને સંયોજનોમાં તીવ્ર રંગ ઓક્સિજન લિગાન્ડથી ધાતુના કેન્દ્ર તરફ ચાર્જ ટ્રાન્સફર સંક્રમણને કારણે જોવા મળે છે.

(B) $MnO_2$ નું હવામાં (અથવા $KNO_3$ ની હાજરીમાં) $KOH$ સાથે આલ્કલાઇન ઓક્સિડેટિવ ફ્યુઝન પોટેશિયમ મેંગેનેટ $(K_2MnO_4)$ આપે છે,જેમાં મેંગેનેટ આયન $MnO_4^{2-}$ છે. આમ,$A = MnO_4^{2-}$.
$2MnO_2 + 4KOH + O_2 \rightarrow 2K_2MnO_4 + 2H_2O$
આલ્કલાઇન માધ્યમમાં લીલા મેંગેનેટ દ્રાવણ $(MnO_4^{2-})$ નું ઇલેક્ટ્રોલિટીક ઓક્સિડેશન તેને જાંબલી પરમેંગેનેટ $(MnO_4^{-})$ માં રૂપાંતરિત કરે છે. આમ,$B = MnO_4^{-}$.
$2MnO_4^{2-} + H_2O + [O] \rightarrow 2MnO_4^{-} + 2OH^{-}$
તેથી,$A$ અને $B$ અનુક્રમે $MnO_4^{2-}$ અને $MnO_4^{-}$ છે.

(B) મિશ્રણમાં કોઈ ઘટકનો મોલ અંશ એ તે ઘટકના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવણમાં હાજર તમામ ઘટકોના કુલ મોલની સંખ્યાના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
દ્રાવણમાં કુલ મોલની સંખ્યા $n_{total} = n_A + n_B + n_C$ છે.
$C$ નો મોલ અંશ $(X_C)$ નીચે મુજબ છે:
$X_C = \frac{n_C}{n_A + n_B + n_C}$.

(A) $Mn_2(CO)_{10}$ અણુમાં,દરેક મેંગેનીઝ પરમાણુ પાંચ કાર્બોનિલ $(CO)$ લિગાન્ડ્સ અને એક અન્ય મેંગેનીઝ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
આના પરિણામે દરેક $Mn$ પરમાણુની આસપાસ કુલ છ સવર્ગ સ્થાનો મળે છે.
આ છ લિગાન્ડ્સની મધ્યસ્થ $Mn$ પરમાણુની આસપાસની ગોઠવણી અષ્ટફલકીય ભૂમિતિ દર્શાવે છે.

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$1.$ બેન્ઝીનમાં $180 \ g$ એસિટિક એસિડ માટે,$m = 3 \ mol/kg$ અને $i \approx 0.5$ (ડાયમરાઈઝેશન). $\Delta T_f = 0.5 \times 5.12 \times 3 = 7.68 \ K$.
$2.$ બેન્ઝીનમાં $180 \ g$ બેન્ઝોઈક એસિડ માટે,$m \approx 1.47 \ mol/kg$ અને $i \approx 0.5$. $\Delta T_f \approx 3.76 \ K$.
$3.$ પાણીમાં $180 \ g$ એસિટિક એસિડ માટે,$m = 3 \ mol/kg$ અને $i \approx 1$. $\Delta T_f \approx 5.58 \ K$.
$4.$ પાણીમાં $180 \ g$ ગ્લુકોઝ માટે,$m = 1 \ mol/kg$ અને $i = 1$. $\Delta T_f = 1.86 \ K$.
આમ,બેન્ઝીનમાં એસિટિક એસિડ સૌથી વધુ અવનયન દર્શાવે છે.

(A) ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ ની $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સોડિયમ ક્રોમેટ $(Na_2CrO_4)$ બને છે:
$CrO_2Cl_2 + 4NaOH \rightarrow Na_2CrO_4 + 2NaCl + 2H_2O$
તેથી,$A = Na_2CrO_4$.
સોડિયમ ક્રોમેટ એસિડિક માધ્યમમાં $(HCl)$ હાઈડ્રોજન પેરોક્સાઈડ $(H_2O_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્રોમિયમ પેન્ટોક્સાઈડ $(CrO_5)$ બનાવે છે:
$Na_2CrO_4 + 2HCl + 2H_2O_2 \rightarrow CrO_5 + 2NaCl + 3H_2O$
તેથી,$B = CrO_5$.

(C) સમૂહ $15$ માં નીચે તરફ જતાં,કેન્દ્રીય પરમાણુનું કદ વધે છે,જેનાથી $M-H$ બંધની વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
$1$. બંધની મજબૂતી ઘટવાથી ઉષ્મીય સ્થિરતા ઘટે છે,તેથી ક્રમ $NH_3 > PH_3 > AsH_3 > SbH_3 > BiH_3$ છે. આમ,વિધાન $A$ સાચું છે.
$2$. બંધની મજબૂતી ઘટવાથી રિડક્શનકર્તા ગુણધર્મ વધે છે. ક્રમ $NH_3 < PH_3 < AsH_3 < SbH_3 < BiH_3$ છે. આમ,વિધાન $B$ સાચું છે.
$3$. વિધાન $C$ ખોટું છે કારણ કે $NH_3$ સૌથી નિર્બળ રિડક્શનકર્તા છે,જ્યારે $BiH_3$ સૌથી પ્રબળ છે.
$4$. વિધાન $D$ ખોટું છે કારણ કે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં બેઝિકતા ઘટે છે. સાચો ક્રમ $NH_3 > PH_3 > AsH_3 > SbH_3 > BiH_3$ છે.
તેથી,વિધાન $A$ અને $B$ સાચા છે.

(B) કોઈપણ સ્પીસીઝની ઓક્સિડેશન ક્ષમતા તેના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$E^{\circ}$ નું મૂલ્ય જેટલું વધારે,રિડક્શન પામવાની વૃત્તિ તેટલી જ વધારે,અને તેથી તેની ઓક્સિડેશન ક્ષમતા તેટલી જ પ્રબળ હોય છે.
આપેલ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$BrO_4^{-} (1.74 \ V) > IO_4^{-} (1.65 \ V) > ClO_4^{-} (1.19 \ V)$.
તેથી,ઓક્સિડેશન ક્ષમતાનો સાચો ક્રમ $BrO_4^{-} > IO_4^{-} > ClO_4^{-}$ છે.

(C) $1. cis-[Cr(ox)_2 Cl_2]^{3-}$: આ સંકીર્ણ સમતલ સમિતિ $(POS)$ અને કેન્દ્ર સમિતિ $(COS)$ બંને ધરાવતું નથી,તેથી તે પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$2. [Co(en)_3]^{3+}$: આ સંકીર્ણ કાઈરલ છે અને તેમાં $POS$ અને $COS$ ગેરહાજર છે,તેથી તે પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$3. cis-[Pt(en)_2 Cl_2]^{2+}$: આ સંકીર્ણમાં $POS$ અને $COS$ ગેરહાજર છે,તેથી તે પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$4. cis-[Co(en)_2 Cl_2]^{+}$: આ સંકીર્ણમાં $POS$ અને $COS$ ગેરહાજર છે,તેથી તે પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$5. trans-[Pt(en)_2 Cl_2]^{2+}$: આ સંકીર્ણ $POS$ અને $COS$ બંને ધરાવે છે,તેથી તે પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.
$6. trans-[Cr(ox)_2 Cl_2]^{3-}$: આ સંકીર્ણ $POS$ અને $COS$ બંને ધરાવે છે,તેથી તે પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.
આમ,પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવતા સંકીર્ણોની કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(B) પ્રક્રિયાનો દર $(ROR)$ આ મુજબ છે: $ROR = -\frac{1}{2} \frac{\Delta [N_2 O_5]}{\Delta t} = \frac{1}{4} \frac{\Delta [NO_2]}{\Delta t}$.
પ્રથમ,$N_2 O_5$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર ગણો: $-\frac{\Delta [N_2 O_5]}{\Delta t} = -\frac{(2.75 - 3.00)}{30} = \frac{0.25}{30} = 8.33 \times 10^{-3} \, mol \, L^{-1} \, min^{-1}$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રિક સંબંધનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{4} \frac{\Delta [NO_2]}{\Delta t} = -\frac{1}{2} \frac{\Delta [N_2 O_5]}{\Delta t}$.
તેથી,$\frac{\Delta [NO_2]}{\Delta t} = 2 \times (-\frac{\Delta [N_2 O_5]}{\Delta t}) = 2 \times \frac{0.25}{30} = \frac{0.5}{30} = 0.01666 \, mol \, L^{-1} \, min^{-1}$.
$x \times 10^{-3}$ સ્વરૂપમાં ફેરવતા: $0.01666 = 16.66 \times 10^{-3} \, mol \, L^{-1} \, min^{-1}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડિંગ કરતા,$x \approx 17$.

(C) . $RNA$ ને આનુવંશિક માહિતીનો ભંડાર માનવામાં આવે છે. ($False$ - $DNA$ આનુવંશિક માહિતીનો ભંડાર છે.)
$B$. $DNA$ અણુ કોષ વિભાજન દરમિયાન સ્વયં-પ્રતિકૃતિ કરે છે. $(True)$
$C$. $DNA$ કોષમાં પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરે છે. ($False$ - $DNA$ કોડ પૂરો પાડે છે,પરંતુ $RNA$ અને રાઈબોઝોમ્સ પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરે છે.)
$D$. ચોક્કસ પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટેનો સંદેશ $DNA$ માં હાજર હોય છે. $(True)$
$E$. સમાન $DNA$ સ્ટ્રેન્ડ્સ પુત્રી કોષોમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે. $(True)$
તેથી,સાચા વિધાનો $B$,$D$,અને $E$ છે. સાચા વિધાનોની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(A) $2$-ક્લોરોબ્યુટેન $(CH_3CHClCH_2CH_3)$ ના મુક્ત મુલક ક્લોરિનેશનથી વિવિધ નીપજો મળે છે:
$1$. $C_1$ પર વિસ્થાપન: $ClCH_2CHClCH_2CH_3$ ($1$-ક્લોરો$-2-$ક્લોરોબ્યુટેન). આમાં $C_2$ પર એક કાયરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે $2$ એનાન્ટીઓમર્સ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2$. $C_2$ પર વિસ્થાપન: $CH_3CCl_2CH_2CH_3$ ($2$,$2$-ડાયક્લોરોબ્યુટેન). આ અકાયરલ (પ્રકાશિત નિષ્ક્રિય) છે.
$3$. $C_3$ પર વિસ્થાપન: $CH_3CHClCHClCH_3$ ($2$,$3$-ડાયક્લોરોબ્યુટેન). આમાં બે કાયરલ કેન્દ્રો છે. મેસો સ્વરૂપ પ્રકાશિત નિષ્ક્રિય છે,જ્યારે $(2R, 3R)$ અને $(2S, 3S)$ સ્વરૂપો પ્રકાશિત સક્રિય છે ($2$ આઈસોમર્સ).
$4$. $C_4$ પર વિસ્થાપન: $CH_3CHClCH_2CH_2Cl$ ($1$,$3$-ડાયક્લોરોબ્યુટેન). આમાં $C_2$ પર એક કાયરલ કેન્દ્ર છે,તેથી તે $2$ એનાન્ટીઓમર્સ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
કુલ પ્રકાશિત સક્રિય આઈસોમર્સ = $2$ ($1$-ક્લોરો$-2-$ક્લોરોબ્યુટેનમાંથી) + $2$ ($2$,$3$-ડાયક્લોરોબ્યુટેનમાંથી) + $2$ ($1$,$3$-ડાયક્લોરોબ્યુટેનમાંથી) = $6$.

(D) વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે નિષ્ક્રિય વાયુઓ નિર્બળ આંતરપરમાણ્વીય બળોને કારણે ખૂબ જ નીચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે નિષ્ક્રિય વાયુઓ એકપરમાણ્વીય હોવા છતાં,તેઓ નિર્બળ વિક્ષેપન બળો દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,પ્રબળ બળો દ્વારા નહીં. આ નિર્બળતાને કારણે જ તેમના ઉત્કલનબિંદુ નીચા હોય છે અને તેમને પ્રવાહીમાં ફેરવવા મુશ્કેલ છે.

(D) જ્યારે દ્રાવ્ય-દ્રાવક આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અને દ્રાવક-દ્રાવક આકર્ષણ બળો કરતા નબળા હોય ત્યારે મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.
$(CH_3)_2 CO$ (એસીટોન) અને $CS_2$ (કાર્બન ડાયસલ્ફાઈડ) ના મિશ્રણમાં,એસીટોન અણુઓ વચ્ચેના દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ અને $CS_2$ અણુઓ વચ્ચેના વિસર્જન બળો એ એસીટોન અને $CS_2$ અણુઓ વચ્ચેના આકર્ષણ કરતા વધુ મજબૂત હોય છે.
તેથી,$(CH_3)_2 CO + CS_2$ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.

(B)

$PbSO_4$ (લેડ સલ્ફેટ)	સફેદ
$(NH_4)_2S$ (એમોનિયમ સલ્ફાઇડ)	રંગહીન/દ્રાવ્ય
$PbI_2$ (લેડ આયોડાઇડ)	ઘાટો પીળો
$(NH_4)_3AsMo_{12}O_{40}$ (એમોનિયમ આર્સિનોમોલિબ્ડેટ)	પીળો

તેથી,સફેદ રંગ ધરાવતું સંયોજન લેડ સલ્ફેટ છે.

(A) બેટરી ઉદ્યોગોમાં વિવિધ ધાતુઓનો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રોડ અથવા ઘટકો તરીકે થાય છે.
$Mn$ (મેંગેનીઝ) નો ઉપયોગ લેકલાન્ચે કોષો (ડ્રાય સેલ) માં થાય છે.
$Ni$ (નિકલ) નો ઉપયોગ નિકલ-કેડમિયમ બેટરીમાં થાય છે.
$Cd$ (કેડમિયમ) નો ઉપયોગ નિકલ-કેડમિયમ બેટરીમાં થાય છે.
તેથી,$Mn$,$Ni$ અને $Cd$ ધાતુઓ બેટરી ઉદ્યોગોમાં વપરાય છે.
આ વિકલ્પો $B$,$C$ અને $E$ ને અનુરૂપ છે.

(B) દ્રાવણની વિદ્યુતવિભાજ્ય વાહકતા વિદ્યુતવિભાજ્યની પ્રકૃતિ (વિયોજનની માત્રા),વિદ્યુતવિભાજ્યની સાંદ્રતા,તાપમાન અને દ્રાવકની પ્રકૃતિ (સ્નિગ્ધતા અને ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક) પર આધાર રાખે છે.
વપરાયેલ ઇલેક્ટ્રોડની પ્રકૃતિ દ્રાવણની વાહકતાને અસર કરતી નથી,કારણ કે વાહકતા એ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણનો ગુણધર્મ છે.

(D) પગલું $1$: $CH_3-CH_2-CH_2-Br$ નું $KOH_{(alc)}$ સાથે ડિહાઇડ્રોહેલોજિનેશન કરવાથી પ્રોપીન $(A)$ એટલે કે $CH_3-CH=CH_2$ મળે છે.
પગલું $2$: પ્રોપીન પર $HBr$ નું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થતા $2-$બ્રોમોપ્રોપેન $(B)$ એટલે કે $CH_3-CH(Br)-CH_3$ મળે છે.
પગલું $3$: $2-$બ્રોમોપ્રોપેનનું $KOH_{(aq)}$ સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન કરવાથી પ્રોપેન$-2-$ઓલ $(C)$ એટલે કે $CH_3-CH(OH)-CH_3$ મળે છે.

(D) આલ્કોહોલ ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે ઓક્સિજન પરમાણુ પર ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.
આલ્કોહોલ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરે છે જ્યારે $C-O$ બંધ તૂટે છે,સામાન્ય રીતે ઓક્સિજન પરમાણુના પ્રોટોનેશન પછી.
આમ,વિધાન $A$ સાચું છે.
આલ્કોહોલ $Na$,$K$,અને $Al$ જેવી સક્રિય ધાતુઓ સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને આલ્કોક્સાઇડ બનાવે છે અને $H_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે,જે આલ્કોહોલની એસિડિક પ્રકૃતિની પુષ્ટિ કરે છે.
આમ,કારણ $R$ સાચું છે.
જો કે,સક્રિય ધાતુઓ સાથેની પ્રતિક્રિયા આલ્કોહોલની એસિડિકતા સમજાવે છે,ન્યુક્લિયોફાઇલ અને ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકેની તેમની બેવડી પ્રકૃતિ નહીં.
તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.