JEE Main 2022 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) કાર્બનિક સંયોજનનું આપેલ દળ $= 120 \ g$.
$CO_{2}$ નું દળ $= 330 \ g$.
$H_{2}O$ નું દળ $= 270 \ g$.
કાર્બનનું દળ $= (CO_{2} \text{ ના મોલ}) \times 12 = (330 / 44) \times 12 = 90 \ g$.
કાર્બનની ટકાવારી $= (90 / 120) \times 100 = 75 \ \%$.
હાઇડ્રોજનનું દળ $= (H_{2}O \text{ ના મોલ}) \times 2 = (270 / 18) \times 2 = 30 \ g$.
હાઇડ્રોજનની ટકાવારી $= (30 / 120) \times 100 = 25 \ \%$.
તેથી,ટકાવારી અનુક્રમે $75 \ \%$ અને $25 \ \%$ છે.

(C) એક મોલ ફોટોનની ઊર્જા નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $E = \frac{hcN_A}{\lambda}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$E = \frac{6.63 \times 10^{-34} \ J \ s \times 3 \times 10^8 \ m \ s^{-1} \times 6.02 \times 10^{23} \ mol^{-1}}{300 \times 10^{-9} \ m}$
$E = \frac{11.976 \times 10^{-2} \ J \ mol^{-1}}{3 \times 10^{-7}}$
$E = 3.9913 \times 10^5 \ J \ mol^{-1}$
$E \approx 399 \ kJ \ mol^{-1}$

(B) બંધ ક્રમાંક નક્કી કરવા માટે,આપણે આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત $(MOT)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $C_{2}^{2-}$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $(10-4)/2 = 3$.
$2$. $N_{2}^{2-}$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $(10-6)/2 = 2$.
$3$. $O_{2}^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $(10-8)/2 = 1$.
આમ,બંધ ક્રમાંકનો સાચો ક્રમ $O_{2}^{2-} < N_{2}^{2-} < C_{2}^{2-}$ છે.

(C) ઈથેનની સર્જન પ્રક્રિયા: $2C_{\text{(graphite)}} + 3H_{2(g)} \rightarrow C_{2}H_{6(g)}$
સર્જન એન્થાલ્પીનું સૂત્ર: $\Delta_{f}H^{\Theta}(C_{2}H_{6}) = [2 \times \Delta_{c}H^{\Theta}(C) + 3 \times \Delta_{c}H^{\Theta}(H_{2})] - \Delta_{c}H^{\Theta}(C_{2}H_{6})$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\Delta_{f}H^{\Theta}(C_{2}H_{6}) = [2 \times (-394.0) + 3 \times (-286.0)] - (-1560.0)$
$\Delta_{f}H^{\Theta}(C_{2}H_{6}) = [-788.0 - 858.0] + 1560.0$
$\Delta_{f}H^{\Theta}(C_{2}H_{6}) = -1646.0 + 1560.0 = -86.0 \ kJ \ mol^{-1}$

(B) આપેલ ધાતુઓના ગલનબિંદુઓ નીચે મુજબ છે:
$Hg$ (પારો) = $-38.8 \ ^\circ C$
$Ga$ (ગેલિયમ) = $29.76 \ ^\circ C$
$Cs$ (સીઝિયમ) = $28.44 \ ^\circ C$
$Ag$ (ચાંદી) = $961.78 \ ^\circ C$
આપેલ વિકલ્પોમાંથી,$Ag$ નું ગલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(A) સોડિયમ હાઇડ્રોજનકાર્બોનેટ $(NaHCO_{3})$,જેને સામાન્ય રીતે બેકિંગ સોડા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેનો ઉપયોગ અમુક પ્રકારના અગ્નિશામક યંત્રોમાં થાય છે કારણ કે તે ગરમ કરવાથી અથવા એસિડ સાથે પ્રતિક્રિયા કરવાથી $CO_{2}$ વાયુ મુક્ત કરે છે,જે આગને ઓલવવામાં મદદ કરે છે.

(D) $CH_4$,$O_3$,અને $H_2O$ ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ છે જે ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં ફાળો આપે છે.
$N_2$ વાતાવરણમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં રહેલો વાયુ છે અને તે ઇન્ફ્રારેડ કિરણોત્સર્ગનું શોષણ કરતું નથી,તેથી તે ગ્રીનહાઉસ અસરમાં ફાળો આપતું નથી.

(D) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા રેઝોનન્સ અને ઇન્ડક્ટિવ અસરો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
બંધારણ $B$ માં,ધન વીજભાર ઓક્સિજન પરમાણુની બાજુના કાર્બન પરમાણુ પર છે. ઓક્સિજન પરમાણુ પરની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ રેઝોનન્સ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા આપી શકે છે,જે કાર્બોકેટાયનને નોંધપાત્ર રીતે સ્થિર કરે છે.
બંધારણ $C$ માં,ધન વીજભાર ઓક્સિજન પરમાણુની સાપેક્ષ $\beta$-સ્થિતિ પરના કાર્બન પરમાણુ પર છે. ઓક્સિજન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક ઇન્ડક્ટિવ અસર ($-I$ અસર) દર્શાવે છે,જે કાર્બોકેટાયનને અસ્થિર કરે છે.
બંધારણ $A$ માં,કાર્બોકેટાયન એ કોઈ પણ બાજુની હેટરોએટમ અસરો વિનાનું સાદું દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન છે.
તેથી,સ્થિરતાનો ક્રમ $B > A > C$ છે.

(D) વિધાન $I$ ખોટું છે. આલ્કીનમાં $\pi$-બંધની હાજરીને કારણે તેઓ આલ્કેન કરતા વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે,પરંતુ અણુની સ્થિરતા તેની કુલ બંધ ઉર્જા પર આધાર રાખે છે. આલ્કીન આલ્કેન કરતા ઓછા સ્થાયી હોતા નથી; તેઓ માત્ર ઇલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રતિક્રિયાઓ માટે વધુ સક્રિય હોય છે.
વિધાન $II$ સાચું છે. કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ માં એક $\sigma$-બંધ અને એક $\pi$-બંધ હોય છે. $C=C$ બંધની કુલ બંધ ઉર્જા (આશરે $610 \ kJ/mol$) એ $C-C$ એકલ બંધ (આશરે $348 \ kJ/mol$) કરતા ઘણી વધારે હોય છે. તેથી,દ્વિબંધની પ્રબળતા એકલ બંધ કરતા વધારે હોય છે.

(D) આપેલ છે: આદર્શ વાયુ $A$ અને $H_2$ વાયુ સમાન દબાણ $(P)$ અને કદ $(V)$ પર છે.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ પરથી,$n = \frac{PV}{RT}$.
બંને વાયુઓ માટે $P$ અને $V$ સમાન હોવાથી,$n_A T_A = n_{H_2} T_{H_2}$.
અહીં,$n_A = \frac{3.0}{M_A}$ અને $n_{H_2} = \frac{0.2}{2.0} = 0.1 \ mol$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{3.0}{M_A} \times 300 = 0.1 \times 200$.
$\frac{900}{M_A} = 20$.
$M_A = \frac{900}{20} = 45 \ g \ mol^{-1}$.

(C) પ્રારંભિક મોલ: $n(PCl_{5}) = 5$,$n(N_{2}) = 2$. સંતુલને કુલ મોલ: $n_{total} = (5-x) + x + x + 2 = 7+x$.
સંતુલને આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ વાપરતા:
$2.46 \times 200 = (7+x) \times 0.082 \times 600$
$492 = (7+x) \times 49.2$
$7+x = 10 \implies x = 3$.
સંતુલને: $n(PCl_{5}) = 2$,$n(PCl_{3}) = 3$,$n(Cl_{2}) = 3$,$n(N_{2}) = 2$. કુલ મોલ $= 10$.
આંશિક દબાણ: $P(PCl_{5}) = (2/10) \times 2.46 = 0.492 \, atm$,$P(PCl_{3}) = (3/10) \times 2.46 = 0.738 \, atm$,$P(Cl_{2}) = (3/10) \times 2.46 = 0.738 \, atm$.
$K_{p} = \frac{P(PCl_{3}) \times P(Cl_{2})}{P(PCl_{5})} = \frac{0.738 \times 0.738}{0.492} = 1.107$.
$K_{p} = 1107 \times 10^{-3}$.

(A) એસિડિક માધ્યમમાં મેંગેનેટ $(VI)$ આયન $(MnO_{4}^{2-})$ ની અપ્રમાણસર પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$3MnO_{4}^{2-} + 4H^{+} \longrightarrow 2MnO_{4}^{-} + MnO_{2} + 2H_{2}O$
$MnO_{4}^{-}$ માં,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+7$ છે.
$MnO_{2}$ માં,$Mn$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે.
ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ વચ્ચેનો તફાવત $|7 - 4| = 3$ છે.

(A) કાર્બનિક સંયોજનનું વજન $= 0.2 \ g$.
$STP$ પર $N_2$ નું કદ $= 22.400 \ mL = 22.4 \times 10^{-3} \ L$.
$N_2$ ના મોલ $= \frac{22.4 \times 10^{-3} \ L}{22.4 \ L \ mol^{-1}} = 10^{-3} \ mol$.
ઉત્સર્જિત $N_2$ નું દળ $= 10^{-3} \ mol \times 28 \ g \ mol^{-1} = 28 \times 10^{-3} \ g$.
નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $= \frac{N_2 \text{ નું દળ}}{\text{સંયોજનનું દળ}} \times 100$.
નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $= \frac{28 \times 10^{-3} \ g}{0.2 \ g} \times 100 = \frac{0.028}{0.2} \times 100 = 14 \%$.

(C) ઇંધણના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$C_{15}H_{30} + \frac{45}{2} O_{2} \rightarrow 15 CO_{2} + 15 H_{2}O$
પ્રથમ,$1 \ L$ $(1000 \ mL)$ ઇંધણનું દળ શોધો:
$\text{દળ} = \text{ઘનતા} \times \text{કદ} = 0.756 \ g/mL \times 1000 \ mL = 756 \ g$
$C_{15}H_{30}$ નું મોલર દળ $(15 \times 12) + (30 \times 1) = 210 \ g/mol$ છે.
ઇંધણના મોલની સંખ્યા $= \frac{756 \ g}{210 \ g/mol} = 3.6 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ ઇંધણ માટે $\frac{45}{2} = 22.5 \ mol$ $O_{2}$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$3.6 \ mol$ ઇંધણ માટે $3.6 \times 22.5 = 81 \ mol$ $O_{2}$ ની જરૂર પડે.
$O_{2}$ નું વજન $= 81 \ mol \times 32 \ g/mol = 2592 \ g$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ ઇંધણ $15 \ mol$ $CO_{2}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$3.6 \ mol$ ઇંધણ $3.6 \times 15 = 54 \ mol$ $CO_{2}$ ઉત્પન્ન કરે.
$CO_{2}$ નું વજન $= 54 \ mol \times 44 \ g/mol = 2376 \ g$.

(B) ડીજનરેટ કક્ષકો એટલે એવી કક્ષકો જે સમાન ઊર્જા ધરાવે છે.
બહુ-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓ માટે,જો કક્ષકોના $n$ અને $l$ ના મૂલ્યો સમાન હોય તો તે ડીજનરેટ હોય છે.
જોડી $(A)$: $(a)$ $3p$ $(n=3, l=1)$ અને $(b)$ $3d$ $(n=3, l=2)$ છે,જે ડીજનરેટ નથી.
જોડી $(B)$: $(a)$ $3d$ $(n=3, l=2)$ અને $(b)$ $3d$ $(n=3, l=2)$ છે. બંનેના $n$ અને $l$ સમાન હોવાથી તે ડીજનરેટ છે.
જોડી $(C)$: $(a)$ $4d$ $(n=4, l=2)$ અને $(b)$ $3d$ $(n=3, l=2)$ છે,જે ડીજનરેટ નથી.
તેથી,માત્ર જોડી $(B)$ ડીજનરેટ કક્ષકો ધરાવે છે.

(A) પ્રક્રિયા માટે: $A_{(g)} \rightleftharpoons B_{(g)} + \frac{1}{2} C_{(g)}$
શરૂઆતના મોલ: $1, 0, 0$
સંતુલને: $(1 - \alpha), \alpha, \frac{\alpha}{2}$
સંતુલને કુલ મોલ = $(1 - \alpha) + \alpha + \frac{\alpha}{2} = 1 + \frac{\alpha}{2}$
આંશિક દબાણ $P_i = x_i \cdot p$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $x_i$ મોલ અંશ છે અને $p$ કુલ દબાણ છે.
$P_A = \frac{1 - \alpha}{1 + \frac{\alpha}{2}} p$
$P_B = \frac{\alpha}{1 + \frac{\alpha}{2}} p$
$P_C = \frac{\alpha/2}{1 + \frac{\alpha}{2}} p$
$K_p = \frac{P_B \cdot P_C^{1/2}}{P_A} = \frac{\alpha^{3/2} p^{1/2}}{(2 + \alpha)^{1/2}(1 - \alpha)}$

(B) આપેલા ઓક્સાઇડ્સની પ્રકૃતિ નીચે મુજબ છે:
$Na_{2}O$: બેઝિક ઓક્સાઇડ (આલ્કલી ધાતુનો ઓક્સાઇડ).
$As_{2}O_{3}$: ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ.
$N_{2}O$: તટસ્થ ઓક્સાઇડ.
$NO$: તટસ્થ ઓક્સાઇડ.
$Cl_{2}O_{7}$: એસિડિક ઓક્સાઇડ (અધાતુનો ઓક્સાઇડ).
આમ,માત્ર $As_{2}O_{3}$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ છે.
ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ્સની કુલ સંખ્યા $1$ છે.

(B) આણ્વિય હાઇડ્રોજનનો સૌથી વધુ ઔદ્યોગિક વપરાશ એમોનિયા $(NH_3)$ ના ઉત્પાદન માટે હેબર પ્રક્રિયામાં થાય છે.
વૈશ્વિક હાઇડ્રોજન ઉત્પાદનનો આશરે $55 \, \%$ હિસ્સો નાઇટ્રોજન સાથે પ્રક્રિયા કરીને એમોનિયાના સંશ્લેષણ માટે વપરાય છે.

(A) $(A)$ $LiCl$ અને $MgCl_2$ ધ્રુવીભવનને કારણે (ફાજન્સનો નિયમ) સહસંયોજક સ્વભાવ ધરાવે છે, તેથી તે ઇથેનોલમાં દ્રાવ્ય છે.
$(B)$ $Li$ અને $Mg$ સુપરઓક્સાઇડ બનાવતા નથી; તેઓ અનુક્રમે ઓક્સાઇડ અને પેરોક્સાઇડ બનાવે છે.
$(C)$ $Li^+$ અને $F^-$ બંને આયનોના નાના કદને કારણે $LiF$ ની લેટીસ ઉર્જા ખૂબ ઊંચી હોય છે, જે તેને અન્ય આલ્કલી ધાતુના ફ્લોરાઈડની તુલનામાં પાણીમાં ઓછું દ્રાવ્ય બનાવે છે.
$(D)$ ઊંચી લેટીસ ઉર્જાને કારણે $Li_2O$ અન્ય આલ્કલી ધાતુના ઓક્સાઇડની તુલનામાં પાણીમાં ઓછું દ્રાવ્ય છે.
તેથી, વિધાનો $(A)$ અને $(C)$ સાચા છે.

(C) વિધાનોનું વિશ્લેષણ:
$(A)$ ખોટું: $B_2H_6$ માં બે પ્રકારના $B-H$ બંધ હોય છે: ટર્મિનલ $B-H$ બંધ (સહસંયોજક) અને બ્રિજિંગ $B-H-B$ બંધ ($3$-કેન્દ્ર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન).
$(B)$ ખોટું: $B_2H_6$ માં બે $3$-કેન્દ્ર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન બંધ હોય છે,ચાર નહીં.
$(C)$ સાચું: $B_2H_6$ એ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો અણુ છે અને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.
$(D)$ સાચું: $B_2H_6$ નું સંશ્લેષણ પ્રક્રિયા દ્વારા કરી શકાય છે: $3NaBH_4 + 4BF_3 \rightarrow 2B_2H_6 + 3NaBF_4$.
$(E)$ ખોટું: $B_2H_6$ એ અસમતલીય અણુ છે.
તેથી,વિધાનો $(C)$ અને $(D)$ સાચા છે.

(B) માનવ દાંતનું ઇનેમલ મુખ્યત્વે હાઇડ્રોક્સિએપેટાઇટનું બનેલું હોય છે,જે કેલ્શિયમ ફોસ્ફેટનું સ્ફટિકીય સ્વરૂપ છે,$Ca_{10}(PO_4)_6(OH)_2$.
આ બંધારણમાં,કેલ્શિયમ $Ca^{2+}$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં હોય છે.
ફોસ્ફરસ ફોસ્ફેટ આયન $(PO_4)^{3-}$ માં હોય છે,જ્યાં ફોસ્ફરસની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+5$ $(P^{5+})$ છે.
ફ્લોરાઇડ આયનો $(F^{-})$ પણ ઘણીવાર દાંતને મજબૂત બનાવવા માટે ઇનેમલના બંધારણમાં ઉમેરવામાં આવે છે.
તેથી,$P^{3+}$ દાંતના ઇનેમલમાં હાજર હોતું નથી.

(C) $2O_{3(g)} \rightleftharpoons 3O_{2(g)}$ પ્રક્રિયા માટે,ધારો કે $O_3$ ના શરૂઆતના મોલ $1$ છે.
સંતુલને,$O_3$ ના મોલ = $1 - 0.5 = 0.5$ અને $O_2$ ના મોલ = $\frac{3}{2} \times 0.5 = 0.75$.
કુલ મોલ = $0.5 + 0.75 = 1.25$.
$O_3$ નો મોલ અંશ = $\frac{0.5}{1.25} = 0.4$ અને $O_2$ નો મોલ અંશ = $\frac{0.75}{1.25} = 0.6$.
$P = 1 \ atm$ પર આંશિક દબાણ: $P_{O_3} = 0.4 \ atm$,$P_{O_2} = 0.6 \ atm$.
$K_p = \frac{(P_{O_2})^3}{(P_{O_3})^2} = \frac{(0.6)^3}{(0.4)^2} = \frac{0.216}{0.16} = 1.35$.
$\Delta G^{\circ} = -RT \ln K_p$.
$\Delta G^{\circ} = -8.3 \times 300 \times \ln 1.35$.
$\Delta G^{\circ} = -8.3 \times 300 \times 0.3 = -747 \ J \ mol^{-1}$.

(B) ક્રોમેટ આયન $(CrO_4^{2-})$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$x + 4(-2) = -2 \implies x - 8 = -2 \implies x = +6$.
ડાયક્રોમેટ આયન $(Cr_2O_7^{2-})$ માં,$Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $y$ ધારો.
$2y + 7(-2) = -2 \implies 2y - 14 = -2 \implies 2y = +12 \implies y = +6$.
ઓક્સિડેશન આંકનો તફાવત $|+6 - (+6)| = 0$ છે.

(D) ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી કેન્દ્ર એ એવો પરમાણુ છે જે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવે છે અને ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે છે. આપેલ અણુમાં,આપણે નીચેના ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી કેન્દ્રોને ઓળખીએ છીએ:
$1$. કાર્બોનિલ કાર્બન $(C=O)$ ઓક્સિજનની ઊંચી વિદ્યુતઋણતાને કારણે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી છે,જે કાર્બન પર આંશિક ધન વીજભાર બનાવે છે.
$2$. $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત કાર્બોનિલ સિસ્ટમનો $\beta$-કાર્બન સંસ્પંદનને કારણે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી છે,જે કાર્બોનિલ કાર્બનથી $\beta$-કાર્બન સુધી ધન વીજભારનું વિસ્થાનિકરણ કરે છે.
$3$. નાઈટ્રાઈલ ગ્રુપ $(-CN)$ નો કાર્બન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી છે કારણ કે નાઈટ્રોજન પરમાણુ કાર્બન કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે,જે કાર્બન પર આંશિક ધન વીજભાર બનાવે છે.
આમ,અણુમાં $3$ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી કેન્દ્રો છે.

(D) આ પ્રક્રિયા $2,7-\text{dimethyl}-2,6-\text{octadiene}$ ના એસિડ-ઉદ્દીપકીય ચક્રીયકરણ (cyclization) ને સમાવે છે.
પ્રથમ,દ્વિબંધનું પ્રોટોનેશન થઈને તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
ત્યારબાદ,બીજા દ્વિબંધ દ્વારા આંતરિક ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો થાય છે,જેના પરિણામે પાંચ સભ્યોની રીંગ અને તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
અંતે,કાર્બોકેટાયનમાંથી પ્રોટોન $(-H^{+})$ દૂર થવાથી મુખ્ય નીપજ મળે છે.
અંતિમ બંધારણમાં,દ્વિબંધ રીંગના કાર્બન અને આઈસોપ્રોપાઈલિડીન કાર્બન વચ્ચે હોય છે.
આ દ્વિબંધમાં $2$ કાર્બન પરમાણુઓ સામેલ છે,જે બંને $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
તેથી,મુખ્ય નીપજમાં $2$ $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ છે.

(C) ફોટોઈલેક્ટ્રિક અસર માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જાને કાર્ય વિધેય $(W)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કાર્ય વિધેયનું સૂત્ર $W = h \nu_0$ છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $\nu_0$ એ થ્રેશોલ્ડ આવૃત્તિ છે.
આપેલ છે:
$h = 6.6 \times 10^{-34} \, J \, s$
$\nu_0 = 1.3 \times 10^{15} \, s^{-1}$
ગણતરી:
$W = (6.6 \times 10^{-34} \, J \, s) \times (1.3 \times 10^{15} \, s^{-1})$
$W = 8.58 \times 10^{-19} \, J$
આમ,લઘુત્તમ ઉર્જા $8.58 \times 10^{-19} \, J$ છે.

(C) પ્રક્રિયાની એન્થાલ્પી પ્રક્રિયકો અને નીપજોની દહન એન્થાલ્પીનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$\Delta H = \sum \Delta H_{\text{combustion}} \text{ (Reactants)} - \sum \Delta H_{\text{combustion}} \text{ (Products)}$
પ્રક્રિયા $3 C_2H_{2(g)} \rightarrow C_6H_{6(l)}$ માટે:
$\Delta H = [3 \times \Delta H_{\text{combustion}}(C_2H_{2(g)})] - [1 \times \Delta H_{\text{combustion}}(C_6H_{6(l)})]$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\Delta H = [3 \times (-1300 \, kJ \, mol^{-1})] - [-3268 \, kJ \, mol^{-1}]$
$\Delta H = -3900 + 3268 = -632 \, kJ \, mol^{-1}$

(A) બિસ્મથ સલ્ફાઇડનું વિયોજન આ મુજબ થાય છે: $Bi_{2}S_{3}(s) \rightleftharpoons 2Bi^{3+}(aq) + 3S^{2-}(aq)$.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $s \ mol \ L^{-1}$ છે. તેથી સાંદ્રતા $[Bi^{3+}] = 2s$ અને $[S^{2-}] = 3s$ થશે.
દ્રાવ્યતા ગુણાકારનું સૂત્ર $K_{sp} = [Bi^{3+}]^{2} [S^{2-}]^{3}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $K_{sp} = (2s)^{2} (3s)^{3} = 4s^{2} \times 27s^{3} = 108s^{5}$.
આપેલ $K_{sp} = 1.08 \times 10^{-73}$ હોવાથી,$108s^{5} = 1.08 \times 10^{-73}$.
$s^{5} = \frac{1.08 \times 10^{-73}}{108} = 10^{-75}$.
પાંચમું મૂળ લેતા: $s = 10^{-15} \ mol \ L^{-1}$.

(D) જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ તેમ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $(\Delta_{eg}H)$ ઓછી ઋણ બને છે.
સમૂહ $16$ ($Te$ અને $Po$) માટે: ક્રમ $Po < Te$ છે ($Te$ ની ઋણ કિંમત $Po$ કરતા વધારે છે).
સમૂહ $17$ ($F$ અને $Cl$) માટે: $F$ ના નાના કદને કારણે,ઇલેક્ટ્રોન-ઇલેક્ટ્રોન અપાકર્ષણ વધારે હોય છે,જેનાથી $Cl$ ની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $F$ કરતા વધુ ઋણ હોય છે.
કિંમતો નીચે મુજબ છે:
$Cl: -349 \ kJ/mol$
$F: -328 \ kJ/mol$
$Te: -190 \ kJ/mol$
$Po: -174 \ kJ/mol$
ઋણ કિંમતોના મૂલ્યની સરખામણી કરતા:
$Po (-174) < Te (-190) < F (-328) < Cl (-349)$.
આમ,ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પીનો સાચો ક્રમ $Po < Te < F < Cl$ છે.

(D) પાણીનો ઉભયગુણી સ્વભાવ બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી એસિડ/બેઈઝ ખ્યાલ દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે,લુઈસ ખ્યાલ દ્વારા નહીં.
પ્રક્રિયા $H_{2}O + NH_{3} \rightleftharpoons NH_{4}^{+} + OH^{-}$ માં,પાણી બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી એસિડ (પ્રોટોન દાતા) તરીકે વર્તે છે.
પ્રક્રિયા $H_{2}S + H_{2}O \rightleftharpoons H_{3}O^{+} + HS^{-}$ માં,પાણી બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી બેઈઝ (પ્રોટોન સ્વીકારનાર) તરીકે વર્તે છે.
વિધાન $A$ માં લુઈસ ખ્યાલનો ઉલ્લેખ હોવાથી $A$ ખોટું છે.
કારણ $R$ આ પ્રક્રિયાઓમાં પાણીના વર્તનને યોગ્ય રીતે વર્ણવે છે,તેથી $R$ સાચું છે.
તેથી,$A$ ખોટું છે પરંતુ $R$ સાચું છે.

(C) સ્વચ્છ પાણીમાં $BOD$ નું મૂલ્ય $5 \, ppm$ કરતા ઓછું હોય છે,જ્યારે અત્યંત પ્રદૂષિત પાણીમાં $BOD$ નું મૂલ્ય $17 \, ppm$ કે તેથી વધુ હોય છે. તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે.
$BOD$ (બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ) એ પાણીમાં રહેલા માત્ર જૈવવિઘટનીય કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટન માટે જરૂરી ઓક્સિજનનું માપ છે. તેમાં અજૈવવિઘટનીય કાર્બનિક પદાર્થોનો સમાવેશ થતો નથી. તેથી,કારણ $R$ ખોટું છે.

(D) બેન્ઝોઇક એસિડ ગરમ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે,જ્યારે નેપ્થલીન પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે. તેથી,તેમને બેન્ઝીનનો ઉપયોગ કરવાને બદલે ગરમ પાણીનો ઉપયોગ કરીને સ્ફટિકીકરણ દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે બેન્ઝીન બેન્ઝોઇક એસિડ અને નેપ્થલીન બંનેને ઓગાળી દેશે,જેનાથી અલગ કરવું મુશ્કેલ બનશે.
કારણ $R$ સાચું છે કારણ કે બેન્ઝોઇક એસિડ ખરેખર ગરમ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.
આમ,$A$ ખોટું છે પરંતુ $R$ સાચું છે.

(B) સોડિયમ ફ્યુઝન અર્કને સાંદ્ર $HNO_3$ સાથે ઉકાળવામાં આવે છે જેથી અર્કમાં રહેલા સોડિયમ સાયનાઇડ $(NaCN)$ અને સોડિયમ સલ્ફાઇડ $(Na_2S)$ નું વિઘટન થઈ શકે.
આ જરૂરી છે કારણ કે આ આયનો હેલોજન માટેની સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ કસોટીમાં $AgCN$ અથવા $Ag_2S$ જેવા અવક્ષેપ બનાવીને દખલ કરે છે.

(A) $CH_3OH$ ની હાજરીમાં $Br_2$ સાથે $3,4-dihydro-2H-pyran$ ની પ્રક્રિયા ચક્રીય બ્રોમોનિયમ આયન મધ્યવર્તીના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે.
$1.$ $Br_2$ દ્વિબંધમાં ઉમેરાઈને ચક્રીય બ્રોમોનિયમ આયન બનાવે છે.
$2.$ ન્યુક્લિયોફાઇલ $CH_3OH$ ઇલેક્ટ્રોનિક અસરો અને સંક્રાંતિ અવસ્થાની સ્થિરતાને કારણે બ્રોમોનિયમ આયનના વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે.
$3.$ આના પરિણામે એન્ટી-એડિશન નીપજ મળે છે જ્યાં $-OCH_3$ સમૂહ અને $-Br$ પરમાણુ એકબીજાની સાપેક્ષમાં ટ્રાન્સ-ગોઠવણીમાં હોય છે.
આમ,મુખ્ય નીપજ તે છે જ્યાં $-Br$ અને $-OCH_3$ એકબીજાની ટ્રાન્સ સ્થિતિમાં છે.

(D) આ પ્રક્રિયામાં આલ્કોહોલનું વિનાઇલ ઈથર,ખાસ કરીને $3,4-$ડાયહાઇડ્રો-$2$$H$-પાયરાન સાથે એસિડ-ઉદ્દીપકીય યોગશીલ પ્રક્રિયા થાય છે.
$1$. એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ વિનાઇલ ઈથરના દ્વિબંધનું પ્રોટોનેશન કરીને સ્થાયી રેઝોનન્સ-સ્થાયી ઓક્સોકાર્બેનિયમ આયન બનાવે છે.
$2$. આલ્કોહોલ (આઈસોપેન્ટાઈલ આલ્કોહોલ) ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને ઓક્સોકાર્બેનિયમ આયનના ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
$3$. ત્યારબાદ પ્રોટોન દૂર થવાથી અંતિમ એસીટલ નીપજ મળે છે.
આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આલ્કોહોલના ટેટ્રાહાઇડ્રોપાયરાનિલ $(THP)$ ઈથર તરીકે રક્ષણ કરવા માટે થાય છે.
નીપજનું બંધારણ આઈસોપેન્ટાઈલ ટેટ્રાહાઇડ્રોપાયરાનિલ ઈથર છે.

(A) પ્રોટીનનું ન્યૂનતમ મોલર દળ એ ધારણા પર ગણવામાં આવે છે કે પ્રોટીન અણુમાં ઓછામાં ઓછો એક ગ્લાયસીનનો અણુ હાજર છે.
આપેલ છે કે $0.30\, \%$ પ્રોટીન ગ્લાયસીન છે,તેથી:
$100\, g$ પ્રોટીનમાં $0.30\, g$ ગ્લાયસીન છે.
ગ્લાયસીનનું આણ્વીય દળ $75\, g\, mol^{-1}$ હોવાથી,પ્રોટીનનું ન્યૂનતમ મોલર દળ:
$\text{ન્યૂનતમ મોલર દળ} = \frac{\text{ગ્લાયસીનનું આણ્વીય દળ} \times 100}{\text{ગ્લાયસીનની ટકાવારી}}$
$\text{ન્યૂનતમ મોલર દળ} = \frac{75 \times 100}{0.30} = \frac{7500}{0.30} = 25000\, g\, mol^{-1}$
આને જરૂરી સ્વરૂપમાં ફેરવતા: $25000\, g\, mol^{-1} = 25 \times 10^{3} \, g\, mol^{-1}$.
આમ,જવાબ $25$ છે.

(A) $\text{ટેન્ક સખત હોવાથી, કદ } V \text{ અચળ રહે છે. ગે-લ્યુસેકના નિયમ મુજબ, અચળ કદ માટે દબાણ નિરપેક્ષ તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે: } \frac{P_1}{T_1} = \frac{P_2}{T_2}.
\text{આપેલ છે:}
P_1 = 30 \ atm
T_1 = 27^{\circ} C = 300 \ K
T_2 = 45^{\circ} C = 318 \ K
\text{સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:}
\frac{30}{300} = \frac{P_2}{318}
0.1 = \frac{P_2}{318}
P_2 = 31.8 \ atm.
\text{નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા } P_2 = 32 \ atm \text{ મળે છે。}$

(A) ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ $(\mu_{net})$ અણુના ભૌમિતિક આકાર અને પરમાણુઓ વચ્ચેના વિદ્યુતઋણતાના તફાવત પર આધાર રાખે છે.
$BeF_{2}$ રેખીય છે,$BF_{3}$ ત્રિકોણીય સમતલીય છે,અને $CCl_{4}$ સમચતુષ્ફલકીય છે. આ અણુઓ સંમિત બંધારણ ધરાવે છે જ્યાં વ્યક્તિગત બંધ ડાયપોલ એકબીજાને નાબૂદ કરે છે,પરિણામે $\mu_{net} = 0$ થાય છે.
$H_{2}O$ (બેન્ટ),$NH_{3}$ (ત્રિકોણીય પિરામિડલ),અને $HCl$ (વિષમકેન્દ્રીય દ્વિપરમાણ્વીય) અસમપ્રમાણ વીજભાર વિતરણ ધરાવે છે,પરિણામે $\mu_{net} \neq 0$ થાય છે.
તેથી,શૂન્ય ન હોય તેવી ચોખ્ખી ડાયપોલ મોમેન્ટ ધરાવતા અણુઓ $H_{2}O$,$NH_{3}$,અને $HCl$ છે.
કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(B) $PCl_{3}$ નું જળવિભાજન નીચે મુજબ થાય છે:
$PCl_{3} + 3H_{2}O \longrightarrow H_{3}PO_{3} (A) + 3HCl$
અહીં $B$ એ ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_{3}PO_{3})$ છે.
$H_{3}PO_{3}$ નું બંધારણ $H-P(=O)(OH)_{2}$ છે.
$H_{3}PO_{3}$ માં,ફક્ત ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ પ્રોટોન $(H^{+})$ તરીકે આયનીકરણ પામી શકે છે.
ફોસ્ફરસ પરમાણુ સાથે સીધો જોડાયેલ હાઇડ્રોજન પરમાણુ આયનીકરણ પામી શકતો નથી.
તેથી,$B$ માં આયનીકરણ પામી શકે તેવા પ્રોટોનની સંખ્યા $2$ છે.

(C) તુલ્યબિંદુએ,એસિડના તુલ્યાંક $=$ બેઝના તુલ્યાંક.
તુલ્યાંક માટેનું સૂત્ર $N \times V = M \times n_{factor} \times V$ છે.
એસિડ $A$ માટે: $M_1 = 0.1 \, M$,$V_1 = 10 \, mL$,$n_{factor} = x$ (બેઝિકતા).
બેઝ $M(OH)_2$ માટે: $M_2 = 0.05 \, M$,$V_2 = 30 \, mL$,$n_{factor} = 2$ (એસિડિકતા).
તુલ્યાંકને સરખાવતા: $0.1 \times 10 \times x = 0.05 \times 30 \times 2$.
$1 \times x = 3$.
તેથી,$x = 3$.

(A) $M.O.$ સિદ્ધાંત મુજબ,બંધની મજબૂતી બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
જો એન્ટિ-બોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ $(M.O.)$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવામાં આવે,તો બંધ ક્રમાંક વધે છે,જેનાથી બંધ વધુ મજબૂત બને છે.
ચાલો અણુઓનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $NO$ ($15$ $e^-$): ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$ છે. $\pi^* 2p_x$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાથી $B.O.$ $2.5$ થી વધીને $3.0$ થાય છે.
$2$. $N_2$ ($14$ $e^-$): બોન્ડિંગ ઓર્બિટલ $(\sigma 2p_z)$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાથી $B.O.$ $3.0$ થી ઘટીને $2.5$ થાય છે.
$3$. $O_2$ ($16$ $e^-$): ઇલેક્ટ્રોન રચનામાં $\pi^* 2p_x$ અને $\pi^* 2p_y$ માં ઇલેક્ટ્રોન હોય છે. $\pi^*$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાથી $B.O.$ $2.0$ થી વધીને $2.5$ થાય છે.
$4$. $C_2$ ($12$ $e^-$): બોન્ડિંગ ઓર્બિટલ $(\pi 2p)$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાથી $B.O.$ $2.0$ થી ઘટીને $1.5$ થાય છે.
$5$. $B_2$ ($10$ $e^-$): બોન્ડિંગ ઓર્બિટલ $(\pi 2p)$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાથી $B.O.$ $1.0$ થી ઘટીને $0.5$ થાય છે.
આમ,$NO$ અને $O_2$ માટે બંધ વધુ મજબૂત બને છે.

(D) આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ સમાન સંખ્યામાં ઈલેક્ટ્રોન ધરાવે છે.
$Al^{3+}$ માં $13 - 3 = 10$ ઈલેક્ટ્રોન છે.
$O^{2-}$ માં $8 + 2 = 10$ ઈલેક્ટ્રોન છે.
$Mg^{2+}$ માં $12 - 2 = 10$ ઈલેક્ટ્રોન છે.
આમ,$O^{2-}$ અને $Mg^{2+}$ બંને $10$ ઈલેક્ટ્રોન ધરાવતા હોવાથી,તેઓ $Al^{3+}$ સાથે આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.

(D) ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતી સ્પીસીઝ તે છે જેમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ પાસે અપૂર્ણ અષ્ટક હોય છે,એટલે કે તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ કરતા ઓછા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$1$. $PH_{3}$: $P$ પાસે $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે (અષ્ટક પૂર્ણ).
$2$. $B_{2}H_{6}$: બોરોન પાસે $6$ ઇલેક્ટ્રોન છે (ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ).
$3$. $CCl_{4}$: $C$ પાસે $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે (અષ્ટક પૂર્ણ).
$4$. $NH_{3}$: $N$ પાસે $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે (અષ્ટક પૂર્ણ).
$5$. $LiH$: $Li$ પાસે $2$ ઇલેક્ટ્રોન છે (ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ).
$6$. $BCl_{3}$: $B$ પાસે $6$ ઇલેક્ટ્રોન છે (ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ).
તેથી,ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા અણુઓ $B_{2}H_{6}$,$LiH$ અને $BCl_{3}$ છે.
ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા અણુઓની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(D) જલીય દ્રાવણમાં,આયનીય ગતિશીલતા એ જલીયકરણની માત્રાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
નાના આયનો વધુ ચાર્જ ઘનતા ધરાવે છે,જે મોટા જલીયકરણ કવચ તરફ દોરી જાય છે,જે તેમની ગતિશીલતા ઘટાડે છે.
આપેલા આયનોમાં,$Be^{2+}$ સૌથી નાનો છે અને તેની જલીયકરણ ઉર્જા સૌથી વધુ છે,જેના પરિણામે તેની જલીય ત્રિજ્યા સૌથી મોટી અને ગતિશીલતા સૌથી ઓછી હોય છે.
તેનાથી વિપરીત,$Sr^{2+}$ વિકલ્પોમાં સૌથી મોટો છે,તેનું જલીયકરણ કવચ સૌથી નાનું છે,અને તેથી તે સૌથી વધુ આયનીય ગતિશીલતા દર્શાવે છે.

(A) સુપોષકિકરણ (Eutrophication) એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં પોષક તત્વો (જેમ કે નાઈટ્રેટ્સ અને ફોસ્ફેટ્સ) નું પ્રમાણ વધવાથી શેવાળ અને જલીય વનસ્પતિઓની અતિશય વૃદ્ધિ થાય છે.
આ અતિશય વૃદ્ધિ પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજનને ઘટાડે છે,જે જલીય સજીવોના મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે અને અંતે જૈવવિવિધતાનો નાશ કરે છે.

(C) ડાયહેડ્રલ એંગલ $:$ તે ન્યુમેન પ્રોજેક્શનમાં $2$ વિશિષ્ટ સમૂહો (અહીં $-CH_3$) વચ્ચેનો ખૂણો છે.
સ્ટેગર્ડ કન્ફોર્મેશન એટલે એવી ગોઠવણી જેમાં આગળના અને પાછળના કાર્બન પરના સમૂહો એકબીજાથી શક્ય તેટલા દૂર હોય.
વિકલ્પ $(A)$ માં,બે $-CH_3$ સમૂહો વચ્ચેનો ડાયહેડ્રલ એંગલ $60^{\circ}$ (ગોશ) છે.
વિકલ્પ $(B)$ માં,રચના ઇક્લિપ્સ્ડ છે.
વિકલ્પ $(C)$ માં,બે $-CH_3$ સમૂહો એન્ટી-સ્થિતિમાં છે,જેનો અર્થ છે કે ડાયહેડ્રલ એંગલ $180^{\circ}$ છે. આ મહત્તમ ડાયહેડ્રલ એંગલ સાથેનું સ્ટેગર્ડ કન્ફોર્મેશન છે.
વિકલ્પ $(D)$ માં,રચના ઇક્લિપ્સ્ડ છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં આલ્કીન (આઇસોબ્યુટિલિન) અને આલ્કેન (આઇસોબ્યુટેન) વચ્ચે એસિડ-ઉદ્દીપકીય આલ્કાઈલેશન થાય છે.
$1$. $H^+$ આયન આઇસોબ્યુટિલિનનું પ્રોટોનેશન કરીને સ્થાયી ટર્ટ-બ્યુટાઇલ કાર્બોકેટાયન બનાવે છે: $(CH_3)_2C=CH_2 + H^+ \rightarrow (CH_3)_3C^+$.
$2$. આ કાર્બોકેટાયન ત્યારબાદ આઇસોબ્યુટિલિનના બીજા અણુ પર હુમલો કરીને મોટો કાર્બોકેટાયન બનાવે છે: $(CH_3)_3C^+ + (CH_3)_2C=CH_2 \rightarrow (CH_3)_3C-CH_2-C^+(CH_3)_2$.
$3$. આ નવો કાર્બોકેટાયન ત્યારબાદ આઇસોબ્યુટેનના અણુમાંથી હાઇડ્રાઇડ આયન મેળવે છે: $(CH_3)_3C-CH_2-C^+(CH_3)_2 + (CH_3)_3CH \rightarrow (CH_3)_3C-CH_2-CH(CH_3)_2 + (CH_3)_3C^+$.
અંતિમ નીપજ $2,2,4$-ટ્રાયમિથાઇલપેન્ટેન છે,જે $(CH_3)_3C-CH_2-CH(CH_3)_2$ છે.

(B) $C_{7}H_{5}N_{3}O_{6}$ નું આણ્વીય દળ $(7 \times 12) + (5 \times 1) + (3 \times 14) + (6 \times 16) = 227 \ g/mol$ છે.
$C_{7}H_{5}N_{3}O_{6}$ ના મોલની સંખ્યા $n = \frac{681 \ g}{227 \ g/mol} = 3 \ mol$ છે.
દરેક $C_{7}H_{5}N_{3}O_{6}$ અણુમાં $3$ $N$ પરમાણુઓ હોવાથી,$N$ પરમાણુઓના કુલ મોલ $n_{N} = 3 \times 3 = 9 \ mol$ થાય.
$N$ પરમાણુઓની સંખ્યા $9 \times N_{A} = 9 \times 6.02 \times 10^{23} = 54.18 \times 10^{23} = 5418 \times 10^{21}$ છે.
તેથી,$x$ નું મૂલ્ય $5418$ છે.

(D) હાઇડ્રોજન જેવા સ્પીસીઝની આયનીકરણ ઉર્જા $E_n = -E_H \times Z^2 / n^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$Li$ $(Z=3)$ માટે ભૂમિ અવસ્થામાં $(n=1)$,ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા $E = 0 - (-2.2 \times 10^{-18} \times 3^2 / 1^2) = 19.8 \times 10^{-18} \, J$ છે.
ફોટોનની ઉર્જા $E = hc / \lambda$ છે,તેથી $\lambda = hc / E$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = (6.63 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^8) / (19.8 \times 10^{-18}) \approx 1.0045 \times 10^{-8} \, m$.
આને $x \times 10^{-8} \, m$ સાથે સરખાવતા,$x \approx 1$ મળે છે.

(B) સંતુલન સમયે,ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર $\Delta G = 0$ હોય છે.
સંબંધ $\Delta G = \Delta H - T \Delta S = 0$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $T = \frac{\Delta H}{\Delta S}$ મળે છે.
આપેલ છે $\Delta H = -165 \ kJ \ mol^{-1} = -165000 \ J \ mol^{-1}$ અને $\Delta S = -550 \ J K^{-1} mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $T = \frac{-165000 \ J \ mol^{-1}}{-550 \ J K^{-1} mol^{-1}} = 300 \ K$.
તેથી,જે તાપમાને પ્રક્રિયા સંતુલન પ્રાપ્ત કરે છે તે $300 \ K$ છે.

(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $K = \frac{0.693}{t_{1/2}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$90 \%$ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવા માટે જરૂરી સમય $t_{90\%} = \frac{2.303}{K} \log \left( \frac{100}{100 - 90} \right) = \frac{2.303}{K} \log 10 = \frac{2.303}{K}$ છે.
$K = \frac{0.693}{t_{1/2}}$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$t_{90\%} = \frac{2.303}{0.693} \times t_{1/2} = \frac{1}{0.3010} \times t_{1/2} \approx 3.32 \times t_{1/2}$.
તેથી,$x = 3.32$.

(B) હોલ-હેરોલ્ટ પ્રક્રિયા એ એલ્યુમિના $(Al_2O_3)$ માંથી એલ્યુમિનિયમ મેળવવાની મુખ્ય ઔદ્યોગિક પદ્ધતિ છે.
આ વિદ્યુતવિભાજન પ્રક્રિયામાં,એલ્યુમિનાને પીગળેલા ક્રાયોલાઇટ $(Na_3AlF_6)$ માં ઓગાળવામાં આવે છે અને કાર્બન ઇલેક્ટ્રોડનો ઉપયોગ કરીને તેનું વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે.
સમગ્ર રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે: $2 Al_2O_3 + 3 C \rightarrow 4 Al + 3 CO_2$.

(A) સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ વ્યાપારી ધોરણે $Castner-Kellner$ સેલમાં સોડિયમ ક્લોરાઇડના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
કેથોડ પર,સોડિયમ આયનોનું સોડિયમ એમાલગમ $(Na-Hg)$ માં રિડક્શન થાય છે:
$Na^{+} + e^{-} \xrightarrow{Hg} Na-Hg$
એનોડ પર,ક્લોરાઇડ આયનોનું ક્લોરિન વાયુમાં ઓક્સિડેશન થાય છે:
$Cl^{-} \longrightarrow \frac{1}{2}Cl_{2} + e^{-}$
ત્યારબાદ સોડિયમ એમાલગમને પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ અને આણ્વિય હાઇડ્રોજન વાયુ આડપેદાશ તરીકે મેળવવામાં આવે છે:
$2Na(amalgam) + 2H_{2}O \longrightarrow 2NaOH + H_{2} + 2Hg$

(B) $PCl_5$ એ તેના અષ્ટકને વિસ્તૃત કરવા માટે $d-$કક્ષકોનો ઉપયોગ કરીને પાંચ બંધ બનાવે છે.
$NCl_5$ અસ્તિત્વમાં નથી કારણ કે નાઈટ્રોજન $2^{nd}$ આવર્તનું તત્વ છે અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $d-$કક્ષકોનો અભાવ છે.
તેથી,નાઈટ્રોજન તેના અષ્ટકને $4$ ની સંયોજકતાથી આગળ વિસ્તૃત કરી શકતું નથી.

(D) સમાન વીજભાર અને સમાન લિગેન્ડ ધરાવતા ધાતુ આયનો માટે આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_{0})$ વધે છે.
આનું કારણ એ છે કે $5d$ શ્રેણીના તત્વોની $d$-કક્ષકો $3d$ અને $4d$ શ્રેણીની તુલનામાં અવકાશમાં વધુ વિસ્તરેલી હોય છે,જે લિગેન્ડ સાથે મજબૂત આંતરક્રિયા તરફ દોરી જાય છે.
આપેલા સંકીર્ણોમાં $Cr^{3+}$ $(3d)$,$Mo^{3+}$ $(4d)$,$Fe^{3+}$ $(3d)$,અને $Os^{3+}$ $(5d)$ હાજર છે.
$Os$ એ $5d$ શ્રેણીનું હોવાથી,$[Os(H_{2}O)_{6}]^{3+}$ સંકીર્ણનું $\Delta_{0}$ મૂલ્ય સૌથી વધુ હશે.

(C) ($4$-મિથાઈલમિથાઈલીનસાયક્લોહેક્સેન) નું $B$ ($4$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્સેનકાર્બાલ્ડિહાઈડ) માં રૂપાંતર કરવા માટે એક્સોસાયક્લિક દ્વિબંધનું આલ્ડિહાઈડ સમૂહમાં રૂપાંતર કરવું જરૂરી છે.
$1$. પ્રથમ,$BH_3, H_2O_2 / OH^-$ નો ઉપયોગ કરીને હાઈડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વિબંધ પર પાણીના એન્ટિ-માર્કોવનીકોવ ઉમેરણ દ્વારા પ્રાથમિક આલ્કોહોલ,$4$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્સાઈલમિથેનોલ બનાવે છે.
$2$. બીજા તબક્કામાં,પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું $PCC$ (પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ) નો ઉપયોગ કરીને આલ્ડિહાઈડમાં ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે. $PCC$ એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે આલ્ડિહાઈડના તબક્કે ઓક્સિડેશન અટકાવે છે,જેથી કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં વધુ ઓક્સિડેશન થતું નથી.

(C) $1$. $PCC$ (પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ) દ્વિતીયક આલ્કોહોલ $CH_3-CH=CH-CH_2-CH(OH)-CH_3$ નું ઓક્સિડેશન કરીને કીટોન $CH_3-CH=CH-CH_2-CO-CH_3$ (સંયોજન $'A'$) બનાવે છે.
$2$. સંયોજન $'A'$ માં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ હોવાથી,તે સોડિયમ હાઈપોઆયોડાઈટ $(NaOI)$ સાથે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપીને કાર્બોક્સિલિક એસિડ $CH_3-CH=CH-CH_2-COOH$ (સંયોજન $'B'$) અને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ બનાવે છે.
$3$. કાર્બોક્સિલિક એસિડ $CH_3-CH=CH-CH_2-COOH$ નું સોડા લાઈમ $(NaOH + CaO)$ સાથે ડિકાર્બોક્સિલેશન કરવાથી $CO_2$ દૂર થાય છે અને $CH_3-CH=CH-CH_3$ (સંયોજન $'C'$) મળે છે,જે $but-2-ene$ છે.

(A) પ્રોપેન$-1-$ઓલ $(CH_3CH_2CH_2OH)$ નું $n-$બ્યુટાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2CH_2CH_2NH_2)$ માં રૂપાંતર કરવા માટે કાર્બન શૃંખલામાં એક કાર્બન પરમાણુનો વધારો કરવો જરૂરી છે.
પગલું $1$: પ્રોપેન$-1-$ઓલ $SOCl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1-$ક્લોરોપ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_2Cl)$ બનાવે છે.
પગલું $2$: $1-$ક્લોરોપ્રોપેન $KCN$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને (ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન) બ્યુટેન નાઈટ્રાઈલ $(CH_3CH_2CH_2CN)$ બનાવે છે.
પગલું $3$: બ્યુટેન નાઈટ્રાઈલનું $H_2/Ni$ અથવા $Na(Hg)/C_2H_5OH$ (મેન્ડિયસ રિડક્શન) નો ઉપયોગ કરીને રિડક્શન કરવામાં આવે છે,જેથી $n-$બ્યુટાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2CH_2CH_2NH_2)$ મળે છે.

(C) બ્યુના$-N$ એ $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને એક્રિલોનાઈટ્રાઈલના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું યોગશીલ કો-પોલિમર છે.
સંઘનન પોલિમર બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચે પુનરાવર્તિત સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા રચાય છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ અથવા $NH_3$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
નાયલોન $6,6$,ડેક્રોન અને સિલિકોન એ સંઘનન પોલિમરના ઉદાહરણો છે.
બ્યુના$-N$ એ યોગશીલ પોલિમર છે,સંઘનન પોલિમર નથી.

(C) આપેલ બંધારણ $Cimetidine$ (સિમેટિડિન) નું છે.
$Cimetidine$ એ એક જાણીતું હિસ્ટામાઇન $H_2$-રિસેપ્ટર વિરોધી (antagonist) છે જે પેટમાં એસિડના ઉત્પાદનને અટકાવે છે.
તે ઇમિડાઝોલ રિંગ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે જે થાયોઈથર ચેઈન સાથે જોડાયેલ છે,જે સાયનોગુઆનિડિન ગ્રુપમાં સમાપ્ત થાય છે.

(A) જ્યોત કસોટી એ નમૂનામાં રહેલા અમુક ધાતુ આયનોની હાજરી ઓળખવા માટે વપરાતું નિદાન સાધન છે,જે તેઓ બિન-પ્રકાશિત જ્યોતને આપે છે તે લાક્ષણિક રંગ પર આધારિત છે.

આયન	જ્યોતનો રંગ
$A. Cu^{2+}$	વાદળી કેન્દ્ર સાથે લીલી જ્યોત
$B. Sr^{2+}$	ક્રિમસન લાલ
$C. Ba^{2+}$	સફરજન જેવો લીલો
$D. Ca^{2+}$	ઈંટ જેવો લાલ

અવલોકન પરથી,વાદળી કેન્દ્ર સાથે લીલી જ્યોત એ $Cu^{2+}$ આયનની લાક્ષણિકતા છે.

(D) હેન્રીના નિયમ મુજબ: $P = K_{H} \times \chi_{CO_{2}}$
આપેલ છે:
$P = 0.835 \ bar$
$K_{H} = 1.67 \ kbar = 1670 \ bar$
$CO_{2}$ નો જથ્થો ખૂબ ઓછો હોવાથી,મોલ અંશ $\chi_{CO_{2}} \approx \frac{n_{CO_{2}}}{n_{H_{2}O}}$ લઈ શકાય.
$n_{H_{2}O} = \frac{1000 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 55.55 \ mol$
$0.835 = 1670 \times \frac{n_{CO_{2}}}{55.55}$
$n_{CO_{2}} = \frac{0.835 \times 55.55}{1670} = 0.02777 \ mol$
$CO_{2}$ નું દળ $= n_{CO_{2}} \times CO_{2}$ નું આણ્વીય દળ $= 0.02777 \times 44 = 1.222 \ g$
$X = 1.222 \times 10^{3} \times 10^{-3} \ g = 1222 \times 10^{-3} \ g$
આમ,$X = 1222$.

(C) વાહકતા $(k)$,અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$k = \frac{1}{R} \times G^*$
આપેલ છે:
$R = 1750 \, \Omega$
$k = 0.152 \times 10^{-3} \, S \, cm^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$0.152 \times 10^{-3} = \frac{1}{1750} \times G^*$
$G^* = 0.152 \times 10^{-3} \times 1750$
$G^* = 266 \times 10^{-3} \, cm^{-1}$

(C) એસિટિક એસિડના પ્રારંભિક મોલ $= M_1 \times V_1 = 0.2 \, M \times 0.2 \, L = 0.04 \, mol$.
એસિટિક એસિડના અંતિમ મોલ $= M_2 \times V_2 = 0.1 \, M \times 0.2 \, L = 0.02 \, mol$.
અધિશોષિત એસિટિક એસિડના મોલ $= 0.04 - 0.02 = 0.02 \, mol$.
એસિટિક એસિડનું આણ્વીય દળ $(CH_3COOH) = 60 \, g/mol$.
અધિશોષિત એસિટિક એસિડનું દળ $= 0.02 \, mol \times 60 \, g/mol = 1.2 \, g$.
લાકડાના કોલસાનું દળ $= 0.6 \, g$.
પ્રતિ ગ્રામ કાર્બન દીઠ અધિશોષિત એસિટિક એસિડનું દળ $= \frac{1.2 \, g}{0.6 \, g} = 2 \, g/g$.

(A) $(1)$ બેરાઈટ: $BaSO_4$ (સલ્ફેટ અયસ્ક)
$(2)$ ગેલેના: $PbS$ (સલ્ફાઈડ અયસ્ક)
$(3)$ ઝિંક બ્લેન્ડ: $ZnS$ (સલ્ફાઈડ અયસ્ક)
$(4)$ કોપર પાઈરાઈટ્સ: $CuFeS_2$ (સલ્ફાઈડ અયસ્ક)
આમ,$(2)$,$(3)$ અને $(4)$ સલ્ફાઈડ $(S^{2-})$ આધારિત અયસ્ક છે.
તેથી,સલ્ફાઈડ આધારિત ખનિજોની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(B) $3$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલપેન્ટ-$4$-ઈન ની જલીય $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે.
મુખ્ય નીપજ '$P$' એ $3$-મિથાઈલપેન્ટ-$4$-ઈન-$2$-ઓલ છે.
આ નીપજની રચનામાં એક દ્વિબંધ $(C=C)$ છે.
દરેક દ્વિબંધમાં એક $\pi$ બંધ હોય છે,અને દરેક $\pi$ બંધમાં $2$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી નીપજમાં કુલ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $2$ છે.

(B) આપેલ પેપ્ટાઈડ એક પેન્ટાપેપ્ટાઈડ છે,જેમાં $5$ એમિનો એસિડના અવશેષો છે: $\text{alanine}$,$\text{glycine}$,$\text{leucine}$,$\text{alanine}$,અને $\text{valine}$.
પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં,પેપ્ટાઈડ બંધની સંખ્યા હંમેશા $(n-1)$ હોય છે,જ્યાં $n$ એ એમિનો એસિડના અવશેષોની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 5$,તેથી પેપ્ટાઈડ બંધની સંખ્યા $= 5 - 1 = 4$ છે.

(B) આપેલ સ્પીસીઝનું સંકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. $[PtCl_4]^{2-}$: $Pt^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $d^8$ છે. તે $dsp^2$ સંકરણ સાથે સમતલીય ચોરસ સંકીર્ણ બનાવે છે. $(A-III)$
$2$. $BrF_5$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $5$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે,પરિણામે $sp^3d^2$ સંકરણ થાય છે. $(B-IV)$
$3$. $PCl_5$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $5$ બંધ બનાવે છે અને કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી,પરિણામે $sp^3d$ સંકરણ થાય છે. $(C-I)$
$4$. $[Co(NH_3)_6]^{3+}$: $Co^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $d^6$ છે. $NH_3$ એ પ્રબળ લિગેન્ડ છે,જે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે,પરિણામે $d^2sp^3$ સંકરણ થાય છે. $(D-II)$
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે પાયસ એ ઉષ્માગતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ અસ્થાયી પ્રણાલીઓ છે,અને તેલના ટીપાં સમય જતાં એકબીજા સાથે જોડાઈને બે સ્તરોમાં અલગ થઈ જાય છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે પાયસમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટનો વધારાનો જથ્થો ઉમેરવાથી સામાન્ય રીતે પાયસનું સ્કંદન (coagulation) થાય છે અથવા તે તૂટી જાય છે,સ્થિરીકરણ થતું નથી. પાયસને સ્થિર કરવા માટે સાબુ,પ્રોટીન અથવા ગુંદર જેવા પાયસીકારક એજન્ટો ઉમેરવામાં આવે છે,જે વિખેરાયેલા ટીપાંની આસપાસ રક્ષણાત્મક પડ બનાવે છે.

(A) અયસ્કો માટે સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
- સ્ફેલેરાઈટ એ $ZnS$ $(iv)$ છે.
- કેલેમાઈન એ $ZnCO_3$ $(iii)$ છે.
- ગેલેના એ $PbS$ $(ii)$ છે.
- સાઈડરાઈટ એ $FeCO_3$ $(i)$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-iv, (b)-iii, (c)-ii, (d)-i$ છે.

(A) નાઈટ્રોજન ટ્રાયહેલાઈડની સ્થિરતા હેલોજન પરમાણુના કદ વધવાની સાથે ઘટે છે.
$N$ અને $X$ પરમાણુઓના કક્ષકોના કદમાં વધતી જતી અસમાનતાને કારણે $N-X$ બંધની બંધ ઉર્જા $F$ થી $I$ તરફ જતાં ઘટે છે.
તેથી,સ્થિરતાનો ક્રમ: $NF_{3} > NCl_{3} > NBr_{3} > NI_{3}$ છે.
આમ,$NF_{3}$ સૌથી વધુ સ્થાયી ટ્રાયહેલાઈડ છે.

(B) શરૂઆતનો પદાર્થ $C_8H_{10}$ એ ઇથાઇલબેન્ઝીન છે.
$1$. ઇથાઇલબેન્ઝીનનું $HNO_3/H_2SO_4$ સાથે નાઇટ્રેશન કરવાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $p$-નાઇટ્રોઇથાઇલબેન્ઝીન $(A)$ મળે છે.
$2$. $p$-નાઇટ્રોઇથાઇલબેન્ઝીનનું $Br_2/\Delta$ સાથે રેડિકલ બ્રોમિનેશન બેન્ઝિલિક સ્થાન પર થાય છે,જેથી $1-(4-\text{નાઇટ્રોફિનાઇલ})\text{ઇથાઇલ}$ બ્રોમાઇડ $(B)$ બને છે.
$3$. આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે $B$ નું ડિહાઇડ્રોહેલોજિનેશન કરવાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $p$-નાઇટ્રોસ્ટાયરીન $(C)$ મળે છે.

(A) $I.$ બેકી સંખ્યામાં કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવતા મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ સ્ફટિક લેટીસમાં વધુ સારી પેકિંગ કાર્યક્ષમતા દર્શાવે છે,જેના પરિણામે એકી સંખ્યા ધરાવતા એસિડની સરખામણીમાં તેમનું ગલનબિંદુ $(M.P.)$ ઊંચું હોય છે.
$II.$ જેમ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડનું મોલર દળ વધે છે,તેમ હાઇડ્રોફોબિક આલ્કાઇલ શૃંખલાનું કદ વધે છે,જે પાણીના અણુઓ સાથેની આંતરક્રિયા ઘટાડે છે,પરિણામે દ્રાવ્યતા ઘટે છે.

(C) સંયુગ્મિત ડાયકીટોન એ એવું સંયોજન છે જેમાં બે કાર્બોનિલ સમૂહો એકાંતરે સિંગલ અને ડબલ બોન્ડની સિસ્ટમ દ્વારા અલગ પડે છે,જે બે કાર્બોનિલ સમૂહો વચ્ચે રેઝોનન્સ ડિલોકલાઇઝેશન માટે પરવાનગી આપે છે.
$p-Benzoquinone$ માં,બે કાર્બોનિલ સમૂહો એક ચક્રીય સિસ્ટમનો ભાગ છે જ્યાં તેઓ રિંગમાં રહેલા કાર્બન-કાર્બન ડબલ બોન્ડ સાથે સંયુગ્મિત (conjugated) હોય છે.
તેથી,$p-Benzoquinone$ એ સંયુગ્મિત ડાયકીટોન છે.

(A) પગલું $1$: $4$-મિથોક્સીબેન્ઝાઈલ બ્રોમાઈડ $NaCN$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $4$-મિથોક્સીબેન્ઝાઈલ સાયનાઈડ બનાવે છે.
પગલું $2$: $OH^-$ ની હાજરીમાં,નાઈટ્રાઈલનો આલ્ફા-હાઈડ્રોજન દૂર થઈને કાર્બેનાયન બનાવે છે,જે સાયક્લોહેક્ઝેનોનના કાર્બોનિલ કાર્બન પર ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો કરે છે.
પગલું $3$: આના પરિણામે સાયનોહાઈડ્રિન વ્યુત્પન્ન બને છે.
પગલું $4$: અંતે,$H_2, Ni$ નો ઉપયોગ કરીને હાઈડ્રોજનેશન દ્વારા નાઈટ્રાઈલ સમૂહ $(-CN)$ નું પ્રાથમિક એમાઈન $(-CH_2NH_2)$ માં રિડક્શન થાય છે.
આમ,મુખ્ય નીપજ વિકલ્પ $A$ માં દર્શાવેલ બંધારણ છે.

(D) . પોલિએસ્ટર એવા પોલિમર છે જે તેમની મુખ્ય શૃંખલામાં એસ્ટર ક્રિયાશીલ સમૂહ ધરાવે છે.
$PHBV$ (પોલી-$ \beta $-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટાયરેટ-કો-$\beta $-હાઈડ્રોક્સી વેલેરેટ) એ $3$-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટેનોઈક એસિડ અને $3$-હાઈડ્રોક્સીપેન્ટેનોઈક એસિડના કોપોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું જૈવ-વિઘટનીય એલિફેટિક પોલિએસ્ટર છે.

(B) $1$. પોલિસેકેરાઇડ '$X$' ના જળવિભાજનથી '$Y$' મળે છે.
$2$. '$Y$' બ્રોમિન પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્લુકોનિક એસિડ આપે છે,તેથી '$Y$' ગ્લુકોઝ છે.
$3$. સેલ્યુલોઝ એ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો પોલિસેકેરાઇડ છે જે $\beta-1,4-$ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
$4$. સ્ટાર્ચ (એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન) માં $\alpha-$ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ હોય છે.
$5$. તેથી,'$X$' સેલ્યુલોઝ છે.

(D) બ્રોડ સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સ ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બેક્ટેરિયાની વિશાળ શ્રેણી સામે અસરકારક છે. $Vancomycin$,$Ampicillin$ અને $Ofloxacin$ એ બ્રોડ સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણો છે. $Penicillin \ G$ એ નેરો સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે,કારણ કે તે મુખ્યત્વે ગ્રામ-પોઝિટિવ બેક્ટેરિયા સામે અસરકારક છે.

(A) $Ni^{2+}$ આયનોના ગુણાત્મક વિશ્લેષણમાં એમોનિયાયુક્ત (આલ્કલાઇન) માધ્યમમાં ડાયમિથાઈલગ્લાયોક્સાઈમ $(DMG)$ ઉમેરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે નિકલ ડાયમિથાઈલગ્લાયોક્સાઈમેટ,$[Ni(DMG)_{2}]$ ના તેજસ્વી લાલ અવક્ષેપ બને છે.
પ્રક્રિયા: $Ni^{2+} + 2DMG \xrightarrow{NH_4OH} [Ni(DMG)_{2}] \downarrow + 2H^+$.
તેથી,પ્રક્રિયક $(X)$ ડાયમિથાઈલગ્લાયોક્સાઈમ છે અને કેટાયન $(y^{2+})$ $Ni^{2+}$ છે.

(C) $hcp$ લેટીસમાં,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $6$ છે.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times \text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = 2 \times 6 = 12$.
$Y$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{2}{3} \times 12 = 8$.
લેટીસમાં કુલ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 6 (X) + 8 (Y) = 14$.
તત્વ $X$ ની ટકાવારી $= \frac{6}{14} \times 100 = 42.85 \%$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં ફેરવતા,આપણને $43 \%$ મળે છે.

(C) અભિસરણ દબાણનું સૂત્ર $\pi = C \times R \times T$ છે,જ્યાં $C$ એ મોલર સાંદ્રતા $mol \, L^{-1}$ માં છે.
આપેલ છે: $\pi = 7.47 \, bar$,$R = 0.083 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1}$,અને $T = 300 \, K$.
કિંમતો મૂકતા: $7.47 = C \times 0.083 \times 300$.
$C = \frac{7.47}{0.083 \times 300} = \frac{7.47}{24.9} = 0.3 \, mol \, L^{-1}$.
સાંદ્રતા $g \, L^{-1}$ માં શોધવા માટે,મોલર સાંદ્રતાને ગ્લુકોઝના આણ્વીય દળ $(180 \, g \, mol^{-1})$ સાથે ગુણો:
$\text{સાંદ્રતા} = 0.3 \, mol \, L^{-1} \times 180 \, g \, mol^{-1} = 54 \, g \, L^{-1}$.

(B) કોષની પ્રક્રિયા છે: $Cu^{2+} + H_{2(g)} \rightarrow Cu_{(s)} + 2H^{+}_{(aq)}$
પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ $E_{cell}^{0} = E_{cathode}^{0} - E_{anode}^{0} = 0.34 \, V - 0.00 \, V = 0.34 \, V$.
$298 \, K$ તાપમાને નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = E_{cell}^{0} - \frac{0.0591}{n} \log \frac{[H^{+}]^{2}}{[Cu^{2+}] \cdot P_{H_2}}$
$P_{H_2} = 1 \, bar$ લેતા:
$0.576 = 0.34 - \frac{0.0591}{2} \log \frac{[H^{+}]^{2}}{0.01}$
$0.236 = -0.02955 \cdot \log \frac{[H^{+}]^{2}}{10^{-2}}$
$-7.986 = \log [H^{+}]^{2} - \log 10^{-2}$
$-7.986 = 2 \log [H^{+}] + 2$
$-9.986 = 2 \log [H^{+}]$
$\log [H^{+}] = -4.993$
$pH = -\log [H^{+}] = 4.993 \approx 5$.

(B) આર્હેનિયસ સમીકરણ મુજબ,$\ln \ k = \ln \ A - \frac{E_a}{RT}$.
અહીં આપણે $\ln \ k$ વિરુદ્ધ $\frac{10^{3}}{T}$ નો આલેખ દોરીએ છીએ.
સમીકરણને ફરીથી લખતા: $\ln \ k = \ln \ A - \left( \frac{E_a}{R \times 10^{3}} \right) \times \left( \frac{10^{3}}{T} \right)$.
આને સુરેખ રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $m = -\frac{E_a}{R \times 10^{3}}$ મળે છે.
આપેલ ઢાળ $-18.5$ છે,તેથી: $-18.5 = -\frac{E_a}{8.31 \times 10^{3}}$.
$E_a = 18.5 \times 8.31 \times 10^{3} \ J \ mol^{-1} = 153735 \ J \ mol^{-1}$.
$kJ \ mol^{-1}$ માં રૂપાંતર કરતા: $E_a = 153.735 \ kJ \ mol^{-1}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,આપણને $154 \ kJ \ mol^{-1}$ મળે છે.

(B) કોબાલ્ટ-કાર્બોનિલ સંકીર્ણ $[Co_{2}(CO)_{8}]$ નું બંધારણ બે $Co$ પરમાણુઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય તેવું છે.
$1$. $Co-Co$ બંધની સંખ્યા $(X)$: બે કોબાલ્ટ પરમાણુઓ વચ્ચે $1$ સીધો ધાતુ-ધાતુ બંધ છે. તેથી,$X = 1$.
$2$. ટર્મિનલ $CO$ લિગાન્ડ્સની સંખ્યા $(Y)$: $[Co_{2}(CO)_{8}]$ ના ઘન અવસ્થાના બંધારણમાં,$6$ ટર્મિનલ $CO$ લિગાન્ડ્સ (દરેક $Co$ પરમાણુ $3$ ટર્મિનલ $CO$ જૂથો સાથે જોડાયેલ છે) અને $2$ બ્રિજિંગ $CO$ લિગાન્ડ્સ છે. તેથી,$Y = 6$.
$3$. ગણતરી: $X + Y = 1 + 6 = 7$.

(D) પગલું $1$: બેક ટાઇટ્રેશન માટે વપરાયેલ $NaOH$ ના મિલિ-ઇક્વિવેલન્ટ $(m_{eq})$ ગણો: $m_{eq} = 30.0 \ mL \times 0.25 \ N = 7.5 \ m_{eq}$.
પગલું $2$: લીધેલ $H_2SO_4$ ના કુલ $m_{eq}$ ગણો: $m_{eq} = 50.0 \ mL \times 0.5 \ N = 25.0 \ m_{eq}$.
પગલું $3$: $NH_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા $H_2SO_4$ ના $m_{eq}$ ગણો: $m_{eq} = 25.0 - 7.5 = 17.5 \ m_{eq}$.
પગલું $4$: $NH_3$ ના $m_{eq} = 17.5 \ m_{eq}$.
પગલું $5$: નાઈટ્રોજનનું દળ ગણો: $\text{Mass of } N = 17.5 \times 10^{-3} \times 14 \ g = 0.245 \ g$.
પગલું $6$: નાઈટ્રોજનની ટકાવારી ગણો: $\% N = (0.245 / 0.166) \times 100 \approx 147.59 \%$. નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડિંગ કરતા,આપણને $148 \%$ મળે છે.

(D) ઠારબિંદુ અવનયન માટેનું સૂત્ર $\Delta T_f = i \cdot K_f \cdot m$ છે.
પ્રથમ,મોલાલિટી $(m)$ ની ગણતરી કરો: $m = \frac{0.7 \ g}{93 \ g \ mol^{-1}} \times \frac{1000 \ g \ kg^{-1}}{42.0 \ g} = 0.1792 \ mol \ kg^{-1}$.
$\Delta T_f = 0.2 \ K$ અને $K_f = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ શોધીએ છીએ:
$0.2 = i \cdot 1.86 \cdot 0.1792 \implies i = \frac{0.2}{1.86 \cdot 0.1792} \approx 0.60$.
સંયોજન પ્રક્રિયા $2A \rightleftharpoons A_2$ માટે,વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1 - \alpha + \frac{\alpha}{2} = 1 - \frac{\alpha}{2}$ છે.
$1 - \frac{\alpha}{2} = 0.60$ ને સરખાવતા,આપણને $\frac{\alpha}{2} = 0.40$ મળે છે,તેથી $\alpha = 0.80$.
ટકાવારી સંયોજન $80 \%$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$a$. ઝાયમેઝ એ $ii$. યીસ્ટમાંથી મેળવવામાં આવતો ઉત્સેચક છે.
$b$. ડાયસ્ટેઝ એ $iii$. માલ્ટમાંથી મેળવવામાં આવતો ઉત્સેચક છે.
$c$. યુરેઝ એ $iv$. સોયાબીનમાંથી મેળવવામાં આવતો ઉત્સેચક છે.
$d$. પેપ્સીન એ $i$. જઠરમાં જોવા મળતો ઉત્સેચક છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-ii, b-iii, c-iv, d-i$ છે.

(A) વિદ્યુતવિભાજનીય શુદ્ધિકરણમાં,અશુદ્ધ ધાતુ (બ્લિસ્ટર કોપર) ને એનોડ બનાવવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા દરમિયાન,અશુદ્ધ કોપર વિદ્યુતવિભાજ્યમાં ઓગળી જાય છે,જ્યારે $Au$ અને $Pt$ જેવી કિંમતી ધાતુઓ ઓગળતી નથી અને એનોડના તળિયે એનોડ મડ (anode mud) તરીકે જમા થાય છે.
વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે કિંમતી ધાતુઓ એનોડ મડમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે કોપરના વિદ્યુતવિભાજનીય શુદ્ધિકરણમાં બ્લિસ્ટર કોપરનો ઉપયોગ એનોડ તરીકે થાય છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.

(A) આપેલ જોડીઓ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ નીચે મુજબ છે:
$E^{\circ}_{Cl_2 / Cl^{-}} = +1.36 \, V$
$E^{\circ}_{Ag^{+} / Ag} = +0.80 \, V$
$E^{\circ}_{I_2 / I^{-}} = +0.54 \, V$
$E^{\circ}_{Na^{+} / Na} = -2.71 \, V$
$E^{\circ}_{Li^{+} / Li} = -3.05 \, V$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,ક્રમ $1.36 > 0.80 > 0.54 > -2.71 > -3.05$ મળે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A > C > B > D > E$ છે.

(A) લેડ નાઈટ્રેટનું ઉષ્મીય વિઘટન નીચે મુજબ છે:
$2Pb(NO_3)_2 \xrightarrow{673 \ K} 2PbO + 4NO_2 + O_2$
અહીં,$A$ એ $NO_2$ છે.
ડાયમરાઈઝેશન પર,$NO_2$ એ $N_2O_4$ $(B)$ બનાવે છે:
$2NO_2 \rightleftharpoons N_2O_4$
$N_2O_4$ ની રચનામાં $N-N$ બંધ દ્વારા જોડાયેલા બે $NO_2$ એકમો હોય છે. તેની રચના $O_2N-NO_2$ છે. તેમાં કોઈ બ્રિજ્ડ ઓક્સિજન પરમાણુઓ (એટલે કે,કોઈ $N-O-N$ જોડાણ) હોતા નથી.
તેથી,$B$ માં બ્રિજ્ડ ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $0$ છે.

(B) સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ નું સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ છે, જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
સૌથી ઓછી ચુંબકીય મોમેન્ટ શોધવા માટે, આપણે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની ન્યૂનતમ સંખ્યા $(n)$ ધરાવતો આયન શોધવો પડશે.
$1$. $V^{2+}$ $(Z=23)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^3$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $3$.
$2$. $Ni^{2+}$ $(Z=28)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^8$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $2$.
$3$. $Cr^{2+}$ $(Z=24)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^4$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $4$.
$4$. $Fe^{2+}$ $(Z=26)$: ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^6$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $4$.
$Ni^{2+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સૌથી ઓછી $(n=2)$ હોવાથી, તેની સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટનું મૂલ્ય સૌથી ઓછું છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં $A$ માંથી ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકનું નિર્માણ થાય છે અને ત્યારબાદ તેની મિથાઈલ બેન્ઝોએટ સાથે પ્રક્રિયા થઈને ટ્રાયફિનાઈલમિથેનોલ બને છે.
$1$. $A + Mg \xrightarrow{THF} A-MgBr$
$2$. ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(PhMgBr)$ મિથાઈલ બેન્ઝોએટ $(PhCOOCH_3)$ ના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
$3$. આનાથી કીટોન મધ્યવર્તી,બેન્ઝોફિનોન $(Ph_2CO)$ બને છે,જે ફરીથી $PhMgBr$ ના બીજા અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અંતિમ નીપજ,ટ્રાયફિનાઈલમિથેનોલ $(Ph_3COH)$ આપે છે.
આમ,$A$ એ બ્રોમોબેન્ઝીન $(C_6H_5Br)$ હોવું જોઈએ.

(C) એસીટોફેનોન $C_6H_5COCH_3$ છે.
$(A)$ $C_6H_5CHO + CH_3MgBr \rightarrow C_6H_5CH(OH)CH_3$. $Na_2Cr_2O_7/H^+$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી $C_6H_5COCH_3$ (એસીટોફેનોન) મળે છે.
$(B)$ $CH_3CHO + C_6H_5MgBr \rightarrow CH_3CH(OH)C_6H_5$. $PCC$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી $CH_3COC_6H_5$ (એસીટોફેનોન) મળે છે.
$(C)$ એસ્ટર ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકના $2$ મોલ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તૃતીયક આલ્કોહોલ બનાવે છે. $C_6H_5COOC_2H_5 + 2CH_3MgBr \rightarrow C_6H_5C(OH)(CH_3)_2$. આ એસીટોફેનોન આપતું નથી.
$(D)$ એસિડ ક્લોરાઈડ ઓર્ગેનોકેડમિયમ પ્રક્રિયકો સાથે પ્રક્રિયા કરીને કીટોન આપે છે. $2C_6H_5COCl + (CH_3)_2Cd \rightarrow 2C_6H_5COCH_3$. આ એસીટોફેનોન આપે છે.

(C) એનામાઈનનું નિર્માણ એ કાર્બોનિલ સંયોજન (જેમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઈડ્રોજન હોય) અને દ્વિતીયક એમાઈન વચ્ચેની ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ-વિલોપન પ્રક્રિયા છે.
$Di-tert-butyl \ ketone$ $((t-Bu)_2CO)$ ના કિસ્સામાં,કાર્બોનિલ કાર્બન બે વિશાળ $tert-butyl$ સમૂહો દ્વારા અત્યંત અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) ધરાવે છે.
આ અતિશય અવકાશી અવરોધને કારણે,દ્વિતીયક એમાઈન ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો શરૂ કરવા માટે કાર્બોનિલ કાર્બન સુધી પહોંચી શકતું નથી,તેથી એનામાઈનનું નિર્માણ અટકી જાય છે.

(B) ડેટોલ એ ક્લોરોઝાયલેનોલ અને ટર્પિનીઓલનું મિશ્રણ છે.
ક્લોરોઝાયલેનોલ (સંયોજન '$A$') માં બેન્ઝીન રિંગ હોય છે,જેમાં $6$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
ટર્પિનીઓલ (સંયોજન '$B$') માં એક દ્વિબંધ હોય છે,જેમાં $2$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
તેથી,સંયોજન '$B$' ટર્પિનીઓલ છે.

(B) વાયુરૂપ પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2}$ એ પ્રારંભિક દબાણ $P_0$ સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે: $t_{1/2} \propto \frac{1}{(P_0)^{n-1}}$,જ્યાં $n$ એ પ્રક્રિયાનો ક્રમ છે.
આપેલ છે:
$P_1 = 55.5 \ kPa$,$t_1 = 340 \ s$
$P_2 = 27.8 \ kPa$,$t_2 = 170 \ s$
ગુણોત્તરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{t_1}{t_2} = \left(\frac{P_2}{P_1}\right)^{n-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{340}{170} = \left(\frac{27.8}{55.5}\right)^{n-1}$
$2 = \left(\frac{1}{2}\right)^{n-1}$
$2^1 = (2^{-1})^{n-1}$
$2^1 = 2^{-(n-1)}$
$1 = -(n-1)$
$1 = -n + 1$
$n = 0$
આમ,પ્રક્રિયાનો ક્રમ $0$ છે.

(B) રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Fe^{3+} + 3e^{-} \longrightarrow Fe$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $Fe$ $(56 \ g)$ જમા કરવા માટે $3 \ mol$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
$0.3482 \ g$ $Fe$ માટે જરૂરી કુલ વિદ્યુતભાર:
$Q = \frac{3 \times 96500 \times 0.3482}{56} \approx 1800 \ C$
સૂત્ર $Q = I \times t$ નો ઉપયોગ કરતા (જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે):
$1800 = 1.5 \times t$
$t = \frac{1800}{1.5} = 1200 \ s$
સમયને મિનિટમાં ફેરવતા:
$x = \frac{1200}{60} = 20 \ min$

(C) આંતરિક-કક્ષકીય સંકીર્ણો $K_{3}[Fe(CN)_{6}]$ અને $[Co(NH_{3})_{6}]Cl_{3}$ છે.
$K_{3}[Fe(CN)_{6}]$ માં $Fe^{3+}$ $(3d^{5})$ છે,જે $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે $d^{2}sp^{3}$ સંકીર્ણ બનાવે છે. તેની સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $\mu = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.732 \ B.M.$ છે.
$[Co(NH_{3})_{6}]Cl_{3}$ માં $Co^{3+}$ $(3d^{6})$ છે,જે $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન સાથે $d^{2}sp^{3}$ સંકીર્ણ બનાવે છે. તેની સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $0 \ B.M.$ છે.
$CN^{-}$ એ $NH_{3}$ કરતા પ્રબળ લિગેન્ડ હોવાથી,$K_{3}[Fe(CN)_{6}]$ ની સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_{0})$ એ $[Co(NH_{3})_{6}]Cl_{3}$ કરતા વધારે છે.
$\Delta_{0} = \frac{hc}{\lambda}$ હોવાથી,મોટી $\Delta_{0}$ એ શોષાયેલા પ્રકાશની ટૂંકી તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ સૂચવે છે.
તેથી,$K_{3}[Fe(CN)_{6}]$ એ સંકીર્ણ છે જે સૌથી ટૂંકી તરંગલંબાઈ પર પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.
તેની સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $1.732 \ B.M.$ છે,જેનો નજીકનો પૂર્ણાંક $2$ થાય છે.

(C) નોવોલેકનો મોનોમર એકમ $o$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ (સેલિજેનિન) છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_7H_8O_2$ છે.
મોનોમર એકમનું આણ્વીય દળ $(7 \times 12) + (8 \times 1) + (2 \times 16) = 124 \ g/mol$ છે.
નોવોલેક એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે,જેમાં પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે.
$n$ મોનોમર એકમો ધરાવતી પોલીમર શૃંખલા માટે,$(n-1)$ પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે.
પોલીમરનું દળ: $Mass_{polymer} = (n \times Mass_{monomer}) - ((n-1) \times Mass_{water})$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $963 = (n \times 124) - ((n-1) \times 18)$.
$963 = 124n - 18n + 18$.
$945 = 106n$.
$n = 945 / 106 \approx 8.91$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,મોનોમર એકમોની સંખ્યા $n = 9$ છે.

(D) બાય્યુરેટ કસોટી એ પેપ્ટાઈડ બંધની હાજરી શોધવા માટેની રાસાયણિક કસોટી છે.
તે ઓછામાં ઓછા બે પેપ્ટાઈડ બંધ $(-CO-NH-)$ ધરાવતા સંયોજનો માટે પોઝિટિવ પરિણામ આપે છે.
$1$. ગ્લાયસીન: એક એમિનો એસિડ,જેમાં કોઈ પેપ્ટાઈડ બંધ હોતો નથી.
$2$. ગ્લાયસીલેલેનાઈન: એક ડાયપેપ્ટાઈડ,જેમાં માત્ર એક પેપ્ટાઈડ બંધ હોય છે.
$3$. ટ્રાયપેપ્ટાઈડ: જેમાં બે પેપ્ટાઈડ બંધ હોય છે.
$4$. બાય્યુરેટ: જેમાં બે પેપ્ટાઈડ બંધ $(NH_2-CO-NH-CO-NH_2)$ હોય છે.
તેથી,માત્ર ટ્રાયપેપ્ટાઈડ અને બાય્યુરેટ પોઝિટિવ બાય્યુરેટ કસોટી આપે છે.
કુલ સંખ્યા $2$ છે.