JEE Main 2022 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(A) આ પ્રક્રિયા બેન્ઝીલિક કાર્બન પર દ્વિ-આણ્વિય ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન $(SN^{2})$ દર્શાવે છે. ન્યુક્લિયોફાઈલ $PhS^-$ બેન્ઝીલિક કાર્બન પર લિવિંગ ગ્રુપ $(I^-)$ ની વિરુદ્ધ દિશામાંથી હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે વિન્યાસમાં વ્યુત્ક્રમણ (inversion) થાય છે. બેન્ઝીન રિંગ પરનો ફ્લોરિન પરમાણુ વિસ્થાપિત થતો નથી કારણ કે પ્રક્રિયાની પરિસ્થિતિઓ રિંગ પર ન્યુક્લિયોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન $(S_NAr)$ કરતા એલિફેટિક બેન્ઝીલિક સ્થાન પર $SN^{2}$ ને વધુ પસંદ કરે છે.

(A) હાઈઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ: $\Delta x \cdot \Delta p \geq \frac{h}{4 \pi}$.
$\Delta p = m \Delta v$ મૂકતા,આપણને મળે છે: $m \Delta v \Delta x = \frac{h}{4 \pi}$.
આપેલ છે: $\Delta v = 2.4 \times 10^{-26} \, m \, s^{-1}$,$\Delta x = 10^{-7} \, m$,અને $h = 6.626 \times 10^{-34} \, J \, s$.
$m \times (2.4 \times 10^{-26}) \times (10^{-7}) = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{4 \times 3.14159}$.
$m \times 2.4 \times 10^{-33} = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{12.566}$.
$m = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{12.566 \times 2.4 \times 10^{-33}} = \frac{6.626}{30.1584} \times 10^{-1} \, kg$.
$m \approx 0.2197 \times 10^{-1} \, kg = 0.02197 \, kg$.
ગ્રામમાં ફેરવતા: $m = 0.02197 \times 1000 \, g = 21.97 \, g$.
નજીકનો પૂર્ણાંક $22$ છે.

(B) પ્રક્રિયા: $2 NOCl_{(g)} \rightleftharpoons 2 NO_{(g)} + Cl_{2(g)}$
પ્રારંભિક સાંદ્રતા: $[NOCl] = 2.0 \ M$,$[NO] = 0 \ M$,$[Cl_2] = 0 \ M$
સંતુલન સમયે: $[NOCl] = (2 - x) \ M$,$[NO] = x \ M$,$[Cl_2] = \frac{x}{2} \ M$
આપેલ છે કે સંતુલન સમયે $[NO] = 0.4 \ M$,તેથી $x = 0.4 \ M$.
તેથી,$[NOCl]_{eq} = 2 - 0.4 = 1.6 \ M$ અને $[Cl_2]_{eq} = \frac{0.4}{2} = 0.2 \ M$.
સંતુલન અચળાંક $K_c$ નીચે મુજબ છે:
$K_c = \frac{[NO]^2 [Cl_2]}{[NOCl]^2} = \frac{(0.4)^2 \times (0.2)}{(1.6)^2}$
$K_c = \frac{0.16 \times 0.2}{2.56} = \frac{0.032}{2.56} = 0.0125$
$K_c = 125 \times 10^{-4}$

(C) ધારો કે $A$ નું પરમાણ્વીય દળ $A$ છે અને $B$ નું પરમાણ્વીય દળ $B$ છે.
$A_2 B$ નું મોલર દળ $(2A + B) \ g/mol$ છે.
$AB_3$ નું મોલર દળ $(A + 3B) \ g/mol$ છે.
આપેલ છે કે $0.15 \ mol$ $A_2 B$ અને $0.15 \ mol$ $AB_3$ નું દળ સમાન છે:
$0.15 \times (2A + B) = 0.15 \times (A + 3B)$
બંને બાજુ $0.15$ વડે ભાગતા:
$2A + B = A + 3B$
પદોને ગોઠવતા:
$2A - A = 3B - B$
$A = 2B$
આમ,$A$ નું પરમાણ્વીય દળ $B$ ના પરમાણ્વીય દળ કરતાં $2$ ગણું છે.

(C) ડાયમિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનના સ્ટીરિયો આઈસોમર્સની કુલ સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે તેના બંધારણીય આઈસોમર્સનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $1,1$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન: આ અણુમાં સમપ્રમાણતાનું સમતલ છે અને કોઈ કાઈરલ કેન્દ્રો નથી,તેથી તેમાં $0$ સ્ટીરિયો આઈસોમર્સ છે.
$2$. $1,2$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન: આ અણુમાં $2$ કાઈરલ કેન્દ્રો છે. તે સીસ-આઈસોમર (જે મેસો છે,$1$ આઈસોમર) અને ટ્રાન્સ-આઈસોમર (જે એનાન્શિયોમર્સની જોડી છે,$2$ આઈસોમર્સ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. કુલ = $3$ સ્ટીરિયો આઈસોમર્સ.
$3$. $1,3$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન: આ અણુમાં પણ $2$ કાઈરલ કેન્દ્રો છે. તે સીસ-આઈસોમર (જે મેસો છે,$1$ આઈસોમર) અને ટ્રાન્સ-આઈસોમર (જે એનાન્શિયોમર્સની જોડી છે,$2$ આઈસોમર્સ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. કુલ = $3$ સ્ટીરિયો આઈસોમર્સ.
આ બધાનો સરવાળો કરતા,સ્ટીરિયો આઈસોમર્સની કુલ સંખ્યા $0 + 3 + 3 = 6$ થાય છે.

(D)

$C$: $74\,\%$	$\frac{74}{12} = 6.16$; $\frac{6.16}{1.23} \approx 5$
$N$: $17.3\,\%$	$\frac{17.3}{14} = 1.23$; $\frac{1.23}{1.23} = 1$
$H$: $8.7\,\%$	$\frac{8.7}{1} = 8.7$; $\frac{8.7}{1.23} \approx 7$

પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $= C_{5}H_{7}N$
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ $= (5 \times 12) + (7 \times 1) + (1 \times 14) = 81\, g\, mol^{-1}$
ગુણક અવયવ $(n) = \frac{162}{81} = 2$
આણ્વીય સૂત્ર $= 2 \times (C_{5}H_{7}N) = C_{10}H_{14}N_{2}$

(D) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ એ કક્ષા દર્શાવે છે અને ધન પૂર્ણાંક કિંમતો $n = 1, 2, 3, \dots$ લે છે.
$(B)$ એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l$ એ પેટા-કક્ષા નક્કી કરે છે અને $l = 0, 1, 2, \dots, (n-1)$ કિંમતો લે છે.
$(C)$ ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m_l$ એ ઓર્બિટલ્સનું અભિગમ નક્કી કરે છે અને $-l$ થી $+l$ સુધીની $(2l+1)$ કિંમતો લે છે.
$(D)$ સ્પિન ક્વોન્ટમ આંક $m_s$ એ ઇલેક્ટ્રોન સ્પિનનું વર્ણન કરે છે,જે $\pm 1/2$ હોઈ શકે છે.
$(E)$ $l = 5$ માટે,ઓર્બિટલ્સની સંખ્યા $2l + 1 = 2(5) + 1 = 11$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બધા વિધાનો $(A), (B), (C), (D),$ અને $(E)$ સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(A) $SF_{4}$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $5$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ($4$ બંધકારક અને $1$ અબંધકારક) છે,જે $sp^{3}d$ સંકરણ દર્શાવે છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,અપાકર્ષણ ઘટાડવા માટે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ ભૂમિતિમાં વિષુવવૃત્તીય સ્થાન પર ગોઠવાય છે.
વિષુવવૃત્તીય સ્થાન પર,અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $90^{\circ}$ પર રહેલા બે અક્ષીય બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $120^{\circ}$ પર રહેલા બે વિષુવવૃત્તીય બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વારા અપાકર્ષણ અનુભવે છે.
તેથી,$90^{\circ}$ પર બે અબંધકારક-બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વચ્ચેનું અપાકર્ષણ જોવા મળે છે.

(B) એસિડિક બફર માટે હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણ:
$pH = pK_{a} + \log \frac{[Salt]}{[Acid]}$
પ્રથમ $pK_{a}$ ની ગણતરી કરો:
$pK_{a} = -\log(K_{a}) = -\log(1.3 \times 10^{-5}) = 5 - \log(1.3) \approx 4.8861$
કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$4 = 4.8861 + \log \frac{[CH_{3}CH_{2}COO^{-}]}{[CH_{3}CH_{2}COOH]}$
$\log \frac{[CH_{3}CH_{2}COO^{-}]}{[CH_{3}CH_{2}COOH]} = 4 - 4.8861 = -0.8861$
એન્ટિલોગ લેતા:
$\frac{[CH_{3}CH_{2}COO^{-}]}{[CH_{3}CH_{2}COOH]} = 10^{-0.8861} \approx 0.13$

(B) $Cl_2O_7$ એ એસિડિક ઓક્સાઈડ છે કારણ કે તે ઊંચી ઓક્સિડેશન અવસ્થા ધરાવતો અધાતુનો ઓક્સાઈડ છે.
$Na_2O$ એ બેઝિક ઓક્સાઈડ છે કારણ કે તે આલ્કલી ધાતુનો ઓક્સાઈડ છે.
$Al_2O_3$ એ ઉભયગુણી ઓક્સાઈડ છે કારણ કે તે એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$N_2O$ એ તટસ્થ ઓક્સાઈડ છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-II, C-I, D-III$ છે.

(D) આઇસોટોપ્સ એ એક જ તત્વના પરમાણુઓ છે જે સમાન પરમાણુ ક્રમાંક (પ્રોટોન અને ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા) ધરાવે છે પરંતુ તેમના ન્યુક્લિયસમાં ન્યુટ્રોનની સંખ્યા અલગ હોવાને કારણે અલગ દળ ક્રમાંક ધરાવે છે.
દળ ક્રમાંક એ પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોનનો સરવાળો હોવાથી,ન્યુટ્રોનની સંખ્યામાં તફાવત પરમાણુ દળમાં તફાવત તરફ દોરી જાય છે.

(C) $SO_{3}$ અને $SiO_{2}$ એ એસિડિક ઓક્સાઈડ છે.
$CaO$ એ બેઝિક ઓક્સાઈડ છે કારણ કે તે આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુનો ઓક્સાઈડ છે.
$Al_{2}O_{3}$ એ ઉભયગુણી (amphoteric) ઓક્સાઈડ છે.

(A) આપેલા ઓક્સોએસિડમાં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ નક્કી કરવા માટે,આપણે તેમની રચના તપાસીએ છીએ:
$1$. $H_{2}S_{2}O_{3}$ (થાયોસલ્ફ્યુરિક એસિડ): આ રચનામાં એક મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ બીજા $S$ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે. મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે,જ્યારે છેડાનો $S$ પરમાણુ $-2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$2$. $H_{2}S_{2}O_{6}$ (ડાયથાયોનિક એસિડ): બંને $S$ પરમાણુઓ $+5$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$3$. $H_{2}S_{2}O_{7}$ (પાયરોસલ્ફ્યુરિક એસિડ): બંને $S$ પરમાણુઓ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$4$. $H_{2}S_{2}O_{8}$ (પેરોક્સિડાયસલ્ફ્યુરિક એસિડ): બંને $S$ પરમાણુઓ $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
આમ,$H_{2}S_{2}O_{3}$ એ વિકલ્પોમાંથી એકમાત્ર એસિડ છે જેમાં સલ્ફર બે અલગ-અલગ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ ($-2$ અને $+6$) ધરાવે છે.

(D) ફોટોકેમિકલ સ્મોગ વાતાવરણમાં અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન્સ અને નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ $(NO_x)$ પર સૂર્યપ્રકાશની અસર દ્વારા રચાય છે.
તે ઓક્સિડાઇઝિંગ પ્રકારનું સ્મોગ છે,જે ક્લાસિકલ સ્મોગથી વિપરીત છે જે રિડ્યુસિંગ હોય છે.

(C) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ સૌથી વધુ અગ્રતા ધરાવે છે અને તેને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે.
$2$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ અને દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો: આ શૃંખલામાં $7$ કાર્બન છે,તેથી તે હેપ્ટેનાલનું વ્યુત્પન્ન છે.
$3$. શૃંખલાનું નંબરિંગ કરો: આલ્ડિહાઈડ કાર્બનથી $C-1$ તરીકે શરૂઆત કરતા,કીટોન સમૂહ $C-3$ પર,દ્વિબંધ $C-4$ પર,મિથાઈલ સમૂહ $C-4$ પર અને નાઈટ્રો સમૂહ $C-6$ પર આવે છે.
$4$. નામ બનાવો: $4-$મિથાઈલ$-6-$નાઈટ્રો$-3-$ઓક્સોહેપ્ટ$-4-$ઈનાલ.

(B) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ છે,જ્યાં $n = \frac{m}{M}$.
આપેલ છે: $P = 1.5 \, bar$,$V = 416 \, L$,$m = 100 \, g$,$T = 27 + 273 = 300 \, K$,અને $R = 0.083 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $1.5 \times 416 = \frac{100}{M} \times 0.083 \times 300$.
$624 = \frac{2490}{M}$.
$M = \frac{2490}{624} \approx 3.99 \, g \, mol^{-1}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,$M = 4 \, g \, mol^{-1}$ મળે છે.

(B) મેગ્નેશિયમની દહન પ્રક્રિયા: $Mg(s) + \frac{1}{2}O_{2}(g) \rightarrow MgO(s)$
વાયુમય મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_{g} = 0 - \frac{1}{2} = -0.5 \ mol$ છે.
એન્થાલ્પી ફેરફાર અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર વચ્ચેનો સંબંધ: $\Delta H = \Delta U + \Delta n_{g}RT$.
કિંમતો મૂકતા: $-601.70 = \Delta U + (-0.5) \times (8.3 \times 10^{-3}) \times 300$.
$-601.70 = \Delta U - 1.245$.
$\Delta U = -600.455 \ kJ \ mol^{-1}$.
આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફારનું મૂલ્ય $|\Delta U| = 600.455 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં કિંમત $600 \ kJ$ થાય છે.

(D) $CO_{2}$ ના મોલ $= \frac{0.793}{44} \approx 0.01802 \, mol$. દરેક $CO_{2}$ અણુમાં એક $C$ પરમાણુ હોવાથી,$C$ ના મોલ $= 0.01802 \, mol$.
$C$ નું વજન $= 0.01802 \times 12 = 0.21624 \, g$.
$H_{2}O$ ના મોલ $= \frac{0.442}{18} \approx 0.02456 \, mol$. દરેક $H_{2}O$ અણુમાં બે $H$ પરમાણુ હોવાથી,$H$ ના મોલ $= 0.02456 \times 2 = 0.04912 \, mol$.
$H$ નું વજન $= 0.04912 \times 1 = 0.04912 \, g$.
$O$ નું વજન $= \text{કુલ વજન} - (C \text{ નું વજન} + H \text{ નું વજન})$
$O$ નું વજન $= 0.492 - (0.21624 + 0.04912) = 0.492 - 0.26536 = 0.22664 \, g$.
$O$ ની ટકાવારી $= \frac{0.22664}{0.492} \times 100 \approx 46.06 \, \%$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં,આપણને $46 \, \%$ મળે છે.

(A) $h\nu$ (અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશ) ની હાજરીમાં $Br_2$ સાથે આપેલ સબસ્ટ્રેટની પ્રક્રિયા મુક્ત-રેડિકલ વિસ્થાપન મિકેનિઝમ દ્વારા થાય છે.
આ વિશિષ્ટ અણુમાં,એલાઈલિક સ્થાન (ઇથાઇલ ગ્રુપમાં દ્વિબંધની બાજુનો કાર્બન) રેડિકલ બ્રોમિનેશન માટે સૌથી વધુ સક્રિય સ્થાન છે.
તેથી,બ્રોમીન પરમાણુ એલાઈલિક સ્થાન પરના હાઇડ્રોજન પરમાણુઓમાંથી એકને બદલે છે.
મુખ્ય નીપજમાં $1$ બ્રોમીન પરમાણુ હોય છે.

(A) $KMnO_{4}$ અને મોહર ક્ષાર $(FeSO_{4} \cdot (NH_{4})_{2}SO_{4} \cdot 6H_{2}O)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$MnO_{4}^{-} + 5Fe^{2+} + 8H^{+} \rightarrow Mn^{2+} + 5Fe^{3+} + 4H_{2}O$
તુલ્યતાના ખ્યાલનો ઉપયોગ કરતા:
$n_{factor} \times M_{1} \times V_{1} = n_{factor} \times M_{2} \times V_{2}$
$KMnO_{4}$ માટે,$n_{factor} = 5$ ($Mn^{+7}$ નું $Mn^{+2}$ માં રિડક્શન).
મોહર ક્ષાર માટે,$n_{factor} = 1$ ($Fe^{+2}$ નું $Fe^{+3}$ માં ઓક્સિડેશન).
$5 \times 0.01 \times V_{1} = 1 \times 0.05 \times 20.0$
$0.05 \times V_{1} = 1.0$
$V_{1} = \frac{1.0}{0.05} = 20.0\, mL$
વપરાયેલ $KMnO_{4}$ નું કદ $20.0\, mL$ છે.
$50\, mL$ ની બ્યુરેટમાં બાકી રહેલું કદ:
$V_{left} = 50.0 - 20.0 = 30.0\, mL$.

(A) તત્વ $E$ એ આવર્ત $4$ અને સમૂહ $16$ માં છે. સમૂહ $16$ ના તત્વો ઓક્સિજન પરિવાર (કેલ્કોજેન્સ) છે.
તત્વ $E$ એ સેલેનિયમ $(Se)$ છે,જેનો પરમાણુ ક્રમાંક $34$ છે અને ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3 d^{10} 4 s^{2} 4 p^{4}$ છે.
સમૂહ $16$ માં $E$ ની બરાબર ઉપરનું તત્વ સલ્ફર $(S)$ છે,જે આવર્ત $3$ માં છે.
સલ્ફર $(S)$ ની સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોન રચના $3 s^{2} 3 p^{4}$ છે.

(B) ડાયહાઈડ્રોજન $(H_{2})$ અને કોપર$(II)$ ઓક્સાઈડ $(CuO)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે જેમાં $H_{2}$ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
$CuO(s) + H_{2}(g) \xrightarrow{\Delta} Cu(s) + H_{2}O(l)$
આમ,$CuO$ નું રિડક્શન થઈને ધાત્વિય કોપર $(Cu)$ મળે છે.

(C) થિન લેયર ક્રોમેટોગ્રાફી $(TLC)$ માં,અલગ થયેલા ઘટકો ઘણીવાર નરી આંખે દેખાતા નથી. તેમને જોવા માટે,ઘણી તકનીકોનો ઉપયોગ થાય છે:
$1$. $I_{2}$ (ઘન) ચેમ્બર: આયોડિનની વરાળ ઘટકો પર અધિશોષિત થાય છે,જેનાથી તે દેખાય છે.
$2$. $U.V.$ પ્રકાશ: ઘણા કાર્બનિક સંયોજનો $U.V.$ પ્રકાશ હેઠળ ફ્લોરોસેન્સ દર્શાવે છે.
$3$. યોગ્ય રીએજન્ટનો છંટકાવ: રાસાયણિક રીએજન્ટ્સ ઘટકો સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને રંગીન ટપકાં બનાવે છે.
જો કે,મોબાઇલ ફેઝમાં સીધા વિઝ્યુલાઇઝેશન એજન્ટ ઉમેરવો એ $TLC$ પ્લેટ પર ઘટકોને જોવા માટેની પ્રમાણભૂત તકનીક નથી,કારણ કે તે અલગ કરવાની પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઉભો કરશે.

(B) કોઈ સંયોજન એરોમેટિક હોય જો તે ચક્રીય,સમતલીય,સંપૂર્ણ સંયુગ્મિત હોય અને હ્યુકેલના નિયમ ($4n+2$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન) નું પાલન કરે.
$A$ (સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઈલ એનાયન): તેમાં $6$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તે ચક્રીય,સમતલીય અને એરોમેટિક છે.
$B$ (ટ્રોપિલિયમ કેટાયન): તેમાં $6$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તે ચક્રીય,સમતલીય અને એરોમેટિક છે.
$C$ (સાયક્લોઓક્ટાટેટ્રાએન વ્યુત્પન્ન): તે એન્ટિ-એરોમેટિકતા ટાળવા માટે બિન-સમતલીય (ટબ આકારનું) છે,તેથી તે નોન-એરોમેટિક છે.
$D$ (સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયનાઈલ એનાયન): તેમાં $8$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન ($4n$ સિસ્ટમ) છે,જે તેને એન્ટિ-એરોમેટિક બનાવે છે.
તેથી,માત્ર $A$ અને $B$ એરોમેટિક છે.

(C) આ પ્રક્રિયા આલ્કીન $Ph-CH=CH-CH_2Br$ માં $HBr$ નું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા છે.
$1$. $HBr$ માંથી પ્રોટોન $(H^+)$ દ્વિબંધ પર હુમલો કરીને સૌથી વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
$2$. બેન્ઝિલિક સ્થાન પર બનેલો કાર્બોકેટાયન $(Ph-CH^+-CH_2-CH_2Br)$ ફિનાઈલ ગ્રુપ દ્વારા રેઝોનન્સ સ્થાયીકરણ પામે છે.
$3$. ત્યારબાદ બ્રોમાઈડ આયન $(Br^-)$ આ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન પર હુમલો કરીને મુખ્ય નીપજ બનાવે છે.
$4$. આમ,મુખ્ય નીપજ $Ph-CH(Br)-CH_2-CH_2Br$ છે.

(A) સલ્ફર માટેની $Lassaigne$ કસોટીમાં,સોડિયમ ફ્યુઝન અર્કને સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રસાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Na_2S + Na_2[Fe(CN)_5NO] \rightarrow Na_4[Fe(CN)_5(NOS)]$.
સંકીર્ણ $Na_4[Fe(CN)_5(NOS)]$ ઘેરા જાંબલી રંગ માટે જવાબદાર છે.

(A) વર્ક ફંક્શન $\phi$ એ થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઈ $\lambda$ સાથે આ સમીકરણ દ્વારા સંબંધિત છે: $\phi = \frac{hc}{\lambda}$.
આપેલ છે $\phi = 6.63 \times 10^{-19} \ J$,$h = 6.63 \times 10^{-34} \ J \ s$,અને $c = 3 \times 10^{8} \ m \ s^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $6.63 \times 10^{-19} = \frac{6.63 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^{8}}{\lambda}$.
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^{8}}{6.63 \times 10^{-19}} \ m$.
$\lambda = 3 \times 10^{-7} \ m$.
નેનોમીટર $(nm)$ માં રૂપાંતર કરતા: $\lambda = 3 \times 10^{-7} \times 10^{9} \ nm = 300 \ nm$.

(A) $PF_{5}$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે $5$ $F$ પરમાણુઓ સાથે $5$ સિગ્મા બંધ બનાવે છે.
સ્ટેરિક નંબરની ગણતરી આ મુજબ થાય છે: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} (V + M - C + A) = \frac{1}{2} (5 + 5 - 0 + 0) = 5$.
$5$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^{3}d$ સંકરણ સૂચવે છે.
$sp^{3}d$ ની $sp^{x}d^{y}$ સાથે સરખામણી કરતા,આપણને $x=3$ અને $y=1$ મળે છે.
તેથી,$y$ નું મૂલ્ય $1$ છે.

(C) શૂન્યાવકાશમાં મુક્ત વિસ્તરણ માટે,બાહ્ય દબાણ $P_{ext} = 0$ છે.
કારણ કે કાર્ય $w = -P_{ext} \Delta V$,તેથી $w = 0$ થાય.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + w$.
આદર્શ વાયુના સમતાપી વિસ્તરણ માટે,$\Delta U = 0$ હોય છે.
તેથી,$0 = q + 0$,જેનો અર્થ છે કે $q = 0$.

(C) ક્ષારનું વિયોજન: $A_{2}X_{3(s)} \rightleftharpoons 2A^{3+}_{(aq)} + 3X^{2-}_{(aq)}$.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $s \ mol \ L^{-1}$ છે. તેથી $[A^{3+}] = 2s$ અને $[X^{2-}] = 3s$.
દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp} = (2s)^2(3s)^3 = 108s^5 = 1.1 \times 10^{-23}$.
$s^5 = \frac{1.1 \times 10^{-23}}{108} \approx 1.018 \times 10^{-25}$.
$s \approx 10^{-5} \ mol \ L^{-1} = 0.01 \ mol \ m^{-3}$.
અલ્પ દ્રાવ્ય ક્ષાર માટે,મોલર વાહકતા $\Lambda_m \approx \Lambda_m^{\infty} = \frac{\kappa}{C}$.
$\Lambda_m^{\infty} = \frac{3 \times 10^{-5}}{0.01} = 3 \times 10^{-3} \ S \ m^2 \ mol^{-1}$.
તેથી $x = 3$.

(D) $AgBr$ નું મોલર દળ $= 108 + 80 = 188 \ g/mol$.
$0.40 \ g$ $AgBr$ માં $Br$ નું દળ $= \frac{80}{188} \times 0.40 \ g$.
$Br$ ની ટકાવારી $= \frac{Br \text{ નું દળ}}{\text{કાર્બનિક સંયોજનનું દળ}} \times 100$.
$Br$ ની ટકાવારી $= \frac{(\frac{80}{188} \times 0.40)}{0.5} \times 100$.
$Br$ ની ટકાવારી $= \frac{32}{188 \times 0.5} \times 100 = \frac{32}{94} \times 100 \approx 34.04 \ \%$.
નજીકનો પૂર્ણાંક $34 \ \%$ છે.

(B) પ્રથમ,પદાવલિની કિંમતની ગણતરી કરો: $\frac{0.02858 \times 0.112}{0.5702} \approx 0.0056166$
ગુણાકાર અને ભાગાકારમાં,પરિણામને સૌથી ઓછા સાર્થક અંકો ધરાવતા પદ જેટલા જ સાર્થક અંકો સુધી દર્શાવવું જોઈએ.
$0.02858$ માં $4$ સાર્થક અંકો છે,$0.112$ માં $3$ સાર્થક અંકો છે,અને $0.5702$ માં $4$ સાર્થક અંકો છે.
સૌથી ઓછા સાર્થક અંકોની સંખ્યા $3$ છે.
$0.0056166$ ને $3$ સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા $0.00562$ મળે છે (નોંધ: આપેલા વિકલ્પો મુજબ $0.00561$ એ નજીકનો જવાબ છે).

(B) $2s$ ઓર્બિટલ માટે,રેડિયલ નોડ્સની સંખ્યા સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે: $\text{Radial nodes} = n - l - 1$.
$2s$ માટે,$n = 2$ અને $l = 0$,તેથી $\text{Radial nodes} = 2 - 0 - 1 = 1$.
આનો અર્થ એ છે કે એક બિંદુ છે જ્યાં સંભાવના ઘનતા $\psi^{2}(r)$ શૂન્ય થાય છે.
ઉપરાંત,સંભાવના ઘનતા $\psi^{2}(r)$ હંમેશા બિન-ઋણ હોય છે,એટલે કે તે $r$-અક્ષની નીચે જઈ શકતી નથી.
આપેલા આલેખોમાંથી,વિકલ્પ $B$ દર્શાવે છે કે સંભાવના ઘનતા ન્યુક્લિયસ પર ઉચ્ચ મૂલ્યથી શરૂ થાય છે,એક રેડિયલ નોડ પર $r$-અક્ષને સ્પર્શે છે,અને પછી ક્ષીણ થતા પહેલા ફરીથી વધે છે,જે $2s$ ઓર્બિટલનું યોગ્ય રીતે પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(B) $1$. દરેક સ્પીસીઝમાં કુલ ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યાની ગણતરી કરો:
$CH_4$: $6 + 4(1) = 10$ ઈલેક્ટ્રોન.
$NH_4^+$: $7 + 4(1) - 1 = 10$ ઈલેક્ટ્રોન.
$BH_4^-$: $5 + 4(1) + 1 = 10$ ઈલેક્ટ્રોન.
બધી સ્પીસીઝમાં $10$ ઈલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેઓ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.
$2$. ભૂમિતિ નક્કી કરો:
ત્રણેય સ્પીસીઝમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ $4$ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે અને મધ્યસ્થ પરમાણુ પર કોઈ અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી. $VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,તેઓ બધા $sp^3$ સંકરણ દર્શાવે છે અને ટેટ્રાહેડ્રલ ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(A) પ્રક્રિયા: $PCl_5(g) \rightleftharpoons PCl_3(g) + Cl_2(g)$.
શરૂઆતના મોલ: $n(PCl_5) = 5.0 \, mol$,$n(Ar) = 4.0 \, mol$. કુલ શરૂઆતના મોલ = $9.0 \, mol$.
$PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરીને શરૂઆતનું દબાણ $(P_i)$: $P_i = \frac{9.0 \times 0.082 \times 610}{100} = 4.5 \, atm$.
શરૂઆતના આંશિક દબાણ: $P_{PCl_5} = \frac{5}{9} \times 4.5 = 2.5 \, atm$,$P_{Ar} = \frac{4}{9} \times 4.5 = 2.0 \, atm$.
સંતુલન સમયે:
$PCl_5 \rightleftharpoons PCl_3 + Cl_2$
શરૂઆત: $2.5 \, atm \quad 0 \quad 0$
ફેરફાર: $-x \quad +x \quad +x$
સંતુલન: $(2.5 - x) \quad x \quad x$
સંતુલન સમયે કુલ દબાણ: $P_{total} = P_{PCl_5} + P_{PCl_3} + P_{Cl_2} + P_{Ar} = 6.0 \, atm$.
$(2.5 - x) + x + x + 2.0 = 6.0$
$4.5 + x = 6.0 \implies x = 1.5 \, atm$.
સંતુલન સમયે આંશિક દબાણ: $P_{PCl_5} = 2.5 - 1.5 = 1.0 \, atm$,$P_{PCl_3} = 1.5 \, atm$,$P_{Cl_2} = 1.5 \, atm$.
$K_p = \frac{P_{PCl_3} \times P_{Cl_2}}{P_{PCl_5}} = \frac{1.5 \times 1.5}{1.0} = 2.25$.

(A) $N$ $(Z=7)$ ની ઈલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^3$ છે,જે અર્ધ-પૂર્ણ $p$-કક્ષક ધરાવે છે જે સ્થાયી છે.
ઓક્સિજન $(Z=8)$ ની ઈલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^4$ છે.
નાઈટ્રોજનમાં $2p$ પેટાકોષની અર્ધ-પૂર્ણ સ્થિરતાને કારણે,ઓક્સિજનની તુલનામાં ઈલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે વધુ ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
ઓક્સિજનમાં,$2p^4$ રચનાનો અર્થ એ છે કે બે ઈલેક્ટ્રોને સમાન $2p$ કક્ષકમાં રહેવું પડે છે,જેનાથી આંતર-ઈલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણ વધે છે,જે ઈલેક્ટ્રોનને દૂર કરવાનું સરળ બનાવે છે.
આમ,વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(A) આપેલા પદાર્થોના રાસાયણિક સૂત્રો નીચે મુજબ છે:
$1$. બેકિંગ સોડા: $NaHCO_3$ (બાયકાર્બોનેટ આયન,$HCO_3^-$ ધરાવે છે).
$2$. વોશિંગ સોડા: $Na_2CO_3 \cdot 10H_2O$ (કાર્બોનેટ આયન,$CO_3^{2-}$ ધરાવે છે).
$3$. કોસ્ટિક સોડા: $NaOH$ (હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન,$OH^-$ ધરાવે છે).
તેથી,કાર્બોનેટ આયન $(CO_3^{2-})$ માત્ર વોશિંગ સોડામાં હાજર હોય છે.

(C) $BrF_{3}$ અણુ માટે:
મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ (બ્રોમિન) છે,જેની સંયોજકતા કક્ષામાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા $= 3$ (ત્રણ $Br-F$ બંધ).
અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા $= (7 - 3) / 2 = 2$.
સ્ટેરિક નંબર $= 3$ (બંધકારક યુગ્મ) $+ 2$ (અબંધકારક યુગ્મ) $= 5$,જે $sp^{3}d$ સંકરણ દર્શાવે છે.
$2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,તેની ભૂમિતિ ત્રિકોણીય દ્વિ-પિરામિડલ છે,પરંતુ તેનો આકાર વળેલું $T$-આકાર છે.

(D) બોરેક્સ $(Na_2B_4O_7 \cdot 10H_2O)$ પાણીમાં ઓગળીને ઓર્થોબોરિક એસિડ $(H_3BO_3)$ અને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ બનાવે છે.
$Na_2B_4O_7 + 7H_2O \rightarrow 2NaOH + 4H_3BO_3$.
$NaOH$ એ પ્રબળ બેઝ છે અને $H_3BO_3$ એ નિર્બળ એસિડ હોવાથી,પરિણામી જલીય દ્રાવણ પ્રબળ બેઝિક હોય છે.

(D) એસિડ વર્ષા મુખ્યત્વે વાતાવરણમાં ભેજ અને ઓક્સિજનની હાજરીમાં $SO_{2}$ ના ઓક્સિડેશનને કારણે થાય છે.
તેની એકંદર રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે: $2 SO_{2} + O_{2} + 2 H_{2}O \rightarrow 2 H_{2}SO_{4}$.

(D) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ જૂથોની હાજરી દ્વારા વધે છે જે રેઝોનન્સ દ્વારા ધન વીજભારને સ્થિર કરી શકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,મેથોક્સી જૂથ $(-OCH_3)$ તેના $+M$ (મેસોમેરિક) અસરને કારણે મજબૂત ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ જૂથ તરીકે કાર્ય કરે છે.
વિકલ્પોમાંથી,કાર્બોકેટાયન $CH_3O-CH=CH-CH=CH^+$ સૌથી વધુ સ્થાયી છે કારણ કે ધન વીજભાર મોટી સંયુગ્મિત સિસ્ટમ પર ફેલાયેલો છે,અને $-OCH_3$ જૂથની $+M$ અસર વિસ્તૃત સંયુગ્મન દ્વારા કાર્બોકેટાયનને સ્થિર કરવા માટે અસરકારક રીતે પ્રસારિત થાય છે.

(B) નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીનની $n$-પ્રોપાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2CH_2Cl)$ સાથેની ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન પ્રક્રિયામાં,શરૂઆતમાં પ્રાથમિક કાર્બોકેટાયન $(CH_3CH_2CH_2^+)$ બને છે.
આ પ્રાથમિક કાર્બોકેટાયન અસ્થાયી હોવાથી તે $1,2$-હાઈડ્રાઈડ સ્થાનાંતર પામીને વધુ સ્થાયી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન,એટલે કે આઈસોપ્રોપાઈલ કાર્બોકેટાયન $(CH_3-\stackrel{\oplus}{C}H-CH_3)$ બનાવે છે.

(D) પાણીના મોલની સંખ્યા $(n)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{0.90 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 0.05 \ mol$.
તાપમાન $(T)$ $27 + 273 = 300 \ K$ છે.
$atm$ માં દબાણ $(P)$ $\frac{32.0 \ Torr}{760 \ Torr \ atm^{-1}} = \frac{32}{760} \ atm$ છે.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે કદ $(V)$ શોધીએ છીએ:
$V = \frac{nRT}{P} = \frac{0.05 \times 0.082 \times 300}{32 / 760} = \frac{0.05 \times 0.082 \times 300 \times 760}{32} = 29.21 \ L$.
નજીકનો પૂર્ણાંક $29$ છે.

(D) $1$. $N_{2}O$ ના મોલની ગણતરી: $n = \frac{2.2}{44} = 0.05 \, mol$.
$2$. અચળ દબાણે એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર $(\Delta H)$: $\Delta H = n C_{p} \Delta T = 0.05 \times 100 \times (-40) = -200 \, J$.
$3$. કાર્ય $(w)$ ની ગણતરી: $w = -P \Delta V = -1 \times (167.75 - 217.1) \, mL \cdot atm = 49.35 \, mL \cdot atm$.
$4$. $w$ ને જૂલમાં ફેરવતા: $w = 49.35 \times 10^{-3} \times 101.3 \approx 5 \, J$.
$5$. $\Delta U = \Delta H - P \Delta V = -200 + 5 = -195 \, J$.
$6$. તેથી,$x = 195$.

(A) પગલું $1$: સાયક્લોહેક્ઝેનોલનું $K_2Cr_2O_7$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી સાયક્લોહેક્ઝેનોન મળે છે.
પગલું $2$: સાયક્લોહેક્ઝેનોનની ફિનાઈલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ $(C_6H_5MgBr)$ સાથે પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી $1-$ફિનાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલ મળે છે.
પગલું $3$: $1-$ફિનાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોલનું $H^+$ અને ગરમીની હાજરીમાં નિર્જલીકરણ કરવાથી મુખ્ય નીપજ '$X$' તરીકે $1-$ફિનાઈલસાયક્લોહેક્ઝીન મળે છે.
પગલું $4$: $1-$ફિનાઈલસાયક્લોહેક્ઝીનમાં,ફિનાઈલ વલયમાં $6$ $sp^{2}$ કાર્બન અને સાયક્લોહેક્ઝીન વલયમાં દ્વિબંધ ધરાવતા $2$ $sp^{2}$ કાર્બન હોય છે.
કુલ $sp^{2}$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ = $6 + 2 = 8$.

(C) $1$. $Fe_{3}O_{4}$ નું મોલર દળ $= (3 \times 56) + (4 \times 16) = 232 \ g \ mol^{-1}$.
$2$. $Fe_{3}O_{4}$ ના મોલ $= \frac{4.640 \times 10^{3}}{232} = 20 \ mol$.
$3$. $CO$ નું મોલર દળ $= 12 + 16 = 28 \ g \ mol^{-1}$.
$4$. $CO$ ના મોલ $= \frac{2.520 \times 10^{3}}{28} = 90 \ mol$.
$5$. પ્રક્રિયા મુજબ,$1 \ mol$ $Fe_{3}O_{4}$ માટે $4 \ mol$ $CO$ જરૂરી છે. તેથી,$20 \ mol$ $Fe_{3}O_{4}$ માટે $80 \ mol$ $CO$ જરૂરી છે.
$6$. અહીં $CO$ વધારે પ્રમાણમાં છે,તેથી $Fe_{3}O_{4}$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
$7$. સમીકરણ મુજબ,$1 \ mol$ $Fe_{3}O_{4}$ માંથી $3 \ mol$ $Fe$ મળે છે. તેથી,$20 \ mol$ $Fe_{3}O_{4}$ માંથી $60 \ mol$ $Fe$ મળશે.
$8$. $Fe$ નું દળ $= 60 \times 56 = 3360 \ g$.

(D) $(A)$ $Cr$ $(Z=24)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે, જે અર્ધ-ભરાયેલી $d$-કક્ષકોની વધારાની સ્થિરતાને કારણે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(B)$ ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $m_l$ ની કિંમત $-\ell$ થી $+\ell$ સુધીની હોય છે, જેમાં શૂન્યનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેથી તે ઋણ મૂલ્ય ધરાવી શકે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(C)$ ઓફબૌના સિદ્ધાંત મુજબ, ધરા અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન વધતી જતી ઊર્જાના ક્રમમાં કક્ષકોમાં ભરાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(D)$ કક્ષકમાં નોડ્સની કુલ સંખ્યા $n-1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $n$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે. આપેલ વિધાન $n-2$ ખોટું છે.
તેથી, વિધાનો $(A)$, $(B)$ અને $(C)$ સાચા છે.

(A) $Fajan$ ના નિયમ મુજબ,આયનીય બંધનો સહસંયોજક ગુણધર્મ ધન આયનનું કદ ઘટવાની સાથે વધે છે.
આલ્કલી ધાતુના ધન આયનોના કદનો ક્રમ છે: $Li^+ < Na^+ < K^+ < Cs^+$.
જેમ જેમ ધન આયનનું કદ $Li^+$ થી $Cs^+$ તરફ વધે છે,તેમ ધ્રુવીભવન શક્તિ ઘટે છે.
તેથી,સહસંયોજક ગુણધર્મનો ઘટતો ક્રમ છે: $LiCl > NaCl > KCl > CsCl$,જે $(A) > (B) > (C) > (D)$ ને અનુરૂપ છે.

(D) $AgCl$ જેવા અલ્પ દ્રાવ્ય ક્ષારની દ્રાવ્યતા સામાન્ય આયન અસર દ્વારા નક્કી થાય છે.
$Cl^-$ ($KCl$ અથવા $HCl$ માંથી) અથવા $Ag^+$ ($AgNO_3$ માંથી) જેવા સામાન્ય આયનોની હાજરીમાં,સામાન્ય આયન અસરને કારણે $AgCl$ ની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
ડી-આયોનાઇઝ્ડ પાણીમાં,$AgCl$ ના વિયોજનને દબાવવા માટે કોઈ સામાન્ય આયનો હાજર હોતા નથી.
તેથી,$AgCl$ ની દ્રાવ્યતા ડી-આયોનાઇઝ્ડ પાણીમાં મહત્તમ હોય છે.

(C) $H_2O_2$ ની રિડક્શન પ્રક્રિયામાં તેનું $O_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે $(H_2O_2 \rightarrow O_2 + 2H^{+} + 2e^{-})$.
વિકલ્પ $A$ માં,$H_2O_2$ એસિડિક માધ્યમમાં રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
વિકલ્પ $C$ માં,$H_2O_2$ બેઝિક માધ્યમમાં $MnO_4^{-}$ નું $MnO_2$ માં રિડક્શન કરે છે,જે $OH^{-}$ આયનોના નિર્માણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ બેઝિક માધ્યમમાં $H_2O_2$ ની રિડક્શન ક્ષમતા દર્શાવે છે.

(A) $1$. સંયોજન $'P'$ એ ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ છે.
$2$. ફિનોલનું મંદ $HNO_3$ સાથે નાઈટ્રેશન કરવાથી $o$-નાઈટ્રોફિનોલ અને $p$-નાઈટ્રોફિનોલનું મિશ્રણ મળે છે.
$3$. $o$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતર-આણ્વીય $H$-બંધ દર્શાવે છે અને તે વરાળમાં બાષ્પશીલ છે,જ્યારે $p$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતર-આણ્વિય $H$-બંધ દર્શાવે છે અને તે વરાળમાં બાષ્પશીલ નથી.
$4$. ફિનોલની સાંદ્ર $HNO_3$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ મળે છે,જેને સામાન્ય રીતે પિક્રિક એસિડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$5$. પિક્રિક એસિડનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_3N_3O_7$ છે.
$6$. પિક્રિક એસિડ $('C')$ માં ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $7$ છે.

(B) માત્ર $RNA$ માં જોવા મળતો બેઝ યુરેસિલ $(Uracil)$ છે.
ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ,રાઇબોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ જૂથનો બનેલો હોય છે.
$1$. યુરેસિલમાં $2$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
$2$. રાઇબોઝ શર્કરામાં $5$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
$3$. ફોસ્ફેટ જૂથ $(PO_4^{3-})$ માં $4$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
જ્યારે આ ઘટકો જોડાઈને ન્યુક્લિયોટાઇડ બનાવે છે,ત્યારે ગ્લાયકોસિડિક બંધ અને એસ્ટર બંધ બનતી વખતે પાણીના અણુઓ દૂર થાય છે.
- બેઝ અને શર્કરા વચ્ચે એક પાણીનો અણુ દૂર થાય છે.
- શર્કરા અને ફોસ્ફેટ જૂથ વચ્ચે એક પાણીનો અણુ દૂર થાય છે.
કુલ ઓક્સિજન પરમાણુઓ = (યુરેસિલમાં ઓક્સિજન + રાઇબોઝમાં ઓક્સિજન + ફોસ્ફેટમાં ઓક્સિજન) - (પાણીના $2$ અણુઓમાં ઓક્સિજન)
કુલ ઓક્સિજન પરમાણુઓ = $(2 + 5 + 4) - 2 = 11 - 2 = 9$.
તેથી,ન્યુક્લિયોટાઇડમાં ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $9$ છે.

(D) વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે સાયનાઇડ આયન સાથે સોનાના લીચિંગ માટે $Au$ ને $Au^+$ માં રૂપાંતરિત કરવા માટે ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ તરીકે હવા અથવા $O_2$ ની હાજરી જરૂરી છે,જે $[Au(CN)_2]^-$ સંકીર્ણ બનાવે છે. તે $Au(III)$ સંકીર્ણ બનાવતું નથી.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે વિસ્થાપન પ્રક્રિયામાં,ઝિંક રિડ્યુસિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેનું ઓક્સિડેશન $[Zn(CN)_4]^{2-}$ માં થાય છે જ્યારે સોનું $Au^+$ માંથી $Au$ માં રિડ્યુસ થાય છે.

(B) જ્યારે એમોનિયમ ક્લોરાઈડ $(NH_4Cl)$ ના જલીય દ્રાવણની સોડિયમ નાઈટ્રાઈટ $(NaNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યવર્તી તરીકે એમોનિયમ નાઈટ્રાઈટ $(NH_4NO_2)$ બને છે.
$NH_4Cl(aq) + NaNO_2(aq) \rightarrow NH_4NO_2(aq) + NaCl(aq)$
એમોનિયમ નાઈટ્રાઈટ અસ્થિર છે અને ગરમ કરવા પર નાઈટ્રોજન વાયુ $(N_2)$ અને પાણી $(H_2O)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$NH_4NO_2(aq) \rightarrow N_2(g) + 2H_2O(l)$
આમ,ઉત્પન્ન થતો વાયુ $N_2$ છે.

(A) ફ્લોરિન સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે અને તમામ હેલોજનમાં સૌથી નાનું પરમાણુ કદ ધરાવે છે.
તેના નાના કદ અને ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતાને કારણે,તે બહુવિધ ઓક્સિજન અણુઓને સમાવી શકતું નથી અથવા ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકતું નથી,તેથી તે માત્ર એક જ ઓક્સોએસિડ બનાવે છે,જે હાઇપોફ્લોરસ એસિડ $(HOF)$ છે.
તેથી,વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) $3d$ શ્રેણીમાં $M^{2+}/M$ માટે પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ એ ઉર્ધ્વપાતન એન્થાલ્પી,આયનીકરણ એન્થાલ્પી અને જલીયકરણ એન્થાલ્પીના સરવાળા પર આધાર રાખે છે.
$Cr^{2+}/Cr \rightarrow -0.90 \, V$
$Fe^{2+}/Fe \rightarrow -0.44 \, V$
$Cu^{2+}/Cu \rightarrow +0.34 \, V$
$Zn^{2+}/Zn \rightarrow -0.76 \, V$
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cu$ નું મૂલ્ય સૌથી વધુ ધન $(+0.34 \, V)$ છે,જે તેની ઊંચી પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી અને ઓછી જલીયકરણ એન્થાલ્પીને કારણે છે,જે તેને $3d$ શ્રેણીમાં $M^{2+}/M$ યુગ્મ માટે ધન $E^{\circ}$ મૂલ્ય ધરાવતી એકમાત્ર ધાતુ બનાવે છે.

(C) $Tb$ $(Z=65)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^9 6s^2$ છે. તેથી,$Tb^{4+}$ ની રચના $[Xe] 4f^7$ છે,જે અર્ધ-પૂર્ણ છે.
$Yb$ $(Z=70)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^{14} 6s^2$ છે. તેથી,$Yb^{2+}$ ની રચના $[Xe] 4f^{14}$ છે,જે સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે.
આમ,$Tb^{4+}$ અને $Yb^{2+}$ અનુક્રમે અર્ધ-પૂર્ણ અને સંપૂર્ણ ભરાયેલી $f$ કક્ષકો ધરાવે છે.

(B) ચુંબકીય ચાકમાત્રા $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$(A)$ $[FeF_{6}]^{3-}$: $Fe^{3+}$ એ $3d^{5}$ છે. $F^-$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી ઇલેક્ટ્રોન અયુગ્મિત રહે છે. $n = 5$.
$(B)$ $[Fe(CN)_{6}]^{3-}$: $Fe^{3+}$ એ $3d^{5}$ છે. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે યુગ્મીકરણ પ્રેરે છે. $n = 1$.
$(C)$ $[MnCl_{6}]^{3-}$: $Mn^{3+}$ એ $3d^{4}$ છે. હાઈ સ્પિન સંકીર્ણનો અર્થ છે $n = 4$.
$(D)$ $[Mn(CN)_{6}]^{3-}$: $Mn^{3+}$ એ $3d^{4}$ છે. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે યુગ્મીકરણ પ્રેરે છે. $n = 2$.
$n$ ના મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $B(n=1) < D(n=2) < C(n=4) < A(n=5)$.
તેથી,ચુંબકીય ચાકમાત્રાનો વધતો ક્રમ $B < D < C < A$ છે.

(D) પગલું $1$: ઈથાઈલબેન્ઝીન પર ઈલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટિટ્યુશન $(Br_2, Fe)$ પ્રક્રિયા દ્વારા મુખ્ય નીપજ તરીકે $p-bromoethylbenzene$ મળે છે,કારણ કે ઈથાઈલ ગ્રુપ ઓર્થો/પેરા નિર્દેશક છે.
પગલું $2$: બેન્ઝીલિક હેલોજનેશન $(Cl_2, \Delta)$ ઈથાઈલ ગ્રુપના બેન્ઝીલિક સ્થાન પર થાય છે,જે $1-(4-bromophenyl)-1-chloroethane$ આપે છે.
પગલું $3$: $alc. KOH$ નો ઉપયોગ કરીને ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન (વિલોપન પ્રક્રિયા) દ્વારા સાઈડ ચેઈનમાંથી $HCl$ દૂર થાય છે અને આલ્કીન બને છે,જેની મુખ્ય નીપજ $1-bromo-4-ethenylbenzene$ $(p-bromostyrene)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ફિનોલમાંથી સેલિસાઈલાલ્ડિહાઈડ એ રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયા છે,જેમાં $CHCl_3/NaOH$ $(IV)$ વપરાય છે.
$B$. ફિનોલમાંથી બેન્ઝીન એ $Zn$ ડસ્ટનો ઉપયોગ કરીને ફિનોલનું રિડક્શન છે $(III)$.
$C$. ફિનોલમાંથી $p$-બેન્ઝોક્વિનોન એ $Na_2Cr_2O_7/H_2SO_4$ નો ઉપયોગ કરીને ફિનોલનું ઓક્સિડેશન છે $(II)$.
$D$. ફિનોલમાંથી $p$-બ્રોમોફિનોલ એ $CS_2$ જેવા અધ્રુવીય દ્રાવકમાં ફિનોલનું બ્રોમિનેશન છે $(I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-III, C-II, D-I$ છે.

(D) ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડના છ સમઘટકોનું ડિકાર્બોક્સિલેશન થઈને ફિનાઈલિનડાયએમાઈન સમઘટકો બને છે.
$1$. $m$-ફિનાઈલિનડાયએમાઈન $(A)$ આપતા ત્રણ સમઘટકો $2,4$-ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડ,$2,6$-ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડ અને $3,5$-ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડ છે.
$2$. $o$-ફિનાઈલિનડાયએમાઈન $(B)$ આપતા બે સમઘટકો $2,3$-ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડ અને $3,4$-ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડ છે.
$3$. $p$-ફિનાઈલિનડાયએમાઈન $(C)$ આપતો એક સમઘટક $2,5$-ડાયએમિનોબેન્ઝોઈક એસિડ છે.
$p$-ફિનાઈલિનડાયએમાઈન $(C)$ નું ગલનબિંદુ $142^{\circ} C$ છે.

(C) Buna-$N$ એ એક કૃત્રિમ રબર છે.
તે પેરોક્સાઈડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $1, 3-$બ્યુટાડાયન અને એક્રિલોનાઈટ્રાઈલના કો-પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
Buna-$N$ માં $N$ એ એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ માટે વપરાય છે.

(C) માલ્ટોઝ એ બે $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોથી બનેલી ડાયસેકેરાઈડ છે.
આ એકમો એક ગ્લુકોઝ એકમના $C_1$ અને બીજાના $C_4$ વચ્ચે $\alpha$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
ગ્લુકોઝના એક એકમમાં $C_1$ પર મુક્ત હેમિયાસેટલ સમૂહ હોવાથી,તે રિડ્યુસિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે,જે માલ્ટોઝને રિડ્યુસિંગ શર્કરા બનાવે છે.
તેથી,વિધાન $I$ સાચું છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે માલ્ટોઝમાં બે $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમો હોય છે ($\alpha$ અને $\beta$ નહીં) જે $C_1$ અને $C_4$ પર જોડાયેલા હોય છે ($C_1$ અને $C_6$ નહીં),અને તે રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે (નોન-રિડ્યુસિંગ નહીં).

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:

$A$. એન્ટિપાયરેટિક	$III$. તાવ ઘટાડે છે
$B$. એનાલજેસિક	$I$. પીડા ઘટાડે છે
$C$. ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર	$II$. તણાવ ઘટાડે છે
$D$. એન્ટાસિડ	$IV$. એસિડિટી ઘટાડે છે

આમ,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-II, D-IV$ છે.

(D) $CO_3^{2-}$ મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે,જે ચૂનાના પાણીને દૂધિયું બનાવે છે $(IV)$.
$S^{2-}$ મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2S$ વાયુ મુક્ત કરે છે,જે લેડ એસીટેટ પેપરને કાળું બનાવે છે $(I)$.
$SO_3^{2-}$ મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $SO_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે,જે એસિડિક પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ દ્રાવણને લીલું બનાવે છે $(II)$.
$NO_2^{-}$ મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $NO_2$ વાયુ (કથ્થઈ ધુમાડા) મુક્ત કરે છે,જે સ્ટાર્ચ ધરાવતા એસિડિક $KI$ દ્રાવણને વાદળી બનાવે છે $(III)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-I, C-II, D-III$ છે.

(D) આપેલ છે:
દ્રાવ્યનું દળ $(w_2)$ $= 2.5 \times 10^{-3} \ kg = 2.5 \ g$
દ્રાવકનું દળ $(w_1)$ $= 75 \times 10^{-3} \ kg = 75 \ g$
$K_b = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$
દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ $(T_b)$ $= 373.535 \ K$
શુદ્ધ પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ $(T_b^o)$ $= 373.15 \ K$
ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન $(\Delta T_b)$ $= T_b - T_b^o = 373.535 - 373.15 = 0.385 \ K$
સૂત્ર: $\Delta T_b = K_b \times \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$
$0.385 = 0.52 \times \frac{2.5 \times 1000}{M_2 \times 75}$
$M_2 = \frac{0.52 \times 2500}{0.385 \times 75} = \frac{1300}{28.875} \approx 45.02 \ g \ mol^{-1}$
નજીકના પૂર્ણાંકમાં,મોલર દળ $45 \ g \ mol^{-1}$ છે.

(C) કોષ પ્રક્રિયા છે: $\frac{1}{2} H_{2(g)} + Ag^{+}_{(aq)} \rightarrow H^{+}_{(aq)} + Ag_{(s)}$
અહીં,સંતુલિત પ્રક્રિયામાં સંકળાયેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 1$ છે.
પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર: $\Delta_r G^0 = -n F E_{Cell}^0$
કિંમતો મૂકતા: $\Delta_r G^0 = -1 \times 96500 \ C \ mol^{-1} \times 0.5332 \ V$
$\Delta_r G^0 = -51453.8 \ J \ mol^{-1} = -51.45 \ kJ \ mol^{-1}$
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,મૂલ્ય $-51 \ kJ \ mol^{-1}$ મળે છે.

(C) આર્હેનિયસ સમીકરણ: $\log_{10} \frac{K_2}{K_1} = \frac{E_a}{2.303 \, R} \left(\frac{T_2 - T_1}{T_1 T_2}\right)$
આપેલ છે: $T_1 = 300 \, K$,$T_2 = 309 \, K$,$\frac{K_2}{K_1} = 2$,$R = 8.3 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$,$\log 2 = 0.30$.
કિંમતો મૂકતા:
$0.3 = \frac{E_a}{2.303 \times 8.3} \left(\frac{9}{300 \times 309}\right)$
$E_a = \frac{0.3 \times 2.303 \times 8.3 \times 300 \times 309}{9}$
$E_a = 59065.04 \, J \, mol^{-1}$
$E_a \approx 59 \, kJ \, mol^{-1}$

(C) ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી સમીકરણ $\frac{x}{m} = k \, P^{\frac{1}{n}}$ છે.
બંને બાજુ લઘુગણક લેતા,$\log \frac{x}{m} = \log k + \frac{1}{n} \log P$ મળે છે.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,ઢાળ $\frac{1}{n}$ છે અને અંતઃખંડ $\log k$ છે.
આલેખ પરથી,ઢાળ $1$ છે,તેથી $\frac{1}{n} = 1 \Rightarrow n = 1$.
અંતઃખંડ $\log k = 0.602$ છે. કારણ કે $\log 4 \approx 0.602$,તેથી $k = 4$.
હવે,સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $\frac{x}{m} = 4 \times (0.03)^1$.
$\frac{x}{m} = 0.12 \, g$.
આને $...... \times 10^{-2} \, g$ સ્વરૂપમાં દર્શાવવા માટે,આપણે $0.12 = 12 \times 10^{-2} \, g$ લખીએ છીએ.

(A) મોલાલિટીને દ્રાવકના કિલોગ્રામ દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા $(mol \ kg^{-1})$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવકનું દળ બંને તાપમાનથી સ્વતંત્ર હોવાથી,મોલાલિટી તાપમાન સાથે બદલાતી નથી.
તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે.
કારણ $R$ યોગ્ય રીતે સમજાવે છે કે દળ તાપમાનથી પ્રભાવિત થતું નથી,જે મોલાલિટી તાપમાનથી સ્વતંત્ર હોવાનું કારણ છે.
આમ,$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(A) . લાયોફિલિક કલિલ રક્ષણાત્મક કલિલ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$B$. પાયસ એ પ્રવાહી-પ્રવાહી કલિલ છે.
$C$. $FeCl_3$ અને ગરમ પાણીની પ્રક્રિયાથી ધન વીજભારિત હાઇડ્રેટેડ ફેરિક ઓક્સાઈડનું કલિલ બને છે.
$D$. $FeCl_3$ અને $NaOH$ ની પ્રક્રિયાથી $OH^-$ આયનોના અધિશોષણને કારણે ઋણ વીજભારિત કલિલ બને છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.

(A) . સોનાની કાચી ધાતુનું સંકેન્દ્રણ $NaCN$ દ્રાવણ સાથે લીચિંગ દ્વારા કરવામાં આવે છે (સાયનાઈડેશન).
$B$. એલ્યુમિના $(Al_2O_3)$ નું લીચિંગ $NaOH$ દ્રાવણનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે (બેયર પ્રક્રિયા).
$C$. ફીણ પ્લવન પદ્ધતિમાં એનિલિનનો ઉપયોગ ફીણ સ્થાયીકારક તરીકે થાય છે.
$D$. બ્લિસ્ટર કોપર બેસેમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા પછી મેળવવામાં આવે છે,જ્યાં $SO_2$ વાયુ બહાર નીકળે છે,જેના કારણે ઘન બનેલા તાંબાની સપાટી પર પરપોટા બને છે.

(D) જ્યારે સફેદ ફોસ્ફરસ $(P_4)$ ને સાંદ્ર $NaOH$ દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયા અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$P_4 + 3 NaOH + 3 H_2O \rightarrow 3 NaH_2PO_2 + PH_3$
અહીં,$PH_3$ (ફોસ્ફિન) અને $NaH_2PO_2$ (સોડિયમ હાઇપોફોસ્ફાઇટ) મુખ્ય નીપજો તરીકે મળે છે.

(C) ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્ટેબિલાઇઝેશન એનર્જી $(CFSE)$ લિગેન્ડના સ્વભાવ અને ધાતુ આયનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા પર આધાર રાખે છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ફિલ્ડ લિગેન્ડ છે,જે $d$-ઓર્બિટલ્સનું મોટું વિભાજન $(\Delta_o)$ કરે છે.
$[Co(CN)_6]^{3-}$ માં,$Co$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^6$ કોન્ફિગરેશન).
$CN^-$ પ્રબળ ફિલ્ડ લિગેન્ડ હોવાથી,તે લો-સ્પિન $t_{2g}^6 e_g^0$ કોન્ફિગરેશન તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે અન્ય સંકીર્ણોની તુલનામાં ખૂબ જ ઊંચું $CFSE$ મૂલ્ય મળે છે,જેમાં $H_2O$ જેવા નિર્બળ ફિલ્ડ લિગેન્ડ્સ હોય છે અથવા ઓછી ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ હોય છે.

(C) ચાલો દરેક પ્રક્રિયાનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ બેન્ઝોઈક એસિડ $SOCl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝોઈલ ક્લોરાઈડ બનાવે છે,જેનું રોઝનમન્ડ રિડક્શન $(H_2/Pd/BaSO_4)$ કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે.
$(B)$ બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલનું $CrO_3/H_2SO_4$ (જોન્સ પ્રક્રિયક) સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી બેન્ઝોઈક એસિડ મળે છે,બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ નહીં.
$(C)$ મિથાઈલ બેન્ઝોએટ $NaBH_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ બનાવતું નથી.
$(D)$ ટોલ્યુઈન એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડની હાજરીમાં $CrO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને જેમ-ડાયએસીટેટ મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ મળે છે (એટાર્ડ પ્રક્રિયા).
તેથી,પ્રક્રિયાઓ $(A)$ અને $(D)$ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ આપે છે.

(D) હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયામાં,એમાઇડ આલ્કલાઇન માધ્યમમાં બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રાથમિક એમાઇન બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $N$-બ્રોમામાઇડ મધ્યવર્તી બને છે,જે પ્રોટોન ગુમાવીને ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો નાઇટ્રીન જેવો મધ્યવર્તી બનાવે છે.
પુનઃરચના દરમિયાન,આલ્કાઇલ અથવા એરાઇલ સમૂહ $(R)$ કાર્બોનિલ કાર્બનથી ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા નાઇટ્રોજન પરમાણુ તરફ સ્થળાંતર કરે છે અને આઇસોસાયનેટ $(R-N=C=O)$ બનાવે છે.
વિધાન-$I$ ખોટું છે કારણ કે માત્ર આલ્કાઇલ જ નહીં પરંતુ એરાઇલ સમૂહો પણ સ્થળાંતર કરી શકે છે.
વિધાન-$II$ સાચું છે કારણ કે સ્થળાંતર ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા નાઇટ્રોજન પરમાણુ તરફ થાય છે.
તેથી,વિધાન-$I$ ખોટું છે અને વિધાન-$II$ સાચું છે.

(A) . બેકેલાઇટ એ થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે જેનો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રિકલ સ્વીચો બનાવવા માટે થાય છે $(A-II)$.
$B$. ગ્લિપ્ટલનો ઉપયોગ પેઇન્ટ અને લેકર બનાવવા માટે થાય છે $(B-III)$.
$C$. $PVC$ (પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ) નો ઉપયોગ પાણીની પાઇપ,રેઇનકોટ અને હેન્ડબેગ બનાવવા માટે થાય છે $(C-IV)$.
$D$. પોલિસ્ટાયરીનનો ઉપયોગ રેડિયો અને ટેલિવિઝન કેબિનેટ બનાવવા માટે થાય છે $(D-I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(A) $1$. સંયોજન $A$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_{4}H_{8}O_{4}$ છે.
$2$. તે $[Ag(NH_{3})_{2}]^{+}$ (ટોલેન્સ પ્રક્રિયક) સાથે ધન કસોટી આપે છે,જે આલ્ડિહાઈડ સમૂહની હાજરી સૂચવે છે.
$3$. એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા ટ્રાયએસીટેટ આપે છે,જે ત્રણ હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહોની હાજરી સૂચવે છે.
$4$. $L$-આઈસોમર વિન્યાસનો અર્થ એ છે કે આલ્ડિહાઈડ સમૂહથી સૌથી દૂરના કાઈરલ કાર્બન પરનો $-OH$ સમૂહ ફિશર પ્રોજેક્શનમાં ડાબી બાજુએ છે.
$5$. બ્રોમીન વોટર આલ્ડિહાઈડ સમૂહનું કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે. $L$-એરિથ્રોઝ માટે,આ નીપજ પ્રકાશીય સક્રિય હોય છે.
$6$. સાંદ્ર $HNO_{3}$ આલ્ડિહાઈડ અને પ્રાથમિક આલ્કોહોલ બંનેનું કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે. $L$-એરિથ્રોઝ માટે,પરિણામી ટાર્ટરિક એસિડ મેસો (આંતરિક સમતલને કારણે પ્રકાશીય નિષ્ક્રિય) હોય છે.
$7$. આ ગુણધર્મોને આધારે,સંયોજન $A$ એ $L$-એરિથ્રોઝ છે,જે વિકલ્પ $A$ માં દર્શાવેલ બંધારણ છે.

(A) : $[CH_{3}(CH_{2})_{15}N(CH_{3})_{3}]^{+} Br^{-}$ એ હેર કન્ડિશનરમાં વપરાતો કેટાયોનિક ડિટર્જન્ટ છે.
$B$: $CH_{3}(CH_{2})_{11}-C_{6}H_{4}-SO_{3}^{-}Na^{+}$ એ ટૂથપેસ્ટમાં વપરાતો એનાયોનિક ડિટર્જન્ટ છે.
$C$: $C_{17}H_{35}COO^{-}Na^{+} + Na_{2}CO_{3} +$ રોઝિનેટનો ઉપયોગ કપડાં ધોવાના સાબુ તરીકે થાય છે.
$D$: $CH_{3}(CH_{2})_{16}COO(CH_{2}CH_{2}O)_{n}CH_{2}CH_{2}OH$ એ સ્ટીઅરિક એસિડ અને પોલીઈથિલિન ગ્લાયકોલમાંથી બનતો નોન-આયોનિક ડિટર્જન્ટ છે,જેનો ઉપયોગ વાસણ સાફ કરવાના પ્રવાહી તરીકે થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-II, C-III, D-I$ છે.

(A) ધારો કે $Fe^{2+}$ આયનોની સંખ્યા $x$ છે અને $Fe^{3+}$ આયનોની સંખ્યા $y$ છે.
$Fe$ આયનોની કુલ સંખ્યા $x + y = 0.93$ છે.
સ્ફટિક વિદ્યુતીય રીતે તટસ્થ હોવાથી,કુલ ધન વીજભાર કુલ ઋણ વીજભાર ($-2$ for $O^{2-}$) જેટલો હોવો જોઈએ.
$2x + 3y = 2$.
$y = 0.93 - x$ ને વીજભારના સમીકરણમાં મૂકતા:
$2x + 3(0.93 - x) = 2$
$2x + 2.79 - 3x = 2$
$-x = -0.79$
$x = 0.79$.
આમ,$Fe^{2+}$ આયનોની સંખ્યા $0.79$ છે.
$Fe^{2+}$ આયનોની ટકાવારી $\frac{0.79}{0.93} \times 100 \approx 84.94\%$ છે.
નજીકનો પૂર્ણાંક $85\%$ છે.

(A) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર $\Delta T_b = K_b \cdot m$ છે,જ્યાં $K_b$ એ એબ્યુલિયોસ્કોપિક અચળાંક છે અને $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
દ્રાવ્યનું દળ અને દ્રાવકનું દળ બંને દ્રાવણો માટે સમાન હોવાથી,મોલાલિટી $m$ બંને દ્રાવકો $A$ અને $B$ માટે સમાન રહેશે.
આપેલ છે કે એબ્યુલિયોસ્કોપિક અચળાંકોનો ગુણોત્તર $\frac{(K_b)_A}{(K_b)_B} = \frac{1}{8}$ છે.
તેથી,ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનો ગુણોત્તર $\frac{(\Delta T_b)_A}{(\Delta T_b)_B} = \frac{(K_b)_A \cdot m}{(K_b)_B \cdot m} = \frac{(K_b)_A}{(K_b)_B} = \frac{1}{8}$ થશે.
આને $\frac{x}{y}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 1$ અને $y = 8$ મળે છે.
$y$ નું મૂલ્ય $8$ છે.

(B) કોહલરાઉસના સ્વતંત્ર આયનોના અભિગમનનો નિયમ મુજબ,વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા તેના ઘટક આયનોની સીમિત મોલર વાહકતાના સરવાળા બરાબર હોય છે.
$\lambda_{m}^{\infty}(AgI) = \lambda_{m}^{\infty}(Ag^+) + \lambda_{m}^{\infty}(I^-)$
આપણે આપેલ મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરીને આ રીતે લખી શકીએ:
$\lambda_{m}^{\infty}(AgI) = \lambda_{m}^{\infty}(AgNO_3) + \lambda_{m}^{\infty}(NaI) - \lambda_{m}^{\infty}(NaNO_3)$
આપેલ મૂલ્યો મૂકતા:
$\lambda_{m}^{\infty}(AgI) = 13.3 + 12.7 - 12.0$
$\lambda_{m}^{\infty}(AgI) = 26.0 - 12.0$
$\lambda_{m}^{\infty}(AgI) = 14.0 \, mS \, m^2 \, mol^{-1}$

(B) આર્હેનિયસ સમીકરણ $\ln k = \ln A - \frac{E_A}{RT}$ છે.
આપેલ સમીકરણ $\ln k = 33.24 - \frac{2.0 \times 10^{4}}{T}$ સાથે સરખાવતા:
$\frac{E_A}{R} = 2.0 \times 10^{4} \, K$.
તેથી,$E_A = 2.0 \times 10^{4} \times R$.
$R = 8.3 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1}$ ની કિંમત મૂકતા:
$E_A = 2.0 \times 10^{4} \times 8.3 \, J \, mol^{-1} = 16.6 \times 10^{4} \, J \, mol^{-1}$.
$kJ \, mol^{-1}$ માં ફેરવતા:
$E_A = \frac{16.6 \times 10^{4}}{1000} \, kJ \, mol^{-1} = 166 \, kJ \, mol^{-1}$.

(C) $Cu(II)$ $(d^9)$ સંકીર્ણોમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે. આ સાચું છે.
$(B)$ $Cu(I)$ $(d^{10})$ સંકીર્ણોમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી,તેથી $d-d$ સંક્રમણના અભાવે તે સામાન્ય રીતે રંગહીન હોય છે. આ સાચું છે.
$(C)$ $Cu(I)$ જલીય દ્રાવણમાં અસ્થિર છે અને તેનું $Cu(0)$ અને $Cu(II)$ માં વિષમીકરણ થાય છે,એટલે કે તેનું સરળતાથી $Cu(II)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે. આ સાચું છે.
$(D)$ ફેહલિંગ દ્રાવણ બે ભાગનું બનેલું છે: ફેહલિંગ $A$ ($CuSO_4$ દ્રાવણ) અને ફેહલિંગ $B$ (આલ્કલાઇન સોડિયમ પોટેશિયમ ટાર્ટ્રેટ). સક્રિય ઘટક $Cu(II)$ ટાર્ટ્રેટ સંકીર્ણ છે. આ સાચું છે.
તેથી,બધા $4$ વિધાનો સાચા છે.

(D) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2 \ KMnO_4 + 5 \ H_2C_2O_4 + 3 \ H_2SO_4 \rightarrow K_2SO_4 + 2 \ MnSO_4 + 10 \ CO_2 + 8 \ H_2O$.
આ પ્રક્રિયામાં,મેંગેનીઝ નીપજ $MnSO_4$ છે,જેમાં મેંગેનીઝ $Mn^{2+}$ આયન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$Mn^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \ 3d^5$ છે.
તેમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $\mu = \sqrt{n(n+2)} \, B.M.$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$\mu = \sqrt{5(5+2)} = \sqrt{35} \approx 5.92 \, B.M.$
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,આપણને $6 \, B.M.$ મળે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઋણ વીજભારિત સોલ: $CdS$ સોલ $(II)$
$B$. મેક્રોમોલેક્યુલર કલિલ: સ્ટાર્ચ $(III)$
$C$. ધન વીજભારિત સોલ: $Fe_{2}O_{3} \cdot xH_{2}O$ $(I)$
$D$. ચીઝ: જેલ $(IV)$
તેથી,સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-I, D-IV$ છે.

(D) કોપરના નિષ્કર્ષણમાં,$FeO$ એ કાચી ધાતુમાં રહેલી અશુદ્ધિ છે,જે ગેંગ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$FeO$ અશુદ્ધિને દૂર કરવા માટે $SiO_{2}$ ને ફ્લક્સ તરીકે ઉમેરવામાં આવે છે.
$FeSiO_{3}$ એ બનતો ગલનીય પદાર્થ છે,જેને સ્લેગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,$FeO$ એ ગેંગ છે અને $FeSiO_{3}$ એ સ્લેગ છે.

(B) $N-N$ બંધ ધરાવતા સંયોજનોની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે આપેલ નાઈટ્રોજન ઓક્સાઈડની રચના તપાસીએ:
$1$. $N_2O$: બંધારણ $N \equiv N^+ - O^-$ છે. તેમાં $N-N$ બંધ નથી (તેમાં $N=N$ બંધ છે).
$2$. $N_2O_3$: બંધારણ $O_2N-NO$ છે. તેમાં $N-N$ બંધ છે.
$3$. $N_2O_4$: બંધારણ $O_2N-NO_2$ છે. તેમાં $N-N$ બંધ છે.
$4$. $N_2O_5$: બંધારણ $O_2N-O-NO_2$ છે. તેમાં $N-O-N$ જોડાણ છે,$N-N$ બંધ નથી.
આમ,$N_2O_3$ અને $N_2O_4$ સંયોજનોમાં $N-N$ બંધ છે.
આવા સંયોજનોની કુલ સંખ્યા $2$ છે.

(C) આ પ્રક્રિયા દ્વિતીયક આલ્કોહોલના એસિડ-ઉદ્દીપકીય નિર્જલીકરણ દ્વારા થાય છે.
$1$. $-OH$ સમૂહનું પ્રોટોનેશન થઈને એક સારું લિવિંગ ગ્રુપ $(-OH_2^+)$ બને છે.
$2$. પાણીના અણુના દૂર થવાથી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયનને વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયનમાં ફેરવવા માટે $1,2$-મિથાઈલ શિફ્ટ થાય છે.
$4$. અંતે,નજીકના કાર્બન પરથી ડિપ્રોટોનેશન ($H^+$ દૂર થવું) થવાથી સૌથી વધુ સ્થાયી,વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન (ઝેટસેવ નીપજ) બને છે.
આમ,મુખ્ય નીપજ $1,2,5$-ટ્રાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્સ-$1$-ઈન છે.

(C) પ્રક્રિયાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $4-$બ્રોમોટોલ્યુઈન ગરમીની હાજરીમાં $Cl_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $4-$બ્રોમોબેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડ $(Br-C_{6}H_{4}-CH_{2}Cl)$ બનાવે છે.
$2$. આ નીપજ ત્યારબાદ $CN^{-}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $4-$બ્રોમોફિનાઈલ એસિટોનાઈટ્રાઈલ $(Br-C_{6}H_{4}-CH_{2}CN)$ બનાવે છે.
$3$. અંતે,નાઈટ્રાઈલ સમૂહના એસિડ-ઉદ્દીપકીય જળવિભાજનથી $4-$બ્રોમોફિનાઈલ એસિટિક એસિડ $(Br-C_{6}H_{4}-CH_{2}COOH)$ મળે છે.
તેથી,પ્રારંભિક પદાર્થ '$A$' એ $4-$બ્રોમોટોલ્યુઈન છે.

(C) $1$. આઇસોબ્યુટીરાલ્ડિહાઇડ $((CH_{3})_{2}CHCHO)$ એ $K_{2}CO_{3}$ ની હાજરીમાં ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સંયોજન '$A$' આપે છે,જે $3$-હાઇડ્રોક્સી-$2,2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેનાલ $(HO-CH_{2}-C(CH_{3})_{2}-CHO)$ છે.
$2$. સંયોજન '$A$' એ $KCN$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સંયોજન '$B$' આપે છે,જે $2,4$-ડાયહાઇડ્રોક્સી-$3,3$-ડાયમિથાઈલબ્યુટેનિટ્રાઈલ $(HO-CH_{2}-C(CH_{3})_{2}-CH(OH)-CN)$ છે.
$3$. '$B$' નું જળવિભાજન કરવાથી અનુરૂપ કાર્બોક્સિલિક એસિડ,$2,4$-ડાયહાઇડ્રોક્સી-$3,3$-ડાયમિથાઈલબ્યુટેનોઈક એસિડ $(HO-CH_{2}-C(CH_{3})_{2}-CH(OH)-COOH)$ મળે છે.
$4$. આ હાઇડ્રોક્સી એસિડ આંતરઆણ્વીય ચક્રીયકરણ (લેક્ટોનાઇઝેશન) પામીને એક સ્થાયી લેક્ટોન બનાવે છે,જે $3$-હાઇડ્રોક્સી-$4,4$-ડાયમિથાઈલટેટ્રાહાઇડ્રોફ્યુરાન-$2$-ઓન છે (જે વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ છે).

(C) એનિલીનનું $HNO_3$ અને $H_2SO_4$ નો ઉપયોગ કરીને નાઈટ્રેશન કરવામાં આવે ત્યારે,એનિલીન પ્રોટોનેટેડ થઈને એનિલીનિયમ આયન $(C_6H_5NH_3^+)$ બનાવે છે,જે મેટા-નિર્દેશક છે.
જોકે,થોડા અપ્રૉટોનેટેડ એનિલીનની હાજરીને કારણે,ઓર્થો અને પેરા નીપજો પણ બને છે.
પ્રાયોગિક પરિણામો દર્શાવે છે કે $m$-નાઈટ્રોએનિલીન $(47\%)$ અને $p$-નાઈટ્રોએનિલીન $(51\%)$ મુખ્ય નીપજો છે.
આમ,વિધાન $(B)$ સાચું છે.
$HNO_3$ અને $H_2SO_4$ વચ્ચેની પ્રક્રિયામાં,$H_2SO_4$ એસિડ તરીકે અને $HNO_3$ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે:
$HNO_3 + H_2SO_4$ $\rightarrow H_2NO_3^+ + HSO_4^-$ $\rightarrow NO_2^+ + H_2O + HSO_4^-$.
આમ,વિધાન $(D)$ સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $(B)$ અને $(D)$ સાચા છે.

(C) કુદરતી રબર એ આઈસોપ્રીન $(2\text{-methyl-}1,3\text{-butadiene})$ નો રેખીય પોલિમર છે અને તેને $cis\text{-}1,4\text{-polyisoprene}$ પણ કહેવામાં આવે છે.
તે તેના ગૂંચળાદાર બંધારણને કારણે સ્થિતિસ્થાપક ગુણધર્મો ધરાવે છે.
$cis\text{-polyisoprene}$ ના અણુઓ વિવિધ સાંકળોના બનેલા હોય છે જે નિર્બળ વાન્ડર વાલ્સ આંતરક્રિયાઓ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,મજબૂત ધ્રુવીય આંતરક્રિયાઓ દ્વારા નહીં.
તેથી,વિધાન $(A)$ સાચું છે,પરંતુ કારણ $(R)$ ખોટું છે.

(B) મંદ એસિડની હાજરીમાં સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું જળવિભાજન ગ્લુકોઝ $(A)$ અને ફ્રુક્ટોઝ $(B)$ આપે છે.
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_{2}O \xrightarrow{H^{+}} C_{6}H_{12}O_{6} (\text{ગ્લુકોઝ}) + C_{6}H_{12}O_{6} (\text{ફ્રુક્ટોઝ})$
ગ્લુકોઝ $(A)$ નું $HNO_{3}$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી સેકેરિક એસિડ (ગ્લુકેરિક એસિડ) મળે છે.
ફ્રુક્ટોઝ $(B)$ એ વામભ્રમણીય શર્કરા છે $([\alpha] = -92.4^{\circ})$.
આમ,ખાંડ $X$ એ સુક્રોઝ છે.

(C) Tegamet એ Cimetidine નું બ્રાન્ડ નામ છે. Cimetidine નું રાસાયણિક બંધારણ વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ છે.

(B) અભિસરણ દબાણનું સૂત્ર $\pi = CRT$ છે,જ્યાં $C$ એ મોલર સાંદ્રતા છે.
આપેલ છે: $\pi = 5.03 \times 10^{-3} \, bar$,$T = 300 \, K$,$R = 0.083 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1}$,$V = 0.5 \, L$.
મોલારિટી $C$ ની ગણતરી:
$C = \frac{\pi}{RT} = \frac{5.03 \times 10^{-3}}{0.083 \times 300} \approx 2.02 \times 10^{-4} \, mol \, L^{-1}$.
પ્રોટીનના મોલ $= C \times V = 2.02 \times 10^{-4} \times 0.5 = 1.01 \times 10^{-4} \, mol$.
પ્રોટીનનું આણ્વીય દળ $(M) = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલ}} = \frac{2.5}{1.01 \times 10^{-4}} \approx 24752 \, g \, mol^{-1}$.
ગ્લાયસીન $(C_2H_5NO_2)$ નું આણ્વીય દળ $= (2 \times 12) + (5 \times 1) + 14 + (2 \times 16) = 75 \, g \, mol^{-1}$.
ગ્લાયસીન એકમોની સંખ્યા $= \frac{24752}{75} \approx 330$.

(C) આપેલ છે:
$(1) \ Sn^{2+} + 2e^{-}$ $\rightarrow Sn, \ E^{\circ}_{1} = -0.140 \ V, \ \Delta G^{\circ}_{1} = -nFE^{\circ}_{1} = -2 \times F \times (-0.140) = +0.280F$
$(2) \ Sn^{4+} + 4e^{-}$ $\rightarrow Sn, \ E^{\circ}_{2} = 0.010 \ V, \ \Delta G^{\circ}_{2} = -nFE^{\circ}_{2} = -4 \times F \times (0.010) = -0.040F$
આપણે $Sn^{4+} + 2e^{-} \rightarrow Sn^{2+}$ માટે પોટેન્શિયલની જરૂર છે.
આ $(2) - (1)$ દ્વારા મેળવી શકાય છે:
$(Sn^{4+} + 4e^{-}) - (Sn^{2+} + 2e^{-}) \rightarrow Sn - Sn$
$Sn^{4+} + 2e^{-} \rightarrow Sn^{2+}$
$\Delta G^{\circ}_{3} = \Delta G^{\circ}_{2} - \Delta G^{\circ}_{1} = -0.040F - 0.280F = -0.320F$
કારણ કે $\Delta G^{\circ}_{3} = -nFE^{\circ}_{Sn^{4+}/Sn^{2+}}$,જ્યાં $n=2$:
$-2FE^{\circ}_{Sn^{4+}/Sn^{2+}} = -0.320F$
$E^{\circ}_{Sn^{4+}/Sn^{2+}} = 0.160 \ V = 16 \times 10^{-2} \ V$
મૂલ્ય $16$ છે.

(C) ક્ષય અચળાંક $\lambda = \frac{0.693}{t_{1/2}} = \frac{0.693}{200} \approx 0.003465 \ day^{-1}$.
સમય $t$ પર સક્રિયતા $A = A_0 e^{-\lambda t}$ દ્વારા મળે છે.
$\frac{A}{A_0} = e^{-\lambda t} = e^{-(0.693/200) \times 83} = e^{-0.2877}$.
વૈકલ્પિક રીતે,સૂત્ર $A = A_0 (1/2)^{t/t_{1/2}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{A}{A_0} = (0.5)^{83/200} = (0.5)^{0.415}$.
બંને બાજુ $\log$ લેતા: $\log(\frac{A}{A_0}) = 0.415 \times \log(0.5) = 0.415 \times (-0.301) \approx -0.1249$.
$\frac{A}{A_0} = \text{antilog}(-0.1249) = 10^{-0.1249} \approx 0.75$.
બાકી રહેલી ટકાવારી = $0.75 \times 100 = 75 \ \%$.

(C) $[Fe(CN)_6]^{4-}$: $Fe^{2+}$ એ $d^6$ છે,$CN^-$ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે,તેથી $t_{2g}^6 e_g^0$. ડાયામેગ્નેટિક.
$[Fe(CN)_6]^{3-}$: $Fe^{3+}$ એ $d^5$ છે,$CN^-$ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે,તેથી $t_{2g}^5 e_g^0$. પેરામેગ્નેટિક ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$[Ti(CN)_6]^{3-}$: $Ti^{3+}$ એ $d^1$ છે,તેથી $t_{2g}^1 e_g^0$. પેરામેગ્નેટિક ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$[Ni(CN)_4]^{2-}$: $Ni^{2+}$ એ $d^8$ છે,$CN^-$ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે,તેથી $dsp^2$ સંકરણ. ડાયામેગ્નેટિક.
$[Co(CN)_6]^{3-}$: $Co^{3+}$ એ $d^6$ છે,$CN^-$ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે,તેથી $t_{2g}^6 e_g^0$. ડાયામેગ્નેટિક.
તેથી,પેરામેગ્નેટિક સંકીર્ણોની સંખ્યા $2$ છે.

(D) $(a) \ [Co(NH_{3})_{4}Cl_{2}]Cl$ એ $[MA_{4}B_{2}]$ પ્રકારનું છે,જે $cis-trans$ સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$(b) \ [Co(NH_{3})_{5}Cl]Cl_{2}$ એ $[MA_{5}B]$ પ્રકારનું છે,જે $cis-trans$ સમઘટકતા દર્શાવતું નથી.
$(c) \ [Co(NH_{3})_{6}]Cl_{3}$ એ $[MA_{6}]$ પ્રકારનું છે,જે $cis-trans$ સમઘટકતા દર્શાવતું નથી.
$(d) \ [Co(NH_{3})_{5}Cl](NO_{3})_{2}$ અથવા $[Co(NH_{3})_{5}(NO_{3})]Cl(NO_{3})$ એ $[MA_{5}B]$ પ્રકારના છે,જે $cis-trans$ સમઘટકતા દર્શાવતા નથી.
તેથી,માત્ર એક જ સંકીર્ણ,$[Co(NH_{3})_{4}Cl_{2}]Cl$,$cis-trans$ સમઘટકતા દર્શાવે છે.