JEE Main 2019 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) હાઇડ્રોજન જેવા સ્પીસીઝમાં ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાનું સૂત્ર: $E_n = -13.6 \times \frac{Z^2}{n^2} \ eV$ છે.
$He^{+}$ આયન માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 2$ છે.
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ $n = 1$ છે,પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા $n = 2$ છે,અને બીજી ઉત્તેજિત અવસ્થા $n = 3$ છે.
સૂત્રમાં $Z = 2$ અને $n = 3$ મૂકતા:
$E_3 = -13.6 \times \frac{2^2}{3^2} \ eV$
$E_3 = -13.6 \times \frac{4}{9} \ eV$
$E_3 = -13.6 \times 0.4444 \ eV = -6.04 \ eV$.

(A) હેલોજનની હાઇડ્રોજન પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે કારણ કે હેલોજનની ઓક્સિડેશન શક્તિ ઘટે છે.
$F_2$ અંધારામાં પણ પ્રતિક્રિયા આપે છે,$Cl_2$ સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં પ્રતિક્રિયા આપે છે,અને $Br_2$ ને ગરમીની જરૂર પડે છે.
જોકે,$H_2$ અને $I_2$ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયા ધીમી અને પ્રતિવર્તી છે,જેને અસરકારક રીતે આગળ વધવા માટે ઉદ્દીપક (જેમ કે ઝીણા વિભાજિત પ્લેટિનમ અથવા નિકલ) અને ઊંચા તાપમાનની જરૂર પડે છે.

(D) વિઘટન માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ: $NH_4SH_{(s)} \leftrightarrow NH_{3(g)} + H_2S_{(g)}$
$NH_4SH$ ના પ્રારંભિક મોલ $= \frac{5.1 \ g}{51 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
વિઘટન પામેલા મોલ $= 30\% \times 0.1 \ mol = 0.03 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,ઉત્પન્ન થયેલા $NH_3$ ના મોલ $= 0.03 \ mol$ અને $H_2S$ ના મોલ $= 0.03 \ mol$.
તાપમાન $T = 327 + 273 = 600 \ K$.
$NH_3$ નું આંશિક દબાણ $(P_{NH_3})$ $= \frac{nRT}{V} = \frac{0.03 \times 0.082 \times 600}{3} = 0.492 \ atm$.
$H_2S$ નું આંશિક દબાણ $(P_{H_2S})$ $= \frac{nRT}{V} = \frac{0.03 \times 0.082 \times 600}{3} = 0.492 \ atm$.
$K_p = P_{NH_3} \times P_{H_2S} = 0.492 \times 0.492 \approx 0.242 \ atm^2$.

(C) સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ઓઝોન સ્તરનો ઘટાડો મુખ્યત્વે ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ દ્વારા થાય છે.
$CF_2Cl_2$ ફોટોલિસિસ દ્વારા ક્લોરિન મુક્ત મુલકો મુક્ત કરે છે,જે પછી ઓઝોન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
$HOCl$ પણ એક રિઝર્વર સ્પીસીઝ તરીકે કાર્ય કરે છે જે ફોટોલિસિસ પર સક્રિય મુલકો મુક્ત કરે છે.
વિકલ્પ $C$ એવી પ્રક્રિયા દર્શાવે છે જે સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ઓઝોન ઘટાડાની પ્રમાણભૂત પદ્ધતિનો ભાગ નથી.

(C) તત્વ $X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $71$ છે. આ તત્વ (લ્યુટેશિયમ) ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Xe]4f^{14} 5d^1 6s^2$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જાના વધતા ક્રમમાં કક્ષકોમાં ભરાય છે.
$Z = 71$ માટે,ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^{10} 4p^6 5s^2 4d^{10} 5p^6 6s^2 4f^{14} 5d^1$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન ($71^{st}$ ઇલેક્ટ્રોન) $5d$ કક્ષકમાં દાખલ થાય છે.

(D) એન્ટ્રોપી ફેરફાર $(\Delta S)$ વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં થતા ફેરફાર સાથે સંબંધિત છે. વાયુરૂપ મોલની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાથી એન્ટ્રોપીમાં ઘટાડો (ઋણ ફેરફાર) થાય છે.
$A$: $CaSO_{4(s)} \to CaO_{(s)} + SO_{3(g)}$ (વાયુરૂપ મોલ $0$ થી વધીને $1$ થાય છે,$\Delta S > 0$)
$B$: $CO_{2(s)} \to CO_{2(g)}$ (ઘનમાંથી વાયુમાં રૂપાંતર,$\Delta S > 0$)
$C$: $I_{2(s)} \to I_{2(aq)}$ (ઘનમાંથી જલીય દ્રાવણમાં રૂપાંતર,$\Delta S > 0$)
$D$: $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \to 2NH_{3(g)}$ (વાયુરૂપ મોલ $4$ થી ઘટીને $2$ થાય છે,$\Delta S < 0$)
તેથી,એમોનિયાનું સંશ્લેષણ એન્ટ્રોપીમાં ઘટાડો દર્શાવે છે.

(C) સંકોચન દરમિયાન વાયુ પર થયેલ કાર્ય $W = -P_{ext} \Delta V$ છે.
પ્રક્રિયા સમતાપી હોવાથી,વાયુ દ્વારા મુક્ત થતી ઉષ્મા એ આસપાસ પર થયેલા કાર્યના મૂલ્ય જેટલી હોય છે,$q = P_{ext} \Delta V$.
આપેલ છે કે $P_{ext} = 4\, Nm^{-2}$,$V_1 = 5\, m^3$,અને $V_2 = 1\, m^3$,તેથી કદમાં ફેરફાર $\Delta V = V_1 - V_2 = 5 - 1 = 4\, m^3$ છે.
આમ,$q = 4\, Nm^{-2} \times 4\, m^3 = 16\, J$.
આ ઉષ્માનો ઉપયોગ $24\, J\, mol^{-1}\, K^{-1}$ મોલર ઉષ્માધારિતા ધરાવતા $1\, mole$ $Al$ ને ગરમ કરવા માટે થાય છે.
સૂત્ર $q = n C \Delta T$ નો ઉપયોગ કરતા,$\Delta T = \frac{q}{n C}$ મળે.
$\Delta T = \frac{16}{1 \times 24} = \frac{2}{3}\, K$.

(D) $Na_{(s)} + (x + y)NH_3 \to Na^{+}(NH_3)_x + e^-(NH_3)_y$
દ્રાવણનો ઘેરો વાદળી રંગ એમોનિયેટેડ ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે હોય છે,જે દ્રશ્યમાન વર્ણપટના લાલ વિસ્તારમાં પ્રકાશનું શોષણ કરે છે.

(A) આ પ્રક્રિયા આંતર-આણ્વીય એલ્ડૉલ સંઘનન અને ત્યારબાદ નિર્જલીકરણની છે.
$1$. બેઝ $NaOEt$ એસ્ટરની બાજુમાં રહેલા મિથિલીન સમૂહમાંથી $\alpha$-હાઇડ્રોજન દૂર કરીને એનોલેટ બનાવે છે.
$2$. આ એનોલેટ સાયક્લોપેન્ટેનોન વલયના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેનાથી બાયસાઇક્લિક $\beta$-હાઇડ્રોક્સી એસ્ટર મધ્યવર્તી સંયોજન બને છે.
$3$. ગરમ કરવાથી $(\Delta)$,મધ્યવર્તી સંયોજન નિર્જલીકરણ ($H_2O$ દૂર થવું) પામીને સ્થાયી સંયુગ્મિત $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત એસ્ટર બનાવે છે.
$4$. બનતું બંધારણ બાયસાઇક્લો[$4.3$.$0$]નોનેન વ્યુત્પન્ન છે જેમાં વલયના જોડાણ પર દ્વિબંધ છે,જે વિકલ્પ $A$ ને અનુરૂપ છે.

(D) $IUPAC$ નામ નક્કી કરવા માટે,આ પગલાં અનુસરો:
$1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા ઓળખો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટિન છે.
$2$. શૃંખલાને એ છેડેથી નંબર આપો જે દ્વિબંધને સૌથી ઓછો ક્રમ આપે. ડાબેથી જમણે નંબર આપતા દ્વિબંધ $2$ નંબર પર આવે છે.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $3$ નંબર પર મિથાઈલ ગ્રુપ અને $4$ નંબર પર બ્રોમો ગ્રુપ છે.
$4$. આને જોડતા: નામ $4-$બ્રોમો$-3-$મિથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈન થાય છે.

(B) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ ની રચનામાં,ચાર ટર્મિનલ $B-H$ બંધો હોય છે,જે દરેક $2$-સેન્ટર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન $(2c-2e^-)$ બંધ છે.
તેમાં બે બ્રિજિંગ $B-H-B$ બંધો હોય છે,જે દરેક $3$-સેન્ટર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન $(3c-2e^-)$ બંધ છે.
આમ,$2c-2e^-$ બંધોની સંખ્યા $4$ છે અને $3c-2e^-$ બંધોની સંખ્યા $2$ છે.

(A) પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$5C_2O_4^{2-} + 2MnO_4^- + 16H^{+} \to 10CO_2 + 2Mn^{2+} + 8H_2O$
આ પ્રક્રિયામાં,ઓક્ઝેલેટ આયન $(C_2O_4^{2-})$ નું $CO_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
ઓક્સિડેશન માટેની અર્ધ-પ્રક્રિયા છે:
$C_2O_4^{2-} \to 2CO_2 + 2e^-$
આ દર્શાવે છે કે જ્યારે $CO_2$ ના $2$ અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે ત્યારે $2$ ઇલેક્ટ્રોન મુક્ત થાય છે.
તેથી,$CO_2$ ના એક અણુના ઉત્પાદન માટે સંકળાયેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $2/2 = 1$ છે.

(C) ધારો કે રેખા $\frac{x - 4}{2} = \frac{y - 5}{2} = \frac{z - 3}{1} = \lambda$ પરનું સામાન્ય બિંદુ $(2\lambda + 4, 2\lambda + 5, \lambda + 3)$ છે.
આ બિંદુ સમતલ $x + y + z = 2$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે યામને સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ છીએ:
$(2\lambda + 4) + (2\lambda + 5) + (\lambda + 3) = 2$
$5\lambda + 12 = 2$
$5\lambda = -10 \implies \lambda = -2$.
$\lambda = -2$ ને યામમાં મૂકતા,આપણને છેદબિંદુ $P = (2(-2) + 4, 2(-2) + 5, -2 + 3) = (0, 1, 1)$ મળે છે.
હવે,આપણે તપાસીએ છીએ કે કઈ રેખા બિંદુ $(0, 1, 1)$ માંથી પસાર થાય છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $\frac{0 - 1}{1} = -1$,$\frac{1 - 3}{2} = -1$,$\frac{1 + 4}{-5} = -1$.
બધા ગુણોત્તર $-1$ સમાન હોવાથી,બિંદુ $(0, 1, 1)$ વિકલ્પ $C$ માં આપેલી રેખા પર આવેલું છે.

(B) સાચી જોડણી નીચે મુજબ છે:
$(a)$ $H_2O :$ ખાંડ $\rightarrow$ $q.$ સ્ફટિકીકરણ (ખાંડને પાણીમાંથી સ્ફટિકીકરણ દ્વારા શુદ્ધ કરવામાં આવે છે).
$(b)$ $H_2O :$ એનિલીન $\rightarrow$ $r.$ વરાળ નિસ્યંદન (એનિલીન વરાળમાં બાષ્પશીલ છે અને તેને વરાળ નિસ્યંદન દ્વારા પાણીમાંથી અલગ કરવામાં આવે છે).
$(c)$ $H_2O :$ ટોલ્યુઈન $\rightarrow$ $s.$ વિભેદક નિષ્કર્ષણ (ટોલ્યુઈન એ પાણી સાથે મિશ્ર ન થઈ શકે તેવું કાર્બનિક દ્રાવક છે અને તેને સેપરેટિંગ ફનલનો ઉપયોગ કરીને અલગ કરી શકાય છે).
આમ,સાચી જોડણી $a-q, b-r, c-s$ છે.

(A) એરોમેટિકતા નક્કી કરવા માટે,આપણે ચક્રીય,સમતલીય,સંપૂર્ણ સંયુગ્મિત પ્રણાલી અને $(4n+2) \pi$ ઇલેક્ટ્રોન તપાસીએ છીએ.
$(a)$ સાયક્લોપ્રોપેનાઇલ કેટાયન: $2 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(n=0)$,ચક્રીય,સમતલીય,સંયુગ્મિત. તે એરોમેટિક છે.
$(b)$ સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઇલ કેટાયન: $4 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન ($n=1$ એન્ટીએરોમેટિક માટે),ચક્રીય,સમતલીય,સંયુગ્મિત. તે એન્ટીએરોમેટિક છે.
$(c)$ સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયનાઇલ એનાયન: $8 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન,તે એન્ટીએરોમેટિક છે.
$(d)$ સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયન: તેમાં $sp^3$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન પરમાણુ છે,તેથી તે સતત ચક્રીય સંયુગ્મનના અભાવે નોન-એરોમેટિક છે.
તેથી,$(b)$,$(c)$ અને $(d)$ એરોમેટિક નથી.

(C) $NaH$ (સોડિયમ હાઇડ્રાઇડ) એ સોડિયમમાંથી હાઇડ્રોજનમાં ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણ દ્વારા બને છે,જેના પરિણામે આયનીય લેટીસ બંધારણ રચાય છે. તેથી,તેને ક્ષારીય અથવા આયનીય હાઇડ્રાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) પ્રવાહીમાં વાયુઓની દ્રાવ્યતા તાપમાન વધવાની સાથે ઘટે છે.
તેથી,ગરમ પાણીની સરખામણીમાં ઠંડું પાણી ઓગળેલા ઓક્સિજનની વધુ સાંદ્રતા ધરાવી શકે છે.
ઠંડા પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજન $(DO)$ ની સાંદ્રતા $10 \ ppm$ સુધી પહોંચી શકે છે.

(D) $H_2$ પેટ્રોલની તુલનામાં ઓછા પ્રદૂષકો ઉત્પન્ન કરે છે કારણ કે તેના દહનથી $CO$ કે $CO_2$ ઉત્પન્ન થતા નથી.
$(b)$ સમાન ઊર્જા માટે સંકુચિત ડાયહાઇડ્રોજનનો સિલિન્ડર પેટ્રોલ ટેન્ક કરતા $\sim 30$ ગણો ભારે હોય છે.
$(c)$ ડાયહાઇડ્રોજનને સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહવા માટે $NaNi_5$ જેવી ધાતુ મિશ્રધાતુઓની ટાંકીઓ વપરાય છે.
$(d)$ પ્રવાહી ડાયહાઇડ્રોજનની પ્રતિ ગ્રામ ઊર્જા $142 \ kJ$ છે,જ્યારે $LPG$ માટે તે $50 \ kJ$ છે. તેથી વિધાન $(d)$ ખોટું છે.
આમ,વિધાનો $(a), (b)$ અને $(c)$ સાચા છે.

(D) રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$2NaHCO_3 + H_2C_2O_4 \to Na_2C_2O_4 + 2H_2O + 2CO_2$
ધારો કે $NaHCO_3$ નું દળ $x \ g$ છે. તો $H_2C_2O_4$ નું દળ $(10 - x) \ g$ થશે.
$NaHCO_3$ ના મોલ = $\frac{x}{84}$.
$H_2C_2O_4$ ના મોલ = $\frac{10 - x}{90}$.
$2 \ mol$ $NaHCO_3$ એ $1 \ mol$ $H_2C_2O_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,તેથી સીમિત પ્રક્રિયક $CO_2$ નું ઉત્પાદન નક્કી કરે છે.
ધારો કે $NaHCO_3$ સીમિત પ્રક્રિયક છે,$n_{CO_2} = n_{NaHCO_3} = \frac{x}{84}$.
આપેલ છે કે $n_{CO_2} = \frac{0.25 \ L}{25.0 \ L \ mol^{-1}} = 0.01 \ mol$.
$\frac{x}{84} = 0.01 \implies x = 0.84 \ g$.
$NaHCO_3$ ની ટકાવારી = $\frac{0.84 \ g}{10 \ g} \times 100 = 8.4\%$.

(A) ઉભયગુણી પદાર્થ એ છે જે એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે.
$Be(OH)_2$ પ્રકૃતિમાં ઉભયગુણી છે કારણ કે તે ક્ષાર અને પાણી બનાવવા માટે એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
$Be(OH)_2 + 2HCl \rightarrow BeCl_2 + 2H_2O$ (બેઇઝ તરીકે વર્તે છે)
$Be(OH)_2 + 2NaOH \rightarrow Na_2[Be(OH)_4]$ (એસિડ તરીકે વર્તે છે)
$Mg(OH)_2$,$Ca(OH)_2$ અને $Sr(OH)_2$ જેવા અન્ય હાઇડ્રોક્સાઇડ બેઝિક પ્રકૃતિના હોય છે.

(D) ફોટોકેમિકલ સ્મોગ નાઈટ્રોજન ઓક્સાઈડ અને હાઈડ્રોકાર્બન પર સૂર્યપ્રકાશની અસરથી બને છે. તે ફોર્માલ્ડિહાઈડ,એક્રોલીન અને પેરોક્સિએસીટાઇલ નાઈટ્રેટ $(PAN)$ જેવા ગૌણ પ્રદૂષકો ઉત્પન્ન કરે છે,જે આંખમાં તીવ્ર બળતરા પેદા કરે છે.

(C) $C, H,$ અને $N$ ધરાવતા કાર્બનિક સંયોજનનું દહન નીચે મુજબ થાય છે:
$C_xH_yN_z + (x + y/4) O_2 \rightarrow x CO_2 + (y/2) H_2O + (z/2) N_2$
અહીં $x = 6$ ($CO_2$ ના મોલ),$y/2 = 4$ ($H_2O$ ના મોલ),અને $z/2 = 1$ ($N_2$ ના મોલ) આપેલ છે.
$x = 6$ પરથી,આપણને $6$ કાર્બન પરમાણુઓ મળે છે.
$y/2 = 4$ પરથી,આપણને $y = 8$ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ મળે છે.
$z/2 = 1$ પરથી,આપણને $z = 2$ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ મળે છે.
આમ,સંયોજનનું સૂત્ર $C_6H_8N_2$ છે.

(A) વિયોજન પ્રક્રિયા $2NH_{3(g)} \rightleftharpoons N_{2(g)} + 3H_{2(g)}$ છે.
આ વિયોજન માટે સંતુલન અચળાંક $K'_p = \frac{1}{K_p}$ છે.
ધારો કે $NH_3$ નું પ્રારંભિક દબાણ $P$ છે. સંતુલન સમયે,$NH_3$ નું દબાણ $P_{NH_3} = P - 2x$,$P_{N_2} = x$,અને $P_{H_2} = 3x$ છે.
$P_{NH_3} \ll P_{total}$ હોવાથી,આપણે $P_{NH_3} \approx P$ લઈ શકીએ.
કુલ દબાણ $P = P_{NH_3} + P_{N_2} + P_{H_2} \approx P + 4x$.
$K'_p = \frac{P_{N_2} \times P_{H_2}^3}{P_{NH_3}^2} = \frac{27x^4}{P^2}$.
આમ,$x^4 = \frac{P^2}{27K_p}$.
આમ,એમોનિયાનું આંશિક દબાણ $P_{NH_3} = \frac{3^{3/2}K_p^{1/2}P^2}{16}$ મળે છે.

(A) જ્યારે સમાન દળ અને સમાન ઉષ્મા ધારિતા $C_p$ ધરાવતા બે બ્લોકને $T_1$ અને $T_2$ તાપમાને સંપર્કમાં લાવવામાં આવે,ત્યારે અંતિમ સંતુલન તાપમાન $T_f = \frac{T_1 + T_2}{2}$ થાય છે.
પ્રથમ બ્લોક માટે એન્ટ્રોપીમાં ફેરફાર $\Delta S_1 = C_p \ln \left( \frac{T_1 + T_2}{2T_1} \right)$ છે.
બીજા બ્લોક માટે એન્ટ્રોપીમાં ફેરફાર $\Delta S_2 = C_p \ln \left( \frac{T_1 + T_2}{2T_2} \right)$ છે.
કુલ એન્ટ્રોપી ફેરફાર $\Delta S_{total} = C_p \ln \left( \frac{(T_1 + T_2)^2}{4T_1T_2} \right) = 2C_p \ln \left( \frac{T_1 + T_2}{2\sqrt{T_1T_2}} \right)$ થાય છે.

(D) સંતુલનની સ્થિતિ ${\Delta_r}{G^o} = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમીકરણને શૂન્ય સાથે સરખાવતા: $120 - \frac{3}{8} \ T = 0$.
$T$ માટે ઉકેલતા: $T = \frac{120 \times 8}{3} = 320 \ K$.
$T < 320 \ K$ માટે,${\Delta_r}{G^o} > 0$,જે સૂચવે છે કે પ્રક્રિયા પુરોગામી દિશામાં સ્વયંભૂ નથી અને $X$ મુખ્ય ઘટક છે.
$T > 320 \ K$ માટે,${\Delta_r}{G^o} < 0$,જે સૂચવે છે કે પ્રક્રિયા પુરોગામી દિશામાં સ્વયંભૂ છે અને $Y$ મુખ્ય ઘટક છે.
વિકલ્પો તપાસતા:
$A$: $T = 300 \ K < 320 \ K$,તેથી $X$ મુખ્ય છે.
$B$: $T = 280 \ K < 320 \ K$,તેથી $X$ મુખ્ય છે.
$C$: $T = 350 \ K > 320 \ K$,તેથી $Y$ મુખ્ય છે.
$D$: $T = 315 \ K < 320 \ K$,તેથી $X$ મુખ્ય છે.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.

(A) તરંગલંબાઇ $\lambda = 900 \ nm = 9 \times 10^{-7} \ m$ છે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુ માટે રિડબર્ગ સૂત્ર: $\frac{1}{\lambda} = R_H \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$.
પાશ્ચન શ્રેણી માટે $n_1 = 3$ છે. કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{9 \times 10^{-7}} = 1.097 \times 10^7 \left( \frac{1}{3^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$.
આ ગણતરી દર્શાવે છે કે $900 \ nm$ એ ઇન્ફ્રારેડ વિસ્તારમાં આવે છે,જે પાશ્ચન શ્રેણી $(n_1 = 3)$ ને અનુરૂપ છે.

(B) ક્લોરાઇડના જળવિભાજન માટે મધ્યસ્થ પરમાણુ પર ખાલી $d$-કક્ષકની હાજરી જરૂરી છે,જે પાણીના અણુના ઓક્સિજન પરમાણુ પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે.
$CCl_4$ માં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ બીજા આવર્તનો છે અને તેની પાસે કોઈ ખાલી $d$-કક્ષકો નથી.
તેથી,$CCl_4$ નું જળવિભાજન થઈ શકતું નથી.

(A) સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા વધે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં ઘટે છે.
કાર્બન $(C)$ આવર્ત $2$,સમૂહ $14$ માં છે.
સલ્ફર $(S)$ આવર્ત $3$,સમૂહ $16$ માં છે.
એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ આવર્ત $3$,સમૂહ $13$ માં છે.
સીઝિયમ $(Cs)$ આવર્ત $6$,સમૂહ $1$ માં છે.
તેમના સ્થાનને આધારે,$C$ સૌથી નાનો છે.
$S$ અને $Al$ આવર્ત $3$ માં છે,જેમાં $Al > S$ થાય.
$Cs$ આવર્ત $6$ માં હોવાથી સૌથી મોટો છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $C < S < Al < Cs$ છે.

(B) આપેલ છે કે $q$ અસત્ય $(F)$ છે અને વિધાન $(p \wedge q) \leftrightarrow r$ સત્ય $(T)$ છે.
$q$ એ $F$ હોવાથી,$p$ ના સત્યાર્થ મૂલ્યને ધ્યાનમાં લીધા વિના $(p \wedge q)$ એ $F$ થશે.
દ્વિ-શરતી વિધાન $(p \wedge q) \leftrightarrow r$ સત્ય હોવા માટે,$r$ નું સત્યાર્થ મૂલ્ય $(p \wedge q)$ જેવું જ હોવું જોઈએ.
તેથી,$r$ એ $F$ હોવું જોઈએ.
હવે $q = F$ અને $r = F$ સાથે વિકલ્પો તપાસતા:
વિકલ્પ $A$: $(p \vee F) \to (p \wedge F) \equiv p \to F \equiv \neg p$. આ નિત્યસત્ય નથી.
વિકલ્પ $B$: $(p \wedge F) \to (p \vee F) \equiv F \to p$. પૂર્વગ $F$ હોવાથી,આ ગર્ભિતાર્થ હંમેશા $T$ છે. તેથી,તે નિત્યસત્ય છે.
વિકલ્પ $C$: $p \wedge F \equiv F$. આ વિરોધાભાસ છે.
વિકલ્પ $D$: $p \vee F \equiv p$. આ $p$ ના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે.

(C) સૌ પ્રથમ,આપણે અસમતા $x^2 + 30 \le 11x$ ઉકેલીને અંતરાલ $S$ નક્કી કરીએ છીએ.
$x^2 - 11x + 30 \le 0$
$(x - 5)(x - 6) \le 0$
આનો અર્થ એ છે કે $x \in [5, 6]$.
હવે,આપણે $f(x) = 3x^3 - 18x^2 + 27x - 40$ ના નિર્ણાયક બિંદુઓ શોધીએ.
$f'(x) = 9x^2 - 36x + 27 = 9(x^2 - 4x + 3) = 9(x - 1)(x - 3)$.
નિર્ણાયક બિંદુઓ $x = 1$ અને $x = 3$ છે. આમાંથી કોઈ પણ બિંદુ અંતરાલ $[5, 6]$ માં નથી.
કારણ કે $x > 3$ માટે $f'(x) > 0$ છે,તેથી વિધેય $f(x)$ અંતરાલ $[5, 6]$ પર સતત વધતું વિધેય છે.
તેથી,મહત્તમ કિંમત જમણી બાજુના અંતિમ બિંદુ $x = 6$ પર મળે છે.
$f(6) = 3(6)^3 - 18(6)^2 + 27(6) - 40$
$f(6) = 3(216) - 18(36) + 162 - 40$
$f(6) = 648 - 648 + 162 - 40 = 122$.

(C) પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થવા માટે ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જાનો ફેરફાર $\Delta G^o$ ઋણ હોવો જોઈએ.
સંબંધ $\Delta G^o = \Delta H^o - T \Delta S^o$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સંતુલન સમયે,$\Delta G^o = 0$,તેથી $T = \frac{\Delta H^o}{\Delta S^o}$.
આપેલ છે કે $\Delta H^o = 491.1 \ kJ \ mol^{-1} = 491100 \ J \ mol^{-1}$ અને $\Delta S^o = 198.0 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
$T = \frac{491100 \ J \ mol^{-1}}{198.0 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}} = 2480.3 \ K$.
તેથી,$2480.3 \ K$ થી વધુ તાપમાને પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ બનશે.

(A) પ્રમાણિત ગિબ્સ ઉર્જાનું સમીકરણ $\Delta G^{o} = \Delta H^{o} - T\Delta S^{o}$ છે.
આપેલ સમીકરણ $\Delta G^{o} = A - BT$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = \Delta H^{o}$ અને $B = \Delta S^{o}$ મળે છે.
ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા માટે,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H^{o}$ ધન હોય છે,જેનો અર્થ છે કે $A > 0$.
ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા માટે,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H^{o}$ ઋણ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે $A < 0$.
તેથી,જો $A > 0$ હોય તો પ્રક્રિયા ઉષ્માશોષક છે.

(A) ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતો હાઇડ્રાઇડ તે છે જેની પાસે સામાન્ય સહસંયોજક બંધ બનાવવા માટે પૂરતા ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી,સામાન્ય રીતે મધ્યસ્થ પરમાણુની સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ કરતા ઓછા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$B_2H_6$,$GaH_3$,અને $AlH_3$ એ ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતા હાઇડ્રાઇડ છે કારણ કે મધ્યસ્થ પરમાણુઓ ($B$,$Ga$,$Al$) પાસે અપૂર્ણ અષ્ટક છે.
$SiH_4$ એ સમૂહ $14$ નો હાઇડ્રાઇડ છે જ્યાં મધ્યસ્થ સિલિકોન પરમાણુ પાસે પૂર્ણ અષ્ટક ($8$ ઇલેક્ટ્રોન) છે,જે તેને ઇલેક્ટ્રોન-ચોક્કસ હાઇડ્રાઇડ બનાવે છે,ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતો નથી.

(C) આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણે જતાં વિદ્યુતઋણતા સામાન્ય રીતે વધે છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં ઘટે છે.
આપેલ જોડીઓની સરખામણી:
$(A)$ $Te$ $(2.1)$ અને $Xe$ $(2.6)$: $Xe > Te$,તેથી $Te > Xe$ ખોટું છે.
$(B)$ $Ga$ $(1.8)$ અને $Ge$ $(2.0)$: $Ge > Ga$,તેથી $Ga > Ge$ ખોટું છે.
$(C)$ $Si$ $(1.9)$ અને $Al$ $(1.6)$: $Si > Al$ સાચું છે.
$(D)$ $P$ $(2.1)$ અને $S$ $(2.5)$: $S > P$,તેથી $P > S$ ખોટું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $v$ એ ફોટોઈલેક્ટ્રોનનો વેગ છે.
આઈન્સ્ટાઈનના ફોટોઈલેક્ટ્રિક સમીકરણ મુજબ:
$hv = hv_0 + KE$
$hv - hv_0 = \frac{1}{2}mv^2$
$2h(v - v_0) = mv^2$
આના પરથી,વેગ $v$ એ $(v - v_0)^{\frac{1}{2}}$ ના પ્રમાણમાં છે:
$v = \sqrt{\frac{2h(v - v_0)}{m}} \propto (v - v_0)^{\frac{1}{2}}$
આને ડી બ્રોગ્લી સમીકરણમાં મૂકતા:
$\lambda = \frac{h}{mv} \propto \frac{1}{(v - v_0)^{\frac{1}{2}}}$
આમ,$\lambda \propto \frac{1}{(v - v_0)^{\frac{1}{2}}}$.

(B) $Acid \ rain$ માં $H_2SO_4$ અને $HNO_3$ હોય છે,જે $Taj \ Mahal$ ના આરસપહાણમાં રહેલા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
આ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાને કારણે સ્મારકનું ક્ષરણ અને વિકૃતિકરણ થાય છે.

(C) પાણીના સ્વયં-આયનીકરણ માટે સંતુલન અચળાંક $K_w = [H_3O^+][OH^-] = 10^{-14}$ છે ($298 \ K$ તાપમાને).
પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જા ફેરફાર અને સંતુલન અચળાંક વચ્ચેનો સંબંધ $\Delta G^o = -2.303RT \log K_{eq}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta G^o = -2.303 \times 8.314 \times 10^{-3} \ kJ \ K^{-1} \ mol^{-1} \times 298 \ K \times \log(10^{-14})$.
$\Delta G^o = -2.303 \times 8.314 \times 10^{-3} \times 298 \times (-14) \ kJ \ mol^{-1}$.
$\Delta G^o \approx 79.88 \ kJ \ mol^{-1} \approx 80 \ kJ \ mol^{-1}$.

(D) $I$. $Na_2CO_3 \cdot 10H_2O$ (વોશિંગ સોડા) સોલ્વે પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે $(I-C)$.
$II$. $Mg(HCO_3)_2$ પાણીમાં કામચલાઉ કઠિનતા પેદા કરે છે $(II-D)$.
$III$. $NaOH$ કાસ્ટનર-કેલનર પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે $(III-B)$.
$IV$. $Ca_3Al_2O_6$ (ટ્રાયકેલ્શિયમ એલ્યુમિનેટ) એ પોર્ટલેન્ડ સિમેન્ટનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે $(IV-A)$.
તેથી,સાચી જોડ $I-C, II-D, III-B, IV-A$ છે.

(A) પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે:
$1$. આલ્કીન પર $HCl$ નો માર્કોવનીકોવનો ઉમેરો: $H^+$ દ્વિબંધના છેડાના કાર્બન પર ઉમેરાઈને બેન્ઝીન વલયની નજીકના કાર્બન પર વધુ સ્થાયી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
$2$. આંતર-આણ્વીય ફ્રીડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન: બનેલો દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન ઇલેક્ટ્રોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને ફીનોલ વલયના ઓર્થો સ્થાન પર હુમલો કરે છે ($-OH$ સમૂહની સક્રિયતાને કારણે),જેનાથી બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ પાંચ-સભ્યનું વલય બને છે.

(C) વાતાવરણમાં $SO_2$ ની હાજરી એક જાણીતું પ્રદૂષક છે જે વનસ્પતિના દેહધર્મવિજ્ઞાનને અસર કરે છે. $SO_2$ ની વધુ સાંદ્રતા ફૂલની કળીઓમાં જડતા પેદા કરે છે,જેના કારણે તે ખરી પડે છે.

(C) ધારો કે $p$ એ વિધાન "બે સંખ્યાઓ સમાન નથી" છે અને $q$ એ વિધાન "તેમના વર્ગ સમાન નથી" છે.
આપેલ વિધાન $p \to q$ સ્વરૂપમાં છે.
$p \to q$ નો પ્રતિ-ધન $\sim q \to \sim p$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
અહીં,$\sim q$ એટલે "બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન છે" અને $\sim p$ એટલે "તે સંખ્યાઓ સમાન છે".
તેથી,પ્રતિ-ધન "જો બે સંખ્યાઓના વર્ગ સમાન છે,તો તે સંખ્યાઓ સમાન છે" થાય છે.

(D) એસિડિક પ્રબળતા $\propto$ સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા.
ઋણ વીજભાર ધરાવતા કાર્બન પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા પર સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા આધાર રાખે છે.
વિદ્યુતઋણતાનો ક્રમ $sp$ કાર્બન ($50\% \ s$-લક્ષણ) > $sp^2$ કાર્બન ($33.3\% \ s$-લક્ષણ) > $sp^3$ કાર્બન ($25\% \ s$-લક્ષણ) છે.
$1$. $CH \equiv CH$ (ઇથાઇન) માં $sp$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન છે.
$2$. $CH_3 - C \equiv CH$ (પ્રોપાઇન) માં એક $sp$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન છે,પરંતુ મિથાઇલ $(CH_3)$ સમૂહ ઇલેક્ટ્રોન-દાતા ($+I$ અસર) છે,જે ઇથાઇનની સરખામણીમાં સંયુગ્મી બેઇઝને અસ્થિર બનાવે છે.
$3$. $CH_2 = CH_2$ (ઇથીન) માં $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન છે,જે $sp$ કાર્બન કરતા ઓછા વિદ્યુતઋણ છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ $CH \equiv CH > CH_3 - C \equiv CH > CH_2 = CH_2$ છે.

(A) પ્રક્રિયા $A + 2B \rightleftharpoons 2C + D$ છે.
શરૂઆતમાં,ધારો કે $A$ ની સાંદ્રતા $a$ અને $B$ ની $1.5a$ છે.
સંતુલન સમયે,સાંદ્રતા છે: $[A] = a - x$,$[B] = 1.5a - 2x$,$[C] = 2x$,અને $[D] = x$.
સંતુલન સમયે $[A] = [B]$ આપેલ છે:
$a - x = 1.5a - 2x$
$x = 0.5a$,જેનો અર્થ છે કે $a = 2x$.
$a = 2x$ ને સંતુલન સાંદ્રતામાં મૂકતા:
$[A] = 2x - x = x$
$[B] = 1.5(2x) - 2x = 3x - 2x = x$
$[C] = 2x$
$[D] = x$
સંતુલન અચળાંક $K$ નીચે મુજબ છે:
$K = \frac{[C]^2 [D]}{[A] [B]^2} = \frac{(2x)^2 (x)}{(x) (x)^2} = \frac{4x^2 \cdot x}{x^3} = \frac{4x^3}{x^3} = 4$.

(D) $DIBAL-H$ (ડાયઆઈસોબ્યુટાઈલ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ) એક પસંદગીયુક્ત રિડક્શનકર્તા છે. આપેલ અણુમાં,તે નાઈટ્રાઈલ $(-CN)$ સમૂહ અને એસ્ટર (લેક્ટોન) સમૂહ બંનેનું રિડક્શન કરે છે. જળવિભાજન પછી નાઈટ્રાઈલ સમૂહનું આલ્ડિહાઈડમાં રિડક્શન થાય છે અને એસ્ટર સમૂહનું પણ આલ્ડિહાઈડમાં રિડક્શન થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં $-CN$ સમૂહનું $-CHO$ માં રિડક્શન અને લેક્ટોન વલયનું ખુલવું સામેલ છે,જેનાથી હાઈડ્રોક્સી-આલ્ડિહાઈડ બંધારણ બને છે. સાચી નીપજ વિકલ્પ $D$ માં દર્શાવેલ છે.

(B) ધાતુ $Rb$ (રૂબિડિયમ) વધારાની હવામાં પ્રક્રિયા કરીને સુપરઓક્સાઈડ $X = RbO_2$ બનાવે છે.
$RbO_2$ નું પાણી સાથે જળવિભાજન નીચે મુજબ થાય છે: $2RbO_2 + 2H_2O \to 2RbOH + H_2O_2 + O_2 \uparrow$.
આમ,તે ધાતુ $Rb$ છે.

(A) ફોટોકેમિકલ સ્મોગ સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં નાઈટ્રોજનના ઓક્સાઈડ $(NO_x)$,અસ્થિર કાર્બનિક સંયોજનો $(VOCs)$ અને ઓઝોન $(O_3)$ ની પ્રતિક્રિયા દ્વારા રચાય છે.
$N_2$ એ એક નિષ્ક્રિય વાયુ છે જે વાતાવરણના આશરે $78\%$ ભાગમાં હોય છે અને તે ફોટોકેમિકલ સ્મોગના નિર્માણમાં પરિણમતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓમાં ભાગ લેતું નથી.

(A) આદર્શ વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જા $U$ એ માત્ર તાપમાનનું વિધેય છે $(U = f(T))$.
$C_P$ અને $C_V$ એ મોલર ઉષ્મા ધારિતા છે જે,આદર્શ વાયુ માટે,દબાણ $P$ અને કદ $V$ થી સ્વતંત્ર હોય છે.
ડાયએટોમિક વાયુ માટે $C_V$ ઊંચા તાપમાને વાઇબ્રેશનલ ડિગ્રી ઓફ ફ્રીડમ સક્રિય થવાને કારણે તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
જો કે,આદર્શ વાયુ માટે $C_P$ એ દબાણ $P$ ની સાપેક્ષમાં અચળ રહે છે.
તેથી,$C_P$ વિરુદ્ધ $P$ નો આલેખ (વિકલ્પ $A$) ખોટો છે કારણ કે $C_P$ એક આડી રેખા હોવી જોઈએ,વધતું વિધેય નહીં.

(D) તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા: $(COOH)_2 + 2NaOH \rightarrow (COONa)_2 + 2H_2O$.
તુલ્યતાના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા: $n_{factor} \times M_1 \times V_1 = n_{factor} \times M_2 \times V_2$.
ઓક્ઝેલિક એસિડ $(COOH)_2$ માટે,$n_{factor} = 2$. $NaOH$ માટે,$n_{factor} = 1$.
$2 \times 0.5 \times 50 = 1 \times M_2 \times 25$.
$50 = 25 \times M_2 \implies M_2 = 2 \ M$.
હવે,$2 \ M$ દ્રાવણના $50 \ mL$ માં $NaOH$ નું દળ ગણો:
$\text{મોલ }= \text{મોલારિટી }\times \text{કદ}(L) = 2 \times 0.050 = 0.1 \ mol$.
$\text{દળ }= \text{મોલ }\times \text{આણ્વીય }\ \text{દળ }= 0.1 \times 40 = 4 \ g$.
આમ,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) સંકોચનીયતા અવયવ $Z$ ને $Z = \frac{PV}{nRT}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
દબાણ માટે ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $P = \frac{ZnRT}{V}$ મળે છે.
અચળ તાપમાન $T$ અને સમાન મોલ સંખ્યા $n$ પર,દબાણ $P$ એ $\frac{Z}{V}$ ના સમપ્રમાણમાં છે,એટલે કે $P \propto \frac{Z}{V}$.
આપેલ છે કે $V_A = 2V_B$ અને $Z_A = 3Z_B$.
દબાણનો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{P_A}{P_B} = \frac{Z_A}{Z_B} \times \frac{V_B}{V_A} = \left( \frac{3}{1} \right) \times \left( \frac{1}{2} \right) = \frac{3}{2}$.
તેથી,$2P_A = 3P_B$.

(D) કઠિનતાને $CaCO_3$ ના તુલ્યાંક પ્રતિ $10^6$ ભાગ પાણી $(ppm)$ ના સંદર્ભમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
$CaSO_4$ ની સાંદ્રતા $= 10^{-3} \ M = 10^{-3} \ mol \ L^{-1}$.
$1 \ mol \ CaSO_4$ એ $1 \ mol \ Ca^{2+}$ આયનો આપે છે,તેથી $Ca^{2+}$ ની સાંદ્રતા $10^{-3} \ mol \ L^{-1}$ છે.
$CaCO_3$ ના તુલ્યાંક = $Ca^{2+}$ ના તુલ્યાંક.
$n_{CaCO_3} \times v.f. = n_{Ca^{2+}} \times v.f.$
$n_{CaCO_3} \times 2 = 10^{-3} \times 2 \implies n_{CaCO_3} = 10^{-3} \ mol \ L^{-1}$.
$CaCO_3$ નું દળ $= 10^{-3} \ mol \times 100 \ g \ mol^{-1} = 0.1 \ g \ L^{-1}$.
પાણીની ઘનતા $1 \ g \ mL^{-1}$ લેતા,$1 \ L$ પાણીનું વજન $1000 \ g$ થાય.
$ppm$ માં કઠિનતા $= \frac{CaCO_3 \text{ નું દળ } (g) \text{ માં}}{\text{પાણીનું દળ } (g) \text{ માં}} \times 10^6$.
કઠિનતા $= \frac{0.1 \ g}{1000 \ g} \times 10^6 = 100 \ ppm$.

(C) ફિનોલની એસિડિકતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા ફિનોક્સાઇડ આયનની સ્થિરતા દ્વારા નક્કી થાય છે. ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ $(EWG)$ એસિડિકતા વધારે છે ($pKa$ ઘટાડે છે),જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ ગ્રુપ $(EDG)$ એસિડિકતા ઘટાડે છે ($pKa$ વધારે છે).
$A$: ફિનોલ (સંદર્ભ).
$B$: $p$-નાઇટ્રોફિનોલ ($-NO_2$ એક મજબૂત $EWG$ છે,એસિડિકતા વધારે છે).
$C$: $m$-નાઇટ્રોફિનોલ ($-NO_2$ એક $EWG$ છે,એસિડિકતા વધારે છે પણ રેઝોનન્સ અસરના અભાવે $p$-આઇસોમર કરતા ઓછી).
$D$: $p$-મેથોક્સીફિનોલ ($-OCH_3$ એક $EDG$ છે,એસિડિકતા ઘટાડે છે).
એસિડિકતાનો ક્રમ: $B > C > A > D$.
$pKa = -\log(Ka)$ હોવાથી,$pKa$ નો ચડતો ક્રમ એસિડિકતાના ક્રમથી ઉલટો હશે: $D < A < C < B$.

(C) Hall-Heroult પ્રક્રિયા એ પીગળેલા ક્રાયોલાઇટ $(Na_3AlF_6)$ માં ઓગળેલા એલ્યુમિના $(Al_2O_3)$ નું વિદ્યુત વિભાજન છે.
સમગ્ર પ્રક્રિયા છે: $2Al_2O_3 + 3C \longrightarrow 4Al + 3CO_2$.
આ પ્રક્રિયામાં,થતી પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
વિઘટન: $2Al_2O_3 \rightleftharpoons 4Al^{3+} + 6O^{2-}$.
કેથોડ પર: $4Al^{3+} + 12e^- \longrightarrow 4Al$.
એનોડ પર: $6O^{2-} \longrightarrow 3O_2 + 12e^-$.
એનોડ પર ઉત્પન્ન થયેલ ઓક્સિજન વાયુ કાર્બન એનોડ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે: $2C + 3O_2 \longrightarrow 3CO_2$.

(A) હિમોગ્લોબિન તેના આઈસોઈલેક્ટ્રિક બિંદુથી નીચેના $pH$ પર ધન વીજભારિત સોલ છે.
ગોલ્ડ સોલ એ ઋણ વીજભારિત સોલનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.

(A) પગલું $1$: પ્રારંભિક પદાર્થનું જળવિભાજન. પ્રારંભિક પદાર્થ $4$-મિથોક્સીફિનાઈલ એસીટેટ છે. $dil. \ HCl$ અને ગરમી સાથેની પ્રક્રિયા એસ્ટર સમૂહનું જળવિભાજન કરે છે,જે $4$-મિથોક્સીફિનોલ આપે છે.
પગલું $2$: પોલિમરાઈઝેશન. ત્યારબાદ $4$-મિથોક્સીફિનોલની પ્રક્રિયા ઓક્ઝેલિક એસિડ $(COOH)_2$ સાથે કરવામાં આવે છે. આ એક કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે જ્યાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહો ઓક્ઝેલિક એસિડના કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહો સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસ્ટર લિંકેજ બનાવે છે. પરિણામી પોલિમરમાં એસ્ટર બોન્ડ દ્વારા જોડાયેલ $4$-મિથોક્સીફિનાઈલ એકમ હોય છે.

(C) મોલારિટી $(M)$ એ દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $M = \frac{n}{V(L)}$.
આપેલ $M = 0.1 \ M$ અને $V = 2 \ L$ હોવાથી,મોલની સંખ્યા $(n) = 0.1 \times 2 = 0.2 \ mol$ થાય.
ખાંડ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું આણ્વીય દળ $(12 \times 12) + (22 \times 1) + (11 \times 16) = 342 \ g/mol$ છે.
જરૂરી દળ $= 0.2 \ mol \times 342 \ g/mol = 68.4 \ g$ થાય.

(D) કોષ પ્રક્રિયા: $\frac{1}{2} H_2(g) + AgCl(s) \rightarrow H^+(aq) + Cl^-(aq) + Ag(s)$.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $E_{cell} = E^o_{cell} - \frac{0.06}{n} \log Q$.
અહીં,$n = 1$ અને $Q = [H^+][Cl^-] / (P_{H_2})^{1/2}$.
આપેલ છે $[H^+] = 10^{-6} \, m$ અને $[Cl^-] = 10^{-6} \, m$,તેથી $Q = 10^{-6} \times 10^{-6} = 10^{-12}$.
$0.92 = E^o_{cell} - 0.06 \log(10^{-12})$.
$0.92 = E^o_{cell} - 0.06 \times (-12)$.
$0.92 = E^o_{cell} + 0.72$.
$E^o_{cell} = 0.92 - 0.72 = 0.20 \, V$.
$E^o_{cell} = E^o_{cathode} - E^o_{anode} = E^o_{AgCl/Ag, Cl^-} - E^o_{H^+/H_2}$ હોવાથી,અને $E^o_{H^+/H_2} = 0 \, V$,તેથી $E^o_{AgCl/Ag, Cl^-} = 0.20 \, V$.

(A) લાયસિન એ એમિનો એસિડ છે,જે નિનહાઇડ્રિન સાથે ધન કસોટી આપે છે.
$(b)$ ફર્ફ્યુરલ એ આલ્ડિહાઇડ છે જે $1$-નેપ્થોલ સાથે પ્રક્રિયા કરીને જાંબલી રંગ આપે છે.
$(c)$ બેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ એ આલ્કોહોલ છે,જે સેરિક એમોનિયમ નાઇટ્રેટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને લાલ રંગ આપે છે.
$(d)$ સ્ટાયરીનમાં કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ હોય છે,જે $KMnO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તેનો જાંબલી રંગ દૂર કરે છે.
તેથી,સાચી જોડી $(a) \to (q), (b) \to (p), (c) \to (s), (d) \to (r)$ છે.

(A) $1$. સંયોજન $A$ એ $C_7H_6O_2$ છે. જ્યારે તેને જલીય એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે અને ગરમ કરવામાં આવે,ત્યારે તે સંયોજન $B$ બનાવે છે. આ સૂચવે છે કે $A$ એ બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ છે,જે $NH_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એમોનિયમ બેન્ઝોએટ બનાવે છે,અને ગરમ કરવા પર તે નિર્જલીકરણ પામીને બેન્ઝામાઇડ $(C_6H_5CONH_2)$ બનાવે છે જે સંયોજન $B$ છે.
$2$. સંયોજન $B$ (બેન્ઝામાઇડ,$C_6H_5CONH_2$) $Br_2$ અને $KOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને (હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન) એનિલિન $(C_6H_5NH_2)$ બનાવે છે જે સંયોજન $C$ છે.
$3$. એનિલિનનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_7N$ છે,જે $C$ માટે આપેલા સૂત્ર સાથે મેળ ખાય છે.
$4$. તેથી,સંયોજન $A$ એ બેન્ઝોઇક એસિડ છે.

(D) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન માટે: $\Delta T_b = K_b \times m$.
આપેલ છે કે $\Delta T_b = 2 \ K$ અને $m = 1 \ m$,તેથી $2 = K_b \times 1$,જે $K_b = 2 \ K \ kg \ mol^{-1}$ આપે છે.
ઠારબિંદુમાં અવનયન માટે: $\Delta T_f = K_f \times m$.
આપેલ છે કે $\Delta T_f = 2 \ K$ અને $m = 2 \ m$,તેથી $2 = K_f \times 2$,જે $K_f = 1 \ K \ kg \ mol^{-1}$ આપે છે.
બંને મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$K_b = 2 \ K_f$ મળે છે.

(D) પ્રક્રિયક $NaBH_4$ (સોડિયમ બોરોહાઇડ્રાઇડ) એક પસંદગીયુક્ત રિડક્શનકર્તા છે. તે સામાન્ય રીતે આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનનું આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરે છે,પરંતુ તે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ નું રિડક્શન કરતું નથી. જોકે,તે ઇમાઇન $(C=N)$ નું એમાઇન $(C-NH)$ માં રિડક્શન કરી શકે છે. આપેલ અણુમાં,એક ઇમાઇન સમૂહ $(CH_3N=CH-)$,એક કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(-CH=CH-)$,અને એક કીટોન સમૂહ $(-CO-CH_3)$ છે. $NaBH_4$ ઇમાઇન સમૂહ અને કીટોન સમૂહ બંનેનું રિડક્શન કરશે,પરંતુ તે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધને અકબંધ રાખશે. તેથી,નીપજ $CH_3NH-CH_2-CH_2-CH=CH-CH(OH)-CH_3$ છે.

(D) પ્રાથમિક પ્રક્રિયા $A_2 \underset{k_{-1}}{\overset{k_1}{\longleftrightarrow}} 2A$ માટે,પ્રક્રિયાનો વેગ પ્રક્રિયકો અને નીપજોની સાંદ્રતામાં થતા ફેરફારના સંદર્ભમાં દર્શાવી શકાય છે.
$A_2$ ના અદ્રશ્ય થવાનો વેગ $-\frac{d[A_2]}{dt} = k_1[A_2] - k_{-1}[A]^2$ છે.
$A$ ના બનવાનો વેગ $\frac{1}{2} \frac{d[A]}{dt} = k_1[A_2] - k_{-1}[A]^2$ છે.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા,આપણને $\frac{d[A]}{dt} = 2k_1[A_2] - 2k_{-1}[A]^2$ મળે છે.

(B) $Biuret$ કસોટી,$Ninhydrin$ કસોટી અને $Xanthoproteic$ કસોટી એ એમિનો એસિડ અથવા પ્રોટીનને ઓળખવા માટે વપરાતી પ્રમાણભૂત રાસાયણિક કસોટીઓ છે.
$Barfoed$ કસોટીનો ઉપયોગ ખાસ કરીને મોનોસેકેરાઇડ્સની હાજરી શોધવા માટે થાય છે,એમિનો એસિડ માટે નહીં.

(C) $Co^{2+}$ ($d^7$ ઇલેક્ટ્રોન રચના) માટે:
હાઈ-સ્પિન અષ્ટફલકીય સંકીર્ણ: $t_{2g}^5 e_g^2$,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $3$.
લો-સ્પિન અષ્ટફલકીય સંકીર્ણ: $t_{2g}^6 e_g^1$,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $1$.
તફાવત $3 - 1 = 2$ છે.
આમ,ધાતુ આયન $Co^{2+}$ છે.

(B) $P-H$ બંધની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે આપેલા ફોસ્ફરસ ઓક્સોએસિડની રચનાઓ તપાસીએ:
$1$. $H_3PO_2$ (હાયપોફોસ્ફરસ એસિડ): બે $P-H$ બંધ ધરાવે છે.
$2$. $H_3PO_3$ (ફોસ્ફરસ એસિડ): એક $P-H$ બંધ ધરાવે છે.
$3$. $H_4P_2O_5$ (પાયરોફોસ્ફરસ એસિડ): બે $P-H$ બંધ ધરાવે છે (દરેક ફોસ્ફરસ પરમાણુ પર એક).
$4$. $H_4P_2O_6$ (હાયપોફોસ્ફોરિક એસિડ): કોઈ $P-H$ બંધ ધરાવતું નથી.
તેથી,જે જોડીમાં દરેક અણુમાં બે $P-H$ બંધ હોય છે તે $H_3PO_2$ અને $H_4P_2O_5$ છે.

(B) પ્રક્રિયક $CH_3-CH=CH-CH_2-CH(OH)-CH_3$ માં મિથાઈલ કાર્બિનોલ સમૂહ $(-CH(OH)CH_3)$ રહેલો છે.
આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયક $(I_2/NaOH)$ દ્વિતીયક આલ્કોહોલનું મિથાઈલ કીટોનમાં ઓક્સિડેશન કરે છે અને ત્યારબાદ હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા દ્વારા એક કાર્બન ઓછો ધરાવતું કાર્બોક્સિલિક એસિડ બનાવે છે (કારણ કે $CHI_3$ બને છે),જ્યારે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ અપરિવર્તિત રહે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો પ્રક્રિયક છે.

(A) કોબાલ્ટ $(III)$ ક્લોરાઈડની ઈથિલિનડાયએમાઈન સાથે $1:2$ મોલ ગુણોત્તરમાં પ્રક્રિયા થવાથી $[Co(en)_2Cl_2]Cl$ સંકીર્ણ બને છે.
આ સંકીર્ણ ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવે છે,જે $cis$ અને $trans$ સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$cis$-સમઘટક $(A)$ જાંબલી રંગનો છે અને તે પ્રકાશીય સક્રિય છે કારણ કે તેમાં સંમિતિનું સમતલ હોતું નથી.
$trans$-સમઘટક $(B)$ લીલા રંગનો છે અને તે પ્રકાશીય નિષ્ક્રિય છે કારણ કે તેમાં સંમિતિનું સમતલ હાજર હોય છે.
તેથી,$A$ અને $B$ ભૌમિતિક સમઘટકો દર્શાવે છે.

(A) સોના અને ચાંદીના ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગમાં,ધાતુના સરળ અને સમાન નિક્ષેપણ માટે સાયનાઇડ સંકીર્ણોનો ઉપયોગ થાય છે.
ખાસ કરીને,સોનાના પ્લેટિંગ માટે ડાયસાયનોઓરેટ$(I)$ આયન,$[Au(CN)_2]^-$,વપરાય છે.
તે જ રીતે,ચાંદીના પ્લેટિંગ માટે ડાયસાયનોઆર્જેન્ટેટ$(I)$ આયન,$[Ag(CN)_2]^-$,વપરાય છે.
બંને સ્થિર અને દ્રાવ્ય સંકલિત સંયોજનો છે જે મુક્ત ધાતુ આયનોની ઓછી સાંદ્રતા પૂરી પાડે છે,જે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગ માટે જરૂરી છે.

(A) $hcp$ લેટીસમાં,ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા લેટીસ બનાવતા પરમાણુઓની સંખ્યા કરતા બમણી હોય છે.
ધારો કે $hcp$ લેટીસ બનાવતા $B$ પરમાણુઓની સંખ્યા $N$ છે.
તો,ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા $= 2N$.
આપેલ સૂત્ર $A_2B_3$ મુજબ,પરમાણુઓનો ગુણોત્તર $A:B = 2:3$ છે.
જો $B$ એ $hcp$ લેટીસ ($N$ પરમાણુઓ) બનાવે છે,તો $A$ પરમાણુઓ ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સ રોકે છે.
$A$ દ્વારા રોકાયેલા ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સનો ભાગ $= \frac{A \text{ પરમાણુઓની સંખ્યા}}{\text{ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સની સંખ્યા}} = \frac{2N/3}{2N} = \frac{1}{3}$.
આમ,$B$ એ $hcp$ લેટીસ બનાવે છે અને $A$ એ $\frac{1}{3}$ ટેટ્રાહેડ્રલ વોઇડ્સ રોકે છે.

(B) આ પ્રક્રિયા વિલિયમસન ઈથર સંશ્લેષણ છે.
પ્રથમ,$o$-ક્રેસોલ ($2$-મિથાઈલફિનોલ) જલીય $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ $o$-ક્રેસોક્સાઈડ બનાવે છે,જે ન્યુક્લિયોફિલિક ફિનોક્સાઈડ આયન છે.
ત્યારબાદ,આ ફિનોક્સાઈડ આયન મિથાઈલ આયોડાઈડ $(CH_3I)$ સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન $(S_N2)$ પ્રક્રિયા કરીને મુખ્ય નીપજ તરીકે $2$-મિથાઈલએનિસોલ ($1$-મિથોક્સી-$2$-મિથાઈલબેન્ઝીન) બનાવે છે.

(A) પ્રક્રિયક $N$-ફિનાઈલબેન્ઝેમાઈડ (બેન્ઝેનિલાઈડ) છે.
આ અણુમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ એક ફિનાઈલ રિંગ અને કાર્બોનિલ સમૂહ $(C=O)$ સાથે જોડાયેલ છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરની અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ કાર્બોનિલ સમૂહ સાથે સંસ્પંદનમાં ભાગ લે છે,જે તેની જોડાયેલ ફિનાઈલ રિંગને ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા આપવાની ક્ષમતા ઘટાડે છે.
જોકે,$-NH-CO-C_6H_5$ સમૂહ હજુ પણ ઓર્થો/પેરા નિર્દેશક સમૂહ છે.
બે ફિનાઈલ રિંગમાંથી,નાઈટ્રોજન સાથે સીધી જોડાયેલી રિંગ કાર્બોનિલ સાથે જોડાયેલી રિંગ કરતા ઈલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટીટ્યુશન $(EAS)$ માટે વધુ સક્રિય હોય છે.
તેથી,નાઈટ્રોનિયમ આયન $(NO_2^+)$ વધુ સક્રિય રિંગ પર પેરા સ્થાન પર હુમલો કરશે.
મુખ્ય નીપજ $N$-($4$-નાઈટ્રોફિનાઈલ)બેન્ઝેમાઈડ છે.

(B) $RNA$ (રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) માં ચાર નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ હોય છે: એડેનાઇન,ગ્વાનાઇન,સાયટોસિન અને યુરેસિલ.
વિકલ્પ $A$ સાયટોસિન દર્શાવે છે,જે $DNA$ અને $RNA$ બંનેમાં જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $B$ યુરેસિલ દર્શાવે છે,જે ખાસ કરીને $RNA$ માં જોવા મળે છે અને $DNA$ માં જોવા મળતા થાઇમિનનું સ્થાન લે છે.
વિકલ્પ $C$ થાઇમિન દર્શાવે છે,જે $DNA$ માં જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $D$ $1,3$-ડાયમિથાઈલયુરેસિલ દર્શાવે છે,જે $RNA$ માં કુદરતી રીતે જોવા મળતો બેઝ નથી.
તેથી,$A$ અને $B$ બંને $RNA$ માં જોવા મળે છે. જોકે,યુરેસિલ $(B)$ એ લાક્ષણિક બેઝ છે જે $RNA$ ને $DNA$ થી અલગ પાડે છે.

(C) ઘનતા માટેનું સૂત્ર $d = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે।
આપેલ છે: $d = 9 \times 10^3 \ kg \ m^{-3}$,$Z = 4$ ($\text{FCC}$ માટે),$N_A = 6 \times 10^{23} \ mol^{-1}$,અને $a = 200 \sqrt{2} \ pm = 200 \sqrt{2} \times 10^{-12} \ m$.
કિંમતો મૂકતા:
$9 \times 10^3 = \frac{4 \times M}{6 \times 10^{23} \times (200 \sqrt{2} \times 10^{-12})^3}$.
$a^3 = (200 \sqrt{2} \times 10^{-12})^3 = (2 \sqrt{2} \times 10^{-10})^3 = 16 \sqrt{2} \times 10^{-30} \ m^3$.
$M = \frac{9 \times 10^3 \times 6 \times 10^{23} \times 16 \sqrt{2} \times 10^{-30}}{4} \approx 0.0305 \ kg \ mol^{-1}$.

(A) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ $E^o_{cell} = E^o_{cathode} - E^o_{anode}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $E^o_{Zn^{2+}/Zn} = -0.76 \ V$ છે,તેથી એનોડ $Zn$ છે.
દરેક કેથોડ માટે $E^o_{cell}$ ની ગણતરી કરીએ:
$1$. $Au^{3+}/Au$ $(n=3)$ માટે: $E^o_{cell} = 1.40 - (-0.76) = 2.16 \ V$. પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન મૂલ્ય = $2.16 / 3 = 0.72 \ V$.
$2$. $Ag^{+}/Ag$ $(n=1)$ માટે: $E^o_{cell} = 0.80 - (-0.76) = 1.56 \ V$. પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન મૂલ્ય = $1.56 / 1 = 1.56 \ V$.
$3$. $Fe^{3+}/Fe^{2+}$ $(n=1)$ માટે: $E^o_{cell} = 0.77 - (-0.76) = 1.53 \ V$. પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન મૂલ્ય = $1.53 / 1 = 1.53 \ V$.
$4$. $Fe^{2+}/Fe$ $(n=2)$ માટે: $E^o_{cell} = -0.44 - (-0.76) = 0.32 \ V$. પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન મૂલ્ય = $0.32 / 2 = 0.16 \ V$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$Ag^{+}/Ag$ પ્રતિ ઇલેક્ટ્રોન સ્થાનાંતરિત $E^o_{cell}$ નું મહત્તમ મૂલ્ય આપે છે.

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$a.$ Norethindrone એ ગર્ભનિરોધક દવા છે $(q)$.
$b.$ Ofloxacin એ એન્ટિ-બાયોટિક છે $(p)$.
$c.$ Equanil એ હાયપરટેન્શન (તણાવ) માટે વપરાતી ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર છે $(r)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-q, b-p, c-r$ છે.

(C) શરૂઆતનો પદાર્થ $6$-એમિનોહેક્ઝેનોઇક એસિડ $(H_2N-(CH_2)_5-COOH)$ છે.
$(i)$ $NaNO_2/H_3O^+$ સાથેની પ્રક્રિયા એમિનો ગ્રુપને હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપમાં રૂપાંતરિત કરે છે,જેથી $6$-હાઇડ્રોક્સીહેક્ઝેનોઇક એસિડ $(HO-(CH_2)_5-COOH)$ બને છે.
(ii) $6$-હાઇડ્રોક્સીહેક્ઝેનોઇક એસિડનું સ્વ-એસ્ટરીકરણ દ્વારા પોલિમરાઇઝેશન થવાથી પોલિકેપ્રોલેક્ટોન પોલિએસ્ટર મળે છે,જેનું પુનરાવર્તિત એકમ $[ -O-(CH_2)_5-C(=O)- ]_n$ છે.

(C) $Sc$ $(Z=21)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે.
ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવ્યા પછી,તે $Sc^{3+}$ બનાવે છે,જે સ્થાયી નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના $([Ar])$ ધરાવે છે.
આ સ્થાયી રચનાને કારણે,$Sc$ પરિવર્તનશીલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતું નથી અને માત્ર $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.

(B) ઘન સોલ એ એક કલિલ પ્રણાલી છે જેમાં ઘન પદાર્થ ઘન માધ્યમમાં વિક્ષેપિત હોય છે. રત્નો એ ઘન સોલના ઉદાહરણો છે જેમાં રંગીન રંગદ્રવ્યો ઘન સ્ફટિકીય બંધારણમાં વિક્ષેપિત હોય છે.

(D) પગલું $1$: ઇથાઇલ $2$-(સાયનોમિથાઇલ)બેન્ઝોએટની $H_2/Ni$ સાથેની પ્રક્રિયા નાઇટ્રાઇલ ગ્રુપ $(-CN)$ નું પ્રાથમિક એમાઇન $(-CH_2NH_2)$ માં રિડક્શન કરે છે.
પગલું $2$: પરિણામી એમીનો એસ્ટર આંતરિક ચક્રીયકરણ પામીને ચક્રીય એમાઇડ (લેક્ટમ) બનાવે છે,જે $3,4$-ડાયહાઇડ્રોઆઇસોક્વિનોલિન-$1(2H)$-વન છે.
પગલું $3$: ત્યારબાદ $DIBAL-H$ (ડાયઆઇસોબ્યુટાઇલએલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ) સાથેની પ્રક્રિયા એમાઇડ કાર્બોનિલ ગ્રુપનું ઇમાઇનમાં રિડક્શન કરે છે,જેના પરિણામે મુખ્ય નીપજ તરીકે $3,4$-ડાયહાઇડ્રોઆઇસોક્વિનોલિન મળે છે.

(B) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $\Delta T_f$ એ દૂધમાં રહેલા દ્રાવ્યની સાંદ્રતાના સમપ્રમાણમાં હોય છે. ધારો કે $V_p$ એ શુદ્ધ દૂધનું કદ છે અને $V_w$ એ ઉમેરેલા પાણીનું કદ છે.
શુદ્ધ દૂધ માટે,ઠારબિંદુમાં ઘટાડો સાંદ્રતા $C_p = \frac{n}{V_p} = 0.5$ ના સમપ્રમાણમાં છે.
મંદ દૂધ માટે,સાંદ્રતા $C_d = \frac{n}{V_p + V_w} = 0.2$ છે.
ગુણોત્તર લેતા: $\frac{C_p}{C_d} = \frac{V_p + V_w}{V_p} = \frac{0.5}{0.2} = 2.5$.
આનો અર્થ એ થાય કે $V_p + V_w = 2.5 V_p$,તેથી $V_w = 1.5 V_p$.
જો $V_p = 2$ કપ હોય,તો $V_w = 1.5 \times 2 = 3$ કપ.
આમ,$2$ કપ શુદ્ધ દૂધમાં $3$ કપ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે.

(A) આર્હેનિયસ સમીકરણ $\ln k = -\frac{E_a}{RT} + \ln A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $x = 1/(RT)$ છે,ઢાળ $m$ એ $-E_a$ ની બરાબર છે.
આપેલ છે કે ઢાળ $-y$ છે,તેથી $-E_a = -y$.
આમ,સક્રિયકરણ ઉર્જા $E_a$ એ $y \ unit$ ની બરાબર છે.

(A) જ્યારે $p$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીનસલ્ફોનિક એસિડની પ્રક્રિયા વધારાના $Br_2$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે $-SO_3H$ સમૂહ $Br$ પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપિત થાય છે કારણ કે $-OH$ સમૂહ એક પ્રબળ સક્રિયકારક સમૂહ છે અને આ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયામાં $-SO_3H$ સમૂહ એક સારો લિવિંગ ગ્રુપ છે. આ ઘટનાને ઇપ્સો ઇફેક્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અંતિમ નીપજ $2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ છે.

(B) પ્રક્રિયા નીચે મુજબ આગળ વધે છે:
$1$. પ્રારંભિક પદાર્થ $6$-ક્લોરોસાયક્લોહેક્સ-$2$-ઈન-$1$-ઓન છે.
$2$. દ્વિબંધ પર $HBr$ નો ઉમેરો માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે,જેના પરિણામે $6$-ક્લોરો-$3$-બ્રોમોસાયક્લોહેક્ઝેન-$1$-ઓન બને છે.
$3$. આલ્કોહોલિક $KOH$ $(alc. KOH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશન ( $HBr$ અને $HCl$ નું દૂર થવું) થાય છે,જે cyclohexa-$2,4$-dien-$1$-one બનાવે છે.
$4$. આ મધ્યવર્તી સંયોજન વધુ સ્થાયી સુગંધિત (aromatic) નીપજ,ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ બનાવવા માટે ટોટોમેરાઈઝેશન (tautomerization) પામે છે.

$(A)$ $Co$ એ વિટામિન $B_{12}$ માં રહેલી મધ્યસ્થ ધાતુ છે.
$Zn$ એ કાર્બોનિક એનહાઇડ્રેઝ ઉત્સેચકમાં રહેલી મધ્યસ્થ ધાતુ છે.
$Rh$ એ વિલ્કિન્સન ઉદ્દીપક $([RhCl(PPh_3)_3])$ માં રહેલી મધ્યસ્થ ધાતુ છે.
$Mg$ એ ક્લોરોફિલમાં રહેલી મધ્યસ્થ ધાતુ છે.
તેથી, સાચી જોડ $a-iii, b-iv, c-i, d-ii$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$I$. સાઈડરાઈટ $(FeCO_3)$ $\to$ $c$. આયર્ન $(Fe)$
$II$. કેઓલિનાઈટ $(Al_2Si_2O_5(OH)_4)$ $\to$ $d$. એલ્યુમિનિયમ $(Al)$
$III$. મેલેકાઈટ $(CuCO_3 \cdot Cu(OH)_2)$ $\to$ $b$. કોપર $(Cu)$
$IV$. કેલેમાઈન $(ZnCO_3)$ $\to$ $a$. ઝિંક $(Zn)$
તેથી,સાચો ક્રમ $I-c, II-d, III-b, IV-a$ છે.

(C) આ પ્રક્રિયામાં આલ્કલાઇન $KMnO_4$ નો ઉપયોગ કરીને બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ આલ્કાઈલ સાઇડ ચેઈનનું ઓક્સિડેશન થાય છે,ત્યારબાદ એસિડિફિકેશન કરવામાં આવે છે.
આપેલ પ્રક્રિયકમાં,$p$-મિથાઈલએસીટોફિનોન $(CH_3-C_6H_4-COCH_3)$ માં,મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ અને એસીટાઈલ ગ્રુપ $(-COCH_3)$ બંને બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલા છે.
આલ્કલાઇન $KMnO_4$ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ ગ્રુપનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે,જો ત્યાં ઓછામાં ઓછો એક બેન્ઝિલિક હાઈડ્રોજન હોય.
મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $-COOH$ બને છે.
એસીટાઈલ ગ્રુપ $(-COCH_3)$ નું પણ $-COOH$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે કારણ કે બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ (કાર્બોનિલ કાર્બન) મિથાઈલ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલ છે,જે ઓક્સિડેશન માટેનું સ્થાન પૂરું પાડે છે,જેના પરિણામે ટેરેપ્થેલિક એસિડ (બેન્ઝીન$-1,4-$ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ) બને છે.

(A) . એલોસ્ટેરિક અસર: એક અણુ ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન સિવાયના અન્ય સ્થાન સાથે જોડાય છે,જે તેનો આકાર બદલે છે. તેથી,$A \to R$.
$B$. સ્પર્ધાત્મક અવરોધક: એક અણુ ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાન માટે સબસ્ટ્રેટ સાથે સ્પર્ધા કરે છે. તેથી,$B \to P$.
$C$. રિસેપ્ટર: આ પ્રોટીન શરીરમાં રાસાયણિક સંદેશાવ્યવહાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી,$C \to Q$.
$D$. ઝેર: આ અણુઓ ઘણીવાર ઉત્સેચક સાથે સહસંયોજક રીતે જોડાય છે,તેની પ્રવૃત્તિને અટકાવે છે. તેથી,$D \to S$.
તેથી,સાચી જોડી $A \to R, B \to P, C \to Q, D \to S$ છે.

(D) $K_4[Th(C_2O_4)_4(OH_2)_2]$ સંકીર્ણમાં,મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ $Th$ છે.
હાજર લિગેન્ડ્સ નીચે મુજબ છે:
$1$. ચાર ઓક્ઝેલેટ આયનો $(C_2O_4^{2-})$,જે દ્વિદંતીય (bidentate) લિગેન્ડ છે. ફાળો = $4 \times 2 = 8$.
$2$. બે પાણીના અણુઓ $(OH_2)$,જે એકદંતીય (monodentate) લિગેન્ડ છે. ફાળો = $2 \times 1 = 2$.
સવર્ગ આંક એ મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાયેલા તમામ લિગેન્ડ્સના ફાળાનો સરવાળો છે.
સવર્ગ આંક = $8 + 2 = 10$.

(D) $BCC$ યુનિટ સેલમાં,પરમાણુઓ બોડી ડાયાગોનલ પર એકબીજાને સ્પર્શે છે,તેથી $\sqrt{3}a = 4R$,જ્યાં $R$ એ ખૂણા અને કેન્દ્ર પરના પરમાણુની ત્રિજ્યા છે.
આમ,$R = \frac{\sqrt{3}a}{4}$.
ધારના કેન્દ્રમાં $r$ ત્રિજ્યાનો ગોળો બંધ બેસવા માટે,તેણે તે ધાર પરના બે ખૂણાના પરમાણુઓને સ્પર્શવું જોઈએ.
ધાર પરના બે ખૂણાના પરમાણુઓ વચ્ચેનું અંતર $a$ છે,તેથી $2(R + r) = a$.
સમીકરણમાં $R = \frac{\sqrt{3}a}{4}$ મૂકતા: $2(\frac{\sqrt{3}a}{4} + r) = a$.
$\frac{\sqrt{3}a}{2} + 2r = a$.
$2r = a - \frac{\sqrt{3}a}{2} = a(1 - \frac{1.732}{2}) = a(1 - 0.866) = 0.134a$.
$r = \frac{0.134a}{2} = 0.067a$.

(C) પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ $E_{cell}^o$ અને સંતુલન અચળાંક $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$E_{cell}^o = \frac{2.303 \ RT}{nF} \log K_c$
અહીં,$n = 2$ (સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા),$K_c = 10 \times 10^{15} = 10^{16}$,અને $\frac{2.303 \ RT}{F} = 0.059 \ V$.
કિંમતો મૂકતા:
$E_{cell}^o = \frac{0.059}{2} \log(10^{16})$
$E_{cell}^o = \frac{0.059}{2} \times 16$
$E_{cell}^o = 0.059 \times 8 = 0.472 \ V$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $0.4736 \ V$ છે.

(B) $AgNO_3$ સાથેની પ્રક્રિયામાં કાર્બન-હેલોજન બંધના આયનીકરણ દ્વારા કાર્બોકેટાયન બનવાથી સિલ્વર હેલાઇડ $(AgBr)$ ના અવક્ષેપ મળે છે.
પ્રક્રિયા સરળતાથી થાય તે માટે,બનતો કાર્બોકેટાયન સ્થાયી હોવો જોઈએ.
સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયેનાઇલ બ્રોમાઇડ આયનીકરણ પામીને સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયેનાઇલ કેટાયન (ટ્રોપિલિયમ આયન) બનાવે છે,જે $6\pi$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી $7$-સભ્યની એરોમેટિક રીંગ છે,જે તેની એરોમેટિકતાને કારણે ખૂબ જ સ્થાયી છે.
તેથી,તે $AgNO_3$ સાથે સરળતાથી પ્રક્રિયા કરીને $AgBr$ ના અવક્ષેપ આપે છે.

(D) ઇથાઇલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઇડ (ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક) સાથે પ્રક્રિયા કરવા માટે,સંયોજનમાં એસિડિક હાઇડ્રોજન અથવા કાર્બોનિલ કે નાઇટ્રાઇલ જેવો ઇલેક્ટ્રોફિલિક ક્રિયાશીલ સમૂહ હોવો આવશ્યક છે. બ્રોમિન પાણીને રંગવિહીન કરવા માટે,સંયોજનમાં અસંતૃપ્ત બંધ (આલ્કીન અથવા આલ્કાઇન) હોવો જોઈએ.
$A$: કીટોન અને નાઇટ્રાઇલ સમૂહ ધરાવે છે (ગ્રીગનાર્ડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે) પરંતુ આલ્કીન નથી ($Br_2$ પાણીને રંગવિહીન કરતું નથી).
$B$: નાઇટ્રાઇલ અને એસ્ટર સમૂહ ધરાવે છે (ગ્રીગનાર્ડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે) પરંતુ આલ્કીન નથી ($Br_2$ પાણીને રંગવિહીન કરતું નથી).
$C$: આલ્કીન ધરાવે છે ($Br_2$ પાણીને રંગવિહીન કરે છે) પરંતુ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક માટે એસિડિક હાઇડ્રોજન કે સક્રિય ઇલેક્ટ્રોફિલિક સમૂહ નથી.
$D$: ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ (એસિડિક હાઇડ્રોજન,ગ્રીગનાર્ડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે) અને વિનાઇલ સમૂહ (આલ્કીન,$Br_2$ પાણીને રંગવિહીન કરે છે) ધરાવે છે. તેથી,$D$ સાચો જવાબ છે.

(B) પ્રોટોનેશન તે સ્થાને થાય છે જ્યાં ઈલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ પ્રોટોન $(H^+)$ ને આપવા માટે સૌથી વધુ ઉપલબ્ધ હોય.
એડેનાઈનમાં,$b, c,$ અને $d$ સ્થાન પરના નાઈટ્રોજન પર અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે જે રિંગની એરોમેટિક સિસ્ટમમાં સામેલ નથી.
ખાસ કરીને,$d$ સ્થાન પરનો નાઈટ્રોજન સૌથી વધુ બેઝિક છે કારણ કે તેનું અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ $sp^2$ કક્ષકમાં છે અને તે એરોમેટિક સિસ્ટમમાં સામેલ નથી,જે તેને પ્રોટોનેશન માટે ખૂબ જ ઉપલબ્ધ બનાવે છે.
$b, c,$ અથવા $d$ પર પ્રોટોનેશન થવાથી બનતો સંયુગ્મી એસિડ રેઝોનન્સ દ્વારા સ્થાયી થાય છે.
એક્સસાઈક્લિક $-NH_2$ ગ્રુપ $(a)$ નું અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ રિંગ સાથે રેઝોનન્સમાં છે,અને $-NH-$ ગ્રુપ $(e)$ નું અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ ઈમિડાઝોલ રિંગની એરોમેટિકતામાં સામેલ છે,તેથી તેઓ ઓછા બેઝિક છે.
આમ,પ્રોટોનેશન માટેના અનુકૂળ સ્થાનો $b, c,$ અને $d$ છે.

(D) નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) ને કારણે સમૂહ $13$ માં નીચે તરફ જતાં $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાની સ્થિરતા વધે છે.
જેમ આપણે $Al$ થી $Tl$ તરફ જઈએ છીએ,તેમ $ns^2$ ઇલેક્ટ્રોન બંધનમાં ભાગ લેવા માટે વધુ અનિચ્છા દર્શાવે છે.
તેથી,$+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાની સ્થિરતાનો ક્રમ $Al < Ga < In < Tl$ છે.

(B) કેલ્સિનેશન એ ભેજ અને અસ્થિર અશુદ્ધિઓને દૂર કરવા માટે હવાના અભાવમાં અથવા મર્યાદિત પુરવઠામાં અયસ્કને ગરમ કરવાની પ્રક્રિયા છે.
વિકલ્પ $A$ સ્ફટિકીકરણના પાણીને દૂર કરવાનું દર્શાવે છે (કેલ્સિનેશન).
વિકલ્પ $C$ કાર્બોનેટ અયસ્કના ઉષ્મીય વિઘટનને દર્શાવે છે (કેલ્સિનેશન).
વિકલ્પ $D$ ડોલોમાઈટના ઉષ્મીય વિઘટનને દર્શાવે છે (કેલ્સિનેશન).
વિકલ્પ $B$ માં સલ્ફાઈડ અયસ્કની ઓક્સિજન સાથેની પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે,જેને રોસ્ટિંગ (ભૂંજન) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,જે પ્રક્રિયા કેલ્સિનેશનને વ્યાખ્યાયિત કરતી નથી તે $B$ છે.

(C) $Br_2/NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા એ હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા છે,જે એમાઈડ $(RCONH_2)$ ને એક કાર્બન પરમાણુ ઓછા ધરાવતા પ્રાથમિક એમાઈન $(RNH_2)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
આપેલ છે કે નીપજ $C_3H_9N$ કાર્બાઈલએમાઈન કસોટી આપે છે,તેથી તે પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન $(CH_3CH_2CH_2NH_2)$ હોવું જોઈએ.
નીપજમાં $3$ કાર્બન પરમાણુ હોવાથી,શરૂઆતનું એમાઈડ $4$ કાર્બન પરમાણુ ધરાવતું હોવું જોઈએ.
વિકલ્પોમાંથી,$CH_3CH_2CH_2CONH_2$ (બ્યુટેનામાઈડ) એ $4$ કાર્બન ધરાવતું એકમાત્ર પ્રાથમિક એમાઈડ છે જે $Br_2/NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CH_3CH_2CH_2NH_2$ આપે છે.

(B) વિક્ષેપિત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમની ભૌતિક અવસ્થાના આધારે કોલોઇડ્સનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. ચીઝ $(C)$: આ એક જેલ છે જેમાં ઘન માધ્યમમાં પ્રવાહી વિક્ષેપિત હોય છે (ઘનમાં પ્રવાહી).
$2$. દૂધ $(M)$: આ એક પાયસ (emulsion) છે જેમાં પ્રવાહી માધ્યમમાં પ્રવાહી વિક્ષેપિત હોય છે (પ્રવાહીમાં પ્રવાહી).
$3$. ધુમાડો $(S)$: આ એક એરોસોલ છે જેમાં વાયુ માધ્યમમાં ઘન કણો વિક્ષેપિત હોય છે (વાયુમાં ઘન).
તેથી,સાચું સંયોજન $C$: ઘનમાં પ્રવાહી; $M$: પ્રવાહીમાં પ્રવાહી; $S$: વાયુમાં ઘન છે.

(D) $4-$હાઈડ્રોક્સિબ્યુટેનોઈક એસિડ $(HO-CH_2-CH_2-CH_2-COOH)$ પોલીએસ્ટર બનાવવા માટે સ્વયં-ઘનીભવન પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,દરેક મોનોમર એકમમાંથી પાણીનો એક અણુ દૂર થાય છે.
પરિણામી પુનરાવર્તિત એકમ $-[C(=O)-(CH_2)_3-O]_n-$ છે.

(B) $K_2[HgI_4]$ નું આયનીકરણ નીચે મુજબ થાય છે: $K_2[HgI_4] \rightleftharpoons 2K^{+} + [HgI_4]^{2-}$
પ્રતિ સૂત્ર એકમ ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા $n = 3$ છે ($2K^{+}$ અને $1[HgI_4]^{2-}$).
આયનીકરણની માત્રા $\alpha = 40 \% = 0.4$ છે.
વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ની ગણતરી આ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $i = 1 + (n - 1)\alpha$.
કિંમતો મૂકતા: $i = 1 + (3 - 1) \times 0.4$.
$i = 1 + 2 \times 0.4 = 1 + 0.8 = 1.8$.

(A) પગલું $1$: $Na_2CO_3$ સાથેની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને $HCl$ ની નોર્માલિટી નક્કી કરો.
$Na_2CO_3 + 2HCl \rightarrow 2NaCl + H_2O + CO_2$.
તુલ્યતાના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $N_1V_1 = N_2V_2$.
$Na_2CO_3$ માટે,$N = M \times \text{સંયોજકતા અવયવ} = 0.1 \times 2 = 0.2 \ N$.
$N_{HCl} \times 25 \ mL = 0.2 \ N \times 30 \ mL$.
$N_{HCl} = \frac{6}{25} = 0.24 \ N$.
પગલું $2$: $NaOH$ માટે જરૂરી $HCl$ નું કદ નક્કી કરો.
$HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O$.
$HCl$ અને $NaOH$ માટે $N_1V_1 = N_2V_2$ નો ઉપયોગ કરતા.
$0.24 \ N \times V_{HCl} = 0.2 \ M \times 1 \times 30 \ mL$.
$0.24 \times V_{HCl} = 6$.
$V_{HCl} = \frac{6}{0.24} = 25 \ mL$.