GSEB 2024 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

93 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ5178 of 93 questions

Page 2 of 2 · Gujarati

51
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
જો પરમાણુ ક્રમાંક $28$ હોય, તો જલીય દ્રાવણમાં દ્વિસંયોજક આયનનો ચુંબકીય ચાકમાત્રા (magnetic moment) કેટલો હશે ($BM$ માં)?
A
$3.87$
B
$2.84$
C
$1.73$
D
$4.90$

Solution

(B) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $28$ છે, જે નિકલ $(Ni)$ છે.
$Ni$ $(Z=28)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^8 4s^2$ છે.
દ્વિસંયોજક આયન $(Ni^{2+})$ $4s$ કક્ષકમાંથી બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને બને છે, પરિણામે રચના $[Ar] 3d^8$ મળે છે.
$3d^8$ રચનામાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n=2)$ હોય છે.
ચુંબકીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ ની ગણતરી સ્પિન-ઓન્લી સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$.
$n=2$ મૂકતા: $\mu = \sqrt{2(2+2)} = \sqrt{8} \approx 2.84 \ BM$.
52
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
પીગળેલા $Al_2O_3$ માંથી $2.7 \ g$ $Al$ ઉત્પન્ન કરવા માટે ફેરાડેના સંદર્ભમાં કેટલી વીજળીની જરૂર પડે? ($Al$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 27 \ u$)
A
$0.6$
B
$0.1$
C
$0.2$
D
$0.3$

Solution

(D) પીગળેલા $Al_2O_3$ માંથી $Al$ ના ઉત્પાદન માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $Al$ $(27 \ g)$ માટે $3 \ F$ વીજળીની જરૂર પડે છે.
$Al$ નું આપેલ દળ $= 2.7 \ g$.
$Al$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{2.7 \ g}{27 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
જેથી,$1 \ mol$ $Al$ માટે $3 \ F$ ની જરૂર હોય,તો $0.1 \ mol$ $Al$ માટે $0.1 \times 3 = 0.3 \ F$ ની જરૂર પડે.
તેથી,જરૂરી વીજળી $0.3 \ F$ છે.
53
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ઇલેક્ટ્રોનિક વાહકતા . . . . . . પર આધાર રાખતી નથી.
A
ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સાંદ્રતા
B
પરમાણુ દીઠ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા
C
તાપમાન
D
ધાતુની પ્રકૃતિ અને બંધારણ

Solution

(A) ઇલેક્ટ્રોનિક વાહકતા (ધાત્વિક વાહકતા) ધાતુની પ્રકૃતિ અને બંધારણ,પરમાણુ દીઠ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
તે ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સાંદ્રતા પર આધાર રાખતી નથી,કારણ કે ઇલેક્ટ્રોનિક વાહકતા એ ધાતુઓનો ગુણધર્મ છે,ઇલેક્ટ્રોલાઇટિક દ્રાવણોનો નહીં.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
54
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
જ્યારે ડ્રાય સેલ કાર્યરત હોય ત્યારે રિડક્શનકર્તા તરીકે શું કાર્ય કરે છે?
A
ગ્રેફાઇટ
B
$MnO_2$
C
$NH_4Cl$
D
$Zn$

Solution

(D) ડ્રાય સેલ (લેક્લાન્શે સેલ) માં,એનોડ ઝિંક $(Zn)$ નો બનેલો હોય છે અને કેથોડ એ મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ થી ઘેરાયેલો કાર્બનનો સળિયો હોય છે.
એનોડ પર,ઝિંકનું ઓક્સિડેશન થાય છે: $Zn(s) \rightarrow Zn^{2+}(aq) + 2e^-$.
ઝિંક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
55
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$0.177 \ V$ ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ ધરાવતા હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડના સંપર્કમાં રહેલા દ્રાવણનો $pH$ કેટલો હશે?
A
$3$
B
$5$
C
$10$
D
$2$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ માટે ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા: $H_2(g) \rightarrow 2H^+(aq) + 2e^-$.
ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ માટે નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $E_{ox} = E^0_{ox} - \frac{0.0591}{n} \log [H^+]^2$.
હાઇડ્રોજન માટે $E^0_{ox} = 0 \ V$ અને $n = 2$ હોવાથી: $0.177 = 0 - \frac{0.0591}{2} \times 2 \log [H^+]$.
$0.177 = -0.0591 \times \log [H^+]$.
$pH = -\log [H^+]$ હોવાથી: $0.177 = 0.0591 \times pH$.
$pH = \frac{0.177}{0.0591} = 3$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
56
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કઈ ધાતુ $HCl$ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી?
$E^0_{Fe^{2+}/Fe} = -0.44 \ V$
$E^0_{Cu^{2+}/Cu} = +0.34 \ V$
$E^0_{Ni^{2+}/Ni} = -0.25 \ V$
$E^0_{Zn^{2+}/Zn} = -0.76 \ V$
A
$Zn$
B
$Ni$
C
$Cu$
D
$Fe$

Solution

(C) જો ધાતુનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^0_{M^{n+}/M})$ હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડના $0.00 \ V$ કરતા ઓછો હોય,તો તે $HCl$ માંથી $H_2$ વાયુ મુક્ત કરી શકે છે.
ઋણ રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધરાવતી ધાતુઓ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
આપેલ મૂલ્યો જોતા:
$E^0_{Zn^{2+}/Zn} = -0.76 \ V$ (ઋણ,$H_2$ ઉત્પન્ન કરી શકે છે)
$E^0_{Fe^{2+}/Fe} = -0.44 \ V$ (ઋણ,$H_2$ ઉત્પન્ન કરી શકે છે)
$E^0_{Ni^{2+}/Ni} = -0.25 \ V$ (ઋણ,$H_2$ ઉત્પન્ન કરી શકે છે)
$E^0_{Cu^{2+}/Cu} = +0.34 \ V$ (ધન,$H_2$ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી)
તેથી,$Cu$ એ $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી.
57
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેના કોષ માટે કયું નર્ન્સ્ટ સમીકરણ સાચું છે? $Al_{(s)}|Al_{(aq)}^{3+} || Zn_{(aq)}^{2+}| Zn_{(s)}$
A
$E_{cell} = E_{cell}^0 - \frac{0.059}{6} \log \frac{[Al^{3+}]^2}{[Zn^{2+}]^3}$
B
$E_{cell} = E_{cell}^0 - \frac{0.059}{6} \log \frac{[Zn^{2+}]^3}{[Al^{3+}]^2}$
C
$E_{cell} = E_{cell}^0 - \frac{0.059}{3} \log \frac{[Al^{3+}]^2}{[Zn^{2+}]^3}$
D
$E_{cell} = E_{cell}^0 - \frac{0.059}{2} \log \frac{[Al^{3+}]^2}{[Zn^{2+}]^3}$

Solution

(A) કોષની પ્રક્રિયા છે: $2Al_{(s)} + 3Zn_{(aq)}^{2+} \rightarrow 2Al_{(aq)}^{3+} + 3Zn_{(s)}$.
અહીં,પ્રક્રિયામાં સામેલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 6$ છે.
નર્ન્સ્ટ સમીકરણ આ મુજબ છે: $E_{cell} = E_{cell}^0 - \frac{0.059}{n} \log \frac{[Product]}{[Reactant]}$.
કિંમતો મૂકતા: $E_{cell} = E_{cell}^0 - \frac{0.059}{6} \log \frac{[Al^{3+}]^2}{[Zn^{2+}]^3}$.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
58
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$NaCl$,$HCl$ અને $NaAc$ માટે $\Lambda_{m}^0$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $126.4 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$,$425.9 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ અને $91.0 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ છે. $HAc$ માટે $\Lambda^0$ ની ગણતરી કરો.
A
$461.3 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$208.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$643.3 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$390.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(D) કોહલરાઉસના સ્વતંત્ર આયનોના અભિગમનનો નિયમ મુજબ,અનંત મંદને વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા તેના ઘટક આયનોની મોલર વાહકતાના સરવાળા જેટલી હોય છે.
આપેલ છે:
$\Lambda_{m}^0(NaCl) = 126.4 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_{m}^0(HCl) = 425.9 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_{m}^0(NaAc) = 91.0 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
આપણે $\Lambda_{m}^0(HAc)$ શોધવાનું છે:
$\Lambda_{m}^0(HAc) = \Lambda_{m}^0(H^+) + \Lambda_{m}^0(Ac^-)$
આપેલ મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરતા:
$\Lambda_{m}^0(HAc) = \Lambda_{m}^0(HCl) + \Lambda_{m}^0(NaAc) - \Lambda_{m}^0(NaCl)$
$\Lambda_{m}^0(HAc) = 425.9 + 91.0 - 126.4$
$\Lambda_{m}^0(HAc) = 516.9 - 126.4 = 390.5 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
59
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
મર્ક્યુરી સેલમાં,નીચેનામાંથી કયું કેથોડ તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$ZnO$ અને કાર્બનની પેસ્ટ
B
ઝિંક અને મર્ક્યુરી એમાલગમ
C
$HgO$ અને કાર્બનની પેસ્ટ
D
$NH_4Cl$ અને $ZnCl_2$ ની પેસ્ટ

Solution

(C) મર્ક્યુરી સેલમાં,એનોડ તરીકે ઝિંક-મર્ક્યુરી એમાલગમ $(Zn(Hg))$ અને કેથોડ તરીકે મર્ક્યુરિક ઓક્સાઈડ $(HgO)$ અને કાર્બનની પેસ્ટનો ઉપયોગ થાય છે.
વિદ્યુતવિભાજ્ય તરીકે પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ અને ઝિંક ઓક્સાઈડ $(ZnO)$ ની ભીની પેસ્ટ વપરાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
60
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$Al_2O_3$ માંથી $2$ મોલ એલ્યુમિનિયમ મેળવવા માટે જરૂરી વિદ્યુતભારનો જથ્થો કેટલો છે ($F$ માં)?
A
$3$
B
$6$
C
$1$
D
$2$

Solution

(B) $Al_2O_3$ માંથી એલ્યુમિનિયમ મેળવવા માટેની રિડક્શન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al$
$1$ મોલ $Al$ મેળવવા માટે $3$ મોલ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે,જે $3 \ F$ વિદ્યુતભારને અનુરૂપ છે.
તેથી,$2$ મોલ $Al$ મેળવવા માટે જરૂરી વિદ્યુતભાર:
$2 \times 3 \ F = 6 \ F$.
61
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ડેનિયલ કોષ માટે પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $1.1 \ V$ છે. પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત ગિબ્સ ઊર્જાનું મૂલ્ય શું હશે?
$Zn_{(s)} + Cu_{(aq)}^{2+} \rightarrow Zn_{(aq)}^{2+} + Cu_{(s)}$
$(1 \ F = 96487 \ C \ mol^{-1})$
A
$-106.14 \ kJ \ mol^{-1}$
B
$212.27 \ kJ \ mol^{-1}$
C
$-212.27 \ kJ \ mol^{-1}$
D
$106.14 \ kJ \ mol^{-1}$

Solution

(C) પ્રમાણિત ગિબ્સ ઊર્જા ફેરફાર $\Delta G^{\circ}$ નું સૂત્ર: $\Delta G^{\circ} = -nFE^{\circ}_{cell}$ છે.
અહીં,પ્રક્રિયામાં સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 2$ છે.
પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $E^{\circ}_{cell} = 1.1 \ V$ છે.
ફેરાડે અચળાંક $F = 96487 \ C \ mol^{-1}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $\Delta G^{\circ} = -(2) \times (96487 \ C \ mol^{-1}) \times (1.1 \ V)$.
$\Delta G^{\circ} = -212271.4 \ J \ mol^{-1}$.
$kJ \ mol^{-1}$ માં રૂપાંતર કરતા: $\Delta G^{\circ} = -212.27 \ kJ \ mol^{-1}$.
62
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ કોષ ક્યારે ઇલેક્ટ્રોલિટીક કોષ તરીકે વર્તે છે?
A
$E_{ext} > E_{cell}$
B
$E_{cell} > E_{ext}$
C
$E_{cell} = 0$
D
$E_{cell} = E_{ext}$

Solution

(A) જ્યારે બાહ્ય પોટેન્શિયલ $(E_{ext})$ એ કોષના પોટેન્શિયલ $(E_{cell})$ કરતા ઓછું હોય ત્યારે ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ કોષ ગેલ્વેનિક કોષ તરીકે કાર્ય કરે છે.
પરંતુ,જ્યારે કોષના પોટેન્શિયલ $(E_{cell})$ કરતા વધારે બાહ્ય પોટેન્શિયલ $(E_{ext})$ લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહની દિશા ઉલટાઈ જાય છે અને કોષ ઇલેક્ટ્રોલિટીક કોષ તરીકે વર્તે છે.
તેથી,સાચી શરત $E_{ext} > E_{cell}$ છે.
63
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન આંખના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી કોર્નિયાને બાળી શકે છે?
A
$CH_3Cl$
B
$CCl_4$
C
$CH_2Cl_2$
D
$CHCl_3$

Solution

(C) ડાયક્લોરોમિથેન $(CH_2Cl_2)$ એ એક બાષ્પશીલ પ્રવાહી છે જેનો ઉપયોગ દ્રાવક અને પેઇન્ટ રીમુવર તરીકે થાય છે. જ્યારે તે આંખના સીધા સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તે હળવી થી મધ્યમ બળતરા પેદા કરી શકે છે અને કોર્નિયાને બાળી શકે છે. તેથી,સાચું સંયોજન $CH_2Cl_2$ છે.
64
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$S_{N}1$ પ્રતિક્રિયા માટે કયા સંયોજનની પ્રતિક્રિયાશીલતા સૌથી વધુ છે?
A
$C_{6}H_{5}CH_{2}Br$
B
$C_{6}H_{5}CH(CH_{3})Br$
C
$C_{6}H_{5}CH(C_{6}H_{5})Br$
D
$C_{6}H_{5}C(CH_{3})(C_{6}H_{5})Br$

Solution

(D) $S_{N}1$ પ્રતિક્રિયા માટે આલ્કાઈલ હેલાઈડની પ્રતિક્રિયાશીલતા લિવિંગ ગ્રુપ $(Br^-)$ દૂર થયા પછી બનતા કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $C_{6}H_{5}CH_{2}^+$ (પ્રાથમિક બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન)
$2$. $C_{6}H_{5}CH^+(CH_{3})$ (દ્વિતીયક બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન)
$3$. $C_{6}H_{5}CH^+(C_{6}H_{5})$ (બે ફિનાઈલ રિંગ ધરાવતો દ્વિતીયક બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન)
$4$. $C_{6}H_{5}C^+(CH_{3})(C_{6}H_{5})$ (બે ફિનાઈલ રિંગ ધરાવતો તૃતીયક બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન)
કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતાનો ક્રમ $3^\circ > 2^\circ > 1^\circ$ છે. વધુમાં,બે ફિનાઈલ જૂથોની હાજરી કાર્બોકેટાયનને વ્યાપક રેઝોનન્સ સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
સંયોજન $D$ એ બે ફિનાઈલ રિંગ દ્વારા સ્થિર થયેલ તૃતીયક બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે તેને સૌથી વધુ સ્થિર બનાવે છે અને તેથી $S_{N}1$ માટે સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
65
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$ . . . . . . $ એ એલાઈલિક હેલાઈડ નથી.
A
$2-$બ્રોમોસાયક્લોહેક્સિન
B
$3-$ક્લોરોપ્રોપ$-1-$ઈન
C
$3-$ક્લોરોસાયક્લોહેક્સિન
D
$1-$ક્લોરોબ્યુટ$-2-$ઈન

Solution

(A) એલાઈલિક હેલાઈડ એ એવું સંયોજન છે જેમાં હેલોજન પરમાણુ દ્વિબંધ $(C=C)$ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$2-$બ્રોમોસાયક્લોહેક્સિનમાં,બ્રોમીન પરમાણુ સીધો દ્વિબંધના કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે,જે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે. આથી તે વિનાઈલિક હેલાઈડ છે,એલાઈલિક હેલાઈડ નથી.
$3-$ક્લોરોપ્રોપ$-1-$ઈન,$3-$ક્લોરોસાયક્લોહેક્સિન અને $1-$ક્લોરોબ્યુટ$-2-$ઈનમાં,હેલોજન દ્વિબંધની બાજુના $sp^3$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે,જે એલાઈલિક હેલાઈડની વ્યાખ્યાને સંતોષે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.
66
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
સ્વાર્ટ્સ પ્રક્રિયામાં કયા પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ થતો નથી?
A
$HF$
B
$SbF_3$
C
$AgF$
D
$CoF_2$

Solution

(A) સ્વાર્ટ્સ પ્રક્રિયા એ આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડ અથવા આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડને ધાત્વીય ફ્લોરાઈડની હાજરીમાં ગરમ કરીને આલ્કાઈલ ફ્લોરાઈડ બનાવવાની પદ્ધતિ છે.
સામાન્ય રીતે વપરાતા ધાત્વીય ફ્લોરાઈડમાં $AgF$,$Hg_2F_2$,$CoF_2$ અને $SbF_3$ નો સમાવેશ થાય છે.
$HF$ (હાઈડ્રોજન ફ્લોરાઈડ) એ ધાત્વીય ફ્લોરાઈડ નથી અને સ્વાર્ટ્સ પ્રક્રિયામાં પ્રક્રિયક તરીકે વપરાતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
67
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$S_N1$ પ્રક્રિયામાં નીચેના સંયોજનોની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ જણાવો :
$(I)$ $CH_3-CH_2-CH(Br)-CH_3$
$(II)$ $(CH_3)_2CH-CH_2-Br$
$(III)$ $(CH_3)_3CBr$
A
$(III) < (II) < (I)$
B
$(II) < (I) < (III)$
C
$(I) < (II) < (III)$
D
$(III) < (I) < (II)$

Solution

(B) $S_N1$ પ્રક્રિયામાં આલ્કાઈલ હેલાઈડની પ્રતિક્રિયાત્મકતા દર-નિર્ધારક તબક્કા દરમિયાન બનતા કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતાનો ક્રમ: $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે.
આપેલા સંયોજનોમાંથી બનતા કાર્બોકેટાયનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(I)$ $CH_3-CH_2-CH^+(CH_3)$ એ $2^{\circ}$ કાર્બોકેટાયન છે.
$(II)$ $(CH_3)_2CH-CH_2^+$ એ $1^{\circ}$ કાર્બોકેટાયન છે.
$(III)$ $(CH_3)_3C^+$ એ $3^{\circ}$ કાર્બોકેટાયન છે.
સ્થિરતાનો ક્રમ $(II) < (I) < (III)$ હોવાથી,$S_N1$ પ્રક્રિયામાં પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $(II) < (I) < (III)$ થશે.
68
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
આપેલા દ્રાવણોમાંથી સમાન પરિસ્થિતિમાં કોનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે?
A
$1 \ m \ FeCl_3$
B
$1 \ m \ NaCl$
C
$1 \ m \ BaCl_2$
D
$1 \ m \ \text{urea}$

Solution

(A) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે.
$\Delta T_b = i \times K_b \times m$.
આપેલ મોલાલિટી $(m)$ અને દ્રાવક માટે,$\Delta T_b$ એ $i$ ના સમપ્રમાણમાં છે.
- $1 \ m \ FeCl_3$ માટે,$i = 4$ $(Fe^{3+} + 3Cl^-)$.
- $1 \ m \ NaCl$ માટે,$i = 2$ $(Na^+ + Cl^-)$.
- $1 \ m \ BaCl_2$ માટે,$i = 3$ $(Ba^{2+} + 2Cl^-)$.
- $1 \ m \ \text{urea}$ માટે,$i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય).
$FeCl_3$ નો વોન્ટ હોફ અવયવ $(i = 4)$ સૌથી વધુ હોવાથી,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
69
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
કયા દ્રાવણમાં તાપમાન વધવાથી દ્રાવ્યની દ્રાવ્યતા ઘટે છે?
A
પાણીમાં ઓગળેલ ઇથેનોલ
B
પાણીમાં ઓગળેલ ગ્લુકોઝ
C
$Na-Hg$ એમાલગમ
D
પાણીમાં ઓગળેલ ક્લોરિન

Solution

(D) પ્રવાહીમાં વાયુઓની દ્રાવ્યતા સામાન્ય રીતે તાપમાન વધવાથી ઘટે છે કારણ કે પ્રવાહીમાં વાયુનું ઓગળવું એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,તાપમાનમાં વધારો સંતુલનને પાછળની દિશામાં ખસેડે છે,જેનાથી દ્રાવ્યતા ઘટે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Chlorine$ એક વાયુ છે,તેથી તાપમાન વધતા પાણીમાં તેની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
70
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું મિશ્રણ આદર્શ દ્રાવણ છે?
A
$Acetone + Chloroform$
B
$Acetone + Ethanol$
C
$n-hexane + n-heptane$
D
$Phenol + Aniline$

Solution

(C) આદર્શ દ્રાવણ એ છે જે સાંદ્રતાની સમગ્ર શ્રેણીમાં રાઉલ્ટના નિયમનું પાલન કરે છે અને મિશ્રણ કરવા પર કદ અથવા એન્થાલ્પીમાં કોઈ ફેરફાર દર્શાવતું નથી ($\Delta V_{mix} = 0$ અને $\Delta H_{mix} = 0$).
$n-hexane$ અને $n-heptane$ બંધારણીય રીતે સમાન છે અને સમાન આંતરઆણ્વિય બળો ધરાવે છે,જે આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે.
$Acetone + Chloroform$ હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગને કારણે ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
$Acetone + Ethanol$ અને $Phenol + Aniline$ આંતરઆણ્વિય આંતરક્રિયાઓમાં ફેરફારને કારણે અનુક્રમે ધન અને ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
71
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
સમાન પરિસ્થિતિઓમાં,કયા જલીય દ્રાવણોનું ઠારબિંદુ સમાન હોય છે? (યુરિયાનું આણ્વીય દળ $= 60 \ u$ અને ગ્લુકોઝ $= 180 \ u$)
A
$100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $5 \ g$ ગ્લુકોઝ
B
$100 \ g \ H_2O$ માં $6 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $18 \ g$ ગ્લુકોઝ
C
$100 \ g \ H_2O$ માં $5 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ ગ્લુકોઝ
D
$100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ યુરિયા અને $100 \ g \ H_2O$ માં $10 \ g$ ગ્લુકોઝ

Solution

(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન $\Delta T_f$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ પર આધાર રાખે છે. $\Delta T_f = K_f \times m$. ઠારબિંદુ સમાન હોવા માટે,બંને દ્રાવણોની મોલાલિટી સમાન હોવી જોઈએ.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}}$.
વિકલ્પ $B$ માટે:
યુરિયાના મોલ $= \frac{6 \ g}{60 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
ગ્લુકોઝના મોલ $= \frac{18 \ g}{180 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
દ્રાવકનું દળ $(100 \ g \ H_2O)$ બંને માટે સમાન હોવાથી અને દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા પણ સમાન $(0.1 \ mol)$ હોવાથી,બંને દ્રાવણોની મોલાલિટી સમાન છે.
તેથી,તેમનું ઠારબિંદુ સમાન હશે.
72
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$7.14 \times 10^{-3} \ g$ ઇથેન ધરાવતા દ્રાવણ પર ઇથેનનું આંશિક દબાણ $1 \ bar$ છે. જો દ્રાવણમાં $5 \times 10^{-2} \ g$ ઇથેન હોય,તો વાયુનું આંશિક દબાણ કેટલું હશે ($bar$ માં)? (સમાન તાપમાને)
A
$1$
B
$3$
C
$7$
D
$4$

Solution

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને દ્રાવણમાં ઓગળેલા વાયુનું આંશિક દબાણ $(p)$ તેના દળ $(m)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $p \propto m$ અથવા $p = k \times m$.
આપેલ છે: $p_1 = 1 \ bar$,$m_1 = 7.14 \times 10^{-3} \ g$.
જ્યારે $m_2 = 5 \times 10^{-2} \ g$ હોય ત્યારે $p_2$ શોધવાનું છે.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{p_2}{p_1} = \frac{m_2}{m_1}$.
$\frac{p_2}{1} = \frac{5 \times 10^{-2}}{7.14 \times 10^{-3}} = \frac{50 \times 10^{-3}}{7.14 \times 10^{-3}} \approx 7 \ bar$.
આમ,આંશિક દબાણ $7 \ bar$ થશે.
73
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
$400 \ g$ ના $25 \%$ દ્રાવણ અને $600 \ g$ ના $40 \%$ દ્રાવણને મિશ્ર કરીને એક દ્રાવણ મેળવવામાં આવે છે. પરિણામી દ્રાવણની દળ ટકાવારી કેટલી છે ($\%$ માં)?
A
$55$
B
$50$
C
$34$
D
$35$

Solution

(C) પ્રથમ દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનું દળ $= 400 \ g \times 0.25 = 100 \ g$.
બીજા દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનું દળ $= 600 \ g \times 0.40 = 240 \ g$.
દ્રાવ્યનું કુલ દળ $= 100 \ g + 240 \ g = 340 \ g$.
પરિણામી દ્રાવણનું કુલ દળ $= 400 \ g + 600 \ g = 1000 \ g$.
પરિણામી દ્રાવણની દળ ટકાવારી $= (\text{દ્રાવ્યનું કુલ દળ} / \text{દ્રાવણનું કુલ દળ}) \times 100 = (340 \ g / 1000 \ g) \times 100 = 34 \%$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
74
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
અથાણું બનાવવા માટે સાંદ્ર ક્ષારના દ્રાવણમાં મૂકેલી કાચી કેરી સંકોચાઈ જાય છે કારણ કે . . . . . . .
A
તે રિવર્સ ઓસ્મોસિસને કારણે પાણી મેળવે છે
B
તે રિવર્સ ઓસ્મોસિસને કારણે પાણી ગુમાવે છે
C
તે ઓસ્મોસિસને કારણે પાણી મેળવે છે
D
તે ઓસ્મોસિસને કારણે પાણી ગુમાવે છે

Solution

(D) જ્યારે કાચી કેરીને સાંદ્ર ક્ષારના દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે કેરીની બહાર ક્ષારની સાંદ્રતા કેરીના કોષોની અંદરના દ્રાવ્યની સાંદ્રતા કરતા ઘણી વધારે હોય છે.
આ એક સાંદ્રતા ઢાળ બનાવે છે જ્યાં પાણી કેરીના અર્ધ-પ્રવેશશીલ કોષ પટલ દ્વારા ઓછી દ્રાવ્ય સાંદ્રતા (કેરીની અંદર) થી વધુ દ્રાવ્ય સાંદ્રતા (ક્ષારનું દ્રાવણ) તરફ જાય છે.
આ પ્રક્રિયાને ઓસ્મોસિસ (અભિસરણ) કહેવામાં આવે છે.
પરિણામે,કેરી પાણી ગુમાવે છે અને સંકોચાઈ જાય છે.
75
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું આદર્શ દ્રાવણનું ઉદાહરણ છે?
A
ક્લોરોફોર્મ અને એસિટોન
B
બેન્ઝીન અને ટોલ્યુઈન
C
ઇથેનોલ અને એસિટોન
D
પાણી અને ઇથેનોલ

Solution

(B) આદર્શ દ્રાવણ એ છે જે સાંદ્રતાના સમગ્ર ગાળામાં રાઉલ્ટના નિયમનું પાલન કરે છે અને મિશ્રણ કરવા પર એન્થાલ્પી $(\Delta H_{mix} = 0)$ અથવા કદ $(\Delta V_{mix} = 0)$ માં કોઈ ફેરફાર દર્શાવતું નથી.
બેન્ઝીન અને ટોલ્યુઈન આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે કારણ કે બેન્ઝીન-બેન્ઝીન,ટોલ્યુઈન-ટોલ્યુઈન અને બેન્ઝીન-ટોલ્યુઈન વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય બળો લગભગ સમાન હોય છે.
ક્લોરોફોર્મ અને એસિટોન ઋણ વિચલન દર્શાવે છે,જ્યારે ઇથેનોલ અને એસિટોન,તથા પાણી અને ઇથેનોલ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.
76
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
ગ્લુકોઝના $1 \ m$ (મોલાલ) જલીય દ્રાવણ માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\Delta T_{b} \neq K_{b}$
B
$\Delta T_{b} < K_{b}$
C
$\Delta T_{b} > K_{b}$
D
$\Delta T_{b} = K_{b}$

Solution

(D) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર: $\Delta T_{b} = i \times K_{b} \times m$ છે.
ગ્લુકોઝ માટે,જે અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે,વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ $1$ છે.
મોલાલિટી $(m)$ $1 \ m$ આપેલ હોવાથી,આપણે આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકીએ:
$\Delta T_{b} = 1 \times K_{b} \times 1 = K_{b}$.
તેથી,$\Delta T_{b} = K_{b}$.
77
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
જો $22 \ g$ બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ ને $122 \ g$ કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_4)$ માં ઓગાળવામાં આવે,તો બેન્ઝીનની દળ ટકાવારી ગણો. ($\%$ માં)
A
$84.72$
B
$18.03$
C
$15.28$
D
$28.20$

Solution

(C) દ્રાવ્યની દળ ટકાવારી નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $\text{દળ ટકાવારી} = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવ્યનું દળ} + \text{દ્રાવકનું દળ}} \times 100$.
આપેલ છે: $\text{બેન્ઝીન (દ્રાવ્ય) નું દળ} = 22 \ g$.
$\text{કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ (દ્રાવક) નું દળ} = 122 \ g$.
$\text{દ્રાવણનું કુલ દળ} = 22 \ g + 122 \ g = 144 \ g$.
$\text{બેન્ઝીનની દળ ટકાવારી} = \frac{22}{144} \times 100 = 15.277 \% \approx 15.28 \%$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
78
ChemistryEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું ઘન દ્રાવણનું ઉદાહરણ છે?
A
સોનામાં ઓગળેલું તાંબું
B
પાણીમાં ઓગળેલું ગ્લુકોઝ
C
નાઈટ્રોજન વાયુમાં કપૂર
D
પાણીમાં ઓગળેલું ઇથેનોલ

Solution

(A) ઘન દ્રાવણ એવું દ્રાવણ છે જેમાં દ્રાવ્ય અને દ્રાવક બંને ઘન અવસ્થામાં હોય છે.
$A$ સોનામાં ઓગળેલું તાંબું એ ઘન દ્રાવણ (મિશ્રધાતુ) નું ઉદાહરણ છે,જેમાં બંને ઘટકો ઘન છે.
$B$ પાણીમાં ઓગળેલું ગ્લુકોઝ એ ઘન-પ્રવાહી દ્રાવણ છે.
$C$ નાઈટ્રોજન વાયુમાં કપૂર એ ઘન-વાયુ દ્રાવણ છે.
$D$ પાણીમાં ઓગળેલું ઇથેનોલ એ પ્રવાહી-પ્રવાહી દ્રાવણ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real GSEB style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live GSEB mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in GSEB 2024?

There are 93 Chemistry questions from the GSEB 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are GSEB 2024 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice GSEB 2024 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GSEB mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from GSEB previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GSEB Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick GSEB 2024 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.