AP EAMCET 2023 Physics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

349 QuestionsGujaratiWith Solutions

PhysicsQ151199 of 349 questions

Page 4 of 4 · Gujarati

151
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$\frac{e^2}{4 \pi \varepsilon_0 \hbar}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી ભૌતિક રાશિનું પારિમાણિક સૂત્ર શું છે? (જ્યાં $e$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર છે,$\varepsilon_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટી છે,અને $\hbar$ એ રિડ્યુસ્ડ પ્લાન્કનો અચળાંક છે).
A
$[M^1 L^1 T^{-1}]$
B
$[L^1 T^{-1}]$
C
$[M^1 L^0 T^{-1}]$
D
$[M^1 L^1 T^{-2}]$

Solution

(B) આપેલ પદ $\frac{e^2}{4 \pi \varepsilon_0 \hbar}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે કુલંબ બળ $F = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_0} \frac{e^2}{r^2}$ છે,તેથી $\frac{e^2}{4 \pi \varepsilon_0} = F r^2$ થાય.
$\frac{e^2}{4 \pi \varepsilon_0}$ ના પરિમાણો $[M L T^{-2}] [L^2] = [M L^3 T^{-2}]$ છે.
પ્લાન્કના અચળાંક $h$ (અથવા $\hbar$) ના પરિમાણો $[M L^2 T^{-1}]$ છે.
તેથી,આ પદના પરિમાણો $\frac{[M L^3 T^{-2}]}{[M L^2 T^{-1}]} = [L^1 T^{-1}]$ થશે.
આ વેગ (પ્રકાશની ઝડપ $c$) ના પરિમાણો દર્શાવે છે.
152
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
એક ચોક્કસ ભૌતિક રાશિની ગણતરી $\frac{\pi}{3}(a^2-b^2) h d$ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે,જ્યાં $a, b$ અને $h$ એ લંબાઈ છે અને $d$ એ ઘનતા છે. ગણતરી કરવામાં આવતી ભૌતિક રાશિ કઈ છે?
A
વેગ
B
કદ
C
દળ
D
પ્રવેગ

Solution

(C) આપેલ સૂત્ર $X = \frac{\pi}{3}(a^2 - b^2) h d$ છે.
અહીં $a, b,$ અને $h$ લંબાઈ હોવાથી,તેમનું પારિમાણિક સૂત્ર $[L]$ છે.
તેથી,$(a^2 - b^2)$ ના પરિમાણ $[L^2]$ થાય.
પદ $h$ ના પરિમાણ $[L]$ છે.
પદ $d$ એ ઘનતા છે,જે $\frac{\text{દળ}}{\text{કદ}}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,તેથી તેના પરિમાણ $[M L^{-3}]$ છે.
આ પરિમાણોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$[X] = [L^2] \cdot [L] \cdot [M L^{-3}] = [L^3] \cdot [M L^{-3}] = [M]$.
પરિણામી પરિમાણ $[M]$ હોવાથી,આ ભૌતિક રાશિ દળ છે.
153
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
નીચેનામાંથી લંબાઈનો સૌથી નાનો એકમ કયો છે?
A
પાર્સેક
B
નેનોમીટર
C
ફર્મી
D
$ \mathring{A} $

Solution

(C) આપેલા એકમોના મૂલ્યો મીટરમાં નીચે મુજબ છે:
$1 \text{ parsec} = 3.08 \times 10^{16} \text{ m}$
$1 \text{ nanometer} = 1 \times 10^{-9} \text{ m}$
$1 \text{ fermi} = 1 \times 10^{-15} \text{ m}$
$1 \text{ } \mathring{A} = 1 \times 10^{-10} \text{ m}$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા, $1 \times 10^{-15} \text{ m}$ એ સૌથી નાનું મૂલ્ય છે.
તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી લંબાઈનો સૌથી નાનો એકમ ફર્મી છે.
154
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
એક પદ્ધતિમાં પદાર્થની ઘનતા $4 \, g/cc$ છે, જેમાં લંબાઈનો એકમ $5 \, cm$ અને દળનો એકમ $20 \, g$ છે. $CGS$ પદ્ધતિમાં પદાર્થની ઘનતા કેટલી હશે ($\text{એકમ}$ માં)?
A
$16$
B
$40$
C
$25$
D
$50$

Solution

(C) ધારો કે આપેલી પદ્ધતિ $S_1$ છે અને $CGS$ પદ્ધતિ $S_2$ છે.
પદ્ધતિ $S_1$ માં, દળનો એકમ $M_1 = 20 \, g$ અને લંબાઈનો એકમ $L_1 = 5 \, cm$ છે.
ઘનતા $\rho_1 = 4$ એકમ $S_1$ માં છે.
ઘનતાની વ્યાખ્યા $\rho = \frac{M}{L^3}$ છે.
$S_1$ માં, મૂલ્ય $\rho_1 = 4 \frac{M_1}{L_1^3} = 4 \frac{20 \, g}{(5 \, cm)^3} = 4 \frac{20 \, g}{125 \, cm^3}$ છે.
$CGS$ $(g/cm^3)$ માં મૂલ્યની ગણતરી કરતા:
$\rho_{CGS} = 4 \times \frac{20 \, g}{125 \, cm^3} = 4 \times \frac{20}{125} \, g/cm^3 = 4 \times \frac{4}{25} \, g/cm^3 = \frac{16}{25} \, g/cm^3$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ, સાચો જવાબ $25$ એકમ છે.
155
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
$L$ લંબાઈની એક દોરીને $\frac{L}{20}$ જેટલી ખેંચવામાં આવે છે અને તેમાં લંબગત તરંગોની ઝડપ $v$ છે. જ્યારે તેને $\frac{L}{10}$ જેટલી ખેંચવામાં આવે ત્યારે તરંગની ઝડપ કેટલી હશે? (ધારો કે હૂકનો નિયમ લાગુ પડે છે.)
A
$2 v$
B
$\frac{v}{\sqrt{2}}$
C
$v \sqrt{2}$
D
$4 v$

Solution

(C) ખેંચાયેલી દોરીમાં લંબગત તરંગની ઝડપ $v = \sqrt{\frac{T}{\mu}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $T$ એ તણાવ છે અને $\mu$ એ રેખીય દળ ઘનતા છે.
હૂકના નિયમ મુજબ,ખેંચાયેલી દોરીમાં તણાવ $T$ એ વિસ્તરણ $\Delta l$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે,તેથી $T = k \Delta l$.
દોરીનું દળ અને લંબાઈ અચળ રહેતી હોવાથી,$\mu$ અચળ છે. આમ,$v \propto \sqrt{T} \propto \sqrt{\Delta l}$.
પ્રારંભિક વિસ્તરણ $\Delta l_1 = \frac{L}{20}$ અને પ્રારંભિક ઝડપ $v_1 = v$ આપેલ છે.
બીજા કિસ્સા માટે,વિસ્તરણ $\Delta l_2 = \frac{L}{10}$ છે.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{v_2}{v_1} = \sqrt{\frac{\Delta l_2}{\Delta l_1}} = \sqrt{\frac{L/10}{L/20}} = \sqrt{\frac{20}{10}} = \sqrt{2}$.
તેથી,$v_2 = v \sqrt{2}$.
156
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
બે તારની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર $1: 2$ છે અને તેમના દ્રવ્યોની ઘનતાનો ગુણોત્તર $1: 4$ છે. જો બંને તાર પર સમાન તણાવ લગાડવામાં આવે,તો તેમાં ઉત્પન્ન થતા લંબગત તરંગોની ઝડપનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1: 16$
B
$16: 1$
C
$1: 4$
D
$4: 1$

Solution

(D) ખેંચાયેલા તારમાં લંબગત તરંગની ઝડપ $v = \sqrt{\frac{T}{\mu}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $T$ એ તણાવ છે અને $\mu$ એ રેખીય દળ ઘનતા છે.
રેખીય દળ ઘનતા $\mu = \frac{\text{દળ}}{\text{લંબાઈ}} = \frac{\rho \times \text{કદ}}{\text{લંબાઈ}} = \rho \times A = \rho \times \pi R^2$,જ્યાં $\rho$ એ દ્રવ્યની ઘનતા છે અને $R$ એ તારની ત્રિજ્યા છે.
વેગના સૂત્રમાં $\mu$ મૂકતા: $v = \sqrt{\frac{T}{\rho \pi R^2}}$.
આપેલ છે કે ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર $\frac{R_1}{R_2} = \frac{1}{2}$ અને ઘનતાનો ગુણોત્તર $\frac{\rho_1}{\rho_2} = \frac{1}{4}$ છે.
બંને તાર માટે તણાવ $T$ સમાન હોવાથી,ઝડપનો ગુણોત્તર:
$\frac{v_1}{v_2} = \sqrt{\frac{\rho_2}{\rho_1} \times \frac{R_2^2}{R_1^2}}$
$\frac{v_1}{v_2} = \sqrt{\left(\frac{4}{1}\right) \times \left(\frac{2}{1}\right)^2} = \sqrt{4 \times 4} = \sqrt{16} = 4$.
આમ,ગુણોત્તર $4: 1$ છે.
157
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
લંબગત તરંગના પ્રસરણ દરમિયાન,સંઘનન (compressions) અને વિઘનન (rarefactions) ના વિસ્તારમાં,
A
ઘનતા બદલાય છે
B
ઘનતા અચળ રહે છે
C
ઉષ્માનું સ્થળાંતર થાય છે
D
બોઈલનો નિયમ પળાય છે

Solution

(A) જ્યારે લંબગત તરંગ કોઈ માધ્યમ (ઘન,પ્રવાહી અથવા વાયુ) માંથી પ્રસરણ પામે છે,ત્યારે માધ્યમના કણો તરંગના પ્રસરણની દિશામાં જ તેમની સરેરાશ સ્થિતિની આસપાસ દોલન કરે છે.
કોઈપણ ક્ષણે,એવા વિસ્તારો હોય છે જ્યાં કણો એકબીજાની નજીક હોય છે,જેના પરિણામે ઘનતા વધારે હોય છે,જેને સંઘનન (compressions) કહેવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,એવા વિસ્તારો હોય છે જ્યાં કણો એકબીજાથી દૂર હોય છે,જેના પરિણામે ઘનતા ઓછી હોય છે,જેને વિઘનન (rarefactions) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,લંબગત તરંગના પ્રસરણ દરમિયાન માધ્યમની ઘનતા સમયાંતરે બદલાતી રહે છે.
158
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$v_1$ અને $v_2$ $(v_1 > v_2)$ આવૃત્તિઓ દ્વારા બીટ્સ ઉત્પન્ન થાય છે. બે ક્રમિક ન્યૂનતમ (minima) વચ્ચેનો સમયગાળો કેટલો છે?
A
$\frac{1}{v_1+v_2}$
B
$\frac{2}{v_1-v_2}$
C
$\frac{2}{v_1+v_2}$
D
$\frac{1}{v_1-v_2}$

Solution

(D) બીટ આવૃત્તિ એ બે આવૃત્તિઓ વચ્ચેનો તફાવત છે,જે $f_{beat} = v_1 - v_2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બે ક્રમિક મહત્તમ (maxima) અથવા બે ક્રમિક ન્યૂનતમ (minima) વચ્ચેના સમયના અંતરાલને બીટ્સનો સમયગાળો $(T_{beat})$ કહેવામાં આવે છે.
સમયગાળો એ બીટ આવૃત્તિનો વ્યસ્ત છે:
$T_{beat} = \frac{1}{f_{beat}} = \frac{1}{v_1 - v_2}$.
તેથી,બે ક્રમિક ન્યૂનતમ વચ્ચેનો સમયગાળો $\frac{1}{v_1 - v_2}$ છે.
159
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
તરંગનું કંપવિસ્તાર,જે સ્થાનાંતર સમીકરણ $y = \frac{1}{\sqrt{a}} \sin \omega t \pm \frac{1}{\sqrt{b}} \cos \omega t$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તે કેટલું હશે?
A
$\frac{a+b}{a b}$
B
$\frac{\sqrt{a}+\sqrt{b}}{a b}$
C
$\frac{\sqrt{a} \pm \sqrt{b}}{a b}$
D
$\sqrt{\frac{a+b}{a b}}$

Solution

(D) આપેલ સ્થાનાંતર સમીકરણ $y = \frac{1}{\sqrt{a}} \sin \omega t \pm \frac{1}{\sqrt{b}} \cos \omega t$ છે.
આપણે $\cos \omega t$ ને $\sin(\omega t + \frac{\pi}{2})$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$y = \frac{1}{\sqrt{a}} \sin \omega t \pm \frac{1}{\sqrt{b}} \sin(\omega t + \frac{\pi}{2})$.
આ બે સરળ આવર્ત ગતિઓનું સંપાતીકરણ છે,જેમાં કંપવિસ્તાર $A_1 = \frac{1}{\sqrt{a}}$ અને $A_2 = \frac{1}{\sqrt{b}}$ છે,અને કળા તફાવત $\phi = \frac{\pi}{2}$ છે.
પરિણામી કંપવિસ્તાર $A$ નું સૂત્ર $A = \sqrt{A_1^2 + A_2^2 + 2A_1A_2 \cos \phi}$ છે.
અહીં $\cos(\frac{\pi}{2}) = 0$ હોવાથી,સૂત્ર $A = \sqrt{A_1^2 + A_2^2}$ બને છે.
કિંમતો મૂકતા,$A = \sqrt{(\frac{1}{\sqrt{a}})^2 + (\frac{1}{\sqrt{b}})^2} = \sqrt{\frac{1}{a} + \frac{1}{b}}$.
છેદ સમાન કરતા,$A = \sqrt{\frac{a+b}{ab}}$ મળે છે.
160
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
એક મોલ વાયુનું દળ $22.4 \times 10^{-3} \ kg$ છે અને તેનો વિશિષ્ટ ઉષ્મા ગુણોત્તર $1.6$ છે. $STP$ પર આ વાયુમાં ધ્વનિની ઝડપ આશરે કેટલી હશે ($m/s$ માં)?
A
$402$
B
$292$
C
$302$
D
$312$

Solution

(A) વાયુનું મોલર દળ $M = 22.4 \times 10^{-3} \ kg/mol$ છે.
વિશિષ્ટ ઉષ્મા ગુણોત્તર $\gamma = 1.6$ છે.
$STP$ પર,દબાણ $P = 1.013 \times 10^5 \ Pa$ અને મોલર કદ $V_m = 22.4 \times 10^{-3} \ m^3/mol$ છે.
આદર્શ વાયુમાં ધ્વનિની ઝડપનું સૂત્ર $v = \sqrt{\frac{\gamma P}{\rho}}$ છે.
ઘનતા $\rho = \frac{M}{V_m}$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ $v = \sqrt{\frac{\gamma P V_m}{M}}$.
કિંમતો મૂકતા: $v = \sqrt{\frac{1.6 \times 1.013 \times 10^5 \times 22.4 \times 10^{-3}}{22.4 \times 10^{-3}}}$.
$v = \sqrt{1.6 \times 1.013 \times 10^5} = \sqrt{1.6208 \times 10^5} \approx \sqrt{162080} \approx 402.59 \ m/s$.
આમ,ધ્વનિની ઝડપ આશરે $402 \ m/s$ છે.
161
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$1.21 \ Å$ નું અંતર ધરાવતા બે પરમાણુઓ વચ્ચે $3$ નિસ્પંદ બિંદુઓ (nodes) અને $2$ પ્રસ્પંદ બિંદુઓ (antinodes) ધરાવતું સ્થિત તરંગ રચાય છે. સ્થિત તરંગની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે ($Å$ માં)?
A
$1.21$
B
$2.42$
C
$6.05$
D
$3.63$

Solution

(A) સ્થિત તરંગમાં,બે ક્રમિક નિસ્પંદ બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર $\frac{\lambda}{2}$ હોય છે.
આપેલ છે કે બે પરમાણુઓ વચ્ચે $3$ નિસ્પંદ બિંદુઓ અને $2$ પ્રસ્પંદ બિંદુઓ છે,તેથી બે પરમાણુઓ વચ્ચેનું કુલ અંતર $L$ એ $\frac{\lambda}{2}$ લંબાઈના બે ભાગોને અનુરૂપ છે.
તેથી,કુલ અંતર $L = \frac{\lambda}{2} + \frac{\lambda}{2} = \lambda$.
અહીં $L = 1.21 \ Å$ આપેલ હોવાથી,$\lambda = 1.21 \ Å$ થાય.
Solution diagram
162
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
સ્થિર તરંગનું સમીકરણ $y = 20 \sin(\pi x) \cos(\omega t)$ છે,જ્યાં $x$ અને $y$ મીટરમાં છે અને $t$ સેકન્ડમાં છે. નિસ્પંદ બિંદુ (node) અને તેની નજીકના પ્રસ્પંદ બિંદુ (antinode) વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે ($\text{ cm}$ માં)?
A
$25$
B
$100$
C
$50$
D
$200$

Solution

(C) સ્થિર તરંગનું આપેલ સમીકરણ $y = 20 \sin(\pi x) \cos(\omega t)$ છે.
આને પ્રમાણિત સમીકરણ $y = A \sin(kx) \cos(\omega t)$ સાથે સરખાવતા,આપણને તરંગ સંખ્યા $k = \pi \text{ rad/m}$ મળે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $k = \frac{2\pi}{\lambda}$,તેથી $\frac{2\pi}{\lambda} = \pi$,જે તરંગલંબાઈ $\lambda = 2 \text{ m} = 200 \text{ cm}$ આપે છે.
નિસ્પંદ બિંદુ અને તેની નજીકના પ્રસ્પંદ બિંદુ વચ્ચેનું અંતર $\frac{\lambda}{4}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,અંતર $= \frac{200 \text{ cm}}{4} = 50 \text{ cm}$ થાય.
163
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
એક ખેંચાયેલી દોરીમાં નાના કંપવિસ્તારવાળા પ્રગામી તરંગની ઝડપ $100 \ cm/s$ અને આવૃત્તિ $100 \ Hz$ છે. દોરી પરના $2.75 \ cm$ અંતરે આવેલા બે બિંદુઓ વચ્ચેનો કળા તફાવત (રેડિયનમાં) કેટલો હશે?
A
$0$
B
$11 \frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{3 \pi}{8}$

Solution

(B) આપેલ છે: આવૃત્તિ $f = 100 \ Hz$,ઝડપ $v = 100 \ cm/s$,અને પથ તફાવત $\Delta x = 2.75 \ cm$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $v = f \lambda$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને તરંગલંબાઈ $\lambda$ શોધીએ:
$\lambda = \frac{v}{f} = \frac{100 \ cm/s}{100 \ Hz} = 1 \ cm$.
કળા તફાવત $\Delta \phi$ અને પથ તફાવત $\Delta x$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\Delta \phi = \frac{2 \pi}{\lambda} \Delta x$.
કિંમતો મૂકતા:
$\Delta \phi = \frac{2 \pi}{1 \ cm} \times 2.75 \ cm = 5.5 \pi$.
$5.5 \pi$ ને અપૂર્ણાંકમાં ફેરવતા:
$5.5 \pi = \frac{11}{2} \pi$ રેડિયન.
164
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
બિન-સંરક્ષી બળોના કિસ્સામાં,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
બંધ માર્ગમાં બિન-સંરક્ષી બળ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય શૂન્ય હોય છે.
B
બિન-સંરક્ષી બળો દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય માર્ગ પર આધાર રાખતું નથી.
C
બિન-સંરક્ષી બળો દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય માર્ગ પર આધાર રાખે છે.
D
બિન-સંરક્ષી બળોના કિસ્સામાં કોઈ ઉર્જાનો વ્યય થતો નથી.

Solution

(C) બિન-સંરક્ષી બળ એવું બળ છે જેના દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય પ્રારંભિક અને અંતિમ સ્થાન વચ્ચેના માર્ગ પર આધાર રાખે છે.
સંરક્ષી બળોથી વિપરીત,બંધ માર્ગ પર બિન-સંરક્ષી બળ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય શૂન્ય હોતું નથી.
તેથી,એ વિધાન કે બિન-સંરક્ષી બળો દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય માર્ગ પર આધાર રાખે છે,તે સાચું છે.
165
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$1000 \,kg$ દળ ધરાવતી એક કાર $10 \,ms^{-1}$ ના વેગથી આડા સ્થાપિત સ્પ્રિંગ સાથે અથડાય છે. જો સ્પ્રિંગનો બળ અચળાંક $4000 \,Nm^{-1}$ હોય, તો સ્પ્રિંગનું મહત્તમ સંકોચન કેટલું હશે ($\,m$ માં)?
A
$0.5$
B
$1.5$
C
$5$
D
$10$

Solution

(C) આપેલ છે: કારનું દળ $m = 1000 \,kg$, વેગ $v = 10 \,ms^{-1}$, સ્પ્રિંગનો બળ અચળાંક $k = 4000 \,Nm^{-1}$.
ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ, મહત્તમ સંકોચન સમયે કારની ગતિ ઉર્જા સ્પ્રિંગની સ્થિતિસ્થાપક સ્થિતિ ઉર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
$\frac{1}{2} mv^2 = \frac{1}{2} k(\Delta x)^2$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{1}{2} \times 1000 \times (10)^2 = \frac{1}{2} \times 4000 \times (\Delta x)^2$
$1000 \times 100 = 4000 \times (\Delta x)^2$
$100000 = 4000 \times (\Delta x)^2$
$(\Delta x)^2 = \frac{100000}{4000} = 25$
$\Delta x = \sqrt{25} = 5 \,m$
આમ, સ્પ્રિંગનું મહત્તમ સંકોચન $5 \,m$ છે.
166
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
જ્યારે કારનો વેગ $1 \,m/s$ જેટલો વધારવામાં આવે છે ત્યારે તેની ગતિઊર્જા બમણી થાય છે. તો કારનો પ્રારંભિક વેગ કેટલો હશે?
A
$(2+\sqrt{2}) \,m/s$
B
$(1-\sqrt{2}) \,m/s$
C
$(2-\sqrt{2}) \,m/s$
D
$(1+\sqrt{2}) \,m/s$

Solution

(D) ધારો કે પ્રારંભિક વેગ $v$ છે।
પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $E = \frac{1}{2}mv^2$.
જ્યારે વેગમાં $1 \,m/s$ નો વધારો થાય, ત્યારે નવો વેગ $v' = v + 1$ થાય છે।
નવી ગતિઊર્જા $E' = \frac{1}{2}m(v+1)^2$.
પ્રશ્ન મુજબ, ગતિઊર્જા બમણી થાય છે, તેથી $E' = 2E$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{2}m(v+1)^2 = 2 \times (\frac{1}{2}mv^2)$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $(v+1)^2 = 2v^2$.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $v^2 + 2v + 1 = 2v^2$.
દ્વિઘાત સમીકરણ બનાવતા: $v^2 - 2v - 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $v = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$v = \frac{2 \pm \sqrt{(-2)^2 - 4(1)(-1)}}{2(1)} = \frac{2 \pm \sqrt{4 + 4}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{8}}{2} = \frac{2 \pm 2\sqrt{2}}{2} = 1 \pm \sqrt{2}$.
વેગ ધન હોવો જોઈએ, તેથી $v = (1 + \sqrt{2}) \,m/s$ મળે છે.
167
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
$10 \text{ g}$ દળ ધરાવતા દડાને $10 \text{ m}$ ની ઊંચાઈ પરથી નીચે પડવા દેવામાં આવે છે. જમીન સાથે અથડાયા પછી જો તેની $50\%$ ઉર્જા ગુમાવાય, તો દડા દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલી ઊંચાઈ કેટલી હશે ($\text{ m}$ માં)?
A
$4$
B
$6$
C
$5$
D
$7$

Solution

(C) $10 \text{ m}$ ની ઊંચાઈ $H$ પર દડાની પ્રારંભિક સ્થિતિ ઉર્જા $E_i = mgH$ છે。
જ્યારે દડો જમીન સાથે અથડાય છે, ત્યારે આ ઉર્જા ગતિ ઉર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે。
અથડામણ પછી, $50\%$ ઉર્જા ગુમાવાય છે, તેથી બાકી રહેલી ઉર્જા $E_f = 0.5 \times E_i = 0.5 \times mgH$ છે。
દડો નવી ઊંચાઈ $h$ સુધી ઉપર જશે જ્યાં તેની સ્થિતિ ઉર્જા બાકી રહેલી ઉર્જા જેટલી હશે:
$mgh = 0.5 \times mgH$
$h = 0.5 \times H$
અહીં $H = 10 \text{ m}$ આપેલ છે, તેથી:
$h = 0.5 \times 10 \text{ m} = 5 \text{ m}$。
તેથી, દડા દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલી ઊંચાઈ $5 \text{ m}$ છે。
Solution diagram
168
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
જો કોઈ પદાર્થની સ્થિતિ ઊર્જા $x = 2 \,m$ ના સ્થાને $(4x^2 + 2x) \,J$ હોય, તો પદાર્થ પર લાગતું બળ કેટલું હશે ($\,N$ માં)?
A
$9$
B
$27$
C
$18$
D
$0$

Solution

(C) પદાર્થની સ્થિતિ ઊર્જા $U = (4x^2 + 2x) \,J$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે પદાર્થ પર લાગતું બળ $F$ એ સ્થિતિ ઊર્જા $U$ સાથે $F = -\frac{dU}{dx}$ સંબંધ ધરાવે છે.
$U$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$F = -\frac{d}{dx}(4x^2 + 2x) = -(8x + 2) \,N$.
$x = 2 \,m$ ના સ્થાને, બળનું મૂલ્ય:
$|F| = |-(8(2) + 2)| = |-(16 + 2)| = |-18| = 18 \,N$.
તેથી, પદાર્થ પર લાગતું બળ $18 \,N$ છે.
169
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$100 \,g$ દળ ધરાવતી એક રમકડાની કાર $(\hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}) \,m/s$ ના વેગથી ગતિ કરી રહી છે, તો કારની ગતિઊર્જા કેટલી હશે ($\,J$ માં)?
A
$7$
B
$70$
C
$0.7$
D
$0.07$

Solution

(C) આપેલ દળ, $m = 100 \,g = 0.1 \,kg$.
વેગ સદિશ, $\vec{v} = (\hat{i} + 2\hat{j} - 3\hat{k}) \,m/s$.
વેગના વર્ગનું મૂલ્ય $v^2 = |\vec{v}|^2 = (1)^2 + (2)^2 + (-3)^2 = 1 + 4 + 9 = 14 \,m^2/s^2$ થાય.
ગતિઊર્જા $K$ શોધવા માટેનું સૂત્ર $K = \frac{1}{2}mv^2$ છે.
કિંમતો મૂકતા, $K = \frac{1}{2} \times 0.1 \,kg \times 14 \,m^2/s^2 = 0.05 \times 14 = 0.7 \,J$.
170
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
પૃથ્વીની સપાટીથી $2 \,kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $4 \,m$ ની ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું છે ($\,J$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $= 10 \,ms^{-2}$)
A
$10$
B
$20$
C
$40$
D
$80$

Solution

(D) ગુરુત્વાકર્ષણની વિરુદ્ધ પદાર્થને ઊંચકવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય તેની ગુરુત્વીય સ્થિતિ ઊર્જા તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
આપેલ છે:
પદાર્થનું દળ, $m = 2 \,kg$
ઊંચાઈ, $h = 4 \,m$
ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ, $g = 10 \,ms^{-2}$
કાર્યનું સૂત્ર, $W = mgh$
કિંમતો મૂકતા:
$W = 2 \,kg \times 10 \,ms^{-2} \times 4 \,m$
$W = 80 \,J$
તેથી, કરવામાં આવેલ કાર્ય $80 \,J$ છે.
171
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
એક સ્પ્રિંગનો સ્પ્રિંગ અચળાંક $200 \,N/m$ છે. જો તેને $1 \,cm$ જેટલી ખેંચવામાં આવે, તો તેમાં સંગ્રહિત સ્થિતિ ઉર્જા કેટલી હશે ($\,J$ માં)?
A
$100$
B
$0.01$
C
$10$
D
$1$

Solution

(B) સ્પ્રિંગ અચળાંક $k = 200 \,N/m$ આપેલ છે.
સ્થાનાંતર $x = 1 \,cm = 0.01 \,m$ છે.
સ્પ્રિંગમાં સંગ્રહિત સ્થિતિ ઉર્જા $U$ નું સૂત્ર $U = \frac{1}{2} kx^2$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$U = \frac{1}{2} \times 200 \times (0.01)^2$
$U = 100 \times 0.0001$
$U = 0.01 \,J$.
તેથી, સ્પ્રિંગમાં સંગ્રહિત સ્થિતિ ઉર્જા $0.01 \,J$ છે.
172
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
એક દડાને અમુક ઊંચાઈએથી નીચે પાડવામાં આવે છે અને જમીન સાથેની પ્રથમ અથડામણ પછી જો તે તેની મૂળ ઊંચાઈના $\frac{3}{4}$ ભાગ સુધી પહોંચે,તો તેની ઊર્જામાં થતો ટકાવારી ઘટાડો કેટલો હશે?
A
$25$
B
$75$
C
$50$
D
$55$

Solution

(A) ધારો કે દડાને $h$ ઊંચાઈએથી નીચે પાડવામાં આવે છે. પ્રારંભિક સ્થિતિ ઊર્જા $U_i = mgh$ છે.
અથડામણ પછી,દડો $h_f = \frac{3}{4}h$ જેટલી અંતિમ ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરે છે.
તેથી,અંતિમ સ્થિતિ ઊર્જા $U_f = mgh_f = mgh(\frac{3}{4}) = \frac{3}{4}mgh$ થાય.
ઊર્જામાં થતો ઘટાડો $\Delta U = U_i - U_f = mgh - \frac{3}{4}mgh = \frac{1}{4}mgh$ છે.
ઊર્જામાં થતો ટકાવારી ઘટાડો $\frac{\Delta U}{U_i} \times 100\%$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ટકાવારી ઘટાડો $= \frac{\frac{1}{4}mgh}{mgh} \times 100\% = \frac{1}{4} \times 100\% = 25\%$.
173
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
એક મશીનગન દર મિનિટે $300$ ગોળીઓ છોડે છે, જેમાંથી દરેકનો વેગ $500 \,ms^{-1}$ છે. જો દરેક ગોળીનું દળ $4 \,g$ હોય, તો મશીનગનનો પાવર કેટલો હશે ($\,kW$ માં)?
A
$3.6$
B
$3$
C
$5.4$
D
$2.5$

Solution

(D) મશીનગનનો પાવર $P$ એ એકમ સમયમાં આપવામાં આવતી કુલ ગતિઊર્જા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$P = \frac{\text{કુલ ગતિઊર્જા}}{\text{સમય}}$
$P = \frac{n \times (\frac{1}{2}mv^2)}{t} = \frac{n}{t} \times \frac{1}{2}mv^2$
આપેલ છે:
ગોળીઓની સંખ્યા $n = 300$
સમય $t = 60 \,s$
દરેક ગોળીનું દળ $m = 4 \,g = 4 \times 10^{-3} \,kg$
વેગ $v = 500 \,ms^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$P = \frac{300}{60} \times \frac{1}{2} \times (4 \times 10^{-3}) \times (500)^2$
$P = 5 \times \frac{1}{2} \times 0.004 \times 250000$
$P = 5 \times 0.002 \times 250000$
$P = 5 \times 500 = 2500 \,W$
$P = 2.5 \,kW$
174
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
$20 \,g$ દળનું એક રમકડું સ્થિર સ્થિતિમાંથી $2 \,s$ માં $(3 \hat{i}-2 \hat{j}) \,m/s$ નો વેગ પ્રાપ્ત કરે છે। તો રમકડાનો પાવર કેટલો હશે ($\,W$ માં)?
A
$0.065$
B
$0.13$
C
$0.26$
D
$0.39$

Solution

(A) આપેલ છે: દળ $m = 20 \,g = 0.02 \,kg$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0$,અંતિમ વેગ $\vec{v} = (3 \hat{i} - 2 \hat{j}) \,m/s$,સમય $t = 2 \,s$.
અંતિમ વેગનું મૂલ્ય $|\vec{v}| = \sqrt{3^2 + (-2)^2} = \sqrt{9 + 4} = \sqrt{13} \,m/s$ છે.
રમકડા દ્વારા પ્રાપ્ત ગતિઊર્જા $K = \frac{1}{2} m v^2 = \frac{1}{2} \times 0.02 \times 13 = 0.13 \,J$ છે.
રમકડાને આપવામાં આવેલ સરેરાશ પાવર $P = \frac{W}{t} = \frac{\Delta K}{t} = \frac{0.13 \,J}{2 \,s} = 0.065 \,W$ થાય.
175
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$2 \,kg$ દળ ધરાવતો પદાર્થ $(2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}) \,ms^{-2}$ ના અચળ પ્રવેગથી ગતિ કરે છે. જો પદાર્થ દ્વારા થયેલું સ્થાનાંતર $(3 \hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}) \,m$ હોય, તો થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($\,J$ માં)?
A
$22$
B
$2$
C
$12$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ છે:
પદાર્થનું દળ, $m = 2 \,kg$
પ્રવેગ, $\vec{a} = (2 \hat{i} + 3 \hat{j} - \hat{k}) \,ms^{-2}$
સ્થાનાંતર, $\vec{s} = (3 \hat{i} - \hat{j} + 2 \hat{k}) \,m$
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ, પદાર્થ પર લાગતું બળ:
$\vec{F} = m \vec{a} = 2(2 \hat{i} + 3 \hat{j} - \hat{k}) = (4 \hat{i} + 6 \hat{j} - 2 \hat{k}) \,N$
કાર્ય $(W)$ એ બળ અને સ્થાનાંતરનો અદિશ ગુણાકાર છે:
$W = \vec{F} \cdot \vec{s}$
$W = (4 \hat{i} + 6 \hat{j} - 2 \hat{k}) \cdot (3 \hat{i} - \hat{j} + 2 \hat{k})$
$W = (4 \times 3) + (6 \times -1) + (-2 \times 2)$
$W = 12 - 6 - 4$
$W = 2 \,J$
176
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
$CE$ કોન્ફિગરેશનમાં ટ્રાન્ઝિસ્ટરનો લોડ અવરોધ અને બેઝ-એમિટર વોલ્ટેજ અનુક્રમે $5 \ k\Omega$ અને $0.02 \ V$ છે. જો કલેક્ટર પ્રવાહ $2 \ mA$ હોય,તો તેનો વોલ્ટેજ ગેઈન કેટલો થાય?
A
$1000$
B
$500$
C
$1500$
D
$50$

Solution

(B) આપેલ છે: લોડ અવરોધ $R_C = 5 \ k\Omega = 5 \times 10^3 \ \Omega$.
બેઝ-એમિટર વોલ્ટેજ $V_{BE} = 0.02 \ V$.
કલેક્ટર પ્રવાહ $I_C = 2 \ mA = 2 \times 10^{-3} \ A$.
આઉટપુટ વોલ્ટેજ $V_{CE}$ એ $V_{CE} = I_C \times R_C$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $V_{CE} = (2 \times 10^{-3} \ A) \times (5 \times 10^3 \ \Omega) = 10 \ V$.
વોલ્ટેજ ગેઈન $A_v$ એ આઉટપુટ વોલ્ટેજ અને ઇનપુટ વોલ્ટેજનો ગુણોત્તર છે: $A_v = \frac{V_{CE}}{V_{BE}}$.
ગેઈનની ગણતરી કરતા: $A_v = \frac{10 \ V}{0.02 \ V} = 500$.
177
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
ટ્રાન્ઝિસ્ટર એમ્પ્લીફાયરમાં,વોલ્ટેજ ગેઇન
A
બધી આવૃત્તિઓ માટે સમાન હોય છે.
B
ઊંચી આવૃત્તિઓ માટે વધુ અને નીચી આવૃત્તિઓ માટે ઓછો હોય છે.
C
ઊંચી આવૃત્તિઓ માટે ઓછો અને નીચી આવૃત્તિઓ માટે વધુ હોય છે.
D
ઊંચી અને નીચી આવૃત્તિઓ માટે ઓછો અને મધ્યમ આવૃત્તિઓ પર અચળ હોય છે.

Solution

(D) ટ્રાન્ઝિસ્ટર એમ્પ્લીફાયરનો ફ્રીક્વન્સી રિસ્પોન્સ કર્વ દર્શાવે છે કે વોલ્ટેજ ગેઇન ફક્ત મધ્યમ આવૃત્તિ શ્રેણીમાં જ અચળ રહે છે.
ખૂબ જ ઓછી આવૃત્તિઓ પર,કપલિંગ કેપેસિટર્સના રિએક્ટન્સને કારણે ગેઇન ઘટે છે.
ખૂબ જ ઊંચી આવૃત્તિઓ પર,ટ્રાન્ઝિસ્ટરના આંતરિક જંકશન કેપેસિટન્સને કારણે ગેઇન ઘટે છે.
તેથી,ગેઇન ઊંચી અને નીચી બંને આવૃત્તિઓ પર ઓછો હોય છે અને મધ્યમ આવૃત્તિઓ પર અચળ રહે છે.
178
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
$CE$ ટ્રાન્ઝિસ્ટર સર્કિટમાં કરંટ એમ્પ્લીફિકેશન ફેક્ટર અને કલેક્ટર કરંટ અનુક્રમે $100$ અને $2.2 \text{ mA}$ છે. તો બેઝ કરંટ કેટલો હશે ($\mu A$ માં)?
A
$0.22$
B
$22$
C
$220$
D
$2.2$

Solution

(B) આપેલ છે: કરંટ એમ્પ્લીફિકેશન ફેક્ટર, $\beta = 100$
કલેક્ટર કરંટ, $I_C = 2.2 \text{ mA} = 2.2 \times 10^{-3} \text{ A}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $CE$ કોન્ફિગરેશનમાં કલેક્ટર કરંટ અને બેઝ કરંટ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\beta = \frac{I_C}{I_B}$
બેઝ કરંટ $(I_B)$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$I_B = \frac{I_C}{\beta}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$I_B = \frac{2.2 \times 10^{-3} \text{ A}}{100} = 2.2 \times 10^{-5} \text{ A}$
માઇક્રોએમ્પીયર $(\mu A)$ માં રૂપાંતર કરતા:
$I_B = 2.2 \times 10^{-5} \times 10^6 \mu A = 22 \mu A$
તેથી, બેઝ કરંટ $22 \mu A$ છે.
179
PhysicsDifficultMCQAP EAMCET · 2023
ટ્રાન્ઝિસ્ટર સર્કિટમાં, જો એમિટર અને કલેક્ટરના જોડાણો અદલાબદલી કરવામાં આવે, તો:
A
એમિટર પ્રવાહ વધશે.
B
બેઝ પ્રવાહ ઘટશે.
C
કલેક્ટર પ્રવાહ વધશે.
D
સર્કિટમાં કોઈ પ્રવાહ વહેશે નહીં.

Solution

(B) ટ્રાન્ઝિસ્ટરમાં, એમિટરને બેઝમાં ચાર્જ કેરિયર્સ ઇન્જેક્ટ કરવા માટે ભારે ડોપિંગ કરવામાં આવે છે, જ્યારે કલેક્ટરને હળવા ડોપિંગ કરવામાં આવે છે અને તેને એકત્રિત કરવા માટે મોટો વિસ્તાર હોય છે.
જો એમિટર અને કલેક્ટરના જોડાણો અદલાબદલી કરવામાં આવે, તો કલેક્ટર (જે હળવા ડોપિંગ ધરાવે છે) એમિટર તરીકે કામ કરે છે અને એમિટર (જે ભારે ડોપિંગ ધરાવે છે) કલેક્ટર તરીકે કામ કરે છે।
ડોપિંગ સ્તર અને ભૌતિક બંધારણમાં આ વિસંગતતા ટ્રાન્ઝિસ્ટરના કરંટ ગેઇન $(\beta)$ ને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે।
પરિણામે, આપેલ બેઝ પ્રવાહ માટે, કલેક્ટર પ્રવાહ નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે, અને જંકશનની અસરકારક કામગીરીમાં ફેરફારને કારણે બેઝ પ્રવાહ પોતે પણ ઘટે છે।
તેથી, સાચું અવલોકન એ છે કે બેઝ પ્રવાહ ઘટે છે।
180
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
$CE$ ટ્રાન્ઝિસ્ટરમાં,જ્યારે બેઝ પ્રવાહ $60 \mu A$ જેટલો વધે છે,ત્યારે બેઝ-એમિટર વોલ્ટેજમાં થતો ફેરફાર $1.2 \ V$ છે. તો ઇનપુટ અવરોધ કેટલો હશે ($Omega$ માં)?
A
$1000$
B
$5000$
C
$2000$
D
$20000$

Solution

(D) ટ્રાન્ઝિસ્ટરનો ઇનપુટ અવરોધ $R_{\text{in}}$ એ બેઝ-એમિટર વોલ્ટેજમાં થતા ફેરફાર $(\Delta V_{BE})$ અને બેઝ પ્રવાહમાં થતા ફેરફાર $(\Delta I_b)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આપેલ છે:
$\Delta I_b = 60 \mu A = 60 \times 10^{-6} \ A$
$\Delta V_{BE} = 1.2 \ V$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$R_{\text{in}} = \frac{\Delta V_{BE}}{\Delta I_b}$
$R_{\text{in}} = \frac{1.2}{60 \times 10^{-6}}$
$R_{\text{in}} = \frac{1.2 \times 10^6}{60}$
$R_{\text{in}} = \frac{1200000}{60} = 20000 \ \Omega$
તેથી,ઇનપુટ અવરોધ $20000 \ \Omega$ છે.
181
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
આપેલ પરિપથમાં,જ્યારે $A=1, B=1$ હોય ત્યારે $X$ અને $Y$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે કેટલા થશે?
Question diagram
A
$1, 0$
B
$1, 1$
C
$0, 1$
D
$0, 0$

Solution

(C) આ પરિપથમાં બે $AND$ ગેટ,એક $NOT$ ગેટ અને એક $OR$ ગેટનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. ઉપરનો $AND$ ગેટ $A$ અને $B$ ઇનપુટ મેળવે છે. તેનું આઉટપુટ $A \cdot B = 1 \cdot 1 = 1$ છે.
$2$. નીચેનો $AND$ ગેટ પણ $A$ અને $B$ ઇનપુટ મેળવે છે. તેનું આઉટપુટ $A \cdot B = 1 \cdot 1 = 1$ છે.
$3$. નીચેના $AND$ ગેટનું આઉટપુટ $NOT$ ગેટમાંથી પસાર થઈને $X$ ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,$X = \overline{A \cdot B} = \overline{1} = 0$.
$4$. $OR$ ગેટ ઉપરના $AND$ ગેટનું આઉટપુટ $(1)$ અને $NOT$ ગેટનું આઉટપુટ $(X = 0)$ મેળવે છે.
$5$. અંતિમ આઉટપુટ $Y$ એ $OR$ ઓપરેશનનું પરિણામ છે: $Y = 1 + X = 1 + 0 = 1$.
તેથી,$X$ અને $Y$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $0$ અને $1$ છે.
Solution diagram
182
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
જ્યારે $A=0$ અને $B=1$ હોય,ત્યારે આઉટપુટ $0$ મળે તે માટે કયું ગેટ છે?
A
$AND$ ગેટ
B
$OR$ ગેટ
C
$X$-$OR$ ગેટ
D
$NAND$ ગેટ

Solution

(A) જ્યારે ઇનપુટ $A=0$ અને $B=1$ હોય ત્યારે કયું ગેટ $0$ આઉટપુટ આપે છે તે નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક વિકલ્પ માટે ટ્રુથ ટેબલનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $AND$ ગેટ: આઉટપુટ $Y = A \cdot B$ છે. $A=0, B=1$ માટે,$Y = 0 \cdot 1 = 0$. આ શરત સાથે મેળ ખાય છે.
$2$. $OR$ ગેટ: આઉટપુટ $Y = A + B$ છે. $A=0, B=1$ માટે,$Y = 0 + 1 = 1$.
$3$. $X$-$OR$ ગેટ: આઉટપુટ $Y = A \oplus B$ છે. $A=0, B=1$ માટે,$Y = 0 \oplus 1 = 1$.
$4$. $NAND$ ગેટ: આઉટપુટ $Y = \overline{A \cdot B}$ છે. $A=0, B=1$ માટે,$Y = \overline{0 \cdot 1} = \overline{0} = 1$.
આમ,જ્યારે $A=0$ અને $B=1$ હોય ત્યારે $AND$ ગેટ $0$ આઉટપુટ આપે છે.
Solution diagram
183
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
જ્યારે અર્ધવાહકનું તાપમાન વધે છે,ત્યારે:
A
માત્ર મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા વધે છે
B
માત્ર હોલની સંખ્યા વધે છે
C
મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન અને હોલ બંનેની સંખ્યા વધે છે
D
મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન અને હોલ બંનેની સંખ્યા ઘટે છે

Solution

(C) અર્ધવાહકમાં,વેલેન્સ બેન્ડ અને કન્ડક્શન બેન્ડ એક નાના ઉર્જા ગેપ દ્વારા અલગ પડે છે. ઊંચા તાપમાને,વેલેન્સ બેન્ડમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનને ઉષ્મીય ઉર્જા મળે છે. આ ઉર્જા ઇલેક્ટ્રોનને ઉર્જા ગેપ પાર કરીને કન્ડક્શન બેન્ડમાં કૂદકો મારવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. જેમ ઇલેક્ટ્રોન કન્ડક્શન બેન્ડમાં જાય છે,તેમ તે વેલેન્સ બેન્ડમાં એક ખાલી જગ્યા છોડી જાય છે જેને હોલ કહેવામાં આવે છે. તેથી,તાપમાનમાં વધારો થવાથી મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન અને હોલ બંને ઉત્પન્ન થાય છે,જેના પરિણામે બંને પ્રકારના ચાર્જ કેરિયર્સની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
184
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
ઓરડાના તાપમાને શુદ્ધ સિલિકોનમાં હોલ અને મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની સાંદ્રતા સંતુલન સ્થિતિમાં $1.4 \times 10^{16} \ m^{-3}$ છે. જ્યારે તેને ઇન્ડિયમ સાથે ડોપ કરવામાં આવે છે અને હોલની સાંદ્રતા $n_{h} = 4 \times 10^{22} \ m^{-3}$ હોય,ત્યારે ઇલેક્ટ્રોનની સાંદ્રતા કેટલી હશે?
A
$0.49 \times 10^{10} \ m^{-3}$
B
$0.14 \times 10^{10} \ m^{-3}$
C
$0.36 \times 10^{10} \ m^{-3}$
D
$0.72 \times 10^{10} \ m^{-3}$

Solution

(A) આપેલ છે કે,આંતરિક વાહક સાંદ્રતા $n_{i} = 1.4 \times 10^{16} \ m^{-3}$ છે.
સેમિકન્ડક્ટર માટે માસ એક્શનના નિયમ મુજબ,હોલની સાંદ્રતા $(n_{h})$ અને ઇલેક્ટ્રોનની સાંદ્રતા $(n_{e})$ નો ગુણાકાર એ આંતરિક વાહક સાંદ્રતાના વર્ગ $(n_{i}^2)$ જેટલો હોય છે:
$n_{i}^2 = n_{h} \times n_{e}$
અહીં $n_{h} = 4 \times 10^{22} \ m^{-3}$ આપેલ છે,આપણે $n_{e}$ શોધવાનું છે.
$n_{e} = \frac{n_{i}^2}{n_{h}}$
$n_{e} = \frac{(1.4 \times 10^{16})^2}{4 \times 10^{22}}$
$n_{e} = \frac{1.96 \times 10^{32}}{4 \times 10^{22}}$
$n_{e} = 0.49 \times 10^{10} \ m^{-3}$.
185
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
ઇન્ફ્રારેડ $LED$ ના ઉત્પાદનમાં વપરાતી સામગ્રી કઈ છે?
A
સિલિકોન
B
જર્મેનિયમ
C
ગેલિયમ આર્સેનાઇડ
D
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ

Solution

(C) ઇન્ફ્રારેડ $LED$ સામાન્ય રીતે ગેલિયમ આર્સેનાઇડ $(GaAs)$ નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે ગેલિયમ આર્સેનાઇડ ફોસ્ફાઇડ $(GaAsP)$ નો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે દૃશ્યમાન લાલ પ્રકાશના $LED$ માટે થાય છે,ત્યારે શુદ્ધ ગેલિયમ આર્સેનાઇડ તેની ડાયરેક્ટ બેન્ડગેપ ઉર્જાને કારણે ઇન્ફ્રારેડ ઉત્સર્જન માટે પ્રમાણભૂત સામગ્રી છે,જે ઇન્ફ્રારેડ સ્પેક્ટ્રમને અનુરૂપ છે.
186
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
ઓપ્ટિકલ સિગ્નલને શોધી શકતું ઉપકરણ કયું છે?
A
ઝેનર ડાયોડ
B
ફોટો ડાયોડ
C
લાઇટ એમિટિંગ ડાયોડ
D
ટ્રાન્ઝિસ્ટર

Solution

(B) $Photodiode$ એ એક સેમિકન્ડક્ટર ઉપકરણ છે જે પ્રકાશને વિદ્યુત પ્રવાહમાં રૂપાંતરિત કરે છે. તે ખાસ કરીને રિવર્સ બાયસ સ્થિતિમાં કામ કરવા માટે રચાયેલ છે અને તેનો ઉપયોગ ઓપ્ટિકલ સિગ્નલોને શોધવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
187
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
ફોટોડાયોડમાં ફોટોકરંટ શેના પર આધાર રાખે છે?
A
લાગુ પાડેલ વિદ્યુતક્ષેત્ર
B
આપાત પ્રકાશની આવૃત્તિ
C
આપાત પ્રકાશની તરંગલંબાઇ
D
આપાત પ્રકાશની તીવ્રતા

Solution

(D) ફોટોડાયોડમાં,ફોટોકરંટ એ આપાત પ્રકાશની તીવ્રતાના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે. જ્યારે બેન્ડગેપ ઉર્જા કરતા વધારે ઉર્જા ધરાવતા ફોટોન ડેપ્લેશન રિજન પર અથડાય છે,ત્યારે તેઓ ઇલેક્ટ્રોન-હોલ જોડી બનાવે છે. ઉત્પન્ન થયેલી આવી જોડીઓની સંખ્યા આપાત ફોટોનની સંખ્યાના પ્રમાણમાં હોય છે,જે પ્રકાશની તીવ્રતા દ્વારા નક્કી થાય છે.
188
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
ગ્રીનહાઉસ અસર વિના પૃથ્વીનું તાપમાન કેટલું હશે ($^{\circ} C$ માં)?
A
$0$
B
$-18$
C
$-10$
D
$-24$

Solution

(B) ગ્રીનહાઉસ અસર એ એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે જે પૃથ્વીની સપાટીને ગરમ રાખે છે.
જ્યારે સૂર્યની ઉર્જા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પહોંચે છે,ત્યારે તેનો કેટલોક ભાગ અવકાશમાં પાછો પરાવર્તિત થાય છે અને બાકીનો ભાગ ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ દ્વારા શોષાય છે અને ફરીથી ઉત્સર્જિત થાય છે.
જો આ કુદરતી રીતે બનતા ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ ન હોત,તો પૃથ્વીનું સરેરાશ સપાટીનું તાપમાન આશરે $-18^{\circ} C$ હોત,જે વર્તમાન સરેરાશ $+15^{\circ} C$ કરતા ઘણું ઓછું છે.
189
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
નીચેનામાંથી કયો એકમ પરમીએબિલિટી (permeability) દર્શાવતો નથી?
A
હેન્રી/મીટર
B
વેબર/એમ્પિયર
C
ઓહ્મ-સેકન્ડ/મીટર
D
વોલ્ટ-સેકન્ડ/મીટર ${ }^2$

Solution

(B) મુક્ત અવકાશની પરમીએબિલિટી $\mu_0$ એ સંબંધ $B = \frac{\mu_0 I}{2 \pi r}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આના પરથી,એકમ $\mu_0 = \frac{B \cdot r}{I} = \frac{\text{Tesla} \cdot \text{metre}}{\text{Ampere}}$ થાય છે.
કારણ કે $1 \text{ Tesla} = 1 \text{ Weber/metre}^2$,તેથી $\mu_0 = \frac{\text{Weber}}{\text{metre}^2} \cdot \frac{\text{metre}}{\text{Ampere}} = \frac{\text{Weber}}{\text{Ampere} \cdot \text{metre}}$.
વળી,$1 \text{ Henry} = 1 \text{ Weber/Ampere}$ હોવાથી,એકમને $\text{Henry/metre}$ તરીકે લખી શકાય છે.
ફેરાડેના નિયમ મુજબ,$1 \text{ Volt} = 1 \text{ Weber/second}$,તેથી $1 \text{ Weber} = 1 \text{ Volt} \cdot \text{second}$.
આ કિંમત મૂકતા,$\mu_0 = \frac{\text{Volt} \cdot \text{second}}{\text{Ampere} \cdot \text{metre}}$.
કારણ કે $1 \text{ Ohm} = 1 \text{ Volt/Ampere}$,આપણને $\mu_0 = \frac{\text{Ohm} \cdot \text{second}}{\text{metre}}$ મળે છે.
આ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $B$ (વેબર/એમ્પિયર) માં છેદમાં 'મીટર' પદ ખૂટે છે,તેથી તે ખોટું નિરૂપણ છે.
190
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
લાલ પ્રકાશના કિરણનો ઉપયોગ કરીને વિવર્તન ભાત (diffraction pattern) મેળવવામાં આવે છે. જો લાલ પ્રકાશને વાદળી પ્રકાશ વડે બદલવામાં આવે,તો:
A
પટ્ટાઓ સાંકડા થશે
B
પટ્ટાઓ પહોળા થશે
C
પટ્ટાઓની પહોળાઈમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં
D
પટ્ટાઓ અદ્રશ્ય થઈ જશે

Solution

(A) વિવર્તનમાં ફ્રિન્જની કોણીય પહોળાઈનું સૂત્ર $\theta = \frac{\lambda}{a}$ છે,જ્યાં $\lambda$ એ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે અને $a$ એ સ્લિટની પહોળાઈ છે.
તે જ રીતે,મધ્યસ્થ અધિક્તમની રેખીય પહોળાઈ $\beta = \frac{2D\lambda}{a}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ સંબંધો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વિવર્તન પટ્ટાઓની પહોળાઈ વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇના સમપ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $\beta \propto \lambda$.
વાદળી પ્રકાશની તરંગલંબાઇ લાલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ કરતા ઓછી હોવાથી $(\lambda_{\text{blue}} < \lambda_{\text{red}})$,લાલ પ્રકાશને વાદળી પ્રકાશ વડે બદલવાથી વિવર્તન પટ્ટાઓની પહોળાઈમાં ઘટાડો થશે.
તેથી,પટ્ટાઓ સાંકડા થશે.
191
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
એક સ્લિટને કારણે મળતા વિવર્તન ભાતમાં મધ્યસ્થ અધિક્તમની કોણીય પહોળાઈ શેના પર આધાર રાખતી નથી?
A
સ્લિટ અને ઉદગમ વચ્ચેનું અંતર
B
વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ
C
સ્લિટની પહોળાઈ
D
વપરાયેલ પ્રકાશની આવૃત્તિ

Solution

(A) એક સ્લિટના વિવર્તન ભાતમાં મધ્યસ્થ અધિક્તમની કોણીય પહોળાઈનું સૂત્ર $\theta = \frac{2\lambda}{a}$ છે.
અહીં,$\lambda$ એ વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ દર્શાવે છે અને $a$ એ સ્લિટની પહોળાઈ દર્શાવે છે.
આવૃત્તિ $f$ એ તરંગલંબાઈ સાથે $\lambda = \frac{c}{f}$ સંબંધ ધરાવે છે,તેથી કોણીય પહોળાઈ પ્રકાશની આવૃત્તિ પર પણ આધાર રાખે છે.
જોકે,સૂત્ર પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કોણીય પહોળાઈ એ સ્લિટ અને ઉદગમ (અથવા પડદા) વચ્ચેના અંતર પર આધાર રાખતી નથી.
192
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
સંબંધ $I = I_0 \cos^2 \theta$ ને શું કહેવામાં આવે છે (જ્યાં $I_0$ એ એનાલાઇઝર પર આપાત થતા પ્રકાશની તીવ્રતા છે,$I$ એ એનાલાઇઝરમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા છે,અને $\theta$ એ પોલરાઇઝેશનના સમતલ અને એનાલાઇઝરની ધરી વચ્ચેનો ખૂણો છે):
A
ન્યૂટનનો નિયમ
B
સ્નેલનો નિયમ
C
બ્રુસ્ટરનો નિયમ
D
મેલસનો નિયમ

Solution

(D) સંબંધ $I = I_0 \cos^2 \theta$ ને મેલસનો નિયમ કહેવામાં આવે છે.
આ નિયમ મુજબ,જ્યારે સંપૂર્ણ સમતલ-ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ એનાલાઇઝર પર આપાત થાય છે,ત્યારે એનાલાઇઝર દ્વારા પ્રસારિત પ્રકાશની તીવ્રતા એ એનાલાઇઝરની ટ્રાન્સમિશન ધરી અને આપાત પ્રકાશના પોલરાઇઝેશનના સમતલ વચ્ચેના ખૂણાના કોસાઇનના વર્ગના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
અહીં,$I_0$ એ આપાત પ્રકાશની મહત્તમ તીવ્રતા દર્શાવે છે,$I$ એ બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા દર્શાવે છે,અને $\theta$ એ પોલરાઇઝેશનની દિશા અને એનાલાઇઝરની ધરી વચ્ચેનો ખૂણો છે.
193
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ માધ્યમની સપાટી પર આપાત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત કિરણ સંપૂર્ણપણે ધ્રુવીભૂત થાય છે. તો પરાવર્તિત અને વક્રીભૂત કિરણો વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$45$
B
$90$
C
$120$
D
$180$

Solution

(B) બ્રુસ્ટરના નિયમ મુજબ,જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ ધ્રુવીભવન કોણ (બ્રુસ્ટર કોણ) પર આપાત થાય છે,ત્યારે પરાવર્તિત કિરણ સંપૂર્ણપણે સમતલ-ધ્રુવીભૂત હોય છે.
આ સ્થિતિમાં,પરાવર્તિત કિરણ અને વક્રીભૂત કિરણ એકબીજાને લંબ હોય છે.
તેથી,પરાવર્તિત અને વક્રીભૂત કિરણો વચ્ચેનો ખૂણો $90^{\circ}$ છે.
194
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
પ્રકાશનો કયો ગુણધર્મ હ્યુજન્સના તરંગ અગ્ર (wavefront) ના નિર્માણ દ્વારા સમજાવી શકાતો નથી?
A
વક્રીભવન
B
પરાવર્તન
C
વિવર્તન
D
વર્ણપટનું ઉદગમ

Solution

(D) હ્યુજન્સનો સિદ્ધાંત પ્રકાશના તરંગવાદ પર આધારિત છે. તે પ્રકાશના પરાવર્તન,વક્રીભવન,વ્યતિકરણ અને વિવર્તનની ઘટનાઓને સફળતાપૂર્વક સમજાવે છે. જોકે,તે વર્ણપટ (spectra) ના ઉદગમને સમજાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે,જે પ્રકાશની ક્વોન્ટમ પ્રકૃતિ અને પરમાણુઓના ઉર્જા સ્તરો સાથે સંબંધિત છે,જે ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે.
195
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
નીચેનામાંથી કઈ જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે?
A
ગેલેલિયો ગેલીલી - જડત્વનો નિયમ
B
માઈકલ ફેરાડે - વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણનો નિયમ
C
રુડોલ્ફ હર્ટ્ઝ - વિદ્યુતચુંબકીય તરંગોનું નિર્માણ
D
$\text{સી. વી. રામન - પ્રકાશનો તરંગવાદ}$

Solution

(D) પ્રકાશનો તરંગવાદ ક્રિશ્ચિયન હ્યુજેન્સ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો, સી. વી. રામન દ્વારા નહીં। સી. વી. રામન રામન અસર (પ્રકાશનું અસ્થિતિસ્થાપક પ્રકીર્ણન) ની શોધ માટે પ્રખ્યાત છે। તેથી, $C. V. Raman - \text{Wave theory of light}$ ની જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે।
196
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,જો પ્રકાશની તરંગલંબાઇમાં $50 \%$ નો વધારો કરવામાં આવે અને સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર બમણું કરવામાં આવે,તો ફ્રિન્જની પહોળાઈમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર કેટલો હશે ($\%$ માં)?
A
$75$
B
$50$
C
$25$
D
$15$

Solution

(C) યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં ફ્રિન્જની પહોળાઈ $\beta = \frac{D \lambda}{d}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે તરંગલંબાઇમાં $50 \%$ નો વધારો થાય છે,તેથી નવી તરંગલંબાઇ $\lambda' = \lambda + 0.50 \lambda = 1.50 \lambda$ છે.
સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર બમણું કરવામાં આવે છે,તેથી $d' = 2d$ છે.
નવી ફ્રિન્જની પહોળાઈ $\beta'$ એ $\beta' = \frac{D \lambda'}{d'} = \frac{D (1.50 \lambda)}{2d} = 0.75 \beta$ છે.
ફ્રિન્જની પહોળાઈમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર $\frac{\beta' - \beta}{\beta} \times 100 \%$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{0.75 \beta - \beta}{\beta} \times 100 \% = -0.25 \times 100 \% = -25 \%$ મળે છે.
આમ,ટકાવારી ફેરફારનું મૂલ્ય $25 \%$ છે.
197
PhysicsMediumMCQAP EAMCET · 2023
$2x$ ના ગુણોત્તરમાં તીવ્રતા ધરાવતા બે સુસંબદ્ધ પ્રકાશના સ્ત્રોતો વ્યતિકરણ ભાત ઉત્પન્ન કરે છે. તો $\frac{I_{\max }-I_{\min }}{I_{\max }+I_{\min }}$ નું મૂલ્ય શું હશે?
A
$\frac{2 \sqrt{2 x}}{x+1}$
B
$\frac{\sqrt{2 x}}{2 x+1}$
C
$\frac{2 \sqrt{2 x}}{2 x+1}$
D
$\frac{\sqrt{2 x}}{x+1}$

Solution

(C) બે સુસંબદ્ધ સ્ત્રોતોની તીવ્રતાનો ગુણોત્તર $\frac{I_1}{I_2} = 2x$ આપેલ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $I_{\max} = (\sqrt{I_1} + \sqrt{I_2})^2$ અને $I_{\min} = (\sqrt{I_1} - \sqrt{I_2})^2$.
ગણતરી કરવા માટેનું પદ $V = \frac{I_{\max} - I_{\min}}{I_{\max} + I_{\min}}$ છે.
$I_{\max}$ અને $I_{\min}$ ના પદો મૂકતા:
$V = \frac{(\sqrt{I_1} + \sqrt{I_2})^2 - (\sqrt{I_1} - \sqrt{I_2})^2}{(\sqrt{I_1} + \sqrt{I_2})^2 + (\sqrt{I_1} - \sqrt{I_2})^2}$.
બીજગણિતના નિત્યસમ $(a+b)^2 - (a-b)^2 = 4ab$ અને $(a+b)^2 + (a-b)^2 = 2(a^2 + b^2)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$V = \frac{4\sqrt{I_1 I_2}}{2(I_1 + I_2)} = \frac{2\sqrt{I_1 I_2}}{I_1 + I_2}$.
અંશ અને છેદને $I_2$ વડે ભાગતા:
$V = \frac{2\sqrt{I_1/I_2}}{I_1/I_2 + 1}$.
$\frac{I_1}{I_2} = 2x$ મૂકતા:
$V = \frac{2\sqrt{2x}}{2x + 1}$.
198
PhysicsEasyMCQAP EAMCET · 2023
યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,$560 \,nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતો લેસર પ્રકાશ $7.2 \,mm$ ના ક્રમિક પ્રકાશિત શલાકાઓનું અંતર ધરાવતી વ્યતિકરણ ભાત ઉત્પન્ન કરે છે। હવે,$8.1 \,mm$ ના ક્રમિક પ્રકાશિત શલાકાઓનું અંતર ધરાવતી વ્યતિકરણ ભાત ઉત્પન્ન કરવા માટે બીજા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે। તો બીજા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ કેટલી હશે ($\,nm$ માં)?
A
$680$
B
$630$
C
$650$
D
$540$

Solution

(B) યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં શલાકાની પહોળાઈ $\beta$ નું સૂત્ર $\beta = \frac{\lambda D}{d}$ છે,જ્યાં $\lambda$ તરંગલંબાઇ છે,$D$ એ સ્લિટ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર છે અને $d$ એ બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર છે.
આપેલ છે કે $\lambda_1 = 560 \,nm$ અને $\beta_1 = 7.2 \,mm$.
બીજા પ્રકાશ માટે,$\beta_2 = 8.1 \,mm$.
અહીં $D$ અને $d$ અચળ હોવાથી,$\beta \propto \lambda$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\beta_1}{\beta_2} = \frac{\lambda_1}{\lambda_2}$.
$\lambda_2$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા,$\lambda_2 = \lambda_1 \times \frac{\beta_2}{\beta_1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda_2 = 560 \,nm \times \frac{8.1 \,mm}{7.2 \,mm} = 560 \times \frac{81}{72} = 560 \times \frac{9}{8} = 70 \times 9 = 630 \,nm$.
આમ,બીજા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $630 \,nm$ છે।
199
PhysicsDifficultMCQAP EAMCET · 2023
$m$ દળ અને $q$ વિદ્યુતભાર ધરાવતો એક બ્લોક એક અદબનીય દોરી વડે બિંદુ $O$ સાથે જોડાયેલ છે. આ તંત્ર એક સમક્ષિતિજ ટેબલ પર છે. દોરીને લંબ અને સમક્ષિતિજ ટેબલના સમતલમાં એક વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ લગાડવામાં આવે છે. જ્યારે દોરી વિદ્યુતક્ષેત્રને સમાંતર થાય ત્યારે તેમાં ઉદ્ભવતું તણાવબળ કેટલું હશે?
A
$qE$
B
$2qE$
C
$\frac{3qE}{4}$
D
$3qE$

Solution

(D) ધારો કે દોરીની લંબાઈ $L$ છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,વિદ્યુત બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય એ ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે:
$W = \Delta K
\Rightarrow qEL = \frac{1}{2}mv^2 - 0
\Rightarrow v^2 = \frac{2qEL}{m}$.
જ્યારે દોરી વિદ્યુતક્ષેત્રને સમાંતર થાય છે,ત્યારે બ્લોક પર લાગતા બળો તણાવબળ $T$ (કેન્દ્ર તરફ) અને વિદ્યુત બળ $qE$ (કેન્દ્રથી દૂર) છે.
કેન્દ્રગામી બળનું સમીકરણ:
$T - qE = \frac{mv^2}{L}$.
$v^2$ ની કિંમત મૂકતા:
$T = qE + \frac{m}{L} \left( \frac{2qEL}{m} \right)
\Rightarrow T = qE + 2qE
\Rightarrow T = 3qE$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AP EAMCET style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AP EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Physics questions are in AP EAMCET 2023?

There are 349 Physics questions from the AP EAMCET 2023 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AP EAMCET 2023 Physics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AP EAMCET 2023 Physics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AP EAMCET mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Physics papers from AP EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AP EAMCET Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Physics Paper

Pick AP EAMCET 2023 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.