ChemistryQ1–76 of 76 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQAIPMT · 1999
જો $\vec \omega = 3\hat i - 4\hat j + \hat k$ અને $\vec r = 5\hat i - 6\hat j + 6\hat k$ હોય,તો રેખીય વેગનું મૂલ્ય શું છે?
A
$6\hat i + 2\hat j - 3\hat k$
B
$-18\hat i - 13\hat j + 2\hat k$
C
$4\hat i - 13\hat j + 6\hat k$
D
$6\hat i - 2\hat j + 8\hat k$
Solution
(B) રેખીય વેગ $\vec v$ એ કોણીય વેગ $\vec \omega$ અને સ્થાન સદિશ $\vec r$ ના સદિશ ગુણાકાર (cross product) દ્વારા મળે છે:
$\vec v = \vec \omega \times \vec r$
$\vec v = \begin{vmatrix} \hat i & \hat j & \hat k \\ 3 & -4 & 1 \\ 5 & -6 & 6 \end{vmatrix}$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\vec v = \hat i((-4)(6) - (1)(-6)) - \hat j((3)(6) - (1)(5)) + \hat k((3)(-6) - (-4)(5))$
$\vec v = \hat i(-24 + 6) - \hat j(18 - 5) + \hat k(-18 + 20)$
$\vec v = -18\hat i - 13\hat j + 2\hat k$
$\vec v = \vec \omega \times \vec r$
$\vec v = \begin{vmatrix} \hat i & \hat j & \hat k \\ 3 & -4 & 1 \\ 5 & -6 & 6 \end{vmatrix}$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\vec v = \hat i((-4)(6) - (1)(-6)) - \hat j((3)(6) - (1)(5)) + \hat k((3)(-6) - (-4)(5))$
$\vec v = \hat i(-24 + 6) - \hat j(18 - 5) + \hat k(-18 + 20)$
$\vec v = -18\hat i - 13\hat j + 2\hat k$
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQAIPMT · 1999
એક પોટેન્શિયોમીટરમાં $4\, m$ લંબાઈ અને $10\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતો તાર છે. તે $2\, V$ ના $emf$ ધરાવતા કોષ સાથે જોડાયેલ છે. તારની એકમ લંબાઈ દીઠ સ્થિતિમાનનો તફાવત ............ $V/m$ થશે.
A
$0.5$
B
$10$
C
$2$
D
$5$
Solution
(A) એકમ લંબાઈ દીઠ સ્થિતિમાનનો તફાવત,જેને પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ $(k)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$k = \frac{V}{L}$
જ્યાં $V$ એ તારના બે છેડા વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત છે અને $L$ એ તારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે:
$V = 2\, V$
$L = 4\, m$
કિંમતો મૂકતા:
$k = \frac{2}{4} = 0.5\, V/m$
તેથી,એકમ લંબાઈ દીઠ સ્થિતિમાનનો તફાવત $0.5\, V/m$ છે.
$k = \frac{V}{L}$
જ્યાં $V$ એ તારના બે છેડા વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત છે અને $L$ એ તારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે:
$V = 2\, V$
$L = 4\, m$
કિંમતો મૂકતા:
$k = \frac{2}{4} = 0.5\, V/m$
તેથી,એકમ લંબાઈ દીઠ સ્થિતિમાનનો તફાવત $0.5\, V/m$ છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$4.25 \ g$ $NH_3$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા આશરે કેટલી છે?
A
$1 \times 10^{23}$
B
$2 \times 10^{23}$
C
$4 \times 10^{23}$
D
$6 \times 10^{23}$
Solution
(D) $NH_3$ નું મોલર દળ $17 \ g/mol$ છે.
$NH_3$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{4.25 \ g}{17 \ g/mol} = 0.25 \ mol$.
$NH_3$ ના અણુઓની સંખ્યા $= 0.25 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 1.5055 \times 10^{23}$ અણુઓ.
$NH_3$ ના દરેક અણુમાં $4$ પરમાણુઓ ($1$ નાઈટ્રોજન અને $3$ હાઈડ્રોજન) હોય છે.
પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 1.5055 \times 10^{23} \times 4 = 6.022 \times 10^{23} \approx 6 \times 10^{23}$.
$NH_3$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{4.25 \ g}{17 \ g/mol} = 0.25 \ mol$.
$NH_3$ ના અણુઓની સંખ્યા $= 0.25 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 1.5055 \times 10^{23}$ અણુઓ.
$NH_3$ ના દરેક અણુમાં $4$ પરમાણુઓ ($1$ નાઈટ્રોજન અને $3$ હાઈડ્રોજન) હોય છે.
પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 1.5055 \times 10^{23} \times 4 = 6.022 \times 10^{23} \approx 6 \times 10^{23}$.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
કોણે ઇલેક્ટ્રોન પથ માટે લંબગોળ કક્ષાઓ રજૂ કરીને $Bohr$ ના સિદ્ધાંતમાં સુધારો કર્યો?
A
Hund
B
Thomson
C
Rutherford
D
Sommerfield
Solution
(D) આર્નોલ્ડ $Sommerfeld$ એ $1916$ માં $Bohr$ ના પરમાણુ મોડેલમાં સુધારો કર્યો. તેમણે સૂચવ્યું કે ઇલેક્ટ્રોન $Bohr$ દ્વારા સૂચિત વર્તુળાકાર કક્ષાઓ ઉપરાંત ન્યુક્લિયસની આસપાસ લંબગોળ કક્ષાઓમાં ફરે છે. આ સુધારાએ હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓમાં વર્ણપટ રેખાઓની ઝીણી રચના સમજાવવામાં મદદ કરી.
0 likesView Solution
5
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$1 \, g$ દળ અને $100 \, m/sec$ વેગ ધરાવતા કણની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી થાય?
A
$6.63 \times 10^{-33} \, m$
B
$6.63 \times 10^{-34} \, m$
C
$6.63 \times 10^{-35} \, m$
D
$6.65 \times 10^{-35} \, m$
Solution
(A) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: દળ $m = 1 \, g = 10^{-3} \, kg$,વેગ $v = 100 \, m/sec$,અને પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.63 \times 10^{-34} \, J \cdot s$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34} \, J \cdot s}{(10^{-3} \, kg) \times (100 \, m/sec)} = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{10^{-1}} = 6.63 \times 10^{-33} \, m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આપેલ છે: દળ $m = 1 \, g = 10^{-3} \, kg$,વેગ $v = 100 \, m/sec$,અને પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.63 \times 10^{-34} \, J \cdot s$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34} \, J \cdot s}{(10^{-3} \, kg) \times (100 \, m/sec)} = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{10^{-1}} = 6.63 \times 10^{-33} \, m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
ઇલેક્ટ્રોનના વેગમાનમાં અનિશ્ચિતતા $1 \times 10^{-5} \ kg \ m/s$ છે. તેના સ્થાનમાં અનિશ્ચિતતા કેટલી હશે? $(h = 6.62 \times 10^{-34} \ kg \ m^2/s)$
A
$1.05 \times 10^{-28} \ m$
B
$1.05 \times 10^{-26} \ m$
C
$5.27 \times 10^{-30} \ m$
D
$5.25 \times 10^{-28} \ m$
Solution
(C) હાઇઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ,$\Delta x \times \Delta p \geq \frac{h}{4\pi}$.
આપેલ છે કે $\Delta p = 1 \times 10^{-5} \ kg \ m/s$ અને $h = 6.62 \times 10^{-34} \ kg \ m^2/s$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta x = \frac{h}{4\pi \times \Delta p}$.
$\Delta x = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{4 \times 3.14159 \times 1 \times 10^{-5}}$.
$\Delta x = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{12.566 \times 10^{-5}} \approx 5.27 \times 10^{-30} \ m$.
આપેલ છે કે $\Delta p = 1 \times 10^{-5} \ kg \ m/s$ અને $h = 6.62 \times 10^{-34} \ kg \ m^2/s$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta x = \frac{h}{4\pi \times \Delta p}$.
$\Delta x = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{4 \times 3.14159 \times 1 \times 10^{-5}}$.
$\Delta x = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{12.566 \times 10^{-5}} \approx 5.27 \times 10^{-30} \ m$.
1 likesView Solution
7
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
આયર્ન $(Fe)$ માટે નીચેનામાંથી કઈ ઇલેક્ટ્રોન રચના સાચી છે?
A
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^5$
B
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^5$
C
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^7$
D
$1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$
Solution
(D) આયર્ન $(Fe)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $26$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન વધતી જતી ઊર્જાના ક્રમમાં ભરાય છે: $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d$.
$26$ ઇલેક્ટ્રોન ભરતા: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$.
તેથી,સાચી ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન વધતી જતી ઊર્જાના ક્રમમાં ભરાય છે: $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d$.
$26$ ઇલેક્ટ્રોન ભરતા: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$.
તેથી,સાચી ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^6$ છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
ડાયબોરેનમાં,$H-B-H$ બંધકોણ $120^o$ છે. બોરોનનું સંકરણ કયું હોવાની શક્યતા છે?
A
$sp$
B
$sp^2$
C
$sp^3$
D
$dsp^2$
Solution
(C) ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ માં,દરેક બોરોન પરમાણુ ચાર હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બે ટર્મિનલ અને બે બ્રિજિંગ).
આના પરિણામે દરેક બોરોન પરમાણુની આસપાસ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ રચાય છે.
તેથી,દરેક બોરોન પરમાણુનું સંકરણ $sp^3$ છે.
આના પરિણામે દરેક બોરોન પરમાણુની આસપાસ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ રચાય છે.
તેથી,દરેક બોરોન પરમાણુનું સંકરણ $sp^3$ છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
$H_2O_2$ ની રચના કેવી છે?
A
સમતલીય
B
અસમતલીય
C
ગોળાકાર
D
રેખીય
Solution
(B) $H_2O_2$ ની રચના અસમતલીય છે.
ઓક્સિજન પરમાણુઓ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેનું અપાકર્ષણ ઘટાડવા માટે તે ખુલ્લી ચોપડી (open-book) જેવી રચના ધરાવે છે.
ઓક્સિજન પરમાણુઓ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેનું અપાકર્ષણ ઘટાડવા માટે તે ખુલ્લી ચોપડી (open-book) જેવી રચના ધરાવે છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
વાયુઓ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
વાયુઓને ચોક્કસ આકાર અને કદ હોતા નથી.
B
વાયુનું કદ તે પાત્રના કદ જેટલું હોય છે જેમાં વાયુ ભરેલો હોય છે.
C
પાત્રમાં ભરેલો વાયુ પાત્રની દીવાલો પર બધી દિશાઓમાં સમાન દબાણ લગાડે છે.
D
જે પાત્રમાં વાયુ ભરેલો હોય તેનું વજન કરીને વાયુનું દળ નક્કી કરી શકાતું નથી.
Solution
(D) વાયુનું દળ વાયુ ભરેલા પાત્રનું વજન કરીને અને ત્યારબાદ વાયુને દૂર કર્યા પછી ફરીથી તે પાત્રનું વજન કરીને નક્કી કરી શકાય છે. બંને વજન વચ્ચેનો તફાવત વાયુનું દળ આપે છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયો સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઇઝ (conjugate base) છે?
A
$Cl^{-}$
B
$CH_3COO^{-}$
C
$SO_4^{2-}$
D
$NO_2^{-}$
Solution
(B) સંયુગ્મી બેઇઝની પ્રબળતા તેના અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$1$. આપેલા બેઇઝના સંયુગ્મી એસિડ નીચે મુજબ છે: $HCl$ $(Cl^{-})$,$CH_3COOH$ $(CH_3COO^{-})$,$HSO_4^{-}$ $(SO_4^{2-})$ અને $HNO_2$ $(NO_2^{-})$.
$2$. આ એસિડ્સમાં,$CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.
$3$. નિર્બળ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ પ્રબળ હોવાથી,$CH_3COO^{-}$ એ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઇઝ છે.
$CH_3COOH \rightleftharpoons CH_3COO^{-} + H^{+}$
$1$. આપેલા બેઇઝના સંયુગ્મી એસિડ નીચે મુજબ છે: $HCl$ $(Cl^{-})$,$CH_3COOH$ $(CH_3COO^{-})$,$HSO_4^{-}$ $(SO_4^{2-})$ અને $HNO_2$ $(NO_2^{-})$.
$2$. આ એસિડ્સમાં,$CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.
$3$. નિર્બળ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ પ્રબળ હોવાથી,$CH_3COO^{-}$ એ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઇઝ છે.
$CH_3COOH \rightleftharpoons CH_3COO^{-} + H^{+}$
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$CaF_2$ ની દ્રાવ્યતા $2 \times 10^{-4} \, mol/L$ છે. તેનો દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ કેટલો થાય?
A
$2.0 \times 10^{-4}$
B
$4.0 \times 10^{-3}$
C
$8.0 \times 10^{-12}$
D
$3.2 \times 10^{-11}$
Solution
(D) $CaF_2$ નું વિયોજન આ મુજબ છે: $CaF_2(s) \rightleftharpoons Ca^{2+}(aq) + 2F^-(aq)$.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $s = 2 \times 10^{-4} \, mol/L$ છે.
દ્રાવ્યતા ગુણાકારનું સૂત્ર $K_{sp} = [Ca^{2+}][F^-]^2 = (s)(2s)^2 = 4s^3$ છે.
$s$ ની કિંમત મૂકતા: $K_{sp} = 4 \times (2 \times 10^{-4})^3$.
$K_{sp} = 4 \times (8 \times 10^{-12}) = 3.2 \times 10^{-11}$.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $s = 2 \times 10^{-4} \, mol/L$ છે.
દ્રાવ્યતા ગુણાકારનું સૂત્ર $K_{sp} = [Ca^{2+}][F^-]^2 = (s)(2s)^2 = 4s^3$ છે.
$s$ ની કિંમત મૂકતા: $K_{sp} = 4 \times (2 \times 10^{-4})^3$.
$K_{sp} = 4 \times (8 \times 10^{-12}) = 3.2 \times 10^{-11}$.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$2\%$ આયનીકૃત નિર્બળ એસિડના $0.1 \ M$ જલીય દ્રાવણની $[H^{+}]$ અને $[OH^{-}]$ સાંદ્રતા કેટલી હશે? [પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $= 1 \times 10^{-14}$]
A
$2 \times 10^{-3} \ M$ અને $5 \times 10^{-12} \ M$
B
$1 \times 10^3 \ M$ અને $3 \times 10^{-11} \ M$
C
$0.02 \times 10^{-3} \ M$ અને $5 \times 10^{-11} \ M$
D
$3 \times 10^{-2} \ M$ અને $4 \times 10^{-13} \ M$
Solution
(A) આપેલ છે: દ્રાવણની સાંદ્રતા $= 0.1 \ M$.
આયનીકરણની માત્રા $(\alpha) = 2\% = 0.02$.
પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $(K_w) = 1 \times 10^{-14}$.
$[H^{+}]$ ની સાંદ્રતા $= C \times \alpha = 0.1 \times 0.02 = 2 \times 10^{-3} \ M$.
$[OH^{-}]$ ની સાંદ્રતા $= \frac{K_w}{[H^{+}]} = \frac{1 \times 10^{-14}}{2 \times 10^{-3}} = 0.5 \times 10^{-11} = 5 \times 10^{-12} \ M$.
આયનીકરણની માત્રા $(\alpha) = 2\% = 0.02$.
પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $(K_w) = 1 \times 10^{-14}$.
$[H^{+}]$ ની સાંદ્રતા $= C \times \alpha = 0.1 \times 0.02 = 2 \times 10^{-3} \ M$.
$[OH^{-}]$ ની સાંદ્રતા $= \frac{K_w}{[H^{+}]} = \frac{1 \times 10^{-14}}{2 \times 10^{-3}} = 0.5 \times 10^{-11} = 5 \times 10^{-12} \ M$.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયામાં,$\Delta H$ નું મૂલ્ય
A
શૂન્ય
B
ધન
C
ઋણ
D
અચળ
Solution
(B) ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયામાં,આસપાસમાંથી ઉષ્માનું શોષણ થાય છે.
તેથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H$ હંમેશા ધન $(+ve)$ હોય છે.
તેથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H$ હંમેશા ધન $(+ve)$ હોય છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$S + \frac{3}{2} O_2 \to SO_3 + 2x \ kcal$
$SO_2 + \frac{1}{2} O_2 \to SO_3 + y \ kcal$
$SO_2$ ની સર્જન ઉષ્મા (heat of formation) શોધો.
$SO_2 + \frac{1}{2} O_2 \to SO_3 + y \ kcal$
$SO_2$ ની સર્જન ઉષ્મા (heat of formation) શોધો.
A
$2x - y$
B
$2x + y$
C
$x + y$
D
$2x/y$
Solution
(A) $SO_2$ ની સર્જન ઉષ્મા એ પ્રક્રિયા $S + O_2 \to SO_2$ માટેનો એન્થાલ્પી ફેરફાર છે.
આપેલ સમીકરણો:
$(i) \ S + \frac{3}{2} O_2 \to SO_3 + 2x \ kcal$
$(ii) \ SO_2 + \frac{1}{2} O_2 \to SO_3 + y \ kcal$
મુખ્ય પ્રક્રિયા મેળવવા માટે,સમીકરણ $(ii)$ ને સમીકરણ $(i)$ માંથી બાદ કરો:
$(S + \frac{3}{2} O_2) - (SO_2 + \frac{1}{2} O_2) \to (SO_3 - SO_3) + (2x - y) \ kcal$
$S + O_2 - SO_2 \to 2x - y \ kcal$
$S + O_2 \to SO_2 + (2x - y) \ kcal$
આમ,$SO_2$ ની સર્જન ઉષ્મા $(2x - y) \ kcal$ છે.
આપેલ સમીકરણો:
$(i) \ S + \frac{3}{2} O_2 \to SO_3 + 2x \ kcal$
$(ii) \ SO_2 + \frac{1}{2} O_2 \to SO_3 + y \ kcal$
મુખ્ય પ્રક્રિયા મેળવવા માટે,સમીકરણ $(ii)$ ને સમીકરણ $(i)$ માંથી બાદ કરો:
$(S + \frac{3}{2} O_2) - (SO_2 + \frac{1}{2} O_2) \to (SO_3 - SO_3) + (2x - y) \ kcal$
$S + O_2 - SO_2 \to 2x - y \ kcal$
$S + O_2 \to SO_2 + (2x - y) \ kcal$
આમ,$SO_2$ ની સર્જન ઉષ્મા $(2x - y) \ kcal$ છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં સંક્રાંતિ ધાતુનો ઓક્સિડેશન આંક શૂન્ય છે?
A
$CrO_5$
B
$NH_2-NH_2$
C
$NOClO_4$
D
$[Fe(CO)_5]$
Solution
(D) $[Fe(CO)_5]$ જેવા મેટલ કાર્બોનિલ સંકીર્ણમાં ધાતુનો ઓક્સિડેશન આંક શૂન્ય હોય છે કારણ કે લિગેન્ડ $CO$ (કાર્બોનિલ) તટસ્થ લિગેન્ડ છે.
$[Fe(CO)_5]$ માં,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $x + 5(0) = 0$,જે $x = 0$ આપે છે.
$[Fe(CO)_5]$ માં,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $x + 5(0) = 0$,જે $x = 0$ આપે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
$Fe_3O_4$ માં $Fe$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કેટલી છે?
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{5}{4}$
D
$\frac{8}{3}$
Solution
(D) ધારો કે $Fe$ ની સરેરાશ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
$Fe_3O_4$ માં,ઓક્સિજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં તમામ પરમાણુઓની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$3x + 4(-2) = 0$
$3x - 8 = 0$
$3x = 8$
$x = \frac{8}{3}$
$Fe_3O_4$ માં,ઓક્સિજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $-2$ છે.
તટસ્થ અણુમાં તમામ પરમાણુઓની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $0$ થાય છે.
$3x + 4(-2) = 0$
$3x - 8 = 0$
$3x = 8$
$x = \frac{8}{3}$
1 likesView Solution
18
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1999
કયા તત્વની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી (ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી) મહત્તમ છે?
A
$F$
B
$Cl$
C
$Br$
D
$I$
Solution
(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે.
જોકે $F$ ની વિદ્યુતઋણતા સૌથી વધુ છે,પરંતુ તેના ખૂબ જ નાના કદને કારણે તેની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $Cl$ કરતા ઓછી હોય છે.
$F$ માં,આવતા ઇલેક્ટ્રોન તેના નાના $2p$ સબશેલમાં પહેલેથી હાજર ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા નોંધપાત્ર આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણ અનુભવે છે.
$Cl$ નું કદ મોટું હોવાથી,તે આવતા ઇલેક્ટ્રોનને વધુ સરળતાથી સમાવી શકે છે,જેના પરિણામે વધુ ઉર્જા મુક્ત થાય છે.
જોકે $F$ ની વિદ્યુતઋણતા સૌથી વધુ છે,પરંતુ તેના ખૂબ જ નાના કદને કારણે તેની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $Cl$ કરતા ઓછી હોય છે.
$F$ માં,આવતા ઇલેક્ટ્રોન તેના નાના $2p$ સબશેલમાં પહેલેથી હાજર ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા નોંધપાત્ર આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણ અનુભવે છે.
$Cl$ નું કદ મોટું હોવાથી,તે આવતા ઇલેક્ટ્રોનને વધુ સરળતાથી સમાવી શકે છે,જેના પરિણામે વધુ ઉર્જા મુક્ત થાય છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMCQAIPMT · 1999
$H_2O_2$ નું બંધારણ કેવું છે?
A
સમતલીય
B
રેખીય
C
ગોળાકાર
D
અસમતલીય
Solution
(D) $H_2O_2$ નું બંધારણ ખુલ્લા પુસ્તક જેવું હોય છે,અને તેથી તે અસમતલીય છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
લેડ પેન્સિલમાં લેડ (સીસા) નું પ્રમાણ કેટલું હોય છે?
A
$0$
B
$20$
C
$80$
D
$70$
Solution
(A) પેન્સિલ હવે લેડની બનેલી હોતી નથી,તે માટી અને ગ્રેફાઇટના મિશ્રણમાંથી બનાવવામાં આવે છે.
તેથી,પેન્સિલમાં લેડનું પ્રમાણ $0\,\%$ હોય છે.
તેથી,પેન્સિલમાં લેડનું પ્રમાણ $0\,\%$ હોય છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$C$,$H$,અને $N$ ધરાવતા એક કાર્બનિક સંયોજનનું વિશ્લેષણ નીચે મુજબ છે: $C = 40\%$,$H = 13.33\%$,અને $N = 46.67\%$. તેનું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શું હશે?
A
$C_2H_7N_2$
B
$CH_5N$
C
$CH_4N$
D
$C_2H_7N$
Solution
(C) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક તત્વના મોલર ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:
$C:H:N$ નો ગુણોત્તર $1:4:1$ છે.
તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_4N$ છે.
| $C = 40\% \rightarrow 40/12 = 3.33$ | $3.33/3.33 = 1$ |
| $H = 13.33\% \rightarrow 13.33/1 = 13.33$ | $13.33/3.33 = 4$ |
| $N = 46.67\% \rightarrow 46.67/14 = 3.33$ | $3.33/3.33 = 1$ |
$C:H:N$ નો ગુણોત્તર $1:4:1$ છે.
તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_4N$ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
ઓક્સિજનની હાજરીમાં અને દુર્ગંધયુક્ત પદાર્થોના નિર્માણ વિના કાર્બનિક સંયોજનોના વિઘટનને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ક્ષય (Decay)
B
$N_2$ સ્થાપન
C
નાઈટ્રીકરણ
D
વિનાઈટ્રીકરણ
Solution
(A) ઓક્સિજનની હાજરીમાં (એરોબિક પરિસ્થિતિઓ) દુર્ગંધયુક્ત પદાર્થોના નિર્માણ વિના કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટનની પ્રક્રિયાને $Decay$ (ક્ષય) કહેવામાં આવે છે. $N_2$ સ્થાપન,નાઈટ્રીકરણ અને વિનાઈટ્રીકરણ એ નાઈટ્રોજન ચક્રની વિશિષ્ટ પ્રક્રિયાઓ છે જે આ સામાન્ય વિઘટનનું વર્ણન કરતી નથી.
0 likesView Solution
23
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$CH_4 + Cl_2 \xrightarrow{uv \ light} CH_3Cl + HCl$ પ્રક્રિયા એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
યોગશીલ પ્રક્રિયાઓ
B
વિસ્થાપન પ્રક્રિયા
C
વિલોપન પ્રક્રિયા
D
પુનઃરચના પ્રક્રિયા
Solution
(B) $CH_4 + Cl_2 \xrightarrow{uv \ light} CH_3Cl + HCl$ પ્રક્રિયામાં મિથેન $(CH_4)$ માં રહેલા હાઇડ્રોજન પરમાણુનું ક્લોરિન $(Cl)$ પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે.
આ પ્રકારની પ્રક્રિયા,જેમાં અણુમાં રહેલા એક પરમાણુ અથવા પરમાણુઓના સમૂહનું બીજા પરમાણુ અથવા સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે,તેને વિસ્થાપન પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,આ $UV$ પ્રકાશ દ્વારા શરૂ થતી મુક્ત-મૂલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રકારની પ્રક્રિયા,જેમાં અણુમાં રહેલા એક પરમાણુ અથવા પરમાણુઓના સમૂહનું બીજા પરમાણુ અથવા સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે,તેને વિસ્થાપન પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,આ $UV$ પ્રકાશ દ્વારા શરૂ થતી મુક્ત-મૂલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1999
જ્યારે એસિટિલીનને $Hg^{2+}$ આયનો ધરાવતા મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડમાં પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે બનતી નીપજ કઈ છે?
A
એસીટોન
B
એસેટિક એસિડ
C
એસીટાલ્ડિહાઈડ
D
ફોર્માલ્ડિહાઈડ
Solution
(C) મંદ $H_2SO_4$ અને $Hg^{2+}$ આયનોની હાજરીમાં એસિટિલીનનું જલીયકરણ નીચે મુજબ થાય છે:
$CH \equiv CH + H_2O \xrightarrow{H_2SO_4, Hg^{2+}} [CH_2 = CH - OH]$
આ મધ્યવર્તી સંયોજન,વિનાઈલ આલ્કોહોલ,અસ્થાયી છે અને વધુ સ્થાયી કાર્બોનિલ સંયોજન બનાવવા માટે ટોટોમેરાઈઝેશન (પુનઃરચના) પામે છે:
$[CH_2 = CH - OH] \rightarrow CH_3 - CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ).
$CH \equiv CH + H_2O \xrightarrow{H_2SO_4, Hg^{2+}} [CH_2 = CH - OH]$
આ મધ્યવર્તી સંયોજન,વિનાઈલ આલ્કોહોલ,અસ્થાયી છે અને વધુ સ્થાયી કાર્બોનિલ સંયોજન બનાવવા માટે ટોટોમેરાઈઝેશન (પુનઃરચના) પામે છે:
$[CH_2 = CH - OH] \rightarrow CH_3 - CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઈડ).
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઈલેશનમાં,$AlCl_3$ સિવાયના અન્ય પ્રક્રિયકો કયા છે?
A
$C_6H_6 + CH_3Cl$
B
$C_6H_6 + CH_4$
C
$C_6H_6 + NH_3$
D
$C_6H_6 + CH_3COCl$
Solution
(A) ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઈલેશનમાં,લુઈસ એસિડ ઉદ્દીપક $AlCl_3$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીન વલયમાં આલ્કાઈલ સમૂહ દાખલ કરવામાં આવે છે.
બેન્ઝીનના મિથાઈલેશન માટે,પ્રક્રિયકો બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ અને મિથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3Cl)$ છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$.
બેન્ઝીનના મિથાઈલેશન માટે,પ્રક્રિયકો બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ અને મિથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3Cl)$ છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
$100 \ mL$ જલીય દ્રાવણમાં ડેસીનોર્મલ સાંદ્રતા મેળવવા માટે કેટલા ગ્રામ દ્વિબેઝિક એસિડ (આણ્વીય વજન $200$) હોવું જોઈએ?
A
$1$
B
$2$
C
$10$
D
$20$
Solution
(A) આપેલ છે: આણ્વીય વજન $(M_w)$ = $200 \ g/mol$.
એસિડ દ્વિબેઝિક હોવાથી,તેની બેઝિકતા $2$ છે.
તુલ્ય વજન $(E)$ = $\frac{M_w}{\text{બેઝિકતા}} = \frac{200}{2} = 100 \ g/eq$.
સાંદ્રતા $(N)$ = $0.1 \ N$ (ડેસીનોર્મલ).
કદ $(V)$ = $100 \ mL = 0.1 \ L$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N = \frac{w}{E \times V(L)}$,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં વજન છે.
$0.1 = \frac{w}{100 \times 0.1}$.
$0.1 = \frac{w}{10}$.
$w = 0.1 \times 10 = 1 \ g$.
એસિડ દ્વિબેઝિક હોવાથી,તેની બેઝિકતા $2$ છે.
તુલ્ય વજન $(E)$ = $\frac{M_w}{\text{બેઝિકતા}} = \frac{200}{2} = 100 \ g/eq$.
સાંદ્રતા $(N)$ = $0.1 \ N$ (ડેસીનોર્મલ).
કદ $(V)$ = $100 \ mL = 0.1 \ L$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N = \frac{w}{E \times V(L)}$,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં વજન છે.
$0.1 = \frac{w}{100 \times 0.1}$.
$0.1 = \frac{w}{10}$.
$w = 0.1 \times 10 = 1 \ g$.
0 likesView Solution
27
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કોણ વિદ્યુતનું વહન દર્શાવે છે?
A
પોટેશિયમ
B
ગ્રેફાઇટ
C
હીરો
D
સોડિયમ
Solution
(B) $Graphite$ એ કાર્બનનું અપરરૂપ છે જેમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે,જેના કારણે દરેક પરમાણુ દીઠ એક મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન રહે છે. આ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે $Graphite$ વિદ્યુતનું વહન કરી શકે છે,જ્યારે $Diamond$ માં ચારેય સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન સહસંયોજક બંધમાં ભાગ લે છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન $NaHCO_3$ ના દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ક્ષાર અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ આપે છે?
A
એસેટિક એસિડ
B
$n$-હેક્ઝેનોલ
C
ફિનોલ
D
$(a)$ અને $(c)$ બંને
Solution
(A) કાર્બોક્સિલિક એસિડ એ કાર્બોનિક એસિડ $(H_2CO_3)$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ છે.
તેથી,તેઓ $CO_2$ વાયુ મુક્ત કરવા માટે સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(NaHCO_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
એસેટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ એક કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,તેથી તે નીચે મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$CH_3COOH + NaHCO_3 \to CH_3COONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
ફિનોલ એ કાર્બોનિક એસિડ કરતા નિર્બળ એસિડ છે અને તે $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$n$-હેક્ઝેનોલ એ આલ્કોહોલ છે અને તે $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
તેથી,તેઓ $CO_2$ વાયુ મુક્ત કરવા માટે સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(NaHCO_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
એસેટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ એક કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,તેથી તે નીચે મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$CH_3COOH + NaHCO_3 \to CH_3COONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
ફિનોલ એ કાર્બોનિક એસિડ કરતા નિર્બળ એસિડ છે અને તે $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$n$-હેક્ઝેનોલ એ આલ્કોહોલ છે અને તે $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
0 likesView Solution
29
ChemistryMCQAIPMT · 1999
પ્રકાશસંશ્લેષી બેક્ટેરિયામાં રંજકદ્રવ્યો શેમાં આવેલા હોય છે?
A
શ્વેતકણ (Leucoplasts)
B
હરિતકણ (Chloroplasts)
C
રંગકણ (Chromoplasts)
D
રંજકકણ (Chromatophore)
Solution
(D) પ્રકાશસંશ્લેષી બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે. તેમાં હરિતકણ જેવા પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે. તેના બદલે,તેઓમાં 'રંજકકણ' (chromatophores) નામની વિશિષ્ટ પટલમય રચનાઓ હોય છે,જેમાં પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા માટે જરૂરી રંજકદ્રવ્યો આવેલા હોય છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryMCQAIPMT · 1999
કીટાહારી વનસ્પતિઓની જોડી કઈ છે?
A
ડ્રોસેરા અને રેફ્લેસિયા
B
નેપેન્થિસ અને બ્લેડરવર્ટ
C
ડાયોનિયા અને વિસ્કમ
D
વીનસ ફ્લાયટ્રેપ અને રેફ્લેસિયા
Solution
(B) $Nepenthes$ (કલશપર્ણ) અને બ્લેડરવર્ટ $(Utricularia)$ એ કીટાહારી વનસ્પતિઓના જાણીતા ઉદાહરણો છે.
આ વનસ્પતિઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે અને નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે નાના કીટકોને પકડવા અને તેમનું પાચન કરવા માટે તેમના પર્ણોમાં ફેરફાર કરે છે.
$Rafflesia$ એ પરોપજીવી વનસ્પતિ છે અને $Viscum$ (મિસલટો) એ આંશિક પ્રકાંડ પરોપજીવી છે,તે કીટાહારી નથી.
આ વનસ્પતિઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે અને નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે નાના કીટકોને પકડવા અને તેમનું પાચન કરવા માટે તેમના પર્ણોમાં ફેરફાર કરે છે.
$Rafflesia$ એ પરોપજીવી વનસ્પતિ છે અને $Viscum$ (મિસલટો) એ આંશિક પ્રકાંડ પરોપજીવી છે,તે કીટાહારી નથી.
0 likesView Solution
31
ChemistryMCQAIPMT · 1999
શરીરનો કયો ભાગ સિક્રેટિન (secretin) અંતઃસ્ત્રાવનો સ્ત્રાવ કરે છે?
A
શેષાંત્ર (Ileum)
B
જઠર (Stomach)
C
પકવાશય (Duodenum)
D
અન્નનળી (Oesophagus)
Solution
(C) સિક્રેટિન અંતઃસ્ત્રાવ પકવાશયના શ્લેષ્મ સ્તરમાં આવેલા $S$-કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે જઠરમાંથી એસિડિક કાઈમ (chyme) પકવાશયમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તે રુધિરમાં સિક્રેટિનના મુક્ત થવાને ઉત્તેજિત કરે છે. આ અંતઃસ્ત્રાવ ત્યારબાદ સ્વાદુપિંડને બાયકાર્બોનેટયુક્ત સ્વાદુરસનો સ્ત્રાવ કરવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે જેથી એસિડિટી તટસ્થ થઈ શકે.
0 likesView Solution
32
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કઈ જોડી અસંગત છે?
A
વિટામિન $K$ - બેરી-બેરી
B
વિટામિન $C$ - સ્કર્વી
C
વિટામિન $A$ - ઝેરોપ્થેલ્મિયા
D
વિટામિન $D$ - રિકેટ્સ
Solution
(A) વિટામિન $K$ રુધિર ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયા માટે આવશ્યક છે. વિટામિન $K$ ની ઉણપથી વધુ પડતો રક્તસ્ત્રાવ થાય છે. બેરી-બેરી રોગ વિટામિન $B_1$ (થાયમિન) ની ઉણપથી થાય છે. તેથી,વિટામિન $K$ - બેરી-બેરીની જોડી અસંગત છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયું જિનેટિક એન્જિનિયરિંગ (જનીનિક ઇજનેરી) સાથે સંબંધિત છે?
A
પ્લાસ્ટિડ
B
પ્લાઝમિડ
C
હેટરોસિસ (સંકર ઓજસ)
D
ઉત્પરિવર્તન (મ્યુટેશન)
Solution
(B) જિનેટિક એન્જિનિયરિંગમાં ઇચ્છિત લક્ષણો મેળવવા માટે જનીનિક દ્રવ્યમાં ફેરફાર કરવામાં આવે છે।
$પ્લાઝમિડ$ એ નાના, ગોળાકાર, બેવડી શૃંખલા ધરાવતા $DNA$ અણુઓ છે જે કોષના રંગસૂત્રીય $DNA$ થી અલગ હોય છે।
તેનો ઉપયોગ જિનેટિક એન્જિનિયરિંગમાં વાહક (vector) તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે, જે વિદેશી જનીનોને યજમાન કોષમાં દાખલ કરવામાં મદદ કરે છે, તેથી તે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીનું એક પાયાનું સાધન છે।
$પ્લાઝમિડ$ એ નાના, ગોળાકાર, બેવડી શૃંખલા ધરાવતા $DNA$ અણુઓ છે જે કોષના રંગસૂત્રીય $DNA$ થી અલગ હોય છે।
તેનો ઉપયોગ જિનેટિક એન્જિનિયરિંગમાં વાહક (vector) તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે, જે વિદેશી જનીનોને યજમાન કોષમાં દાખલ કરવામાં મદદ કરે છે, તેથી તે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીનું એક પાયાનું સાધન છે।
0 likesView Solution
34
ChemistryMCQAIPMT · 1999
વિશ્વના કયા ભાગમાં સજીવોની ઘનતા વધુ હોય છે?
A
ઘાસના મેદાનો
B
સવાના
C
પાનખર જંગલો
D
ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનો
Solution
(D) ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનો સૌથી વધુ વિવિધતા ધરાવતા અને અત્યંત ગીચ નિવસનતંત્રો છે,જેની પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા મહત્તમ (આશરે $12000 \text{ kcal/m}^2\text{/yr}$) હોય છે. આ પ્રદેશોમાં પુષ્કળ વરસાદ પડે છે અને આખું વર્ષ તાપમાન ગરમ રહે છે,જે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓની વિશાળ વિવિધતાને ટેકો આપે છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryMCQAIPMT · 1999
શરીરનો કયો ભાગ સીક્રીટિન અંતઃસ્ત્રાવનો સ્ત્રાવ કરે છે?
A
જઠર
B
અન્નનળી
C
શેષાંત્ર
D
પકવાશય
Solution
(D) સીક્રીટિન એ એક પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે પકવાશયના $S$-કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,જે નાના આંતરડાનો પ્રથમ ભાગ છે.
જ્યારે જઠરમાંથી એસિડિક કાઈમ (chyme) પકવાશયમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તેના પ્રતિભાવમાં આ અંતઃસ્ત્રાવ રુધિરમાં મુક્ત થાય છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય સ્વાદુપિંડને બાયકાર્બોનેટયુક્ત સ્વાદુરસનો સ્ત્રાવ કરવા માટે ઉત્તેજિત કરવાનું છે,જે એસિડિક કાઈમને તટસ્થ કરવામાં મદદ કરે છે,અને તે જઠર દ્વારા થતા જઠરરસના સ્ત્રાવને અવરોધે છે.
જ્યારે જઠરમાંથી એસિડિક કાઈમ (chyme) પકવાશયમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તેના પ્રતિભાવમાં આ અંતઃસ્ત્રાવ રુધિરમાં મુક્ત થાય છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય સ્વાદુપિંડને બાયકાર્બોનેટયુક્ત સ્વાદુરસનો સ્ત્રાવ કરવા માટે ઉત્તેજિત કરવાનું છે,જે એસિડિક કાઈમને તટસ્થ કરવામાં મદદ કરે છે,અને તે જઠર દ્વારા થતા જઠરરસના સ્ત્રાવને અવરોધે છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryMCQAIPMT · 1999
ગોનાડોટ્રોફિક અંતઃસ્ત્રાવો ..... દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
A
શુક્રપિંડના આંતરાલીય કોષો
B
એડ્રીનલ બાહ્યક (એડ્રીનલ કોર્ટેક્સ)
C
એડીનોહાયપોફાયસીસ
D
થાયરોઈડનો પશ્વ ભાગ
Solution
(C) ગોનાડોટ્રોફિક અંતઃસ્ત્રાવો $(GTHs)$,જેમાં લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ અને ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન $(FSH)$ નો સમાવેશ થાય છે,તે અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિને એડીનોહાયપોફાયસીસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો જનનપિંડો (શુક્રપિંડ અને અંડપિંડ) ના પ્રજનન કાર્યોના નિયમનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિને એડીનોહાયપોફાયસીસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો જનનપિંડો (શુક્રપિંડ અને અંડપિંડ) ના પ્રજનન કાર્યોના નિયમનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયો સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઈઝ છે?
A
$Cl^{-}$
B
$CH_3COO^{-}$
C
$SO_4^{2-}$
D
$NO_2^{-}$
Solution
(B) સંયુગ્મી બેઈઝની પ્રબળતા તેના અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$1$. $Cl^{-}$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$2$. $CH_3COO^{-}$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$3$. $SO_4^{2-}$ એ $HSO_4^{-}$ (મધ્યમ પ્રબળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$4$. $NO_2^{-}$ એ $HNO_2$ (નિર્બળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
એસિડની પ્રબળતાનો ક્રમ: $HCl > HSO_4^{-} > HNO_2 > CH_3COOH$.
તેથી,તેમના સંયુગ્મી બેઈઝની બેઝિકતાનો ક્રમ: $CH_3COO^{-} > NO_2^{-} > SO_4^{2-} > Cl^{-}$.
આમ,$CH_3COO^{-}$ એ સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$1$. $Cl^{-}$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$2$. $CH_3COO^{-}$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$3$. $SO_4^{2-}$ એ $HSO_4^{-}$ (મધ્યમ પ્રબળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
$4$. $NO_2^{-}$ એ $HNO_2$ (નિર્બળ એસિડ) નો સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
એસિડની પ્રબળતાનો ક્રમ: $HCl > HSO_4^{-} > HNO_2 > CH_3COOH$.
તેથી,તેમના સંયુગ્મી બેઈઝની બેઝિકતાનો ક્રમ: $CH_3COO^{-} > NO_2^{-} > SO_4^{2-} > Cl^{-}$.
આમ,$CH_3COO^{-}$ એ સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઈઝ છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયો સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મ બેઇઝ છે?
A
$NO_3^-$
B
$Cl^-$
C
$SO_4^{2-}$
D
$CH_3COO^-$
Solution
(D) સંયુગ્મ બેઇઝની પ્રબળતા તેના અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
પ્રબળ એસિડના સંયુગ્મ બેઇઝ નિર્બળ હોય છે અને નિર્બળ એસિડના સંયુગ્મ બેઇઝ પ્રબળ હોય છે.
આપેલા બેઇઝ માટેના અનુરૂપ એસિડ નીચે મુજબ છે:
$A) NO_3^-$ એ $HNO_3$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$B) Cl^-$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$C) SO_4^{2-}$ એ $HSO_4^-$ ($CH_3COOH$ કરતા પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$D) CH_3COO^-$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) માંથી મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ હોવાથી,તેનો સંયુગ્મ બેઇઝ $CH_3COO^-$ સૌથી પ્રબળ છે.
પ્રબળ એસિડના સંયુગ્મ બેઇઝ નિર્બળ હોય છે અને નિર્બળ એસિડના સંયુગ્મ બેઇઝ પ્રબળ હોય છે.
આપેલા બેઇઝ માટેના અનુરૂપ એસિડ નીચે મુજબ છે:
$A) NO_3^-$ એ $HNO_3$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$B) Cl^-$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$C) SO_4^{2-}$ એ $HSO_4^-$ ($CH_3COOH$ કરતા પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$D) CH_3COO^-$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) માંથી મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ હોવાથી,તેનો સંયુગ્મ બેઇઝ $CH_3COO^-$ સૌથી પ્રબળ છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryMCQAIPMT · 1999
જો એકમ સદિશને $0.5\hat{i} - 0.8\hat{j} + c\hat{k}$ વડે રજૂ કરવામાં આવે,તો $c$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$1$
B
$\sqrt{0.11}$
C
$\sqrt{0.01}$
D
$\sqrt{0.39}$
Solution
(B) એકમ સદિશનું મૂલ્ય $1$ હોય છે.
ધારો કે સદિશ $\vec{A} = 0.5\hat{i} - 0.8\hat{j} + c\hat{k}$ છે.
તેનું મૂલ્ય $|\vec{A}| = \sqrt{(0.5)^2 + (-0.8)^2 + c^2} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(0.5)^2 + (0.8)^2 + c^2 = 1^2$ મળે.
$0.25 + 0.64 + c^2 = 1$.
$0.89 + c^2 = 1$.
$c^2 = 1 - 0.89 = 0.11$.
તેથી,$c = \sqrt{0.11}$.
ધારો કે સદિશ $\vec{A} = 0.5\hat{i} - 0.8\hat{j} + c\hat{k}$ છે.
તેનું મૂલ્ય $|\vec{A}| = \sqrt{(0.5)^2 + (-0.8)^2 + c^2} = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(0.5)^2 + (0.8)^2 + c^2 = 1^2$ મળે.
$0.25 + 0.64 + c^2 = 1$.
$0.89 + c^2 = 1$.
$c^2 = 1 - 0.89 = 0.11$.
તેથી,$c = \sqrt{0.11}$.
0 likesView Solution
40
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયા સંયોજન પર ઇલેક્ટ્રોફાઇલ દ્વારા સૌથી સરળતાથી હુમલો થશે?
A
બેન્ઝીન
B
ક્લોરોબેન્ઝીન
C
ફિનોલ
D
ટોલ્યુઈન
Solution
(C) એરોમેટિક વલયની ઇલેક્ટ્રોફિલિક વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયા પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાશીલતા વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
જે સમૂહો વલયમાં ઇલેક્ટ્રોનનું દાન કરે છે (સક્રિય કરનાર સમૂહો) તે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે,જેનાથી વલય ઇલેક્ટ્રોફિલિક હુમલા માટે વધુ સંવેદનશીલ બને છે.
આપેલા સંયોજનોમાં:
$1$. બેન્ઝીન: સંદર્ભ સંયોજન.
$2$. ક્લોરોબેન્ઝીન: $-Cl$ એ તેની પ્રબળ $-I$ અસરને કારણે નિષ્ક્રિય કરનાર સમૂહ છે,જે તેની $+M$ અસર કરતા વધુ પ્રબળ છે.
$3$. ફિનોલ: $-OH$ સમૂહ તેની પ્રબળ $+M$ અસરને કારણે ખૂબ જ સક્રિય કરનાર સમૂહ છે,જે $o-$ અને $p-$ સ્થાનો પર ઇલેક્ટ્રોન ઘનતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
$4$. ટોલ્યુઈન: $-CH_3$ સમૂહ તેની $+I$ અસર અને હાયપરકોન્જુગેશનને કારણે નિર્બળ સક્રિય કરનાર સમૂહ છે.
તેથી,ફિનોલ ઇલેક્ટ્રોફિલિક હુમલા પ્રત્યે સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
જે સમૂહો વલયમાં ઇલેક્ટ્રોનનું દાન કરે છે (સક્રિય કરનાર સમૂહો) તે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે,જેનાથી વલય ઇલેક્ટ્રોફિલિક હુમલા માટે વધુ સંવેદનશીલ બને છે.
આપેલા સંયોજનોમાં:
$1$. બેન્ઝીન: સંદર્ભ સંયોજન.
$2$. ક્લોરોબેન્ઝીન: $-Cl$ એ તેની પ્રબળ $-I$ અસરને કારણે નિષ્ક્રિય કરનાર સમૂહ છે,જે તેની $+M$ અસર કરતા વધુ પ્રબળ છે.
$3$. ફિનોલ: $-OH$ સમૂહ તેની પ્રબળ $+M$ અસરને કારણે ખૂબ જ સક્રિય કરનાર સમૂહ છે,જે $o-$ અને $p-$ સ્થાનો પર ઇલેક્ટ્રોન ઘનતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
$4$. ટોલ્યુઈન: $-CH_3$ સમૂહ તેની $+I$ અસર અને હાયપરકોન્જુગેશનને કારણે નિર્બળ સક્રિય કરનાર સમૂહ છે.
તેથી,ફિનોલ ઇલેક્ટ્રોફિલિક હુમલા પ્રત્યે સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$ortho$- અને $para$-નાઈટ્રોફિનોલના $1:1$ મિશ્રણને અલગ કરવાની સૌથી યોગ્ય પદ્ધતિ કઈ છે?
A
ક્રોમેટોગ્રાફી
B
સ્ફટિકીકરણ
C
વરાળ નિસ્યંદન
D
ઉર્ધ્વપાતન
Solution
(C) $o$-નાઈટ્રોફિનોલ અને $p$-નાઈટ્રોફિનોલને વરાળ નિસ્યંદન (steam distillation) દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
$o$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધને કારણે તે વરાળમાં બાષ્પશીલ છે.
તેની સામે,$p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે અણુઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે અને તેની બાષ્પશીલતા ઓછી હોય છે.
તેથી,$o$-નાઈટ્રોફિનોલ વરાળ સાથે નિસ્યંદિત થાય છે,જ્યારે $p$-નાઈટ્રોફિનોલ નિસ્યંદન ફ્લાસ્કમાં બાકી રહે છે.
$o$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધને કારણે તે વરાળમાં બાષ્પશીલ છે.
તેની સામે,$p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે અણુઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે અને તેની બાષ્પશીલતા ઓછી હોય છે.
તેથી,$o$-નાઈટ્રોફિનોલ વરાળ સાથે નિસ્યંદિત થાય છે,જ્યારે $p$-નાઈટ્રોફિનોલ નિસ્યંદન ફ્લાસ્કમાં બાકી રહે છે.
0 likesView Solution
42
ChemistryMCQAIPMT · 1999
$m_1$ અને $m_2$ દળ ધરાવતી બે રેસિંગ કાર અનુક્રમે $r_1$ અને $r_2$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. તેમની ઝડપ એવી છે કે દરેક કાર સમાન સમય $t$ માં એક પૂર્ણ વર્તુળ પૂરું કરે છે. પ્રથમ કારની કોણીય ઝડપ અને બીજી કારની કોણીય ઝડપનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1 : 1$
B
$m_1 : m_2$
C
$r_1 : r_2$
D
$m_1m_2 : r_1r_2$
Solution
(A) વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરતા પદાર્થની કોણીય ઝડપ $\omega$ એટલે એકમ સમયમાં કપાતો ખૂણો.
એક પૂર્ણ વર્તુળ માટે કપાતો ખૂણો $2\pi$ રેડિયન છે.
જો એક વર્તુળ પૂરું કરવા માટે લાગતો સમય $t$ હોય,તો કોણીય ઝડપ $\omega = \frac{2\pi}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને કાર સમાન સમય $t$ માં વર્તુળ પૂરું કરતી હોવાથી,તેમની કોણીય ઝડપ:
$\omega_1 = \frac{2\pi}{t}$ અને $\omega_2 = \frac{2\pi}{t}$ થાય.
તેથી,કોણીય ઝડપનો ગુણોત્તર $\frac{\omega_1}{\omega_2} = \frac{2\pi/t}{2\pi/t} = 1 : 1$ મળે છે.
એક પૂર્ણ વર્તુળ માટે કપાતો ખૂણો $2\pi$ રેડિયન છે.
જો એક વર્તુળ પૂરું કરવા માટે લાગતો સમય $t$ હોય,તો કોણીય ઝડપ $\omega = \frac{2\pi}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને કાર સમાન સમય $t$ માં વર્તુળ પૂરું કરતી હોવાથી,તેમની કોણીય ઝડપ:
$\omega_1 = \frac{2\pi}{t}$ અને $\omega_2 = \frac{2\pi}{t}$ થાય.
તેથી,કોણીય ઝડપનો ગુણોત્તર $\frac{\omega_1}{\omega_2} = \frac{2\pi/t}{2\pi/t} = 1 : 1$ મળે છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryMCQAIPMT · 1999
જો $\vec \omega = 3\hat i - 4\hat j + \hat k$ અને $\vec r = 5\hat i - 6\hat j + 6\hat k$ હોય,તો રેખીય વેગનું મૂલ્ય શું છે?
A
$6\hat i + 2\hat j - 3\hat k$
B
$-18\hat i - 13\hat j + 2\hat k$
C
$4\hat i - 13\hat j + 6\hat k$
D
$6\hat i - 2\hat j + 8\hat k$
Solution
(B) રેખીય વેગ $\vec{v}$ એ કોણીય વેગ $\vec{\omega}$ અને સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ ના સદિશ ગુણાકાર (cross product) દ્વારા મળે છે:
$\vec{v} = \vec{\omega} \times \vec{r}$
$\vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & -4 & 1 \\ 5 & -6 & 6 \end{vmatrix}$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\vec{v} = \hat{i}((-4)(6) - (1)(-6)) - \hat{j}((3)(6) - (1)(5)) + \hat{k}((3)(-6) - (-4)(5))$
$\vec{v} = \hat{i}(-24 + 6) - \hat{j}(18 - 5) + \hat{k}(-18 + 20)$
$\vec{v} = -18\hat{i} - 13\hat{j} + 2\hat{k}$
$\vec{v} = \vec{\omega} \times \vec{r}$
$\vec{v} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & -4 & 1 \\ 5 & -6 & 6 \end{vmatrix}$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$\vec{v} = \hat{i}((-4)(6) - (1)(-6)) - \hat{j}((3)(6) - (1)(5)) + \hat{k}((3)(-6) - (-4)(5))$
$\vec{v} = \hat{i}(-24 + 6) - \hat{j}(18 - 5) + \hat{k}(-18 + 20)$
$\vec{v} = -18\hat{i} - 13\hat{j} + 2\hat{k}$
0 likesView Solution
44
ChemistryMCQAIPMT · 1999
$23 \ ^oC$ તાપમાને $0.1 \ N \ KCl$ દ્રાવણની વિશિષ્ટ વાહકતા $0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. તે જ તાપમાને દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $55 \ \Omega$ માલૂમ પડ્યો હતો. તો કોષ અચળાંક ............. $cm^{-1}$ થશે.
A
$0.142$
B
$0.66$
C
$0.918$
D
$1.12$
Solution
(B) વિશિષ્ટ વાહકતા $(\kappa)$,કોષ અચળાંક $(G^*)$ અને અવરોધ $(R)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\kappa = G^* \times \frac{1}{R}$.
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $G^* = \kappa \times R$.
આપેલ મૂલ્યો: $\kappa = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ અને $R = 55 \ \Omega$.
કિંમતો મૂકતા: $G^* = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 55 \ \Omega = 0.66 \ cm^{-1}$.
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $G^* = \kappa \times R$.
આપેલ મૂલ્યો: $\kappa = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ અને $R = 55 \ \Omega$.
કિંમતો મૂકતા: $G^* = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 55 \ \Omega = 0.66 \ cm^{-1}$.
0 likesView Solution
45
ChemistryMCQAIPMT · 1999
$100\; Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ કેટલી છે?
A
$5 \times 10^{-5}\; m$
B
$4 \times 10^{6}\; m$
C
$2 \times 10^{6}\; m$
D
$3 \times 10^{6}\; m$
Solution
(D) પ્રકાશની ઝડપ $(c)$,આવૃત્તિ $(f)$ અને તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $c = f \lambda$.
અહીં પ્રકાશની ઝડપ $c = 3 \times 10^{8}\; m/s$ અને આવૃત્તિ $f = 100\; Hz$ આપેલ છે.
તરંગલંબાઈ શોધવા માટે સૂત્રને આ રીતે ગોઠવતા: $\lambda = \frac{c}{f}$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{3 \times 10^{8}\; m/s}{100\; Hz} = 3 \times 10^{6}\; m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
અહીં પ્રકાશની ઝડપ $c = 3 \times 10^{8}\; m/s$ અને આવૃત્તિ $f = 100\; Hz$ આપેલ છે.
તરંગલંબાઈ શોધવા માટે સૂત્રને આ રીતે ગોઠવતા: $\lambda = \frac{c}{f}$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{3 \times 10^{8}\; m/s}{100\; Hz} = 3 \times 10^{6}\; m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryMCQAIPMT · 1999
જ્યારે પ્રોટોનને $1\,V$ ના સ્થિતિમાનના તફાવત હેઠળ પ્રવેગિત કરવામાં આવે,ત્યારે તેની ગતિઊર્જા ........$eV$ થશે.
A
$1840$
B
$13.6$
C
$1$
D
$0.54$
Solution
(C) જ્યારે કોઈ વિદ્યુતભારિત કણને $V$ જેટલા સ્થિતિમાનના તફાવત હેઠળ પ્રવેગિત કરવામાં આવે ત્યારે મળતી ગતિઊર્જા $(KE)$ નું સૂત્ર: $\Delta KE = qV$ છે.
પ્રોટોન માટે,વિદ્યુતભાર $q = e$ છે.
અહીં આપેલ સ્થિતિમાનનો તફાવત $V = 1\,V$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે: $\Delta KE = e \times 1\,V = 1\,eV$.
તેથી,પ્રોટોનની ગતિઊર્જા $1\,eV$ થશે.
પ્રોટોન માટે,વિદ્યુતભાર $q = e$ છે.
અહીં આપેલ સ્થિતિમાનનો તફાવત $V = 1\,V$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે: $\Delta KE = e \times 1\,V = 1\,eV$.
તેથી,પ્રોટોનની ગતિઊર્જા $1\,eV$ થશે.
0 likesView Solution
47
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેના પૈકી કયો સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મ બેઇઝ છે?
A
$NO_3^-$
B
$Cl^-$
C
$SO_4^{2-}$
D
$CH_3COO^-$
Solution
(D) સંયુગ્મ બેઇઝની પ્રબળતા તેના અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
પ્રબળ એસિડ નિર્બળ સંયુગ્મ બેઇઝ ધરાવે છે અને નિર્બળ એસિડ પ્રબળ સંયુગ્મ બેઇઝ ધરાવે છે.
આપેલા બેઇઝ માટેના અનુરૂપ એસિડ નીચે મુજબ છે:
$NO_3^-$ એ $HNO_3$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$Cl^-$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$SO_4^{2-}$ એ $HSO_4^-$ (મધ્યમ પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$CH_3COO^-$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) માંથી મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ હોવાથી,તેનો સંયુગ્મ બેઇઝ $CH_3COO^-$ સૌથી પ્રબળ છે.
પ્રબળ એસિડ નિર્બળ સંયુગ્મ બેઇઝ ધરાવે છે અને નિર્બળ એસિડ પ્રબળ સંયુગ્મ બેઇઝ ધરાવે છે.
આપેલા બેઇઝ માટેના અનુરૂપ એસિડ નીચે મુજબ છે:
$NO_3^-$ એ $HNO_3$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$Cl^-$ એ $HCl$ (પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$SO_4^{2-}$ એ $HSO_4^-$ (મધ્યમ પ્રબળ એસિડ) માંથી મળે છે.
$CH_3COO^-$ એ $CH_3COOH$ (નિર્બળ એસિડ) માંથી મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ હોવાથી,તેનો સંયુગ્મ બેઇઝ $CH_3COO^-$ સૌથી પ્રબળ છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયું ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન (Photophosphorylation) સાથે સંબંધિત છે?
A
$ADP + \text{અકાર્બનિક } PO_4 \rightarrow ATP$
B
$AMP + \text{અકાર્બનિક } PO_4 \xrightarrow{\text{પ્રકાશ ઉર્જા}} ATP$
C
$ADP + AMP \xrightarrow{\text{પ્રકાશ ઉર્જા}} ATP$
D
$ADP + \text{અકાર્બનિક } PO_4 \xrightarrow{\text{પ્રકાશ ઉર્જા}} ATP$
Solution
(D) ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન એ પ્રકાશ ઉર્જાની હાજરીમાં $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ માંથી $ATP$ સંશ્લેષણ કરવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રતિક્રિયાઓ દરમિયાન વનસ્પતિના હરિતકણમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $ADP + Pi \xrightarrow{\text{પ્રકાશ ઉર્જા}} ATP$.
આ પ્રક્રિયા પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રતિક્રિયાઓ દરમિયાન વનસ્પતિના હરિતકણમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $ADP + Pi \xrightarrow{\text{પ્રકાશ ઉર્જા}} ATP$.
0 likesView Solution
49
ChemistryMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયું પાચન માર્ગમાંથી ગ્લુકોઝને યકૃત સુધી લઈ જાય છે?
A
યકૃત ધમની (Hepatic artery)
B
યકૃત નિવાહિકા શિરા (Hepatic portal vein)
C
ફુપ્ફુસીય શિરા (Pulmonary vein)
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) $Hepatic \text{ } portal \text{ } vein$ (યકૃત નિવાહિકા શિરા) એ એક રુધિરવાહિની છે જે પાચન માર્ગ અને બરોળમાંથી રુધિરને યકૃત સુધી લઈ જાય છે.
તે પાચન માર્ગમાંથી શોષાયેલા પોષક તત્વો જેવા કે $glucose$ (ગ્લુકોઝ) અને $amino \text{ } acids$ (એમિનો એસિડ) યુક્ત રુધિરને સીધું યકૃતમાં લઈ જાય છે, જેથી સામાન્ય રુધિરાભિસરણમાં પ્રવેશતા પહેલા તેનું સંસાધન, સંગ્રહ અથવા ડિટોક્સિફિકેશન થઈ શકે.
તે પાચન માર્ગમાંથી શોષાયેલા પોષક તત્વો જેવા કે $glucose$ (ગ્લુકોઝ) અને $amino \text{ } acids$ (એમિનો એસિડ) યુક્ત રુધિરને સીધું યકૃતમાં લઈ જાય છે, જેથી સામાન્ય રુધિરાભિસરણમાં પ્રવેશતા પહેલા તેનું સંસાધન, સંગ્રહ અથવા ડિટોક્સિફિકેશન થઈ શકે.
0 likesView Solution
50
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કોનામાં સૌથી વધુ અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોન છે?
A
$Zn^{+}$
B
$Fe^{2+}$
C
$N^{3+}$
D
$Cu^{+}$
Solution
(B) અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક આયનની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના જોઈએ:
$Zn^{+}$ $(Z=30)$: $[Ar] \, 3d^{10} 4s^1$. અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $0$.
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] \, 3d^6 4s^0$. $3d^6$ રચનામાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$N^{3+}$ $(Z=7)$: $1s^2 2s^2 2p^6$. આ આયનમાં $d$-ઇલેક્ટ્રોન નથી.
$Cu^{+}$ $(Z=29)$: $[Ar] \, 3d^{10} 4s^0$. અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $0$.
આમ,$Fe^{2+}$ માં સૌથી વધુ અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોન $(4)$ છે.
$Zn^{+}$ $(Z=30)$: $[Ar] \, 3d^{10} 4s^1$. અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $0$.
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] \, 3d^6 4s^0$. $3d^6$ રચનામાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$N^{3+}$ $(Z=7)$: $1s^2 2s^2 2p^6$. આ આયનમાં $d$-ઇલેક્ટ્રોન નથી.
$Cu^{+}$ $(Z=29)$: $[Ar] \, 3d^{10} 4s^0$. અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $0$.
આમ,$Fe^{2+}$ માં સૌથી વધુ અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોન $(4)$ છે.
0 likesView Solution
51
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
જ્યારે પોટેશિયમ ફેરોસાયનાઈડના સ્ફટિકોને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ઉત્પન્ન થતો વાયુ કયો છે?
A
એમોનિયા
B
સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ
C
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
D
કાર્બન મોનોક્સાઇડ
Solution
(D) પોટેશિયમ ફેરોસાયનાઈડ $(K_4[Fe(CN)_6])$ ની સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ અને પાણી $(H_2O)$ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$K_4[Fe(CN)_6] + 6H_2SO_4 + 6H_2O \rightarrow 2K_2SO_4 + FeSO_4 + 3(NH_4)_2SO_4 + 6CO$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,ઉત્પન્ન થતો વાયુ કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ છે.
$K_4[Fe(CN)_6] + 6H_2SO_4 + 6H_2O \rightarrow 2K_2SO_4 + FeSO_4 + 3(NH_4)_2SO_4 + 6CO$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,ઉત્પન્ન થતો વાયુ કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
એલ્યુમિનિયમનું વિદ્યુત વિભાજન દ્વારા શુદ્ધિકરણ કઈ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખાય છે?
A
Serpeck's process
B
Hall's process
C
Baeyer's process
D
Hoop's process
Solution
(D) એલ્યુમિનિયમનું વિદ્યુત વિભાજન દ્વારા શુદ્ધિકરણ Hoop's process તરીકે ઓળખાય છે.
આ પદ્ધતિ દ્વારા $99.9\%$ શુદ્ધ એલ્યુમિનિયમ ધાતુ મેળવવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં વપરાતા કોષમાં ત્રણ સ્તરો હોય છે.
કોષમાં શુદ્ધ $Al$ કેથોડ તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યારે એનોડ અશુદ્ધ $Al$ નો બનેલો હોય છે.
આ પદ્ધતિ દ્વારા $99.9\%$ શુદ્ધ એલ્યુમિનિયમ ધાતુ મેળવવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં વપરાતા કોષમાં ત્રણ સ્તરો હોય છે.
કોષમાં શુદ્ધ $Al$ કેથોડ તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યારે એનોડ અશુદ્ધ $Al$ નો બનેલો હોય છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
ફોસ્ફરસના વિવિધ અપરરૂપો પૈકી,સૌથી વધુ સક્રિય અપરરૂપ કયું છે?
A
વાયોલેટ ફોસ્ફરસ
B
સ્કારલેટ ફોસ્ફરસ
C
લાલ ફોસ્ફરસ
D
સફેદ ફોસ્ફરસ
Solution
(D) ફોસ્ફરસના વિવિધ અપરરૂપો પૈકી,$White \ phosphorus$ (સફેદ ફોસ્ફરસ) સૌથી વધુ સક્રિય છે.
આનું કારણ $P_4$ અણુઓમાં રહેલું ઉચ્ચ કોણીય તણાવ (angular strain) છે,જ્યાં બંધકોણ માત્ર $60^\circ$ હોય છે,જે તેને $Red$ અથવા $Black \ phosphorus$ જેવા અન્ય અપરરૂપોની તુલનામાં અત્યંત અસ્થિર અને સક્રિય બનાવે છે.
આનું કારણ $P_4$ અણુઓમાં રહેલું ઉચ્ચ કોણીય તણાવ (angular strain) છે,જ્યાં બંધકોણ માત્ર $60^\circ$ હોય છે,જે તેને $Red$ અથવા $Black \ phosphorus$ જેવા અન્ય અપરરૂપોની તુલનામાં અત્યંત અસ્થિર અને સક્રિય બનાવે છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
નાઈટ્રોજનનો નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઈડ $HNO_3$ નો એનહાઈડ્રાઈડ છે?
A
$NO$
B
$N_2O_3$
C
$N_2O_4$
D
$N_2O_5$
Solution
(D) એસિડનો એનહાઈડ્રાઈડ એસિડમાંથી પાણીના અણુઓને દૂર કરીને બનાવવામાં આવે છે.
નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ માટે,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2HNO_3 \rightarrow N_2O_5 + H_2O$
આમ,$N_2O_5$ એ $HNO_3$ નો એનહાઈડ્રાઈડ છે.
નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ માટે,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2HNO_3 \rightarrow N_2O_5 + H_2O$
આમ,$N_2O_5$ એ $HNO_3$ નો એનહાઈડ્રાઈડ છે.
0 likesView Solution
55
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
ક્લોરિનની બનાવટમાં નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ થાય છે?
A
માત્ર $MnO_2$
B
માત્ર $KMnO_4$
C
$MnO_2$ અને $KMnO_4$ બંને
D
$MnO_2$ અથવા $KMnO_4$ બંનેમાંથી કોઈ પણ
Solution
(C) ક્લોરિનને હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ ના ઓક્સિડેશન દ્વારા મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ અથવા પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ જેવા ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય છે.
$1$. $MnO_2$ નો ઉપયોગ કરીને: $MnO_2 + 4HCl \to MnCl_2 + 2H_2O + Cl_2$
$2$. $KMnO_4$ નો ઉપયોગ કરીને: $2KMnO_4 + 16HCl \to 2KCl + 2MnCl_2 + 8H_2O + 5Cl_2$
આમ,ક્લોરિનની બનાવટમાં $MnO_2$ અને $KMnO_4$ બંનેનો ઉપયોગ થાય છે.
$1$. $MnO_2$ નો ઉપયોગ કરીને: $MnO_2 + 4HCl \to MnCl_2 + 2H_2O + Cl_2$
$2$. $KMnO_4$ નો ઉપયોગ કરીને: $2KMnO_4 + 16HCl \to 2KCl + 2MnCl_2 + 8H_2O + 5Cl_2$
આમ,ક્લોરિનની બનાવટમાં $MnO_2$ અને $KMnO_4$ બંનેનો ઉપયોગ થાય છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઇડ સૌથી વધુ એસિડિક છે?
A
$N_2O_5$
B
$P_2O_5$
C
$As_2O_5$
D
$Sb_2O_5$
Solution
(A) એક જ સમૂહના તત્વોના ઓક્સાઇડનો એસિડિક ગુણધર્મ સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ઘટે છે.
આનું કારણ એ છે કે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ધાતુ ગુણધર્મ વધે છે,જેના પરિણામે અધાતુ ગુણધર્મ અને વિદ્યુતઋણતામાં ઘટાડો થાય છે.
$N$,$P$,$As$,અને $Sb$ એ સમૂહ $15$ ના તત્વો હોવાથી,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $N_2O_5 > P_2O_5 > As_2O_5 > Sb_2O_5$ છે.
તેથી,$N_2O_5$ સૌથી વધુ એસિડિક ઓક્સાઇડ છે.
આનું કારણ એ છે કે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ધાતુ ગુણધર્મ વધે છે,જેના પરિણામે અધાતુ ગુણધર્મ અને વિદ્યુતઋણતામાં ઘટાડો થાય છે.
$N$,$P$,$As$,અને $Sb$ એ સમૂહ $15$ ના તત્વો હોવાથી,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $N_2O_5 > P_2O_5 > As_2O_5 > Sb_2O_5$ છે.
તેથી,$N_2O_5$ સૌથી વધુ એસિડિક ઓક્સાઇડ છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
લાલ ફોસ્ફરસ એ પીળા ફોસ્ફરસ કરતા ઓછો સક્રિય છે કારણ કે
A
તેનો રંગ લાલ છે
B
તે ઉચ્ચ પોલિમરાઇઝ્ડ છે
C
તે સખત છે
D
તે $C_2H_5OH$ માં અદ્રાવ્ય છે
Solution
(B) પીળો ફોસ્ફરસ એ ફોસ્ફરસનું સૌથી સક્રિય સ્વરૂપ છે કારણ કે તેમાં $P_4$ ના સ્વતંત્ર અણુઓ હોય છે.
જ્યારે લાલ ફોસ્ફરસ એ પોલિમરિક સાંકળ જેવું બંધારણ ધરાવે છે,જે તેને ઓછું સક્રિય બનાવે છે.
જ્યારે લાલ ફોસ્ફરસ એ પોલિમરિક સાંકળ જેવું બંધારણ ધરાવે છે,જે તેને ઓછું સક્રિય બનાવે છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
કીટનાશક ગેમેક્સેનનું રાસાયણિક નામ શું છે?
A
$DDT$
B
બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઇડ
C
ક્લોરલ
D
હેક્ઝાક્લોરોઈથેન
Solution
(B) ગેમેક્સેન,જેને $BHC$ (બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઇડ) અથવા લિન્ડેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં બેન્ઝીન સાથે ક્લોરિનની યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_6 + 3Cl_2 \xrightarrow{\text{Sunlight}} C_6H_6Cl_6$ $(BHC)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_6 + 3Cl_2 \xrightarrow{\text{Sunlight}} C_6H_6Cl_6$ $(BHC)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1999
ચોક્કસ તાપમાને બેન્ઝીનનું બાષ્પ દબાણ $640 \, mm \, Hg$ છે. $2.175 \, g$ વજન ધરાવતો અબાષ્પશીલ અને બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય ઘન પદાર્થ $39.08 \, g$ બેન્ઝીનમાં ઉમેરવામાં આવે છે. દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ $600 \, mm \, Hg$ થાય છે. ઘન પદાર્થનું આણ્વીય દળ કેટલું હશે?
A
$49.5$
B
$59.6$
C
$69.5$
D
$79.8$
Solution
(C) અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો:
$\frac{P^0 - P_s}{P^0} = \frac{w \times M}{m \times W}$
અહીં:
$P^0 = 640 \, mm \, Hg$
$P_s = 600 \, mm \, Hg$
$w = 2.175 \, g$
$W = 39.08 \, g$
$M = 78 \, g/mol$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{40}{640} = \frac{2.175 \times 78}{m \times 39.08}$
$m = 69.45 \, g/mol$
તેથી,ઘન પદાર્થનું આણ્વીય દળ આશરે $69.5 \, g/mol$ છે.
$\frac{P^0 - P_s}{P^0} = \frac{w \times M}{m \times W}$
અહીં:
$P^0 = 640 \, mm \, Hg$
$P_s = 600 \, mm \, Hg$
$w = 2.175 \, g$
$W = 39.08 \, g$
$M = 78 \, g/mol$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{40}{640} = \frac{2.175 \times 78}{m \times 39.08}$
$m = 69.45 \, g/mol$
તેથી,ઘન પદાર્થનું આણ્વીય દળ આશરે $69.5 \, g/mol$ છે.
0 likesView Solution
60
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
જો $0.15 \ g$ દ્રાવ્યને $15 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે અને તે શુદ્ધ દ્રાવક કરતા $0.216 \ ^oC$ જેટલા ઊંચા તાપમાને ઉકળે છે,તો પદાર્થનું આણ્વીય દળ કેટલું હશે? (આપેલ છે: દ્રાવક માટે મોલલ ઉન્નયન અચળાંક $2.16 \ ^oC \ kg \ mol^{-1}$ છે)
A
$1.01$
B
$10$
C
$10.1$
D
$100$
Solution
(D) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર: $\Delta T_b = K_b \times m$,જ્યાં $m$ એ દ્રાવણની મોલાલિટી છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w \times 1000}{M \times W}$,જ્યાં $w$ એ દ્રાવ્યનું દળ,$M$ એ આણ્વીય દળ અને $W$ એ દ્રાવકનું દળ (ગ્રામમાં) છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_b = \frac{K_b \times w \times 1000}{M \times W}$.
$M$ માટે સૂત્ર: $M = \frac{K_b \times w \times 1000}{\Delta T_b \times W}$.
આપેલ છે: $K_b = 2.16 \ ^oC \ kg \ mol^{-1}$,$w = 0.15 \ g$,$W = 15 \ g$,અને $\Delta T_b = 0.216 \ ^oC$.
$M = \frac{2.16 \times 0.15 \times 1000}{0.216 \times 15} = \frac{324}{3.24} = 100 \ g \ mol^{-1}$.
આમ,આણ્વીય દળ $100$ છે.
મોલાલિટી $m = \frac{w \times 1000}{M \times W}$,જ્યાં $w$ એ દ્રાવ્યનું દળ,$M$ એ આણ્વીય દળ અને $W$ એ દ્રાવકનું દળ (ગ્રામમાં) છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_b = \frac{K_b \times w \times 1000}{M \times W}$.
$M$ માટે સૂત્ર: $M = \frac{K_b \times w \times 1000}{\Delta T_b \times W}$.
આપેલ છે: $K_b = 2.16 \ ^oC \ kg \ mol^{-1}$,$w = 0.15 \ g$,$W = 15 \ g$,અને $\Delta T_b = 0.216 \ ^oC$.
$M = \frac{2.16 \times 0.15 \times 1000}{0.216 \times 15} = \frac{324}{3.24} = 100 \ g \ mol^{-1}$.
આમ,આણ્વીય દળ $100$ છે.
0 likesView Solution
61
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય કોનાથી સ્વતંત્ર છે?
A
પ્રારંભિક સાંદ્રતા
B
પ્રારંભિક સાંદ્રતાનું ઘનમૂળ
C
અંતિમ સાંદ્રતાની પ્રથમ ઘાત
D
પ્રારંભિક સાંદ્રતાનું વર્ગમૂળ
Solution
(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $k$ એ વેગ અચળાંક છે.
આ સમીકરણમાં પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[A]_0$ નો સમાવેશ થતો નથી,તેથી અર્ધ-આયુષ્ય સમય પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે.
આ સમીકરણમાં પ્રારંભિક સાંદ્રતા $[A]_0$ નો સમાવેશ થતો નથી,તેથી અર્ધ-આયુષ્ય સમય પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે.
0 likesView Solution
62
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$23 \ ^oC$ તાપમાને $0.1 \ N \ KCl$ દ્રાવણની વિશિષ્ટ વાહકતા $0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. સમાન તાપમાને દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ $55 \ \Omega$ માલૂમ પડ્યો હતો. તો કોષ અચળાંક .............. $cm^{-1}$ થશે.
A
$0.142$
B
$0.66$
C
$0.918$
D
$1.12$
Solution
(B) વિશિષ્ટ વાહકતા $(K)$,અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$K = \frac{1}{R} \times G^*$
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$G^* = K \times R$
આપેલ છે:
$K = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$R = 55 \ \Omega$
ગણતરી:
$G^* = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 55 \ \Omega = 0.66 \ cm^{-1}$
તેથી,કોષ અચળાંક $0.66 \ cm^{-1}$ છે.
$K = \frac{1}{R} \times G^*$
કોષ અચળાંક શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$G^* = K \times R$
આપેલ છે:
$K = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$R = 55 \ \Omega$
ગણતરી:
$G^* = 0.012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 55 \ \Omega = 0.66 \ cm^{-1}$
તેથી,કોષ અચળાંક $0.66 \ cm^{-1}$ છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
કેસિટરાઈટ એ કોની કાચી ધાતુ છે?
A
$Mn$
B
$Ni$
C
$Sb$
D
$Sn$
Solution
(D) કેસિટરાઈટ એ $Sn$ (ટીન) ની કાચી ધાતુ છે.
તેને ટીનસ્ટોન પણ કહેવામાં આવે છે અને તેનું આણ્વીય સૂત્ર $SnO_2$ છે.
તે ભારે,ધાતુમય અને સખત ટીન ડાયોક્સાઈડ છે જે ટીનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
જ્યારે તે શુદ્ધ હોય ત્યારે રંગહીન હોય છે,પરંતુ આયર્નની અશુદ્ધિઓ હાજર હોય ત્યારે તે કથ્થઈ અથવા કાળા રંગની દેખાય છે.
તેને ટીનસ્ટોન પણ કહેવામાં આવે છે અને તેનું આણ્વીય સૂત્ર $SnO_2$ છે.
તે ભારે,ધાતુમય અને સખત ટીન ડાયોક્સાઈડ છે જે ટીનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
જ્યારે તે શુદ્ધ હોય ત્યારે રંગહીન હોય છે,પરંતુ આયર્નની અશુદ્ધિઓ હાજર હોય ત્યારે તે કથ્થઈ અથવા કાળા રંગની દેખાય છે.
0 likesView Solution
64
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કોની પાસે અયુગ્મિત $d-$ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ છે?
A
$Zn$
B
$Fe^{2+}$
C
$Ni^{3+}$
D
$Cu^{+}$
Solution
(B) અયુગ્મિત $d-$ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે દરેક આયનની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના જોઈએ:
$Zn$ $(Z=30)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^2$ ($0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6 4s^0$. $3d^6$ માં,ઇલેક્ટ્રોન આ રીતે ભરાય છે: $\uparrow\downarrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow$. આના પરિણામે $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.
$Ni^{3+}$ $(Z=28)$: $[Ar] 3d^7 4s^0$. $3d^7$ માં,ઇલેક્ટ્રોન આ રીતે ભરાય છે: $\uparrow\downarrow, \uparrow\downarrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow$. આના પરિણામે $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.
$Cu^{+}$ $(Z=29)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^0$ ($0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
તેથી,$Fe^{2+}$ પાસે મહત્તમ અયુગ્મિત $d-$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Zn$ $(Z=30)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^2$ ($0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6 4s^0$. $3d^6$ માં,ઇલેક્ટ્રોન આ રીતે ભરાય છે: $\uparrow\downarrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow$. આના પરિણામે $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.
$Ni^{3+}$ $(Z=28)$: $[Ar] 3d^7 4s^0$. $3d^7$ માં,ઇલેક્ટ્રોન આ રીતે ભરાય છે: $\uparrow\downarrow, \uparrow\downarrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow$. આના પરિણામે $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.
$Cu^{+}$ $(Z=29)$: $[Ar] 3d^{10} 4s^0$ ($0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
તેથી,$Fe^{2+}$ પાસે મહત્તમ અયુગ્મિત $d-$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
1 likesView Solution
65
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
બેલ મેટલ એ શેની મિશ્રધાતુ છે?
A
$Cu, Zn$ અને $Sn$
B
$Cu, Zn$ અને $Ni$
C
$Cu$ અને $Zn$
D
$Cu$ અને $Sn$
Solution
(D) . બેલ મેટલ એ મુખ્યત્વે કોપર $(Cu)$ અને ટીન $(Sn)$ ની મિશ્રધાતુ છે.
તે સામાન્ય રીતે આશરે $80\% \ Cu$ અને $20\% \ Sn$ ધરાવે છે.
તે સામાન્ય રીતે આશરે $80\% \ Cu$ અને $20\% \ Sn$ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
66
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં સંક્રાંતિ ધાતુનો ઓક્સિડેશન આંક શૂન્ય છે?
A
$CrO_5$
B
$NH_2-NH_2$
C
$NOClO_4$
D
$[Fe(CO)_5]$
Solution
(D) ઉકેલ:
$(1)$ વિકલ્પ $B$ અને $C$ માં કોઈ સંક્રાંતિ ધાતુઓ નથી,તેથી તે દૂર થાય છે.
$(2)$ $CrO_5$ (ક્રોમિયમ પેન્ટોક્સાઇડ) માં,પેરોક્સો બંધારણને કારણે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
$(3)$ $[Fe(CO)_5]$ માં,કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ એ તટસ્થ લિગેન્ડ છે. સંકિર્ણનો કુલ વીજભાર શૂન્ય હોવાથી,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 5(0) = 0$ તરીકે ગણવામાં આવે છે,જે $x = 0$ આપે છે.
$(1)$ વિકલ્પ $B$ અને $C$ માં કોઈ સંક્રાંતિ ધાતુઓ નથી,તેથી તે દૂર થાય છે.
$(2)$ $CrO_5$ (ક્રોમિયમ પેન્ટોક્સાઇડ) માં,પેરોક્સો બંધારણને કારણે $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
$(3)$ $[Fe(CO)_5]$ માં,કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ એ તટસ્થ લિગેન્ડ છે. સંકિર્ણનો કુલ વીજભાર શૂન્ય હોવાથી,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 5(0) = 0$ તરીકે ગણવામાં આવે છે,જે $x = 0$ આપે છે.
0 likesView Solution
67
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$o-$ અને $p-$ નાઈટ્રોફિનોલના $1:1$ મિશ્રણને અલગ કરવા માટેની સૌથી યોગ્ય પદ્ધતિ કઈ છે?
A
વરાળ નિસ્યંદન (Steam distillation)
B
ઉર્ધ્વપાતન (Sublimation)
C
સ્ફટિકીકરણ (Crystallization)
D
ક્રોમેટોગ્રાફી (Chromatography)
Solution
(A) $o-$ અને $p-$ નાઈટ્રોફિનોલને વરાળ નિસ્યંદન દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે.
$o-$ નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે તે વરાળમાં બાષ્પશીલ છે.
$p-$ નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે તેનું આણ્વીય જોડાણ વધારે હોય છે અને તે વરાળમાં બાષ્પશીલ નથી.
$o-$ નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતઃઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે તે વરાળમાં બાષ્પશીલ છે.
$p-$ નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે તેનું આણ્વીય જોડાણ વધારે હોય છે અને તે વરાળમાં બાષ્પશીલ નથી.
0 likesView Solution
68
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$Benzaldehyde$ અને સાંદ્ર $NaOH$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાનું નીપજ શું છે?
A
$Benzyl \ alcohol$ અને $Sodium \ benzoate$
B
$Benzoic \ acid$
C
$Hydrobenzamide$
D
$Cinnamic \ acid$
Solution
(A) $Benzaldehyde$ $(C_6H_5CHO)$ અને સાંદ્ર $NaOH$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ $Cannizzaro$ પ્રક્રિયાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Benzaldehyde$ માં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓનો અભાવ હોવાથી,તે પ્રબળ બેઝની હાજરીમાં સ્વ-ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન (વિષમીકરણ) અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $Benzyl \ alcohol$ $(C_6H_5CH_2OH)$ અને $Sodium \ benzoate$ $(C_6H_5COONa)$ નીપજ તરીકે મળે છે.
$Benzaldehyde$ માં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુઓનો અભાવ હોવાથી,તે પ્રબળ બેઝની હાજરીમાં સ્વ-ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન (વિષમીકરણ) અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $Benzyl \ alcohol$ $(C_6H_5CH_2OH)$ અને $Sodium \ benzoate$ $(C_6H_5COONa)$ નીપજ તરીકે મળે છે.
0 likesView Solution
69
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
એલ્ડૉલ સંઘનન (Aldol condensation) શેમાં થશે નહીં?
A
$HCHO$
B
$CH_3CH_2CHO$
C
$CH_3CHO$
D
$CH_3COCH_3$
Solution
(A) એલ્ડૉલ સંઘનન માટે આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોનમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુ હોવો જરૂરી છે.
$HCHO$ (ફોર્માલ્ડિહાઈડ) માં કોઈ $\alpha$-કાર્બન પરમાણુ હોતો નથી,અને તેથી તેમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુઓનો અભાવ હોય છે.
પરિણામે,$HCHO$ એલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપી શકતું નથી.
$HCHO$ (ફોર્માલ્ડિહાઈડ) માં કોઈ $\alpha$-કાર્બન પરમાણુ હોતો નથી,અને તેથી તેમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુઓનો અભાવ હોય છે.
પરિણામે,$HCHO$ એલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપી શકતું નથી.
0 likesView Solution
70
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન $NaHCO_3$ ના દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ક્ષાર અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ આપે છે?
A
ફિનોલ
B
$n-$હેક્ઝેનોલ
C
એસિટિક એસિડ
D
બંને $(a)$ અને $(b)$
Solution
(C) કાર્બોક્સિલિક એસિડ એ કાર્બોનિક એસિડ $(H_2CO_3)$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ છે.
તેથી,તેઓ સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(NaHCO_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ એક કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,તેથી તે નીચે મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$CH_3COOH + NaHCO_3 \to CH_3COONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
ફિનોલ અને $n-$હેક્ઝેનોલ એ કાર્બોનિક એસિડ કરતા ઘણા નિર્બળ એસિડ છે અને $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_2$ મુક્ત કરતા નથી.
તેથી,તેઓ સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(NaHCO_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ એક કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,તેથી તે નીચે મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$CH_3COOH + NaHCO_3 \to CH_3COONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
ફિનોલ અને $n-$હેક્ઝેનોલ એ કાર્બોનિક એસિડ કરતા ઘણા નિર્બળ એસિડ છે અને $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_2$ મુક્ત કરતા નથી.
0 likesView Solution
71
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
એમાઇડ્સને કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા એમાઇન્સમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે,જેનું નામ નીચેનામાંથી કોના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે?
A
પર્કિન
B
ક્લેસેન
C
હોફમેન
D
કોલ્બે
Solution
(C) આ પ્રક્રિયાને $Hofmann$ બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એમાઇડની પ્રક્રિયા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના જલીય અથવા ઇથેનોલિક દ્રાવણમાં બ્રોમિન સાથે કરવામાં આવે છે,જેથી પ્રાથમિક એમાઇન બને છે.
રાસાયણિક સમીકરણ:
$CH_3CONH_2 + Br_2 + 4KOH \xrightarrow{\Delta} CH_3NH_2 + K_2CO_3 + 2KBr + 2H_2O$
આ પ્રક્રિયામાં,એમાઇડની પ્રક્રિયા સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના જલીય અથવા ઇથેનોલિક દ્રાવણમાં બ્રોમિન સાથે કરવામાં આવે છે,જેથી પ્રાથમિક એમાઇન બને છે.
રાસાયણિક સમીકરણ:
$CH_3CONH_2 + Br_2 + 4KOH \xrightarrow{\Delta} CH_3NH_2 + K_2CO_3 + 2KBr + 2H_2O$
0 likesView Solution
72
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1999
પ્રક્રિયા $CH_3CN + 2H \underset{\text{Ether}}{}$ ${\xrightarrow{HCl}} X$ $\xrightarrow{\text{Boiling } H_2O} Y$ માં,$Y$ શું છે?
A
એસીટોન
B
ઈથાઈલએમાઈન
C
એસીટાલ્ડિહાઈડ
D
ડાયમિથાઈલએમાઈન
Solution
(C) આપેલ પ્રક્રિયા $Stephen$ રિડક્શન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન છે.
પગલું $1$: $CH_3-C \equiv N + 2[H] \xrightarrow{SnCl_2/HCl} CH_3-CH=NH$ (ઈમાઈન,$X$)
પગલું $2$: $CH_3-CH=NH + H_2O \xrightarrow{\Delta} CH_3-CHO + NH_3$
અહીં,$Y$ એ $CH_3-CHO$ છે જે એસીટાલ્ડિહાઈડ છે.
પગલું $1$: $CH_3-C \equiv N + 2[H] \xrightarrow{SnCl_2/HCl} CH_3-CH=NH$ (ઈમાઈન,$X$)
પગલું $2$: $CH_3-CH=NH + H_2O \xrightarrow{\Delta} CH_3-CHO + NH_3$
અહીં,$Y$ એ $CH_3-CHO$ છે જે એસીટાલ્ડિહાઈડ છે.
0 likesView Solution
73
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
કુદરતી રબર મૂળભૂત રીતે કોનો પોલિમર છે? અથવા,કુદરતી રબરનો મોનોમર શું છે?
A
નિયોપ્રીન
B
આઈસોપ્રીન
C
ક્લોરોપ્રીન
D
બ્યુટાડાઈન
Solution
(B) કુદરતી રબર એ $2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાઈનનો રેખીય પોલિમર છે,જેને સામાન્ય રીતે $Isoprene$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n CH_2 = C(CH_3) - CH = CH_2 \to -(CH_2 - C(CH_3) = CH - CH_2)_n$ (કુદરતી રબર).
પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n CH_2 = C(CH_3) - CH = CH_2 \to -(CH_2 - C(CH_3) = CH - CH_2)_n$ (કુદરતી રબર).
0 likesView Solution
74
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1999
નીચેનામાંથી કઈ શર્કરા સૌથી વધુ ગળી છે?
A
ગ્લુકોઝ
B
ફ્રુક્ટોઝ
C
લેક્ટોઝ
D
સુક્રોઝ
Solution
(B)
આપેલ શર્કરાઓમાં,$Fructose$ નું સાપેક્ષ ગળપણ મૂલ્ય સૌથી વધુ $173$ છે.
તેથી,તે સૌથી ગળી શર્કરા છે.
સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
| શર્કરા | સાપેક્ષ ગળપણ |
|---|---|
| $Sucrose$ | $100$ |
| $Glucose$ | $74$ |
| $Lactose$ | $16$ |
| $Fructose$ | $173$ |
આપેલ શર્કરાઓમાં,$Fructose$ નું સાપેક્ષ ગળપણ મૂલ્ય સૌથી વધુ $173$ છે.
તેથી,તે સૌથી ગળી શર્કરા છે.
સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
75
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1999
$25 \ ^oC$ તાપમાને $0.01 \ N$ $NaCl$ દ્રાવણનો અવરોધ $200 \ \Omega$ છે. વાહકતા કોષનો કોષ અચળાંક $1 \ cm^{-1}$ છે. તો તુલ્ય વાહકતા કેટલી થશે?
A
$5 \times 10^2 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$
B
$6 \times 10^3 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$
C
$7 \times 10^4 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$
D
$8 \times 10^5 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$
Solution
(A) આપેલ છે: અવરોધ $(R)$ = $200 \ \Omega$,કોષ અચળાંક $(G^*)$ = $1 \ cm^{-1}$,નોર્માલિટી $(N)$ = $0.01 \ N$.
પ્રથમ,વાહકતા $(\kappa)$ ગણો:
$\kappa = \frac{G^*}{R} = \frac{1 \ cm^{-1}}{200 \ \Omega} = 0.005 \ \Omega^{-1} cm^{-1}$.
ત્યારબાદ,તુલ્ય વાહકતા $(\lambda_{eq})$ ગણો:
$\lambda_{eq} = \frac{\kappa \times 1000}{N} = \frac{0.005 \times 1000}{0.01} = \frac{5}{0.01} = 500 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$.
આને $5 \times 10^2 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
પ્રથમ,વાહકતા $(\kappa)$ ગણો:
$\kappa = \frac{G^*}{R} = \frac{1 \ cm^{-1}}{200 \ \Omega} = 0.005 \ \Omega^{-1} cm^{-1}$.
ત્યારબાદ,તુલ્ય વાહકતા $(\lambda_{eq})$ ગણો:
$\lambda_{eq} = \frac{\kappa \times 1000}{N} = \frac{0.005 \times 1000}{0.01} = \frac{5}{0.01} = 500 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$.
આને $5 \times 10^2 \ \Omega^{-1} cm^2 eq^{-1}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
0 likesView Solution
76
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1999
ફિનાઈલ આઈસોસાયનાઈડ નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે?
A
રોઝનમંડ પ્રક્રિયા
B
કાર્બાઈલએમાઈન પ્રક્રિયા
C
રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયા
D
વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા
Solution
(B) $Carbylamine$ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ આઈસોસાયનાઈડ (અથવા કાર્બાઈલએમાઈન) બનાવવા માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પ્રાથમિક એમાઈન (એલિફેટિક અથવા એરોમેટિક) ને ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અને આલ્કોહોલિક પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ ના દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે જેથી આઈસોસાયનાઈડ (કાર્બાઈલએમાઈન) બને છે,જે દુર્ગંધયુક્ત હોય છે.
એનિલીનમાંથી ફિનાઈલ આઈસોસાયનાઈડ બનાવવાની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5NH_2 + CHCl_3 + 3KOH \rightarrow C_6H_5NC + 3KCl + 3H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પ્રાથમિક એમાઈન (એલિફેટિક અથવા એરોમેટિક) ને ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અને આલ્કોહોલિક પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ ના દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે જેથી આઈસોસાયનાઈડ (કાર્બાઈલએમાઈન) બને છે,જે દુર્ગંધયુક્ત હોય છે.
એનિલીનમાંથી ફિનાઈલ આઈસોસાયનાઈડ બનાવવાની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5NH_2 + CHCl_3 + 3KOH \rightarrow C_6H_5NC + 3KCl + 3H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in AIPMT 1999?
There are 76 Chemistry questions from the AIPMT 1999 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 1999 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 1999 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick AIPMT 1999 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.