AIPMT 1991 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati | Vedclass

BiologyQ1–100 of 152 questions

Page 1 of 2 · Gujarati

Physics Chemistry Biology English Hindi Gujarati

1

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

સજીવોના વર્તમાન વર્ગીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સૌથી મહત્વના માપદંડો શેના પર આધારિત છે?

A

મેરુદંડની હાજરી અને ગેરહાજરી

B

બાહ્ય લક્ષણોમાં સામ્યતા

C

પ્રજનન ટેવો

D

શારીરિક અને દેહધાર્મિક લાક્ષણિકતાઓ

Solution

(D) આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણ,જેને ઘણીવાર જાતિવિકાસીય (phylogenetic) વર્ગીકરણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે સજીવોના વ્યાપક વિશ્લેષણ પર આધારિત છે.
જોકે પ્રારંભિક પદ્ધતિઓમાં (જેમ કે એરિસ્ટોટલની પદ્ધતિ) બાહ્ય લક્ષણોનો ઉપયોગ થતો હતો,પરંતુ આધુનિક વર્ગીકરણ વિજ્ઞાન ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો પર ભાર મૂકે છે.
આ સંબંધો શારીરિક (રચનાત્મક),દેહધાર્મિક (કાર્યાત્મક) અને જૈવરાસાયણિક લાક્ષણિકતાઓ તેમજ આનુવંશિક ડેટાની તુલના કરીને નક્કી કરવામાં આવે છે.
તેથી,શારીરિક અને દેહધાર્મિક લાક્ષણિકતાઓ ઉત્ક્રાંતિના વંશાવળી સ્થાપિત કરવા અને સજીવોને સચોટ રીતે વર્ગીકૃત કરવા માટે સૌથી મજબૂત પુરાવા પૂરા પાડે છે.

0 likesView Solution

2

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

આફ્રિકન સ્લીપિંગ સિકનેસ (નિદ્રા રોગ) માટે જવાબદાર સજીવ કયો છે?

A

Trypanosoma cruzi

B

$T$. rhodesiense

C

$T$. tangela

D

$T$. gambiense

Solution

(D) આફ્રિકન સ્લીપિંગ સિકનેસ, જેને હ્યુમન આફ્રિકન ટ્રાયપેનોસોમિયાસિસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે $Trypanosoma$ પ્રજાતિના પ્રજીવ પરોપજીવીઓ દ્વારા થાય છે.
મુખ્યત્વે બે પેટાજાતિઓ મનુષ્યોમાં આ રોગ ફેલાવે છે: $Trypanosoma \text{ } brucei \text{ } gambiense$ અને $Trypanosoma \text{ } brucei \text{ } rhodesiense$.
જોકે $T. \text{ } rhodesiense$ અને $T. \text{ } gambiense$ બંને આ રોગ માટે જવાબદાર છે, પરંતુ પાઠ્યપુસ્તકોમાં સામાન્ય રીતે $T. \text{ } gambiense$ ને મુખ્ય જવાબ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

3

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

$Spirogyra$ માં સંયુગ્મન (conjugation) ની નીપજને શું કહેવામાં આવે છે?

A

ચલ બીજાણુ (Zoospore)

B

અકિનેટ (Akinete)

C

ક્લેમિડોસ્પોર (Chlamydospore)

D

યુગ્મ બીજાણુ (Zygospore)

Solution

(D) $Spirogyra$ માં લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન (conjugation) તરીકે ઓળખાતી પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,બે તંતુઓ એકબીજાની નજીક આવે છે અને તેમના જીવરસનું જોડાણ થઈને એક દ્વિકીય (diploid) રચના બને છે.
આ પરિણામી દ્વિકીય રચનાને $Zygospore$ (યુગ્મ બીજાણુ) કહેવામાં આવે છે.
$Zygospore$ એ જાડી દીવાલ ધરાવતો,પ્રતિકારક વિશ્રામી બીજાણુ છે જે સજીવને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

4

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

$Phylum$ $Porifera$ (સછિદ્ર સમુદાય) નું વર્ગીકરણ શેના આધારે કરવામાં આવે છે?

A

પોષણ

B

કંટિકાઓ (Spicules)

C

પ્રચલન

D

પ્રજનન

Solution

(B) વાદળીઓ ($Phylum$ $Porifera$) નું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના અંતઃકંકાલના પ્રકાર અને બંધારણ પર આધારિત છે,જે કંટિકાઓ $(Spicules)$ અથવા સ્પોન્જિન તંતુઓનું બનેલું હોય છે. તેથી,કંટિકાઓની હાજરી અને તેનો પ્રકાર તેમના વર્ગીકરણ માટેના મુખ્ય માપદંડ છે.

0 likesView Solution

5

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

વાદળી (sponges) ના પ્રજનન કોષો શેમાંથી બને છે?

A

પિનેકોસાઇટ્સ

B

કોએનોસાઇટ્સ

C

આર્કિયોસાઇટ્સ

D

ટ્રોફોસાઇટ્સ

Solution

(C) બધી જ વાદળીઓ લિંગી અથવા અલિંગી પ્રજનન કરે છે.
પ્રજનન કોષો (શુક્રકોષ અને અંડકોષ) અવિભેદિત કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે જેને આર્કિયોસાઇટ્સ કહેવામાં આવે છે,જે અમીબા જેવા કોષો છે અને તે જનન કોષો સહિત વિવિધ પ્રકારના કોષોમાં વિભેદિત થવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

0 likesView Solution

6

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

અળસિયામાં કેટલા જોડ હૃદય હોય છે ($\text{જોડ}$ માં)?

A

$6$

B

$4$

C

$2$

D

$1$

Solution

(B) અળસિયામાં $4$ જોડ મોટા, જાડા, સ્નાયુબદ્ધ અને લયબદ્ધ રીતે સંકોચન પામતા હૃદય જોવા મળે છે.
આ હૃદય ખંડ $7, 9, 12$ અને $13$ માં આવેલા હોય છે.

0 likesView Solution

7

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

નર અને માદા વંદાને બાહ્ય રીતે કેવી રીતે અલગ પાડી શકાય છે?

A

નરમાં ગુદા શૂળ (Anal styles)

B

માદામાં ગુદા ઉપાંગો (Anal cerci)

C

માદામાં ગુદા શૂળ અને એન્ટેના

D

$A$ અને $C$ બંને

Solution

(A) વંદા એકલિંગી પ્રાણીઓ છે અને તે લિંગભેદ (sexual dimorphism) દર્શાવે છે.
નર વંદાના ઉદરના $9$ મા ખંડમાં વક્ષ બાજુએ એક જોડ ટૂંકી,દોરી જેવી રચના જોવા મળે છે જેને 'ગુદા શૂળ' (anal styles) કહે છે,જે માદામાં ગેરહાજર હોય છે.
ગુદા ઉપાંગો (anal cerci) નર અને માદા બંનેમાં જોવા મળે છે,તેથી તેનો ઉપયોગ તેમને અલગ પાડવા માટે થઈ શકતો નથી.
આથી,ગુદા શૂળની હાજરી એ નર અને માદાને અલગ પાડવા માટેનું મુખ્ય બાહ્ય લક્ષણ છે.

0 likesView Solution

8

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

કીટકોમાં કાયાંતરણ (Metamorphosis) કયા અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે?

A

ફેરોમોન

B

થાયરોક્સિન

C

એકડીસોન

D

ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(C) કીટકોમાં કાયાંતરણ મુખ્યત્વે $Ecdysone$ અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$Ecdysone$ એ કીટકોમાં પ્રોથોરેસિક ગ્રંથિઓ દ્વારા સ્ત્રવિત થતો એક સ્ટીરોઈડ અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે નિર્મોચન (molting) ની પ્રક્રિયા અને વિવિધ વિકાસશીલ તબક્કાઓ (ઈયળમાંથી કોષિત અને ત્યારબાદ પુખ્ત) વચ્ચેના રૂપાંતરણને ઉત્તેજિત કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

9

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

Order $Squamata$ માં કોનો સમાવેશ થાય છે?

A

ચામાચીડિયા

B

મગરો

C

કાચબા અને પેંગોલિન

D

ગરોળી અને સાપ

Solution

(D) Order $Squamata$ એ સરીસૃપો (reptiles) નો સૌથી મોટો સમૂહ છે,જેમાં ગરોળી અને સાપનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમની ત્વચા છે,જે ભીંગડા અથવા કવચ ધરાવે છે જે સમયાંતરે ખરી જાય છે.

0 likesView Solution

10

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

સંયુક્ત મુક્તસ્ત્રીકેસરી (apocarpous) સ્ત્રીકેસરચક્ર શેમાં જોવા મળે છે?

A

લીલી

B

હોલીહોક

C

કમળ/રેનનક્યુલસ

D

કોળું

Solution

(C) મુક્તસ્ત્રીકેસરી સ્ત્રીકેસરચક્ર એટલે એવું સ્ત્રીકેસરચક્ર જેમાં સ્ત્રીકેસરો એકબીજાથી મુક્ત હોય છે. જ્યારે તેમાં ઘણા બધા મુક્ત સ્ત્રીકેસરો હોય,ત્યારે તેને બહુસ્ત્રીકેસરી મુક્તસ્ત્રીકેસરી સ્ત્રીકેસરચક્ર કહેવામાં આવે છે. આ સ્થિતિ દર્શાવતી વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં $Lotus$ (કમળ) અને $Ranunculus$ નો સમાવેશ થાય છે.

0 likesView Solution

11

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ફુલેવરનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ શું છે?

A

Brassica oleracea var. capitata

B

Brassica campestris

C

Brassica oleracea var. botrytis

D

Brassica oleracea var. gemmifera

Solution

(C) ફુલેવરનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ $Brassica \ oleracea \ var. \ botrytis$ છે.
તે $Brassicaceae$ (અગાઉનું $Cruciferae$) કુળની વનસ્પતિ છે.
$Brassica \ oleracea \ var. \ capitata$ એ કોબીજનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ છે,જ્યારે $Brassica \ oleracea \ var. \ gemmifera$ એ બ્રસેલ્સ સ્પ્રાઉટ્સનું નામ છે.

0 likesView Solution

12

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

એપિપેટાલસ (દલલગ્ન) અને સિન્જીનેસિયસ (યુક્તાપરાગી) પુંકેસર શેમાં જોવા મળે છે?

A

સોલેનેસી

B

બ્રાસીકેસી

C

ફેબેસી

D

એસ્ટરેસી

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$1$. એપિપેટાલસ (દલલગ્ન) પુંકેસર એટલે એવા પુંકેસર જે દલપત્ર સાથે જોડાયેલા હોય છે.
$2$. સિન્જીનેસિયસ (યુક્તાપરાગી) પુંકેસર એટલે એવા પુંકેસર જેમાં પરાગાશયો એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે પરંતુ તંતુઓ મુક્ત રહે છે.
$3$. આ લક્ષણો $Asteraceae$ (જેને $Compositae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળની લાક્ષણિકતા છે.
$4$. $Solanaceae$ કુળમાં પુંકેસર દલલગ્ન હોય છે પરંતુ સિન્જીનેસિયસ હોતા નથી.
$5$. $Brassicaceae$ કુળમાં ચતુર્દીર્ઘી (tetradynamous) સ્થિતિ જોવા મળે છે.
$6$. $Fabaceae$ કુળમાં સામાન્ય રીતે દ્વિસંઘી (diadelphous) સ્થિતિ જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

13

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

હરિતકણમાં પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો કોની પટલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે?

A

થાયલેકોઇડ્સ

B

ફોટોગ્લોબિન

C

મેટ્રિક્સ (આધારક)

D

હરિતકણનું આવરણ

Solution

(A) પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો (જેમ કે ક્લોરોફિલ $a$,ક્લોરોફિલ $b$,ઝેન્થોફિલ અને કેરોટીનોઇડ્સ) ચરબીમાં દ્રાવ્ય અણુઓ છે.
આ રંજકદ્રવ્યો હરિતકણમાં રહેલી થાયલેકોઇડ પટલના લિપિડ સ્તરમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
થાયલેકોઇડ પટલ એ જગ્યા છે જ્યાં પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ થાય છે.

0 likesView Solution

14

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ફેરેડોક્સિન એ કોનો ઘટક છે?

A

હિલ પ્રતિક્રિયા

B

ફોટોસિસ્ટમ-$I$

C

$P-680$

D

ફોટોસિસ્ટમ-$II$

Solution

(B) ફેરેડોક્સિન એ આયર્ન-સલ્ફર પ્રોટીન છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણની ઇલેક્ટ્રોન પરિવહન શૃંખલામાં ઇલેક્ટ્રોન વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે ખાસ કરીને ફોટોસિસ્ટમ-$I$ $(PS-I)$ સાથે સંકળાયેલું છે.
પ્રકાશ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ઇલેક્ટ્રોન $PS-I$ ના પ્રાથમિક ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહકમાંથી ફેરેડોક્સિનમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે પછી $NADP^+$ ને $NADPH$ માં રિડક્શન કરવા માટે $NADP^+$ રિડક્ટેઝ ઉત્સેચકને ઇલેક્ટ્રોન આપે છે.

0 likesView Solution

15

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

$Krebs$ ચક્ર નીચેનામાંથી કયા સંયોજનના $Oxaloacetic$ $acid$ $(OAA)$ સાથેના સંઘનનથી શરૂ થાય છે?

A

પાયરુવિક એસિડ

B

હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ

C

કોર્ટિકોસ્ટેરોઇડ્સ

D

લાઇસીન

Solution

(A) $Krebs$ ચક્ર,જેને $Tricarboxylic$ $Acid$ $(TCA)$ ચક્ર અથવા $Citric$ $Acid$ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Acetyl$ $CoA$ $(2C)$ અણુના $Oxaloacetic$ $acid$ ($OAA$,$4C$) સાથે પાણીની હાજરીમાં સંઘનનથી શરૂ થાય છે,જેનાથી $Citric$ $acid$ $(6C)$ બને છે.
$Acetyl$ $CoA$ એ $Pyruvic$ $acid$ ના ઓક્સિડેટીવ ડિકાર્બોક્સિલેશનમાંથી મેળવવામાં આવે છે,તેથી $Pyruvic$ $acid$ એ પ્રાથમિક સબસ્ટ્રેટ છે જે આ ચક્રમાં પ્રવેશતી પ્રક્રિયાની શરૂઆત કરે છે.

0 likesView Solution

16

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

વનસ્પતિઓમાં પુષ્પસર્જન (flowering) માટે જવાબદાર કાલ્પનિક રસાયણ કયું છે?

A

જિબરેલિન

B

કાઈનેટિન

C

ઈન્ડોલ એસિટિક એસિડ

D

ફ્લોરિજન

Solution

(D) $Florigen$ (ફ્લોરિજન) એ એક કાલ્પનિક અંતઃસ્ત્રાવ છે,જે પર્ણોમાં સંશ્લેષિત થાય છે અને પુષ્પસર્જનને પ્રેરિત કરવા માટે પ્રરોહના અગ્રસ્થ વર્ધમાનશીલ પ્રદેશ (shoot apical meristem) સુધી વહન પામે છે. જોકે તેને એક સ્વતંત્ર રાસાયણિક ઘટક તરીકે અલગ કરી શકાયું નથી,પરંતુ તે પ્રકાશકાલિનતા (photoperiodism) ની પ્રક્રિયામાં એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપતા અણુ તરીકે ગણવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

17

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

પ્રતાન (Tendrils) શેના કારણે વળેલા જોવા મળે છે?

A

સ્પર્શાવર્તન (Thigmotropism)

B

કંપાનુકુંચન (Seismonasty)

C

પ્રકાશાવર્તન (Heliotropism)

D

આડું ગુરુત્વાકર્ષણાવર્તન (Diageotropism)

Solution

(A) પ્રતાન એ આરોહી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે આધારના સ્પર્શ પ્રત્યે પ્રતિભાવ આપે છે.
જ્યારે પ્રતાન કોઈ વસ્તુના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે વસ્તુને સ્પર્શતી બાજુના કોષો વિરુદ્ધ બાજુના કોષો કરતાં ધીમી વૃદ્ધિ પામે છે.
આ વિભેદક વૃદ્ધિને કારણે પ્રતાન આધારની આસપાસ વીંટળાઈ જાય છે.
સ્પર્શ અથવા યાંત્રિક ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં થતી આ દિશાત્મક વૃદ્ધિને $Thigmotropism$ (સ્પર્શાવર્તન) કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

18

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

એડેનાઈન અને ગ્વાનાઈન ચયાપચયના નકામા પદાર્થો મનુષ્ય દ્વારા કયા સ્વરૂપે ઉત્સર્જિત થાય છે?

A

એમોનિયા

B

યુરિયા

C

યુરિક એસિડ

D

એલેન્ટોઈસ

Solution

(C) મનુષ્યમાં યુરિક એસિડના મુખ્ય સ્ત્રોત પ્યુરીન્સ છે. એડેનાઈન અને ગ્વાનાઈન જેવા પ્યુરીન્સનું ચયાપચય થઈને ઝેન્થિન બને છે,જેનું આગળ ઓક્સિડેશન થઈને યુરિક એસિડ બને છે.
$Adenine \to Xanthine \to Uric\ acid$

0 likesView Solution

19

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

સસ્તન પ્રાણીઓના મૂત્રપિંડમાં 'કોલમ્સ ઓફ બર્ટિની' (Columns of Bertini) શેના વિસ્તરણ તરીકે રચાય છે?

A

મજ્જક (Medulla) નું બાહ્યક (Cortex) માં

B

બાહ્યક (Cortex) નું મજ્જક (Medulla) માં

C

મજ્જક (Medulla) નું પેલ્વિસ (Pelvis) માં

D

પેલ્વિસ (Pelvis) નું મૂત્રવાહિની (Ureter) માં

Solution

(B) કોલમ્સ ઓફ બર્ટિની એ મૂત્રપિંડના બાહ્યક (renal cortex) નો ભાગ છે જે મૂત્રપિંડના પિરામિડની વચ્ચે મૂત્રપિંડના મજ્જક (renal medulla) માં વિસ્તરે છે. આ સ્તંભોમાં રુધિરવાહિનીઓ અને સંયોજક પેશીઓ હોય છે,જે મૂત્રપિંડને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.

0 likesView Solution

20

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવની લક્ષ્ય કોષ પરની અસર કોના દ્વારા મધ્યસ્થ થાય છે?

A

કોષરસનો ગ્રાહક

B

ચક્રીય $AMP$

C

$ATP$

D

એપિનેફ્રિન

Solution

(B) પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવો પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે અને લક્ષ્ય કોષના કોષરસસ્તરને ઓળંગી શકતા નથી.
તેઓ કોષરસસ્તરની સપાટી પર હાજર વિશિષ્ટ ગ્રાહકો સાથે જોડાય છે.
આ જોડાણ કોષની અંદર દ્વિતીય સંદેશાવાહકો જેવા કે ચક્રીય $AMP$ $(cAMP)$,$IP_3$ અથવા $Ca^{2+}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ દ્વિતીય સંદેશાવાહકો પછી કોષીય ચયાપચય અને શારીરિક પ્રતિભાવોનું નિયમન કરે છે.
તેથી,પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવની ક્રિયા ચક્રીય $AMP$ દ્વારા મધ્યસ્થ થાય છે.

0 likesView Solution

21

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

$ADH$ નામનો પદાર્થ શું છે?

A

એક અંતઃસ્ત્રાવ જે યકૃતના કોષોમાં ગ્લાયકોજેનેસિસને પ્રોત્સાહન આપે છે

B

આંતરડાની દીવાલના કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત ઉત્સેચક; જે ડાયપેપ્ટાઇડ્સનું એમિનો એસિડમાં જળવિભાજન કરે છે

C

પિટ્યુટરી ગ્રંથિનો સ્ત્રાવ જે ગ્લોમેર્યુલર ગાળણમાંથી પાણીના પુનઃશોષણને પ્રોત્સાહન આપે છે

D

સ્નાયુઓના સંકોચનમાં સામેલ ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતું સંયોજન

Solution

(C) $ADH$ એટલે એન્ટિડાય્યુરેટિક હોર્મોન,જેને વેસોપ્રેસિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તે હાયપોથેલેમસ દ્વારા સંશ્લેષિત થાય છે અને પશ્ચ પિટ્યુટરી ગ્રંથિ (ન્યુરોહાયપોફિસિસ) દ્વારા સંગ્રહિત અને મુક્ત થાય છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય કિડનીના નલિકાઓ (ખાસ કરીને દૂરસ્થ ગૂંચળાદાર નલિકા અને સંગ્રહ નલિકા) પર કાર્ય કરીને ગ્લોમેર્યુલર ગાળણમાંથી પાણીના પુનઃશોષણને પ્રોત્સાહન આપવાનું છે,જેનાથી પેશાબનું પ્રમાણ ઘટે છે અને નિર્જલીકરણ અટકાવે છે.

0 likesView Solution

22

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

જે વ્યક્તિમાં $A$ અને $B$ એન્ટિજેન્સ હોય અને કોઈ એન્ટિબોડીઝ ન હોય,તે કયા રુધિર જૂથ (blood group) માં આવે છે?

A

$A$

B

$B$

C

$AB$

D

$O$

Solution

(C) વ્યક્તિનું રુધિર જૂથ રક્તકણોની સપાટી પર હાજર ચોક્કસ એન્ટિજેન્સ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$AB$ રુધિર જૂથ ધરાવતી વ્યક્તિના રક્તકણો પર $A$ અને $B$ બંને એન્ટિજેન્સ હાજર હોય છે.
તેમની પાસે બંને એન્ટિજેન્સ હોવાથી,તેમના રુધિર પ્લાઝ્મામાં કોઈ પણ એન્ટિ-$A$ કે એન્ટિ-$B$ એન્ટિબોડીઝ હોતા નથી.
તેથી,જે વ્યક્તિમાં $A$ અને $B$ એન્ટિજેન્સ હોય અને કોઈ એન્ટિબોડીઝ ન હોય,તે $AB$ રુધિર જૂથ ધરાવે છે.

0 likesView Solution

23

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ એ ન્યુક્લિક એસિડના બંધારણીય એકમો છે. દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ એ એક સંયુક્ત અણુ છે જે નીચેનામાંથી શેના દ્વારા બને છે?

A

$(Base-sugar-phosphate)_n$

B

Base-sugar-$OH$

C

Base-sugar-phosphate

D

Sugar-phosphate

Solution

(C) ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ એ ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) ના પાયાના બંધારણીય એકમો અથવા મોનોમેરિક એકમો છે.
દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ ત્રણ અલગ-અલગ ઘટકોનો બનેલો હોય છે:
$1$. નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (પ્યુરીન્સ અથવા પિરિમિડિન્સ).
$2$. પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ).
$3$. ફોસ્ફેટ સમૂહ (ફોસ્ફોરિક એસિડમાંથી મેળવેલ).
તેથી,સાચું બંધારણ બેઇઝ-શર્કરા-ફોસ્ફેટ છે.

0 likesView Solution

24

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ઊંડી કાળી જમીન કોના ઉચ્ચ પ્રમાણને કારણે અત્યંત ઉત્પાદક માનવામાં આવે છે?

A

કાંપ અને અળસિયા

B

ચીકણી માટી અને હ્યુમસ

C

કાંકરી અને $Ca^{++}$

D

રેતી અને $Zn$

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ઊંડી કાળી જમીન અત્યંત ઉત્પાદક છે કારણ કે તે ચીકણી માટી (Clay) અને હ્યુમસથી સમૃદ્ધ હોય છે.
ચીકણી માટીના કણોમાં પાણી સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા વધુ હોય છે અને હ્યુમસ આવશ્યક પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે,જે જમીનને ફળદ્રુપ બનાવે છે અને ખેતી માટે યોગ્ય બનાવે છે.

0 likesView Solution

25

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

વટાણાના પ્રતાન (tendrils) નું કોઈ આધારની આસપાસ વીંટળાવું એ શેનું ઉદાહરણ છે?

A

સ્પર્શાનુચલન (thigmotaxis)

B

સ્પર્શાનુકુંચન (thigmonasty)

C

સ્પર્શાવર્તન (thigmotropism)

D

તાપમાનુચલન (thermotaxis)

Solution

(C) : વનસ્પતિમાં સ્પર્શ અથવા કોઈ બાહ્ય પદાર્થના સંપર્કને કારણે થતી વૃદ્ધિની હલનચલનને સ્પર્શાવર્તન (thigmotropism) અથવા સ્પર્શાવર્તી હલનચલન કહેવામાં આવે છે.
વેલાઓનાં પ્રકાંડ અને પ્રતાન તેમના પ્રતિભાવમાં ધન સ્પર્શાવર્તી હોય છે.
વટાણાના પ્રતાનનું કોઈ આધારની આસપાસ વીંટળાવું એ સ્પર્શાવર્તનનું ઉદાહરણ છે.
સ્પર્શાનુકુંચન (thigmonastic) હલનચલન બાહ્ય ઉત્તેજના દ્વારા પ્રેરિત થાય છે,પરંતુ તે દિશાત્મક હોતી નથી. ઉદાહરણ તરીકે,$Drosera$ (ડ્રોસેરા) ના પર્ણના તંતુઓ વળે છે અને $Dionaea$ (ડાયોનિયા) ના પર્ણપત્રના ભાગો કીટકના સંપર્કમાં આવતા બંધ થઈ જાય છે.

0 likesView Solution

26

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

સમસ્થિતિ (Homeostasis) એટલે શું?

A

પર્યાવરણીય ફેરફારો સાથે બદલાવવાની ક્ષમતા.

B

બાહ્ય ફેરફારો હોવા છતાં આંતરિક વાતાવરણને સ્થિર જાળવી રાખવાની ક્ષમતા.

C

નિયમનકારી નિયંત્રણમાં વિકૃતિ.

D

હોમિયોપેથીમાં વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓના અર્કનો ઉપયોગ.

Solution

(B) સમસ્થિતિ (Homeostasis) એ સજીવોની એવી ક્ષમતા છે જેના દ્વારા તેઓ બાહ્ય વાતાવરણમાં થતા ફેરફારો હોવા છતાં પોતાના શરીરના આંતરિક વાતાવરણ (જેમ કે શરીરનું તાપમાન,આયનીય સંતુલન વગેરે) ને સ્થિર જાળવી રાખે છે.
આ પ્રક્રિયા સજીવને બદલાતી પરિસ્થિતિઓમાં પણ જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

27

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

પીડોલૉજી (Pedology) એ ....... નું વિજ્ઞાન છે.

A

પૃથ્વી

B

જમીન

C

રોગો

D

પ્રદૂષણ

Solution

(B) પીડોલૉજી (Pedology) એ કુદરતી પર્યાવરણમાં જમીનનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે. તેમાં જમીનનું નિર્માણ (pedogenesis),જમીનની રચના (morphology) અને જમીનનું વર્ગીકરણનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

0 likesView Solution

28

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

બૅક્ટેરિયામાં એકાંતરજનન (Alternation of generations) જોવા મળતું નથી,કારણ કે તેમાં:

A

સંયુગ્મન (Syngamy) અને અર્ધીકરણ (Meiosis) હોતું નથી.

B

સ્પષ્ટ રંગસૂત્રોનો અભાવ હોય છે.

C

સંયુગ્મનનો અભાવ હોય છે.

D

જનીનિક પુનઃસંયોજન થતું નથી.

Solution

(A) એકાંતરજનન એ એકીય $(n)$ જન્યુજનક અવસ્થા અને દ્વિતીય $(2n)$ બીજાણુજનક અવસ્થા વચ્ચેનું નિયમિત પરિવર્તન છે. આ પ્રક્રિયા માટે દ્વિતીય અવસ્થા પ્રાપ્ત કરવા માટે સંયુગ્મન (જન્યુઓનું જોડાણ) અને એકીય અવસ્થામાં પાછા ફરવા માટે અર્ધીકરણ (ન્યૂનકારી વિભાજન) થવું આવશ્યક છે. બૅક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે મુખ્યત્વે ભાજન (binary fission) દ્વારા પ્રજનન કરે છે. તેમાં જન્યુઓના નિર્માણ (સંયુગ્મન) કે અર્ધીકરણ જેવી સાચી લિંગી પ્રજનન પદ્ધતિઓ જોવા મળતી નથી. તેથી,તેમાં એકાંતરજનન જોવા મળતું નથી.

0 likesView Solution

29

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

$Amoeba$ (અમીબા) અને $Paramecium$ (પેરામિશિયમ) માં આસૃતિ નિયમન (osmoregulation) ........ દ્વારા થાય છે.

A

કૂટપાદ

B

કોષકેન્દ્ર

C

આંકુચક રસધાની

D

સામાન્ય સપાટી

Solution

(C) આસૃતિ નિયમન એ સજીવના શરીરમાં પાણી અને ક્ષારનું સંતુલન જાળવવાની પ્રક્રિયા છે. $Amoeba$ અને $Paramecium$ જેવા મીઠા પાણીના પ્રજીવોમાં,આંકુચક રસધાની (contractile vacuole) એ આસૃતિ નિયમન માટે જવાબદાર વિશિષ્ટ અંગિકા છે. તે કોષરસમાંથી વધારાનું પાણી એકત્રિત કરે છે અને આસૃતિ દ્વારા પાણીના પ્રવેશને કારણે સજીવને ફૂલીને ફાટી જતો અટકાવવા માટે તેને કોષની બહાર કાઢી નાખે છે.

0 likesView Solution

30

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

આફ્રિકન સ્લીપિંગ સિકનેસ $..........$ ને કારણે થાય છે.

A

$Plasmodium$ $vivax$ જે ત્સે-ત્સે માખી દ્વારા વહન પામે છે.

B

$Trypanosoma$ $lewisi$ જે માંકડ દ્વારા વહન પામે છે.

C

$Trypanosoma$ $gambiense$ જે $Glossina$ $palpalis$ દ્વારા વહન પામે છે.

D

$Entamoeba$ $gingivalis$ જે ઘરમાખી દ્વારા પ્રસરે છે.

Solution

(C) આફ્રિકન સ્લીપિંગ સિકનેસ એ $Trypanosoma$ $gambiense$ (અથવા $Trypanosoma$ $brucei$ $gambiense$) નામના પ્રજીવ દ્વારા થતો રોગ છે.
તે મનુષ્યોમાં ત્સે-ત્સે માખીના કરડવાથી ફેલાય છે,જે $Glossina$ પ્રજાતિની માખી છે (મુખ્યત્વે $Glossina$ $palpalis$ અથવા $Glossina$ $morsitans$).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

31

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

$Spirogyra$ માં સંયુગ્મન (conjugation) અથવા $Chlamydomonas$ માં ફલન (fertilization) ની નીપજ ..... છે.

A

ઝાયગોસ્પોર (Zygospore)

B

ઝૂસ્પોર (Zoospore)

C

ઓસ્યોર (Oospore)

D

કાર્પોસ્પોર (Carpospore)

Solution

(A) $Spirogyra$ માં લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન દ્વારા થાય છે,જેમાં બે તંતુઓ જોડાઈને દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મનજ (zygote) બનાવે છે. આ યુગ્મનજ જાડી દીવાલ ધરાવતો વિશ્રામી બીજાણુ બનાવે છે જેને $Zygospore$ કહેવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે,$Chlamydomonas$ માં જન્યુઓના જોડાણ (ફલન) થી દ્વિકીય યુગ્મનજ બને છે,જે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે $Zygospore$ માં ફેરવાય છે. તેથી,આ પ્રક્રિયાઓની નીપજ $Zygospore$ છે.

0 likesView Solution

32

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

દ્રીઅંગીઓને વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ કહેવામાં આવે છે કારણ કે:

A

તેમને લિંગી પ્રજનન માટે પાણીની જરૂર પડે છે.

B

તેઓ ભેજવાળી અને છાયાવાળી જગ્યાએ જોવા મળે છે.

C

તેઓ મોટાભાગે જલજ હોય છે.

D

ઉપરોક્ત તમામ.

Solution

(A) દ્રીઅંગીઓને વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ જમીન પર જીવી શકે છે પરંતુ લિંગી પ્રજનન માટે પાણી પર આધાર રાખે છે. ખાસ કરીને,નર જન્યુઓ (પુજન્યુઓ) ને ફલન માટે માદા પ્રજનન અંગ (સ્ત્રી જન્યુધાની) સુધી પહોંચવા માટે પાણીના સ્તરની જરૂર પડે છે. જોકે તેઓ ભેજવાળી અને છાયાવાળી જગ્યાએ જોવા મળે છે,તેમનું 'ઉભયજીવી' તરીકેનું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે પાણી પરની આ નિર્ણાયક નિર્ભરતાને કારણે છે.

0 likesView Solution

33

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

નીચેનામાંથી શેમાં સૌથી મોટો જન્યુજનક (gametophyte) જોવા મળે છે?

A

સાયકસ

B

આવૃત બીજધારી

C

સેલેજીનેલા

D

દ્વિઅંગી (Bryophytes)

Solution

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,ઉત્ક્રાંતિની સાથે જન્યુજનક અવસ્થામાં ઘટાડો જોવા મળે છે.
$Bryophytes$ (દ્વિઅંગી) માં,જન્યુજનક એ મુખ્ય,સ્વતંત્ર અને પ્રકાશસંશ્લેષી અવસ્થા છે,જે તેને આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી મોટો બનાવે છે.
$Pteridophytes$ (જેમ કે $Selaginella$) અને $Gymnosperms$ (જેમ કે $Cycas$) માં,જન્યુજનક અવસ્થા ખૂબ જ ટૂંકી અને બીજાણુજનક પર આધારિત હોય છે.
$Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) માં,જન્યુજનક અત્યંત ઘટાડો પામેલ હોય છે,જે માત્ર થોડા કોષોનો બનેલો હોય છે (દા.ત.,પરાગરજ અને ભ્રૂણપુટ).

0 likesView Solution

34

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

અળસિયામાં કેટલા જોડ હૃદય જોવા મળે છે ($\text{જોડ}$ માં)?

A

$4$

B

$6$

C

$2$

D

$8$

Solution

(A) અળસિયા (Pheretima) માં $4$ જોડ વિશિષ્ટ હૃદય જોવા મળે છે. આ હૃદય ખંડ $7, 9, 12,$ અને $13$ માં આવેલા હોય છે. પાર્શ્વ હૃદય (lateral hearts) ખંડ $7$ અને $9$ માં જોવા મળે છે, જ્યારે પાર્શ્વ-અન્નનળીય હૃદય (latero-oesophageal hearts) ખંડ $12$ અને $13$ માં જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

35

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

બ્લેડર વોર્મ / $Cysticercus$ એ $..........$ ની ડિંભીય અવસ્થા છે.

A

પટ્ટીકૃમિ

B

ગોળકૃમિ

C

પીનવોર્મ

D

યકૃત કૃમિ

Solution

(A) $Cysticercus$ (બ્લેડર વોર્મ) એ પટ્ટીકૃમિ (મુખ્યત્વે $Taenia$ $solium$) ના જીવનચક્રની એક ડિંભીય અવસ્થા છે.
તે મધ્યસ્થ યજમાન (ડુક્કર) દ્વારા અંતઃગ્રહણ કર્યા પછી $Oncosphere$ ડિંભમાંથી વિકસે છે.
આ ડિંભ યજમાનના સ્નાયુઓમાં કોથળી જેવી રચના બનાવે છે જે પ્રવાહીથી ભરેલી હોય છે,તેથી તેને 'બ્લેડર વોર્મ' કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

36

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

નીચેનામાંથી કયું શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયમાં જોવા મળે છે?

A

દ્વિપાર્શ્વી સમરચના

B

અરીય સમરચના

C

છિદ્રિષ્ઠ શરીર

D

કોમળ ત્વચા

Solution

(B) શૂળત્વચી (Echinodermata) સમુદાયના પુખ્ત સજીવોમાં અરીય સમરચના (ખાસ કરીને પંચ-અરીય સમરચના) જોવા મળે છે,જ્યારે તેમના ડિંભ (larvae) દ્વિપાર્શ્વી સમરચના ધરાવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,અરીય સમરચના એ પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે. છિદ્રિષ્ઠ શરીર એ સછિદ્ર (Porifera) સમુદાયનું લક્ષણ છે,અને દ્વિપાર્શ્વી સમરચના પૃષ્ઠવંશીઓ સહિત અન્ય ઘણા સમુદાયોમાં જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

37

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ચપટાં કૃમિ$/$ટેનિયામાં ઉત્સર્ગ રચના ........ છે.

A

જ્યોત કોષો

B

આદિ ઉત્સર્ગિકાઓ

C

માલ્પિધિયન નલિકાઓ

D

હરિત ગ્રંથિ

Solution

(A) ચપટાં કૃમિ (સમુદાય પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ),જેમ કે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) માં,ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે વપરાતા વિશિષ્ટ કોષોને જ્યોત કોષો (Flame cells) અથવા આદિ ઉત્સર્ગિકાઓ (Protonephridia) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યોત કોષો શરીરના પ્રવાહીમાંથી ચયાપચયના નકામા પદાર્થોને ગાળીને ઉત્સર્ગ નલિકા તંત્ર દ્વારા શરીરની બહાર કાઢવાનું કાર્ય કરે છે.
માલ્પિધિયન નલિકાઓ કીટકોમાં જોવા મળે છે,અને હરિત ગ્રંથિઓ (એન્ટેનરી ગ્રંથિઓ) સ્તરકવચી (Crustaceans) પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

38

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

પુખ્ત સસલાનું મૂત્રપિંડ ............. છે.

A

પ્રોનેફ્રોસ

B

મેટાનેફ્રોસ

C

મીસોનેફ્રોસ

D

ઓપીસ્થોનેફ્રોસ

Solution

(B) પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં મૂત્રપિંડને તેમના ભ્રૂણીય વિકાસ અને બંધારણીય જટિલતાના આધારે ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્રોનેફ્રોસ,મીસોનેફ્રોસ અને મેટાનેફ્રોસ.
$1$. પ્રોનેફ્રોસ એ સૌથી આદિ પ્રકારનું મૂત્રપિંડ છે,જે તમામ પૃષ્ઠવંશીઓના ભ્રૂણમાં અને પુખ્ત સાયક્લોસ્ટોમ્સમાં જોવા મળે છે.
$2$. મીસોનેફ્રોસ ઉચ્ચ પૃષ્ઠવંશીઓના (એમ્નિયોટ્સ) ભ્રૂણમાં અને પુખ્ત માછલીઓ તથા ઉભયજીવીઓમાં જોવા મળે છે.
$3$. મેટાનેફ્રોસ એ મૂત્રપિંડનો સૌથી વિકસિત પ્રકાર છે,જે સરીસૃપો,પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ (જેમ કે સસલું) જેવા ઉચ્ચ પૃષ્ઠવંશીઓના પુખ્ત સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે.
તેથી,પુખ્ત સસલાનું મૂત્રપિંડ મેટાનેફ્રોસ પ્રકારનું હોય છે.

0 likesView Solution

39

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

$Porifera$ (સછિદ્ર) નું વર્ગીકરણ $..........$ પર આધારિત છે.

A

શાખિત

B

સ્પિક્યુલ્સ (કંટિકાઓ)

C

પ્રજનન

D

સમાનતા

Solution

(B) $Porifera$ (સછિદ્ર) સમુદાયના પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના અંતઃકંકાલના બંધારણ અને રચના પર આધારિત છે,જે $spicules$ (કંટિકાઓ) અથવા $spongin$ તંતુઓનું બનેલું હોય છે. આ $spicules$ કેલ્શિયમયુક્ત અથવા સિલિકાયુક્ત હોઈ શકે છે,અને તેમની રચના તથા ગોઠવણી એ સછિદ્ર પ્રાણીઓને વિવિધ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરવા માટેના મુખ્ય વર્ગીકરણના લક્ષણો છે.

0 likesView Solution

40

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

કીટકોનું રૂપાંતરણ $..........$ અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા થાય છે.

A

ફેરોમોન

B

થાયરોક્સિન

C

ઈકડીસોન

D

આપેલ તમામ

Solution

(C) કીટકોમાં રૂપાંતરણ એ એક જૈવિક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા પ્રાણી જન્મ અથવા ઈંડામાંથી બહાર આવ્યા પછી શારીરિક રીતે વિકાસ પામે છે.
આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $Ecdysone$ (ઈકડીસોન) અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે,જે પ્રોથોરેસિક ગ્રંથિઓ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
$Ecdysone$ નિર્મોચન (molting) ની પ્રક્રિયા અને વિવિધ વિકાસના તબક્કાઓ (ઈયળમાંથી કોશેટો અને કોશેટામાંથી પુખ્ત) વચ્ચેના સંક્રમણને ઉત્તેજિત કરે છે.
$Pheromones$ એ સંદેશાવ્યવહાર માટે વપરાતા રાસાયણિક સંકેતો છે,અને $Thyroxine$ એ પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં જોવા મળતો અંતઃસ્ત્રાવ છે,કીટકોમાં નહીં.

0 likesView Solution

41

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

બાહ્ય રીતે નર અને માદા વંદાને ............ દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે.

A

નરમાં પુચ્છકંટિકા (Anal styles)

B

માદામાં પુચ્છશૂળ (Anal cerci)

C

માદામાં પુચ્છશૂળ અને સ્પર્શકો

D

$(b)$ અને $(c)$ બંને

Solution

(A) વંદામાં લિંગભેદ જોવા મળે છે.
નર વંદાને માદાથી અલગ પાડવા માટે નરના $9$મા ઉદરખંડ (sternum) પર આવેલી એક જોડ ટૂંકી,દોરી જેવી રચના જેને 'પુચ્છકંટિકા' (Anal styles) કહે છે,તે મુખ્ય લક્ષણ છે.
પુચ્છશૂળ (Anal cerci) નર અને માદા બંનેમાં $10$મા ખંડ પર જોવા મળે છે.
તેથી,નરમાં પુચ્છકંટિકાની હાજરી એ તેમને માદાથી અલગ પાડવા માટેનું મુખ્ય બાહ્ય લક્ષણ છે.

0 likesView Solution

42

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

વેલામેન . . . . . . માં જોવા મળે છે.

A

સ્ક્રૂ પાઈનનાં મૂળમાં

B

ઑર્કિડના હવાઈ અને ભૂમીય મૂળમાં

C

સાયકસ ઇલાસ્ટિકાના પર્ણોમાં

D

ઑર્કિડના હવાઈ મૂળમાં

Solution

(D) વેલામેન એ અધિપાદપ (epiphytic) ઑર્કિડના હવાઈ મૂળમાં જોવા મળતું વિશિષ્ટ,વાદળી જેવું (spongy),બહુસ્તરીય અધિસ્તર છે.
તે મૃત કોષોનું બનેલું હોય છે જે વાતાવરણમાંથી ભેજનું શોષણ કરવા માટે સક્ષમ છે.
આ અનુકૂલન અધિપાદપ વનસ્પતિઓને એવા વાતાવરણમાં જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે જ્યાં જમીનમાંથી સીધું પાણી ઉપલબ્ધ હોતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ ઑર્કિડના હવાઈ મૂળ છે.

0 likesView Solution

43

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

કોબીજનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ ........ છે.

A

$Brassica$ $oleracea$ $var.$ $capitata$

B

$Brassica$ $campestris$

C

$Brassica$ $oleracea$ $var.$ $botrytis$

D

$Brassica$ $oleracea$ $var.$ $gemmifera$

Solution

(A) કોબીજનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ $Brassica$ $oleracea$ $var.$ $capitata$ છે.
$Brassica$ $campestris$ એ રાઈનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ છે.
$Brassica$ $oleracea$ $var.$ $botrytis$ એ ફુલેવરનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ છે.
$Brassica$ $oleracea$ $var.$ $gemmifera$ એ બ્રસેલ્સ સ્પ્રાઉટ્સનું વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામ છે.

0 likesView Solution

44

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

દલલગ્ન (Epipetalous) અને સંપરાગ (Syngenesious) પુંકેસર ....... માં જોવા મળે છે.

A

સોલેનેસી

B

બ્રાસીકેસી

C

ફેબેસી

D

એસ્ટરેસી

Solution

(D) $1$. દલલગ્ન પુંકેસર એટલે એવા પુંકેસર જે દલપત્ર સાથે જોડાયેલા હોય છે. આ $Solanaceae$ કુળનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$2$. સંપરાગ પુંકેસર એટલે એવા પુંકેસર જેમાં પરાગાશયો એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે પરંતુ તંતુઓ મુક્ત રહે છે. આ $Asteraceae$ (જેને $Compositae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
$3$. પ્રશ્ન મુજબ,$Asteraceae$ કુળમાં સંપરાગ પુંકેસર જોવા મળે છે. સામાન્ય રીતે આ પ્રશ્ન $Asteraceae$ કુળના સંદર્ભમાં પૂછવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

45

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

એક સુઆયોજિત અને સુવિભેદિત રચના,જેમાં કોષરસ હોય છે પરંતુ કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે,તે કઈ છે?

A

જલવાહિનીઓ

B

જલવાહક મૃદુતક

C

ચાલની નલિકાઓ

D

જલવાહિનીકીઓ

Solution

(C) ચાલની નલિકાના ઘટકો એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહક પેશીના વિશિષ્ટ કોષો છે.
તેમના પરિપક્વ થવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન,ખોરાકના વહનને સરળ બનાવવા માટે તેઓ તેમનું કોષકેન્દ્ર,રિબોઝોમ્સ અને રસધાનીઓ ગુમાવે છે.
જોકે,તેઓ કોષરસનું પાતળું સ્તર જાળવી રાખે છે અને સાથી કોષો સાથે જોડાયેલા હોય છે જે તેમની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરે છે.

0 likesView Solution

46

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

કોણીય સ્થૂલકોણક (Angular collenchyma) ............... માં જોવા મળે છે.

A

કુકરબિટા (Cucurbita)

B

ટેગેટસ (Tagetes)

C

અલ્થેયીઆ (Althaea)

D

સાલ્વિયા (Salvia)

Solution

(A) સ્થૂલકોણક એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે. પેક્ટિન અને સેલ્યુલોઝના જમાવને આધારે,સ્થૂલકોણકને ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. કોણીય સ્થૂલકોણક: કોષો જ્યાં મળે છે તે ખૂણાઓ પર જાડાઈ જોવા મળે છે. તે $Cucurbita$ (કોળા/દૂધી કુળ) માં જોવા મળે છે.
$2$. પટલીય સ્થૂલકોણક: સ્પર્શક દીવાલો પર જાડાઈ જોવા મળે છે. તે $Althaea$ માં જોવા મળે છે.
$3$. કોટરીય સ્થૂલકોણક: આંતરકોષીય અવકાશની નજીક જાડાઈ જોવા મળે છે. તે $Salvia$ અથવા $Malva$ માં જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

47

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

વનસ્પતિમાં પદાર્થોના વહન માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

A

કાર્બનિક પદાર્થોનું વહન અન્નવાહક પેશી દ્વારા ઉપરની તરફ થાય છે.

B

કાર્બનિક પદાર્થોનું વહન જલવાહક પેશી દ્વારા ઉપરની તરફ થાય છે.

C

અકાર્બનિક ખોરાકનું વહન જલવાહક પેશી દ્વારા ઉપર અને નીચેની તરફ થાય છે.

D

કાર્બનિક ખોરાકનું વહન અન્નવાહક પેશી દ્વારા ઉપર અને નીચેની તરફ થાય છે.

Solution

(D) વનસ્પતિમાં,$Xylem$ (જલવાહક) મુખ્યત્વે મૂળમાંથી પાણી અને ખનિજોનું વહન વનસ્પતિના અન્ય ભાગો તરફ (એકદિશીય) કરવા માટે જવાબદાર છે. $Phloem$ (અન્નવાહક) કાર્બનિક દ્રાવ્યો (મુખ્યત્વે સુક્રોઝ) નું સ્ત્રોત (પર્ણો) થી સિંક (મૂળ,ફળ,સંગ્રહ અંગો,વગેરે) તરફ સ્થળાંતર કરવા માટે જવાબદાર છે. આ વહન દ્વિદિશીય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે વનસ્પતિની જરૂરિયાત મુજબ ઉપર અને નીચે બંને દિશામાં થઈ શકે છે.

0 likesView Solution

48

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

રિબોઝોમ્સની શોધ કોણે કરી હતી?

A

ગોલ્ગી

B

પોર્ટર

C

ડી-રોબેટીસ

D

પેલેડ

Solution

(D) રિબોઝોમ્સનું અવલોકન સૌપ્રથમ જ્યોર્જ ઈ. પેલેડ દ્વારા $1955$ માં ઈલેક્ટ્રોન માઈક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવ્યું હતું.
તેમણે તેમને કોષરસમાં રહેલા ઘટ્ટ કણો તરીકે વર્ણવ્યા હતા.
તેથી,રિબોઝોમ્સની શોધનો શ્રેય જ્યોર્જ ઈ. પેલેડને જાય છે.

1 likesView Solution

49

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

કોષરસપટલ માટેનું $Fluid$ $Mosaic$ $Model$ (ફલુઇડ મોઝેઇક મૉડલ) કોણે રજૂ કર્યું હતું?

A

ડેનીયલ અને ડેવસન

B

સીંગર અને નિકોલસન

C

ગાર્નર અને એલાર્ડ

D

વોટ્સન અને ક્રીક

Solution

(B) કોષરસપટલનું $Fluid$ $Mosaic$ $Model$ (ફલુઇડ મોઝેઇક મૉડલ) $1972$ માં $S.J.$ $Singer$ અને $G.L.$ $Nicolson$ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ મૉડલ મુજબ,કોષરસપટલ એ ફોસ્ફોલિપિડના દ્વિ-સ્તરનું બનેલું છે જેમાં પ્રોટીન અણુઓ ગોઠવાયેલા હોય છે,જે તેને પ્રવાહી જેવો દેખાવ અને ગતિશીલ સ્વભાવ આપે છે.

0 likesView Solution

50

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

કોષદીવાલ પ્રવેશશીલતાની દ્રષ્ટિએ કેવા પ્રકારની હોય છે?

A

સંપૂર્ણ પ્રવેશશીલ

B

અર્ધ પ્રવેશશીલ

C

વિભેદનીય પ્રવેશશીલ

D

અપ્રવેશશીલ

Solution

(A) કોષદીવાલ એ વનસ્પતિ,ફૂગ અને બેક્ટેરિયાના કોષરસપટલની બહાર આવેલી એક મજબૂત અને નિર્જીવ રચના છે. વનસ્પતિમાં તે મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે. તેની છિદ્રાળુ પ્રકૃતિને કારણે,તે પાણી,દ્રાવ્ય પદાર્થો અને વિવિધ અણુઓને મુક્તપણે પસાર થવા દે છે,તેથી તે મોટાભાગના પદાર્થો માટે સંપૂર્ણ પ્રવેશશીલ હોય છે.

0 likesView Solution

51

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

મેલિગ્નન્ટ ટર્શિયન મેલેરિયા (Malignant tertian malaria) કોના દ્વારા થાય છે?

A

$Plasmodium$ $falciparum$

B

$Plasmodium$ $vivax$

C

$Plasmodium$ $ovale$

D

$Plasmodium$ $malariae$

Solution

(A) મેલિગ્નન્ટ ટર્શિયન મેલેરિયા એ મેલેરિયાનો એક ગંભીર પ્રકાર છે જે ઊંચા તાવ અને સંભવિત જટિલતાઓ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
તે $Plasmodium$ $falciparum$ નામના પ્રજીવ પરોપજીવી દ્વારા થાય છે.
$P. vivax$ અને $P. ovale$ સામાન્ય રીતે બેનાઈન ટર્શિયન મેલેરિયાનું કારણ બને છે,જ્યારે $P. malariae$ ક્વાર્ટન મેલેરિયાનું કારણ બને છે.

0 likesView Solution

52

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

રોગના સૌથી મોટા યાંત્રિક વાહક તરીકે ગણાતું કીટક કયું છે?

A

Pediculus

B

Cimex

C

Musca

D

Xenopsylla

Solution

(C) $Musca$ પ્રજાતિની માખી (ઘરમાખી) ને રોગોના સૌથી મોટા યાંત્રિક વાહક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
તે કચરો અને મળ જેવા દૂષિત પદાર્થો પરથી રોગકારક જીવાણુઓને તેના પગ,પાંખો અને શરીરના અન્ય ભાગો દ્વારા માનવ ખોરાક સુધી પહોંચાડે છે.
ગંદકી અને ખોરાક બંને પર બેસવાની તેની આદતને કારણે,તે કોલેરા,ટાઈફોઈડ અને મરડા જેવા રોગો ફેલાવવામાં મુખ્ય વાહક તરીકે કામ કરે છે.

0 likesView Solution

53

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

નીચેનામાંથી કયું અલગ પડે છે?

A

અંડકછિદ્ર (Micropyle)

B

ભ્રૂણપુટ (Embryo sac)

C

પ્રદેહ (Nucellus)

D

પરાગરજ (Pollen grain)

Solution

(D) ,$B$,અને $C$ એ અંડકના ભાગો છે.
$D$ (પરાગરજ) એ પરાગાશય (લઘુબીજાણુધાની) માં ઉત્પન્ન થતી નર જન્યુજનક અવસ્થા છે.
તેથી,પરાગરજ એ અલગ પડે છે.

0 likesView Solution

54

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

નીચેનામાંથી વનસ્પતિના કયા ભાગોની જોડી બંને એકકીય (haploid) છે?

A

પ્રતિધ્રુવીય કોષો અને અંડકોષ

B

પ્રદેહ અને પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર

C

પ્રદેહ અને પ્રતિધ્રુવીય કોષો

D

પ્રતિધ્રુવીય કોષો અને મહાબીજાણુ માતૃકોષ

Solution

(A) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિના ભ્રૂણપુટમાં,પ્રતિધ્રુવીય કોષો અને અંડકોષ બંને એકકીય $(n)$ રચનાઓ છે.
$1$. પ્રતિધ્રુવીય કોષો ભ્રૂણપુટનો ભાગ છે અને તે સક્રિય મહાબીજાણુના સમભાજન દ્વારા બને છે.
$2$. અંડકોષ એ માદા જન્યુ છે,જે પણ સક્રિય મહાબીજાણુમાંથી બને છે.
$3$. પ્રદેહ અને મહાબીજાણુ માતૃકોષ દ્વિકીય $(2n)$ રચનાઓ છે.
$4$. પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર ત્રિકીય $(3n)$ છે કારણ કે તે બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો અને એક નર જન્યુના જોડાણથી બને છે.

0 likesView Solution

55

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

સંગમન (Syngamy) એટલે શું?

A

સમાન બીજાણુઓનું જોડાણ

B

અસમાન બીજાણુઓનું જોડાણ

C

કોષરસનું જોડાણ

D

જન્યુઓનું જોડાણ

Solution

(D) સંગમન (Syngamy) એ નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણની પ્રક્રિયા છે,જેના દ્વારા દ્વિકીય ફલિતાંડ (zygote) બને છે.
સપુષ્પી વનસ્પતિઓમાં,તે ખાસ કરીને નર જન્યુ અને અંડકોષના જોડાણને દર્શાવે છે,જેના પરિણામે દ્વિકીય ફલિતાંડ $(2n)$ ઉત્પન્ન થાય છે.

0 likesView Solution

56

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

બેવડું ફલન (Double fertilization) પ્રક્રિયા એટલે:

A

એક નર જન્યુના કોષકેન્દ્રનું અંડકોષ સાથેનું જોડાણ અને બીજા નર જન્યુના કોષકેન્દ્રનું દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર સાથેનું જોડાણ.

B

નર જન્યુના કોષકેન્દ્રનું દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર સાથેનું જોડાણ.

C

બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રોનું એકબીજા સાથેનું જોડાણ.

D

નર જન્યુના કોષકેન્દ્રનું અંડકોષ સાથેનું જોડાણ.

Solution

(A) બેવડું ફલન એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે. તેમાં બે અલગ-અલગ ફલનની ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. ફલન (Syngamy): એક નર જન્યુ અંડકોષ સાથે જોડાઈને દ્વિતીય ફલિતાંડ $(2n)$ બનાવે છે.
$2$. ત્રિ-સંયુગ્મન (Triple Fusion): બીજો નર જન્યુ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (અથવા દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર) સાથે જોડાઈને ત્રિ-કીય પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(3n)$ બનાવે છે.
આ બંને પ્રક્રિયાઓને સામૂહિક રીતે બેવડું ફલન કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

57

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

મનુષ્યમાં સ્ખલન પછી શુક્રકોષો આશરે કેટલી ઝડપે ગતિ કરે છે?

A

$2$ થી $4$ mm/મિનિટ

B

$2$ થી $4$ ફૂટ/મિનિટ

C

$2$ થી $4$ ઇંચ/મિનિટ

D

$2$ થી $4$ સેમી/મિનિટ

Solution

(A) સ્ખલન પછી,માનવ શુક્રકોષો ફલન માટે અંડવાહિનીના તુંબિકા (ampulla) સુધી પહોંચવા માટે માદા પ્રજનન માર્ગમાં ગતિ કરે છે.
પ્રાયોગિક અવલોકનો અને શારીરિક અભ્યાસો સૂચવે છે કે માદા પ્રજનન માર્ગમાં શુક્રકોષોની ગતિની સરેરાશ ઝડપ આશરે $2$ થી $4$ mm/મિનિટ હોય છે.
આ ગતિશીલતા શુક્રકોષો માટે ગ્રીવા શ્લેષ્મ (cervical mucus) અને ગર્ભાશયના વાતાવરણમાંથી પસાર થઈને ફલનના સ્થળ સુધી પહોંચવા માટે આવશ્યક છે.

0 likesView Solution

58

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

મનુષ્યના અફલિત અંડકોષમાં શું હોય છે,અથવા જ્યારે અંડપિંડમાંથી મુક્ત થાય છે ત્યારે માનવ અંડકોષમાં શું હોય છે?

A

એક $Y$ રંગસૂત્ર

B

$X$ અને $Y$ રંગસૂત્ર

C

$XX$ રંગસૂત્ર

D

એક $X$ રંગસૂત્ર

Solution

(D) માનવ માદા હોમોગેમેટિક (homogametic) છે,જેનો અર્થ છે કે તે $22 + X$ જાતીય રંગસૂત્ર બંધારણ ધરાવતા જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે અંડપિંડમાંથી અંડકોષ મુક્ત થાય છે,ત્યારે તે એક એકકીય (haploid) કોષ છે જેમાં $22$ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક $X$ રંગસૂત્ર હોય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

0 likesView Solution

59

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

માનવ અંડકોષોને શું કહેવામાં આવે છે?

A

માઈક્રોલેસીથલ (Microlecithal)

B

અલેસીથલ (Alecithal)

C

મેક્રોલેસીથલ (Macrolecithal)

D

મેસોલેસીથલ (Mesolecithal)

Solution

(B) માનવ અંડકોષોને $Alecithal$ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં જરદી (yolk)નું પ્રમાણ નહિવત અથવા અત્યંત ઓછું હોય છે.
જોકે તકનીકી રીતે તે $Microlecithal$ (ખૂબ ઓછી જરદી ધરાવતા) છે,પરંતુ તુલનાત્મક ગર્ભવિજ્ઞાનના સંદર્ભમાં,જરદીની લગભગ ગેરહાજરીને કારણે તેને $Alecithal$ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

60

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

વિખંડન (cleavage) દરમિયાન કોષો વિશે શું સાચું છે?

A

તેઓ પ્રાણી ધ્રુવ (animal pole) થી વનસ્પતિ ધ્રુવ (vegetal pole) તરફ જાય છે

B

તેઓ કદમાં વધતા નથી

C

તેઓ ખૂબ ઓછો $O_2$ વાપરે છે

D

તેમના વિભાજન સામાન્ય સમભાજન (mitosis) જેવા હોય છે

Solution

(B) વિખંડન દરમિયાન,યુગ્મનજ (zygote) ઝડપી સમભાજન વિભાજનમાંથી પસાર થઈને મોરુલા નામની બહુકોષીય રચના બનાવે છે.
સામાન્ય સમભાજનથી વિપરીત,વિભાજન વચ્ચે કોઈ વૃદ્ધિ તબક્કો ($G_1$ અથવા $G_2$) હોતો નથી.
પરિણામે,ગર્ભનું કુલ કદ અચળ રહે છે અને કોષોની સંખ્યા વધે છે જ્યારે તેમનું વ્યક્તિગત કદ ઘટે છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા દરમિયાન કોષો કદમાં વધતા નથી.

0 likesView Solution

61

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

કયો જનીન પ્રકાર સાચી દ્વિ-સંકરણ (dihybrid) સ્થિતિ દર્શાવે છે?

A

$Tt Rr$

B

$tt rr$

C

$Tt rr$

D

$Tt RR$

Solution

(A) દ્વિ-સંકરણ સ્થિતિ એટલે એવું સજીવ જે બે અલગ-અલગ લક્ષણો માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) હોય.
$Tt Rr$ જનીન પ્રકારમાં,વ્યક્તિ ઊંચાઈના લક્ષણ ($T$ અને $t$) અને બીજના આકારના લક્ષણ ($R$ અને $r$) એમ બંને માટે વિષમયુગ્મી છે.
આ જનીન પ્રકાર અર્ધીકરણ દરમિયાન $4$ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે: $TR$,$Tr$,$tR$,અને $tr$.

0 likesView Solution

62

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

વ્યતિકરણ (Crossing over) શું પ્રેરે છે?

A

પ્રચ્છન્ન જનીનોની અભિવ્યક્તિ

B

સમજાત રંગસૂત્રો વચ્ચે સાયનેપ્સિસ

C

સંલગ્ન જનીનો વચ્ચે પુનઃસંયોજન

D

પ્રભાવી જનીનો વચ્ચે સહલગ્નતા

Solution

(C) વ્યતિકરણ એ અર્ધીકરણની પૂર્વાવસ્થા-$I$ ની પેકીટીન અવસ્થા દરમિયાન થતી જૈવિક પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,સમજાત રંગસૂત્રોની અ-બહેન રંગસૂત્રિકાઓ (non-sister chromatids) વચ્ચે જનીનિક દ્રવ્યની આપ-લે થાય છે.
આ આપ-લેને કારણે જનીનોના નવા સંયોજનો રચાય છે,જેને જનીનિક પુનઃસંયોજન કહેવામાં આવે છે.
તેથી,વ્યતિકરણને પરિણામે સંલગ્ન જનીનો વચ્ચે પુનઃસંયોજન થાય છે,જે જનીનિક વિવિધતામાં વધારો કરે છે.

0 likesView Solution

63

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ડાઉન સિન્ડ્રોમ ધરાવતા નર બાળકમાં લિંગી રંગસૂત્રોની સ્થિતિ કેવી હશે?

A

$XY$

B

$XXY$

C

$XX$

D

$XO$

Solution

(A) ડાઉન સિન્ડ્રોમ એ રંગસૂત્રીય અનિયમિતતા છે જે $21$ નંબરના રંગસૂત્રની વધારાની નકલ (ટ્રાયસોમી) ને કારણે થાય છે.
આ સ્થિતિ દૈહિક રંગસૂત્રો (autosomes) ને અસર કરે છે,લિંગી રંગસૂત્રોને નહીં.
બાળક નર હોવાથી,તેના લિંગી રંગસૂત્રો સામાન્ય એટલે કે $XY$ જ રહેશે.
તેથી,ડાઉન સિન્ડ્રોમ ધરાવતા નરનું કાર્યોટાઇપ $47, XY, +21$ હોય છે.

0 likesView Solution

64

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

$Down's$ syndrome (ડાઉન સિન્ડ્રોમ) ની ટ્રાયસોમિક સ્થિતિ શેના કારણે ઉદ્ભવે છે?

A

ટ્રાયપ્લોઇડી (Triploidy)

B

ટ્રાન્સલોકેશન (Translocation)

C

નોન-ડિસજંક્શન (Non-disjunction)

D

ડાયસેન્ટ્રિક બ્રિજનું નિર્માણ (Dicentric bridge formation)

Solution

(C) $Down's$ syndrome એ રંગસૂત્રીય અનિયમિતતા છે જે $21$ નંબરના રંગસૂત્રની વધારાની નકલ ($trisomy$ $21$) ની હાજરીને કારણે થાય છે.
આ સ્થિતિ અર્ધીકરણ (meiosis) દરમિયાન સમજાત રંગસૂત્રોના અલગ ન થવાને કારણે ઉદ્ભવે છે,જેને નોન-ડિસજંક્શન (non-disjunction) કહેવામાં આવે છે.
પરિણામે,એક જન્યુમાં વધારાનું રંગસૂત્ર આવે છે અને ફલન પછી,યુગ્મનજમાં ટ્રાયસોમિક સ્થિતિ વિકસે છે.

0 likesView Solution

65

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ગર્ભનું લિંગ એમ્નિઓટિક પ્રવાહીમાંથી કોષોની તપાસ કરીને નીચેનામાંથી શું શોધીને નક્કી કરી શકાય છે?

A

બાર બોડીઝ (Barr bodies)

B

કાયઝમેટા (Chiasmata)

C

લિંગી રંગસૂત્રો (Sex chromosomes)

D

કાઈનેટોકોર્સ (Kinetochores)

Solution

(A) ગર્ભનું લિંગ એમ્નિઓસેન્ટેસિસ દ્વારા નક્કી કરી શકાય છે,જે એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં એમ્નિઓટિક પ્રવાહીનો નમૂનો લેવામાં આવે છે.
માદા કોષોમાં,બે $X$ રંગસૂત્રોમાંથી એક નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે અને તે $Barr$ બોડી તરીકે ઓળખાતી રચનામાં સંઘનિત થાય છે,જેને આંતરાવસ્થાના કોષકેન્દ્રમાં જોઈ શકાય છે.
નર સજીવોમાં માત્ર એક જ $X$ રંગસૂત્ર હોવાથી,તેમાં $Barr$ બોડી જોવા મળતી નથી.
તેથી,એમ્નિઓટિક પ્રવાહીમાંથી મેળવેલા કોષોમાં $Barr$ બોડીની હાજરી કે ગેરહાજરીનો ઉપયોગ ગર્ભનું લિંગ નક્કી કરવા માટે થાય છે.

0 likesView Solution

66

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

જ્યારે કોઈ એક જનીન (allele) બીજા જનીનની હાજરીમાં પોતાની અભિવ્યક્તિ દર્શાવવામાં નિષ્ફળ જાય, ત્યારે તે જનીનને શું કહેવામાં આવે છે?

A

પ્રચ્છન્ન (Recessive)

B

પ્રભાવી (Dominant)

C

સહ-પ્રભાવી (Codominant)

D

પૂરક (Complementary)

Solution

(A) આનુવંશિકતામાં, જ્યારે વિષમયુગ્મી સજીવમાં એક જ જનીનના બે અલગ-અલગ વિકલ્પો (alleles) હાજર હોય, ત્યારે જે જનીન પોતાનું લક્ષણ દર્શાવે છે તેને $\text{પ્રભાવી}$ (Dominant) જનીન કહેવાય છે. જે જનીન પ્રભાવી જનીનની હાજરીમાં પોતાનું લક્ષણ દર્શાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે અથવા દબાઈ જાય છે, તેને $\text{પ્રચ્છન્ન}$ (Recessive) જનીન કહેવામાં આવે છે. તેથી, જે જનીન પોતાની અભિવ્યક્તિ દર્શાવવામાં નિષ્ફળ જાય છે તેને $\text{પ્રચ્છન્ન}$ કહેવાય છે.

0 likesView Solution

67

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ભૂરી આંખવાળી (પ્રભાવી) સ્ત્રી અને ભૂરી આંખવાળી (પ્રભાવી) માતા ધરાવતા કથ્થઈ આંખવાળા (પ્રભાવી) પુરુષના સંભવિત બાળકો કેવા હોઈ શકે?

A

બધા જ કથ્થઈ આંખવાળા

B

એક ભૂરી આંખવાળું અને એક કથ્થઈ આંખવાળું

C

બધા જ ભૂરી આંખવાળા

D

ત્રણ ભૂરી આંખવાળા અને એક કથ્થઈ આંખવાળું

Solution

(B) ધારો કે કથ્થઈ આંખ માટેનું જનીન $B$ (પ્રભાવી) છે અને ભૂરી આંખ માટેનું જનીન $b$ (પ્રચ્છન્ન) છે.
$1$. સ્ત્રી ભૂરી આંખવાળી છે, તેથી તેનું જનીન પ્રકાર $bb$ હોવું જોઈએ.
$2$. પુરુષ કથ્થઈ આંખવાળો છે, તેથી તેની પાસે ઓછામાં ઓછું એક $B$ જનીન હોવું જોઈએ. તેની માતા ભૂરી આંખવાળી $(bb)$ હોવાથી, તેણે તેની માતા પાસેથી એક $b$ જનીન મેળવ્યું હશે. તેથી, તેનો જનીન પ્રકાર $Bb$ છે.
$3$. સંકરણ: $bb$ (સ્ત્રી) $\times$ $Bb$ (પુરુષ).
$4$. સંભવિત સંતતિના જનીન પ્રકારો $Bb$ (કથ્થઈ આંખ) અને $bb$ (ભૂરી આંખ) $1:1$ ના પ્રમાણમાં મળે છે.
$5$. આમ, $50\%$ બાળકો કથ્થઈ આંખવાળા અને $50\%$ બાળકો ભૂરી આંખવાળા હોવાની શક્યતા છે.

0 likesView Solution

68

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

જીવવિજ્ઞાનની નીચેનામાંથી કઈ શાખા અશ્મિઓના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે?

A

પરિસ્થિતિવિદ્યા (Ecology)

B

પક્ષીવિજ્ઞાન (Ornithology)

C

વર્તનવિજ્ઞાન (Ethology)

D

પુરાજીવવિજ્ઞાન (Palaeontology)

Solution

(D) પુરાજીવવિજ્ઞાન (Palaeontology) એ જીવવિજ્ઞાન અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રની એક શાખા છે જે પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના અશ્મિઓના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે.
$A$. પરિસ્થિતિવિદ્યા (Ecology) એ સજીવો અને પર્યાવરણ સાથેની તેમની આંતરક્રિયાઓનો અભ્યાસ છે.
$B$. પક્ષીવિજ્ઞાન (Ornithology) એ પક્ષીઓનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે.
$C$. વર્તનવિજ્ઞાન (Ethology) એ પ્રાણીઓના વર્તનનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

0 likesView Solution

69

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

$'Leprosy'$ (કુષ્ઠરોગ) કોના દ્વારા થાય છે?

A

Mycobacterium

B

Salmonella

C

Monocystis

D

$TMV$

Solution

(A) $Leprosy$ (કુષ્ઠરોગ) એ $Mycobacterium$ $leprae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો એક લાંબા ગાળાનો ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ત્વચા, પરિઘવર્તી ચેતાઓ, ઉપલા શ્વસન માર્ગની શ્લેષ્મ સપાટીઓ અને આંખોને અસર કરે છે.
કારણ કે આ રોગકારક સજીવ $Mycobacterium$ પ્રજાતિનો છે, તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

0 likesView Solution

70

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

થુરિયોસાઇડ (Thurioside) એ પ્રોટીનયુક્ત ઝેર છે જે શેમાંથી મેળવવામાં આવે છે?

A

જૈવિક ખાતર

B

છાણિયું ખાતર

C

લીલું પડવાશ

D

બેક્ટેરિયલ સ્ત્રોત

Solution

(D) થુરિયોસાઇડ (જેને ઘણીવાર $Bt$ ટોક્સિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) એ $Bacillus$ $thuringiensis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થતું પ્રોટીનયુક્ત કીટનાશક ઝેર છે.
આ બેક્ટેરિયા તેના વિકાસના ચોક્કસ તબક્કા દરમિયાન સ્ફટિકમય પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરે છે.
આ સ્ફટિકોમાં ઝેરી કીટનાશક પ્રોટીન હોય છે.
તેથી,તે બેક્ટેરિયલ સ્ત્રોતમાંથી મેળવવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

71

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

આહાર શૃંખલામાં નીચેનામાંથી કયો ક્રમ સાચો છે?

A

ખરેલા પાંદડા $\rightarrow$ બેક્ટેરિયા $\rightarrow$ કીટકના ડિંભ $\rightarrow$ પક્ષીઓ

B

ફાઈટોપ્લાન્કટોન (વનસ્પતિ પ્લવકો) $\rightarrow$ ઝૂપ્લાન્કટોન (પ્રાણી પ્લવકો) $\rightarrow$ માછલી

C

ઘાસ $\rightarrow$ શિયાળ $\rightarrow$ સસલું

D

ઘાસ $\rightarrow$ કાચિંડો $\rightarrow$ કીટકો $\rightarrow$ પક્ષીઓ

Solution

(B) સાચો ક્રમ $(b)$ ફાઈટોપ્લાન્કટોન $\rightarrow$ ઝૂપ્લાન્કટોન $\rightarrow$ માછલી છે.
જલીય નિવસનતંત્રમાં,ફાઈટોપ્લાન્કટોન ઉત્પાદક તરીકે કાર્ય કરે છે (પ્રાથમિક પોષક સ્તર).
ઝૂપ્લાન્કટોન ફાઈટોપ્લાન્કટોન પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે (પ્રાથમિક ઉપભોક્તા).
માછલી ઝૂપ્લાન્કટોન પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે (દ્વિતીયક ઉપભોક્તા).
વિકલ્પ $(a)$ એ મૃત આહાર શૃંખલા દર્શાવે છે,પરંતુ તે જૈવિક રીતે અચોક્કસ છે કારણ કે પક્ષીઓ સામાન્ય રીતે બેક્ટેરિયા પર નભતા કીટકના ડિંભને ખાતા નથી.
વિકલ્પો $(c)$ અને $(d)$ ખોટા છે કારણ કે પોષક સ્તરો ઉલટા અથવા અતાર્કિક છે (દા.ત.,શિયાળ ઘાસ ખાતું નથી,અને કાચિંડા દ્વિતીયક ઉપભોક્તા છે જે કીટકોને ખાય છે,પ્રાથમિક ઉત્પાદકોને નહીં).

0 likesView Solution

72

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ગ્રીનહાઉસ અસર મુખ્યત્વે કોની હાજરીને કારણે થાય છે?

A

વાતાવરણમાં ઓઝોન સ્તર

B

પૃથ્વી પર પહોંચતો ઇન્ફ્રારેડ પ્રકાશ

C

વાતાવરણમાં ભેજનું સ્તર

D

વાતાવરણમાં $CO_2$ નું સ્તર

Solution

(D) ગ્રીનહાઉસ અસર એ એક કુદરતી ઘટના છે જે પૃથ્વીની સપાટીને ગરમ રાખે છે.
તે મુખ્યત્વે ગ્રીનહાઉસ વાયુઓને કારણે થાય છે જે વાતાવરણમાં ગરમીને પકડી રાખે છે.
આમાં,$CO_2$ (કાર્બન ડાયોક્સાઇડ) સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફાળો આપનાર વાયુ છે,જે વૈશ્વિક તાપમાનમાં થતા વધારામાં આશરે $50\%$ જેટલો ફાળો આપે છે.
ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન (CFCs) જેવા અન્ય વાયુઓ લગભગ $20\%$ ફાળો આપે છે,જ્યારે મિથેન અને નાઈટ્રસ ઓક્સાઈડ પણ તેમાં ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,વાતાવરણમાં $CO_2$ ના સ્તરની હાજરી એ ગ્રીનહાઉસ અસરનું મુખ્ય કારણ છે.

0 likesView Solution

73

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ઘરગથ્થુ કચરામાં મુખ્યત્વે શું હોય છે?

A

જૈવ-અવિઘટનીય પ્રદૂષકો

B

જૈવ-વિઘટનીય પ્રદૂષકો

C

હાઇડ્રોકાર્બન

D

ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ઘરગથ્થુ કચરો એટલે ઘરોમાંથી ઉત્પન્ન થતો કચરો. આ કચરામાં મુખ્યત્વે શાકભાજીની છાલ,ખોરાકનો કચરો,કાગળ અને બગીચાનો કચરો જેવા કાર્બનિક પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે. આ પદાર્થોનું સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન થઈ શકતું હોવાથી,તેમને જૈવ-વિઘટનીય પ્રદૂષકો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

74

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

Pedology (પેડોલોજી) એ કોનું વિજ્ઞાન છે?

A

ખડકો

B

રોગો

C

જમીન

D

પ્રદૂષણ

Solution

(C) Pedology (પેડોલોજી) એ તેના કુદરતી પર્યાવરણમાં જમીનનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે.
તેમાં જમીનનું નિર્માણ (pedogenesis),જમીનનું સ્વરૂપવિજ્ઞાન અને જમીનના પ્રકારોનું વર્ગીકરણનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

75

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

પ્રથમ મહાન આનુવંશિકશાસ્ત્રી કોણ હતા?

A

મિલર

B

મેન્ડલ

C

ગૉલ્ટન

D

મોર્ગન

Solution

(B) ગ્રેગર જોહાન મેન્ડલને 'આનુવંશિકતાના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે આનુવંશિકતાના સિદ્ધાંતોને સમજવા માટે વટાણાના છોડ ($Pisum$ $sativum$) પર પાયાના પ્રયોગો કર્યા હતા.
તેમના કાર્યે આધુનિક આનુવંશિકતાનો પાયો નાખ્યો,જેના કારણે તેઓ પ્રથમ મહાન આનુવંશિકશાસ્ત્રી બન્યા.

0 likesView Solution

76

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ભારતમાં મુખ્ય ધાન્ય પાક કયો છે?

A

ઘઉં

B

ડાંગર (ચોખા)

C

મકાઈ

D

જુવાર

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ડાંગર (ચોખા) એ ભારતનો મુખ્ય ધાન્ય પાક છે.
ભારતમાં ધાન્ય પાકો હેઠળના કુલ વાવેતર વિસ્તારના આશરે $50\%$ વિસ્તારમાં ડાંગરની ખેતી થાય છે.
તે ભારતીય વસ્તીના મોટા ભાગ માટે મુખ્ય ખોરાક તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

0 likesView Solution

77

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ભારતનું કયું રાજ્ય શણ (jute) નું સૌથી મોટું ઉત્પાદક છે?

A

આંધ્રપ્રદેશ

B

પશ્ચિમ બંગાળ

C

મધ્યપ્રદેશ

D

કેરળ

Solution

(B) પશ્ચિમ બંગાળ ભારતનું સૌથી મોટું શણ ઉત્પાદક રાજ્ય છે.
તે દેશના કુલ શણ ઉત્પાદનના $70\%$ થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે,જેનું મુખ્ય કારણ ત્યાંની ફળદ્રુપ કાંપવાળી જમીન અને ભેજવાળું વાતાવરણ છે,જે આ રેસાવાળા પાકના વાવેતર માટે આદર્શ છે.

0 likesView Solution

78

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ભારતમાં મગફળીની ખેતી સૌથી વધુ કયા રાજ્યમાં થાય છે?

A

ગુજરાત

B

કેરળ

C

બિહાર

D

આસામ

Solution

(A) મગફળી $(Arachis \, hypogaea)$ એ ભારતનો મુખ્ય તેલીબિયાં પાક છે.
ભારતના તમામ રાજ્યોમાં, ગુજરાત તેના અનુકૂળ આબોહવાકીય પરિસ્થિતિઓ અને જમીનના પ્રકારોને કારણે મગફળીના ઉત્પાદન અને ખેતીના વિસ્તારમાં સતત પ્રથમ ક્રમે આવે છે.

0 likesView Solution

79

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ભારતનું કયું રાજ્ય શેરડીનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક છે?

A

બિહાર

B

આંધ્રપ્રદેશ

C

પંજાબ

D

ઉત્તર પ્રદેશ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ભારતમાં શેરડીની ખેતી આંધ્રપ્રદેશ,કર્ણાટક,પંજાબ,તમિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્ર જેવા વિવિધ રાજ્યોમાં થાય છે.
જોકે,ઉત્તર પ્રદેશ ભારતનું શેરડીનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક રાજ્ય છે.

0 likesView Solution

80

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

જે વનસ્પતિઓમાં ગર (pulp) આર્થિક મહત્વ ધરાવે છે,તેમાં સામાન્ય રીતે વાનસ્પતિક પ્રજનન દ્વારા સંવર્ધન કરવામાં આવે છે કારણ કે:

A

તે સસ્તું છે

B

તે વધુ આર્થિક છે

C

ગરની ગુણવત્તા સમાન રહે છે

D

ગરની ગુણવત્તા વધુ સારી બને છે

Solution

(C) વાનસ્પતિક પ્રજનન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે. આ પ્રક્રિયામાં,સંતતિ આનુવંશિક રીતે પિતૃ વનસ્પતિ (ક્લોન) જેવી જ હોય છે. તેથી,પિતૃના ઇચ્છનીય લક્ષણો,જેમ કે ગરની ગુણવત્તા,સ્વાદ અને પોત,કોઈપણ ફેરફાર વગર આગામી પેઢીમાં જળવાઈ રહે છે.

0 likesView Solution

81

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ઉત્તમ ગુણવત્તાવાળા ઘાસચારા (fodder) ના લક્ષણો કયા છે?

A

ઉચ્ચ શુષ્ક પદાર્થ (dry matter) ધરાવે છે

B

રોગ અને જીવાતથી મુક્ત છે

C

ઝેરી તત્વો વગરના પોષક તત્વો ધરાવે છે

D

આપેલ તમામ

Solution

(D) પશુઓના સ્વાસ્થ્ય અને ઉત્પાદકતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઉત્તમ ગુણવત્તાવાળા ઘાસચારામાં કેટલાક આવશ્યક લક્ષણો હોવા જોઈએ.
$1$. પૂરતી ઉર્જા પૂરી પાડવા માટે તેમાં ઉચ્ચ શુષ્ક પદાર્થનું પ્રમાણ હોવું જોઈએ.
$2$. પ્રાણીઓમાં સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ અટકાવવા માટે તે રોગો,જીવાતો અને ફૂગના ચેપથી મુક્ત હોવું જોઈએ.
$3$. તે આવશ્યક પોષક તત્વો (પ્રોટીન,વિટામિન,ખનિજો) થી ભરપૂર હોવું જોઈએ અને કોઈપણ ઝેરી પદાર્થો અથવા પોષણ વિરોધી પરિબળોથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત હોવું જોઈએ.
તેથી,આપેલ તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

0 likesView Solution

82

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

મેલિગ્નન્ટ ટર્શિયન મેલેરિયા (Malignant tertian malaria) ..... દ્વારા થાય છે.

A

$Plasmodium$ $falciparum$

B

$Plasmodium$ $vivax$

C

$Plasmodium$ $ovale$

D

$Plasmodium$ $malariae$

Solution

(A) મેલિગ્નન્ટ ટર્શિયન મેલેરિયા એ મેલેરિયાનો એક ગંભીર પ્રકાર છે જે $Plasmodium$ $falciparum$ નામના પ્રજીવ પરોપજીવી દ્વારા થાય છે.
તેમાં ખૂબ જ તીવ્ર તાવ આવે છે અને તે સેરેબ્રલ મેલેરિયા જેવી ગંભીર જટિલતાઓ તરફ દોરી શકે છે,તેથી તેને 'મેલિગ્નન્ટ' (હાનિકારક) કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

83

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

મનુષ્યના રક્તકણોમાં પ્લાઝમોડિયમની શોધ કોણે કરી હતી?

A

રોનાલ્ડ રોસ

B

મેન્ડલ

C

લેવીરન

D

સ્ટિફન

Solution

(C) $1880$ માં,ફ્રેન્ચ આર્મી સર્જન ચાર્લ્સ લુઈસ અલ્ફોન્સ લેવીરને મેલેરિયાથી પીડાતા દર્દીઓના રક્તકણોમાં $Plasmodium$ નામના પરોપજીવીની હાજરી શોધી કાઢી હતી. આ શોધ પ્રજીવજન્ય રોગોના અભ્યાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ હતી અને તેનાથી સાબિત થયું કે મેલેરિયા એક પરોપજીવી દ્વારા થાય છે.

0 likesView Solution

84

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

રોગોના સૌથી મોટા યાંત્રિક વાહક તરીકે ગણાતું કીટક . . . . . . છે.

A

ક્યુલેક્સ (Culex)

B

સીમેક્ષ (Cimex)

C

મુસ્કા (Musca)

D

ઝેનોપ્સીલા (Xenopsylla)

Solution

(C) ઘરમાખી,જે $Musca$ પ્રજાતિ (મુખ્યત્વે $Musca$ $domestica$) ની છે,તેને રોગોના સૌથી મોટા યાંત્રિક વાહક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
તે કચરો અને મળ જેવા દૂષિત પદાર્થો પરથી રોગકારક સૂક્ષ્મજીવોને તેના વાળવાળા પગ અને શરીરના ભાગો દ્વારા માનવ ખોરાક અને પાણી સુધી પહોંચાડે છે.
તે કોલેરા,ટાઈફોઈડ,મરડો અને ક્ષય (Tuberculosis) જેવા રોગો ફેલાવવા માટે જવાબદાર છે.

0 likesView Solution

85

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

એસ્કેરિસ લુબ્રીકોઇડ્સ $(Ascaris lumbricoides)$ નો ચેપ ....... મારફતે ફેલાય છે.

A

દૂષિત જમીન

B

દૂષિત પાણી અને શાકભાજી

C

અયોગ્ય રીતે રાંધેલું માંસ

D

હવામાં શ્વસન દ્વારા

Solution

(B) એસ્કેરિસ લુબ્રીકોઇડ્સ $(Ascaris lumbricoides)$ એ મનુષ્યોમાં જોવા મળતું સામાન્ય ગોળકૃમિ પરોપજીવી છે।
તેના ઈંડા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના મળ દ્વારા બહાર નીકળે છે।
આ ઈંડા જમીન, પાણી અને શાકભાજીને દૂષિત કરે છે।
જ્યારે કોઈ સ્વસ્થ વ્યક્તિ આ દૂષિત વસ્તુઓનું સેવન કરે છે, ત્યારે ઈંડા પાચનમાર્ગમાં પ્રવેશ કરે છે, જેનાથી ચેપ લાગે છે।
તેથી, ચેપ ફેલાવવાનું મુખ્ય માધ્યમ દૂષિત ખોરાક અને પાણી છે।

0 likesView Solution

86

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

રામબાણ (Agave) માં વાનસ્પતિક પ્રજનન ........ દ્વારા થાય છે.

A

ગાંઠામૂળી

B

ભૂસ્તારી

C

પ્રકલિકા (Bulbil)

D

ચૂષક

Solution

(C) $Agave$ (રામબાણ) માં વાનસ્પતિક પ્રજનન પ્રકલિકા (Bulbil) તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ માંસલ કલિકાઓ દ્વારા થાય છે.
આ પ્રકલિકાઓ પુષ્પને બદલે પુષ્પવિન્યાસમાં વિકાસ પામે છે.
જ્યારે આ પ્રકલિકાઓ જમીન પર પડે છે,ત્યારે તે અંકુરિત થઈને નવા $Agave$ ના છોડ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

87

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

ઔદ્યોગિક કાષ્ઠ (Industrial wood) ............ માંથી મેળવાય છે.

A

બર્બરીસ (Berberis)

B

સેલીક્સ (Salix)

C

ક્યુકર્સ (Quercus)

D

બીટુલા (Betula)

Solution

(C) ઔદ્યોગિક કાષ્ઠ,જેને ઘણીવાર ઇમારતી લાકડું (timber) કહેવામાં આવે છે,તે મુખ્યત્વે $Quercus$ (ઓક) પ્રજાતિના વૃક્ષોમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
$Quercus$ ની જાતિઓ તેમના સખત અને ટકાઉ લાકડા માટે જાણીતી છે,જેનો ઉપયોગ બાંધકામ,ફર્નિચર બનાવવા,ફ્લોરિંગ અને પીપડાં (barrels) બનાવવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
જોકે $Salix$ (વીલો) અને $Betula$ (બીર્ચ) જેવા અન્ય વૃક્ષોનો ઉપયોગ ચોક્કસ હેતુઓ માટે થાય છે,પરંતુ $Quercus$ એ ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઔદ્યોગિક લાકડાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે.

0 likesView Solution

88

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

$Leydig$ (લેડિંગ) ના કોષો .......... નું નિર્માણ અને તેનો સ્રાવ કરે છે.

A

અંડપિંડ અને ઇસ્ટ્રોજન્સ

B

યકૃત અને કોલેસ્ટેરોલ

C

સ્વાદુપિંડ અને ગ્લેકાગોન

D

શુક્રપિંડ અને ટેસ્ટોસ્ટેરોન

Solution

(D) $Leydig$ (લેડિંગ) ના કોષો,જેમને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે શુક્રપિંડના શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની વચ્ચેના જોડાણ પેશીના અવકાશમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો એન્ડ્રોજન્સ તરીકે ઓળખાતા અંતઃસ્ત્રાવોના સમૂહના સંશ્લેષણ અને સ્રાવ માટે જવાબદાર છે,જેમાં મુખ્યત્વે $Testosterone$ (ટેસ્ટોસ્ટેરોન) નો સમાવેશ થાય છે.
$Testosterone$ એ પુરુષોમાં ગૌણ જાતીય લક્ષણોના વિકાસ માટે જવાબદાર મુખ્ય નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ છે.

0 likesView Solution

89

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

$Agave$ (રામબાણ) માં વાનસ્પતિક પ્રજનન શેના દ્વારા થાય છે?

A

ગાંઠામૂળી

B

વિરોહ (Sucker)

C

પ્રકલિકા (Bulbil)

D

અધોભૂસારી (Runner)

Solution

(C) $Agave$ (રામબાણ) માં વાનસ્પતિક પ્રજનન $Bulbils$ (પ્રકલિકા) તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ રચનાઓ દ્વારા થાય છે.
$Bulbils$ એ પુષ્પીય કલિકાઓનું રૂપાંતરણ છે,જે જ્યારે જમીન પર પડે છે ત્યારે તેમાંથી નવા છોડનો વિકાસ થાય છે.
આ રચનાઓ અન્ય વાનસ્પતિક રચનાઓ જેવી કે ગાંઠામૂળી (દા.ત. આદુ),વિરોહ (દા.ત. કેળ) અથવા અધોભૂસારી (દા.ત. ઘાસ) કરતા અલગ હોય છે.

0 likesView Solution

90

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

જન્યુ યુગ્મન (Syngamy) એટલે . .

A

જન્યુઓનું જોડાણ

B

કોષરસનું જોડાણ

C

બે સરખા બીજાણુઓનું જોડાણ

D

બે અસમાન બીજાણુઓનું જોડાણ

Solution

(A) જન્યુ યુગ્મન એ બે એકકીય (haploid) જન્યુઓના જોડાણની પ્રક્રિયા છે,જેના દ્વારા દ્વિકીય (diploid) યુગ્મનજ (zygote) બને છે. આ લિંગી પ્રજનનની એક પાયાની ઘટના છે. તેથી,સાચી વ્યાખ્યા જન્યુઓનું જોડાણ છે.

0 likesView Solution

91

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

અલિંગી પ્રજનન દ્વારા ઉત્પન્ન થતા જનીનિક રીતે સમાન વ્યક્તિઓને શું કહેવામાં આવે છે?

A

કેલસ

B

ક્લોન

C

ડેમે

D

એકત્રિત

Solution

(B) અલિંગી પ્રજનનમાં,ઉત્પન્ન થતી સંતતિ તેમના પિતૃઓ સાથે અને એકબીજા સાથે જનીનિક અને બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે. આવા જનીનિક રીતે સમાન વ્યક્તિઓને સામૂહિક રીતે $Clone$ (ક્લોન) કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

92

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

........... માં પરાગનયન થાય છે.

A

દ્વિઅંગી અને આવૃત બીજધારી

B

ત્રિઅંગી અને આવૃત બીજધારી

C

આવૃત બીજધારી અને અનાવૃત બીજધારી

D

આવૃત બીજધારી અને ફૂગ

Solution

(C) પરાગનયન એ પરાગાશયમાંથી પરાગરજનું સ્ત્રીકેસરના પરાગાસન પર સ્થળાંતર થવાની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા પરાગરજ ઉત્પન્ન કરતા બીજધારી વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) અને $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) બંને પરાગરજ ઉત્પન્ન કરે છે અને ફલનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે પરાગનયન અનુભવે છે. તેથી,પરાગનયન $Angiosperms$ અને $Gymnosperms$ માં થાય છે.

0 likesView Solution

93

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

ભ્રૂણપુટ $..........$ માં બને છે.

A

ભ્રૂણ

B

ભ્રૂણીય ધરી

C

અંડક

D

ભ્રૂણપોષ

Solution

(C) ભ્રૂણપુટ,જેને માદા જન્યુજનક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે અંડકના પ્રદેહની અંદર વિકસે છે.
મહાબીજાણુજનનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,એક મહાબીજાણુ માતૃકોષ અર્ધીકરણ પામીને ચાર મહાબીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
સામાન્ય રીતે,તેમાંથી ત્રણ અવનત પામે છે અને બાકી રહેલો સક્રિય મહાબીજાણુ મહાજન્યુજનકની પ્રક્રિયા દ્વારા ભ્રૂણપુટમાં વિકસે છે.
તેથી,ભ્રૂણપુટ અંડકની અંદર બને છે.

0 likesView Solution

94

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

અસંગત વિકલ્પ શોધો.

A

પ્રદેહ

B

ભ્રૂણપુટ

C

અંડછિદ્ર

D

પરાગરજ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ (પરાગરજ) છે.
$A$ (પ્રદેહ),$B$ (ભ્રૂણપુટ),અને $C$ (અંડછિદ્ર) એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અંડક (મહાબીજાણુધાની) ના ભાગો છે.
$D$ (પરાગરજ) એ લઘુબીજાણુધાની (પરાગાશય) માં ઉત્પન્ન થતું નર જન્યુજનક છે,જ્યારે અન્ય તમામ માદા પ્રજનન રચનાના ભાગો છે.

0 likesView Solution

95

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

બેવડું ફલન એ ........... નું જોડાણ છે.

A

બે અંડકોષ

B

બે અંડકોષ અને ધ્રુવીય કોષકેન્દ્ર અને પરાગકોષકેન્દ્ર

C

એક નર જન્યુનું અંડકોષ અને બીજાનું સહાયકકોષ સાથે

D

એક નર જન્યુનું અંડકોષ અને દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર સાથે

Solution

(D) બેવડું ફલન એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે.
તેમાં બે પ્રકારના જોડાણ થાય છે:
$1$. સંગમ (Syngamy): એક નર જન્યુ અંડકોષ સાથે જોડાઈને દ્વિતીય (diploid) ફલિતાંડ $(n + n = 2n)$ બનાવે છે.
$2$. ત્રિ-જોડાણ (Triple Fusion): બીજો નર જન્યુ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (અથવા દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર) સાથે જોડાઈને ત્રિ-કીય (triploid) પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(n + 2n = 3n)$ બનાવે છે.
આમ,બેવડું ફલન એ એક નર જન્યુનું અંડકોષ સાથે અને બીજા નર જન્યુનું દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર સાથેનું જોડાણ છે.

0 likesView Solution

96

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

લેડીંગ કોષોનું સ્થાન અને તેમનો સ્ત્રાવ .......... છે.

A

યકૃત - કોલેસ્ટેરોલ

B

અંડપિંડ - ઇસ્ટ્રોજન

C

શુક્રપિંડ - ટેસ્ટોસ્ટેરોન

D

સ્વાદુપિંડ - ગ્લુકાગોન

Solution

(C) લેડીંગ કોષો,જેમને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે શુક્રપિંડના શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની વચ્ચેના આંતરાલીય અવકાશમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ ની ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં એન્ડ્રોજન્સ,મુખ્યત્વે ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ કરવા માટે જવાબદાર છે.

0 likesView Solution

97

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

તાજા મુક્ત થયેલ માનવ અંડકોષમાં ........... હોય છે.

A

એક $Y$ રંગસૂત્ર

B

બે $X$ રંગસૂત્ર

C

એક $X$ રંગસૂત્ર

D

$(A)$ અને $(B)$ બંને

Solution

(C) મનુષ્યોમાં,માદાનું લિંગી રંગસૂત્ર બંધારણ $44 + XX$ હોય છે. અંડકોષજનન દરમિયાન,પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ અર્ધીકરણ પામીને દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અને ધ્રુવીયકાય બનાવે છે. અંડપાત દરમિયાન દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ મુક્ત થાય છે. માદામાં માત્ર $X$ રંગસૂત્રો હોવાથી,અર્ધીકરણ પછી ઉત્પન્ન થતા અંડકોષમાં હંમેશા $22$ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક $X$ રંગસૂત્ર હોય છે. તેથી,તાજા મુક્ત થયેલ માનવ અંડકોષમાં એક $X$ રંગસૂત્ર હોય છે.

0 likesView Solution

98

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

વિખંડન (Cleavage) દરમિયાન કોષોના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

A

કોષકેન્દ્ર-કોષરસ ગુણોત્તરમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.

B

કદમાં કોઈ વધારો થતો નથી.

C

ઓક્સિજનનો વપરાશ ઓછો હોય છે.

D

વિભાજન અર્ધીકરણ પ્રકારનું હોય છે.

Solution

(B) વિખંડન એ યુગ્મનજ (zygote) ના ઝડપી સમવિભાજનની શ્રેણી છે,જે એકકોષીય યુગ્મનજને મોરુલા નામના બહુકોષીય બંધારણમાં ફેરવે છે.
વિખંડન દરમિયાન,ભ્રૂણનું કુલ કદ યુગ્મનજ જેટલું જ રહે છે,એટલે કે ભ્રૂણના એકંદર કદમાં કોઈ વધારો થતો નથી.
જેમ જેમ કોષો (બ્લાસ્ટોમિયર્સ) વિભાજિત થાય છે,તેમ તેમ કોષરસ નાના કોષોમાં વહેંચાઈ જાય છે,જેના પરિણામે કોષકેન્દ્ર-કોષરસ ગુણોત્તરમાં વધારો થાય છે.
ઉચ્ચ ચયાપચયની પ્રક્રિયાને કારણે વિખંડન દરમિયાન ઓક્સિજનનો વપરાશ નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તેમાં કદમાં કોઈ વધારો થતો નથી.

0 likesView Solution

99

BiologyMediumMCQAIPMT · 1991

નીચેનામાંથી કોણ ફર્ટિલાઇઝીનનો સ્ત્રાવ કરે છે?

A

અપરિપક્વ અંડકોષ

B

પરિપક્વ અંડકોષ

C

શુક્રકોષ

D

ધ્રુવકાયો

Solution

(B) ફર્ટિલાઇઝીન એ એક રાસાયણિક પદાર્થ (ગ્લાયકોપ્રોટીન) છે જે પરિપક્વ અંડકોષ દ્વારા શુક્રકોષોને આકર્ષવા માટે સ્ત્રવિત થાય છે. તે શુક્રકોષની સપાટી પર હાજર એન્ટિ-ફર્ટિલાઇઝીન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જે ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન શુક્રકોષને અંડકોષ સાથે ઓળખવામાં અને જોડાવામાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

100

BiologyEasyMCQAIPMT · 1991

માનવ શુક્રકોષનો મધ્યભાગ શું ધરાવે છે?

A

કણાભસૂત્રો અને તારાકેન્દ્ર

B

માત્ર કણાભસૂત્રો

C

માત્ર તારાકેન્દ્ર

D

કોષકેન્દ્ર અને કણાભસૂત્રો

Solution

(B) માનવ શુક્રકોષ શીર્ષ,ગ્રીવા,મધ્યભાગ અને પૂંછડીનો બનેલો હોય છે.
મધ્યભાગમાં અસંખ્ય કણાભસૂત્રો આવેલા હોય છે,જે સર્પાકાર રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે (જેને ઘણીવાર $Nebelkern$ કહેવામાં આવે છે).
આ કણાભસૂત્રો પૂંછડીના હલનચલન માટે જરૂરી ઉર્જા પૂરી પાડે છે,જે શુક્રકોષની ગતિશીલતામાં મદદ કરે છે.
ગ્રીવામાં પ્રોક્સિમલ અને ડિસ્ટલ તારાકેન્દ્ર આવેલા હોય છે,જ્યારે મધ્યભાગ ખાસ કરીને કણાભસૂત્રોની હાજરી માટે જાણીતો છે.

0 likesView Solution

All AIPMT 1991 Question Papers

⚛️Physics (English)⚛️Physics in Hindi ⚛️Physics in Gujarati 🧪Chemistry (English)🧪Chemistry in Hindi 🧪Chemistry in Gujarati 🧬Biology (English)🧬Biology in Hindi 🧬Biology in Gujarati

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial

For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

For Institutes

Online Exam Module

Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

Frequently Asked Questions

How many Biology questions are in AIPMT 1991?

There are 152 Biology questions from the AIPMT 1991 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AIPMT 1991 Biology solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AIPMT 1991 Biology as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Biology Paper

Pick AIPMT 1991 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.

Try Exam Paper Generator Free See Online Exam Demo