ChemistryQ1–80 of 82 questions
Page 1 of 2 · Gujarati
1
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
ધનભારિત ન્યુક્લિયસનું અસ્તિત્વ કોના દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું?
A
ધન કિરણ વિશ્લેષણ
B
$\alpha$-કિરણ પ્રકીર્ણન પ્રયોગો
C
$X$-કિરણ વિશ્લેષણ
D
ડિસ્ચાર્જ ટ્યુબ પ્રયોગો
Solution
(B) ધનભારિત ન્યુક્લિયસનું અસ્તિત્વ અર્નેસ્ટ રધરફોર્ડ દ્વારા તેમના પ્રખ્યાત $\alpha$-કણ પ્રકીર્ણન પ્રયોગ (જેને ગાઇગર-માર્સડેન પ્રયોગ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રયોગમાં,તેમણે સોનાના પાતળા વરખ પર $\alpha$-કણોનો મારો ચલાવ્યો અને અવલોકન કર્યું કે કણોનો એક નાનો અંશ મોટા ખૂણા પર વિચલિત થયો હતો,જેનાથી એ નિષ્કર્ષ નીકળ્યો કે પરમાણુનો ધનભાર અને દળ એક ખૂબ જ નાના કેન્દ્રીય ભાગમાં કેન્દ્રિત છે જેને ન્યુક્લિયસ કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
જે નિયમ મુજબ કોઈ પણ કક્ષકમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ થાય તે પહેલાં ઉપલબ્ધ કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોન એકાકી રીતે ગોઠવાય છે,તેને શું કહેવાય છે?
A
પાઉલીનો અપવર્જનનો નિયમ
B
હુંડનો નિયમ
C
હાઇઝનબર્ગનો અનિશ્ચિતતાનો સિદ્ધાંત
D
પ્રાઉટની અધિતર્ક
Solution
(B) હુંડનો મહત્તમ ગુણકતાનો નિયમ જણાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ ત્યારે જ શરૂ થાય છે જ્યારે સમાન શક્તિ ધરાવતી દરેક કક્ષકમાં એક-એક ઇલેક્ટ્રોન ભરાઈ જાય. આથી,દરેક કક્ષકમાં એક $e^-$ ભરાયા પછી જ યુગ્મીકરણ થાય છે અને એકાકી કક્ષકોમાં રહેલા તમામ $e^-$ સમાન સ્પિન ધરાવે છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
કોઈ આપેલા પરમાણુમાં,કોઈપણ બે ઇલેક્ટ્રોન માટે ચારેય ક્વોન્ટમ આંકના મૂલ્યો સમાન હોઈ શકે નહીં. આને શું કહેવામાં આવે છે?
A
હુંડનો નિયમ
B
આઉફબાઉનો સિદ્ધાંત
C
અનિશ્ચિતતાનો સિદ્ધાંત
D
પાઉલીનો અપવર્જનનો સિદ્ધાંત
Solution
(D) પાઉલીનો અપવર્જનનો સિદ્ધાંત જણાવે છે કે પરમાણુ કે અણુમાં,કોઈપણ બે ઇલેક્ટ્રોન માટે ચારેય ક્વોન્ટમ આંક $(n, l, m_l, m_s)$ ના મૂલ્યો સમાન હોઈ શકે નહીં.
આ સિદ્ધાંત સૂચવે છે કે એક કક્ષકમાં મહત્તમ બે ઇલેક્ટ્રોન રહી શકે છે,અને આ બે ઇલેક્ટ્રોન વિરુદ્ધ સ્પિન ધરાવતા હોવા જોઈએ.
આ સિદ્ધાંત સૂચવે છે કે એક કક્ષકમાં મહત્તમ બે ઇલેક્ટ્રોન રહી શકે છે,અને આ બે ઇલેક્ટ્રોન વિરુદ્ધ સ્પિન ધરાવતા હોવા જોઈએ.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l = 3$ માટે,ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$2$
B
$6$
C
$10$
D
$14$
Solution
(D) કોઈપણ સબશેલમાં ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $2(2l + 1)$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l = 3$ માટે,તે $f$-સબશેલ છે.
સૂત્રમાં $l = 3$ મૂકતા: $2(2 \times 3 + 1) = 2(6 + 1) = 2(7) = 14$.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $14$ છે.
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l = 3$ માટે,તે $f$-સબશેલ છે.
સૂત્રમાં $l = 3$ મૂકતા: $2(2 \times 3 + 1) = 2(6 + 1) = 2(7) = 14$.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $14$ છે.
1 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
પરમાણુની કક્ષકોમાં ઈલેક્ટ્રોન ભરવાનો ક્રમ શું હશે?
A
$3d, 4s, 4p, 4d, 5s$
B
$4s, 3d, 4p, 5s, 4d$
C
$5s, 4p, 3d, 4d, 5s$
D
$3d, 4p, 4s, 4d, 5s$
Solution
(B) આઉફબાઉ (Aufbau) ના સિદ્ધાંત મુજબ,ઈલેક્ટ્રોન વધતી જતી ઊર્જાના ક્રમમાં કક્ષકોમાં ભરાય છે,જે $(n + l)$ ના નિયમ દ્વારા નક્કી થાય છે.
આપેલ કક્ષકો માટે:
$4s: n=4, l=0 \implies n+l = 4$
$3d: n=3, l=2 \implies n+l = 5$
$4p: n=4, l=1 \implies n+l = 5$
$5s: n=5, l=0 \implies n+l = 5$
$4d: n=4, l=2 \implies n+l = 6$
$(n+l)$ મૂલ્યો અને સમાન $(n+l)$ ધરાવતી કક્ષકો માટે $n$ ના મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,સાચો ક્રમ $4s < 3d < 4p < 5s < 4d$ છે.
આપેલ કક્ષકો માટે:
$4s: n=4, l=0 \implies n+l = 4$
$3d: n=3, l=2 \implies n+l = 5$
$4p: n=4, l=1 \implies n+l = 5$
$5s: n=5, l=0 \implies n+l = 5$
$4d: n=4, l=2 \implies n+l = 6$
$(n+l)$ મૂલ્યો અને સમાન $(n+l)$ ધરાવતી કક્ષકો માટે $n$ ના મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,સાચો ક્રમ $4s < 3d < 4p < 5s < 4d$ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી કયા સંકરણને કારણે નોન-પ્લેનર (અસમતલીય) ઓર્બિટલ્સ મળે છે?
A
$sp^3$
B
$dsp^2$
C
$sp^2$
D
$sp$
Solution
(A) દરેક સંકરણ સાથે સંકળાયેલ ભૂમિતિ નીચે મુજબ છે:
$A. sp$ સંકરણ રેખીય ભૂમિતિ આપે છે.
$B. sp^2$ સંકરણ ત્રિકોણીય સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
$C. sp^3$ સંકરણ ચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ આપે છે,જે અસમતલીય (non-planar) છે.
$D. dsp^2$ સંકરણ ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
તેથી,$sp^3$ સંકરણને કારણે નોન-પ્લેનર ઓર્બિટલ્સ મળે છે.
$A. sp$ સંકરણ રેખીય ભૂમિતિ આપે છે.
$B. sp^2$ સંકરણ ત્રિકોણીય સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
$C. sp^3$ સંકરણ ચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ આપે છે,જે અસમતલીય (non-planar) છે.
$D. dsp^2$ સંકરણ ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
તેથી,$sp^3$ સંકરણને કારણે નોન-પ્લેનર ઓર્બિટલ્સ મળે છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી કયા સંકરણ માટે બંધકોણ મહત્તમ છે?
A
$sp^2$
B
$sp$
C
$sp^3$
D
$dsp^2$
Solution
(B) $sp$ સંકરણ માટે બંધકોણ મહત્તમ હોય છે.
$sp$ સંકરણમાં,બે સંકર કક્ષકો $180^\circ$ ના બંધકોણ સાથે રેખીય રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે.
$sp^2$ સંકરણમાં,બંધકોણ $120^\circ$ હોય છે.
$sp^3$ સંકરણમાં,બંધકોણ આશરે $109.5^\circ$ હોય છે.
$dsp^2$ સંકરણમાં,બંધકોણ $90^\circ$ હોય છે.
$sp$ સંકરણમાં,બે સંકર કક્ષકો $180^\circ$ ના બંધકોણ સાથે રેખીય રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે.
$sp^2$ સંકરણમાં,બંધકોણ $120^\circ$ હોય છે.
$sp^3$ સંકરણમાં,બંધકોણ આશરે $109.5^\circ$ હોય છે.
$dsp^2$ સંકરણમાં,બંધકોણ $90^\circ$ હોય છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
સંયોજન $X$ માં,બધા જ બંધકોણ બરાબર $109^o 28'$ છે,તો $X$ શું છે?
A
ક્લોરોમિથેન
B
આયોડોફોર્મ
C
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ
D
ક્લોરોફોર્મ
Solution
(C) સંયોજન $X$ એ કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_4)$ છે.
$CCl_4$ માં $sp^3$ સંકરણ જોવા મળે છે અને તે સંપૂર્ણ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે કારણ કે મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા ચારેય વિસ્થાપકો સમાન ($Cl$ પરમાણુઓ) છે.
ક્લોરોમિથેન $(CH_3Cl)$,ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અથવા આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ જેવા અણુઓમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન સાથે જોડાયેલા અલગ-અલગ પરમાણુઓને કારણે બંધકોણ આદર્શ સમચતુષ્ફલકીય ખૂણા $109^o 28'$ થી વિચલિત થાય છે.
$CCl_4$ માં $sp^3$ સંકરણ જોવા મળે છે અને તે સંપૂર્ણ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે કારણ કે મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા ચારેય વિસ્થાપકો સમાન ($Cl$ પરમાણુઓ) છે.
ક્લોરોમિથેન $(CH_3Cl)$,ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અથવા આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ જેવા અણુઓમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન સાથે જોડાયેલા અલગ-અલગ પરમાણુઓને કારણે બંધકોણ આદર્શ સમચતુષ્ફલકીય ખૂણા $109^o 28'$ થી વિચલિત થાય છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
અચળ તાપમાને,આદર્શ વાયુના આપેલા દળ માટે,
A
દબાણ અને કદનો ગુણોત્તર હંમેશા અચળ રહે છે
B
કદ હંમેશા અચળ રહે છે
C
દબાણ હંમેશા અચળ રહે છે
D
દબાણ અને કદનો ગુણાકાર હંમેશા અચળ રહે છે
Solution
(D) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને આદર્શ વાયુના આપેલા દળ માટે,$V \propto \frac{1}{P}$.
આનો અર્થ એ છે કે $V = \frac{k}{P}$,જ્યાં $k$ એ અચળાંક છે.
તેથી,$PV = k$,એટલે કે દબાણ અને કદનો ગુણાકાર હંમેશા અચળ રહે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $V = \frac{k}{P}$,જ્યાં $k$ એ અચળાંક છે.
તેથી,$PV = k$,એટલે કે દબાણ અને કદનો ગુણાકાર હંમેશા અચળ રહે છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$5 \ L$ ના બંધ પાત્રમાં,$1.0 \ g$ $H_2$ ને $300 \ K$ થી $600 \ K$ સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે. કયું વિધાન સાચું નથી?
A
વાયુનું દબાણ વધે છે
B
અથડામણનો દર વધે છે
C
વાયુના મોલની સંખ્યા વધે છે
D
વાયુના અણુઓની ઉર્જા વધે છે
Solution
(C) બંધ પાત્રમાં,વાયુનું કદ $(V)$ અને દળ અચળ રહે છે.
ગે-લ્યુસેકના નિયમ મુજબ,અચળ કદ પર,$P \propto T$.
તાપમાન $300 \ K$ થી $600 \ K$ સુધી વધતું હોવાથી,દબાણ $(P)$ વધશે.
તાપમાન વધતા,વાયુના અણુઓની સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જેનાથી અથડામણનો દર વધે છે.
પાત્ર બંધ હોવાથી,વાયુ ઉમેરવામાં કે દૂર કરવામાં આવતો નથી,તેથી મોલની સંખ્યા $(n)$ અચળ રહે છે.
તેથી,વાયુના મોલની સંખ્યા વધે છે તે વિધાન ખોટું છે.
ગે-લ્યુસેકના નિયમ મુજબ,અચળ કદ પર,$P \propto T$.
તાપમાન $300 \ K$ થી $600 \ K$ સુધી વધતું હોવાથી,દબાણ $(P)$ વધશે.
તાપમાન વધતા,વાયુના અણુઓની સરેરાશ ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જેનાથી અથડામણનો દર વધે છે.
પાત્ર બંધ હોવાથી,વાયુ ઉમેરવામાં કે દૂર કરવામાં આવતો નથી,તેથી મોલની સંખ્યા $(n)$ અચળ રહે છે.
તેથી,વાયુના મોલની સંખ્યા વધે છે તે વિધાન ખોટું છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
$1 \, atm$ અને $27 \, ^oC$ તાપમાને હાઇડ્રોજનથી ભરેલા હવામાનના ફુગ્ગાનું કદ $12000 \, L$ છે. ઉપર જતાં તે એવી જગ્યાએ પહોંચે છે જ્યાં તાપમાન $-23 \, ^oC$ અને દબાણ $0.5 \, atm$ છે. ફુગ્ગાનું કદ .............. $L$ થશે.
A
$24000$
B
$20000$
C
$10000$
D
$12000$
Solution
(B) સંયુક્ત વાયુના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$
આપેલ છે: $P_1 = 1 \, atm$,$V_1 = 12000 \, L$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \, K$
$P_2 = 0.5 \, atm$,$T_2 = -23 + 273 = 250 \, K$
$V_2 = \frac{P_1 \times V_1 \times T_2}{P_2 \times T_1} = \frac{1 \times 12000 \times 250}{0.5 \times 300} \, L$
$V_2 = \frac{12000 \times 250}{150} = 20000 \, L$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
આપેલ છે: $P_1 = 1 \, atm$,$V_1 = 12000 \, L$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \, K$
$P_2 = 0.5 \, atm$,$T_2 = -23 + 273 = 250 \, K$
$V_2 = \frac{P_1 \times V_1 \times T_2}{P_2 \times T_1} = \frac{1 \times 12000 \times 250}{0.5 \times 300} \, L$
$V_2 = \frac{12000 \times 250}{150} = 20000 \, L$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$4$ અને $40$ આણ્વીય દળ ધરાવતા બે વાયુઓના સમાન જથ્થાને મિશ્ર કરવામાં આવે છે. મિશ્રણનું દબાણ $1.1 \, atm$ છે. આ મિશ્રણમાં હલકા વાયુનું આંશિક દબાણ ........... $atm$ છે.
A
$0.55$
B
$0.11$
C
$1$
D
$0.12$
Solution
(C) ધારો કે દરેક વાયુનું દળ $m \, g$ છે.
હલકા વાયુના મોલની સંખ્યા $(n_1)$ $= \frac{m}{4}$.
ભારે વાયુના મોલની સંખ્યા $(n_2)$ $= \frac{m}{40}$.
કુલ મોલની સંખ્યા $(n_{total})$ $= \frac{m}{4} + \frac{m}{40} = \frac{10m + m}{40} = \frac{11m}{40}$.
હલકા વાયુનો મોલ અંશ $(x_1)$ $= \frac{n_1}{n_{total}} = \frac{m/4}{11m/40} = \frac{10}{11}$.
હલકા વાયુનું આંશિક દબાણ $= x_1 \times P_{total} = \frac{10}{11} \times 1.1 \, atm = 1 \, atm$.
હલકા વાયુના મોલની સંખ્યા $(n_1)$ $= \frac{m}{4}$.
ભારે વાયુના મોલની સંખ્યા $(n_2)$ $= \frac{m}{40}$.
કુલ મોલની સંખ્યા $(n_{total})$ $= \frac{m}{4} + \frac{m}{40} = \frac{10m + m}{40} = \frac{11m}{40}$.
હલકા વાયુનો મોલ અંશ $(x_1)$ $= \frac{n_1}{n_{total}} = \frac{m/4}{11m/40} = \frac{10}{11}$.
હલકા વાયુનું આંશિક દબાણ $= x_1 \times P_{total} = \frac{10}{11} \times 1.1 \, atm = 1 \, atm$.
0 likesView Solution
13
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
કોલ્ડ ડ્રિંકની એક બોટલમાં $200 \ mL$ પ્રવાહી છે જેમાં $CO_2$ ની સાંદ્રતા $0.1 \ M$ છે. ધારો કે $CO_2$ આદર્શ વાયુ તરીકે વર્તે છે,તો $STP$ પર ઓગળેલા $CO_2$ નું કદ કેટલું હશે ($L$ માં)?
A
$0.224$
B
$0.448$
C
$22.4$
D
$2.24$
Solution
(B) $200 \ mL$ દ્રાવણમાં હાજર $CO_2$ ના મોલની સંખ્યા:
$n = \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (L માં)} = 0.1 \times \frac{200}{1000} = 0.02 \ mol$.
$STP$ પર $1 \ mol$ આદર્શ વાયુ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે,તેથી $0.02 \ mol$ $CO_2$ નું કદ:
$V = 0.02 \ mol \times 22.4 \ L/mol = 0.448 \ L$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
$n = \text{મોલારિટી} \times \text{કદ (L માં)} = 0.1 \times \frac{200}{1000} = 0.02 \ mol$.
$STP$ પર $1 \ mol$ આદર્શ વાયુ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે,તેથી $0.02 \ mol$ $CO_2$ નું કદ:
$V = 0.02 \ mol \times 22.4 \ L/mol = 0.448 \ L$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
એક વાયુની બાષ્પ ઘનતા $11.2$ છે. $N.T.P.$ પર આ વાયુના $11.2 \ g$ દ્વારા રોકાયેલ કદ ................ $L$ છે.
A
$1$
B
$11.2$
C
$22.4$
D
$20$
Solution
(B) વાયુનું આણ્વીય દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $M = 2 \times \text{બાષ્પ ઘનતા} = 2 \times 11.2 = 22.4 \ g/mol$.
$N.T.P.$ પર,કોઈપણ વાયુનો $1 \ mol$ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
મોલર દળ $22.4 \ g/mol$ હોવાથી,વાયુના $22.4 \ g$ એ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$11.2 \ g$ વાયુ દ્વારા રોકાયેલ કદ: $\frac{22.4 \ L}{22.4 \ g} \times 11.2 \ g = 11.2 \ L$ છે.
$N.T.P.$ પર,કોઈપણ વાયુનો $1 \ mol$ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
મોલર દળ $22.4 \ g/mol$ હોવાથી,વાયુના $22.4 \ g$ એ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$11.2 \ g$ વાયુ દ્વારા રોકાયેલ કદ: $\frac{22.4 \ L}{22.4 \ g} \times 11.2 \ g = 11.2 \ L$ છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
જો $P$,$V$,$M$,$T$ અને $R$ અનુક્રમે દબાણ,કદ,મોલર દળ,તાપમાન અને વાયુ અચળાંક હોય,તો આદર્શ વાયુ માટે ઘનતા નીચેનામાંથી કઈ રીતે દર્શાવી શકાય?
A
$\frac{RT}{PM}$
B
$\frac{P}{RT}$
C
$\frac{M}{V}$
D
$\frac{PM}{RT}$
Solution
(D) આદર્શ વાયુનું સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{m}{M}$ હોવાથી,જ્યાં $m$ એ દળ અને $M$ એ મોલર દળ છે,આપણે $PV = \frac{m}{M}RT$ લખી શકીએ.
ઘનતા $(d = \frac{m}{V})$ માટે પદોને ગોઠવતા,આપણને $d = \frac{m}{V} = \frac{PM}{RT}$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{m}{M}$ હોવાથી,જ્યાં $m$ એ દળ અને $M$ એ મોલર દળ છે,આપણે $PV = \frac{m}{M}RT$ લખી શકીએ.
ઘનતા $(d = \frac{m}{V})$ માટે પદોને ગોઠવતા,આપણને $d = \frac{m}{V} = \frac{PM}{RT}$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
આદર્શ વાયુના કિસ્સામાં શું સાચું નથી?
A
તેને પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત કરી શકાતું નથી
B
અણુઓ વચ્ચે કોઈ આંતરક્રિયા હોતી નથી
C
વાયુના તમામ અણુઓ સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે
D
આપેલ તાપમાને,$PV$ એ વાયુના જથ્થાના પ્રમાણમાં હોય છે
Solution
(C) વાયુઓના ગતિજ આણ્વિક સિદ્ધાંત મુજબ,આદર્શ વાયુના અણુઓ સતત યાદચ્છિક ગતિમાં હોય છે અને તેમની ઝડપનું વિતરણ (મેક્સવેલ-બોલ્ટ્ઝમેન વિતરણ) હોય છે.
તેથી,એ સાચું નથી કે બધા અણુઓ સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે.
તેથી,એ સાચું નથી કે બધા અણુઓ સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$HCl$ ના $0.001 \, M$ દ્રાવણની $pH$ કેટલી થશે?
A
$0.001$
B
$3$
C
$2$
D
$6$
Solution
(B) $HCl$ એ પ્રબળ એસિડ છે અને પાણીમાં સંપૂર્ણપણે આયનીકરણ પામે છે:
$HCl \rightarrow H^+ + Cl^-$
$HCl$ ની સાંદ્રતા $0.001 \, M$ (અથવા $10^{-3} \, M$) હોવાથી,$H^+$ આયનોની સાંદ્રતા $[H^+] = 10^{-3} \, M$ થશે.
$pH$ ની ગણતરી $pH = -\log[H^+]$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$pH = -\log(10^{-3}) = 3$.
$HCl \rightarrow H^+ + Cl^-$
$HCl$ ની સાંદ્રતા $0.001 \, M$ (અથવા $10^{-3} \, M$) હોવાથી,$H^+$ આયનોની સાંદ્રતા $[H^+] = 10^{-3} \, M$ થશે.
$pH$ ની ગણતરી $pH = -\log[H^+]$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$pH = -\log(10^{-3}) = 3$.
0 likesView Solution
18
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
એક દ્રાવણનો $pH$ $4$ છે. તો તે દ્રાવણમાં હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનની સાંદ્રતા કેટલી હશે?
A
$10^{-4} \ M$
B
$10^{-10} \ M$
C
$10^{-2} \ M$
D
$10^{-12} \ M$
Solution
(B) આપેલ છે,$pH = 4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $25^{\circ}C$ તાપમાને,$pH + pOH = 14$.
તેથી,$pOH = 14 - pH = 14 - 4 = 10$.
હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનની સાંદ્રતા $[OH^-] = 10^{-pOH}$ દ્વારા મળે છે.
આમ,$[OH^-] = 10^{-10} \ M$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $25^{\circ}C$ તાપમાને,$pH + pOH = 14$.
તેથી,$pOH = 14 - pH = 14 - 4 = 10$.
હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનની સાંદ્રતા $[OH^-] = 10^{-pOH}$ દ્વારા મળે છે.
આમ,$[OH^-] = 10^{-10} \ M$.
0 likesView Solution
19
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$N_2 + 3H_2 \rightleftharpoons 2NH_3$ પ્રક્રિયા માટે,$\Delta H$ અને $\Delta E$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$\Delta E - RT$
B
$\Delta E - 2RT$
C
$\Delta E + RT$
D
$\Delta E + 2RT$
Solution
(B) એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર $(\Delta E)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Delta H = \Delta E + \Delta n_g RT$.
પ્રક્રિયા $N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$ માટે,વાયુરૂપ મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_g = n_p - n_r = 2 - (1 + 3) = 2 - 4 = -2$ છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને મળે છે: $\Delta H = \Delta E + (-2)RT = \Delta E - 2RT$.
પ્રક્રિયા $N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$ માટે,વાયુરૂપ મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_g = n_p - n_r = 2 - (1 + 3) = 2 - 4 = -2$ છે.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને મળે છે: $\Delta H = \Delta E + (-2)RT = \Delta E - 2RT$.
0 likesView Solution
20
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
આદર્શ વાયુના સમતાપી વિસ્તરણ દરમિયાન,તેનું:
A
આંતરિક ઉર્જા વધે છે
B
એન્થાલ્પી ઘટે છે
C
એન્થાલ્પી અપરિવર્તિત રહે છે
D
એન્થાલ્પી શૂન્ય થઈ જાય છે
Solution
(C) આદર્શ વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જા $(U)$ અને એન્થાલ્પી $(H)$ માત્ર તાપમાનના વિધેયો છે.
સમતાપી પ્રક્રિયા દરમિયાન,તાપમાન અચળ રહે છે,તેથી $\Delta T = 0$.
કારણ કે $\Delta H = nC_p\Delta T$,જો $\Delta T = 0$ હોય,તો $\Delta H = 0$ થાય.
તેથી,એન્થાલ્પી અપરિવર્તિત રહે છે.
સમતાપી પ્રક્રિયા દરમિયાન,તાપમાન અચળ રહે છે,તેથી $\Delta T = 0$.
કારણ કે $\Delta H = nC_p\Delta T$,જો $\Delta T = 0$ હોય,તો $\Delta H = 0$ થાય.
તેથી,એન્થાલ્પી અપરિવર્તિત રહે છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
એક તટસ્થ પરમાણુની આયનીકરણ એન્થાલ્પી (ionization potential) સૌથી ઓછી હશે જ્યારે તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચેનામાંથી કઈ હોય?
A
$1s^1$
B
$1s^2, 2s^2, 2p^6$
C
$1s^2, 2s^2, 2p^2$
D
$1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$
Solution
(D) આયનીકરણ એન્થાલ્પી એ અલગ પડેલા વાયુરૂપ પરમાણુમાંથી સૌથી વધુ ઢીલી રીતે બંધાયેલા ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા છે.
આયનીકરણ એન્થાલ્પી સામાન્ય રીતે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે કારણ કે પરમાણુનું કદ વધે છે અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી દૂર જાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$1s^1$ એ હાઇડ્રોજન છે,$1s^2, 2s^2, 2p^6$ એ નિયોન (ઉમદા વાયુ) છે,$1s^2, 2s^2, 2p^2$ એ કાર્બન છે,અને $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$ એ સોડિયમ છે.
સોડિયમ $(Na)$ એ ત્રીજા આવર્તની આલ્કલી ધાતુ છે,અને તેનો સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $3s$ કક્ષકમાં છે,જે અન્ય તત્વોની તુલનામાં કેન્દ્રથી ઘણો દૂર છે.
તેથી,$1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$ રચના સૌથી ઓછી આયનીકરણ એન્થાલ્પી ધરાવે છે.
આયનીકરણ એન્થાલ્પી સામાન્ય રીતે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે કારણ કે પરમાણુનું કદ વધે છે અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી દૂર જાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$1s^1$ એ હાઇડ્રોજન છે,$1s^2, 2s^2, 2p^6$ એ નિયોન (ઉમદા વાયુ) છે,$1s^2, 2s^2, 2p^2$ એ કાર્બન છે,અને $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$ એ સોડિયમ છે.
સોડિયમ $(Na)$ એ ત્રીજા આવર્તની આલ્કલી ધાતુ છે,અને તેનો સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $3s$ કક્ષકમાં છે,જે અન્ય તત્વોની તુલનામાં કેન્દ્રથી ઘણો દૂર છે.
તેથી,$1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$ રચના સૌથી ઓછી આયનીકરણ એન્થાલ્પી ધરાવે છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેના તત્વોમાંથી કોની વિદ્યુતઋણતા સૌથી વધુ છે?
A
$I$
B
$Br$
C
$Cl$
D
$F$
Solution
(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં વિદ્યુતઋણતા વધે છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ઘટે છે.
હેલોજન તત્વો $(F, Cl, Br, I)$ માં,ફ્લોરિન $(F)$ સમૂહમાં સૌથી ઉપર આવેલું છે.
તેના સૌથી નાના કદ અને સૌથી વધુ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારને કારણે,$F$ ની વિદ્યુતઋણતા આવર્ત કોષ્ટકના તમામ તત્વોમાં સૌથી વધુ છે.
આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં વિદ્યુતઋણતા વધે છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ઘટે છે.
હેલોજન તત્વો $(F, Cl, Br, I)$ માં,ફ્લોરિન $(F)$ સમૂહમાં સૌથી ઉપર આવેલું છે.
તેના સૌથી નાના કદ અને સૌથી વધુ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારને કારણે,$F$ ની વિદ્યુતઋણતા આવર્ત કોષ્ટકના તમામ તત્વોમાં સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી કઈ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના ધરાવતા તત્વનું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ (ionization potential) લઘુત્તમ છે?
A
$1s^1$
B
$1s^2, 2s^2, 2p^6$
C
$1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$
D
$1s^2, 2s^2, 2p^2$
Solution
(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આયનીકરણ પોટેન્શિયલ સામાન્ય રીતે સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ઘટે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે.
વિકલ્પ $A$ $(1s^1)$ હાઇડ્રોજન છે.
વિકલ્પ $B$ $(1s^2, 2s^2, 2p^6)$ નિયોન છે,જે નિષ્ક્રિય વાયુ હોવાથી તેનું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ ખૂબ ઊંચું હોય છે.
વિકલ્પ $C$ $(1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1)$ સોડિયમ છે,જે આલ્કલી ધાતુ $(Group \ 1)$ છે. આલ્કલી ધાતુઓનું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ તેમના આવર્તમાં સૌથી ઓછું હોય છે.
વિકલ્પ $D$ $(1s^2, 2s^2, 2p^2)$ કાર્બન છે.
આમ,સોડિયમ $(3s^1)$ નું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ સૌથી ઓછું છે.
આયનીકરણ પોટેન્શિયલ સામાન્ય રીતે સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ઘટે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે.
વિકલ્પ $A$ $(1s^1)$ હાઇડ્રોજન છે.
વિકલ્પ $B$ $(1s^2, 2s^2, 2p^6)$ નિયોન છે,જે નિષ્ક્રિય વાયુ હોવાથી તેનું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ ખૂબ ઊંચું હોય છે.
વિકલ્પ $C$ $(1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1)$ સોડિયમ છે,જે આલ્કલી ધાતુ $(Group \ 1)$ છે. આલ્કલી ધાતુઓનું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ તેમના આવર્તમાં સૌથી ઓછું હોય છે.
વિકલ્પ $D$ $(1s^2, 2s^2, 2p^2)$ કાર્બન છે.
આમ,સોડિયમ $(3s^1)$ નું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ સૌથી ઓછું છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
પાણીમાં એમોનિયાનું દ્રાવણ શું ધરાવે છે?
A
$H^{+}$
B
$OH^{-}$
C
માત્ર $NH_4^+$
D
$OH^{-}, NH_4^+,$ અને $NH_4OH$ ના અણુઓ
Solution
(D) જ્યારે એમોનિયા $(NH_3)$ પાણીમાં ઓગળે છે,ત્યારે તે એમોનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NH_4OH)$ બનાવવા માટે પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા કરે છે,જે આગળ જતાં એમોનિયમ આયનો $(NH_4^+)$ અને હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનો $(OH^-)$ માં વિયોજિત થાય છે.
સંતુલન આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $NH_3 + H_2O \rightleftharpoons NH_4OH \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-$.
તેથી,દ્રાવણમાં $NH_4^+$,$OH^-$,અને અવિભાજિત $NH_4OH$ ના અણુઓ હોય છે.
સંતુલન આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $NH_3 + H_2O \rightleftharpoons NH_4OH \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-$.
તેથી,દ્રાવણમાં $NH_4^+$,$OH^-$,અને અવિભાજિત $NH_4OH$ ના અણુઓ હોય છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$(CH_3)_3C-CH=CH_2$ નું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
$3,3,3-$ટ્રાયમિથાઈલપ્રોપ$-1-$ઈન
B
$1,1,1-$ટ્રાયમિથાઈલપ્રોપ$-2-$ઈન
C
$3,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન
D
$2,2-$ડાયમિથાઈલબ્યુટ$-3-$ઈન
Solution
(C) બંધારણ $(CH_3)_3C-CH=CH_2$ છે.
$1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો: સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય હાઈડ્રોકાર્બન બ્યુટ$-1-$ઈન છે.
$2$. દ્વિબંધને નજીક પડે તે રીતે નંબર આપો: $C_1=CH_2$,$C_2=CH$,$C_3=C(CH_3)_2$,$C_4=CH_3$.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $C_3$ સ્થાન પર બે મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. નામકરણ: $3,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન.
$1$. દ્વિબંધ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો: સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય હાઈડ્રોકાર્બન બ્યુટ$-1-$ઈન છે.
$2$. દ્વિબંધને નજીક પડે તે રીતે નંબર આપો: $C_1=CH_2$,$C_2=CH$,$C_3=C(CH_3)_2$,$C_4=CH_3$.
$3$. વિસ્થાપકો ઓળખો: $C_3$ સ્થાન પર બે મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. નામકરણ: $3,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન.
0 likesView Solution
26
ChemistryMCQAIPMT · 1991
સંયોજન $X$ માં,બધા જ બંધકોણ બરાબર ${109^o}28'$ છે,તો $X$ શું છે?
A
ક્લોરોફોર્મ
B
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ
C
ક્લોરોમિથેન
D
આયોડોફોર્મ
Solution
(B) ${109^o}28'$ નો બંધકોણ સંપૂર્ણ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ સૂચવે છે.
$CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ) માં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને ચાર સમાન ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
અણુની સંમિતિને કારણે,બધા જ બંધકોણ બરાબર ${109^o}28'$ હોય છે.
અન્ય વિકલ્પો જેવા કે $CHCl_3$ અથવા $CH_3Cl$ માં,અલગ-અલગ પરમાણુઓની હાજરીને કારણે બંધકોણમાં વિચલન જોવા મળે છે.
$CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ) માં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને ચાર સમાન ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
અણુની સંમિતિને કારણે,બધા જ બંધકોણ બરાબર ${109^o}28'$ હોય છે.
અન્ય વિકલ્પો જેવા કે $CHCl_3$ અથવા $CH_3Cl$ માં,અલગ-અલગ પરમાણુઓની હાજરીને કારણે બંધકોણમાં વિચલન જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
$2,3-$ડાયબ્રોમો$-3-$મિથાઈલપેન્ટેનનો નમૂનો ઝિંક ડસ્ટ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. મળતી નીપજને અલગ કરી તેને લાલ ફોસ્ફરસની હાજરીમાં $HI$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. પ્રક્રિયામાં બનતી અંતિમ કાર્બનિક નીપજનું બંધારણ દર્શાવો.
A
$CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
B
$CH_3-CH=C(CH_3)-CH_2-CH_3$
C
$CH_3-CH(I)-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
D
$CH_3-CH_2-C(I)(CH_3)-CH_2-CH_3$
Solution
(A) પગલું $1$: $2,3-$ડાયબ્રોમો$-3-$મિથાઈલપેન્ટેનનું ઝિંક ડસ્ટ $(Zn)$ સાથે વિ-હેલોજનીકરણ થવાથી $ZnBr_2$ દૂર થાય છે અને આલ્કીન બને છે.
$CH_3-CH(Br)-C(Br)(CH_3)-CH_2-CH_3 + Zn \to CH_3-CH=C(CH_3)-CH_2-CH_3 + ZnBr_2$.
પગલું $2$: મળેલ આલ્કીન ($3-$મિથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈન) ને લાલ ફોસ્ફરસ $(Red \ P)$ ની હાજરીમાં $HI$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. લાલ ફોસ્ફરસ અને $HI$ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે,જે આલ્કીનનું રિડક્શન કરીને આલ્કેન બનાવે છે.
$CH_3-CH=C(CH_3)-CH_2-CH_3 + 2HI \xrightarrow{Red \ P} CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ ($3-$મિથાઈલપેન્ટેન).
આમ,અંતિમ નીપજ $3-$મિથાઈલપેન્ટેન છે.
$CH_3-CH(Br)-C(Br)(CH_3)-CH_2-CH_3 + Zn \to CH_3-CH=C(CH_3)-CH_2-CH_3 + ZnBr_2$.
પગલું $2$: મળેલ આલ્કીન ($3-$મિથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈન) ને લાલ ફોસ્ફરસ $(Red \ P)$ ની હાજરીમાં $HI$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. લાલ ફોસ્ફરસ અને $HI$ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે,જે આલ્કીનનું રિડક્શન કરીને આલ્કેન બનાવે છે.
$CH_3-CH=C(CH_3)-CH_2-CH_3 + 2HI \xrightarrow{Red \ P} CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ ($3-$મિથાઈલપેન્ટેન).
આમ,અંતિમ નીપજ $3-$મિથાઈલપેન્ટેન છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
ઇથિલિનમાં કયા પ્રકારનું સંકરણ જોવા મળે છે?
A
$sp$
B
$sp^2$
C
$sp^3$
D
$sp^3d$
Solution
(B) ઇથિલિન $(CH_2=CH_2)$ માં,દરેક કાર્બન પરમાણુ બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે અને એક દ્વિબંધ દ્વારા બીજા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
દરેક કાર્બન પરમાણુ ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ડોમેન્સ (બે સિંગલ બોન્ડ અને એક ડબલ બોન્ડ) થી ઘેરાયેલ છે,જે $sp^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
દરેક કાર્બન પરમાણુની આસપાસની ભૂમિતિ ત્રિકોણીય સમતલીય (trigonal planar) હોય છે.
દરેક કાર્બન પરમાણુ ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ડોમેન્સ (બે સિંગલ બોન્ડ અને એક ડબલ બોન્ડ) થી ઘેરાયેલ છે,જે $sp^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
દરેક કાર્બન પરમાણુની આસપાસની ભૂમિતિ ત્રિકોણીય સમતલીય (trigonal planar) હોય છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
Baeyer's reagent નો ઉપયોગ પ્રયોગશાળામાં શેના માટે થાય છે?
A
દ્વિબંધની ઓળખ માટે
B
ગ્લુકોઝની ઓળખ માટે
C
રિડક્શન
D
ઓક્સિડેશન
Solution
(A) Baeyer's reagent એ ઠંડા $KMnO_4$ નું આલ્કલાઇન દ્રાવણ છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અણુમાં અસંતૃપ્તતા (દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ) ની ઓળખ માટે થાય છે,કારણ કે તે $KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ દૂર કરે છે.
તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે અણુમાં અસંતૃપ્તતા (દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ) ની ઓળખ માટે થાય છે,કારણ કે તે $KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ દૂર કરે છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
કાર્બન-કાર્બન બંધ લંબાઈ શેમાં ન્યૂનતમ હોય છે?
A
ઈથેન
B
ઈથીન
C
ઈથાઈન
D
બેન્ઝીન
Solution
(C) કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચેની બંધ લંબાઈ બંધ ક્રમાંક પર આધાર રાખે છે. જેમ બંધ ક્રમાંક વધે છે, તેમ બંધ લંબાઈ ઘટે છે.
બંધ લંબાઈનો ક્રમ: $C-C > C=C > C \equiv C$ છે.
$1.$ ઈથેન $(C_2H_6)$ માં $C-C$ એકલ બંધ $(154 \ pm)$ હોય છે.
$2.$ ઈથીન $(C_2H_4)$ માં $C=C$ દ્વિબંધ $(134 \ pm)$ હોય છે.
$3.$ ઈથાઈન $(C_2H_2)$ માં $C \equiv C$ ત્રિબંધ $(120 \ pm)$ હોય છે.
તેથી, કાર્બન-કાર્બન બંધ લંબાઈ ઈથાઈનમાં ન્યૂનતમ હોય છે.
બંધ લંબાઈનો ક્રમ: $C-C > C=C > C \equiv C$ છે.
$1.$ ઈથેન $(C_2H_6)$ માં $C-C$ એકલ બંધ $(154 \ pm)$ હોય છે.
$2.$ ઈથીન $(C_2H_4)$ માં $C=C$ દ્વિબંધ $(134 \ pm)$ હોય છે.
$3.$ ઈથાઈન $(C_2H_2)$ માં $C \equiv C$ ત્રિબંધ $(120 \ pm)$ હોય છે.
તેથી, કાર્બન-કાર્બન બંધ લંબાઈ ઈથાઈનમાં ન્યૂનતમ હોય છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું આપે છે?
A
મિથેન
B
ઈથેન
C
ઈથીન
D
એસીટીલીન
Solution
(D) કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ $(CaC_2)$ ની પાણી $(H_2O)$ સાથેની પ્રક્રિયા એસીટીલીન ($C_2H_2$ અથવા $CH \equiv CH$) બનાવવાની પ્રમાણિત પ્રયોગશાળા પદ્ધતિ છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$CaC_2 + 2H_2O \to CH \equiv CH + Ca(OH)_2$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$CaC_2 + 2H_2O \to CH \equiv CH + Ca(OH)_2$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$AlCl_3$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીન $CH_3COCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું આપે છે?
A
$C_6H_5Cl$
B
$C_6H_5COCl$
C
$C_6H_5CH_3$
D
$C_6H_5COCH_3$
Solution
(D) બેન્ઝીનની નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ $(AlCl_3)$ ની હાજરીમાં એસિટાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_3COCl)$ સાથેની પ્રક્રિયાને ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટસ એસાઇલેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એસિટાઇલ ગ્રુપ $(-COCH_3)$ બેન્ઝીન રિંગ પરના હાઇડ્રોજન પરમાણુનું વિસ્થાપન કરીને એસિટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $C_6H_6 + CH_3COCl \xrightarrow{AlCl_3} C_6H_5COCH_3 + HCl$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એસિટાઇલ ગ્રુપ $(-COCH_3)$ બેન્ઝીન રિંગ પરના હાઇડ્રોજન પરમાણુનું વિસ્થાપન કરીને એસિટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $C_6H_6 + CH_3COCl \xrightarrow{AlCl_3} C_6H_5COCH_3 + HCl$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નિર્જળ $AlCl_3$ નો ઉપયોગ ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયામાં થાય છે કારણ કે તે
A
ઇલેક્ટ્રોન સમૃદ્ધ છે
B
ઈથરમાં દ્રાવ્ય છે
C
ક્લોરાઈડ અને એલ્યુમિનિયમ આયનોમાં અદ્રાવ્ય છે
D
ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતું (ઇલેક્ટ્રોન ડેફિસિયન્ટ) છે
Solution
(D) નિર્જળ $AlCl_3$ લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે કારણ કે તે ઇલેક્ટ્રોન ઉણપ ધરાવતું સંયોજન છે.
ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયામાં,તે આલ્કાઈલ હેલાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બોકેટાયન (ઇલેક્ટ્રોફાઈલ) ઉત્પન્ન કરે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3Cl + AlCl_3 \to CH_3^+ + AlCl_4^-$
ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયામાં,તે આલ્કાઈલ હેલાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બોકેટાયન (ઇલેક્ટ્રોફાઈલ) ઉત્પન્ન કરે છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3Cl + AlCl_3 \to CH_3^+ + AlCl_4^-$
0 likesView Solution
34
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી કયું સૌથી ભારે છે?
A
$25 \ g$ પારો
B
$2 \ moles$ પાણી
C
$2 \ moles$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
D
$4 \ g$ પરમાણુ ઓક્સિજન
Solution
(C) દરેક પદાર્થનું દળ ગણો:
$1$. $25 \ g$ પારો = $25 \ g$.
$2$. $2 \ moles$ પાણી $(H_2O)$: મોલર દળ = $(2 \times 1) + 16 = 18 \ g/mol$. દળ = $2 \times 18 = 36 \ g$.
$3$. $2 \ moles$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$: મોલર દળ = $12 + (2 \times 16) = 44 \ g/mol$. દળ = $2 \times 44 = 88 \ g$.
$4$. $4 \ g$ પરમાણુ ઓક્સિજન $(O)$: દળ = $4 \times 16 = 64 \ g$.
દળની સરખામણી કરતા: $88 \ g > 64 \ g > 36 \ g > 25 \ g$.
તેથી,$2 \ moles$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ સૌથી ભારે છે. સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$1$. $25 \ g$ પારો = $25 \ g$.
$2$. $2 \ moles$ પાણી $(H_2O)$: મોલર દળ = $(2 \times 1) + 16 = 18 \ g/mol$. દળ = $2 \times 18 = 36 \ g$.
$3$. $2 \ moles$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$: મોલર દળ = $12 + (2 \times 16) = 44 \ g/mol$. દળ = $2 \times 44 = 88 \ g$.
$4$. $4 \ g$ પરમાણુ ઓક્સિજન $(O)$: દળ = $4 \times 16 = 64 \ g$.
દળની સરખામણી કરતા: $88 \ g > 64 \ g > 36 \ g > 25 \ g$.
તેથી,$2 \ moles$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ સૌથી ભારે છે. સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$BaSO_4$ ની પાણીમાં ઓછી દ્રાવ્યતા માટેનું કારણ શું હોઈ શકે?
A
ઉચ્ચ લેટીસ ઉર્જા
B
વિયોજન ઉર્જા
C
ઓછી લેટીસ ઉર્જા
D
આયનિક બંધ
Solution
(A) $Ba^{2+}$ અને $SO_4^{2-}$ આયનો વચ્ચેના પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળોને કારણે $BaSO_4$ ની લેટીસ ઉર્જા ખૂબ જ ઉચ્ચ હોય છે.
દ્રાવ્યતા દરમિયાન મુક્ત થતી જલીયકરણ ઉર્જા (hydration energy) આ ઉચ્ચ લેટીસ ઉર્જાને દૂર કરવા માટે પૂરતી ન હોવાથી,$BaSO_4$ પાણીમાં ઓછી દ્રાવ્યતા દર્શાવે છે.
દ્રાવ્યતા દરમિયાન મુક્ત થતી જલીયકરણ ઉર્જા (hydration energy) આ ઉચ્ચ લેટીસ ઉર્જાને દૂર કરવા માટે પૂરતી ન હોવાથી,$BaSO_4$ પાણીમાં ઓછી દ્રાવ્યતા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
જુદા જુદા પરમાણુ ક્રમાંક (nuclear charge) પરંતુ સમાન દળ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વોને શું કહેવામાં આવે છે?
A
સમસ્થાનિકો (Isotopes)
B
સમભારીકો (Isobars)
C
સમઘટકો (Isomers)
D
સમન્યુટ્રોનિક (Isotones)
Solution
(B) જુદા જુદા તત્વોના પરમાણુઓ કે જેમના પરમાણુ ક્રમાંક અલગ હોય પરંતુ દળ ક્રમાંક સમાન હોય તેમને સમભારીકો (isobars) કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
પ્રોપીન,$CH_3-CH=CH_2$ ને ઓક્સિડેશન દ્વારા $1-\text{પ્રોપેનોલ}$ માં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. આ રૂપાંતરણ માટે નીચેનામાંથી કયો પ્રક્રિયક સમૂહ આદર્શ છે?
A
આલ્કલાઇન $KMnO_4$
B
$B_2H_6$ અને આલ્કલાઇન $H_2O_2$
C
$O_3/Zn$ ડસ્ટ
D
$OsO_4/CH_4, Cl_2$
Solution
(B) પ્રોપીનનું $1-\text{પ્રોપેનોલ}$ માં રૂપાંતરણ એ એન્ટિ-માર્કોવનીકોવ જલીયકરણ પ્રક્રિયા છે,જે હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.
પગલું $1$: હાઇડ્રોબોરેશન: $3CH_3-CH=CH_2 + \frac{1}{2}B_2H_6 \rightarrow (CH_3-CH_2-CH_2)_3B$
પગલું $2$: ઓક્સિડેશન: $(CH_3-CH_2-CH_2)_3B + 3H_2O_2 \xrightarrow{OH^-} 3CH_3-CH_2-CH_2-OH + B(OH)_3$
આમ,$B_2H_6$ અને આલ્કલાઇન $H_2O_2$ આ રૂપાંતરણ માટે આદર્શ છે.
પગલું $1$: હાઇડ્રોબોરેશન: $3CH_3-CH=CH_2 + \frac{1}{2}B_2H_6 \rightarrow (CH_3-CH_2-CH_2)_3B$
પગલું $2$: ઓક્સિડેશન: $(CH_3-CH_2-CH_2)_3B + 3H_2O_2 \xrightarrow{OH^-} 3CH_3-CH_2-CH_2-OH + B(OH)_3$
આમ,$B_2H_6$ અને આલ્કલાઇન $H_2O_2$ આ રૂપાંતરણ માટે આદર્શ છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
$C_2H_2 \mathop {}$ ${\xrightarrow{{HgSO_4, H_2SO_4}}} A$ $\xrightarrow{{[O]}} B$. $B$ શું છે?
A
એક એસિડ
B
એક આલ્ડિહાઈડ
C
એક કીટોન
D
ઈથેનોલ
Solution
(A) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $C_2H_2$ (એસીટીલીન) $HgSO_4$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં જલીયકરણ પામીને એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ બનાવે છે,જે $A$ છે.
$2$. એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ નું ઓક્સિડેશન $([O])$ કરવાથી એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ મળે છે,જે $B$ છે.
$3$. તેથી,$B$ એક એસિડ છે.
$1$. $C_2H_2$ (એસીટીલીન) $HgSO_4$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં જલીયકરણ પામીને એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ બનાવે છે,જે $A$ છે.
$2$. એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ નું ઓક્સિડેશન $([O])$ કરવાથી એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ મળે છે,જે $B$ છે.
$3$. તેથી,$B$ એક એસિડ છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
લીંબુ શા માટે ખાટું હોય છે?
A
ટાર્ટરિક એસિડ
B
ઓક્સેલિક એસિડ
C
સાઇટ્રિક એસિડ
D
હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ
Solution
(C) લીંબુના રસમાં આશરે $5\%$ થી $6\%$ સાઇટ્રિક એસિડ હોય છે.
આ એસિડ તેને ખાટો સ્વાદ આપે છે અને તેનું $pH$ મૂલ્ય આશરે $2.2$ જેટલું હોય છે.
આ એસિડ તેને ખાટો સ્વાદ આપે છે અને તેનું $pH$ મૂલ્ય આશરે $2.2$ જેટલું હોય છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryMCQAIPMT · 1991
ફેરેડોક્સિન નીચેનામાંથી કોનો બંધારણીય ઘટક છે?
A
$PS-I$
B
$PS-II$
C
હીલ પ્રક્રિયા
D
$P_{680}$
Solution
(A) ફેરેડોક્સિન એ આયર્ન-સલ્ફર પ્રોટીન છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણની ઇલેક્ટ્રોન પરિવહન શૃંખલામાં ઇલેક્ટ્રોન વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે ખાસ કરીને $PS-I$ (ફોટોસિસ્ટમ $I$) સાથે સંકળાયેલું છે.
પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન,ઇલેક્ટ્રોન $PS-I$ માંથી ફેરેડોક્સિનમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે ત્યારબાદ ફેરેડોક્સિન-$NADP^+$ રિડક્ટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન કરે છે.
તે ખાસ કરીને $PS-I$ (ફોટોસિસ્ટમ $I$) સાથે સંકળાયેલું છે.
પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન,ઇલેક્ટ્રોન $PS-I$ માંથી ફેરેડોક્સિનમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે ત્યારબાદ ફેરેડોક્સિન-$NADP^+$ રિડક્ટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન કરે છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryMCQAIPMT · 1991
અબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ ની અસર શું છે?
A
વાયુરંધ્ર બંધ થવા
B
પ્રકાંડનું વિસ્તરણ
C
પર્ણનો વિસ્તાર વધવો
D
મૂળનું વિસ્તરણ
Solution
(A) અબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ ને વનસ્પતિઓમાં તાણ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે પાણીની અછત અથવા દુષ્કાળના સમયગાળા દરમિયાન સંશ્લેષિત થાય છે.
$ABA$ બાષ્પોત્સર્જનનો દર ઘટાડવા માટે વાયુરંધ્ર (stomata) ને બંધ કરવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે,જેનાથી વનસ્પતિ પાણીનો સંગ્રહ કરી શકે છે.
તે પાણીની અછત અથવા દુષ્કાળના સમયગાળા દરમિયાન સંશ્લેષિત થાય છે.
$ABA$ બાષ્પોત્સર્જનનો દર ઘટાડવા માટે વાયુરંધ્ર (stomata) ને બંધ કરવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે,જેનાથી વનસ્પતિ પાણીનો સંગ્રહ કરી શકે છે.
0 likesView Solution
42
ChemistryMCQAIPMT · 1991
કયો જનીન પ્રકાર સાચી દ્વિ-સંકરિત (dihybrid) અવસ્થા દર્શાવે છે?
A
$tt\, rr$
B
$Tt\, rr$
C
$Tt\, Rr$
D
$TT\, Rr$
Solution
(C) દ્વિ-સંકરિત અવસ્થા એટલે એવા સજીવ કે જે બે અલગ-અલગ લક્ષણો અથવા જનીનો માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) હોય.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Tt\, Rr$ એવા સજીવને દર્શાવે છે જે $T$ (ઊંચા/વામન) જનીન અને $R$ (ગોળ/ખરબચડા) જનીન બંને માટે વિષમયુગ્મી છે.
$tt\, rr$ એ સમયુગ્મી પ્રભાવી (homozygous recessive) સજીવ છે.
$Tt\, rr$ એક લક્ષણ માટે વિષમયુગ્મી અને બીજા માટે સમયુગ્મી છે.
$TT\, Rr$ એક લક્ષણ માટે સમયુગ્મી અને બીજા માટે વિષમયુગ્મી છે.
તેથી,$Tt\, Rr$ એ દ્વિ-સંકરિત અવસ્થાનું સાચું નિરૂપણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Tt\, Rr$ એવા સજીવને દર્શાવે છે જે $T$ (ઊંચા/વામન) જનીન અને $R$ (ગોળ/ખરબચડા) જનીન બંને માટે વિષમયુગ્મી છે.
$tt\, rr$ એ સમયુગ્મી પ્રભાવી (homozygous recessive) સજીવ છે.
$Tt\, rr$ એક લક્ષણ માટે વિષમયુગ્મી અને બીજા માટે સમયુગ્મી છે.
$TT\, Rr$ એક લક્ષણ માટે સમયુગ્મી અને બીજા માટે વિષમયુગ્મી છે.
તેથી,$Tt\, Rr$ એ દ્વિ-સંકરિત અવસ્થાનું સાચું નિરૂપણ છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryMCQAIPMT · 1991
કયો જનીન પ્રકાર વાસ્તવિક દ્વિસંકરણ (dihybrid) અવસ્થા દર્શાવે છે?
A
$TTrr$
B
$TtRr$
C
$TTRr$
D
$ttrr$
Solution
(B) દ્વિસંકરણ (dihybrid) અવસ્થા એટલે એવું સજીવ જે બે અલગ-અલગ લક્ષણો કે જનીનો માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) હોય.
આપેલા વિકલ્પોમાં,જનીન પ્રકાર $TtRr$ એવા સજીવને દર્શાવે છે જે ઊંચાઈના લક્ષણ $(Tt)$ અને બીજના આકાર/રંગના લક્ષણ $(Rr)$ એમ બંને માટે વિષમયુગ્મી છે.
તેથી,$TtRr$ એ દ્વિસંકરણ જનીન પ્રકારનું સાચું નિરૂપણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,જનીન પ્રકાર $TtRr$ એવા સજીવને દર્શાવે છે જે ઊંચાઈના લક્ષણ $(Tt)$ અને બીજના આકાર/રંગના લક્ષણ $(Rr)$ એમ બંને માટે વિષમયુગ્મી છે.
તેથી,$TtRr$ એ દ્વિસંકરણ જનીન પ્રકારનું સાચું નિરૂપણ છે.
0 likesView Solution
44
ChemistryMCQAIPMT · 1991
$1 \ keV$ ફોટોનની તરંગલંબાઈ $1.24 \times 10^{-9} \ m$ છે. $1 \ MeV$ ફોટોનની આવૃત્તિ કેટલી હશે?
A
$1.24 \times 10^{15} \ Hz$
B
$2.4 \times 10^{20} \ Hz$
C
$1.24 \times 10^{18} \ Hz$
D
$2.4 \times 10^{23} \ Hz$
Solution
(B) ફોટોનની ઉર્જા $E = hf = \frac{hc}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે,$E_1 = 1 \ keV = 10^3 \ eV$ અને $E_2 = 1 \ MeV = 10^6 \ eV$.
આવૃત્તિ $f$ એ ઉર્જા $E$ ના સમપ્રમાણમાં છે $(f = E/h)$.
તેથી,$\frac{f_2}{f_1} = \frac{E_2}{E_1} = \frac{10^6 \ eV}{10^3 \ eV} = 10^3$.
પ્રથમ,$1 \ keV$ ફોટોનની આવૃત્તિ $f_1$ શોધો:
$f_1 = \frac{c}{\lambda_1} = \frac{3 \times 10^8 \ m/s}{1.24 \times 10^{-9} \ m} \approx 2.419 \times 10^{17} \ Hz$.
હવે,$1 \ MeV$ ફોટોનની આવૃત્તિ $f_2$ ની ગણતરી કરો:
$f_2 = f_1 \times 10^3 = 2.419 \times 10^{17} \times 10^3 \approx 2.4 \times 10^{20} \ Hz$.
આપેલ છે કે,$E_1 = 1 \ keV = 10^3 \ eV$ અને $E_2 = 1 \ MeV = 10^6 \ eV$.
આવૃત્તિ $f$ એ ઉર્જા $E$ ના સમપ્રમાણમાં છે $(f = E/h)$.
તેથી,$\frac{f_2}{f_1} = \frac{E_2}{E_1} = \frac{10^6 \ eV}{10^3 \ eV} = 10^3$.
પ્રથમ,$1 \ keV$ ફોટોનની આવૃત્તિ $f_1$ શોધો:
$f_1 = \frac{c}{\lambda_1} = \frac{3 \times 10^8 \ m/s}{1.24 \times 10^{-9} \ m} \approx 2.419 \times 10^{17} \ Hz$.
હવે,$1 \ MeV$ ફોટોનની આવૃત્તિ $f_2$ ની ગણતરી કરો:
$f_2 = f_1 \times 10^3 = 2.419 \times 10^{17} \times 10^3 \approx 2.4 \times 10^{20} \ Hz$.
0 likesView Solution
45
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
જો $2 \ L$ $CO_2$ નું દબાણ અને નિરપેક્ષ તાપમાન બમણું કરવામાં આવે,તો $CO_2$ નું કદ ............... $L$ થશે.
A
$2$
B
$4$
C
$5$
D
$7$
Solution
(A) આદર્શ વાયુ સમીકરણ મુજબ,$\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
આપેલ છે: $V_1 = 2 \ L$,$P_2 = 2P_1$,અને $T_2 = 2T_1$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$\frac{P_1 \times 2 \ L}{T_1} = \frac{(2P_1) \times V_2}{(2T_1)}$.
$V_2$ માટે ઉકેલતા:
$V_2 = \frac{P_1 \times 2 \ L \times 2T_1}{T_1 \times 2P_1} = 2 \ L$.
આમ,કદ $2 \ L$ રહેશે.
આપેલ છે: $V_1 = 2 \ L$,$P_2 = 2P_1$,અને $T_2 = 2T_1$.
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$\frac{P_1 \times 2 \ L}{T_1} = \frac{(2P_1) \times V_2}{(2T_1)}$.
$V_2$ માટે ઉકેલતા:
$V_2 = \frac{P_1 \times 2 \ L \times 2T_1}{T_1 \times 2P_1} = 2 \ L$.
આમ,કદ $2 \ L$ રહેશે.
0 likesView Solution
46
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
$H_2, N_2, O_2$ અને $HBr$ વાયુઓ માટે $STP$ પર રૂટ મીન સ્ક્વેર ઝડપનો ક્રમ કયો છે?
A
$H_2 < N_2 < O_2 < HBr$
B
$HBr < O_2 < N_2 < H_2$
C
$H_2 < N_2 = O_2 < HBr$
D
$HBr < O_2 < H_2 < N_2$
Solution
(B) રૂટ મીન સ્ક્વેર ઝડપ $(V_{rms})$ નું સૂત્ર $V_{rms} = \sqrt{\frac{3RT}{M}}$ છે,જ્યાં $M$ એ વાયુનું મોલર દળ છે.
$V_{rms} \propto \frac{1}{\sqrt{M}}$ હોવાથી,જે વાયુનું મોલર દળ સૌથી ઓછું હોય તેની $V_{rms}$ સૌથી વધુ હોય.
મોલર દળ નીચે મુજબ છે: $M(H_2) = 2 \ g/mol$,$M(N_2) = 28 \ g/mol$,$M(O_2) = 32 \ g/mol$,અને $M(HBr) = 81 \ g/mol$.
કિંમતોની સરખામણી કરતા: $\frac{1}{\sqrt{2}} > \frac{1}{\sqrt{28}} > \frac{1}{\sqrt{32}} > \frac{1}{\sqrt{81}}$.
તેથી,$V_{rms}$ નો ક્રમ $HBr < O_2 < N_2 < H_2$ છે.
$V_{rms} \propto \frac{1}{\sqrt{M}}$ હોવાથી,જે વાયુનું મોલર દળ સૌથી ઓછું હોય તેની $V_{rms}$ સૌથી વધુ હોય.
મોલર દળ નીચે મુજબ છે: $M(H_2) = 2 \ g/mol$,$M(N_2) = 28 \ g/mol$,$M(O_2) = 32 \ g/mol$,અને $M(HBr) = 81 \ g/mol$.
કિંમતોની સરખામણી કરતા: $\frac{1}{\sqrt{2}} > \frac{1}{\sqrt{28}} > \frac{1}{\sqrt{32}} > \frac{1}{\sqrt{81}}$.
તેથી,$V_{rms}$ નો ક્રમ $HBr < O_2 < N_2 < H_2$ છે.
0 likesView Solution
47
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
કાર્બન,નાઇટ્રોજન,ઓક્સિજન અને ફ્લોરિનની દ્વિતીય આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$C > N > O > F$
B
$O > N > F > C$
C
$O > F > N > C$
D
$F > O > N > C$
Solution
(C) તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાઓ નીચે મુજબ છે: $C (2s^2 2p^2)$,$N (2s^2 2p^3)$,$O (2s^2 2p^4)$,$F (2s^2 2p^5)$.
પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોન દૂર થયા પછી,રચનાઓ આ મુજબ બને છે: $C^+ (2s^2 2p^1)$,$N^+ (2s^2 2p^2)$,$O^+ (2s^2 2p^3)$,$F^+ (2s^2 2p^4)$.
દ્વિતીય આયનીકરણ એન્થાલ્પીમાં આ કેટાયનમાંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
$O^+$ પાસે સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ $2p^3$ રચના છે,જેના કારણે તેમાંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવો સૌથી મુશ્કેલ છે.
આવર્તિત વલણ અને સ્થિરતાને અનુસરીને,દ્વિતીય આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો ક્રમ $O > F > N > C$ છે.
પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોન દૂર થયા પછી,રચનાઓ આ મુજબ બને છે: $C^+ (2s^2 2p^1)$,$N^+ (2s^2 2p^2)$,$O^+ (2s^2 2p^3)$,$F^+ (2s^2 2p^4)$.
દ્વિતીય આયનીકરણ એન્થાલ્પીમાં આ કેટાયનમાંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
$O^+$ પાસે સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ $2p^3$ રચના છે,જેના કારણે તેમાંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવો સૌથી મુશ્કેલ છે.
આવર્તિત વલણ અને સ્થિરતાને અનુસરીને,દ્વિતીય આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો ક્રમ $O > F > N > C$ છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
કયા સંકરણમાં બંધકોણ સૌથી વધુ હોય છે?
A
$sp^3$
B
$sp^2$
C
$sp$
D
$sp^3d$
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ ($sp$ સંકરણ) છે.
કોષ્ટકમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$sp$ સંકરણ રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે અને તેનો બંધકોણ $180^\circ$ છે,જે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ છે.
| સંકરણનો પ્રકાર | બંધકોણ |
|---|---|
| $sp^3$ | $109.5^\circ$ |
| $sp^2$ | $120^\circ$ |
| $sp^3d$ | $90^\circ$ અને $120^\circ$ |
| $sp$ | $180^\circ$ |
કોષ્ટકમાં દર્શાવ્યા મુજબ,$sp$ સંકરણ રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે અને તેનો બંધકોણ $180^\circ$ છે,જે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryMCQAIPMT · 1991
$p-n$ જંકશનમાં ડેપ્લેશન લેયર (અવક્ષય સ્તર) શેના કારણે રચાય છે?
A
હોલ્સનું ડ્રિફ્ટ
B
ચાર્જ કેરિયર્સનું ડિફ્યુઝન (પ્રસરણ)
C
અશુદ્ધિ આયનોનું સ્થળાંતર
D
ઇલેક્ટ્રોનનું ડ્રિફ્ટ
Solution
(B) જ્યારે $p-n$ જંકશન રચાય છે,ત્યારે ચાર્જ કેરિયર્સ ($p$-વિસ્તારમાં હોલ્સ અને $n$-વિસ્તારમાં ઇલેક્ટ્રોન) ના સાંદ્રતા તફાવતને કારણે તેઓ જંકશનની આરપાર ડિફ્યુઝ થાય છે.
જેમ ઇલેક્ટ્રોન $n$-બાજુથી $p$-બાજુ તરફ અને હોલ્સ $p$-બાજુથી $n$-બાજુ તરફ ડિફ્યુઝ થાય છે,તેમ તેઓ જંકશનની નજીક પુનઃસંયોજન (recombination) પામે છે.
આ પુનઃસંયોજનને કારણે અચલ આયનીકૃત અશુદ્ધિ પરમાણુઓ ($p$-બાજુ પર ઋણ આયનો અને $n$-બાજુ પર ધન આયનો) બાકી રહે છે.
આ અચલ આયનો એક વિદ્યુતક્ષેત્ર બનાવે છે જે વધુ ડિફ્યુઝનનો વિરોધ કરે છે,જેના પરિણામે એક એવો વિસ્તાર રચાય છે જેમાં મુક્ત ચાર્જ કેરિયર્સ હોતા નથી,જેને ડેપ્લેશન લેયર કહેવામાં આવે છે.
જેમ ઇલેક્ટ્રોન $n$-બાજુથી $p$-બાજુ તરફ અને હોલ્સ $p$-બાજુથી $n$-બાજુ તરફ ડિફ્યુઝ થાય છે,તેમ તેઓ જંકશનની નજીક પુનઃસંયોજન (recombination) પામે છે.
આ પુનઃસંયોજનને કારણે અચલ આયનીકૃત અશુદ્ધિ પરમાણુઓ ($p$-બાજુ પર ઋણ આયનો અને $n$-બાજુ પર ધન આયનો) બાકી રહે છે.
આ અચલ આયનો એક વિદ્યુતક્ષેત્ર બનાવે છે જે વધુ ડિફ્યુઝનનો વિરોધ કરે છે,જેના પરિણામે એક એવો વિસ્તાર રચાય છે જેમાં મુક્ત ચાર્જ કેરિયર્સ હોતા નથી,જેને ડેપ્લેશન લેયર કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryMCQAIPMT · 1991
$p-n$ જંકશનમાં ડેપ્લેશન લેયર (અવક્ષય સ્તર) શેના કારણે રચાય છે?
A
હોલ્સનું ડ્રિફ્ટ
B
ચાર્જ કેરિયર્સનું ડિફ્યુઝન
C
અશુદ્ધિ આયનોનું સ્થળાંતર
D
ઇલેક્ટ્રોનનું ડ્રિફ્ટ
Solution
(B) જ્યારે $p-n$ જંકશન રચાય છે,ત્યારે જંકશનની બંને બાજુએ ચાર્જ કેરિયર્સની સાંદ્રતામાં તફાવત હોય છે. હોલ્સ $p$-બાજુથી $n$-બાજુ તરફ અને ઇલેક્ટ્રોન $n$-બાજુથી $p$-બાજુ તરફ ડિફ્યુઝ થાય છે. જેમ જેમ આ ચાર્જ કેરિયર્સ જંકશન ઓળંગે છે,તેમ તેમ તેઓ જંકશનની સપાટી પાસે પુનઃસંયોજન (recombination) પામે છે. આ પુનઃસંયોજનને કારણે ત્યાં અચલ આયનીકૃત અશુદ્ધિ પરમાણુઓ ($p$-બાજુ પર ઋણ આયનો અને $n$-બાજુ પર ધન આયનો) બાકી રહે છે. આ વિસ્તાર,જેમાં મુક્ત ચાર્જ કેરિયર્સનો અભાવ હોય છે,તેને ડેપ્લેશન લેયર કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
કોપર $({_{29}}Cu)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના શું છે?
A
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^9, 4s^2$
B
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^{10}, 4s^1$
C
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6, 4s^2 4p^6$
D
$1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^{10}$
Solution
(B) કોપરનો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^9 4s^2$ છે.
પરંતુ,સંપૂર્ણ ભરાયેલી $3d$ કક્ષક $(3d^{10})$ એ અપૂર્ણ ભરાયેલી કક્ષક કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,વધુ સ્થિરતા પ્રાપ્ત કરવા માટે $4s$ કક્ષકનો એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાં જાય છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ બને છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^9 4s^2$ છે.
પરંતુ,સંપૂર્ણ ભરાયેલી $3d$ કક્ષક $(3d^{10})$ એ અપૂર્ણ ભરાયેલી કક્ષક કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,વધુ સ્થિરતા પ્રાપ્ત કરવા માટે $4s$ કક્ષકનો એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાં જાય છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ બને છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
નાઈટ્રોજનનો નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઈડ $HNO_3$ નો એનહાઈડ્રાઈડ છે?
A
$NO$
B
$N_2O_3$
C
$N_2O_4$
D
$N_2O_5$
Solution
(D) એસિડનો એનહાઈડ્રાઈડ એસિડમાંથી પાણીના અણુઓને દૂર કરીને બનાવવામાં આવે છે.
નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ માટે,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2HNO_3 \rightarrow N_2O_5 + H_2O$
આમ,$N_2O_5$ એ $HNO_3$ નો એનહાઈડ્રાઈડ છે.
નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ માટે,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2HNO_3 \rightarrow N_2O_5 + H_2O$
આમ,$N_2O_5$ એ $HNO_3$ નો એનહાઈડ્રાઈડ છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
શુદ્ધ $N_2$ વાયુ શેમાંથી મેળવવામાં આવે છે?
A
$NH_3 + NaNO_2$
B
$NH_4Cl + NaNO_2$
C
$N_2O + Cu$
D
$(NH_4)_2Cr_2O_7$
Solution
(B) એમોનિયમ નાઈટ્રાઈટ $(NH_4NO_2)$ ના ઉષ્મીય વિઘટનથી શુદ્ધ $N_2$ વાયુ મળે છે.
$NH_4Cl_{(aq)} + NaNO_{2(aq)} \to NH_4NO_{2(aq)} + NaCl_{(aq)}$
$NH_4NO_{2(aq)} \xrightarrow{\Delta} N_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$
નોંધ: જોકે $(NH_4)_2Cr_2O_7$ પણ $N_2$ ઉત્પન્ન કરે છે,પરંતુ $NH_4Cl$ અને $NaNO_2$ સાથેની પ્રક્રિયા એ શુદ્ધ $N_2$ તૈયાર કરવાની પ્રમાણભૂત પ્રયોગશાળા પદ્ધતિ છે.
$NH_4Cl_{(aq)} + NaNO_{2(aq)} \to NH_4NO_{2(aq)} + NaCl_{(aq)}$
$NH_4NO_{2(aq)} \xrightarrow{\Delta} N_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$
નોંધ: જોકે $(NH_4)_2Cr_2O_7$ પણ $N_2$ ઉત્પન્ન કરે છે,પરંતુ $NH_4Cl$ અને $NaNO_2$ સાથેની પ્રક્રિયા એ શુદ્ધ $N_2$ તૈયાર કરવાની પ્રમાણભૂત પ્રયોગશાળા પદ્ધતિ છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ શેરડીની ખાંડનું ઓક્સિડેશન કરીને શું બનાવે છે?
A
$CO_2$ અને $H_2O$
B
$CO$ અને $H_2O$
C
$CO, CO_2$ અને $H_2O$
D
ઓક્સાલિક એસિડ અને પાણી
Solution
(D) સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તે શેરડીની ખાંડ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું ઓક્સિડેશન કરીને ઓક્સાલિક એસિડ $((COOH)_2)$ અને પાણી બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયાનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$C_{12}H_{22}O_{11} + 18HNO_3 \rightarrow 6(COOH)_2 + 9NO_2 + 9H_2O$
સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તે શેરડીની ખાંડ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું ઓક્સિડેશન કરીને ઓક્સાલિક એસિડ $((COOH)_2)$ અને પાણી બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયાનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$C_{12}H_{22}O_{11} + 18HNO_3 \rightarrow 6(COOH)_2 + 9NO_2 + 9H_2O$
0 likesView Solution
55
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
$PH_4I + NaOH$ શું બનાવે છે?
A
$PH_3$
B
$NH_3$
C
$P_4O_6$
D
$P_4O_{10}$
Solution
(A) ફોસ્ફોનિયમ આયોડાઇડ $(PH_4I)$ અને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ બેઝ-એસિડ પ્રક્રિયા છે જે ફોસ્ફિન ગેસ $(PH_3)$,પાણી $(H_2O)$ અને સોડિયમ આયોડાઇડ $(NaI)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$PH_4I + NaOH \rightarrow PH_3 + H_2O + NaI$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$PH_4I + NaOH \rightarrow PH_3 + H_2O + NaI$
0 likesView Solution
56
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
$P_2O_5$ ને પાણી સાથે ગરમ કરતા શું મળે છે?
A
હાયપોફોસ્ફરસ એસિડ
B
ઓર્થોફોસ્ફરસ એસિડ
C
હાયપોફોસ્ફોરિક એસિડ
D
ઓર્થોફોસ્ફોરિક એસિડ
Solution
(D) $P_2O_5$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓર્થોફોસ્ફોરિક એસિડ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $P_2O_5 + 3H_2O \to 2H_3PO_4$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $P_2O_5 + 3H_2O \to 2H_3PO_4$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
$PCl_3$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું બનાવે છે?
A
$PH_3$
B
$H_3PO_3$ અને $HCl$
C
$POCl_3$
D
$H_3PO_4$
Solution
(B) ફોસ્ફરસ ટ્રાયક્લોરાઈડ $(PCl_3)$ ની પાણી સાથેની જળવિભાજન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$PCl_3 + 3H_2O \to H_3PO_3 + 3HCl$
આમ,$PCl_3$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_3)$ અને હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ $(HCl)$ બનાવે છે.
$PCl_3 + 3H_2O \to H_3PO_3 + 3HCl$
આમ,$PCl_3$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_3)$ અને હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ $(HCl)$ બનાવે છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
$Oleum$ એટલે શું?
A
એરંડાનું તેલ
B
ઓઈલ ઓફ વિટ્રિઓલ
C
ધુમાયમાન $H_2SO_4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(C) $Oleum$ ને ધુમાયમાન $H_2SO_4$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે $H_2SO_4$ માં $SO_3$ ઓગાળીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $H_2S_2O_7$ છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
મોલારિટીને કેવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે?
A
$Gram/litre$
B
$Moles/litre$
C
$Litre/mole$
D
$Moles/1000 \ g$
Solution
(B) મોલારિટી એટલે દ્રાવણના એક લિટરમાં ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
મોલારિટી = $\frac{\text{દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લિટર)}}$
તેથી,મોલારિટીનો એકમ $moles/litre$ છે.
મોલારિટી તાપમાન પર આધાર રાખે છે,જ્યારે મોલાલિટી તાપમાન પર આધાર રાખતી નથી.
મોલારિટી = $\frac{\text{દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લિટર)}}$
તેથી,મોલારિટીનો એકમ $moles/litre$ છે.
મોલારિટી તાપમાન પર આધાર રાખે છે,જ્યારે મોલાલિટી તાપમાન પર આધાર રાખતી નથી.
0 likesView Solution
60
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
જ્યારે $7.1 \ g$ $Na_2SO_4$ (આણ્વીય દળ $142$) ને $100 \ mL$ $H_2O$ માં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે દ્રાવણની મોલારિટી $.........$ $M$ થાય છે.
A
$2.0$
B
$1.0$
C
$0.5$
D
$0.05$
Solution
(C) મોલારિટી $(M)$ ની ગણતરી નીચેના સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $M = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ (g)} \times 1000}{\text{આણ્વીય દળ} \times \text{દ્રાવણનું કદ (mL)}}$.
આપેલ છે: $Na_2SO_4$ નું દળ $= 7.1 \ g$,આણ્વીય દળ $= 142 \ g/mol$,કદ $= 100 \ mL$.
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{7.1 \times 1000}{142 \times 100} = \frac{7100}{14200} = 0.5 \ M$.
આપેલ છે: $Na_2SO_4$ નું દળ $= 7.1 \ g$,આણ્વીય દળ $= 142 \ g/mol$,કદ $= 100 \ mL$.
કિંમતો મૂકતા: $M = \frac{7.1 \times 1000}{142 \times 100} = \frac{7100}{14200} = 0.5 \ M$.
0 likesView Solution
61
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો એ નીચેનામાંથી કોના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે?
A
દ્રાવ્યના અણુઓ અને દ્રાવકના અણુઓ
B
દ્રાવ્યના અણુઓ અને દ્રાવણમાં રહેલા કુલ અણુઓ
C
દ્રાવકના અણુઓ અને દ્રાવણમાં રહેલા કુલ અણુઓ
D
દ્રાવકના અણુઓ અને દ્રાવ્યના આયનોની કુલ સંખ્યા
Solution
(B) બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે,જે દ્રાવ્યના મોલ અને દ્રાવણના કુલ મોલનો ગુણોત્તર છે.
0 likesView Solution
62
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
જે દ્રાવણમાં રક્તકણો તેમનો સામાન્ય આકાર જાળવી રાખે છે તે રક્તના સંદર્ભમાં કેવું હોય છે?
A
આઈસોટોનિક (Isotonic)
B
આઈસો-ઓસ્મોટિક (Iso-osmotic)
C
હાયપરટોનિક (Hypertonic)
D
ઈક્વિનોર્મલ (Equinormal)
Solution
(A) $Isotonic$ દ્રાવણ એ છે જેમાં અભિસરણ દબાણ $(osmotic pressure)$ રક્ત પ્લાઝ્મા જેટલું જ હોય છે.
આવા દ્રાવણમાં,કોષની બહાર પાણીની સાંદ્રતા કોષની અંદરની પાણીની સાંદ્રતા જેટલી જ હોય છે.
પરિણામે,કોષ પટલની આરપાર પાણીનું કોઈ ચોખ્ખું સ્થળાંતર થતું નથી,જેનાથી રક્તકણો તેમનો સામાન્ય આકાર જાળવી રાખે છે.
આવા દ્રાવણમાં,કોષની બહાર પાણીની સાંદ્રતા કોષની અંદરની પાણીની સાંદ્રતા જેટલી જ હોય છે.
પરિણામે,કોષ પટલની આરપાર પાણીનું કોઈ ચોખ્ખું સ્થળાંતર થતું નથી,જેનાથી રક્તકણો તેમનો સામાન્ય આકાર જાળવી રાખે છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
કોનું અભિસરણ દબાણ (osmotic pressure) સૌથી વધુ છે?
A
$M/10$ $HCl$
B
$M/10$ યુરિયા
C
$M/10$ $BaCl_2$
D
$M/10$ ગ્લુકોઝ
Solution
(C) અભિસરણ દબાણ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે. સૂત્ર $\pi = iCRT$ છે,જ્યાં $i$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ છે.
$M/10$ $HCl$ માટે,$i = 2$ $(H^+ + Cl^-)$.
$M/10$ યુરિયા માટે,$i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય).
$M/10$ $BaCl_2$ માટે,$i = 3$ $(Ba^{2+} + 2Cl^-)$.
$M/10$ ગ્લુકોઝ માટે,$i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય).
$M/10$ $BaCl_2$ નો વોન્ટ હોફ અવયવ $(i = 3)$ સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ કણો આપે છે અને તેથી તેનું અભિસરણ દબાણ સૌથી વધુ છે.
$M/10$ $HCl$ માટે,$i = 2$ $(H^+ + Cl^-)$.
$M/10$ યુરિયા માટે,$i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય).
$M/10$ $BaCl_2$ માટે,$i = 3$ $(Ba^{2+} + 2Cl^-)$.
$M/10$ ગ્લુકોઝ માટે,$i = 1$ (અવિદ્યુતવિભાજ્ય).
$M/10$ $BaCl_2$ નો વોન્ટ હોફ અવયવ $(i = 3)$ સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ કણો આપે છે અને તેથી તેનું અભિસરણ દબાણ સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
64
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
મોટાભાગના સ્ફટિકો સારી ક્લીવેજ (વિભાજન) દર્શાવે છે કારણ કે તેમના પરમાણુઓ,આયનો અથવા અણુઓ
A
એકબીજા સાથે નબળા રીતે જોડાયેલા હોય છે
B
એકબીજા સાથે મજબૂત રીતે જોડાયેલા હોય છે
C
ગોળાકાર રીતે સપ્રમાણ હોય છે
D
સમતલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે
Solution
(D) $ (d) $ સ્ફટિકો સારી ક્લીવેજ દર્શાવે છે કારણ કે તેમના ઘટક કણો સમતલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે. ક્લીવેજ એ સ્ફટિકનો નબળાઈના ચોક્કસ સમતલો પર તૂટવાનો ગુણધર્મ છે.
0 likesView Solution
65
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
સિન્નાબાર એ કોની કાચી ધાતુ છે?
A
$Hg$
B
$Cu$
C
$Pb$
D
$Zn$
Solution
(A) સિન્નાબાર એ મર્ક્યુરી (પારો) ની સૌથી સામાન્ય અને મુખ્ય કાચી ધાતુ છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $HgS$ છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $HgS$ છે.
0 likesView Solution
66
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
સંક્રાંતિ તત્વોની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના કઈ છે?
A
$(n - 1)d^{1 - 5}$
B
$(n - 1)d^{1 - 10}ns^1$
C
$(n - 1)d^{1 - 10}ns^{1 - 2}$
D
$ns^2(n - 1)d^{10}$
Solution
(C) સામાન્ય રીતે,$d$-બ્લોક તત્વોને સંક્રાંતિ તત્વો કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં અંદરની તરફ અપૂર્ણ રીતે ભરાયેલી $d$-ઉપકોષ હોય છે.
આમ,તેમની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $(n - 1)d^{1 - 10}ns^{1 - 2}$ છે.
આમ,તેમની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $(n - 1)d^{1 - 10}ns^{1 - 2}$ છે.
1 likesView Solution
67
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી કઈ સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનીય રચના ક્રોમિયમ તત્વ [$Cr$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $= 24$] ની બાહ્યતમ કક્ષા દર્શાવે છે?
A
$3d^5 4s^1$
B
$3d^6 4s^0$
C
$3d^4 4s^2$
D
$3d^3 4s^2$
Solution
(A) $Cr$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે.
અપેક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^4 4s^2$ છે.
જોકે,વાસ્તવિક ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
આ રચના $d$-કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનના સપ્રમાણ વિતરણ અને અર્ધ-પૂર્ણ $d$-પેટાકોષ સાથે સંકળાયેલી ઉચ્ચ વિનિમય ઉર્જાને કારણે વધુ સ્થાયી છે.
અપેક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^4 4s^2$ છે.
જોકે,વાસ્તવિક ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
આ રચના $d$-કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનના સપ્રમાણ વિતરણ અને અર્ધ-પૂર્ણ $d$-પેટાકોષ સાથે સંકળાયેલી ઉચ્ચ વિનિમય ઉર્જાને કારણે વધુ સ્થાયી છે.
0 likesView Solution
68
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
જ્યારે ક્લોરલને $NaOH$ સાથે ઉકાળવામાં આવે ત્યારે નીચેનામાંથી શું મળે છે?
A
$CH_3Cl$
B
$CHCl_3$
C
$CCl_4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) જ્યારે ક્લોરલ $(CCl_3CHO)$ ને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ ના જલીય દ્રાવણ સાથે ઉકાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા દ્વારા ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અને સોડિયમ ફોર્મેટ $(HCOONa)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $CCl_3CHO + NaOH \xrightarrow{\text{Boil}} CHCl_3 + HCOONa$.
રાસાયણિક સમીકરણ: $CCl_3CHO + NaOH \xrightarrow{\text{Boil}} CHCl_3 + HCOONa$.
0 likesView Solution
69
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી કયું ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી?
A
મિથાઈલ ગ્રુપ
B
મેગ્નેશિયમ
C
હેલોજન
D
$ -COOH$ ગ્રુપ
Solution
(A) ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકો $(RMgX)$ પ્રબળ ન્યુક્લિયોફાઈલ અને પ્રબળ બેઝ છે. તેઓ $ -COOH$ ગ્રુપમાં રહેલા એસિડિક પ્રોટોન સાથે સરળતાથી પ્રક્રિયા કરીને આલ્કેન અને કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર બનાવે છે. જોકે,સાદો મિથાઈલ ગ્રુપ $( -CH_3)$,મેગ્નેશિયમ પરમાણુ અથવા હેલોજન પરમાણુમાં એવા એસિડિક પ્રોટોન કે ઇલેક્ટ્રોફિલિક કેન્દ્રો હોતા નથી જે ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક સાથે લાક્ષણિક પ્રક્રિયા આપે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,મિથાઈલ ગ્રુપ $( -CH_3)$ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક પ્રત્યે નિષ્ક્રિય છે.
0 likesView Solution
70
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$R - X + NaOH \xrightarrow{} ROH + NaX$
ઉપરની પ્રક્રિયાને નીચેનામાંથી કયા પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
ઉપરની પ્રક્રિયાને નીચેનામાંથી કયા પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
A
ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન (કેન્દ્રાનુરાગી વિસ્થાપન)
B
ઇલેક્ટ્રોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન (ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન)
C
રિડક્શન (રિડક્શન)
D
ઓક્સિડેશન (ઓક્સિડેશન)
Solution
(A) આપેલ પ્રક્રિયામાં,હાઇડ્રોક્સાઇડ આયન $(OH^-)$ ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે વર્તે છે.
તે હેલોજન $(X)$ સાથે જોડાયેલા ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે અને હેલાઇડ આયન $(X^-)$ ને દૂર કરે છે.
આથી,આ પ્રક્રિયાને ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
તે હેલોજન $(X)$ સાથે જોડાયેલા ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે અને હેલાઇડ આયન $(X^-)$ ને દૂર કરે છે.
આથી,આ પ્રક્રિયાને ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
71
ChemistryDifficultMCQAIPMT · 1991
ગ્લિસરોલ $P_4 + I_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું બનાવે છે?
A
આલ્ડિહાઇડ
B
એલાઈલ આયોડાઈડ
C
એલાઈલ આલ્કોહોલ
D
એસીટીલીન
Solution
(B) ગ્લિસરોલ $P_4 + I_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે (જે સ્થળ પર $PI_3$ ઉત્પન્ન કરે છે) અને શરૂઆતમાં $1,2,3-triiodopropane$ બનાવે છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજન પાસપાસેના કાર્બન પર આયોડિન પરમાણુઓની હાજરીને કારણે અસ્થિર છે અને $I_2$ દૂર થઈને એલાઈલ આયોડાઈડ $(CH_2=CH-CH_2I)$ બનાવે છે.
$CH_2OH-CHOH-CH_2OH$ $\xrightarrow{P_4/I_2} [CH_2I-CHI-CH_2I]$ $\xrightarrow{-I_2} CH_2=CH-CH_2I$
આ મધ્યવર્તી સંયોજન પાસપાસેના કાર્બન પર આયોડિન પરમાણુઓની હાજરીને કારણે અસ્થિર છે અને $I_2$ દૂર થઈને એલાઈલ આયોડાઈડ $(CH_2=CH-CH_2I)$ બનાવે છે.
$CH_2OH-CHOH-CH_2OH$ $\xrightarrow{P_4/I_2} [CH_2I-CHI-CH_2I]$ $\xrightarrow{-I_2} CH_2=CH-CH_2I$
0 likesView Solution
72
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
કોલ્બે-શ્મિટ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ શેના સંશ્લેષણ માટે થાય છે?
A
સેલિસિલિક એસિડ
B
સેલિસિલલ્ડિહાઈડ
C
ફિનોલ
D
હાઈડ્રોકાર્બન
Solution
(A) કોલ્બે-શ્મિટ પ્રક્રિયા એ ફિનોલ્સનું બેઝ-પ્રોમોટેડ કાર્બોક્સિલેશન છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સોડિયમ ફિનોક્સાઈડને દબાણ હેઠળ કાર્બન ડાયોક્સાઈડ $(CO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારબાદ એસિડિફિકેશન દ્વારા અંતિમ ઉત્પાદન તરીકે સેલિસિલિક એસિડ મળે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સોડિયમ ફિનોક્સાઈડને દબાણ હેઠળ કાર્બન ડાયોક્સાઈડ $(CO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારબાદ એસિડિફિકેશન દ્વારા અંતિમ ઉત્પાદન તરીકે સેલિસિલિક એસિડ મળે છે.
0 likesView Solution
73
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
મિથેનોલ અને ઇથેનોલ પાણીમાં મિશ્રિત થાય છે,તેનું કારણ શું છે?
A
સહસંયોજક લાક્ષણિકતા
B
હાઇડ્રોજન બંધ
C
ઓક્સિજન બંધ લાક્ષણિકતા
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) . મિથેનોલ $(CH_3OH)$ અને ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ જેવા નીચલા આલ્કોહોલની પાણીમાં દ્રાવ્યતા પાણીના અણુઓ સાથે આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની તેમની ક્ષમતાને કારણે છે.
આલ્કોહોલ જૂથનો ઓક્સિજન પરમાણુ આંશિક ઋણ વીજભાર $(\delta-)$ અને હાઇડ્રોજન પરમાણુ આંશિક ધન વીજભાર $(\delta+)$ ધરાવે છે,જે તેમને હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા પાણીના અણુઓ સાથે આંતરક્રિયા કરવાની મંજૂરી આપે છે: $R-O^{\delta-}-H^{\delta+} \dots O^{\delta-}(H)-H^{\delta+}$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
આલ્કોહોલ જૂથનો ઓક્સિજન પરમાણુ આંશિક ઋણ વીજભાર $(\delta-)$ અને હાઇડ્રોજન પરમાણુ આંશિક ધન વીજભાર $(\delta+)$ ધરાવે છે,જે તેમને હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા પાણીના અણુઓ સાથે આંતરક્રિયા કરવાની મંજૂરી આપે છે: $R-O^{\delta-}-H^{\delta+} \dots O^{\delta-}(H)-H^{\delta+}$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
0 likesView Solution
74
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેની પ્રક્રિયામાં,નીપજ $P$ શું છે? $RCOCl \xrightarrow{H_2, Pd-BaSO_4} P$
A
$RCH_2OH$
B
$RCOOH$
C
$RCHO$
D
$RCH_3$
Solution
(C) $Pd-BaSO_4$ ની હાજરીમાં એસિડ ક્લોરાઇડની $H_2$ સાથેની પ્રક્રિયાને રોઝનમંડ રિડક્શન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા એસિડ ક્લોરાઇડ સમૂહ $(-COCl)$ નું આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ માં રિડક્શન કરે છે.
તેથી,નીપજ $P$ એ $RCHO$ છે.
આ પ્રક્રિયા એસિડ ક્લોરાઇડ સમૂહ $(-COCl)$ નું આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ માં રિડક્શન કરે છે.
તેથી,નીપજ $P$ એ $RCHO$ છે.
0 likesView Solution
75
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ કોની સાથે પ્રક્રિયા કરે છે?
A
માત્ર ઇલેક્ટ્રોફાઇલ્સ
B
માત્ર ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ
C
માત્ર મુક્ત મુલકો (Free radicals)
D
ઇલેક્ટ્રોફાઇલ્સ અને ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ બંને
Solution
(D) એસીટાલ્ડિહાઈડમાં કાર્બોનિલ સમૂહ $(C=O)$ હોય છે.
કાર્બન અને ઓક્સિજન વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાના તફાવતને કારણે,કાર્બોનિલ કાર્બન ઇલેક્ટ્રોફિલિક હોય છે,જે તેને ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ દ્વારા હુમલા માટે સંવેદનશીલ બનાવે છે (ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયાઓ).
વધુમાં,ઓક્સિજન પરમાણુ પાસે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે જે ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કામ કરી શકે છે,અને આલ્ફા-હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોફાઇલ્સ સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે (દા.ત.,આલ્ડોલ કન્ડેન્સેશન અથવા હેલોજનેશનમાં).
તેથી,એસીટાલ્ડિહાઈડ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ્સ અને ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે.
કાર્બન અને ઓક્સિજન વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાના તફાવતને કારણે,કાર્બોનિલ કાર્બન ઇલેક્ટ્રોફિલિક હોય છે,જે તેને ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ દ્વારા હુમલા માટે સંવેદનશીલ બનાવે છે (ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયાઓ).
વધુમાં,ઓક્સિજન પરમાણુ પાસે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે જે ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કામ કરી શકે છે,અને આલ્ફા-હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોફાઇલ્સ સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે (દા.ત.,આલ્ડોલ કન્ડેન્સેશન અથવા હેલોજનેશનમાં).
તેથી,એસીટાલ્ડિહાઈડ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ્સ અને ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે.
0 likesView Solution
76
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
નીચેનામાંથી સૌથી નિર્બળ એસિડ કયો છે?
A
$CH_3COOH$
B
$Cl_2CHCOOH$
C
$ClCH_2COOH$
D
$Cl_3CCOOH$
Solution
(A) કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિકતા આલ્ફા-કાર્બન સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપકોની પ્રેરક અસર (inductive effect) દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે.
$Cl$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $-I$ અસર દ્વારા કાર્બોક્સિલેટ આયનને સ્થિર કરીને એસિડિકતામાં વધારો કરે છે.
જેમ ક્લોરિન પરમાણુઓની સંખ્યા વધે છે,તેમ $-I$ અસર વધે છે,જેનાથી એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ: $CH_3COOH < ClCH_2COOH < Cl_2CHCOOH < Cl_3CCOOH$ છે.
તેથી,$CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.
$Cl$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $-I$ અસર દ્વારા કાર્બોક્સિલેટ આયનને સ્થિર કરીને એસિડિકતામાં વધારો કરે છે.
જેમ ક્લોરિન પરમાણુઓની સંખ્યા વધે છે,તેમ $-I$ અસર વધે છે,જેનાથી એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ: $CH_3COOH < ClCH_2COOH < Cl_2CHCOOH < Cl_3CCOOH$ છે.
તેથી,$CH_3COOH$ સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.
0 likesView Solution
77
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
$CH_2=CH_2$ એ એક ... છે.
A
મોનોમર
B
પોલિમર
C
આઈસોમર
D
ઈક્વિમર
Solution
(A) $CH_2=CH_2$ (ઈથિલીન) એ એક મોનોમર છે.
ઈથિલીનના મોટી સંખ્યામાં મોનોમેરિક એકમો પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા જોડાઈને પોલિઈથિલીન નામનો પોલિમર બનાવે છે,જે પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $n(CH_2=CH_2) \rightarrow -[CH_2-CH_2]_n-$.
ઈથિલીનના મોટી સંખ્યામાં મોનોમેરિક એકમો પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા જોડાઈને પોલિઈથિલીન નામનો પોલિમર બનાવે છે,જે પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $n(CH_2=CH_2) \rightarrow -[CH_2-CH_2]_n-$.
0 likesView Solution
78
ChemistryMediumMCQAIPMT · 1991
કુદરતી રબરમાં પોલિમર શૃંખલામાં $X$ ના અનેક હજાર એકમો જોડાયેલા હોય છે. $X$ શું છે?
A
નિયોપ્રીન
B
આઈસોપ્રીન
C
ક્લોરોપ્રીન
D
સ્ટાયરીન
Solution
(B) કુદરતી રબર એ આઈસોપ્રીન ($2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) નો રેખીય પોલિમર છે.
તેનો મોનોમર એકમ $X$ આઈસોપ્રીન છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CH_2=C(CH_3)-CH=CH_2$ છે.
તેનો મોનોમર એકમ $X$ આઈસોપ્રીન છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CH_2=C(CH_3)-CH=CH_2$ છે.
0 likesView Solution
79
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
સ્ટાર્ચના સંપૂર્ણ જળવિભાજનથી,આપણને અંતે શું મળે છે?
A
ગ્લુકોઝ
B
ફ્રુક્ટોઝ
C
ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ
D
સુક્રોઝ
Solution
(A) સ્ટાર્ચ એ એક પોલિસેકેરાઇડ છે,જે $D$-ગ્લુકોઝ એકમોનો પોલિમર છે.
સંપૂર્ણ જળવિભાજન પર,સ્ટાર્ચમાં રહેલા ગ્લાયકોસિડિક બંધો તૂટી જાય છે,જેના પરિણામે માત્ર $D$-ગ્લુકોઝના અણુઓ મળે છે.
સંપૂર્ણ જળવિભાજન પર,સ્ટાર્ચમાં રહેલા ગ્લાયકોસિડિક બંધો તૂટી જાય છે,જેના પરિણામે માત્ર $D$-ગ્લુકોઝના અણુઓ મળે છે.
0 likesView Solution
80
ChemistryEasyMCQAIPMT · 1991
ઇન્સ્યુલિન એ છે
A
એક એમિનો એસિડ
B
પ્રોટીન
C
એક કાર્બોહાઇડ્રેટ
D
એક લિપિડ
Solution
(B) ઇન્સ્યુલિન એ એક પ્રોટીન છે જે $51$ એમિનો એસિડની બે શૃંખલાઓ,$\alpha$ અને $\beta$ ધરાવે છે.
$\alpha$-શૃંખલામાં $21$ એમિનો એસિડ અને $\beta$-શૃંખલામાં $30$ એમિનો એસિડ હોય છે.
તે રુધિરમાં શર્કરાના સ્તરને નિયંત્રિત કરવા માટે સ્વાદુપિંડ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
$\alpha$-શૃંખલામાં $21$ એમિનો એસિડ અને $\beta$-શૃંખલામાં $30$ એમિનો એસિડ હોય છે.
તે રુધિરમાં શર્કરાના સ્તરને નિયંત્રિત કરવા માટે સ્વાદુપિંડ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in AIPMT 1991?
There are 82 Chemistry questions from the AIPMT 1991 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 1991 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 1991 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick AIPMT 1991 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.