Gujarati

Continuity Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Continuity and Differentiation · Continuity

598+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 598 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x, & x > 1 \\ x^2, & x < 1 \end{cases}$,તો $\lim_{x \to 1} f(x) = $
A
$x^2$
B
$x$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(D) $\lim_{x \to 1} f(x)$ શોધવા માટે,આપણે $x = 1$ આગળ ડાબી બાજુનું લક્ષ અને જમણી બાજુનું લક્ષ મેળવીએ છીએ.
ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^-} (x^2) = (1)^2 = 1$.
જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{x \to 1^+} (x) = 1$.
કારણ કે $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x) = 1$,તેથી લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે $1$ ની બરાબર છે.
2
MediumMCQ
ધારો કે વિધેય $f$ એ સમીકરણ $f(x) = \begin{cases} 3x & \text{if } 0 \le x \le 1 \\ 5 - 3x & \text{if } 1 < x \le 2 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તો:
A
$\lim_{x \to 1} f(x) = f(1)$
B
$\lim_{x \to 1} f(x) = 3$
C
$\lim_{x \to 1} f(x) = 2$
D
$\lim_{x \to 1} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(D) $x = 1$ આગળ લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ અને જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ ગણીએ છીએ.
$LHL = \lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{h \to 0} f(1 - h) = \lim_{h \to 0} 3(1 - h) = 3(1 - 0) = 3$.
$RHL = \lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{h \to 0} f(1 + h) = \lim_{h \to 0} [5 - 3(1 + h)] = 5 - 3(1 + 0) = 5 - 3 = 2$.
કારણ કે $LHL \neq RHL$ (એટલે કે $3 \neq 2$),તેથી લક્ષ $\lim_{x \to 1} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
3
EasyMCQ
જો $f(x) = |x - 2|$ હોય,તો
A
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 2^+} f(x) \ne 0$
B
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 2^-} f(x) \ne 0$
C
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 2^+} f(x) \ne \mathop {\lim }\limits_{x \to 2^-} f(x)$
D
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = |x - 2|$.
પ્રથમ,આપણે $x = 2$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ: $f(2) = |2 - 2| = 0$.
હવે,$x \to 2^-$ માટે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ શોધીએ:
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 2^-} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} f(2 - h) = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} |2 - h - 2| = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} |-h| = 0$.
હવે,$x \to 2^+$ માટે જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ શોધીએ:
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 2^+} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} f(2 + h) = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} |2 + h - 2| = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} |h| = 0$.
અહીં $\mathop {\lim }\limits_{x \to 2^-} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{x \to 2^+} f(x) = f(2) = 0$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે.
4
MediumMCQ
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} \frac{k\cos x}{\pi - 2x}, & x \neq \frac{\pi}{2} \\ 3, & x = \frac{\pi}{2} \end{cases}$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોય,તો $k = $
A
$3$
B
$6$
C
$12$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સતત હોવા માટે,$x \to \frac{\pi}{2}$ હોય ત્યારે $f(x)$ નું લક્ષ $f\left(\frac{\pi}{2}\right)$ જેટલું હોવું જોઈએ.
આપેલ છે કે $f\left(\frac{\pi}{2}\right) = 3$.
આપણે લક્ષની ગણતરી કરીએ: $\lim_{x \to \frac{\pi}{2}} \frac{k\cos x}{\pi - 2x}$.
ધારો કે $x = \frac{\pi}{2} + h$. જ્યારે $x \to \frac{\pi}{2}$,ત્યારે $h \to 0$.
આ કિંમત લક્ષમાં મૂકતા: $\lim_{h \to 0} \frac{k\cos(\frac{\pi}{2} + h)}{\pi - 2(\frac{\pi}{2} + h)} = \lim_{h \to 0} \frac{k(-\sin h)}{\pi - \pi - 2h} = \lim_{h \to 0} \frac{-k\sin h}{-2h} = \frac{k}{2} \lim_{h \to 0} \frac{\sin h}{h}$.
કારણ કે $\lim_{h \to 0} \frac{\sin h}{h} = 1$,તેથી લક્ષ $\frac{k}{2}$ થાય છે.
લક્ષને વિધેયની કિંમત સાથે સરખાવતા: $\frac{k}{2} = 3 \implies k = 6$.
5
DifficultMCQ
વિધેય $f(x) = \frac{\log(1 + ax) - \log(1 - bx)}{x}$ એ $x = 0$ આગળ વ્યાખ્યાયિત નથી. $x = 0$ આગળ વિધેય સતત બને તે માટે $f(0)$ ની કિંમત કેટલી હોવી જોઈએ?
A
$a - b$
B
$a + b$
C
$\log a + \log b$
D
$\log a - \log b$

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,$f(0)$ ની કિંમત $\lim_{x \to 0} f(x)$ જેટલી હોવી જોઈએ.
આપેલ છે કે $f(x) = \frac{\log(1 + ax) - \log(1 - bx)}{x}$.
પ્રમાણિત લક્ષ $\lim_{x \to 0} \frac{\log(1 + kx)}{x} = k$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે લક્ષને નીચે મુજબ લખી શકીએ:
$\lim_{x \to 0} f(x) = \lim_{x \to 0} \left( \frac{\log(1 + ax)}{x} - \frac{\log(1 - bx)}{x} \right)$
$= \lim_{x \to 0} \left( a \cdot \frac{\log(1 + ax)}{ax} - (-b) \cdot \frac{\log(1 - bx)}{-bx} \right)$
$= a(1) + b(1) = a + b$.
તેથી,$f(0) = a + b$.
6
MediumMCQ
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} \frac{x^3 + x^2 - 16x + 20}{(x - 2)^2}, & \text{જો } x \neq 2 \\ k, & \text{જો } x = 2 \end{cases}$. જો $f(x)$ તમામ $x$ માટે સતત હોય,તો $k =$
A
$7$
B
$-7$
C
$\pm 7$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત હોવા માટે,આપણે $\lim_{x \to 2} f(x) = f(2) = k$ હોવું જોઈએ.
પ્રથમ,આપણે લક્ષની કિંમત શોધીએ: $\lim_{x \to 2} \frac{x^3 + x^2 - 16x + 20}{(x - 2)^2}$.
જ્યારે $x = 2$ મૂકતા $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપ મળે છે,તેથી અંશના અવયવ પાડીએ.
બહુપદીના ભાગાકારની મદદથી,$x^3 + x^2 - 16x + 20 = (x - 2)^2(x + 5)$.
આમ,$\lim_{x \to 2} \frac{(x - 2)^2(x + 5)}{(x - 2)^2} = \lim_{x \to 2} (x + 5) = 2 + 5 = 7$.
તેથી,$k = 7$.
7
EasyMCQ
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} x^2 + k, & \text{જ્યારે } x \ge 0 \\ -x^2 - k, & \text{જ્યારે } x < 0 \end{cases}$. જો વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો $k =$
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(A) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોવા માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 0$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય સમાન હોવા જોઈએ.
$1$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} (x^2 + k) = 0^2 + k = k$.
$2$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} (-x^2 - k) = -0^2 - k = -k$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(0) = 0^2 + k = k$.
સાતત્ય માટે,$\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^-} f(x) = f(0)$.
તેથી,$k = -k$.
$2k = 0 \implies k = 0$.
8
MediumMCQ
વિધેય $f(x) = (x + 1)^{1/x}$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,$f(0)$ ની વ્યાખ્યા શું હોવી જોઈએ?
A
$f(0) = 0$
B
$f(0) = e$
C
$f(0) = 1/e$
D
$f(0) = 1$

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,જ્યારે $x$ ની કિંમત $0$ ની નજીક જાય ત્યારે વિધેયનું લક્ષ એ $x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત જેટલું હોવું જોઈએ,એટલે કે $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} f(x) = f(0)$.
આપેલ છે કે $f(x) = (1 + x)^{1/x}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત લક્ષ $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} (1 + x)^{1/x} = e$ થાય છે.
તેથી,વિધેય $x = 0$ આગળ સતત રહે તે માટે,$f(0) = e$ હોવું જરૂરી છે.
9
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x, & 0 < x < 1/2 \\ 1, & x = 1/2 \\ 1 - x, & 1/2 < x < 1 \end{cases}$ હોય,તો નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$\lim_{x \to 1/2^+} f(x) = 2$
B
$\lim_{x \to 1/2^-} f(x) = 2$
C
$f(x)$ એ $x = 1/2$ આગળ સતત છે
D
$f(x)$ એ $x = 1/2$ આગળ અસતત છે

Solution

(D) $x = 1/2$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 1/2^-} f(x) = \lim_{x \to 1/2^-} x = 1/2$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 1/2^+} f(x) = \lim_{x \to 1/2^+} (1 - x) = 1 - 1/2 = 1/2$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(1/2) = 1$.
અહીં $\lim_{x \to 1/2^-} f(x) = \lim_{x \to 1/2^+} f(x) = 1/2$ હોવાથી,લક્ષ $\lim_{x \to 1/2} f(x)$ નું અસ્તિત્વ છે અને તે $1/2$ છે.
પરંતુ,$\lim_{x \to 1/2} f(x) = 1/2 \neq f(1/2) = 1$.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 1/2$ આગળ અસતત છે.
10
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2}{a} - a, & x < a \\ 0, & x = a \\ a - \frac{x^2}{a}, & x > a \end{cases}$ હોય,તો:
A
$\lim_{x \to a} f(x) = a$
B
$f(x)$ એ $x = a$ આગળ સતત છે
C
$f(x)$ એ $x = a$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2}{a} - a, & x < a \\ 0, & x = a \\ a - \frac{x^2}{a}, & x > a \end{cases}$.
પ્રથમ,આપણે $x = a$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ: $f(a) = 0$.
ત્યારબાદ,$x = a$ આગળ ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ ગણીએ:
$\lim_{x \to a^-} f(x) = \lim_{h \to 0} f(a - h) = \lim_{h \to 0} \left( \frac{(a - h)^2}{a} - a \right) = \frac{a^2}{a} - a = a - a = 0$.
પછી,$x = a$ આગળ જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ ગણીએ:
$\lim_{x \to a^+} f(x) = \lim_{h \to 0} f(a + h) = \lim_{h \to 0} \left( a - \frac{(a + h)^2}{a} \right) = a - \frac{a^2}{a} = a - a = 0$.
અહીં $\lim_{x \to a^-} f(x) = \lim_{x \to a^+} f(x) = f(a) = 0$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = a$ આગળ સતત છે.
11
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} e^{1/x}, & x \ne 0 \\ 0, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો:
A
$\lim_{x \to 0^+} f(x) = e$
B
$\lim_{x \to 0^+} f(x) = 0$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = \begin{cases} e^{1/x}, & x \ne 0 \\ 0, & x = 0 \end{cases}$.
પ્રથમ,આપણે $x = 0$ આગળ ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ શોધીએ:
$\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{h \to 0} e^{-1/h} = e^{-\infty} = 0$.
ત્યારબાદ,આપણે $x = 0$ આગળ જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ શોધીએ:
$\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{h \to 0} e^{1/h} = e^{\infty} = \infty$.
અહીં જમણી બાજુનું લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી (તે અનંત છે),તેથી વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(c)$ છે.
12
MediumMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2 - 4x + 3}{x^2 - 1}, & x \ne 1 \\ 2, & x = 1 \end{cases}$,તો:
A
$\lim_{x \to 1^+} f(x) = 2$
B
$\lim_{x \to 1^-} f(x) = 3$
C
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 1$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 1$ આગળ વિધેયની કિંમત મેળવીશું.
આપેલ છે કે $f(1) = 2$.
$x \ne 1$ માટે,$f(x) = \frac{x^2 - 4x + 3}{x^2 - 1} = \frac{(x - 1)(x - 3)}{(x - 1)(x + 1)} = \frac{x - 3}{x + 1}$.
હવે,$x \to 1$ માટે લક્ષની ગણતરી કરીએ:
$\lim_{x \to 1} f(x) = \lim_{x \to 1} \frac{x - 3}{x + 1} = \frac{1 - 3}{1 + 1} = \frac{-2}{2} = -1$.
અહીં $\lim_{x \to 1^+} f(x) = -1$ અને $\lim_{x \to 1^-} f(x) = -1$ હોવાથી,લક્ષનું અસ્તિત્વ છે અને તે $-1$ છે.
પરંતુ,$f(1) = 2$.
અહીં $\lim_{x \to 1} f(x) \ne f(1)$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે.
13
EasyMCQ
જે બિંદુઓ પર વિધેય $f(x) = \frac{x + 1}{x^2 + x - 12}$ અસતત છે,તે બિંદુઓ કયા છે?
A
$3, -4$
B
$-3, 4$
C
$-1, -3, 4$
D
$-1, 3, 4$

Solution

(A) સંમેય વિધેય $f(x) = \frac{P(x)}{Q(x)}$ એ તે બિંદુઓ પર અસતત હોય છે જ્યાં છેદ $Q(x) = 0$ થાય.
આપેલ છે કે $f(x) = \frac{x + 1}{x^2 + x - 12}$.
અસતત બિંદુઓ શોધવા માટે,આપણે છેદને શૂન્ય સાથે સરખાવીએ:
$x^2 + x - 12 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$x^2 + 4x - 3x - 12 = 0$
$x(x + 4) - 3(x + 4) = 0$
$(x - 3)(x + 4) = 0$
આમ,$x = 3$ અને $x = -4$.
તેથી,વિધેય $x = 3$ અને $x = -4$ આગળ અસતત છે.
14
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{\sin x}{x} + \cos x, & x \ne 0 \\ 2, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$\lim_{x \to 0^+} f(x) \ne 2$
B
$\lim_{x \to 0^-} f(x) = 0$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 0$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત મેળવીએ.
$1$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} (\frac{\sin x}{x} + \cos x) = 1 + 1 = 2$.
$2$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} (\frac{\sin x}{x} + \cos x) = 1 + 1 = 2$.
$3$. વિધેયની કિંમત: $f(0) = 2$.
અહીં $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^-} f(x) = f(0) = 2$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે.
15
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x^2 \sin \frac{1}{x}, & x \neq 0 \\ 0, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો
A
$f(0 + 0) = 1$
B
$f(0 - 0) = 1$
C
$f$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા ચકાસવા માટે,આપણે $x \to 0$ માટે લક્ષની કિંમત મેળવીએ.
$x \neq 0$ માટે,$f(x) = x^2 \sin \frac{1}{x}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે દરેક $x \neq 0$ માટે $-1 \le \sin \frac{1}{x} \le 1$ થાય.
$x^2$ વડે ગુણતા,આપણને $-x^2 \le x^2 \sin \frac{1}{x} \le x^2$ મળે.
જેમ $x \to 0$ થાય,તેમ $-x^2 \to 0$ અને $x^2 \to 0$ થાય છે.
સ્ક્વીઝ પ્રમેય (Squeeze Theorem) મુજબ,$\lim_{x \to 0} f(x) = 0$ થાય.
અહીં $f(0) = 0$ હોવાથી,$\lim_{x \to 0} f(x) = f(0)$ મળે છે.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે.
16
MediumMCQ
વિધેય $f(x) = \begin{cases} k(2x - x^2), & x < 0 \\ \cos x, & x \ge 0 \end{cases}$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે $k$ ની કિંમત શું છે?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ અને $x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત સમાન હોવી જોઈએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} k(2x - x^2) = k(2(0) - (0)^2) = 0$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} \cos x = \cos(0) = 1$.
$3$. વિધેયની કિંમત: $f(0) = \cos(0) = 1$.
અહીં $LHL$ $(0)$ અને $RHL$ $(1)$ સમાન નથી,તેથી $k$ ની એવી કોઈ કિંમત નથી જે વિધેયને $x = 0$ આગળ સતત બનાવી શકે.
17
MediumMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x}{e^{1/x} + 1}, & x \ne 0 \\ 0, & x = 0 \end{cases}$,તો
A
$\lim_{x \to 0^+} f(x) = 1$
B
$\lim_{x \to 0^-} f(x) = 1$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 0$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ અને વિધેયનું મૂલ્ય $f(0)$ મેળવીએ.
$1$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(0) = 0$.
$2$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{h \to 0} f(0 - h) = \lim_{h \to 0} \frac{-h}{e^{-1/h} + 1}$.
જેમ $h \to 0^+$,તેમ $1/h \to \infty$,તેથી $e^{-1/h} \to 0$.
આમ,$\lim_{h \to 0} \frac{-h}{0 + 1} = 0$.
$3$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{h \to 0} f(0 + h) = \lim_{h \to 0} \frac{h}{e^{1/h} + 1}$.
જેમ $h \to 0^+$,તેમ $e^{1/h} \to \infty$,તેથી $\frac{h}{e^{1/h} + 1} \to 0$.
અહીં $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^+} f(x) = f(0) = 0$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે.
18
MediumMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} (1 + 2x)^{1/x}, & x \ne 0 \\ e^2, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો:
A
$\lim_{x \to 0^+} f(x) = e$
B
$\lim_{x \to 0^-} f(x) = e^2$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 0$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે $x \to 0$ માટે $f(x)$ નું લક્ષ શોધીએ.
આપેલ છે કે $x \ne 0$ માટે $f(x) = (1 + 2x)^{1/x}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત લક્ષ $\lim_{u \to 0} (1 + u)^{1/u} = e$ છે.
અહીં,ધારો કે $u = 2x$. જેમ $x \to 0$,તેમ $u \to 0$.
તેથી $f(x) = (1 + 2x)^{1/x} = [(1 + 2x)^{1/(2x)}]^2$.
$x \to 0$ માટે લક્ષ લેતા:
$\lim_{x \to 0} f(x) = \lim_{u \to 0} [(1 + u)^{1/u}]^2 = e^2$.
કારણ કે $\lim_{x \to 0} f(x) = e^2$ અને $f(0) = e^2$ છે,તેથી વિધેય $x = 0$ આગળ સતત છે.
આમ,$\lim_{x \to 0^+} f(x) = e^2$ અને $\lim_{x \to 0^-} f(x) = e^2$.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.
19
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 2^{1/x}, & x \ne 0 \\ 3, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો:
A
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} f(x) = 0$
B
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^-} f(x) = \infty$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) $x = 0$ આગળ વિધેયનું વર્તન નક્કી કરવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ અને જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ શોધીએ.
જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$:
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} 2^{1/(0+h)} = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} 2^{1/h} = \infty$.
ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$:
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^-} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} 2^{1/(0-h)} = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} 2^{-1/h} = \mathop {\lim }\limits_{h \to 0} \frac{1}{2^{1/h}} = \frac{1}{\infty} = 0$.
અહીં $RHL$ એ $\infty$ છે અને $LHL$ એ $0$ છે,તેથી લક્ષ $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} f(x)$ નું અસ્તિત્વ નથી.
તેથી,આપેલા વિકલ્પો $(A)$,$(B)$ અથવા $(C)$ માંથી કોઈ પણ સાચું નથી.
20
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{1}{x} \sin(x^2), & x \ne 0 \\ 0, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો
A
$\lim_{x \to 0^+} f(x) \ne 0$
B
$\lim_{x \to 0^-} f(x) \ne 0$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા ચકાસવા માટે,આપણે $x \to 0$ માટે લક્ષની કિંમત મેળવીએ.
આપેલ છે કે $x \ne 0$ માટે $f(x) = \frac{\sin(x^2)}{x}$.
આને આપણે $f(x) = x \cdot \frac{\sin(x^2)}{x^2}$ તરીકે લખી શકીએ.
હવે,$\lim_{x \to 0} f(x) = \lim_{x \to 0} \left( x \cdot \frac{\sin(x^2)}{x^2} \right)$.
કારણ કે $\lim_{x \to 0} \frac{\sin(x^2)}{x^2} = 1$ અને $\lim_{x \to 0} x = 0$ છે,તેથી $\lim_{x \to 0} f(x) = 0 \cdot 1 = 0$ મળે.
અહીં $\lim_{x \to 0} f(x) = f(0) = 0$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે.
21
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x - 1, & x < 0 \\ \frac{1}{4}, & x = 0 \\ x^2, & x > 0 \end{cases}$ હોય,તો
A
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} f(x) = 1$
B
$\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^-} f(x) = 1$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત મેળવીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^-} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0^-} (x - 1) = 0 - 1 = -1$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} f(x) = \mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} (x^2) = 0^2 = 0$.
$3$. $x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત: $f(0) = \frac{1}{4}$.
અહીં $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0^-} f(x) \neq \mathop {\lim }\limits_{x \to 0^+} f(x)$ હોવાથી,લક્ષ $\mathop {\lim }\limits_{x \to 0} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
Solution diagram
22
MediumMCQ
વિધેય $f(x) = \log x$ ના આલેખ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
આલેખ દર્શાવે છે કે વિધેય સતત છે.
B
આલેખ દર્શાવે છે કે વિધેય અસતત છે.
C
આલેખ $x$ ની ઋણ અને ધન બંને કિંમતો માટે વ્યાખ્યાયિત છે.
D
આલેખ $x$-અક્ષની સાપેક્ષ સંમિત છે.

Solution

(A) વિધેય $f(x) = \log x$ (જ્યાં આધાર સામાન્ય રીતે $e$ અથવા $10$ હોય છે) ફક્ત $x > 0$ માટે જ વ્યાખ્યાયિત છે.
તેના પ્રદેશ $(0, \infty)$ માં,લઘુગણકીય વિધેય એક સતત વિધેય છે.
તેથી,$f(x) = \log x$ નો આલેખ તેના પ્રદેશમાં તમામ $x$ માટે સતત છે.
આમ,વિધાન $(a)$ સાચું છે.
23
EasyMCQ
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2 - 1}{x - 1}, & x \ne 1 \\ k, & x = 1 \end{cases}$ એ $x = 1$ આગળ સતત હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = a$ આગળ સતત હોય તે માટેની શરત $\lim_{x \to a} f(x) = f(a)$ છે.
અહીં $a = 1$ હોવાથી,$\lim_{x \to 1} f(x) = f(1)$ થવું જોઈએ.
આપેલ છે કે $f(1) = k$.
હવે,લક્ષની ગણતરી કરીએ: $\lim_{x \to 1} f(x) = \lim_{x \to 1} \frac{x^2 - 1}{x - 1}$.
આ $0/0$ સ્વરૂપ હોવાથી,અંશના અવયવ પાડતા: $\lim_{x \to 1} \frac{(x - 1)(x + 1)}{x - 1} = \lim_{x \to 1} (x + 1)$.
$x = 1$ મૂકતા,આપણને $1 + 1 = 2$ મળે છે.
તેથી,સાતત્ય માટે $k = 2$ થાય.
24
EasyMCQ
કયા બિંદુઓ પર વિધેય $f(x) = \frac{x}{[x]}$,જ્યાં $[.]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય છે,અસતત છે?
A
માત્ર ધન પૂર્ણાંકો
B
બધા ધન અને ઋણ પૂર્ણાંકો અને $(0, 1)$
C
બધી સંમેય સંખ્યાઓ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) વિધેય $f(x) = \frac{x}{[x]}$ માત્ર ત્યારે જ વ્યાખ્યાયિત થાય છે જ્યારે $[x] \neq 0$ હોય.
$(i)$ $0 \le x < 1$ માટે,$[x] = 0$ થાય છે,તેથી $f(x)$ અંતરાલ $(0, 1)$ માં વ્યાખ્યાયિત નથી. તેથી,વિધેય તમામ $x \in (0, 1)$ માટે અસતત છે.
$(ii)$ કોઈપણ પૂર્ણાંક $n \in \mathbb{Z} \setminus \{0, 1\}$ માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ $\lim_{x \to n^-} \frac{x}{[x]} = \frac{n}{n-1}$ છે અને જમણી બાજુનું લક્ષ $\lim_{x \to n^+} \frac{x}{[x]} = \frac{n}{n} = 1$ છે. $n \neq 0$ માટે $\frac{n}{n-1} \neq 1$ હોવાથી,વિધેય તમામ પૂર્ણાંકો પર અસતત છે.
$(iii)$ $x = 1$ પર,$\lim_{x \to 1^-} f(x)$ વ્યાખ્યાયિત નથી (કારણ કે $x \in [0, 1)$ માટે $[x]=0$ છે),અને $\lim_{x \to 1^+} f(x) = 1$ છે. આમ,તે $x = 1$ પર અસતત છે.
તેથી,વિધેય તમામ પૂર્ણાંકો પર અને $(0, 1)$ અંતરાલમાં અસતત છે.
25
EasyMCQ
વિધેય $f(x) = \begin{cases} \frac{\sin^2(ax)}{x^2}, & x \neq 0 \\ 1, & x = 0 \end{cases}$ માટે,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય છે?
A
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે,જ્યારે $a \neq \pm 1$ હોય
C
$f(x)$ એ $x = a$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે લક્ષની કિંમત શોધીએ:
$\lim_{x \to 0} f(x) = \lim_{x \to 0} \frac{\sin^2(ax)}{x^2} = \lim_{x \to 0} \left( \frac{\sin(ax)}{ax} \right)^2 \cdot a^2 = (1)^2 \cdot a^2 = a^2$.
$x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત $f(0) = 1$ છે.
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,$\lim_{x \to 0} f(x) = f(0)$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $a^2 = 1$,અથવા $a = \pm 1$.
જો $a \neq \pm 1$ હોય,તો $a^2 \neq 1$ થાય,તેથી $\lim_{x \to 0} f(x) \neq f(0)$.
આમ,જ્યારે $a \neq \pm 1$ હોય ત્યારે $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
26
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} -x^2, & \text{જ્યારે } x \le 0 \\ 5x - 4, & \text{જ્યારે } 0 < x \le 1 \\ 4x^2 - 3x, & \text{જ્યારે } 1 < x < 2 \\ 3x + 4, & \text{જ્યારે } x \ge 2 \end{cases}$,તો:
A
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે
C
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 0$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે:
$\lim_{x \to 0^-} f(x) = -(0)^2 = 0$
$\lim_{x \to 0^+} f(x) = 5(0) - 4 = -4$
કારણ કે $\lim_{x \to 0^-} f(x) \neq \lim_{x \to 0^+} f(x)$,તેથી $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
$x = 1$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે:
$\lim_{x \to 1^-} f(x) = 5(1) - 4 = 1$
$\lim_{x \to 1^+} f(x) = 4(1)^2 - 3(1) = 1$
$f(1) = 5(1) - 4 = 1$
કારણ કે $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x) = f(1)$,તેથી $f(x)$ એ $x = 1$ આગળ સતત છે.
$x = 2$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે:
$\lim_{x \to 2^-} f(x) = 4(2)^2 - 3(2) = 16 - 6 = 10$
$\lim_{x \to 2^+} f(x) = 3(2) + 4 = 10$
$f(2) = 3(2) + 4 = 10$
કારણ કે $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^+} f(x) = f(2)$,તેથી $f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
27
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \sin^{-1}|x|, & x \ne 0 \\ 0, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો
A
$\lim_{x \to 0^+} f(x) \ne 0$
B
$\lim_{x \to 0^-} f(x) \ne 0$
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 0$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
$1$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} \sin^{-1}|x| = \sin^{-1}(0) = 0$.
$2$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} \sin^{-1}|x| = \sin^{-1}(0) = 0$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(0) = 0$.
અહીં $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^-} f(x) = f(0) = 0$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે.
28
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{\sin 2x}{5x}, & x \ne 0 \\ k, & x = 0 \end{cases}$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો $k$ ની કિંમત શું થશે?
A
$1$
B
$\frac{2}{5}$
C
$-\frac{2}{5}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોવા માટે,$x$ ની $0$ તરફની લક્ષ કિંમત એ $x = 0$ આગળના વિધેયના મૂલ્ય જેટલી હોવી જોઈએ.
એટલે કે,$\lim_{x \to 0} f(x) = f(0)$.
અહીં $x \ne 0$ માટે $f(x) = \frac{\sin 2x}{5x}$ આપેલ છે,તેથી આપણે લક્ષ શોધીએ:
$\lim_{x \to 0} \frac{\sin 2x}{5x} = \lim_{x \to 0} \left( \frac{\sin 2x}{2x} \times \frac{2x}{5x} \right)$
$= \lim_{x \to 0} \left( \frac{\sin 2x}{2x} \right) \times \frac{2}{5}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\lim_{\theta \to 0} \frac{\sin \theta}{\theta} = 1$,તેથી $1 \times \frac{2}{5} = \frac{2}{5}$.
અહીં $f(0) = k$ હોવાથી,આપણને $k = \frac{2}{5}$ મળે છે.
29
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 1 + x^2, & \text{જ્યારે } 0 \le x \le 1 \\ 1 - x, & \text{જ્યારે } x > 1 \end{cases}$,હોય,તો
A
$\lim_{x \to 1^+} f(x) \ne 0$
B
$\lim_{x \to 1^-} f(x) \ne 2$
C
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 1$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ અને જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ મેળવીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^-} (1 + x^2) = 1 + (1)^2 = 2$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{x \to 1^+} (1 - x) = 1 - 1 = 0$.
અહીં $\lim_{x \to 1^-} f(x) \ne \lim_{x \to 1^+} f(x)$ હોવાથી,$x = 1$ આગળ લક્ષનું અસ્તિત્વ નથી.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે.
30
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2 - 1}{x + 1}, & x \neq -1 \\ -2, & x = -1 \end{cases}$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\lim_{x \to (-1)^-} f(x) = -2$
B
$\lim_{x \to (-1)^+} f(x) = -2$
C
$f(x)$ એ $x = -1$ આગળ સતત છે
D
ઉપરના તમામ સાચા છે

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2 - 1}{x + 1}, & x \neq -1 \\ -2, & x = -1 \end{cases}$.
$x \neq -1$ માટે,$f(x) = \frac{(x - 1)(x + 1)}{x + 1} = x - 1$.
હવે,ડાબી બાજુનું લક્ષ શોધો: $\lim_{x \to (-1)^-} f(x) = \lim_{x \to -1} (x - 1) = -1 - 1 = -2$.
જમણી બાજુનું લક્ષ શોધો: $\lim_{x \to (-1)^+} f(x) = \lim_{x \to -1} (x - 1) = -1 - 1 = -2$.
અહીં $\lim_{x \to (-1)^-} f(x) = \lim_{x \to (-1)^+} f(x) = f(-1) = -2$ હોવાથી,વિધેય $x = -1$ આગળ સતત છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
31
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{5}{2} - x, & x < 2 \\ 1, & x = 2 \\ x - \frac{3}{2}, & x > 2 \end{cases}$,તો:
A
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે.
B
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ અસતત છે.
C
$\lim_{x \to 2} f(x) = 1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 2$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 2$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^-} (\frac{5}{2} - x) = \frac{5}{2} - 2 = \frac{1}{2}$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 2^+} f(x) = \lim_{x \to 2^+} (x - \frac{3}{2}) = 2 - \frac{3}{2} = \frac{1}{2}$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(2) = 1$.
અહીં $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^+} f(x) = \frac{1}{2}$ હોવાથી,લક્ષ $\lim_{x \to 2} f(x)$ નું અસ્તિત્વ છે અને તે $\frac{1}{2}$ છે.
પરંતુ,$\lim_{x \to 2} f(x) \neq f(2)$ કારણ કે $\frac{1}{2} \neq 1$.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ અસતત છે.
32
MediumMCQ
જો $f(x) = |x - b|,$ હોય,તો વિધેય:
A
$x = 1$ આગળ સતત છે
B
$x = b$ આગળ સતત છે
C
$x = b$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) વિધેય $f(x) = |x - b|$ એ માનાંક વિધેય છે.
કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $b$ માટે,વિધેય $f(x) = |x - b|$ એ તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે સતત છે.
ચોક્કસપણે,$x = b$ આગળ,આપણી પાસે $\lim_{x \to b} f(x) = \lim_{x \to b} |x - b| = 0$ છે.
વળી,$f(b) = |b - b| = 0$.
કારણ કે $\lim_{x \to b} f(x) = f(b)$,તેથી વિધેય $x = b$ આગળ સતત છે.
33
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{|x - a|}{x - a}, & x \neq a \\ 1, & x = a \end{cases}$,તો:
A
$f(x)$ એ $x = a$ આગળ સતત છે.
B
$f(x)$ એ $x = a$ આગળ અસતત છે.
C
$\lim_{x \to a} f(x) = 1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = a$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ અને વિધેયનું મૂલ્ય $f(a)$ શોધીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to a^-} f(x) = \lim_{x \to a^-} \frac{|x - a|}{x - a}$. કારણ કે $x < a$ છે,તેથી $|x - a| = -(x - a)$,એટલે $\lim_{x \to a^-} \frac{-(x - a)}{x - a} = -1$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to a^+} f(x) = \lim_{x \to a^+} \frac{|x - a|}{x - a}$. કારણ કે $x > a$ છે,તેથી $|x - a| = (x - a)$,એટલે $\lim_{x \to a^+} \frac{x - a}{x - a} = 1$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(a) = 1$.
અહીં $\lim_{x \to a^-} f(x) \neq \lim_{x \to a^+} f(x)$ હોવાથી,લક્ષ $\lim_{x \to a} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી. તેથી,$f(x)$ એ $x = a$ આગળ અસતત છે.
34
MediumMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x^2, & x \ne 1 \\ 2, & x = 1 \end{cases}$ હોય,તો નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$\lim_{x \to 1} f(x) = 2$
B
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ સતત છે
C
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $x = 1$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા ચકાસવા માટે,આપણે લક્ષ અને વિધેયનું મૂલ્ય મેળવીએ.
પ્રથમ,$x$ જ્યારે $1$ ને અનુલક્ષે ત્યારે લક્ષની ગણતરી કરીએ:
$\lim_{x \to 1} f(x) = \lim_{x \to 1} x^2 = (1)^2 = 1$.
ત્યારબાદ,$x = 1$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ:
$f(1) = 2$.
અહીં $\lim_{x \to 1} f(x) \neq f(1)$ હોવાથી $(1 \neq 2)$,વિધેય $f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે.
35
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 1 + x, & \text{જ્યારે } x \le 2 \\ 5 - x, & \text{જ્યારે } x > 2 \end{cases}$ હોય,તો નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ અસતત છે
C
$f(x)$ એ $x = 3$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $x = 2$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 2$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^-} (1 + x) = 1 + 2 = 3$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 2^+} f(x) = \lim_{x \to 2^+} (5 - x) = 5 - 2 = 3$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(2) = 1 + 2 = 3$.
અહીં $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^+} f(x) = f(2) = 3$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે.
36
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 1, & 0 < x \le \frac{3\pi}{4} \\ 2\sin \frac{2}{9}x, & \frac{3\pi}{4} < x < \pi \end{cases}$,તો
A
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = \pi$ આગળ સતત છે
C
$f(x)$ એ $x = \frac{3\pi}{4}$ આગળ સતત છે
D
$f(x)$ એ $x = \frac{3\pi}{4}$ આગળ અસતત છે

Solution

(C) $x = \frac{3\pi}{4}$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને તે બિંદુએ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
પ્રથમ,$x = \frac{3\pi}{4}$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય $f\left(\frac{3\pi}{4}\right) = 1$ છે.
ત્યારબાદ,ડાબી બાજુનું લક્ષ $\lim_{x \to \frac{3\pi}{4}^-} f(x) = 1$ છે.
પછી,જમણી બાજુનું લક્ષ $\lim_{x \to \frac{3\pi}{4}^+} f(x) = \lim_{h \to 0} 2\sin \left(\frac{2}{9} \left(\frac{3\pi}{4} + h\right)\right) = 2\sin \left(\frac{2}{9} \cdot \frac{3\pi}{4}\right) = 2\sin \left(\frac{\pi}{6}\right) = 2 \cdot \frac{1}{2} = 1$ છે.
અહીં $\lim_{x \to \frac{3\pi}{4}^-} f(x) = \lim_{x \to \frac{3\pi}{4}^+} f(x) = f\left(\frac{3\pi}{4}\right) = 1$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = \frac{3\pi}{4}$ આગળ સતત છે.
37
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x \sin x, & 0 < x \le \frac{\pi}{2} \\ \frac{\pi}{2} \sin(\pi + x), & \frac{\pi}{2} < x < \pi \end{cases}$,તો
A
$f(x)$ એ $x = \pi/2$ આગળ અસતત છે
B
$f(x)$ એ $x = \pi/2$ આગળ સતત છે
C
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ સાતત્ય ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ અને વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to \frac{\pi}{2}^-} f(x) = \lim_{x \to \frac{\pi}{2}} (x \sin x) = \frac{\pi}{2} \sin(\frac{\pi}{2}) = \frac{\pi}{2} \times 1 = \frac{\pi}{2}$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to \frac{\pi}{2}^+} f(x) = \lim_{x \to \frac{\pi}{2}} \frac{\pi}{2} \sin(\pi + x) = \frac{\pi}{2} \sin(\pi + \frac{\pi}{2}) = \frac{\pi}{2} \sin(\frac{3\pi}{2}) = \frac{\pi}{2} \times (-1) = -\frac{\pi}{2}$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(\frac{\pi}{2}) = \frac{\pi}{2} \sin(\frac{\pi}{2}) = \frac{\pi}{2}$.
અહીં $\lim_{x \to \frac{\pi}{2}^-} f(x) \neq \lim_{x \to \frac{\pi}{2}^+} f(x)$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ $x = \frac{\pi}{2}$ આગળ અસતત છે.
38
MediumMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{1 - \cos 4x}{x^2}, & x < 0 \\ a, & x = 0 \\ \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{16 + \sqrt{x}} - 4}, & x > 0 \end{cases}$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો $a$ ની કિંમત શું થશે?
A
$8$
B
$-8$
C
$4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોવા માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ અને $x = 0$ આગળ વિધેયની કિંમત સમાન હોવી જોઈએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} \frac{1 - \cos 4x}{x^2} = \lim_{x \to 0^-} \frac{2 \sin^2(2x)}{x^2} = \lim_{x \to 0^-} 2 \times \left( \frac{\sin 2x}{2x} \right)^2 \times 4 = 2 \times 1^2 \times 4 = 8$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} \frac{\sqrt{x}}{\sqrt{16 + \sqrt{x}} - 4}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $\lim_{x \to 0^+} \frac{\sqrt{x}(\sqrt{16 + \sqrt{x}} + 4)}{16 + \sqrt{x} - 16} = \lim_{x \to 0^+} \frac{\sqrt{x}(\sqrt{16 + \sqrt{x}} + 4)}{\sqrt{x}} = \lim_{x \to 0^+} (\sqrt{16 + \sqrt{x}} + 4) = \sqrt{16} + 4 = 4 + 4 = 8$.
$3$. વિધેય $x = 0$ આગળ સતત હોવાથી,$f(0) = \text{LHL} = \text{RHL}$.
તેથી,$a = 8$.
39
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} ax^2 - b, & 0 \le x < 1 \\ 2, & x = 1 \\ x + 1, & 1 < x \le 2 \end{cases}$ એ $x = 1$ આગળ સતત હોય,તો $a$ અને $b$ ની સૌથી યોગ્ય કિંમતો કઈ છે?
A
$a = 2, b = 0$
B
$a = 1, b = -1$
C
$a = 4, b = 2$
D
ઉપરના તમામ

Solution

(D) વિધેય $f(x)$ એ $x = 1$ આગળ સતત હોવા માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 1$ આગળ વિધેયની કિંમત સમાન હોવી જોઈએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^-} (ax^2 - b) = a(1)^2 - b = a - b$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{x \to 1^+} (x + 1) = 1 + 1 = 2$.
$3$. $x = 1$ આગળ કિંમત: $f(1) = 2$.
સાતત્ય માટે,$a - b = 2$ હોવું જરૂરી છે.
વિકલ્પો તપાસતા:
- $A$ માટે: $a = 2, b = 0 \Rightarrow 2 - 0 = 2$ (સાચું).
- $B$ માટે: $a = 1, b = -1 \Rightarrow 1 - (-1) = 2$ (સાચું).
- $C$ માટે: $a = 4, b = 2 \Rightarrow 4 - 2 = 2$ (સાચું).
આમ,બધા વિકલ્પો $a - b = 2$ ની શરતનું પાલન કરે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.
40
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x - |x|}{x}, & x \ne 0 \\ 2, & x = 0 \end{cases}$ હોય,તો
A
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે
C
$\lim_{x \to 0} f(x) = 2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 0$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા ચકાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 0$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય શોધીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 0^-} f(x) = \lim_{x \to 0^-} \frac{x - (-x)}{x} = \lim_{x \to 0^-} \frac{2x}{x} = 2$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 0^+} f(x) = \lim_{x \to 0^+} \frac{x - x}{x} = \lim_{x \to 0^+} \frac{0}{x} = 0$.
$3$. વિધેયનું મૂલ્ય: $f(0) = 2$.
અહીં ડાબી બાજુનું લક્ષ $(2)$ એ જમણી બાજુના લક્ષ $(0)$ જેટલું નથી,તેથી લક્ષ $\lim_{x \to 0} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 0$ આગળ અસતત છે.
41
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x^4 - 16}{x - 2}, & x \neq 2 \\ 16, & x = 2 \end{cases}$,તો:
A
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ અસતત છે
C
$\lim_{x \to 2} f(x) = 16$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 2$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે $x \to 2$ હોય ત્યારે $f(x)$ નું લક્ષ મેળવીએ:
$\lim_{x \to 2} f(x) = \lim_{x \to 2} \frac{x^4 - 16}{x - 2}$
નિત્યસમ $a^2 - b^2 = (a - b)(a + b)$ નો ઉપયોગ કરતા,$x^4 - 16 = (x^2 - 4)(x^2 + 4) = (x - 2)(x + 2)(x^2 + 4)$.
તેથી,$\lim_{x \to 2} \frac{(x - 2)(x + 2)(x^2 + 4)}{x - 2} = \lim_{x \to 2} (x + 2)(x^2 + 4) = (2 + 2)(2^2 + 4) = 4 \times 8 = 32$.
કારણ કે $\lim_{x \to 2} f(x) = 32$ અને $f(2) = 16$,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $\lim_{x \to 2} f(x) \neq f(2)$.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 2$ આગળ અસતત છે.
42
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x^2, & \text{જ્યારે } x \le 1 \\ x + 5, & \text{જ્યારે } x > 1 \end{cases}$,તો
A
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ સતત છે
B
$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે
C
$\lim_{x \to 1} f(x) = 1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $x = 1$ આગળ $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ અને જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ શોધીએ.
$LHL$: $\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^-} (x^2) = (1)^2 = 1$.
$RHL$: $\lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{x \to 1^+} (x + 5) = 1 + 5 = 6$.
અહીં ડાબી બાજુનું લક્ષ $(1)$ એ જમણી બાજુના લક્ષ $(6)$ જેટલું નથી,તેથી લક્ષ $\lim_{x \to 1} f(x)$ નું અસ્તિત્વ નથી.
તેથી,$f(x)$ એ $x = 1$ આગળ અસતત છે.
43
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} \frac{x^2 + 3x - 10}{x^2 + 2x - 15}, & x \neq -5 \\ a, & x = -5 \end{cases}$ એ $x = -5$ આગળ સતત હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{7}{8}$
C
$\frac{8}{7}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(B) વિધેય $f(x)$ એ $x = -5$ આગળ સતત હોવા માટે,$x \to -5$ હોય ત્યારે $f(x)$ નું લક્ષ $f(-5)$ જેટલું હોવું જોઈએ.
અહીં $f(-5) = a$ આપેલ છે.
હવે,લક્ષની ગણતરી કરીએ:
$\lim_{x \to -5} f(x) = \lim_{x \to -5} \frac{x^2 + 3x - 10}{x^2 + 2x - 15}$
અંશ અને છેદના અવયવો પાડતા:
$x^2 + 3x - 10 = (x + 5)(x - 2)$
$x^2 + 2x - 15 = (x + 5)(x - 3)$
તેથી,$\lim_{x \to -5} \frac{(x + 5)(x - 2)}{(x + 5)(x - 3)} = \lim_{x \to -5} \frac{x - 2}{x - 3}$
$x = -5$ મૂકતા:
$\frac{-5 - 2}{-5 - 3} = \frac{-7}{-8} = \frac{7}{8}$
વિધેય સતત હોવાથી,$a = \frac{7}{8}$ થાય.
44
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} x + \lambda, & x < 3 \\ 4, & x = 3 \\ 3x - 5, & x > 3 \end{cases}$ એ $x = 3$ આગળ સતત હોય,તો $\lambda = $
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) વિધેય $f(x)$ એ $x = 3$ આગળ સતત હોવા માટે,નીચેની શરત સંતોષાવી જોઈએ:
$\lim_{x \to 3^-} f(x) = \lim_{x \to 3^+} f(x) = f(3)$
અહીં $f(3) = 4$ આપેલ છે.
ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ શોધતા:
$\lim_{x \to 3^-} f(x) = \lim_{x \to 3^-} (x + \lambda) = 3 + \lambda$
જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ શોધતા:
$\lim_{x \to 3^+} f(x) = \lim_{x \to 3^+} (3x - 5) = 3(3) - 5 = 9 - 5 = 4$
લક્ષને $f(3)$ સાથે સરખાવતા:
$3 + \lambda = 4$
$\lambda = 4 - 3$
$\lambda = 1$
45
EasyMCQ
$f(x) = \begin{cases} \sin \frac{1}{x}, & x \ne 0 \\ k, & x = 0 \end{cases}$ ને $x = 0$ આગળ સતત બનાવવા માટે $k$ ની કિંમત શું હશે?
A
$8$
B
$1$
C
$-1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) કોઈ વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,લક્ષ $\lim_{x \to 0} f(x)$ નું અસ્તિત્વ હોવું જોઈએ અને તે $f(0)$ ની કિંમત જેટલું હોવું જોઈએ.
અહીં,$f(0) = k$ છે.
આપણે લક્ષ $\lim_{x \to 0} \sin \frac{1}{x}$ તપાસીએ.
જેમ $x \to 0$ થાય,તેમ ખૂણો $\frac{1}{x}$ એ $\infty$ અથવા $-\infty$ તરફ જાય છે.
જેમ $x$ એ $0$ ની નજીક પહોંચે છે,તેમ વિધેય $\sin \frac{1}{x}$ એ $-1$ અને $1$ ની વચ્ચે અનંત વખત દોલન કરે છે.
કારણ કે લક્ષ કોઈ એક નિશ્ચિત કિંમત તરફ જતું નથી,તેથી $\lim_{x \to 0} \sin \frac{1}{x}$ નું અસ્તિત્વ નથી.
તેથી,એવી કોઈ $k$ ની કિંમત નથી જે વિધેયને $x = 0$ આગળ સતત બનાવી શકે.
46
MediumMCQ
ધારો કે $f(x) = \begin{cases} \frac{x - 4}{|x - 4|} + a, & x < 4 \\ a + b, & x = 4 \\ \frac{x - 4}{|x - 4|} + b, & x > 4 \end{cases}$. તો $f(x)$ એ $x = 4$ આગળ સતત છે જ્યારે
A
$a = 0, b = 0$
B
$a = 1, b = 1$
C
$a = -1, b = 1$
D
$a = 1, b = -1$

Solution

(D) $f(x)$ એ $x = 4$ આગળ સતત હોવા માટે,ડાબી બાજુની લક્ષ $(LHL)$,જમણી બાજુની લક્ષ $(RHL)$ અને $x = 4$ આગળ વિધેયનું મૂલ્ય સમાન હોવું જોઈએ.
ડાબી બાજુની લક્ષ $(LHL)$: $\lim_{x \to 4^-} f(x) = \lim_{h \to 0} f(4 - h) = \lim_{h \to 0} (\frac{4 - h - 4}{|4 - h - 4|} + a) = \lim_{h \to 0} (\frac{-h}{|-h|} + a) = -1 + a$.
જમણી બાજુની લક્ષ $(RHL)$: $\lim_{x \to 4^+} f(x) = \lim_{h \to 0} f(4 + h) = \lim_{h \to 0} (\frac{4 + h - 4}{|4 + h - 4|} + b) = \lim_{h \to 0} (\frac{h}{|h|} + b) = 1 + b$.
વિધેયનું મૂલ્ય: $f(4) = a + b$.
સાતત્ય માટે: $a - 1 = a + b = b + 1$.
$a - 1 = a + b$ પરથી,આપણને $b = -1$ મળે છે.
$a + b = b + 1$ પરથી,આપણને $a = 1$ મળે છે.
આમ,$a = 1$ અને $b = -1$.
47
MediumMCQ
વિધેય $f(x) = \frac{(27 - 2x)^{1/3} - 3}{9 - 3(243 + 5x)^{1/5}}, (x \ne 0)$ સતત હોય તે માટે $f(0)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2/3$
B
$6$
C
$2$
D
$4$

Solution

(C) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય તે માટે,$f(0) = \lim_{x \to 0} f(x)$ હોવું જોઈએ.
આપેલ છે કે $f(x) = \frac{(27 - 2x)^{1/3} - 3}{9 - 3(243 + 5x)^{1/5}}$.
જ્યારે $x \to 0$ થાય,ત્યારે પદ $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
લોપિટલના નિયમનો ઉપયોગ કરીને,અંશ અને છેદનું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
અંશનું વિકલન: $\frac{d}{dx} [(27 - 2x)^{1/3} - 3] = \frac{1}{3}(27 - 2x)^{-2/3} \cdot (-2) = -\frac{2}{3}(27 - 2x)^{-2/3}$.
છેદનું વિકલન: $\frac{d}{dx} [9 - 3(243 + 5x)^{1/5}] = -3 \cdot \frac{1}{5}(243 + 5x)^{-4/5} \cdot 5 = -3(243 + 5x)^{-4/5}$.
હવે,$x \to 0$ લેતા:
$\lim_{x \to 0} f(x) = \frac{-\frac{2}{3}(27)^{-2/3}}{-3(243)^{-4/5}} = \frac{\frac{2}{3}(3^3)^{-2/3}}{3(3^5)^{-4/5}} = \frac{\frac{2}{3}(3^{-2})}{3(3^{-4})} = \frac{\frac{2}{3} \cdot \frac{1}{9}}{3 \cdot \frac{1}{81}} = \frac{2/27}{1/27} = 2$.
આમ,$f(0) = 2$.
48
MediumMCQ
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} (\cos x)^{1/x}, & x \ne 0 \\ k, & x = 0 \end{cases}$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$e$

Solution

(A) વિધેય $f(x)$ એ $x = 0$ આગળ સતત હોવા માટે,$x \to 0$ હોય ત્યારે વિધેયનું લક્ષ $f(0)$ જેટલું હોવું જોઈએ.
આપેલ છે કે $f(0) = k$,તેથી આપણે $\lim_{x \to 0} (\cos x)^{1/x}$ ની કિંમત શોધવી પડશે.
ધારો કે $L = \lim_{x \to 0} (\cos x)^{1/x}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,$\ln L = \lim_{x \to 0} \frac{1}{x} \ln(\cos x)$.
$\frac{0}{0}$ સ્વરૂપ માટે એલ'હોસ્પિટલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\ln L = \lim_{x \to 0} \frac{\frac{d}{dx}(\ln(\cos x))}{\frac{d}{dx}(x)} = \lim_{x \to 0} \frac{\frac{1}{\cos x} \cdot (-\sin x)}{1} = \lim_{x \to 0} (-\tan x) = 0$.
તેથી $\ln L = 0$,જેનો અર્થ છે કે $L = e^0 = 1$.
આમ,$k = 1$.
49
EasyMCQ
વિધેય $f(x) = \begin{cases} x - 1, & x < 2 \\ 2x - 3, & x \ge 2 \end{cases}$ એ સતત વિધેય છે:
A
$x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે
B
માત્ર $x = 2$ માટે
C
$x \ne 2$ હોય તેવી $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે
D
માત્ર $x$ ની તમામ પૂર્ણાંક કિંમતો માટે

Solution

(A) $x = 2$ આગળ વિધેય $f(x)$ ની સાતત્યતા તપાસવા માટે,આપણે ડાબી બાજુનું લક્ષ,જમણી બાજુનું લક્ષ અને $x = 2$ આગળ વિધેયની કિંમત મેળવીએ.
$1$. ડાબી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^-} (x - 1) = 2 - 1 = 1$.
$2$. જમણી બાજુનું લક્ષ: $\lim_{x \to 2^+} f(x) = \lim_{x \to 2^+} (2x - 3) = 2(2) - 3 = 4 - 3 = 1$.
$3$. $x = 2$ આગળ વિધેયની કિંમત: $f(2) = 2(2) - 3 = 1$.
અહીં $\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^+} f(x) = f(2) = 1$ હોવાથી,વિધેય $x = 2$ આગળ સતત છે.
$x < 2$ માટે,$f(x) = x - 1$ એ બહુપદી વિધેય છે,તેથી તે સતત છે.
$x > 2$ માટે,$f(x) = 2x - 3$ એ પણ બહુપદી વિધેય છે,તેથી તે સતત છે.
આમ,વિધેય $f(x)$ એ $x$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે સતત છે.
50
MediumMCQ
જો વિધેય $f(x) = \begin{cases} 1 + \sin \frac{\pi x}{2}, & \text{માટે } -\infty < x \le 1 \\ ax + b, & \text{માટે } 1 < x < 3 \\ 6 \tan \frac{x\pi}{12}, & \text{માટે } 3 \le x < 6 \end{cases}$ એ અંતરાલ $(-\infty, 6)$ માં સતત હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$0, 2$
B
$1, 1$
C
$2, 0$
D
$2, 1$

Solution

(C) આપેલ છે કે વિધેય $f(x)$ એ અંતરાલ $(-\infty, 6)$ માં સતત છે,તેથી તે $x = 1$ અને $x = 3$ આગળ પણ સતત હશે.
$x = 1$ આગળ સાતત્ય માટે:
$\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^+} f(x) = f(1)$
$1 + \sin(\frac{\pi}{2}) = a(1) + b$
$1 + 1 = a + b \implies a + b = 2$ ..... $(i)$
$x = 3$ આગળ સાતત્ય માટે:
$\lim_{x \to 3^-} f(x) = \lim_{x \to 3^+} f(x) = f(3)$
$a(3) + b = 6 \tan(\frac{3\pi}{12})$
$3a + b = 6 \tan(\frac{\pi}{4})$
$3a + b = 6(1) \implies 3a + b = 6$ ..... $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ માંથી સમીકરણ $(i)$ બાદ કરતા:
$(3a + b) - (a + b) = 6 - 2$
$2a = 4 \implies a = 2$
$a = 2$ ને સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$2 + b = 2 \implies b = 0$
આમ,$a = 2$ અને $b = 0$ મળે છે.

Continuity and Differentiation — Continuity · Frequently Asked Questions

1Are these Continuity and Differentiation questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Continuity and Differentiation Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.