Solubility Questions in Gujarati

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $S = K_H \times P$
જ્યાં:
$K_H = 6.8 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}$
$P = 0.8 \ atm$
કિંમતો મૂકતા:
$S = (6.8 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}) \times (0.8 \ atm)$
$S = 5.44 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3}$
$1 \ mol \ dm^{-3} = 1 \ M$ હોવાથી,દ્રાવ્યતા $5.44 \times 10^{-4} \ M$ થાય.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $S = K_{H} \times P$.
આપેલ છે: $K_{H} = 0.16 \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1}$ અને $P = 0.15 \ bar$.
કિંમતો મૂકતા: $S = 0.16 \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1} \times 0.15 \ bar = 0.024 \ mol \ dm^{-3}$.
તેથી,$S = 2.4 \times 10^{-2} \ mol \ dm^{-3}$.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,દ્રાવ્યતા $(S)$ અને આંશિક દબાણ $(P)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $S = K_H P$
અહીં,$K_H$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.
$K_H$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા: $K_H = \frac{S}{P}$
આપેલી કિંમતો મૂકતા: $K_H = \frac{5.14 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3}}{0.75 \ bar} = 6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1}$

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $S = K_{H} \times P$.
આપેલ છે: $K_{H} = 0.16 \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}$ અને $P = 0.18 \ atm$.
કિંમતો મૂકતા: $S = 0.16 \times 0.18 = 0.0288 \ mol \ dm^{-3}$.
બે સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $0.029 \ mol \ dm^{-3}$ મળે છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા એ પ્રવાહીની સપાટી પરના વાયુના આંશિક દબાણના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$P = K_H \cdot x$,જ્યાં $P$ એ આંશિક દબાણ છે,$x$ એ મોલ અંશ (દ્રાવ્યતા) છે,અને $K_H$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$S = K_{H} \times P$
આપેલ છે:
$K_{H} = 0.159 \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1}$
$P = 0.346 \ bar$
ગણતરી:
$S = 0.159 \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1} \times 0.346 \ bar = 0.055 \ mol \ dm^{-3}$
આમ,વાયુની દ્રાવ્યતા $0.055 \ mol \ dm^{-3}$ છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ તેના આંશિક દબાણ $(P)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $S = K_{H} \times P$.
અહીં,$S = 0.028 \ mol \ dm^{-3}$ અને $P = 0.346 \ bar$ છે.
તેથી,હેન્રીના નિયમનો અચળાંક $(K_{H})$ નીચે મુજબ ગણી શકાય:
$K_{H} = \frac{S}{P} = \frac{0.028 \ mol \ dm^{-3}}{0.346 \ bar} \approx 0.081 \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1}$.

(D) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ એ દ્રાવણની ઉપરના વાયુના આંશિક દબાણ $(P)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે:
$S = K_H \times P$
આપેલ છે:
દ્રાવ્યતા $(S)$ = $6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3}$
હેન્રીના નિયમનો અચળાંક $(K_H)$ = $6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1}$
દબાણ $(P)$ શોધવા માટે સૂત્રને ગોઠવતા:
$P = S / K_H$
$P = (6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3}) / (6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ bar^{-1})$
$P = 1.0 \ bar$

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતાનું સૂત્ર: $S = k \times p$
અહીં,$k = 0.45 \text{ mol dm}^{-3} \text{ atm}^{-1}$ અને $p = 1.2 \text{ atm}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $S = 0.45 \text{ mol dm}^{-3} \text{ atm}^{-1} \times 1.2 \text{ atm} = 0.54 \text{ mol dm}^{-3}$.
આમ,વાયુની દ્રાવ્યતા $0.54 \text{ mol dm}^{-3}$ છે.

(D) હેન્રીનો નિયમ જણાવે છે કે બાષ્પ કલામાં વાયુનું આંશિક દબાણ $(p)$ એ દ્રાવણમાં વાયુના મોલ અંશ $(x)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,તે $p = K_H \cdot x$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $K_H$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.
આ નિયમ પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા અને તેના દબાણ વચ્ચેનો જથ્થાત્મક સંબંધ સીધો દર્શાવે છે.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ એ પ્રવાહીની ઉપરના વાયુના આંશિક દબાણ $(P)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $S = K_H \times P$.
અહીં,$S$ ને $mol \ dm^{-3}$ માં અને $P$ ને $bar$ માં દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_H)$ નો એકમ: $K_H = \frac{S}{P} = \frac{mol \ dm^{-3}}{bar} = mol \ dm^{-3} \ bar^{-1}$ થાય છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $S = K_H \times P$
આપેલ છે:
દબાણ $(P)$ = $0.8 \ atm$
હેન્રીના નિયમનો અચળાંક $(K_H)$ = $6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$S = 6.85 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1} \times 0.8 \ atm$
$S = 5.48 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3}$

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ $S = K_H \times p$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ,દબાણને $mm \ Hg$ માંથી $atm$ માં ફેરવો:
$p = \frac{260}{760} \approx 0.3421 \ atm$.
હવે,દ્રાવ્યતાની ગણતરી કરો:
$S = 0.159 \times 0.3421 \approx 0.05439 \ mol \ dm^{-3}$.
બે સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,$S = 5.4 \times 10^{-2} \ mol \ dm^{-3}$ મળે છે.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતાનું સૂત્ર: $\text{Solubility} = K_H \times P_{gas}$ છે.
આપેલ છે કે,$K_H = 0.16 \ mol \ L^{-1} \ bar^{-1}$ અને $\text{Solubility} = 0.08 \ mol \ L^{-1}$.
દબાણ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $P_{gas} = \frac{\text{Solubility}}{K_H}$.
કિંમતો મૂકતા: $P_{gas} = \frac{0.08 \ mol \ L^{-1}}{0.16 \ mol \ L^{-1} \ bar^{-1}} = 0.5 \ bar$.

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ એ વાયુના આંશિક દબાણ $(p)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $S = K_H \times p$.
આપેલ છે:
દ્રાવ્યતા $(S)$ = $7 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1}$
દબાણ $(p)$ = $1 \ bar$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$7 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} = K_H \times 1 \ bar$
તેથી,$K_H = \frac{7 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1}}{1 \ bar} = 7 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ bar^{-1}$.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_H \times x$,જ્યાં $p$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે,$K_H$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે,અને $x$ એ દ્રાવણમાં વાયુના મોલ અંશ છે.
$1$. $K_H$ વાયુના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે અને તાપમાન વધવાની સાથે વધે છે.
$2$. સંબંધ $p = K_H \times x$ પરથી,આપણે $x = p / K_H$ લખી શકીએ છીએ. આ દર્શાવે છે કે આપેલા દબાણ $p$ માટે,દ્રાવ્યતા $(x)$ એ $K_H$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$3$. તેથી,$K_H$ નું ઊંચું મૂલ્ય પ્રવાહીમાં વાયુની ઓછી દ્રાવ્યતા સૂચવે છે.
$4$. આમ,વિધાન 'આપેલા દબાણે $K_H$ નું મૂલ્ય જેટલું વધારે,તેટલી પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા વધારે' એ ખોટું વિધાન છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા $(S)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $S = K_{H} \times P$
આપેલ છે: $K_{H} = 1.3 \times 10^{-3} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}$ અને $P = 0.46 \ atm$
કિંમતો મૂકતા: $S = (1.3 \times 10^{-3} \ mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}) \times (0.46 \ atm) = 5.98 \times 10^{-4} \ mol \ dm^{-3}$

(C) હેન્રીનો નિયમ $P = K_H \cdot x$ સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે,$K_H$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે,અને $x$ એ દ્રાવણમાં વાયુનો મોલ અંશ છે.
આપેલ આંશિક દબાણ માટે,વાયુની દ્રાવ્યતા $(x)$ એ $K_H$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(x = P / K_H)$.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ વાયુના અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જેના કારણે તેમને દ્રાવકમાં ઓગળેલા રહેવું મુશ્કેલ બને છે,આમ દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
જેમ તાપમાન વધે તેમ દ્રાવ્યતા ઘટતી હોવાથી,આપેલ દબાણ માટે $K_H$ નું મૂલ્ય તાપમાનમાં વધારા સાથે વધવું જોઈએ.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા એ પ્રવાહી અથવા દ્રાવણની સપાટી પર હાજર વાયુના આંશિક દબાણના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $S = K_{H} \times P$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
અહીં,$S$ એ વાયુની દ્રાવ્યતા દર્શાવે છે,$P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ દર્શાવે છે,અને $K_{H}$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.

(D) હેન્રીનો નિયમ $P = K_H \times C$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે અને $C$ એ દ્રાવણમાં વાયુની સાંદ્રતા છે.
અચળાંક માટે સૂત્ર ગોઠવતા,$K_H = \frac{P}{C}$ મળે છે.
દબાણ $P$ નો એકમ $atm$ છે અને સાંદ્રતા $C$ નો એકમ $mol \ dm^{-3}$ છે.
તેથી,$K_H$ નો એકમ $\frac{atm}{mol \ dm^{-3}} = mol \ dm^{-3} \ atm^{-1}$ થાય છે.

(D) હેન્રીનો નિયમ અચળ તાપમાને પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા અને બાહ્ય દબાણ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે.
તે મુજબ,અચળ તાપમાને પ્રવાહીના આપેલા કદમાં ઓગળેલા વાયુનું દળ,પ્રવાહી સાથે સંતુલનમાં રહેલા વાયુના દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે.

(C) હેન્રીનો નિયમ જણાવે છે કે પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા એ વાયુના આંશિક દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે,જે સમીકરણ $P = K_H \cdot x$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $K_H$ એ હેન્રીનો અચળાંક છે.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ વાયુના અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જેનાથી તેઓ દ્રાવણમાંથી બહાર નીકળવાનું સરળ બને છે.
પરિણામે,વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
કારણ કે $K_H = P / x$,અચળ આંશિક દબાણ $P$ માટે,તાપમાનમાં વધારો થવાથી દ્રાવ્ય વાયુના મોલ અંશ $x$ માં ઘટાડો થાય છે.
તેથી,તાપમાનમાં વધારો થવાથી $K_H$ નું મૂલ્ય વધે છે.

(D) પ્રવાહી દ્રાવકમાં ઘન દ્રાવ્યની દ્રાવ્યતા દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના સ્વભાવ (જેવું દ્રાવ્ય તેવું દ્રાવક) અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
જોકે,ઘન પદાર્થો અદબનીય હોવાથી,પ્રવાહીમાં ઘન પદાર્થની દ્રાવ્યતા પર દબાણની અસર નહિવત હોય છે.
તેથી,ઓગળી શકતા ઘન દ્રાવ્યનો મહત્તમ જથ્થો દબાણ $(iii)$ પર આધાર રાખતો નથી.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) પ્રવાહીમાં વાયુઓની દ્રાવ્યતા સામાન્ય રીતે તાપમાન વધવાથી ઘટે છે કારણ કે પ્રવાહીમાં વાયુનું ઓગળવું એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,તાપમાનમાં વધારો સંતુલનને પાછળની દિશામાં ખસેડે છે,જેનાથી દ્રાવ્યતા ઘટે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Chlorine$ એક વાયુ છે,તેથી તાપમાન વધતા પાણીમાં તેની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને દ્રાવણમાં ઓગળેલા વાયુનું આંશિક દબાણ $(p)$ તેના દળ $(m)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $p \propto m$ અથવા $p = k \times m$.
આપેલ છે: $p_1 = 1 \ bar$,$m_1 = 7.14 \times 10^{-3} \ g$.
જ્યારે $m_2 = 5 \times 10^{-2} \ g$ હોય ત્યારે $p_2$ શોધવાનું છે.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{p_2}{p_1} = \frac{m_2}{m_1}$.
$\frac{p_2}{1} = \frac{5 \times 10^{-2}}{7.14 \times 10^{-3}} = \frac{50 \times 10^{-3}}{7.14 \times 10^{-3}} \approx 7 \ bar$.
આમ,આંશિક દબાણ $7 \ bar$ થશે.

(A) ઘન દ્રાવણ એવું દ્રાવણ છે જેમાં દ્રાવ્ય અને દ્રાવક બંને ઘન અવસ્થામાં હોય છે.
$A$ સોનામાં ઓગળેલું તાંબું એ ઘન દ્રાવણ (મિશ્રધાતુ) નું ઉદાહરણ છે,જેમાં બંને ઘટકો ઘન છે.
$B$ પાણીમાં ઓગળેલું ગ્લુકોઝ એ ઘન-પ્રવાહી દ્રાવણ છે.
$C$ નાઈટ્રોજન વાયુમાં કપૂર એ ઘન-વાયુ દ્રાવણ છે.
$D$ પાણીમાં ઓગળેલું ઇથેનોલ એ પ્રવાહી-પ્રવાહી દ્રાવણ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(D) જે દ્રાવણમાં દ્રાવ્ય વાયુ હોય અને દ્રાવક ઘન હોય તેને વાયુ-માં-ઘન દ્રાવણ કહેવામાં આવે છે.
પેલેડિયમ $(Pd)$ ધાતુની સપાટી પર $H_2$ વાયુનું અધિશોષણ થાય છે,જેમાં હાઈડ્રોજન દ્રાવ્ય (વાયુ) છે અને પેલેડિયમ દ્રાવક (ઘન) છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા $P = K_H \times x$ સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $P$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે,$K_H$ એ હેન્રીનો અચળાંક છે અને $x$ એ દ્રાવણમાં વાયુનો મોલ અંશ છે.
દ્રાવ્યતા $(x)$ માટે સૂત્ર ગોઠવતા,આપણને $x = P / K_H$ મળે છે.
ચું $K_H$ છેદમાં હોવાથી,જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ $K_H$ વધે છે,જે વાયુરૂપ દ્રાવ્યની દ્રાવ્યતા $(x)$ માં ઘટાડો કરે છે.

(A) જે દ્રાવણમાં દ્રાવ્ય પ્રવાહી હોય અને દ્રાવક ઘન હોય તેને ઘન દ્રાવણ કહેવામાં આવે છે. $Zinc$ એમાલગમ તેનું ઉદાહરણ છે,જેમાં પ્રવાહી પારો $(Hg)$ દ્રાવ્ય તરીકે અને ઘન $Zinc$ $(Zn)$ દ્રાવક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) $N_2$ ના મોલ = $\frac{5.5 \times 10^{-3} \text{ g}}{28 \text{ g/mol}} \approx 1.96 \times 10^{-4} \text{ mol}$.
$H_2O$ ના મોલ = $\frac{180 \text{ g}}{18 \text{ g/mol}} = 10 \text{ mol}$.
$1 \text{ atm}$ દબાણે $N_2$ નો મોલ અંશ $(x_1)$ = $\frac{n_{N_2}}{n_{H_2O} + n_{N_2}} \approx \frac{1.96 \times 10^{-4}}{10} = 1.96 \times 10^{-5}$.
હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_H \cdot x$,એટલે કે $x \propto p$.
$5 \text{ atm}$ દબાણે,નવો મોલ અંશ $(x_2)$ = $5 \times x_1 = 5 \times 1.96 \times 10^{-5} = 9.8 \times 10^{-5} \approx 1 \times 10^{-4}$.

(D) પ્રવાહીમાં વાયુનું ઓગળવું એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે. લા-શાતેલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા માટે,તાપમાનમાં વધારો સંતુલનને પાછળની દિશામાં ખસેડે છે,જેનાથી પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
તેથી,તાપમાન વધતા પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
આ આલેખ $D$ દ્વારા યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ: $P = K_{H} X$
પ્રથમ,$N_2$ નો મોલ અંશ $(X_{N_2})$ ગણો:
$X_{N_2} = \frac{P_{N_2}}{K_{H}} = \frac{0.987 \ bar}{76.48 \times 10^3 \ bar} = 1.29 \times 10^{-5}$
$1 \ litre$ $(1000 \ g)$ પાણીમાં રહેલા મોલની સંખ્યા ગણો:
$n_{H_2O} = \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} = 55.5 \ mol$
$n_{N_2} \ll n_{H_2O}$ હોવાથી,આપણે $X_{N_2} \approx \frac{n_{N_2}}{n_{H_2O}}$ આશરે કિંમત લઈ શકીએ:
$n_{N_2} = X_{N_2} \times n_{H_2O} = 1.29 \times 10^{-5} \times 55.5 \ mol = 7.16 \times 10^{-4} \ mol$

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા પ્રવાહીની સપાટી પરના વાયુના આંશિક દબાણ $(p)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
વધુમાં,પ્રવાહીમાં વાયુનું ઓગળવું એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,તાપમાન $(T)$ ઘટાડવાથી પુરોગામી પ્રક્રિયાને વેગ મળે છે,જેનાથી વાયુની દ્રાવ્યતા વધે છે.

(A) આપેલ છે,$298 \ K$ તાપમાને પાણીમાં $N_2$ વાયુની દ્રાવ્યતા માટે હેન્રીનો નિયમ અચળાંક $(K_H) = 1 \times 10^5 \ atm$.
હવામાં $N_2$ નો મોલ અંશ $(\chi_{N_2, \text{air}}) = 0.8$.
કુલ દબાણ $(P_{\text{total}}) = 5 \ atm$.
નાઈટ્રોજનનું આંશિક દબાણ $(p_{N_2}) = P_{\text{total}} \times \chi_{N_2, \text{air}} = 5 \times 0.8 = 4 \ atm$.
હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p_{N_2} = K_H \times \chi_{N_2, \text{water}}$.
$4 = 10^5 \times \chi_{N_2, \text{water}} \Rightarrow \chi_{N_2, \text{water}} = 4 \times 10^{-5}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\chi_{N_2, \text{water}} = \frac{n_{N_2}}{n_{N_2} + n_{H_2O}}$.
$n_{N_2} \ll n_{H_2O}$ હોવાથી,આપણે $\chi_{N_2, \text{water}} \approx \frac{n_{N_2}}{n_{H_2O}}$ લઈ શકીએ.
$4 \times 10^{-5} = \frac{n_{N_2}}{10}$.
$n_{N_2} = 4 \times 10^{-4} \ moles$.

(C) આપેલા વિધાનોમાંથી,હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_{H})$ વિશે માત્ર વિધાન $(c)$ સાચું છે.
$(a)$ $K_{H}$ એ વાયુ અને વપરાયેલા દ્રાવકના સ્વભાવનું વિધેય છે; તેથી,$K_{H}$ નું મૂલ્ય દરેક દ્રાવણમાં વાયુ માટે સમાન હોતું નથી.
$(b)$ હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_{H} \cdot x$,જેનો અર્થ છે કે $x = p / K_{H}$. આમ,$K_{H}$ નું મૂલ્ય જેટલું વધારે,વાયુની દ્રાવ્યતા તેટલી ઓછી.
$(c)$ $K_{H}$ તાપમાન પર આધાર રાખે છે અને સામાન્ય રીતે તાપમાન વધવાની સાથે વધે છે,જે સમજાવે છે કે ગરમ પાણીમાં વાયુઓ ઓછા દ્રાવ્ય કેમ હોય છે.
$(d)$ સરળતાથી પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત થતા વાયુઓ આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો ધરાવે છે,જેના કારણે તેમના $K_{H}$ મૂલ્યો ઓછા હોય છે.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા તેના હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_H)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$\text{દ્રાવ્યતા} \propto \frac{1}{K_H}$.
$298 \ K$ તાપમાને આપેલા $K_H$ મૂલ્યો:
આર્ગોન $(I)$: $40.3 \ k\text{bar}$
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(II)$: $1.67 \ k\text{bar}$
મિથેન $(IV)$: $0.413 \ k\text{bar}$
ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(III)$: $1.83 \times 10^{-5} \ k\text{bar}$
$K_H$ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $1.83 \times 10^{-5} < 0.413 < 1.67 < 40.3$.
તેથી,$K_H$ નો ક્રમ $III < IV < II < I$ છે.
દ્રાવ્યતા $K_H$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી,દ્રાવ્યતાનો વધતો ક્રમ $I < II < IV < III$ થશે.

(C) પીગળેલા ઝિંક અને લેડ વચ્ચે સિલ્વરનો વિભાજન ગુણાંક $(K)$ $300$ છે.
ધારો કે $Zn$ માં $Ag$ નું દળ $x$ છે અને $Pb$ માં $Ag$ નું દળ $(1 - x)$ છે.
વિભાજન ગુણાંક $= \frac{\text{Conc. of } Ag \text{ in molten } Zn}{\text{Conc. of } Ag \text{ in molten } Pb} = \frac{x / 10}{(1 - x) / 100} = 300$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $\frac{10x}{1 - x} = 300 \implies 10x = 300 - 300x \implies 310x = 300 \implies x = \frac{30}{31}$.
પીગળેલા લેડમાં સિલ્વરનું પ્રમાણ $= 1 - x = 1 - \frac{30}{31} = \frac{1}{31} \ g$.
લેડમાં સિલ્વરની ટકાવારી $= \frac{1/31}{1} \times 100 \approx 3.22 \% \approx 3 \%$.

(A) લી શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા માટે,દ્રાવ્યીકરણને આ રીતે દર્શાવી શકાય: $\text{Solute} + \text{Solvent} + \text{Heat} \rightleftharpoons \text{Solution}$.
જ્યારે તાપમાન વધારવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન વધારાની ગરમીને શોષવા માટે આગળની દિશામાં ખસે છે,જેનાથી દ્રાવ્યની દ્રાવ્યતા વધે છે.
કારણનું વિધાન પણ સાચું છે કારણ કે સંતૃપ્ત દ્રાવણ એ ગતિશીલ સંતુલનની સ્થિતિ દર્શાવે છે જ્યાં દ્રાવ્યીકરણનો દર સ્ફટિકીકરણના દર જેટલો હોય છે.
તાપમાનના ફેરફારને કારણે સંતુલનમાં થતો ફેરફાર લી શેટલિયરના સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે,તેથી $(R)$ એ $(A)$ માટે સાચી સમજૂતી છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા તેના હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_{H})$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$S \propto \frac{1}{K_{H}}$.
આપેલ $K_{H}$ ના મૂલ્યો:
$H_2 = 71.18 \ kbar$
$CH_4 = 41.85 \ kbar$
$O_2 = 34.86 \ kbar$
$CO_2 = 1.67 \ kbar$
દ્રાવ્યતા $K_{H}$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી,સૌથી વધુ $K_{H}$ મૂલ્ય ધરાવતા વાયુની દ્રાવ્યતા સૌથી ઓછી હશે.
$K_{H}$ મૂલ્યોનો ક્રમ: $CO_2 < O_2 < CH_4 < H_2$ છે.
તેથી,દ્રાવ્યતાનો વધતો ક્રમ: $H_2 < CH_4 < O_2 < CO_2$ છે.

(A) શરીરના પ્રવાહીમાં રહેલા વાયુના પરપોટા (જેમ કે $N_2$) ચેતા આવેગને અસર કરે છે,જેનાથી ડિકમ્પ્રેશન સિકનેસ અથવા બેન્ડ્સ થાય છે. આ પીડાદાયક અને જીવલેણ હોઈ શકે છે. તેથી,બેન્ડ્સની બીમારી ટાળવા માટે,સ્કુબા ડાઇવર્સ દ્વારા વપરાતી ટાંકીઓમાં હિલિયમ વાયુ $(He)$ સાથે મંદ કરેલી હવા ભરવામાં આવે છે.

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_H \cdot \chi$,જ્યાં $\chi$ એ $CO_2$ નો મોલ અંશ છે.
આપેલ છે $p = 3.4 \ bar$ અને $K_H = 1.7 \times 10^3 \ bar$.
$\chi = \frac{p}{K_H} = \frac{3.4}{1.7 \times 10^3} = 2 \times 10^{-3}$.
દ્રાવણ મંદ હોવાથી,$\chi = \frac{n_{CO_2}}{n_{H_2O}}$.
$n_{H_2O} = \frac{200 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 11.11 \ mol$.
$n_{CO_2} = \chi \times n_{H_2O} = 2 \times 10^{-3} \times 11.11 = 2.222 \times 10^{-2} \ mol$.
મોલારિટી $= \frac{n_{CO_2}}{\text{કદ } L \text{ માં}} = \frac{2.222 \times 10^{-2} \ mol}{0.2 \ L} = 0.1111 \ mol \ L^{-1} = 1.11 \times 10^{-1} \ mol \ L^{-1}$.

(D) હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_{H} \times x$.
આપેલ છે: $p = 1 \ bar$,$K_{H} = 0.4 \ kbar = 400 \ bar$.
$x = \frac{p}{K_{H}} = \frac{1}{400} = 0.0025$.
અહીં $x = \frac{n_{CH_4}}{n_{CH_4} + n_{H_2O}} \approx \frac{n_{CH_4}}{n_{H_2O}}$,જ્યાં $n_{H_2O} = \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} = 55.55 \ mol$.
$n_{CH_4} = x \times n_{H_2O} = 0.0025 \times 55.55 = 0.1388 \ mol \approx 1.38 \times 10^{-1} \ mol$.

(C)

વાયુ	$293 \text{ K}$ પર $K_H / \text{kbar}$
$He$	$144.97$
$H_2$	$69.16$
$O_2$	$34.86$
$N_2$	$76.48$

$293 \text{ K}$ તાપમાને હેન્રીના નિયમના અચળાંક $(K_H)$ ના મૂલ્યો જોતા,$He$ નું મૂલ્ય $144.97 \text{ kbar}$ સૌથી વધુ છે.

(D) હેન્રીના નિયમ મુજબ: $P = x \cdot K_H$.
$N_2$ માટે: $P_{N_2} = x_{N_2} \cdot K_H(N_2)$.
$O_2$ માટે: $P_{O_2} = x_{O_2} \cdot K_H(O_2)$.
આપેલ છે કે $P_{N_2} = P_{O_2}$,$K_H(N_2) = 76.48 \ kbar$,અને $K_H(O_2) = 34.86 \ kbar$.
મોલ અંશનો ગુણોત્તર: $\frac{x_{N_2}}{x_{O_2}} = \frac{P_{N_2} / K_H(N_2)}{P_{O_2} / K_H(O_2)} = \frac{K_H(O_2)}{K_H(N_2)}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{x_{N_2}}{x_{O_2}} = \frac{34.86}{76.48} \approx 0.45$.

(B) હેન્રીના નિયમ મુજબ,$P_{O_2} = K_{H} \chi_{O_2}$.
આપેલ છે: $P_{O_2} = 1 \ bar$,$K_{H} = 50 \ kbar = 50 \times 10^3 \ bar$.
$\chi_{O_2} = \frac{P_{O_2}}{K_{H}} = \frac{1}{50 \times 10^3} = 2 \times 10^{-5}$.
$\chi_{O_2} = \frac{n_{O_2}}{n_{O_2} + n_{H_2O}} \approx \frac{n_{O_2}}{n_{H_2O}}$,અને $n_{H_2O} = \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} \approx 55.5 \ mol$.
$n_{O_2} = \chi_{O_2} \times 55.5 = 2 \times 10^{-5} \times 55.5 = 1.11 \times 10^{-3} \ mol$.
$O_2$ નું દળ $= 1.11 \times 10^{-3} \ mol \times 32 \ g/mol = 0.03552 \ g$.
$ppm$ માં સાંદ્રતા $= \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવણનું દળ}} \times 10^6 = \frac{0.03552 \ g}{1000 \ g} \times 10^6 = 35.52 \ ppm \approx 35.50 \ ppm$.

(D) હેન્રીના નિયમ મુજબ,વાયુની દ્રાવ્યતા એ હેન્રીના અચળાંક $(K_{H})$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,જે સંબંધ $S \propto \frac{1}{K_{H}}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,$K_{H}$ નું મૂલ્ય જેટલું ઓછું,તેટલી દ્રાવ્યતા વધારે.
આપેલ $K_{H}$ ના મૂલ્યો છે: $Ar = 40.39$,$CO_{2} = 1.67$,$CH_{4} = 0.413$,અને $HCHO = 1.83 \times 10^{-5}$.
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$K_{H}$ નો ક્રમ: $Ar > CO_{2} > CH_{4} > HCHO$ છે.
આમ,દ્રાવ્યતાનો વધતો ક્રમ: $Ar < CO_{2} < CH_{4} < HCHO$ થશે.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_{H} \times \chi_{X}$,જ્યાં $p$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ છે અને $\chi_{X}$ એ દ્રાવણમાં તેનો મોલ અંશ છે.
પ્રારંભિક સ્થિતિ માટે: $2 = K_{H} \times 0.02$ ...$(i)$
જ્યારે દબાણ બમણું થાય,ત્યારે $p' = 4 \ bar$.
$4 = K_{H} \times \chi'_{X}$ ...$(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ ને $(i)$ વડે ભાગતા: $\frac{4}{2} = \frac{\chi'_{X}}{0.02}$ $\Rightarrow 2 = \frac{\chi'_{X}}{0.02}$ $\Rightarrow \chi'_{X} = 0.04$.
દ્વિઅંગી દ્રાવણમાં મોલ અંશનો સરવાળો $1$ થાય છે.
તેથી,પાણીનો મોલ અંશ $\chi_{water} = 1 - 0.04 = 0.96$ છે.

(A) હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_H \times \chi$,જ્યાં $p$ એ આંશિક દબાણ છે,$K_H$ એ હેન્રીનો અચળાંક છે અને $\chi$ એ વાયુનો મોલ અંશ છે.
આપેલ છે: $p = 5 \ atm = 5.066 \times 10^5 \ Pa$,$K_H = 1.67 \times 10^8 \ Pa$.
મોલ અંશ $\chi = \frac{p}{K_H} = \frac{5.066 \times 10^5}{1.67 \times 10^8} \approx 3.033 \times 10^{-3}$.
$500 \ mL$ પાણીનું દળ $500 \ g$ ગણતા,પાણીના મોલ $n_{H_2O} = \frac{500}{18} \approx 27.78 \ mol$.
$\chi = \frac{n_{CO_2}}{n_{CO_2} + n_{H_2O}} \approx \frac{n_{CO_2}}{n_{H_2O}}$ હોવાથી,$n_{CO_2} = \chi \times n_{H_2O} = 3.033 \times 10^{-3} \times 27.78 \approx 0.08426 \ mol$.
$CO_2$ નું દળ $= n_{CO_2} \times \text{મોલર દળ} = 0.08426 \times 44 \approx 3.71 \ g$.

(A) આપેલ છે: $CO_2$ નું દબાણ $(p)$ $= 3.34 \ bar = 3.34 \times 10^5 \ Pa$. $298 \ K$ તાપમાને $CO_2$ માટે હેન્રીનો અચળાંક $(K_H)$ $= 1.67 \times 10^8 \ Pa$ છે.
હેન્રીના નિયમ મુજબ,$p = K_H \times x$,જ્યાં $x$ એ $CO_2$ નો મોલ અંશ છે.
$x = \frac{p}{K_H} = \frac{3.34 \times 10^5 \ Pa}{1.67 \times 10^8 \ Pa} = 2 \times 10^{-3}$.
પાણીનું કદ $= 500 \ mL$. પાણીની ઘનતા $1 \ g/mL$ હોવાથી,પાણીનું દળ $= 500 \ g$.
પાણીના મોલ $(n_{H_2O})$ $= \frac{500 \ g}{18 \ g/mol} = 27.78 \ mol$.
$x = \frac{n_{CO_2}}{n_{CO_2} + n_{H_2O}} \approx \frac{n_{CO_2}}{n_{H_2O}}$ હોવાથી,$n_{CO_2} = x \times n_{H_2O} = 2 \times 10^{-3} \times 27.78 \ mol = 0.05556 \ mol$.
$CO_2$ નું દળ $= n_{CO_2} \times CO_2$ નું આણ્વીય દળ $= 0.05556 \ mol \times 44 \ g/mol = 2.4446 \ g \approx 2.442 \ g$.

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ: $p = K_H \times \chi$
આપેલ છે: $p = 1.67 \ bar$,$K_H = 1.67 \ kbar = 1670 \ bar$.
$CO_2$ નો મોલ અંશ $\chi$ ગણતા: $\chi = \frac{p}{K_H} = \frac{1.67}{1670} = 0.001$.
$CO_2$ નું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું હોવાથી,$\chi = \frac{n_{CO_2}}{n_{H_2O}} \approx 0.001$.
$1 \ L$ પાણીમાં પાણીના મોલની સંખ્યા $n_{H_2O} = \frac{1000 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 55.55 \ mol$.
તેથી,$n_{CO_2} = 0.001 \times 55.55 = 0.05555 \ mol$.
$CO_2$ નું દળ $= n_{CO_2} \times CO_2$ નું આણ્વીય દળ $= 0.05555 \ mol \times 44 \ g \ mol^{-1} \approx 2.44 \ g$.
આમ,ઓગળેલા $CO_2$ નું પ્રમાણ $2.44 \ g \ L^{-1}$ છે.