Carbohydrates Questions in Gujarati

(A) ગ્લુકોઝ એ સૌથી સરળ કાર્બોહાઈડ્રેટ છે,$i.e.$,મોનોસેકેરાઈડ.
બાકીના,જેમ કે સેલ્યુલોઝ અને સ્ટાર્ચ,પોલીસેકેરાઈડ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$Cellulose$ એ એક પોલીસેકેરાઇડ છે જે માનવ પાચનતંત્ર દ્વારા પચાવી શકાતું નથી કારણ કે મનુષ્યોમાં તેમાં રહેલા $\beta$-ગ્લાયકોસિડિક બંધને તોડવા માટે જરૂરી ઉત્સેચકનો અભાવ હોય છે.
તે આપણા આહારનો એક ઘટક છે કારણ કે તે ફળો,શાકભાજી અને અનાજ જેવા વનસ્પતિ આધારિત ખોરાકમાં જોવા મળે છે,જે ડાયેટરી ફાઇબર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) લેક્ટોઝ એ દૂધમાં હાજર ડાયસેકેરાઇડ છે. તે $D-(+)-glucose$ ના એક અણુ અને $D-(+)-galactose$ ના એક અણુથી બનેલું છે જે $\beta-glycosidic$ બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.

(B) કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ એ ઉર્જાનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે. તેનું વિઘટન ગ્લુકોઝમાં થાય છે,જે શરીરની વિવિધ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે ઉર્જા પૂરી પાડે છે.

(A) . સુક્રોઝ એ નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે તેમાં મુક્ત હેમિયાસીટલ અથવા હેમિકેટલ સમૂહનો અભાવ હોય છે. તેથી,તે બેનેડિક્ટના દ્રાવણનું રિડક્શન કરતું નથી.

(A) પોલિસેકેરાઈડ્સમાં વ્યક્તિગત મોનોસેકેરાઈડ એકમોને જોડતા બંધને $Glycosidic$ બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ એક પ્રકારનો સહસંયોજક બંધ છે જે એક મોનોસેકેરાઈડના હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ અને બીજાના એનોમેરિક કાર્બન વચ્ચે નિર્જલીકરણ પ્રક્રિયા દ્વારા રચાય છે.

(A) બ્લડ સુગર એટલે રુધિરમાં રહેલા $Glucose$ ની સાંદ્રતા. $Glucose$ એ શરીરના કોષો માટે ઉર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે અને તે રુધિર દ્વારા વહન પામે છે. તેથી,બ્લડ સુગર એ $Glucose$ સમાન છે.

(B) ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ એક આલ્ડોહેક્સોઝ છે.
તેની ખુલ્લી શૃંખલા રચનામાં,$C-1$ સ્થાન પર એક આલ્ડિહાઈડિક સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
તેમાં $C-2$ થી $C-6$ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા પાંચ આલ્કોહોલિક સમૂહો $(-OH)$ પણ હોય છે.
તેથી,ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઈડિક અને આલ્કોહોલિક બંને ક્રિયાશીલ સમૂહો હાજર હોય છે.

(C) સુક્રોઝના જળવિભાજનથી $D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D-(-)$-ફ્રુક્ટોઝનું સમાન મોલર મિશ્રણ મળે છે.
$D-(-)$-ફ્રુક્ટોઝનું વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ $(-92.4^{\circ})$ એ $D-(+)$-ગ્લુકોઝ $(+52.7^{\circ})$ કરતા મૂલ્યમાં વધારે હોવાથી,પરિણામી મિશ્રણનું ચોખ્ખું પરિભ્રમણ ઋણ હોય છે.
તેથી,આ મિશ્રણ લેવોરોટેટરી છે,અને આ ઘટનાને કેન સુગરનું ઇન્વર્ઝન કહેવામાં આવે છે.

(A) . મ્યુટારોટેશન એટલે કે ઓપ્ટિકલી સક્રિય સંયોજન (જેમ કે $\alpha-D$-ગ્લુકોઝ અથવા $\beta-D$-ગ્લુકોઝ) ના તાજા તૈયાર કરેલા દ્રાવણના વિશિષ્ટ ઓપ્ટિકલ રોટેશનમાં થતો ફેરફાર,જ્યાં સુધી તે સ્થિર સંતુલન મૂલ્ય સુધી ન પહોંચે.
આ ઘટના બે એનોમેરિક સ્વરૂપો વચ્ચે ઓપન-ચેન મધ્યવર્તી દ્વારા આંતર-રૂપાંતરણને કારણે થાય છે.

(C) સાચું વિધાન એ છે કે સ્ટાર્ચ એ $\alpha$-ગ્લુકોઝનો પોલિમર છે.
સ્ટાર્ચ એ બે ઘટકોનો બનેલો પોલીસેકેરાઇડ છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન,જે બંને $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોના પોલિમર છે.

(C) આલ્ડોહેક્સોઝ એ મોનોસેકેરાઇડ છે જેમાં આલ્ડિહાઇડ ગ્રુપ (આલ્ડોઝ) અને છ કાર્બન પરમાણુઓ (હેક્સોઝ) હોય છે.
$D$-ગ્લુકોઝ એ આલ્ડોહેક્સોઝનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,કારણ કે તેનું અણુસૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે અને તેમાં $C_1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઇડ ગ્રુપ હોય છે.
સેલ્યુલોઝ એ પોલિસેકેરાઇડ છે,સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે અને રેફિનોઝ એ ટ્રાયસેકેરાઇડ છે.

(B) સ્ટાર્ચ એ પોલિસેકેરાઇડ છે,જે $\alpha$-ગ્લુકોઝ એકમોનો પોલિમર છે.
સંપૂર્ણ જળવિભાજન પર,સ્ટાર્ચ તેના મોનોમરિક એકમોમાં વિભાજિત થાય છે,જે ગ્લુકોઝ છે.

(A) રેફિનોઝ $({C_{18}}{H_{32}}{O_{16}})$ એ ટ્રાયસેકેરાઇડ છે.
${C_{18}}{H_{32}}{O_{16}} 2{H_2}O \to {C_6}{H_{12}}{O_6} (\text{ગ્લુકોઝ}) {C_6}{H_{12}}{O_6} (\text{ફ્રુક્ટોઝ}) {C_6}{H_{12}}{O_6} (\text{ગેલેક્ટોઝ})$.

(B) ડાયસેકેરાઈડ એ એવી શર્કરા છે જે બે મોનોસેકેરાઈડના ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયા પછી બને છે.
ડાયસેકેરાઈડના ઉદાહરણોમાં સુક્રોઝ,લેક્ટોઝ અને માલ્ટોઝનો સમાવેશ થાય છે.
ગેલેક્ટોઝ એ મોનોસેકેરાઈડ છે,ડાયસેકેરાઈડ નથી.
તે ગ્લુકોઝ સાથે જોડાઈને કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા દ્વારા ડાયસેકેરાઈડ લેક્ટોઝ બનાવે છે.

(C) $a)$. મોલિશ કસોટી એ આપેલ વિશ્લેષણમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સની હાજરી તપાસવા માટે વપરાતી રાસાયણિક કસોટી છે.
$b)$. બાય્યુરેટ કસોટી એ પ્રોટીનમાં પેપ્ટાઈડ બોન્ડની હાજરી શોધવા માટે વપરાતી રાસાયણિક કસોટી છે.
$c)$. ફેહલિંગ કસોટીનો ઉપયોગ રિડ્યુસિંગ અને નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા વચ્ચે તફાવત કરવા માટે થાય છે. રિડ્યુસિંગ શર્કરા ફેહલિંગ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Cu_2O$ ના લાલ અવક્ષેપ બનાવે છે,જ્યારે નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા પ્રક્રિયા કરતી નથી.
$d)$. મિલન કસોટીનો ઉપયોગ દ્રાવ્ય પ્રોટીનની હાજરી શોધવા માટે થાય છે.

(C) ડાયસેકેરાઇડ એ એવી શર્કરા છે જે બે મોનોસેકેરાઇડ્સના ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાવાથી બને છે.
ગ્લુકોઝ,રાઇબ્યુલોઝ અને એરેબિનોઝ એ મોનોસેકેરાઇડ્સ છે.
લેક્ટોઝ એ દૂધમાં જોવા મળતું ડાયસેકેરાઇડ છે,જે $\beta-1,4-$ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા ગેલેક્ટોઝ અને ગ્લુકોઝનું બનેલું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) ગ્લુકોઝ એક રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે કારણ કે તેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોય છે.
જ્યારે ગ્લુકોઝને ફેહલિંગના દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે આલ્ડિહાઈડ સમૂહનું ઓક્સિડેશન કાર્બોક્સિલેટ સમૂહમાં થાય છે અને $Cu^{2+}$ આયનોનું રિડક્શન $Cu^+$ આયનોમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ $(Cu_2O)$ ના લાલ અવક્ષેપ મળે છે.
પ્રક્રિયા: $\text{Glucose} + \text{Fehling's solution} \to \text{Gluconic acid} + Cu_2O \text{ (Red precipitate)}$.

(D) ગ્લાયકોલિસિસ એ કોષના કોષરસમાં થતી ચયાપચયની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ નો એક અણુ ઉત્સેચકીય પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી દ્વારા પાયરુવેટ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે.
તે એક અજારક પ્રક્રિયા છે જે $2$ $ATP$ અને $2$ $NADH$ અણુઓનો ચોખ્ખો લાભ આપે છે.

(A) . ગ્લુકોઝ એ મોનોસેકેરાઇડ છે જ્યારે બાકીના પોલિસેકેરાઇડ છે. તેથી,ગ્લુકોઝ એ સૌથી સરળ શર્કરા છે.

(A) ગ્લુકોઝ અને મેનોઝ એ એપિમર્સ છે કારણ કે તેઓ માત્ર $C-2$ કાર્બન પરમાણુ પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે. જે આઈસોમર્સ માત્ર એક સ્ટીરિયોસેન્ટર પર વિન્યાસમાં અલગ પડે છે તેમને એકબીજાના એપિમર્સ કહેવામાં આવે છે.

(B) $Maltose$ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું જળવિભાજન $Glucose$ $(C_6H_{12}O_6)$ ના બે અણુઓ આપે છે.
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \xrightarrow{\text{Hydrolysis}} 2C_6H_{12}O_6$ $(Glucose)$.

(B)

શર્કરા	સાપેક્ષ ગળપણ
$Sucrose$	$100$
$Glucose$	$74$
$Lactose$	$16$
$Fructose$	$173$

આપેલ શર્કરાઓમાં,$Fructose$ નું સાપેક્ષ ગળપણ મૂલ્ય સૌથી વધુ $173$ છે.
તેથી,તે સૌથી ગળી શર્કરા છે.
સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંને $Monosaccharides$ છે,જેનો અર્થ છે કે તેનું સરળ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાં જળવિભાજન થઈ શકતું નથી. તેથી,વિકલ્પ $A$ ખોટો છે. ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંને $Tollen's$ પ્રક્રિયક સાથે સિલ્વર મિરર કસોટી આપે છે. ગ્લુકોઝ એ $Aldose$ છે અને ફ્રુક્ટોઝ એ $Ketose$ છે,પરંતુ બેઝિક $Tollen's$ પ્રક્રિયકની હાજરીમાં ફ્રુક્ટોઝ ગ્લુકોઝ અને મેનોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જેના કારણે તે પણ સિલ્વર મિરર કસોટી આપે છે. આમ,આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ તફાવત દર્શાવતું નથી. તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) ફ્રુક્ટોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ કીટોહેક્સોઝ છે જેમાં $3$ કાઈરલ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
પ્રકાશીય સમઘટકોની સંખ્યા $2^n$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ કાઈરલ કેન્દ્રોની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 3$,તેથી પ્રકાશીય સમઘટકોની સંખ્યા = $2^3 = 8$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(A) . ગ્લુકોઝ એ $C_6H_{12}O_6$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતું મોનોસેકેરાઇડ છે,ડાયસેકેરાઇડ નથી. તેથી,ગ્લુકોઝ ડાયસેકેરાઇડ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(C) ન્યુક્લિયોસાઇડ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને શર્કરાના અણુ (એલ્ડોપેન્ટોઝ) થી બનેલું હોય છે.
જળવિભાજન પર,ન્યુક્લિયોસાઇડ તેના ઘટક ભાગોમાં વિભાજિત થાય છે,જે એલ્ડોપેન્ટોઝ અને હેટરોસાયક્લિક બેઇઝ છે.
ધ્યાન રાખો કે ન્યુક્લિયોટાઇડમાં ન્યુક્લિયોસાઇડ કરતા અલગ,ફોસ્ફેટ જૂથ હોય છે,જે જળવિભાજન પર ઓર્થોફોસ્ફોરિક એસિડ આપે છે.

(B) કાયરલ કાર્બન એ કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$\beta-D-(+)$-ગ્લુકોઝની ચક્રીય રચનામાં,પાંચ કાર્બન પરમાણુઓ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા છે (જેને બંધારણમાં ટપકાં વડે દર્શાવેલ છે).
આ કાર્બન $C1, C2, C3, C4,$ અને $C5$ સ્થાન પર છે.
તેથી,$\beta-D-(+)$-ગ્લુકોઝમાં કાયરલ કાર્બનની કુલ સંખ્યા $5$ છે.

(B) $Amylose$ એ એક પોલિસેકેરાઇડ છે,જે $\alpha-1,4-glycosidic$ બંધ દ્વારા જોડાયેલા $\alpha-D-glucose$ એકમોનો પોલિમર છે.

(B) -ગ્લુકોપાયરેનોઝના બે સ્વરૂપો $\alpha-D-(+)$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ અને $\beta-D-(+)$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ છે.
આને એનોમર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એનોમર્સ એ સ્ટીરિયો આઇસોમર્સની જોડી છે જે ફક્ત એનોમેરિક કાર્બન (ગ્લુકોઝમાં $C_1$ કાર્બન) ની આસપાસના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે.

(B) . સુક્રોઝ એ $\alpha-D$-ગ્લુકોપાયરાનોઝ એકમ અને $\beta-D$-ફ્રુક્ટોફ્યુરેનોઝ એકમનો બનેલો ડાયસેકેરાઈડ છે.
આ બે મોનોસેકેરાઈડ એકમો ગ્લુકોઝના $C-1$ અને ફ્રુક્ટોઝના $C-2$ વચ્ચેના $\alpha,\beta-1,2$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.

(D) એમાયલોઝ એ $\alpha-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા ગ્લુકોઝ એકમોનો રેખીય પોલીમર છે.
સેલ્યુલોઝ એ $\beta-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા ગ્લુકોઝ એકમોનો રેખીય પોલીમર છે.
એમાયલોપેક્ટિન અને ગ્લાયકોજન બંને ગ્લુકોઝના શાખીય પોલીમર છે.
એમાયલોપેક્ટિનમાં શૃંખલામાં $\alpha-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ અને શાખાના બિંદુઓ પર $\alpha-1,6$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ હોય છે.
ગ્લાયકોજન અત્યંત શાખીય છે અને તેમાં પણ $\alpha-1,4$ અને $\alpha-1,6$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ હોય છે.

(C) સેલ્યુલોઝ એ $\beta-D-glucose$ એકમોનો બનેલો રેખીય પોલિસેકેરાઇડ છે જે $\beta-1,4-glycosidic$ બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
સંપૂર્ણ જળવિભાજન પર,સેલ્યુલોઝ તેના ઘટક મોનોમરમાં વિભાજિત થાય છે,જે $D-glucose$ છે.

(B) સેલ્યુલોઝ એ $\beta-D-glucose$ એકમોનો રેખીય પોલિમર છે.
સેલ્યુલોઝના દરેક ગ્લુકોઝ એકમમાં ત્રણ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો ($C_2$,$C_3$,અને $C_6$ સ્થાન પર) હોય છે.
ટ્રાય નાઇટ્રો સેલ્યુલોઝમાં,ત્રણેય હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહો નાઇટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથે એસ્ટરીકરણ પામે છે.
તેથી,ટ્રાય નાઇટ્રો સેલ્યુલોઝમાં દરેક ગ્લુકોઝ એકમમાં $3$ $-OH$ સમૂહો નાઇટ્રેશન માટે ઉપલબ્ધ હોય છે.

(A) કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ એ પોલીહાઇડ્રોક્સી આલ્ડિહાઇડ અથવા પોલીહાઇડ્રોક્સી કીટોન છે.
આનો અર્થ એ છે કે તેમાં અનેક હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો અને કાં તો આલ્ડિહાઇડ $(-CHO)$ સમૂહ અથવા કીટોન $(>C=O)$ સમૂહ હોય છે.
તેથી,હાજર રહેલા ક્રિયાશીલ સમૂહો હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ અને કાર્બોનિલ ($>C=O$ અથવા $-CHO$) છે.

(D) સ્ટાર્ચ એ બે પોલીસેકેરાઇડ્સ,$Amylose$ અને $Amylopectin$ નું મિશ્રણ છે.
$Amylose$ એ $\alpha-D-glucose$ એકમોનું રેખીય પોલીમર છે જે $C1-C4$ ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે.
$Amylopectin$ એ શાખિત શૃંખલા ધરાવતું પોલીમર છે.
$Glycogen$ પણ પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું અત્યંત શાખિત પોલીમર છે.
તેથી,$Amylose$ એ સાચું રેખીય પોલીમર છે.

(C) ગ્લુકોઝની ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝિન સાથેની પ્રક્રિયાથી ગ્લુકોઝોન બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં $1$ મોલ ગ્લુકોઝ,$3$ મોલ ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝિન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_{12}O_6 + 3C_6H_5NHNH_2 \rightarrow C_6H_{10}O_4(NNHC_6H_5)_2 + C_6H_5NH_2 + NH_3 + 2H_2O$.
આમ,ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝિનના $3$ મોલ વપરાય છે.

(C) ગ્લુકોઝ અને મેનોઝ માત્ર $C-2$ કાર્બન પરમાણુ પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે.
આવા ડાયાસ્ટીરિયોમર્સ જે ફક્ત એક સ્ટીરિયોસેન્ટર પર વિન્યાસમાં અલગ પડે છે તેને એપીમર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,ગ્લુકોઝ અને મેનોઝ $C-2$ એપીમર છે.

(B) ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ મોનોસેકેરાઈડ છે કારણ કે તેનું જળવિભાજન કરીને વધુ સરળ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ મેળવી શકાતા નથી.
તેમાં છ કાર્બન પરમાણુઓ હોવાથી તે હેક્ઝોસ છે.
તેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોવાથી તે આલ્ડોઝ છે.
તે એક પ્રકારનો કાર્બોહાઈડ્રેટ છે.
તેથી,તેને ઓલિગોસેકેરાઈડ તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાતો નથી,કારણ કે ઓલિગોસેકેરાઈડના જળવિભાજનથી $2-10$ મોનોસેકેરાઈડ એકમો મળે છે.

(B) -ગ્લુકોપાયરેનોઝના બે સ્વરૂપો,એટલે કે $\alpha-D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ અને $\beta-D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ,માત્ર $C-1$ કાર્બન પરમાણુ પરના હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહના વિન્યાસમાં જ અલગ પડે છે.
આ પ્રકારના ડાયાસ્ટીરિયોમર્સ,જે હેમિયાસીટલ અથવા હેમિકેટલ કાર્બન (એનોમેરિક કાર્બન) પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે,તેને એનોમર્સ કહેવામાં આવે છે.

(A) પ્રકાશ ક્રિયાશીલતા એવા સંયોજનો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક કાયરલ (chiral) કાર્બન પરમાણુ હોય અને તેમાં સંમિતિનું તલ (plane of symmetry) ન હોય.
આપેલ ત્રણેય બંધારણો ($I$: રાઇબોઝ,$II$: એરેબિનોઝ,$III$: ઝાયલોઝ) એ આલ્ડોપેન્ટોઝ છે.
આ અણુઓમાં,$2, 3$ અને $4$ સ્થાન પરના કાર્બન કાયરલ કેન્દ્રો છે કારણ કે તેઓ ચાર અલગ અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા છે.
આથી,આ ત્રણેય પેન્ટોઝ પ્રકાશ ક્રિયાશીલતા ધરાવે છે.

(B) ગ્લુકોઝનું મુક્ત-શૃંખલા બંધારણ $CHO-(CHOH)_4-CH_2OH$ છે.
આ બંધારણમાં $C-1$ સ્થાન પર એક આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
$C-2, C-3, C-4$ અને $C-5$ સ્થાન પર ચાર દ્વિતીયક આલ્કોહોલિક સમૂહ $(-CHOH)$ હોય છે.
$C-6$ સ્થાન પર એક પ્રાથમિક આલ્કોહોલિક સમૂહ $(-CH_2OH)$ હોય છે.
તેથી,ગ્લુકોઝ એક પ્રાથમિક $-OH$ સમૂહ અને ચાર દ્વિતીયક $-OH$ સમૂહ ધરાવે છે.

(B) -ગ્લુકોપાયરેનોઝના બે સ્વરૂપો,એટલે કે $\alpha$-$D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ અને $\beta$-$D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ,માત્ર $C-1$ કાર્બન પરમાણુ પરના હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહના વિન્યાસમાં જ અલગ પડે છે.
આવા આઈસોમર્સ,જે માત્ર એનોમેરિક કાર્બન $(C-1)$ પરના વિન્યાસમાં જ અલગ પડે છે,તેમને એનોમર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) બેનેડિક્ટ પ્રક્રિયક એ યુરીનમાં ગ્લુકોઝ જેવા રિડ્યુસિંગ શર્કરાની હાજરી તપાસવા માટે વપરાતો રાસાયણિક પ્રક્રિયક છે.
તેમાં કોપર$(II)$ સલ્ફેટ $(CuSO_4)$,સોડિયમ સાઇટ્રેટ અને સોડિયમ કાર્બોનેટ હોય છે.
જ્યારે તેને રિડ્યુસિંગ શર્કરા સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે વાદળી $Cu^{2+}$ આયનોનું રિડક્શન થઈને લાલ રંગના કોપર$(I)$ ઓક્સાઈડ $(Cu_2O)$ ના અવક્ષેપ મળે છે,જે ગ્લુકોઝની હાજરી સૂચવે છે.

(D) સુક્રોઝ એ $D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D-(-)$-ફ્રુકટોઝનું બનેલું ડાયસેકેરાઇડ છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલું હોય છે.
તે એક નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે બંને એનોમેરિક કાર્બન ગ્લાયકોસિડિક બંધમાં ભાગ લે છે.
જળવિભાજન પર,તે $D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D-(-)$-ફ્રુકટોઝનું સમપ્રમાણ મિશ્રણ આપે છે.
એસ્પાર્ટેમ એ એસ્પાર્ટિક એસિડ અને ફિનાઇલ એલનાઇનમાંથી બનતું કૃત્રિમ ગળપણ છે,સુક્રોઝમાંથી નહીં.
તેથી,સુક્રોઝને ગરમ કરવાથી એસ્પાર્ટેમ મળે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) જ્યારે ગ્લુકોઝ ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝિન $(C_6H_5NHNH_2)$ ના વધારા સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે ગ્લુકોસાઝોન તરીકે ઓળખાતું સ્ફટિકમય વ્યત્પન્ન બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $C-2$ કાર્બનનું ઓક્સિડેશન અને હાઈડ્રેઝોન બંધનું નિર્માણ થાય છે.
કુલ પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 3C_6H_5NHNH_2 \rightarrow C_{18}H_{22}N_4O_4 + C_6H_5NH_2 + NH_3 + 2H_2O$.

(D) એનોમર એ ચક્રીય શર્કરામાં જોવા મળતા ડાયાસ્ટીરિયોમર્સ (એપિમર્સ) નો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે.
તેઓ ફક્ત એનોમેરિક કાર્બન પરના કન્ફિગ્યુરેશનમાં અલગ પડે છે,જે ગ્લુકોઝ જેવા એલ્ડોઝમાં $C_1$ કાર્બન છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ અને $\beta$-$D$-ગ્લુકોઝ એ એનોમર છે કારણ કે તેઓ $C_1$ કાર્બન સાથે જોડાયેલા હાઇડ્રોક્સિલ જૂથ $(-OH)$ ના ઓરિએન્ટેશનમાં તફાવત ધરાવે છે.

(C) ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ માં $C_1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
ટોલેન્સ પ્રક્રિયક એ એમોનિયમ સિલ્વર નાઈટ્રેટનું દ્રાવણ,$[Ag(NH_3)_2]^+OH^-$ છે.
જ્યારે ગ્લુકોઝ ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે આલ્ડિહાઈડ સમૂહનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ (ગ્લુકોનિક એસિડ) માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને સિલ્વર આયનોનું ધાત્વિક સિલ્વરમાં રિડક્શન થાય છે,જે કસનળીની અંદરની દીવાલ પર રજતદર્પણ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા આલ્ડિહાઈડ સમૂહની હાજરી માટેની લાક્ષણિક કસોટી છે.

(A) ડાઈસેકેરાઈડ એ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ છે જે જળવિભાજન પર મોનોસેકેરાઈડના બે અણુઓ આપે છે.
તેમનું સામાન્ય સૂત્ર બે મોનોસેકેરાઈડ એકમો $(C_6H_{12}O_6)$ ના સંઘનન અને પાણીના એક અણુ $(H_2O)$ ના દૂર થવાથી મેળવવામાં આવે છે.
ગણતરી: $2 \times (C_6H_{12}O_6) - H_2O = C_{12}H_{24}O_{12} - H_2O = C_{12}H_{22}O_{11}$.
આમ,ડાઈસેકેરાઈડનું સામાન્ય સૂત્ર $C_{12}H_{22}O_{11}$ છે.