Carbohydrates Questions in Gujarati

(C) $\beta-D-(+)$-ગ્લુકોઝનું બંધારણ ગ્લુકોઝનું ચક્રીય હેમિયાસીટલ સ્વરૂપ છે.
ચક્રીય બંધારણમાં,$C_1, C_2, C_3, C_4$ અને $C_5$ સ્થાન પરના કાર્બન પરમાણુઓ કિરાલ કેન્દ્રો છે.
$C_1$ એ એનોમેરિક કાર્બન છે,જે $-H, -OH, -O-$ (ચક્રીય ઓક્સિજન) અને $-C_2$ સાથે જોડાયેલ છે.
$C_2, C_3$ અને $C_4$ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા છે.
$C_5$ એ $-H, -CH_2OH, -O-$ (ચક્રીય ઓક્સિજન) અને $-C_4$ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,$\beta-D-(+)$-ગ્લુકોઝમાં $5$ કિરાલ કાર્બન પરમાણુઓ છે.

(D) સ્ટાર્ચ અને સેલ્યુલોઝ એ પોલિસેકેરાઇડ્સ છે,જે જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ છે. તે ઘણા મોનોસેકેરાઇડ એકમોના સંઘનન દ્વારા બનેલા પોલિમર છે,જેને સામાન્ય રીતે સાદી સુગર (ખાસ કરીને $D$-ગ્લુકોઝ એકમો) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) ગ્લુકોઝની બ્રોમીન જળ $(Br_2/H_2O)$ સાથેની પ્રક્રિયામાં,તે મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે જે આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ નું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે,જ્યારે દ્વિતીયક આલ્કોહોલિક સમૂહો પર કોઈ અસર થતી નથી.
$C_6H_{12}O_6 + [O] \xrightarrow{Br_2/H_2O} CH_2OH(CHOH)_4COOH$
આમ,મળતી મુખ્ય નીપજ ગ્લુકોનિક એસિડ છે.

(B) ગ્લુકોઝ એક રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે કારણ કે તેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોય છે. $ \text{જ્યારે તેને ફેહલિંગ દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે } Cu^{2+} \text{ આયનોનું } Cu^{+} \text{ આયનોમાં રિડક્શન કરે છે, જેનાથી ક્યુપ્રસ ઓક્સાઈડ } (Cu_2O) \text{ ના લાલ અવક્ષેપ મળે છે.} $
$ \text{પ્રક્રિયા: } C_6H_{12}O_6 + 2Cu^{2+} + 5OH^- \rightarrow C_6H_{11}O_7^- + Cu_2O (\text{લાલ અવક્ષેપ}) + 3H_2O. $

(B) ગ્લુકોઝ એક રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે કારણ કે તેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
દર્પણને સિલ્વરિંગ કરવાની પ્રક્રિયામાં,ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ ટોલેન્સ પ્રક્રિયક $([Ag(NH_3)_2]^+)$ નું ધાત્વિક સિલ્વર $(Ag)$ માં રિડક્શન કરવા માટે થાય છે,જે કાચની સપાટી પર જમા થઈને દર્પણ બનાવે છે.
તેથી,ગ્લુકોઝ સાચો જવાબ છે.

(D) ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન એવા તમામ શર્કરાઓ દ્વારા થાય છે જેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય અથવા જે આલ્કલાઇન માધ્યમમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ બનાવવા માટે આઇસોમરાઇઝ થઈ શકે.
$1$. ગ્લુકોઝ એ આલ્ડોઝ છે અને તેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે,તેથી તે ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરે છે.
$2$. ફ્રુકટોઝ,જોકે કીટોઝ છે,તે ટોલેન્સ પ્રક્રિયકના આલ્કલાઇન માધ્યમમાં ટોટોમેરાઇઝેશન દ્વારા આલ્ડોઝ બનાવે છે,તેથી તે પણ ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરે છે.
$3$. લેક્ટોઝ એ રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે તેમાં મુક્ત હેમિયાસેટલ સમૂહ હોય છે,જે તેને તેના ઓપન-ચેન આલ્ડિહાઇડ સ્વરૂપ સાથે સંતુલનમાં રહેવા દે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનું રિડક્શન કરે છે.

(D) અને $L$ સંજ્ઞાઓનો ઉપયોગ $glyceraldehyde$ ની સાપેક્ષમાં કાર્બોનિલ સમૂહથી સૌથી દૂર રહેલા કિરાલ કાર્બન પરમાણુના વિન્યાસને દર્શાવવા માટે થાય છે. $D-glucose$ માં,$D-$ પૂર્વગ સૂચવે છે કે આલ્ડિહાઇડ સમૂહથી સૌથી દૂર રહેલા કિરાલ કાર્બન પરનો હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ ફિશર પ્રોજેક્શનમાં જમણી બાજુએ છે,જે $D-glyceraldehyde$ ના વિન્યાસને અનુરૂપ છે.

(A) કાર્બોહાઈડ્રેટ્સનું વર્ગીકરણ તેમના જલવિભાજનના વર્તનના આધારે કરવામાં આવે છે.
મોનોસેકેરાઇડ એ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે અને તેનું વધુ જલવિભાજન કરીને પોલીહાઇડ્રોક્સી આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનના નાના એકમો મેળવી શકાતા નથી.
ઉદાહરણ તરીકે $Glucose$ અને $Fructose$.

(A) સુક્રોઝ એ એક ડાયસેકેરાઈડ છે જે $\alpha - D - \text{glucose}$ (ખાસ કરીને $\alpha - D - \text{glucopyranose}$) ના એક અણુ અને $\beta - D - \text{fructose}$ (ખાસ કરીને $\beta - D - \text{fructofuranose}$) ના એક અણુના સંઘનનથી બને છે.
ગ્લાયકોસિડિક બંધ $\alpha - D - \text{glucopyranose}$ ના $C1$ અને $\beta - D - \text{fructofuranose}$ ના $C2$ વચ્ચે રચાય છે.

(B) $\alpha-$ અને $\beta-$ ગ્લુકોઝ એ સ્ટીરિયોઆઈસોમર્સ છે જે ફક્ત $C-1$ કાર્બન પરમાણુ પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે,જેને એનોમેરિક કાર્બન કહેવામાં આવે છે. આવા સમઘટકોને ખાસ કરીને એનોમર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) દૂધમાં લેક્ટોઝ નામની ડાયસેક્કેરાઇડ શર્કરા હોય છે. પાચન દરમિયાન,લેક્ટોઝનું લેક્ટેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં જલ-વિભાજન થતાં બે મોનોસેક્કેરાઇડ મળે છે: $Glucose$ અને $Galactose$. પ્રક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} (\text{Lactose}) + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6 (\text{Glucose}) + C_6H_{12}O_6 (\text{Galactose})$.

(D) સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ ને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે ગરમ કરતાં તેનું નિર્જલીકરણ (dehydration) થાય છે.
પ્રક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} \xrightarrow{conc. H_2SO_4} 12C_{(s)} + 11H_2O_{(l)}$.
સાંદ્ર $H_2SO_4$ એક પ્રબળ નિર્જલીકરણ કર્તા તરીકે વર્તે છે,જે ખાંડમાંથી પાણીના અણુઓને દૂર કરે છે અને કાર્બન (કોલસો) બાકી રહે છે.

(D) એનોમર એ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાં જોવા મળતા સ્ટીરિયોઆઇસોમરનો એક પ્રકાર છે જે ફક્ત એનોમેરિક કાર્બન (ઓપન-ચેઇન સ્વરૂપમાં કાર્બોનિલ કાર્બનમાંથી મેળવેલ કાર્બન) પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે.
ચક્રીય બંધારણોમાં,આ તે કાર્બન છે જે બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પ $D$ ગ્લુકોઝના બે ચક્રીય સ્વરૂપો દર્શાવે છે જ્યાં $C-1$ (એનોમેરિક) કાર્બન પરનો વિન્યાસ અલગ છે (એકમાં $-OH$ જમણી બાજુ છે,બીજામાં ડાબી બાજુ છે),જ્યારે અન્ય તમામ કાઇરલ કેન્દ્રો સમાન રહે છે.
તેથી,આ $\alpha-D-glucose$ અને $\beta-D-glucose$ દર્શાવે છે,જે એનોમર છે.

(C) સ્ટાર્ચ એ બે ઘટકોનો બનેલો પોલીસેકેરાઇડ છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન.
બંને ઘટકો $\alpha-D$-ગ્લુકોઝ એકમોના પોલિમર છે.
એમાયલોઝમાં,ગ્લુકોઝ એકમો એક ગ્લુકોઝ એકમના $C-1$ અને બીજા ગ્લુકોઝ એકમના $C-4$ વચ્ચેના $\alpha$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
તેવી જ રીતે,એમાયલોપેક્ટીનની રેખીય સાંકળોમાં,ગ્લુકોઝ એકમો $\alpha-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.

(B) ઈન્વર્ટ શર્કરા એ $D(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D(-)$-ફ્રુકટોઝનું સમમોલર મિશ્રણ છે.
તે સુક્રોઝના જળવિભાજન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
સુક્રોઝના જળવિભાજનથી પ્રકાશીય પરિભ્રમણની દિશા ડેક્સ્ટ્રોરોટેટરી $(+)$ થી લેવોરોટેટરી $(-)$ માં બદલાય છે,તેથી તેને ઈન્વર્ટ શર્કરા કહેવામાં આવે છે.

(C) સેલ્યુલોઝ એ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો રેખીય પોલિસેકેરાઇડ છે જે $\beta$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે. તે વનસ્પતિ કોષદિવાલનો મુખ્ય બંધારણીય ઘટક છે,જે વનસ્પતિને મજબૂતી અને આધાર આપે છે.

(C) ગ્લુકોઝની ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથેની પ્રક્રિયા આલ્ડિહાઈડિક સમૂહ $(-CHO)$ ની હાજરી માટેની લાક્ષણિક કસોટી છે.
ગ્લુકોઝનું ઓક્સિડેશન ગ્લુકોનિક એસિડમાં થાય છે અને સિલ્વર આયનો $(Ag^+)$ નું રિડક્શન થઈને ધાત્વિક સિલ્વર $(Ag)$ મળે છે,જે કસનળીની અંદરની દીવાલ પર રજત દર્પણ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_{12}O_6 + 2[Ag(NH_3)_2]^+ + 3OH^- \rightarrow C_6H_{11}O_7^- + 2Ag + 4NH_3 + 2H_2O$.

(B) ગ્લુકોઝ એ આલ્ડોહેક્સોઝ છે જેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે,જ્યારે ફ્રુક્ટોઝ એ કીટોહેક્સોઝ છે જેમાં કીટોન સમૂહ $(-C=O)$ હોય છે.
આલ્ડિહાઈડ સમૂહની હાજરીને કારણે,ગ્લુકોઝ રિડ્યુસિંગ શર્કરા તરીકે વર્તે છે અને ટોલન્સ પ્રક્રિયક સાથે રજત દર્પણ કસોટી આપે છે.
ફ્રુક્ટોઝ,જોકે કીટોઝ છે,તે પણ આ કસોટી આપે છે કારણ કે તે પ્રક્રિયકના બેઝિક માધ્યમમાં ગ્લુકોઝ અને મેનોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે,પરંતુ ગ્લુકોઝ તેની આલ્ડિહાઈડ લાક્ષણિકતા દ્વારા અલગ પડે છે જે મુખ્ય બંધારણીય તફાવત છે.

(D) ગ્લાયકોલિસિસ એ કોષના કોષરસમાં થતી ચયાપચયની પ્રક્રિયા છે.
તેમાં $Glucose$ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુનું ઉત્સેચક-ઉદ્દીપિત પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી દ્વારા $Pyruvate$ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં વિઘટન થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં $2$ $ATP$ અને $2$ $NADH$ અણુઓનો ચોખ્ખો લાભ થાય છે.

(C) લેક્ટોઝ એ બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોનો બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે: $\beta-D-glucose$ અને $\beta-D-galactose$।
જળવિભાજન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $\text{Lactose} \xrightarrow{H_2O} \text{Glucose} + \text{Galactose}$.

(B) દૂધમાં $Lactose$ (લેક્ટોઝ) હોય છે,જે $Glucose$ (ગ્લુકોઝ) અને $Galactose$ (ગેલેક્ટોઝ) એકમોનો બનેલો ડાયસેક્કેરાઇડ છે.

(B) ગ્લુકોઝ વધારાના ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝિન $(C_6H_5NHNH_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્લુકોઝોન બનાવે છે,જે એક સ્ફટિકમય ઓસેઝોન વ્યુત્પન્ન છે.
આ પ્રક્રિયામાં $C-2$ કાર્બનનું ઓક્સિડેશન અને $C-1$ તથા $C-2$ બંને સ્થાન પર હાઈડ્રેઝોન બંધનું નિર્માણ થાય છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $CHO(CHOH)_4CH_2OH + 3C_6H_5NHNH_2 \rightarrow C_6H_{10}O_4(NNHC_6H_5)_2 + C_6H_5NH_2 + NH_3 + 2H_2O$.

(B) એસિડ અથવા ઇન્વર્ટેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું જલવિભાજન $D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D-(-)$-ફ્રુકટોઝનું સમાન મોલર મિશ્રણ આપે છે.
આ પ્રક્રિયાને ખાંડનું વ્યુત્ક્રમણ (Inversion) કહેવામાં આવે છે કારણ કે પ્રકાશીય પરિભ્રમણ ડેક્સ્ટ્રોરોટેટરી $(+66.5^{\circ})$ થી લેવોરોટેટરી $(-39.9^{\circ})$ માં બદલાય છે.

(A) મનુષ્યોમાં $cellulose$ માં રહેલા $\beta$-glycosidic બંધને તોડવા માટે જરૂરી $cellulase$ ઉત્સેચકનો અભાવ હોય છે. તેથી,મનુષ્યના પાચનતંત્ર દ્વારા $cellulose$ નું પાચન થઈ શકતું નથી.

(C) જ્યારે ગ્લુકોઝ ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝીન $(C_6H_5-NH.NH_2)$ ના એક મોલ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે ગ્લુકોઝ ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝોન બને છે.
પરંતુ,જ્યારે ગ્લુકોઝ વધુ પ્રમાણમાં ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝીન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાંથી પસાર થઈને ડાય-ફિનાઈલ હાઈડ્રેઝોન વ્યુત્પન્ન બનાવે છે જેને ગ્લુકોસાઝોન કહેવાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં $C-2$ કાર્બનનું ઓક્સિડેશન થાય છે અને $C-1$ તથા $C-2$ બંને સ્થાન પર હાઈડ્રેઝોન બંધ બને છે.

(C) ઈન્વર્ટ શર્કરા એ $D-(+)-glucose$ અને $D-(-)-fructose$ નું સમાન મોલર મિશ્રણ છે.
$D-(-)-fructose$ નું વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ $(-92.4^{\circ})$ એ $D-(+)-glucose$ $(+52.7^{\circ})$ કરતા મૂલ્યમાં વધારે હોવાથી,પરિણામી મિશ્રણનું ચોખ્ખું વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ ઋણ હોય છે.
તેથી,ઈન્વર્ટ શર્કરા વામભ્રમણીય (Laevorotatory) છે.

(C) મ્યુટારોટેશન એ રિડ્યુસિંગ શર્કરાનો ગુણધર્મ છે જેમાં મુક્ત હેમિયાસેટલ અથવા હેમિકેટલ સમૂહ હોય છે,જે તેમને દ્રાવણમાં તેમના $\alpha$ અને $\beta$ એનોમરિક સ્વરૂપો વચ્ચે સંતુલનમાં રહેવા દે છે.
સુક્રોઝ એ નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે ગ્લાયકોસિડિક બંધ ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંનેના એનોમરિક કાર્બન (ગ્લુકોઝનો $C_1$ અને ફ્રુક્ટોઝનો $C_2$) વચ્ચે બને છે.
કોઈ મુક્ત હેમિયાસેટલ કે હેમિકેટલ સમૂહ ઉપલબ્ધ ન હોવાથી,સુક્રોઝ મ્યુટારોટેશન દર્શાવી શકતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(C) ગ્લુકોઝ એ આલ્ડોહેક્ઝોઝ છે જેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
ફ્રુકટોઝ એ કિટોહેક્ઝોઝ છે જેમાં કિટોન સમૂહ $(>C=O)$ હોય છે.
તેમનું આણ્વીય સૂત્ર $(C_6H_{12}O_6)$ સમાન છે પરંતુ ક્રિયાશીલ સમૂહ અલગ હોવાથી,તેઓ ક્રિયાશીલ સમૂહના સમઘટકો છે.

(C) બંધારણ $(I)$ માં,જોડાણ $(A)$ એક ગ્લુકોઝ એકમના $C_1$ કાર્બનને બીજા ગ્લુકોઝ એકમના $C_4$ કાર્બન સાથે જોડે છે,જે $C_1-C_4$ ગ્લાયકોસિડિક જોડાણ દર્શાવે છે.
બંધારણ $(II)$ માં,જોડાણ $(B)$ એક ગ્લુકોઝ એકમના $C_1$ કાર્બનને બીજા ગ્લુકોઝ એકમના $C_6$ કાર્બન ($CH_2OH$ સમૂહનો ભાગ) સાથે જોડે છે,જે $C_1-C_6$ ગ્લાયકોસિડિક જોડાણ દર્શાવે છે.
બંધારણ $(III)$ માં,જોડાણ $(C)$ એક ગ્લુકોઝ એકમના $C_1$ કાર્બનને બીજા ગ્લુકોઝ એકમના $C_4$ કાર્બન સાથે જોડે છે,જે $C_1-C_4$ ગ્લાયકોસિડિક જોડાણ દર્શાવે છે.
તેથી,$(A)$ અને $(C)$ એ $C_1-C_4$ જોડાણો છે,અને $(B)$ એ $C_1-C_6$ જોડાણ છે.

(D) એનોમર્સ એ એપિમર્સનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જે ફક્ત એનોમેરિક કાર્બન પરમાણુ પરના સંરૂપણમાં અલગ પડે છે,જે ગ્લુકોઝ જેવા એલ્ડોઝના કિસ્સામાં $C-1$ હોય છે.
તેથી,$\alpha-D$-ગ્લુકોઝ અને $\beta-D$-ગ્લુકોઝ એનોમર્સ છે કારણ કે તેઓ $C-1$ સ્થાન પર હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહના સંરૂપણમાં અલગ પડે છે.

(B) જ્યારે $D$-ગ્લુકોઝ ચક્રીય બંધારણ (પાયરેનોઝ રીંગ) બનાવે છે,ત્યારે $C-1$ કાર્બન પર નવું કાઈરલ કેન્દ્ર રચાય છે.
આના પરિણામે બે સમઘટકીય સ્વરૂપો મળે છે જેને $\alpha-D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ અને $\beta-D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ કહેવાય છે.
આ સમઘટકો,જે માત્ર એનોમેરિક કાર્બન $(C-1)$ પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે,તેને એનોમર્સ કહેવામાં આવે છે.

(C) સુક્રોઝ એ એક ડાયસેકેરાઈડ છે જે $\alpha-D-glucose$ અને $\beta-D-fructose$ ના એક-એક અણુથી બનેલું છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
જલવિભાજન પર,સુક્રોઝ તેના ઘટક મોનોસેકેરાઈડ્સમાં વિભાજિત થાય છે:
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \xrightarrow{H^+} C_6H_{12}O_6 (\text{glucose}) + C_6H_{12}O_6 (\text{fructose})$
તેથી,સુક્રોઝના જલવિભાજનથી ગ્લુકોઝ અને ફ્રુકટોઝના દરેકના એક-એક અણુ મળે છે.

(B) ઇન્વર્ટ શર્કરા એ $D-(+)-glucose$ અને $D-(-)-fructose$ નું સમમોલર મિશ્રણ છે.
તે સુક્રોઝના જળવિભાજન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
સુક્રોઝ ડેક્સ્ટ્રોરોટેટરી $(+66.5^{\circ})$ છે,પરંતુ જળવિભાજન પછી,તે એવું મિશ્રણ આપે છે જે લેવોરોટેટરી હોય છે કારણ કે $D-(-)-fructose$ $(-92.4^{\circ})$ નું વિશિષ્ટ પરિભ્રમણ $D-(+)-glucose$ $(+52.7^{\circ})$ કરતા વધારે હોય છે.

(C) $\alpha - D - (+) -$ ગ્લુકોઝ અને $\beta - D - (+) -$ ગ્લુકોઝ માત્ર $C-1$ કાર્બન પરમાણુ પરના હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે,જે એનોમેરિક કાર્બન છે.
આવા આઇસોમર્સ,જે હેમિયાસીટલ અથવા હેમિકેટલ કાર્બન પરના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે,તેમને એનોમર્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) આપેલ સંયોજન $CHO-(CHOH)_4-CH_2OH$ બંધારણ ધરાવતું આલ્ડોહેક્સોઝ છે.
આ અણુમાં $n = 4$ કિરાલ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
પ્રકાશીય સક્રિય સમઘટકોની સંખ્યા $(a)$ $2^n = 2^4 = 16$ દ્વારા મળે છે.
અણુ અસમપ્રમાણ હોવાથી (બંને છેડાઓ $CHO$ અને $CH_2OH$ અલગ છે),તેમાં કોઈ મીસો સંયોજનો નથી $(m = 0)$.
તેથી,પ્રકાશીય સમઘટકોની કુલ સંખ્યા $2^n = 16$ છે.

(C) -ગ્લુકોઝની ખુલ્લી શૃંખલામાં $4$ કીરાલ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
અવકાશીય સમઘટકોની સંખ્યા શોધવા માટેનું સૂત્ર $N = 2^n$ છે,જ્યાં $n$ એ કીરાલ કેન્દ્રોની સંખ્યા છે.
તેથી,$N = 2^4 = 16$.

(C) સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે,ડાયપેપ્ટાઇડ નથી. એસ્પાર્ટેમ એ એસ્પાર્ટિક એસિડ અને ફિનાઇલએલેનાઇનમાંથી બનેલું ડાયપેપ્ટાઇડ છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે.

(C) સુક્રોઝનું જળવિભાજન $D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $D-(-)$-ફ્રુક્ટોઝનું સમાન મોલર મિશ્રણ આપે છે. કારણ કે પ્રકાશીય પરિભ્રમણની સંજ્ઞા ડેક્સ્ટ્રોરોટેટરી $(+66.5^{\circ})$ થી લેવોરોટેટરી $(-39.9^{\circ})$ માં બદલાય છે,તેથી આ પ્રક્રિયાને સુક્રોઝનું ઇન્વર્ઝન કહેવામાં આવે છે,અને મળતા મિશ્રણને ઇન્વર્ટ શર્કરા કહે છે.

(C) ગ્લીસરોલનું $H_2O_2/FeSO_4$ (ફેન્ટન્સ પ્રક્રિયક) સાથે મંદ ઓક્સિડેશન કરવાથી ગ્લીસરાલ્ડીહાઇડ અને ડાયહાઇડ્રોક્સી એસિટોનનું મિશ્રણ મળે છે,જેને સામૂહિક રીતે ગ્લીસરોઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$CH_2OH-CHOH-CH_2OH \xrightarrow{H_2O_2/FeSO_4} CH_2OH-CHOH-CHO + CH_2OH-CO-CH_2OH$
(ગ્લીસરાલ્ડીહાઇડ + ડાયહાઇડ્રોક્સી એસિટોન = ગ્લીસરોઝ).

(A) મ્યુટારોટેશન એ રિડ્યુસિંગ શર્કરાનો ગુણધર્મ છે જે મુક્ત હેમિયાસેટલ અથવા હેમિકેટલ જૂથ ધરાવે છે,જે તેમને દ્રાવણમાં તેમના $\alpha$ અને $\beta$ એનોમેરિક સ્વરૂપો વચ્ચે સંતુલનમાં રહેવાની મંજૂરી આપે છે.
$A$. સુક્રોઝ એ નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે કારણ કે તેનું ગ્લાયકોસિડિક જોડાણ ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંને એકમોના એનોમેરિક કાર્બન વચ્ચે બનેલું હોય છે,જેના કારણે તેમાં કોઈ મુક્ત હેમિયાસેટલ અથવા હેમિકેટલ જૂથ બાકી રહેતું નથી.
તેથી,સુક્રોઝ મ્યુટારોટેશન દર્શાવતું નથી.

(D) ગ્લુકોઝ ઘન અવસ્થામાં ચક્રીય હેમીએસીટલ સ્વરૂપે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,પરંતુ જલીય દ્રાવણમાં તે તેના ઓપન-ચેઈન આલ્ડિહાઈડ સ્વરૂપ સાથે સંતુલનમાં રહે છે. આ ઓપન-ચેઈન સ્વરૂપમાં મુક્ત $-CHO$ સમૂહ હોય છે,જે તેને આલ્ડિહાઈડની લાક્ષણિક પ્રતિક્રિયાઓ આપવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
બેનેડિક્ટના દ્રાવણનો ઉપયોગ લોહીમાં ગ્લુકોઝના જથ્થાત્મક નિર્ધારણ માટે થાય છે કારણ કે તે ગ્લુકોઝના આલ્ડિહાઇડ સમૂહ સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને $Cu_2O$ ના લાલ અવક્ષેપ બનાવે છે,જેને માપી શકાય છે.
ટોલેન્સ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આલ્ડિહાઇડ્સની ગુણાત્મક તપાસ માટે થાય છે,જ્યારે ક્લિનિકલ સેટિંગ્સમાં જથ્થાત્મક વિશ્લેષણ માટે બેનેડિક્ટના દ્રાવણને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે.

(C) જ્યારે ગ્લુકોઝ શુષ્ક $HCl$ વાયુની હાજરીમાં મિથાઈલ આલ્કોહોલ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે બે આઈસોમેરિક મિથાઈલ ગ્લુકોસાઈડનું મિશ્રણ બનાવે છે,જેને $\alpha$-મિથાઈલ ગ્લુકોસાઈડ અને $\beta$-મિથાઈલ ગ્લુકોસાઈડ કહેવાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં એનોમેરિક કાર્બન $(C-1)$ પર એસીટલનું નિર્માણ થાય છે.

(B) $Molisch's$ કસોટી એ કાર્બોહાઈડ્રેટની ઓળખ માટેની સામાન્ય કસોટી છે.
તેમાં સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં કાર્બોહાઈડ્રેટની પ્રક્રિયા $\alpha$-નેપ્થોલ સાથે કરવામાં આવે છે,જેના પરિણામે બે પ્રવાહીના જોડાણ પર જાંબલી અથવા વાયોલેટ રંગનું વલય બને છે.

(D) ફિશર પ્રોજેક્શનમાં,$D/L$ વિન્યાસ એલ્ડીહાઈડ સમૂહથી સૌથી દૂર રહેલા કાઈરલ કાર્બન પરના $-OH$ સમૂહ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
જો $-OH$ જમણી બાજુ હોય,તો તે $D$ છે; જો ડાબી બાજુ હોય,તો તે $L$ છે.
$(1)$ $D$-erythrose: બંને $-OH$ સમૂહ એક જ બાજુ (જમણી) છે.
$(2)$ $D$-threose: $-OH$ સમૂહ વિરુદ્ધ બાજુએ છે,જેમાં નીચેનો $-OH$ જમણી બાજુ છે.
$(3)$ $L$-erythrose: બંને $-OH$ સમૂહ એક જ બાજુ (ડાબી) છે.
$(4)$ $L$-threose: $-OH$ સમૂહ વિરુદ્ધ બાજુએ છે,જેમાં નીચેનો $-OH$ ડાબી બાજુ છે.
આમ,સાચો ક્રમ $D$-erythrose,$D$-threose,$L$-erythrose,$L$-threose છે.

(B) સુક્રોઝ એ બિન-રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે કારણ કે તેમાં મુક્ત $-CHO$ અથવા કીટોનિક સમૂહ હોતો નથી.

(D) $D(+)$-ગ્લુકોઝમાં $C1$ પર આલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે.
જ્યારે તે હાઇડ્રોક્સિલએમાઇન $(NH_2OH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે કાર્બોનિલ ઓક્સિજન $=NOH$ દ્વારા બદલાય છે અને ઓક્સાઇમ બનાવે છે.
કાઇરલ કેન્દ્રો ($C2$ થી $C5$) નું વિન્યાસ $D$-ગ્લુકોઝ જેવું જ રહે છે ($C2-OH$ જમણી બાજુ,$C3-OH$ ડાબી બાજુ,$C4-OH$ જમણી બાજુ,$C5-OH$ જમણી બાજુ).
બંધારણ આ મુજબ છે: $CH=NOH - C(H)(OH) - C(OH)(H) - C(H)(OH) - C(H)(OH) - CH_2OH$.

(A) સુક્રોઝ એ $\alpha-D$-ગ્લુકોપાયરેનોઝ અને $\beta-D$-ફ્રુક્ટોફ્યુરેનોઝ એકમોનો બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
આ એકમો ગ્લુકોઝ એકમના $C-1$ અને ફ્રુક્ટોઝ એકમના $C-2$ વચ્ચેના $\alpha, \beta-1,2$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.