Carbohydrates Questions in Gujarati

(C) પૃથ્વી પરનું જીવન કાર્બન પર આધારિત છે,સંભવતઃ કારણ કે દરેક કાર્બન પરમાણુ એકસાથે ચાર અન્ય પરમાણુઓ સાથે બંધ બનાવી શકે છે.
આ ગુણધર્મ કાર્બનને અણુઓની લાંબી સાંકળો બનાવવા માટે યોગ્ય બનાવે છે જે આપણા જાણીતા જીવનનો આધાર છે,જેમ કે પ્રોટીન અને $DNA$.

(C) $Starch$ રંગહીન છે,પરંતુ તે $Iodine$ સાથે લાક્ષણિક $blue-black$ સંકીર્ણ બનાવે છે.
$Starch + Iodine_{(violet)} \to Starch-Iodine_{(blue-black)}$
તેથી,$Iodine$ ની હાજરી શોધવા માટે $Starch$ નો સૂચક તરીકે ઉપયોગ થાય છે.

(B) $Glucose$ $(C_6H_{12}O_6)$ અને $fructose$ $(C_6H_{12}O_6)$ નું આણ્વીય સૂત્ર સમાન છે પરંતુ તેમના ક્રિયાશીલ સમૂહો અલગ છે.
$Glucose$ માં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે,જ્યારે $fructose$ માં કીટોન સમૂહ $(>C=O)$ હોય છે.
તેથી,તેઓ ક્રિયાશીલ સમૂહના સમઘટકો છે.

(C) ગ્લુકોઝ તેના ઓપન-ચેઈન આલ્ડિહાઈડ સ્વરૂપમાં $4$ કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવે છે ($C-2, C-3, C-4,$ અને $C-5$ પર).
સ્ટીરિયોઆઇસોમર્સની સંખ્યા માટેના સૂત્ર મુજબ,$N = 2^n$,જ્યાં $n$ એ કાયરલ કેન્દ્રોની સંખ્યા છે.
અહીં,$n = 4$ છે,તેથી સ્ટીરિયોઆઇસોમર્સની સંખ્યા $2^4 = 16$ થાય છે.

(B) સ્વસ્થ મનુષ્યમાં રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સામાન્ય સ્તર,જમ્યાના $8-12 \ \text{કલાક}$ પછી (ઉપવાસની સ્થિતિમાં),સામાન્ય રીતે $70 \ mg/dL$ થી $100 \ mg/dL$ ની વચ્ચે હોય છે.
$1 \ dL = 100 \ mL$ હોવાથી,$100 \ mL$ રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ આશરે $80 \ mg$ થી $100 \ mg$ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$80 \ mg$ એ સામાન્ય ઉપવાસ રુધિર ગ્લુકોઝ સ્તર દર્શાવતું સાચું મૂલ્ય છે.

(A) કોષરસસ્તર એ અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલ છે જે નાના અણુઓને પસાર થવા દે છે જ્યારે મોટા અણુઓને અટકાવે છે.
$Fructose$ એ ઓછું આણ્વીય દળ $(180.16 \ g/mol)$ ધરાવતી મોનોસેકેરાઇડ શર્કરા છે,જે તેને પ્રસરણ દ્વારા પટલમાંથી પસાર થવા દે છે.
$Glycogen$,$Haemoglobin$ અને $Catalase$ એ મેક્રોમોલેક્યુલ્સ (પોલિસેકેરાઇડ અથવા પ્રોટીન) છે જેનું આણ્વીય દળ ખૂબ વધારે હોવાથી તે કોષરસસ્તરમાંથી પ્રસરણ પામી શકતા નથી.

(A) પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન થતી પ્રક્રિયા:
$6 CO_2 + 6 H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6 + 6 O_2$
આ ગ્લુકોઝ અણુઓનું પોલિમરાઈઝેશન થઈને સ્ટાર્ચ બને છે,જે એક પોલીસેકેરાઈડ છે.
તેથી,વનસ્પતિઓમાં સ્ટાર્ચનું નિર્માણ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયાને કારણે થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
હાઇડ્રોફોબિક બંધારણો સામાન્ય રીતે એવા પદાર્થોમાં જોવા મળે છે જે અધ્રુવીય હોય છે અથવા જેમાં લાંબી હાઇડ્રોકાર્બન શૃંખલાઓ હોય છે જે પાણીને અપાકર્ષે છે.
અળસીનું તેલ,લેનોલિન અને રબર પ્રકૃતિમાં હાઇડ્રોફોબિક છે કારણ કે તેમાં લાંબી હાઇડ્રોકાર્બન શૃંખલાઓ અથવા અધ્રુવીય બંધારણો હોય છે.
ગ્લાયકોજન એ પોલીસેકેરાઈડ છે જે ઘણા ગ્લુકોઝ એકમોનું બનેલું છે,જેમાં અસંખ્ય હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો હોય છે.
આ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહો ગ્લાયકોજનને હાઇડ્રોફિલિક (જલઅનુરાગી) બનાવે છે,હાઇડ્રોફોબિક નહીં.

(C) માલ્ટોઝ એ બે ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
તેના જળવિભાજનથી ગ્લુકોઝના બે અણુઓ મળે છે:
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \xrightarrow{\text{Maltase}} 2C_6H_{12}O_6$ (ગ્લુકોઝ).

(D) ઝાયમેઝ ઉત્સેચક વિવિધ હેક્સોઝ શર્કરાનું ઇથેનોલ અને $CO_2$ માં આથવણ કરવા સક્ષમ છે.
$C_6H_{12}O_6$ (ગ્લુકોઝ) $\xrightarrow{\text{Zymase}} 2C_2H_5OH + 2CO_2$.
તે જ રીતે,ઇન્વર્ટ શુગર (ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનું મિશ્રણ) અને ફ્રુક્ટોઝનું પણ ઝાયમેઝ દ્વારા આથવણ કરીને આલ્કોહોલ અને $CO_2$ મેળવી શકાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) Tollen's reagent એ એમોનિયકલ સિલ્વર નાઈટ્રેટનું દ્રાવણ છે,$[Ag(NH_3)_2]^+OH^-$.
તે મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
Tollen's reagent દ્વારા આલ્ડિહાઇડનું અનુરૂપ કાર્બોક્સિલેટ આયનોમાં ઓક્સિડેશન થાય છે,જ્યારે સિલ્વર આયનોનું ધાત્વિક સિલ્વરમાં રિડક્શન થાય છે,જે કસનળીની અંદરની દીવાલ પર '$Silver mirror$' તરીકે જમા થાય છે.
ગ્લુકોઝ '$Silver mirror$' કસોટી આપે છે,જે તેની ખુલ્લી શૃંખલામાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે.

(D) ટોલેન્સ પ્રક્રિયક ગ્લુકોઝ જેવા આલ્ડિહાઇડ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનોનું ઓક્સિડેશન કરે છે.
તે ફ્રુક્ટોઝ જેવા $-COCH_2OH$ સમૂહ ધરાવતા $\alpha$-હાઇડ્રોક્સી કીટોનનું પણ ઓક્સિડેશન કરે છે,કારણ કે તેઓ આલ્કલાઇન માધ્યમમાં ટોટોમેરાઇઝેશન દ્વારા આલ્ડિહાઇડ બનાવે છે.

(A) સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે,પોલીમર નથી. એસિડ અથવા એન્ઝાઇમેટિક જળવિભાજન પર તે ફક્ત મોનોસેકેરાઇડના બે અણુઓ આપે છે.
સુક્રોઝ $\xrightarrow{H^+ \text{ અથવા ઇનવર્ટેઝ}} D(+)\text{-ગ્લુકોઝ} + D(-)\text{-ફ્રુક્ટોઝ}$

(C) સેલ્યુલોઝ એ એક રેખીય પોલિસેકેરાઇડ છે જે $\beta$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા $D$-ગ્લુકોઝના મોટી સંખ્યામાં એકમો ધરાવે છે.
સંપૂર્ણ જળવિભાજન પર,સેલ્યુલોઝ માત્ર $D$-ગ્લુકોઝના અણુઓ આપે છે.

(C) મર્સેરાઇઝેશનની પ્રક્રિયામાં સુતરાઉ રેસાઓને $NaOH$ (સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ) ના સાંદ્ર દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાને કારણે સેલ્યુલોઝના રેસા ફૂલે છે,જે રંગો પ્રત્યે તેમની આકર્ષણ શક્તિ વધારે છે અને કાપડને રેશમી ચમક આપે છે.
તેથી,સેલ્યુલોઝનું ફૂલવું $Aq. \ NaOH$ ને કારણે થાય છે.

(C) જંતુરહિત ગોઝ અથવા મેડિકલ કપાસ $NO_2$ (નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ) ગેસનો ઉપયોગ કરીને સેલ્યુલોઝના ઓક્સિડેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા સેલ્યુલોઝના પ્રાથમિક હાઈડ્રોક્સિલ જૂથોને કાર્બોક્સિલિક એસિડ જૂથોમાં રૂપાંતરિત કરે છે,જેના પરિણામે ઓક્સિડાઇઝ્ડ સેલ્યુલોઝ મળે છે,જેનો ઉપયોગ દવામાં હેમોસ્ટેટિક એજન્ટ તરીકે થાય છે.

(A) સેલ્યુલોઝ એ $\beta-D-glucose$ એકમોનો કુદરતી પોલિમર છે. સેલ્યુલોઝનું સામાન્ય સૂત્ર $({C_6}{H_{10}}{O_5})_n$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ પોલિમરાઈઝેશનની માત્રા છે.

(A) ઇન્યુલિન એ ફ્રુક્ટોઝ એકમોનો બનેલો કુદરતી રીતે મળી આવતો પોલીસેકેરાઇડ છે.
તેનું સામાન્ય સૂત્ર $(C_6H_{10}O_5)_n$ છે (જેને ઘણીવાર ફ્રુક્ટોઝના પોલિમર તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે).
જોકે,આપેલા પ્રશ્નના સંદર્ભમાં,ડહાલિયાના મૂળમાં જોવા મળતા ઇન્યુલિન માટે $n$ નું મૂલ્ય આશરે $30$ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $Starch$ એ એક પોલિમરિક કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા અસંખ્ય ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો છે.
તે બે પ્રકારના અણુઓનો બનેલો છે: રેખીય અને હેલિકલ $\alpha-amylose$ અને શાખિત $amylopectin$.
વનસ્પતિના આધારે,$starch$ સામાન્ય રીતે વજન દ્વારા $20$ થી $25 \%$ $amylose$ અને $75$ થી $80 \%$ $amylopectin$ ધરાવે છે.

(C) સમજૂતી: સેલ્યુલોઝ એ વનસ્પતિઓની કોષદીવાલનો એક બંધારણીય ઘટક છે.
તે એક પોલીસેકેરાઈડ છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા અનેક $D-glucose$ એકમોનો બનેલો છે.
ચોક્કસ રીતે,તે $\beta-D-glucose$ એકમોના $\beta-1,4-glycosidic$ બંધ દ્વારા રચાય છે.
તેથી,સેલ્યુલોઝ એ $\beta-D-glucose$ નો પોલિમર છે.

(D) . ખાંડના તાજા બનાવેલા દ્રાવણના સમય સાથે ઓપ્ટિકલ રોટેશનમાં થતા ફેરફારને મ્યુટારોટેશન કહેવામાં આવે છે.
$(\alpha-D-$Glucose$) ([\alpha] = +112^o, 36\%) \rightleftharpoons$ સંતુલિત મિશ્રણ $([\alpha]_D = +52^o, 0.02\%) \rightleftharpoons (\beta-D-$Glucose$)$ $([\alpha]_D = +19^o, 64\%)$.
ગ્લુકોઝ બે એનોમેરિક સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે,$\alpha$ અને $\beta$. જ્યારે આમાંથી કોઈ પણ શુદ્ધ સ્વરૂપને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે સંતુલિત મિશ્રણ પ્રાપ્ત ન થાય ત્યાં સુધી આંતરિક રૂપાંતર પામે છે,જેના પરિણામે અવલોકિત ઓપ્ટિકલ રોટેશનમાં ફેરફાર થાય છે.

(C) સાચો જવાબ છે.
ઇન્યુલિન એ એક પોલિસેકેરાઇડ કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જે ડહાલિયાના મૂળમાં સંગ્રહિત થાય છે.

(C) કાર્બોહાઇડ્રેટ શબ્દ એ હકીકત પરથી ઉતરી આવ્યો છે કે ઘણા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું સામાન્ય સૂત્ર $C_x(H_2O)_y$ છે,જે તેમને કાર્બનના હાઇડ્રેટ્સ તરીકે દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) બેનેડિક્ટનું દ્રાવણ એ રિડ્યુસિંગ શર્કરાની હાજરી ચકાસવા માટે વપરાતું રાસાયણિક પ્રક્રિયક છે,જેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન સમૂહ હોય છે.
તેમાં કોપર$(II)$ સલ્ફેટ $(CuSO_4 \cdot 5H_2O)$,સોડિયમ કાર્બોનેટ અને સોડિયમ સાઇટ્રેટ હોય છે.
બેનેડિક્ટના દ્રાવણમાં સક્રિય ઘટક $Cu^{+2}$ આયન છે,જે આલ્કલાઇન $pH$ પર દ્રાવણમાં રહેવા માટે સાઇટ્રેટ આયનો સાથે સંકુલ બનાવે છે.
રિડ્યુસિંગ શર્કરા સાથેની પ્રક્રિયા દરમિયાન,આલ્ડિહાઇડ સમૂહનું કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન થાય છે અને $Cu^{+2}$ આયનનું રિડક્શન થઈને કોપર$(I)$ ઓક્સાઇડ $(Cu_2O)$ બને છે,જે ઈંટ જેવો લાલ અવક્ષેપ આપે છે.

(D) ટોલેન્સ પ્રક્રિયક કસોટી એ આલ્ડિહાઈડ સમૂહની હાજરી માટેની લાક્ષણિક કસોટી છે.
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ માં $C_1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઈડિક સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
જ્યારે ગ્લુકોઝ ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે આલ્ડિહાઈડ સમૂહનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ (ગ્લુકોનિક એસિડ) માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને સિલ્વર આયનો $(Ag^+)$ નું ધાત્વિક સિલ્વર $(Ag)$ માં રિડક્શન થાય છે,જે ટેસ્ટ ટ્યુબની અંદરની દીવાલ પર સિલ્વર મિરર બનાવે છે.
તેથી,સિલ્વર મિરરનું નિર્માણ આલ્ડિહાઈડિક સમૂહની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે.

(B) નિનહાઇડ્રિન ($2, 2-$dihydroxyindane$-1, 3-$dione) પ્રોટીન અને એમિનો એસિડમાં રહેલા એમિનો સમૂહો સાથે પ્રક્રિયા કરીને વાદળી-જાંબલી રંગ આપે છે. સંયોજન નિનહાઇડ્રિન સાથે નકારાત્મક કસોટી આપે છે,તેથી તેમાં મુક્ત એમિનો સમૂહો નથી.
બેનેડિક્ટનું દ્રાવણ ($alkaline \ CuSO_4$ અને સાઇટ્રેટ આયનો) રિડ્યુસિંગ શર્કરા (મોનોસેકેરાઇડ્સ અને કેટલાક ડાયસેકેરાઇડ્સ) સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Cu_2O$ ના લાલ-કથ્થઈ રંગના અવક્ષેપ આપે છે.
તેથી,જે સંયોજન નિનહાઇડ્રિન માટે નકારાત્મક અને બેનેડિક્ટના દ્રાવણ માટે હકારાત્મક છે તે મોનોસેકેરાઇડ છે.

(D) $1$. મોલિશ કસોટી તમામ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ માટેની સામાન્ય કસોટી છે.
$2$. બેનેડિક્ટ કસોટી રિડ્યુસિંગ શર્કરાને ઓળખવા માટે વપરાય છે,જેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન સમૂહ હોય છે.
$3$. સેલિવનોફ કસોટી કીટોહેક્સોઝ (જેમ કે ફ્રુક્ટોઝ) માટે વિશિષ્ટ છે અને તે આલ્ડોઝથી તેમને અલગ પાડે છે.
$4$. સુક્રોઝ એ નોન-રિડ્યુસિંગ શર્કરા છે (બેનેડિક્ટ કસોટીમાં નકારાત્મક).
$5$. ફ્રુક્ટોઝ એ કીટોહેક્સોઝ છે (સેલિવનોફ કસોટીમાં હકારાત્મક).
$6$. માલ્ટોઝ એ રિડ્યુસિંગ ડાયસેકેરાઇડ છે (બેનેડિક્ટ કસોટીમાં હકારાત્મક) અને તે આલ્ડોઝ છે (સેલિવનોફ કસોટીમાં નકારાત્મક).
$7$. તેથી,તે સંયોજન માલ્ટોઝ છે.

(C) ગ્લુકોઝ તેની ઓપન-ચેઈન રચના સાથે સંતુલનમાં ચક્રીય હેમિયાસીટલ સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
જ્યારે ગ્લુકોઝને સૂકા $HCl$ વાયુની હાજરીમાં મિથેનોલ $(CH_3OH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે હેમિયાસીટલ હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ ($C_1$ પર) મિથેનોલ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટલ બનાવે છે,જેને મિથાઈલ ગ્લુકોસાઈડ કહેવાય છે.
બે આઈસોમેરિક ઉત્પાદનો,$\alpha$-મિથાઈલ ગ્લુકોસાઈડ અને $\beta$-મિથાઈલ ગ્લુકોસાઈડનું નિર્માણ માત્ર એટલા માટે શક્ય છે કારણ કે $C_1$ કાર્બન ગ્લુકોઝની ચક્રીય (વલય) રચનામાં કાઈરલ કેન્દ્ર છે.
તેથી,આ બે ગ્લુકોસાઈડના નિર્માણ માટે વલય બંધારણ જવાબદાર છે.

(D) ડાયસેકેરાઇડ,જેને ડબલ સુગર પણ કહેવામાં આવે છે,તે કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોનું બનેલું છે.
ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ અને ઝાયલોઝ એ મોનોસેકેરાઇડ છે.
સુક્રોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $Glucose$ ના એક અણુ અને $Fructose$ ના એક અણુના સંઘનનથી બને છે.

(C) ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંનેનું આણ્વીય સૂત્ર સમાન $C_6H_{12}O_6$ છે.
ગ્લુકોઝ એ આલ્ડોહેક્સોઝ છે,જ્યારે ફ્રુક્ટોઝ એ કીટોહેક્સોઝ છે.
તેઓ સમાન આણ્વીય સૂત્ર ધરાવે છે પરંતુ તેમની બંધારણીય ગોઠવણી અલગ હોવાથી,તેઓ એકબીજાના ક્રિયાશીલ સમઘટકો (functional isomers) છે.

(C) જ્યારે સુક્રોઝનું જળવિભાજન થાય છે,ત્યારે સમતલ-ધ્રુવીભૂત પ્રકાશના પરિભ્રમણની દિશા ડેક્સ્ટ્રોરોટેટરીથી લેવોરોટેટરીમાં બદલાય છે. ઓપ્ટિકલ રોટેશનના ચિહ્નમાં થતા આ ફેરફારને કારણે આ પ્રક્રિયાને સુક્રોઝનું ઇન્વર્ઝન કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા એસિડિક માધ્યમમાં ઉદ્દીપિત થાય છે.

(C) ગ્લાયકોલિપિડ્સ એ લિપિડ્સ છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા કાર્બોહાઇડ્રેટ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેઓ સ્ફિંગોલિપિડ્સનો એક સમૂહ છે જેમાં એક અથવા વધુ શર્કરાના અણુઓ હોય છે.
ગ્લાયકોલિપિડ્સમાં સામાન્ય રીતે જોવા મળતી બે શર્કરાઓ $Glucose$ અને $Galactose$ છે.

(A) એપિમરાઈઝેશન એ એક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા બનતા બે સંયોજનો એપિમર્સ હોય છે,એટલે કે,બે સંયોજનો માત્ર એક જ કાયરલ કેન્દ્ર પર કોન્ફિગરેશનમાં અલગ પડે છે,જ્યારે બાકીનું કોન્ફિગરેશન સમાન હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ગ્લુકોઝ અને ગેલેક્ટોઝ એકબીજાના એપિમર્સ છે,કારણ કે તેઓ માત્ર $C_4$ (એક કાયરલ કાર્બન પરમાણુ) પર હાઈડ્રોક્સિલ જૂથના સ્થાનમાં અલગ પડે છે.

(A) અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ (કાઈરલ કાર્બન) એ એવો કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ પ્રકારના પરમાણુઓ અથવા પરમાણુઓના સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ગ્લાયકોલઆલ્ડિહાઈડ $(HOCH_2CHO)$ નું બંધારણ $HO-CH_2-CHO$ છે. આ અણુમાં,$CH_2$ સમૂહનો કાર્બન પરમાણુ બે હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,અને કાર્બોનિલ કાર્બન દ્વિબંધ દ્વારા એક હાઈડ્રોજન અને એક ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જેનો અર્થ છે કે કોઈ પણ કાર્બન ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ નથી.
તેથી,ગ્લાયકોલઆલ્ડિહાઈડમાં કોઈ કાઈરલ કાર્બન પરમાણુ હોતો નથી.

(B) શર્કરા રસાયણવિજ્ઞાનમાં $D$ અને $L$ સંજ્ઞા પદ્ધતિ માટે ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડને પ્રમાણિત સંયોજન તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે.
આનું કારણ એ છે કે તેમાં એક અસમ કાર્બન પરમાણુ હોય છે અને તે પ્રતિબિંબી સમઘટકોની જોડી તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જે અન્ય કાર્બોદિતોના સાપેક્ષ વિન્યાસ નક્કી કરવા માટે સંદર્ભ બિંદુ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) શર્કરાને પ્રકાશક્રિય પોલીહાઈડ્રોક્સી આલ્ડિહાઈડ અથવા કીટોન તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે.
તેમાં ઓછામાં ઓછો એક અસમમિત (કાઈરલ) કાર્બન હોવાથી તે પ્રકાશક્રિય હોય છે.

(A) ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ માં એક આલ્ડિહાઈડ ગ્રુપ $(-CHO)$ અને પાંચ હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ હોય છે.
જ્યારે ગ્લુકોઝનું બ્રોમીન પાણી ($Br_2$ પાણી) સાથે ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે,ત્યારે આલ્ડિહાઈડ ગ્રુપનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે,જ્યારે હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ પર કોઈ અસર થતી નથી.
આ પ્રક્રિયાથી ગ્લુકોનિક એસિડ મળે છે,જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}O_7$ છે.
તેમાં પાંચ હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ અને એક કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ હોવાથી,તે પેન્ટાહાઈડ્રોક્સી એસિડ છે.

(B) સુક્રોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે.
જળવિભાજન પર,સુક્રોઝનો એક અણુ $D-(+)$-ગ્લુકોઝનો એક અણુ અને $D-(-)$-ફ્રુક્ટોઝનો એક અણુ આપે છે.

(D) ડાયસેકેરાઇડ એ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ છે જેનું જળવિભાજન કરવાથી બે સમાન અથવા અલગ મોનોસેકેરાઇડ એકમો મળે છે.
સુક્રોઝ એ સૌથી સામાન્ય ડાયસેકેરાઇડ છે,જેને સામાન્ય રીતે ટેબલ સુગર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે કુદરતી રીતે જોવા મળે છે અને ઘણા છોડમાં મળી આવે છે.
સુક્રોઝનું આણ્વીય સૂત્ર $C_{12}H_{22}O_{11}$ છે.

(A) સ્ટાર્ચ એ એક પોલિસેકેરાઇડ છે,જે $D$-ગ્લુકોઝ એકમોનો પોલિમર છે.
સંપૂર્ણ જળવિભાજન પર,સ્ટાર્ચમાં રહેલા ગ્લાયકોસિડિક બંધો તૂટી જાય છે,જેના પરિણામે માત્ર $D$-ગ્લુકોઝના અણુઓ મળે છે.

(D) મોનોસેકેરાઇડ્સ એ ખાંડનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે અને કાર્બોહાઇડ્રેટ્સના સૌથી પાયાના એકમો છે.
તેમનું વધુ જળવિભાજન કરીને સરળ રાસાયણિક સંયોજનોમાં રૂપાંતર કરી શકાતું નથી.
ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ અને ગેલેક્ટોઝ એ બધા મોનોસેકેરાઇડ્સના ઉદાહરણો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) સાચો જવાબ વિકલ્પ $D$ એટલે કે "આપેલ તમામ" છે.
પોલિસેકેરાઇડ્સ એ કાર્બોહાઇડ્રેટ પોલિમર છે,જેમ કે સ્ટાર્ચ,સેલ્યુલોઝ અને ગ્લાયકોજન,જે $10$ થી વધુ મોનોસેકેરાઇડ એકમોના જોડાણથી બનેલા હોય છે.
સ્ટાર્ચ,ગ્લાયકોજન અને સેલ્યુલોઝ એ ગ્લુકોઝના પોલિસેકેરાઇડ્સ છે.
માલ્ટોઝ,સુક્રોઝ અને લેક્ટોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ્સ છે,જ્યારે ફ્રુક્ટોઝ અને ગેલેક્ટોઝ એ મોનોસેકેરાઇડ્સ છે.

(C) ગન-કોટન એ સેલ્યુલોઝના નાઈટ્રેશન દ્વારા બનતું અત્યંત જ્વલનશીલ સંયોજન છે.
જ્યારે સેલ્યુલોઝની પ્રક્રિયા સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ની હાજરીમાં સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું નાઈટ્રેશન થઈને સેલ્યુલોઝ નાઈટ્રેટ બને છે,જેને સામાન્ય રીતે ગન-કોટન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ (જેને સેકેરાઇડ્સ પણ કહેવાય છે) એ માત્ર ત્રણ તત્વોથી બનેલા આણ્વિય સંયોજનો છે: કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$ અને ઓક્સિજન $(O)$.

(D) શર્કરાનું (જેમ કે ફ્રુક્ટોઝ) ફ્યુરેનોઝ બંધારણ આઇસોપ્રોપીલિડીન વ્યુત્પન્નોના નિર્માણ દ્વારા પુષ્ટિ પામે છે.
જ્યારે ફ્રુક્ટોઝ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં એસિટોન સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે ડાય-આઇસોપ્રોપીલિડીન ફ્રુક્ટોઝ બનાવે છે,જે પાંચ-સભ્યવાળા ફ્યુરેનોઝ વલય બંધારણની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે.

(A) ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ સમાન ઓસાઝોન બનાવે છે.
ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બંને માત્ર કાર્બન પરમાણુ $C-1$ અને $C-2$ પરના બંધારણમાં જ અલગ પડે છે.
ફિનાઇલહાઇડ્રાઝિન સાથેની પ્રક્રિયા દરમિયાન,આ બંને કાર્બન પરના તફાવતો દૂર થાય છે,જેના પરિણામે બંને શર્કરા માટે સમાન ઓસાઝોન નીપજ મળે છે.

(D) સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ એ કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જે સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં નિર્જલીકરણ (dehydration) પામે છે.
સાંદ્ર $H_2SO_4$ એક શક્તિશાળી નિર્જલીકરણ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને ખાંડમાંથી પાણીના અણુઓને દૂર કરે છે.
પ્રક્રિયા: $C_{12}H_{22}O_{11} \xrightarrow{\text{conc. } H_2SO_4} 12C + 11H_2O$.
આમ,નીપજ તરીકે કાર્બન અને પાણી મળે છે,તેથી આપેલા વિકલ્પો $(A, B, C)$ માંથી કોઈ પણ સાચું નથી.

(D) '$D$' અક્ષર કાર્બોહાઇડ્રેટના વિન્યાસને સૂચવે છે.
તે ફિશર પ્રોજેક્શનમાં બીજા છેલ્લા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા $-OH$ સમૂહનું સ્થાન દર્શાવે છે.
જો $-OH$ સમૂહ જમણી બાજુએ હોય,તો તેને '$D$'-વિન્યાસ કહેવામાં આવે છે અને જો તે ડાબી બાજુએ હોય,તો તેને '$L$'-વિન્યાસ કહેવામાં આવે છે.

(B) શર્કરામાં કાર્બોનિલ સમૂહ હોય છે જે આલ્કલાઇન માધ્યમના $OH^-$ આયનોની હાજરીમાં ઇનોલાઇઝેશન (enolization) પામી શકે છે.
આ ઇનોલાઇઝેશન પ્રક્રિયા શર્કરાના બંધારણમાં પુનઃગોઠવણી તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,આલ્કલાઇન માધ્યમમાં પુનઃગોઠવણી શક્ય છે.

(D) સેલ્યુલોઝ એ પ્રકૃતિમાં જોવા મળતું સૌથી વિપુલ પ્રમાણમાં કાર્બનિક પોલિમર છે,જે મુખ્યત્વે વનસ્પતિ કોષની દીવાલોના બંધારણીય ઘટક તરીકે હોય છે.