Male reproductive system Questions in Gujarati

(B) એક વખતનાં સ્ખલન દરમિયાન,નર મનુષ્ય આશરે $200$ થી $300$ મિલિયન શુક્રકોષો મુક્ત કરે છે.
સામાન્ય પ્રજનન ક્ષમતા માટે,ઓછામાં ઓછા $60$ ટકા શુક્રકોષો સામાન્ય આકાર અને કદના હોવા જોઈએ અને તેમાંથી ઓછામાં ઓછા $40$ ટકા શુક્રકોષોમાં તીવ્ર હલનચલન (ગતિશીલતા) હોવી આવશ્યક છે.

(A) વીર્ય (સીમેન) એ સહાયક ગ્રંથિઓના સ્ત્રાવ અને શુક્રકોષોનું બનેલું હોય છે.
$1$. શુક્રાશય (Seminal vesicles) વીર્યના કુલ કદમાં આશરે $60-70\%$ જેટલો ફાળો આપે છે.
$2$. પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ આશરે $20-30\%$ જેટલો ફાળો આપે છે.
$3$. બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓ (કાઉપરની ગ્રંથિ) ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં ચીકણો સ્ત્રાવ આપે છે.
તેથી,શુક્રાશય વીર્યના નિર્માણમાં સૌથી વધુ કદનો ફાળો આપે છે.

(D) શુક્રોત્પાદક નલિકાઓ એ માનવ શુક્રપિંડના રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમો છે.
તેઓ તે સ્થાન છે જ્યાં શુક્રકોષજનન (શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરવાની પ્રક્રિયા) થાય છે,જે તેમને ક્રિયાત્મક એકમો બનાવે છે.
વધુમાં,આ નલિકાઓની વચ્ચેના આંતરાલીય અવકાશમાં લેડિગ કોષો (આંતરાલીય કોષો) આવેલા હોય છે,જે એન્ડ્રોજન (ટેસ્ટોસ્ટેરોન) ના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે,તેથી તે અંતઃસ્ત્રાવ ઉત્પાદન સાથે પણ સંકળાયેલ છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(D) શુક્રોત્પાદક નલિકાઓનું અસ્તર જનન અધિચ્છદ દ્વારા બનેલું હોય છે,જેમાં બે પ્રકારના કોષો હોય છે: $1$. નર જનન કોષો (શુક્રકોષજનક કોષો) અને $2$. સરટોલી કોષો (પોષક કોષો).
- જનન અધિચ્છદ મુખ્યત્વે ધનાકાર કોષોનું બનેલું હોય છે જે શુક્રકોષજનન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.
- સરટોલી કોષો એ ઊંચા,સ્તંભાકાર કોષો છે જે વિકાસ પામતા શુક્રકોષોને પોષણ અને આધાર પૂરો પાડે છે.
- તેથી,જનન અધિચ્છદ ધનાકાર કોષો ધરાવે છે અને સરટોલી કોષો સ્તંભાકાર આકારના હોય છે.

(C) ઇન્ગવાઇનલ કેનાલ એ અગ્ર ઉદરદીવાલ (abdominal wall) માં આવેલો એક માર્ગ છે જે ઉદરગુહા અને વૃષણકોથળી વચ્ચે રચનાઓને પસાર થવા દે છે. ગર્ભ વિકાસ દરમિયાન,શુક્રપિંડ આ નલિકા દ્વારા ઉદરગુહામાંથી વૃષણકોથળીમાં નીચે ઉતરે છે. તેથી,તે વૃષણકોથળીને ઉદરગુહા સાથે જોડતા માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(D) લેડિંગના કોષો,જેમને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વૃષણમાં શુક્રોત્પાદક નલિકાઓની બહારના આંતરાલીય અવકાશમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો એન્ડ્રોજન નામના નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવો,મુખ્યત્વે ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ કરવા માટે જવાબદાર છે.

(C) શુક્રવાહિની ($vas$ $deferens$) એ એક નલિકા છે જે શુક્રકોષોને અધિવૃષણમાંથી મૂત્રમાર્ગ સુધી પહોંચાડે છે.
શુક્રવાહિનીને કાપવી અથવા બાંધવી એ એક શસ્ત્રક્રિયા છે જેને $vasectomy$ (નસબંધી) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા શુક્રકોષોને મૂત્રમાર્ગ સુધી પહોંચતા અટકાવે છે,જેનો અર્થ છે કે સ્ખલિત વીર્યમાં કોઈ શુક્રકોષો હોતા નથી.
જોકે,સહાયક ગ્રંથીઓ (શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથીઓ) દ્વારા વીર્યનું ઉત્પાદન ચાલુ રહે છે,તેથી સ્ખલનનું કદ મોટાભાગે યથાવત રહે છે,પરંતુ તે શુક્રકોષવિહીન $(azoospermic)$ હોય છે.

(A) શુક્રપિંડ એક ઘટ્ટ સંયોજક પેશીના આવરણ દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે જેને $Tunica \ albuginea$ કહેવામાં આવે છે.
આ આવરણના પ્રવર્ધો,જેને પટલ (septa) કહેવાય છે,તે શુક્રપિંડની અંદરની તરફ પ્રવેશે છે અને તેને આશરે $200-250$ ખંડોમાં વિભાજીત કરે છે,જેને શુક્રપિંડિય ખંડીકાઓ (testicular lobules) કહે છે.
તેથી,$Tunica \ albuginea$ શુક્રપિંડને ખંડીકાઓમાં વિભાજીત કરવા માટે જવાબદાર છે.

(D) વિકાસ દરમિયાન એક અથવા બંને શુક્રપિંડનું ઉદરગુહામાંથી વૃષણકોથળીમાં નીચે ન ઊતરી આવવાની સ્થિતિને $Cryptorchidism$ (ક્રિપ્ટોકીડિઝમ) કહેવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે,શુક્રપિંડ જન્મ પહેલાં વૃષણકોથળીમાં ઊતરી આવે છે કારણ કે વૃષણકોથળીનું તાપમાન શરીરના આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^{\circ}C$ ઓછું હોય છે,જે શુક્રકોષજનન માટે આવશ્યક છે.
જો શુક્રપિંડ ઉદરગુહામાં જ રહી જાય,તો શરીરનું ઊંચું તાપમાન વંધ્યત્વ અથવા શુક્રપિંડના કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે.

(D) મનુષ્યના નર પ્રજનનતંત્રમાં સહાયક ગ્રંથીઓમાં શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથી અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથીઓ (જેને કાઉપરની ગ્રંથીઓ પણ કહેવાય છે) નો સમાવેશ થાય છે.
$1$. શુક્રાશય એ જોડમાં આવેલી ગ્રંથી છે.
$2$. બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથીઓ (કાઉપરની ગ્રંથીઓ) પણ જોડમાં હોય છે.
$3$. પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથી એ એકમાત્ર અજોડ (એકી) ગ્રંથી છે જે મૂત્રમાર્ગની આસપાસ આવેલી હોય છે.
તેથી,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથી એ આપેલા વિકલ્પોમાંથી એકમાત્ર એવી ગ્રંથી છે જે જોડમાં હોતી નથી.

(B) શુક્રકોષોનું નિર્માણ શુક્રપિંડની $\text{શુક્રઉત્પાદક}$ $\text{નલિકાઓ}$ (Seminiferous tubules) માં થાય છે। નિર્માણ પામ્યા બાદ, તેઓ $\text{અધિવૃષણ}$ $\text{નલિકા}$ (Epididymis) માં સ્થળાંતર કરે છે, જ્યાં તેઓ શારીરિક રીતે પરિપક્વ બને છે, ગતિશીલતા પ્રાપ્ત કરે છે અને અંડકોષને ફલિત કરવાની ક્ષમતા મેળવે છે। તેથી, $\text{અધિવૃષણ}$ $\text{નલિકા}$ એ શુક્રકોષોના પરિપક્વનનું સ્થાન છે।

(D) શિશ્નનું ઉત્થાન એ એક રુધિરવાહિની સંબંધિત ઘટના છે જે મુખ્યત્વે $\text{પરાનુકંપી}$ (Parasympathetic) ચેતાતંત્ર દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે।
જ્યારે જાતીય ઉત્તેજના થાય છે, ત્યારે $\text{પરાનુકંપી}$ ચેતાઓ નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ $(NO)$ જેવા ન્યુરોટ્રાન્સમીટર મુક્ત કરે છે, જે શિશ્નની ધમનીઓ અને ઉત્થાનશીલ પેશીઓના (corpora cavernosa) સરળ સ્નાયુઓને શિથિલ કરે છે।
આ શિથિલતાને કારણે વાસોડિલેશન (રુધિરવાહિનીઓનું વિસ્તરણ) થાય છે, જેનાથી ઉત્થાનશીલ પેશીઓમાં રુધિરનો પ્રવાહ વધે છે અને શિશ્નનું ઉત્થાન થાય છે।
તેનાથી વિપરીત, $\text{અનુકંપી}$ (Sympathetic) ચેતાતંત્ર મુખ્યત્વે સ્ખલન (ejaculation) માટે જવાબદાર છે।

(A) વીર્ય સ્ખલનની પ્રક્રિયા એ એક પરાવર્તી ક્રિયા છે જેમાં સ્વાયત્ત ચેતાતંત્રનું સંકલન સામેલ છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,અનુકંપી ચેતાતંત્ર (Sympathetic nervous system) વીર્યના ઉત્સર્જન અને સ્ખલન માટે જવાબદાર છે.
જાતીય ઉત્તેજના દરમિયાન,પરાનુકંપી ચેતાતંત્ર મુખ્યત્વે શિશ્નના ઉત્થાન માટે જવાબદાર છે,જ્યારે અનુકંપી ચેતાતંત્ર શુક્રવાહિની,શુક્રાશય અને પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિના સરળ સ્નાયુઓના સંકોચનને ઉત્તેજિત કરે છે,જેના પરિણામે વીર્ય બહાર નીકળે છે (સ્ખલન).

(A) લેડીંગના કોષો,જેમને આંતરાલીય કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે શુક્રપિંડના આંતરાલીય અવકાશમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો એન્ડ્રોજન નામના શુક્રપિંડના અંતઃસ્ત્રાવો,મુખ્યત્વે ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ કરવા માટે જવાબદાર છે.
લેડીંગના કોષો બાળપણ દરમિયાન નિષ્ક્રિય રહે છે અને અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી મુક્ત થતા લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ ની ઉત્તેજનાને કારણે તરુણાવસ્થાની શરૂઆતમાં પરિપક્વ અને કાર્યશીલ બને છે.

(A) મનુષ્યમાં વીર્ય (Seminal plasma) સહાયક ગ્રંથિઓ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે, જેમાં શુક્રાશય (seminal vesicles), પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓનો સમાવેશ થાય છે.
શુક્રાશય વીર્યના કુલ કદના લગભગ $60-70\%$ જેટલો ફાળો આપે છે.
આ પ્રવાહી ફ્રુક્ટોઝથી ભરપૂર હોય છે, જે શુક્રકોષોને તેમની ગતિશીલતા માટે ઊર્જા પૂરી પાડે છે.
તેમાં કેલ્શિયમ અને અમુક ઉત્સેચકો પણ હોય છે જે શુક્રકોષોના અસ્તિત્વ અને સક્રિયકરણ માટે આવશ્યક છે.
તેથી, વીર્ય ફ્રુક્ટોઝ અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર હોય છે.

(D) નર પ્રજનન તંત્રમાં $Sertoli$ કોષો,જનનકોષો અને $Leydig$ કોષો જેવી રચનાઓનો સમાવેશ થાય છે,જે તમામ શુક્રપિંડમાં જોવા મળે છે.
$Sertoli$ કોષો વિકાસ પામતા શુક્રકોષોને પોષણ પૂરું પાડે છે.
જનનકોષો એ શુક્રકોષોના પૂર્વગામી કોષો છે.
$Leydig$ કોષો એન્ડ્રોજન (ટેસ્ટોસ્ટેરોન) ઉત્પન્ન કરે છે.
તેની સામે,અંડપૂટિકા એ માદા પ્રજનન તંત્ર (અંડાશય) માં જોવા મળતી રચના છે જે અંડકોષજનનની પ્રક્રિયામાં સામેલ છે.
તેથી,અંડપૂટિકા એ અસંગત વિકલ્પ છે.

(C) શુક્રપિંડની શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ એક નલિકામય જાળી દ્વારા શુક્રવાહિકાઓમાં ખુલે છે,જેને વૃષણજાળ (Rete testis) કહેવામાં આવે છે. શુક્રવાહિકાઓ શુક્રપિંડમાંથી બહાર નીકળીને દરેક શુક્રપિંડની પશ્ચ સપાટી પર સ્થિત અધિવૃષણનલિકામાં ખુલે છે. આમ,શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ અને શુક્રવાહિકાઓને જોડતી જાળીને વૃષણજાળ કહે છે.

(A) માનવ વીર્યમાં સાઈટ્રિક એસિડનું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે મુખ્યત્વે પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે. આ સાઈટ્રિક એસિડ વીર્યના $pH$ ને જાળવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે અને સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં પ્રવેશ્યા પછી વીર્યના પ્રવાહીકરણની પ્રક્રિયામાં સામેલ હોય છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ શુક્રાશય: તે નર સહાયક પ્રજનન ગ્રંથી છે જે વીર્યના કુલ કદના આશરે $60-70\%$ જેટલો ભાગ બનાવે છે.
$(2)$ પ્રોસ્ટેટ: તે નર સહાયક પ્રજનન ગ્રંથી છે જે મૂત્રમાર્ગમાં પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$(3)$ સ્તન ગ્રંથી: આ રૂપાંતરિત પ્રસ્વેદ ગ્રંથીઓ છે જે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન દૂધ ઉત્પન્ન કરવા માટે વિભેદન પામે છે.
$(4)$ શિશ્ન: તે નરનું બાહ્ય જનન અંગ અથવા નર સહાયક પ્રજનન અંગ છે.
તેથી,સાચી જોડ $(1-a, 2-c, 3-d, 4-b)$ છે.

(A) માનવ નર પ્રજનનતંત્રની આપેલી આકૃતિમાં:
$a$ એ શુક્રવાહિની દર્શાવે છે,જે શુક્રકોષોને અધિવૃષણનલિકામાંથી સ્ખલન નલિકા સુધી વહન કરે છે.
$b$ એ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ દર્શાવે છે,જે એક સહાયક ગ્રંથિ છે અને વીર્યના નિર્માણમાં ફાળો આપે છે.
$c$ એ શિશ્નાગ્ર દર્શાવે છે,જે શિશ્નનો ફૂલેલો ભાગ છે.
$d$ એ અધિવૃષણનલિકા દર્શાવે છે,જ્યાં શુક્રકોષો પરિપક્વ થાય છે અને સંગ્રહિત થાય છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $a-$ શુક્રવાહિની,$b-$ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ,$c-$ શિશ્નાગ્ર,$d-$ અધિવૃષણનલિકા છે.

(C) સુન્નત (circumcision) એ એક શસ્ત્રક્રિયા છે જેમાં શિશ્નાગ્ર પર આવેલી અગ્ર ત્વચા (prepuce) ને દૂર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા ઘણીવાર ધાર્મિક,સાંસ્કૃતિક અથવા તબીબી કારણોસર કરવામાં આવે છે. તેમાં શિશ્નાગ્ર કે શિશ્નની સંપૂર્ણ ત્વચાને દૂર કરવામાં આવતી નથી.

(B) શુક્રપિંડને શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા દૂર કરવાની પદ્ધતિને $Orchidectomy$ (ઓર્કિડેકટોમી) કહેવામાં આવે છે.
$Cryptorchidism$ (ક્રિપ્ટોઓર્કિડીઝમ) એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં શુક્રપિંડ વૃષણકોથળીમાં ઉતરી શકતા નથી.
$Vasectomy$ (વેસોકટોમી) એ પુરુષ નસબંધીની શસ્ત્રક્રિયા છે જેમાં શુક્રવાહિનીઓને કાપવામાં અથવા બાંધવામાં આવે છે.
$Tubectomy$ (ટ્યુબેકટોમી) એ સ્ત્રી નસબંધીની શસ્ત્રક્રિયા છે જેમાં અંડવાહિનીઓને અવરોધિત કરવામાં અથવા કાપવામાં આવે છે.

(A) $Cryptorchidism$ એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં વિકાસ દરમિયાન એક અથવા બંને શુક્રપિંડ વૃષણકોથળીમાં ઊતરી શકતા નથી.
અવિકસિત શુક્રપિંડને વૃષણકોથળીમાં લાવવા અને તેને ત્યાં કાયમી ધોરણે સ્થાપિત કરવા માટે કરવામાં આવતી શસ્ત્રક્રિયાને $Orchiopexy$ (ઓર્કિયોપેશી) કહેવામાં આવે છે.
$Vasectomy$ એ પુરુષ નસબંધીની એક પદ્ધતિ છે જેમાં શુક્રવાહિનીઓને કાપવામાં અથવા બંધ કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Orchiopexy$ છે.

(B) આખલો એ પ્રજનનક્ષમ નર ગૌવંશ છે,જ્યારે બળદ એ ખસી કરેલો (castrated) નર ગૌવંશ છે.
ખસી કરવાની પ્રક્રિયામાં શુક્રપિંડ દૂર કરવામાં આવે છે,જે નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ $Testosterone$ નો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
બળદમાં શુક્રપિંડ કાર્યરત ન હોવાથી,તેમાં $Testosterone$ નું સ્તર આખલાની સરખામણીમાં ઘણું ઓછું હોય છે.
$Testosterone$ આખલામાં ગૌણ જાતીય લક્ષણોના વિકાસ,સ્નાયુબદ્ધ શરીર અને આક્રમક વર્તન માટે જવાબદાર છે.
તેથી,બળદની સાપેક્ષે આખલામાં $Testosterone$ નું પ્રમાણ વધુ હોય છે.

(C) સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
આપેલી આકૃતિમાં:
$A$ એ શુક્રપિંડ દર્શાવે છે,જેમાં લગભગ $250$ શુક્રપિંડિય ખંડિકાઓ હોય છે.
$B$ એ મૂત્રાશય દર્શાવે છે (શુક્રાશય નહીં).
$C$ એ શુક્રવાહિની દર્શાવે છે,જે શુક્રકોષોને અધિવૃષણમાંથી મૂત્રમાર્ગ તરફ વહન કરવામાં મદદ કરે છે.
$D$ એ શુક્રાશય દર્શાવે છે.
તેથી,વિધાન '$C$ - શુક્રવાહિની - શુક્રકોષોના વહનમાં મદદ કરે છે' તે વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચું છે.

(C) અધિવૃષણ,શુક્રવાહિની,શુક્રાશય,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ અને મૂત્રમાર્ગ જેવા પુરુષ સહાયક પ્રજનન અંગોનો વિકાસ,પરિપક્વતા અને કાર્યાત્મક નિયમન મુખ્યત્વે એન્ડ્રોજન (જેમ કે ટેસ્ટોસ્ટેરોન) દ્વારા થાય છે. આ અંતઃસ્ત્રાવો પુરુષ પ્રજનન તંત્રની જાળવણી માટે આવશ્યક છે.

(D) મનુષ્યમાં વૃષણ બેવડું કાર્ય કરે છે.
પ્રથમ,તે પ્રાથમિક જાતીય અંગ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તે શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) પ્રક્રિયા દ્વારા નર જનનકોષો (શુક્રકોષો) ઉત્પન્ન કરે છે.
બીજું,તે અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે આંતરાલીય અવકાશમાં રહેલા લેડિગ કોષો (આંતરાલીય કોષો) એન્ડ્રોજન,મુખ્યત્વે ટેસ્ટોસ્ટેરોન ઉત્પન્ન કરે છે,જે સીધા રુધિરમાં મુક્ત થાય છે.
તેથી,વૃષણ પ્રાથમિક જાતીય અંગ અને અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) લેડિગના કોષો,જેમને આંતરાલીય કોષો (interstitial cells) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સસ્તન પ્રાણીઓના શુક્રપિંડની લાક્ષણિકતા છે.
આ કોષો નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે નરમાં ગૌણ જાતીય લક્ષણોને પ્રભાવિત કરે છે.

(A) ગાયનેકોમેસ્ટિયા એ નરમાં સ્તન ગ્રંથિઓનો અસામાન્ય વિકાસ અથવા વૃદ્ધિ છે.
જીવનના પાછળના તબક્કે,હોર્મોનલ અસંતુલન,જેમ કે ટેસ્ટોસ્ટેરોનના સ્તરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
આનાથી એસ્ટ્રોજન અને એન્ડ્રોજનના ગુણોત્તરમાં વિક્ષેપ આવે છે,જ્યાં એસ્ટ્રોજનનો સાપેક્ષ પ્રભાવ વધે છે,જે નરમાં સ્તનના પેશીઓના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(A) ક્રિપ્ટોર્ચિડિઝમ એ એક તબીબી સ્થિતિ છે જેમાં વિકાસ દરમિયાન એક અથવા બંને વૃષણ પેટના ભાગમાંથી વૃષણ કોથળીમાં ઉતરી શકતા નથી. આ સ્થિતિ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે વૃષણ કોથળીનું તાપમાન શરીરના તાપમાન કરતા ઓછું હોય છે,જે સામાન્ય શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) માટે આવશ્યક છે.

(B) મનુષ્યના નર પ્રજનન તંત્રમાં,પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ એકમાત્ર અયુગ્મિત અને મોટી ગ્રંથિ છે.
તે મૂત્રમાર્ગના પ્રથમ ભાગની આસપાસ આવેલી હોય છે.
તે એક પાતળું,દૂધ જેવું પ્રવાહી સ્ત્રાવ કરે છે જેમાં કેલ્શિયમ,સાઇટ્રેટ આયનો,ફોસ્ફેટ આયનો,ક્લોટિંગ એન્ઝાઇમ અને પ્રોફાઈબ્રિનોલાઈસિન હોય છે.
તેની સામે,શુક્રાશય,બલ્બોયુરેથ્રલ ગ્રંથિઓ અને શુક્રપિંડ એ બધી જ જોડમાં હાજર હોય છે.

(B) લેડિગના કોષો,જેમને આંતરાલીય કોષો (interstitial cells) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે શુક્રપિંડમાં શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની આસપાસના સંયોજક પેશીઓમાં આવેલા હોય છે.
આ કોષો અંતઃસ્ત્રાવી પ્રકૃતિના હોય છે અને તે નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવોના સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે,જેને સામૂહિક રીતે એન્ડ્રોજન્સ કહેવામાં આવે છે,જેમાં મુખ્યત્વે $Testosterone$ નો સમાવેશ થાય છે.
$Testosterone$ નર ગૌણ જાતીય લક્ષણોના વિકાસ અને શુક્રકોષજનનની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Oestrogen$ અને $Progesterone$ એ માદા જાતીય અંતઃસ્ત્રાવો છે,જ્યારે $Corticosterone$ એ એડ્રિનલ બાહ્યક (adrenal cortex) દ્વારા સ્ત્રવતું ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ છે.

(C) શુક્રવાહિની મૂત્રાશય પર લૂપ બનાવે છે,જ્યાં તે શુક્રાશયની નલિકા સાથે જોડાઈને સ્ખલન નલિકા (Ejaculatory duct) બનાવે છે. સ્ખલન નલિકા શુક્રકોષોને વૃષણમાંથી મૂત્રમાર્ગ સુધી પહોંચાડવાનું કાર્ય કરે છે.

(A) પ્રાથમિક જાતીય અંગો (જેમ કે શુક્રપિંડ અથવા અંડપિંડ) જનનકોષોના ઉત્પાદન અને જાતીય અંતઃસ્ત્રાવોના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે.
ગૌણ જાતીય અંગો (જેમ કે શુક્રવાહિની,અધિવૃષણનલિકા,અંડવાહિની,ગર્ભાશય વગેરે) જનનકોષોના વહન અને સંગ્રહ અથવા ગર્ભના વિકાસમાં મદદ કરે છે,પરંતુ તેઓ પોતે જનનકોષો કે અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરતા નથી.
તેથી,$A$ એ પ્રાથમિક જાતીય અંગો દર્શાવે છે અને $B$ એ ગૌણ જાતીય અંગો દર્શાવે છે.

(C) ગ્લાન્સ પેનિસ એ શિશ્નનો ફૂલેલો અને સંવેદનશીલ ભાગ છે.
તે ત્વચાના એક ઢીલા અને પાછળ હટી શકે તેવા પડ દ્વારા ઢંકાયેલો હોય છે.
ત્વચાના આ પડને ફોરસ્કિન અથવા પ્રિપ્યુસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,બંને શબ્દો એક જ શરીરરચનાત્મક રચના માટે વપરાય છે.

(C) સેમિનલ પ્લાઝ્મા એ ત્રણ ગ્રંથિઓનો સંયુક્ત સ્ત્રાવ છે: $(a)$ શુક્રાશય (seminal vesicles),$(b)$ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ,અને $(c)$ બલ્બોયુરેથ્રલ (કાઉપરની) ગ્રંથિ.
જ્યારે આ સ્ત્રાવ શુક્રકોષો સાથે ભળે છે,ત્યારે તે સામૂહિક રીતે વીર્ય (semen) બનાવે છે.

(C) પ્રાથમિક જાતીય અંગો તે છે જે જનનકોષોના ઉત્પાદન અને જાતીય અંતઃસ્ત્રાવોના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે. પુરુષોમાં,શુક્રપિંડ એ પ્રાથમિક જાતીય અંગો છે કારણ કે તે શુક્રકોષો (નર જનનકોષો) ઉત્પન્ન કરે છે અને નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ,ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે. ગૌણ જાતીય અંગો જનનકોષોના વહન અને પરિપક્વતામાં સામેલ હોય છે પરંતુ તે ઉત્પન્ન કરતા નથી. તફાવત નીચે મુજબ છે:

પ્રાથમિક જાતીય અંગો	ગૌણ જાતીય અંગો
તેઓ જનનકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.	તેઓ જનનકોષો ઉત્પન્ન કરતા નથી. તેઓ જનનકોષોના વહન સાથે સંબંધિત છે.
તેઓ જાતીય અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે.	તેઓ જાતીય અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરતા નથી.
પુરુષોમાં શુક્રપિંડ અને સ્ત્રીઓમાં અંડપિંડ એ પ્રાથમિક જાતીય અંગોના ઉદાહરણો છે.	પુરુષોમાં અધિવૃષણનલિકા,શુક્રવાહિની,શિશ્ન વગેરે ગૌણ જાતીય અંગો છે અને સ્ત્રીઓમાં અંડવાહિની,ગર્ભાશય વગેરે ગૌણ જાતીય અંગોના ઉદાહરણો છે.

(B) $Vas$ $deferens$ (શુક્રવાહિની) એ એક મોટી નળી છે જે $Cauda$ $epididymis$ (પૂંછડી અધિવૃષણ) માંથી ઉદ્ભવે છે અને ઉદરમાં ઉપરની તરફ જાય છે,જે મૂત્રાશયની ઉપર થઈને શુક્રાશય સુધી પહોંચે છે.

(D) વૃષણ કોથળી (scrotal sac) વૃષણના તાપમાનને શરીરના આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^{\circ}C$ જેટલું નીચું જાળવી રાખે છે.
આ નીચું તાપમાન શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) માટે અનિવાર્ય છે.
તેથી,વૃષણ કોથળીનું મુખ્ય કાર્ય તાપમાનનું નિયમન કરવાનું છે,જે શુક્રકોષોના નિર્માણને શક્ય બનાવે છે.

(A) સર્ટોલી કોષો એ શુક્રપિંડની શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ દૈહિક કોષો છે. તેઓ વિકાસ પામતા જનન કોષોને માળખાકીય અને પોષણક્ષમ આધાર પૂરો પાડે છે,તેથી તેમને સબટેન્ટેક્યુલર કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(C) માનવ વૃષણ મુખ્યત્વે બે મુખ્ય બંધારણીય અને કાર્યાત્મક ઘટકોનું બનેલું છે:
$1$. શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ: આ અત્યંત ગૂંચળાદાર રચનાઓ છે જ્યાં શુક્રકોષજનન થાય છે.
$2$. આંતરાલીય અવકાશ: શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની બહારનો વિસ્તાર,જેમાં લેડિગ કોષો (આંતરાલીય કોષો) આવેલા હોય છે જે એન્ડ્રોજનનો સ્ત્રાવ કરે છે.
સર્ટોલી કોષો અને વિકાસ પામતા શુક્રકોષો શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓની અંદર જ આવેલા હોય છે,તે સમગ્ર વૃષણની રચનાના અલગ મુખ્ય ઘટકો નથી.

(A) પુરુષ પ્રજનન તંત્રની શરીરરચનાના આધારે:
$A$ એ શુક્રવાહિની (Vas deferens) દર્શાવે છે,જે શુક્રકોષોનું વહન કરે છે.
$B$ એ શુક્રાશય (Seminal vesicle) દર્શાવે છે,જે ફ્રુક્ટોઝયુક્ત પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$C$ એ મૂત્રાશય (Urinary bladder) દર્શાવે છે,જે મૂત્રનો સંગ્રહ કરે છે.
$D$ એ પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ (Prostate gland) દર્શાવે છે,જે મૂત્રમાર્ગની આસપાસ આવેલી હોય છે અને દૂધ જેવો સ્ત્રાવ કરે છે.

(B) વૃષણની શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ વૃષણજાળ (rete testis) દ્વારા શુક્રવાહિકાઓમાં ખુલે છે.
$1$. શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ એ વૃષણનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ છે જ્યાં શુક્રકોષોનું નિર્માણ થાય છે.
$2$. આ નલિકાઓ એકબીજા સાથે જોડાઈને નલિકાઓનું એક જાળું બનાવે છે જેને વૃષણજાળ (rete testis) કહેવામાં આવે છે.
$3$. વૃષણજાળમાંથી સૂક્ષ્મ પક્ષ્મલ નલિકાઓ ઉદ્ભવે છે જેને શુક્રવાહિકાઓ (vasa efferentia) કહે છે,જે શુક્રકોષોને વૃષણમાંથી બહાર કાઢીને અધિવૃષણનલિકા સુધી લઈ જાય છે.

(C) પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ મૂત્રમાર્ગની આસપાસ આવેલી હોય છે.
તેનો સ્ત્રાવ દૂધ જેવો અને સહેજ આલ્કલાઇન હોય છે, જે વીર્યના કુલ કદમાં આશરે $25\%$ ફાળો આપે છે।
આ સ્ત્રાવ સાઇટ્રિક એસિડ, એસિડ ફોસ્ફેટેઝ, એમાયલેઝ, પેપ્સિનોજેન અને પ્રોસ્ટાગ્લેન્ડિનથી સમૃદ્ધ હોય છે।
તેથી, $A = \text{મૂત્રમાર્ગ}$, $B = 25\%$ અને $C = \text{સાઇટ્રિક}$।

(B) શુક્રાશય એ પુરુષ પ્રજનન તંત્રમાં આવેલી સહાયક ગ્રંથિઓ છે.
તેઓ એવું પ્રવાહી સ્ત્રાવ કરે છે જે વીર્યના કુલ કદના લગભગ $60-70\%$ જેટલું હોય છે.
આ પ્રવાહી ફ્રુક્ટોઝથી સમૃદ્ધ હોય છે,જે શુક્રકોષોને ઊર્જા પૂરી પાડે છે,અને પ્રોસ્ટાગ્લેન્ડિન ધરાવે છે,જે માદા પ્રજનન માર્ગમાં શુક્રકોષોની ગતિશીલતામાં મદદ કરે છે.

(B) પ્રારંભિક અને મધ્ય ગર્ભકાળ દરમિયાન,શુક્રપિંડ ઉદરીય ગુહામાં આવેલા હોય છે.
તેઓ ગર્ભ વિકાસના અંતિમ તબક્કે વૃષણ કોથળીમાં ઉતરે છે.
જો શુક્રપિંડ વૃષણ કોથળીમાં ઉતરી ન શકે,તો તે સ્થિતિને $Cryptorchidism$ (અવરોધિત શુક્રપિંડ) કહેવામાં આવે છે.

(C) અધિવૃષણનલિકા એ વૃષણની પાછળની સપાટી સાથે જોડાયેલી ગૂંચળાદાર નલિકાઓનો સમૂહ છે.
તે શુક્રકોષોનો કામચલાઉ સંગ્રહ કરે છે.
શુક્રકોષો અધિવૃષણનલિકામાં પરિપક્વતા અને ગતિશીલતા પ્રાપ્ત કરે છે,જે શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ દ્વારા સ્ત્રવિત પ્રવાહીના પુનઃશોષણ અને અધિવૃષણનલિકાના અસ્તર દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રસાયણોને કારણે શક્ય બને છે.

(C) $A-$ટેસ્ટોસ્ટેરોન,$B-$સર્ટોલી કોષ,$C-$ઇન્હિબિન.
શુક્રકોષજનનનું અંતઃસ્ત્રાવી નિયંત્રણ:
શુક્રકોષજનનની પ્રક્રિયા હાયપોથેલેમસ દ્વારા ગોનાડોટ્રોપિન રિલીઝિંગ હોર્મોન $(GnRH)$ ના વધારાને કારણે શરૂ થાય છે.
$GnRH$ પિટ્યુટરી ગ્રંથિના અગ્ર ખંડ પર કાર્ય કરીને લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ અને ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન $(FSH)$ નો સ્ત્રાવ કરે છે.
$LH$ વૃષણના લેડિગ કોષો પર કાર્ય કરીને ટેસ્ટોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$FSH$ વૃષણની શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓના સર્ટોલી કોષો પર કાર્ય કરીને એન્ડ્રોજન બાઈન્ડિંગ પ્રોટીન $(ABP)$ અને ઇન્હિબિનનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$ABP$ શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓમાં ટેસ્ટોસ્ટેરોનને સાંદ્ર કરે છે.
ઇન્હિબિન $FSH$ ના સંશ્લેષણને દબાવે છે.
$FSH$ શુક્રકોષોના ઉત્પાદનને ઉત્તેજિત કરવા માટે શુક્રમાતૃકોષો પર કાર્ય કરે છે.

(C) સ્ખલન એ અનુકંપી (sympathetic) પ્રતિચાર છે,જેમાં વીર્યને બહાર કાઢવા માટે પ્રજનન માર્ગના સરળ સ્નાયુઓનું સંકોચન થાય છે.
ઉત્થાન એ પરાનુકંપી (parasympathetic) પ્રતિચાર છે,જેમાં શિશ્નની રુધિરવાહિનીઓનું વિસ્તરણ થાય છે જેથી રુધિર ઉત્થાનશીલ પેશીઓમાં પ્રવેશી શકે.
અનુકંપી અને પરાનુકંપી બંને સ્વયંવર્તી ચેતાતંત્રના ભાગો છે.

દૈહિક ચેતાતંત્ર	સ્વયંવર્તી ચેતાતંત્ર
સભાન અથવા સ્વૈચ્છિક નિયમન। તંતુઓ $CNS$ છોડ્યા પછી ચેતાસંધિ (synapse) કરતા નથી ( $CNS$ થી અસરકારક અંગ સુધી એક જ ચેતાકોષ)। કંકાલ સ્નાયુ તંતુઓને ઉત્તેજિત કરે છે,હંમેશા ઉત્તેજક હોય છે।	સભાન જાગૃતિ વિના કાર્ય કરે છે (અનૈચ્છિક)। તંતુઓ $CNS$ છોડ્યા પછી ગેંગલિયન પર એકવાર ચેતાસંધિ કરે છે (બે ચેતાકોષની સાંકળ દ્વારા મોટર નિયંત્રણ)। સરળ સ્નાયુઓ,હૃદયના સ્નાયુઓ અને ગ્રંથીઓને ઉત્તેજિત કરે છે; કાં તો ઉત્તેજિત કરે છે અથવા અવરોધે છે।

(C) અધિવૃષણ એ $vas \ deferens$ (શુક્રવાહિની) માં પરિણમે છે જે ઉદરમાં ઉપર તરફ જાય છે અને $urinary \ bladder$ (મૂત્રાશય) પર લૂપ બનાવે છે.
તેથી,$A$ એ $vas \ deferens$ (શુક્રવાહિની) સૂચવે છે અને $B$ એ $urinary \ bladder$ (મૂત્રાશય) સૂચવે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.