Diseases caused by viruses Questions in Gujarati

(B) હડકવા એ રેબીઝ વાયરસ $(Rhabdovirus)$ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
તે એક પ્રાણીજન્ય રોગ છે,જેનો અર્થ છે કે તે કુતરા,બિલાડી અથવા ચામાચીડિયા જેવા ચેપગ્રસ્ત પ્રાણીઓના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
એકવાર હડકવાના ક્લિનિકલ લક્ષણો દેખાય પછી,આ રોગ લગભગ $100\%$ ઘાતક સાબિત થાય છે,કારણ કે લક્ષણો દેખાયા પછી તેનો કોઈ અસરકારક ઈલાજ નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) ડેન્ગ્યુ તાવ એ ડેન્ગ્યુ વાયરસ $(DENV)$ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ચેપગ્રસ્ત માદા $Aedes$ $aegypti$ મચ્છરના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
આ મચ્છરના શરીર પર સફેદ નિશાનો હોવાને કારણે તેને 'ટાઈગર મચ્છર' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
$Culex$ મચ્છરો ફાઈલેરિયા જેવા રોગો માટે વાહક છે,જ્યારે $Anopheles$ મચ્છરો મેલેરિયા માટે વાહક છે.

(D) ગાલપચોળિયા એ મમ્પ્સ વાયરસ (પેરામિક્સોવાયરસ) દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે પેરોટીડ ગ્રંથિઓ (કાનની નજીક આવેલી લાળ ગ્રંથિઓ) ને અસર કરે છે,જેના કારણે તેમાં સોજો આવે છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં,ખાસ કરીને પુખ્ત વયના પુરુષોમાં,આ વાયરસ શુક્રપિંડમાં પણ સોજો લાવી શકે છે,જેને ઓર્ચાઇટિસ (orchitis) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,ગાલપચોળિયામાં પેરોટીડ ગ્રંથિ અને શુક્રપિંડ બંને અસરગ્રસ્ત થઈ શકે છે.

(A) અછબડા (Chickenpox) એ વેરીસેલા-ઝોસ્ટર વાઈરસ $(VZV)$ ના પ્રાથમિક ચેપને કારણે થતો અત્યંત ચેપી રોગ છે,જે હર્પીસ વાઈરસ પરિવારનો સભ્ય છે.
તેમાં ફોડલીઓ જેવી ચામડી પર ફોલ્લીઓ,ખંજવાળ,થાક અને તાવ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) શરીર પર ઝાકળબિંદુ જેવા દેખાતા ફોડલા એ અછબડા (Chickenpox) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
અછબડા એ વેરીસેલા-ઝોસ્ટર વાઈરસ દ્વારા થાય છે,જેને સામાન્ય રીતે વેરીસેલા વાઈરસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ફોડલા સામાન્ય રીતે નાના લાલ ટપકા તરીકે શરૂ થાય છે અને પ્રવાહીથી ભરેલા ફોલ્લાઓમાં ફેરવાય છે,જે ઝાકળબિંદુ જેવા દેખાય છે,અને ત્યારબાદ તે સુકાઈને પોપડી બની જાય છે.

(B) હિપેટાઈટીસ-$B$ એ હિપેટાઈટીસ-$B$ વાયરસ $(HBV)$ દ્વારા થાય છે.
તે મુખ્યત્વે ચેપી શારીરિક પ્રવાહી,જેમ કે રુધિર,વીર્ય અથવા યોનિમાર્ગના પ્રવાહીના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે.
તે ઘણીવાર રુધિર ચઢાવવાથી અથવા દૂષિત સોય દ્વારા ફેલાતું હોવાથી,તેને ઐતિહાસિક અને ક્લિનિકલ રીતે $Serum$ $jaundice$ (સીરમ કમળો) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,હિપેટાઈટીસ-$A$ ને ઘણીવાર $Epidemic$ અથવા $Infectious$ $jaundice$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,અને હિપેટાઈટીસ-$E$ ઘણીવાર $Catarrhal$ $jaundice$ સાથે સંકળાયેલ છે.

(A) શીતળા (Smallpox) એ વેરીઓલા વાઈરસ (Variola virus) દ્વારા થાય છે.
હડકવા (Rabies) એ રેબીઝ લાયસાવાઈરસ (Rabies lyssavirus) દ્વારા થાય છે.
આ બંને રોગો વાઈરસથી થતા ચેપી રોગો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) $1$. $\text{ધનુર}$ (Tetanus) એ $Clostridium$ $tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો બેક્ટેરિયલ રોગ છે.
$2$. $\text{ઝાડા}$ (Diarrhea) બેક્ટેરિયા, વાઈરસ અથવા પરોપજીવીઓ જેવા વિવિધ રોગકારકો દ્વારા થઈ શકે છે, પરંતુ તે મુખ્યત્વે લક્ષણ તરીકે ઓળખાય છે.
$3$. $\text{થાયરોઈડ}$ એ અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિની વિકૃતિ છે, તે ચેપી રોગ નથી.
$4$. આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ પ્રાથમિક રીતે વાઈરસજન્ય રોગ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ નથી, તેથી સાચો જવાબ $\text{એકપણ}$ $\text{નહિં}$ છે.

(B) કમળો એ રુધિરમાં બિલીરૂબિનનું પ્રમાણ વધવાને કારણે ત્વચા અને આંખો પીળી પડવી તેવું લક્ષણ ધરાવતી ક્લિનિકલ સ્થિતિ છે.
ચેપી રોગોના સંદર્ભમાં,હેપેટાઈટીસ (ખાસ કરીને હેપેટાઈટીસ $A, B, C, D,$ અને $E$) એ કમળાનું સૌથી સામાન્ય કારણ છે.
હેપેટાઈટીસ વાઈરસ દ્વારા થાય છે.
તેથી,વાયરલ હેપેટાઈટીસ માટે જવાબદાર સજીવ,જે કમળા તરફ દોરી જાય છે,તે વાઈરસ છે.

(C) $1$. સીફીલીસ એ $Treponema$ $pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો બેક્ટેરિયલ રોગ છે.
$2$. રીકેટ્‌સ એ વિટામિન $D$, કેલ્શિયમ અથવા ફોસ્ફેટની ઉણપથી થતો પોષણક્ષમ રોગ છે.
$3$. ઓરી (Measles) એ ઓરીના વાઈરસ ($Paramyxoviridae$ પરિવારનો સભ્ય) દ્વારા ફેલાતો અત્યંત ચેપી વાઈરસજન્ય રોગ છે.
$4$. તેથી, ઓરી એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે આપેલી યાદીમાં એકમાત્ર વાઈરસજન્ય રોગ છે.

(B) સીવીયર એક્યુટ રેસ્પીરેટરી સિન્ડ્રોમ $(SARS)$ એ $SARS-CoV$ (કોરોના વાઈરસ) દ્વારા થતો વાયરલ શ્વસન રોગ છે.
તેમાં તીવ્ર તાવ,માથાનો દુખાવો અને ઉધરસ તથા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવા શ્વસન લક્ષણો જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે $Streptococcus$ $pneumoniae$ ન્યુમોનિયા માટે જવાબદાર છે.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $SARS$ એ ચેપી રોગ છે,અસ્થમા જેવી લાંબા ગાળાની શ્વસન સમસ્યા નથી.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે આ રોગનો ફેલાવો આહારની આદતો સાથે સંબંધિત નથી.

(A) $Aedes$ મચ્છર ડેન્ગ્યુ અને ચીકનગુનિયા જેવા અનેક વાયરલ રોગો માટે વાહક તરીકે કામ કરે છે.
$Plasmodium$ $vivax$ નું વહન માદા $Anopheles$ મચ્છર દ્વારા થાય છે.
ફાઈલેરિયલ કૃમિ (જેમ કે $Wuchereria$ $bancrofti$) નું વહન $Culex$ મચ્છર દ્વારા થાય છે.
ન્યુમોનિયા મુખ્યત્વે $Streptococcus$ $pneumoniae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે અને તે ટીપાં (droplets) દ્વારા ફેલાય છે,મચ્છર દ્વારા નહીં.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) સામાન્ય શરદી $Rhinoviruses$ તરીકે ઓળખાતા વાયરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે. આ વાયરસ નાક અને શ્વસનમાર્ગને ચેપ લગાડે છે પરંતુ ફેફસાંને ચેપ લગાડતા નથી. તેનાથી વિપરીત,$Pneumococcus$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ ન્યુમોનિયા માટે જવાબદાર છે,જે ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોને ચેપ લગાડે છે. ટયુબરક્યુલોસિસ (ક્ષય) $Mycobacterium$ $tuberculosis$ દ્વારા થાય છે,જે મુખ્યત્વે ફેફસાંને અસર કરે છે.

(A) સામાન્ય શરદી એ $Rhinoviruses$ દ્વારા થતો વાયરલ ચેપ છે. તે મુખ્યત્વે નાક અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે,પરંતુ ફેફસાંને નહીં. તેના લક્ષણોમાં નાસિકામાર્ગમાં ભરાવો અને સ્રાવ,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે. વિકલ્પ $A$ સામાન્ય શરદીના લક્ષણોનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે. વિકલ્પ $B$ અને $C$ ન્યુમોનિયાનું વર્ણન કરે છે,જેમાં વાયુકોષ્ઠો પ્રવાહીથી ભરાઈ જાય છે. વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે તે જઠરાંત્રિય સમસ્યાઓ સાથે સંબંધિત છે.

(C) ડિફ્થેરિયા,ટીટેનસ અને ન્યુમોનિયા માટે હાલમાં રસીઓ ઉપલબ્ધ છે.
ચીકનગુનિયા એ ચેપગ્રસ્ત એડિસ મચ્છરના કરડવાથી ફેલાતો વાયરલ રોગ છે.
વ્યાપક સંશોધન છતાં,મનુષ્યોમાં ચીકનગુનિયા વાયરસના ચેપને રોકવા માટે હાલમાં કોઈ વ્યાપારી રીતે ઉપલબ્ધ,$FDA$-માન્ય રસી નથી.

(D) સામાન્ય શરદી એ રાઈનોવાયરસ (rhinoviruses) દ્વારા થતો વાયરલ ચેપ છે. તે મુખ્યત્વે નાક અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે પરંતુ ફેફસાંને ચેપ લગાડતું નથી. તેના લક્ષણોમાં નાક બંધ થવું અને પ્રવાહીનો સ્રાવ થવો,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે. આ ચેપ નાસિકાકોટર (nasal chambers) સુધી મર્યાદિત હોય છે,જેમાં સોજો આવે છે અને પ્રવાહીનો સ્રાવ થાય છે.

(B) રાઈનો વાયરસ એ વાયરસનો એક સમૂહ છે જે મનુષ્યોમાં સામાન્ય શરદી થવાનું સૌથી મુખ્ય કારણ છે.
તે નાક અને ઉપરના શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે.
દાદ (Ringworm) ફૂગ (જેમ કે માઈક્રોસ્પોરમ,ટ્રાયકોફાયટોન) દ્વારા થાય છે.
ટાઈફોઈડ એ સાલ્મોનેલા ટાઈફી (Salmonella typhi) નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
રીકેટ્સ એ વિટામિન $D$,કેલ્શિયમ અથવા ફોસ્ફેટની ઉણપને કારણે થતો પોષણ સંબંધી વિકાર છે.

(B) સામાન્ય શરદી એ રાઈનોવાયરસ (rhinoviruses) દ્વારા થતો વાયરલ ચેપ છે. તે મુખ્યત્વે નાક અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે,પરંતુ ફેફસાંને નહીં. તેના લક્ષણોમાં નાક બંધ થવું અને નાકમાંથી પાણી પડવું,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે,જે સામાન્ય રીતે $3-7$ દિવસ સુધી રહે છે. વાયુકોષ્ઠની દીવાલમાં બળતરા અને શ્વાસોચ્છ્વાસ દરમિયાન દુખાવો એ ન્યુમોનિયાના લક્ષણો છે,જ્યારે પેટમાં દુખાવો એ સામાન્ય શરદીનું લાક્ષણિક લક્ષણ નથી.

(C) સામાન્ય શરદી એ મનુષ્યોમાં થતા સૌથી વધુ ચેપી રોગોમાંનો એક છે. તે $Rhinoviruses$ (રાઇનોવાઇરસ) તરીકે ઓળખાતા વાઇરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે. આ વાઇરસ નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે,પરંતુ ફેફસાંને નહીં. આ ચેપ સામાન્ય રીતે $3-7$ દિવસ સુધી રહે છે.

(D) શરદી એ ઉપલા શ્વસનમાર્ગનો વાયરલ ચેપ છે. તેના લક્ષણોમાં નાસિકાકોટરનો સ્રાવથી ભરાવો,નાકમાંથી પાણી પડવું,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે. તે ઘ્રાણ સંવેદનામાં વધારો કરતું નથી; વાસ્તવમાં,નાસિકાકોટરના ભરાવાને કારણે ઘણીવાર ગંધ પારખવાની શક્તિમાં કામચલાઉ ઘટાડો થાય છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ એ અસંગત જોડ છે.

(C) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપ છે,જે મુખ્યત્વે રાઈનોવાયરસ દ્વારા થાય છે.
$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,સામાન્ય શરદીના લક્ષણો સામાન્ય રીતે $3$ થી $7$ દિવસ સુધી રહે છે.
તેમાં નાક બંધ થવું,નાકમાંથી પાણી પડવું,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાક જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.

(D) $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) એ એક રેટ્રોવાયરસ છે.
તેના જનીનદ્રવ્ય તરીકે એકશૃંખલીય $RNA$ ની બે સમાન શૃંખલાઓ આવેલી હોય છે.
આ વાયરસમાં રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચક પણ હોય છે,જે તેમને યજમાન કોષમાં પ્રવેશ્યા પછી તેમના $RNA$ નું $DNA$ માં રૂપાંતર કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. સામાન્ય શરદી (Common Cold) રાઇનોવાઇરસ દ્વારા થાય છે.
$2$. એઇડ્સ ($AIDS$ - Acquired Immuno Deficiency Syndrome) હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાઇરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$3$. ટાઇફોઇડ બેક્ટેરિયા સાલ્મોનેલા ટાઇફી દ્વારા થાય છે.
$4$. ક્ષય (ટ્યુબરક્યુલોસિસ) બેક્ટેરિયા માયકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ દ્વારા થાય છે.
$5$. હાથીપગો કૃમિ (Wuchereria bancrofti) દ્વારા થાય છે.
$6$. દાદર (રિંગવર્મ) એ ફૂગ (Microsporum,Trichophyton અને Epidermophyton) દ્વારા થતો ચેપ છે.
તેથી,સામાન્ય શરદી અને એઇડ્સ બંને વાઇરલ રોગો છે.

(A) $1$. સામાન્ય શરદી રાઇનોવાઇરસ દ્વારા થાય છે.
$2$. એઇડ્ઝ ($AIDS$ - Acquired Immuno Deficiency Syndrome) હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાઇરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$3$. મરડો સામાન્ય રીતે બેક્ટેરિયા $(Shigella)$ અથવા પ્રજીવ $(Entamoeba)$ દ્વારા થાય છે.
$4$. ક્ષય (Tuberculosis) એ $Mycobacterium \text{ tuberculosis}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$5$. ટાઇફૉઇડ એ $Salmonella \text{ typhi}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$6$. દાદર (Ringworm) એ ફૂગ દ્વારા થતો ચેપ છે, જે $Microsporum$, $Trichophyton$ અને $Epidermophyton$ જેવી પ્રજાતિઓ દ્વારા થાય છે.
તેથી, વાઇરસજન્ય રોગોની સાચી જોડ શરદી અને એઇડ્ઝ છે.

(B) ડેન્ગ્યુ અને ચિકનગુનિયા એ વાઇરલ રોગો છે જે ચેપગ્રસ્ત માદા $Aedes$ મચ્છરના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે. જોકે આ રોગોના કારક વાઇરસ (ડેન્ગ્યુ વાઇરસ અને ચિકનગુનિયા વાઇરસ) છે,પરંતુ આ રોગોના ફેલાવા માટે જવાબદાર મુખ્ય વાહક મચ્છર છે. તેથી,મચ્છર આ રોગો માટે વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) ઇન્ફ્લુએન્ઝા એ વાયરલ શ્વસનતંત્રનો ચેપ છે જે રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે અને શ્વસન માર્ગના અસ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે। જ્યારે કોઈ દર્દી જે પહેલેથી જ $Influenza$ થી પીડિત હોય તેને $Pneumonia$ (જે $Streptococcus \text{ } pneumoniae$ અથવા $Haemophilus \text{ } influenzae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે) નો ચેપ લાગે છે, ત્યારે તેની સંયુક્ત અસર શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને શ્વસન કાર્યને ગંભીર રીતે અસર કરે છે। તેથી, $Influenza$ એ એવી સ્થિતિ છે જે ન્યુમોનિયા સાથે સંકળાયેલી હોય ત્યારે રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ગંભીર ઘટાડો કરે છે।

(C) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસનતંત્રનો વાયરલ ચેપી રોગ છે. તે મુખ્યત્વે $Rhinoviruses$ તરીકે ઓળખાતા વાયરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે. આ વાયરસ નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં. $Haemophilus$ $influenzae$ એ બેક્ટેરિયા છે જે ન્યુમોનિયાનું કારણ બને છે. $Salmonella$ એ બેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જે ટાઈફોઈડ તાવનું કારણ બને છે. $Retroviruses$ એ વાયરસનું એક કુળ છે જેમાં $HIV$ નો સમાવેશ થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) રીહનોવાઇરસ એ વાઇરસનો એક એવો સમૂહ છે જે મનુષ્યોમાં સામાન્ય શરદી (common cold) માટે જવાબદાર છે.
આ વાઇરસ મુખ્યત્વે નાક અને શ્વસનમાર્ગને ચેપ લગાડે છે.
તેઓ ફેફસાંને ચેપ લગાડતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે તેઓ નાક અને શ્વસનમાર્ગ બંનેને ચેપ લગાડે છે.

(A) રાઈનોવાઈરસ એ વાઈરસનો એક સમૂહ છે જે મનુષ્યમાં સૌથી સામાન્ય ચેપી રોગ,શરદી (common cold) માટે જવાબદાર છે.
આ વાઈરસ નાક અને શ્વસનમાર્ગને ચેપ લગાડે છે પરંતુ ફેફસાંને ચેપ લગાડતા નથી.
નાક અને શ્વસનમાર્ગના ચેપમાં નાક બંધ થઈ જવું,નાકમાંથી પાણી પડવું,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાક જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે,જે સામાન્ય રીતે $3-7$ દિવસ સુધી રહે છે.

(C) શરદી એ ઉપલા શ્વસનમાર્ગનો વાયરલ ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે નાક અને શ્વસનમાર્ગને અસર કરે છે,પરંતુ ફેફસાંને અસર કરતું નથી.
શરદીના લક્ષણોમાં નાસિકામાર્ગમાં ભરાવો અને સ્ત્રાવ થવો,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે.
આ લક્ષણો સામાન્ય રીતે $3-7$ દિવસ સુધી રહે છે.

(A) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપ છે.
સામાન્ય શરદીના લાક્ષણિક લક્ષણોમાં નાક બંધ થઈ જવું અને નાકના શ્લેષ્મસ્તર (nasal mucosa) માં સોજો આવવો છે,જેના કારણે સુંઘવાની શક્તિમાં કામચલાઉ ઘટાડો અથવા નાશ (anosmia અથવા hyposmia) થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસનતંત્રનો ચેપી રોગ છે જે મુખ્યત્વે રાઈનોવાયરસ દ્વારા થાય છે.
આ એક સ્વયં-મર્યાદિત ચેપ છે.
સામાન્ય શરદીના લક્ષણો સામાન્ય રીતે $3$ થી $7$ દિવસ સુધી રહે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપ છે.
તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં નાસિકામાર્ગમાં ભરાવો અને સ્ત્રાવ,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો,થાક અને ઘ્રાણશક્તિમાં ઘટાડો થવાનો સમાવેશ થાય છે.
કબજિયાત એ પાચનતંત્રની સમસ્યા છે અને તે સામાન્ય શરદી સાથે સંકળાયેલું લક્ષણ નથી.

(B) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપી રોગ છે. તેના લાક્ષણિક લક્ષણોમાં નાક બંધ થવું,નાકમાંથી પાણી પડવું,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે. વાયુકોષ્ઠની દીવાલમાં સોજો અને શ્વાસ લેતી વખતે દુખાવો એ ન્યુમોનિયાના લક્ષણો છે,જ્યારે પેટમાં દુખાવો એ સામાન્ય શરદીનું મુખ્ય લક્ષણ નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો ચેપી રોગ છે જે મુખ્યત્વે નાકને અસર કરે છે. તે સૌથી સામાન્ય રીતે $Rhinovirus$ (રીહનો વાઇરસ) દ્વારા થાય છે. આ વાઇરસ નાક અને ગળાના અસ્તરને ચેપ લગાડે છે,જેના કારણે છીંક આવવી,ગળામાં દુખાવો,ઉધરસ અને નાક બંધ થઈ જવું જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.

(C) સામાન્ય શરદી રાઇનોવાયરસ (rhinoviruses) દ્વારા થાય છે,જે નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં. તે અત્યંત ચેપી છે અને સંક્રમિત વ્યક્તિના ઉધરસ કે છીંક દ્વારા નીકળતા બિંદુકો (droplets) દ્વારા અથવા પેન,પુસ્તકો,કપ,દરવાજાના હેન્ડલ,કીબોર્ડ કે કમ્પ્યુટર માઉસ જેવી દૂષિત વસ્તુઓના સંપર્ક દ્વારા સરળતાથી ફેલાય છે. તે હવા અને દૂષિત સપાટીઓના સંપર્ક દ્વારા ફેલાતો હોવાથી,આપેલા વિકલ્પોમાં તેને સૌથી વધુ ચેપી માનવામાં આવે છે.

(A) ઇન્ફ્લુએન્ઝા,જે સામાન્ય રીતે ફ્લૂ તરીકે ઓળખાય છે,તે ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાઇરસ દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
આ વાઇરસ $Orthomyxoviridae$ કુળના સભ્યો છે.
તે મુખ્યત્વે શ્વસનતંત્રને અસર કરે છે,જેના પરિણામે તાવ,ઉધરસ,ગળામાં દુખાવો અને સ્નાયુઓમાં દુખાવો જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) એન્ટિબાયોટિકસ એ કેટલાક સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે અન્ય રોગકારક સૂક્ષ્મજીવો,ખાસ કરીને બેક્ટેરિયાને મારી શકે છે અથવા તેમની વૃદ્ધિને અટકાવી શકે છે.
ડિપ્થેરિયા,કુષ્ટરોગ અને પ્લેગ એ બેક્ટેરિયલ રોગો છે,તેથી તેની સારવાર એન્ટિબાયોટિકસ દ્વારા કરી શકાય છે.
હિપેટાઈટીસ એ હિપેટાઈટીસ વાયરસ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
એન્ટિબાયોટિકસ વાયરસ સામે બિનઅસરકારક છે કારણ કે વાયરસમાં એવી ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ (જેમ કે કોષદીવાલનું સંશ્લેષણ અથવા પ્રોટીન સંશ્લેષણ મશીનરી) હોતી નથી જેને એન્ટિબાયોટિકસ લક્ષ્ય બનાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ હિપેટાઈટીસ છે.

(B) પોલિયો,જેને પોલિયોમાયલાઇટિસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પોલિયો વાઇરસ દ્વારા થતો અત્યંત ચેપી રોગ છે. આ વાઇરસ મોં દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે અને ગળા તથા આંતરડામાં તેનો ગુણાકાર કરે છે. ત્યાંથી,તે ચેતાતંત્રમાં પ્રવેશી શકે છે અને લકવો (paralysis) પેદા કરી શકે છે. તેથી,તેને વાઇરસજન્ય રોગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) 'તંતુમય ગ્રંથીલ રોગ' અથવા 'વિચિસ બ્રૂમ' (witches' broom) જેવી સ્થિતિ સામાન્ય રીતે વનસ્પતિઓમાં ફાઈટોપ્લાઝ્માના ચેપને કારણે જોવા મળે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,તમાકુના છોડમાં વાયરસ અને ફાઈટોપ્લાઝ્માજન્ય રોગોનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે. તમાકુમાં જોવા મળતા રોગોમાં આવા લક્ષણો જોવા મળે છે,તેથી સાચો જવાબ તમાકુ છે.

(A) $Polio$ વાઇરસ, જેને $Poliovirus$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે $Picornaviridae$ કુળના $Enterovirus$ પ્રજાતિનો સભ્ય છે. તે ખાસ કરીને મનુષ્યોને સંક્રમિત કરે છે, જેઓ આ વાઇરસ માટે એકમાત્ર કુદરતી યજમાન છે. મનુષ્યો પ્રાણી સૃષ્ટિમાં આવતા હોવાથી, સાચો જવાબ $\text{પ્રાણીઓ}$ છે.

(D) $1$. પ્લેગ એ $Yersinia \text{ } pestis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો રોગ છે.
$2$. કૉલેરા એ $Vibrio \text{ } cholerae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો રોગ છે.
$3$. અસ્થમા એ શ્વસનતંત્રની લાંબા ગાળાની સ્થિતિ છે, જે સામાન્ય રીતે એલર્જીક હોય છે અને તે વાઇરસથી થતી નથી.
$4$. પોલિયો (Poliomyelitis) એ $Poliovirus$ દ્વારા થતો અત્યંત ચેપી વાઇરલ રોગ છે, જે ચેતાતંત્રને અસર કરે છે.

(A) : સામાન્ય શરદી લગભગ $100$ પ્રકારના રાઈનોવાયરસ દ્વારા થાય છે. તે મનુષ્યોમાં સૌથી સામાન્ય ચેપી રોગોમાંનો એક છે.
એન્ટિબાયોટિક્સ એવા પદાર્થો છે જે સૂક્ષ્મજીવો,ખાસ કરીને રોગ પેદા કરતા બેક્ટેરિયા અને ફૂગના વિકાસને નષ્ટ કરે છે અથવા અટકાવે છે.
એન્ટિબાયોટિક્સ સૂક્ષ્મજીવો (ખાસ કરીને મોલ્ડ) માંથી મેળવવામાં આવે છે અથવા સંશ્લેષિત કરવામાં આવે છે.
ઘણી એન્ટિબાયોટિક્સ રોગકારકના પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં દખલ કરે છે.
કેટલીક (દા.ત.,પેનિસિલિન) બેક્ટેરિયલ કોષ દીવાલોમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકન અણુઓની ગ્લાયકન સાંકળોના ક્રોસ-લિંકિંગને અટકાવે છે.
વાયરસ પાસે કોષ દીવાલ હોતી નથી અને તેમનું પોતાનું પ્રોટીન સંશ્લેષણ કરતું તંત્ર હોતું નથી,તેથી તેઓ એન્ટિબાયોટિક્સ દ્વારા અસરગ્રસ્ત થતા નથી.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
સામાન્ય શરદી એ $Rhino$ વાયરસ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે. તે નાક,ગળા અને શ્વસન માર્ગને અસર કરે છે,જેના કારણે તાવ અને શરીરમાં દુખાવો થાય છે.
$AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) એ $HIV$ (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ) દ્વારા થતી રોગપ્રતિકારક તંત્રની વિકૃતિ છે.
$HIV$ એ એક રેટ્રોવાયરસ છે જે ખાસ કરીને હેલ્પર $T$-કોષો પર હુમલો કરે છે,જેનાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે.
અન્ય વિકલ્પો: મરડો બેક્ટેરિયા અથવા પ્રજીવો દ્વારા થાય છે,ટાઈફોઈડ અને ક્ષય બેક્ટેરિયલ રોગો છે,અને દાદર એ ફૂગનો ચેપ છે.

(C) આકૃતિમાં એડેનો વાયરસ દર્શાવવામાં આવ્યો છે,જે વાયરસનો એક સમૂહ છે જે સામાન્ય રીતે શ્વસન સંબંધી ચેપનું કારણ બને છે.
આ વાયરસ સામાન્ય શરદી,બ્રોન્કાઇટિસ,ન્યુમોનિયા અને શ્વસન માર્ગના અન્ય ચેપ જેવા રોગોનું કારણ બને છે.
તેથી,સાચી ઓળખ એડેનો વાયરસ છે અને તેનાથી પ્રભાવિત થતી પ્રણાલી શ્વસનતંત્ર છે.

(D) $1$. ધનુર $(Tetanus)$ એ $Clostridium$ $tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$2$. ટાઈફૉઈડ એ $Salmonella$ $typhi$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$3$. કાળી ખાંસી ($Whooping$ $cough$) એ $Bordetella$ $pertussis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$4$. નિદ્રા રોગ ($Sleeping$ $sickness$) એ $Trypanosoma$ $brucei$ નામના પ્રજીવ દ્વારા થાય છે.
$5$. સિફિલીસ એ $Treponema$ $pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$6$. એઇડ્ઝ $(AIDS)$ એ $Human$ $Immunodeficiency$ $Virus$ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
$7$. ઓરી $(Measles)$ એ $Measles$ $virus$ દ્વારા થાય છે.
$8$. હડકવા $(Rabies)$ એ $Rabies$ $virus$ દ્વારા થાય છે.
તેથી,ઓરી અને હડકવા બંને વાઇરસથી થતા રોગો છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. હડકવા (Rabies) એ રેબીઝ વાઇરસ (Lyssavirus) દ્વારા થાય છે.
$2$. ગાલપચોળું (Mumps) એ મમ્પ્સ વાઇરસ (Paramyxovirus) દ્વારા થાય છે.
$3$. કૉલેરા એ વિબ્રિયો કોલેરી (Vibrio cholerae) નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$4$. ટીબી (ક્ષય) એ માયકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ (Mycobacterium tuberculosis) નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$5$. ટાઇફૉઈડ એ સાલ્મોનેલા ટાઈફી (Salmonella typhi) નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$6$. ધનુર (Tetanus) એ ક્લોસ્ટ્રિડિયમ ટેટાની (Clostridium tetani) નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$7$. એઇડ્સ એ $HIV$ વાઇરસ દ્વારા થાય છે,પરંતુ સિફિલીસ એ ટ્રેપોનેમા પેલિડમ (Treponema pallidum) નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ માં આપેલી બંને બીમારીઓ વાઇરસથી થતી બીમારીઓ છે.

(B) $Interferons$ એ યજમાન કોષો દ્વારા વાયરસની હાજરીના પ્રતિભાવમાં ઉત્પન્ન થતા અને મુક્ત થતા સિગ્નલિંગ પ્રોટીનનો એક સમૂહ છે. તે એક પ્રકારના સાયટોકાઇન્સ છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્રને વાયરલ ચેપ સામે લડવામાં મદદ કરે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Measles$ (ઓરી) એ વાયરલ રોગ છે,જ્યારે ટાઇફોઈડ,ધનુર અને મેલેરિયા અનુક્રમે બેક્ટેરિયા અને પ્રજીવ દ્વારા થાય છે. તેથી,$Interferons$ નું ઉત્પાદન $Measles$ (ઓરી) જેવા વાયરલ ચેપનું સૂચન કરે છે.

(C) સામાન્ય શરદી એ ખૂબ જ ચેપી રોગ છે જે રાઇનોવાયરસ $(Rhinoviruses)$ દ્વારા થાય છે. તે નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને નહીં. તે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના ઉધરસ અથવા છીંક દ્વારા નીકળતા ટીપાં દ્વારા અથવા પેન,પુસ્તકો,કપ,દરવાજાના હેન્ડલ જેવી દૂષિત વસ્તુઓ દ્વારા સરળતાથી ફેલાય છે. હિપેટાઇટીસ-$B$,એઇડ્સ અને મેલેરિયા આવા સામાન્ય સંપર્ક દ્વારા ફેલાતા નથી.

(B) $SARS$ ના પ્રથમ દર્દીની જાણ ફેબ્રુઆરી $2003$ માં ચીનમાં થઈ હતી. તેથી,વિધાન સાચું છે.
જોકે ચીન સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ છે,પરંતુ વસ્તી એ $SARS$ વાયરસના ઉદભવ માટેનું સીધું જૈવિક કારણ નથી. તેથી,કારણ એક સાચું વિધાન છે પરંતુ તે વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.