Diseases caused by viruses Questions in Gujarati

(D) પીળો તાવ (Yellow fever) એ પીળા તાવના વાયરસથી થતો વાયરલ રોગ છે અને તે $Aedes$ $aegypti$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
ડેન્ગ્યુ પણ ડેન્ગ્યુ વાયરસથી થતો વાયરલ રોગ છે અને તે મુખ્યત્વે $Aedes$ $aegypti$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
હાથીપગો ફાઈલેરિયલ કૃમિ (પરજીવી) દ્વારા થાય છે,સ્લીપિંગ સિકનેસ પ્રજીવ $(Trypanosoma)$ દ્વારા થાય છે,અને એન્સેફાલીટીસ વિવિધ કારકો દ્વારા થઈ શકે છે,પરંતુ વાયરલ અને મચ્છરજન્ય રોગોની સાચી જોડી પીળો તાવ અને ડેન્ગ્યુ છે.

(C) હડકવા (હાઇડ્રોફોબિયા) એ રેબીસ વાયરસ (એક રેબડોવાયરસ) દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
તે ચેપગ્રસ્ત પ્રાણીઓ (જેમ કે કૂતરા,બિલાડી અથવા ચામાચીડિયા) ની લાળ દ્વારા કરડવાથી અથવા નખ મારવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
આ વાયરસ ન્યુરોટ્રોપિક છે,જેનો અર્થ છે કે તે મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર $(CNS)$ માં પહોંચે છે,જેનાથી એન્સેફાલીટીસ,હાઇડ્રોફોબિયા (પાણીનો ડર),સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ,લકવો અને અંતે મૃત્યુ થાય છે.
કારણ કે રોગકારક એ વાયરસ છે,બેક્ટેરિયા નથી,તેથી આપેલું કારણ ખોટું છે.

(A) સામાન્ય શરદી એ મનુષ્યમાં થતા સૌથી વધુ ચેપી રોગોમાંનો એક છે.
તે $Rhinoviruses$ તરીકે ઓળખાતા વાઇરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે.
આ વાઇરસ નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે,પરંતુ ફેફસાંને નહીં.
આ રોગનો ફેલાવો ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિના ખાંસી કે છીંક દ્વારા નીકળતા બિંદુકો (droplets) દ્વારા થાય છે,જે સીધા શ્વાસમાં લેવાથી અથવા દૂષિત વસ્તુઓ જેવી કે પેન,પુસ્તકો,કપ,દરવાજાના હેન્ડલ કે કમ્પ્યુટર કીબોર્ડ દ્વારા ફેલાય છે.
સામાન્ય શરદીના લક્ષણોમાં સામાન્ય રીતે નાક બંધ થવું અને નાકમાંથી પાણી પડવું,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે,જે સામાન્ય રીતે $3-7$ દિવસ સુધી રહે છે.

(N/A) વૈશ્વિકીકરણ અને માનવીય ગતિશીલતામાં વધારો થવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો પર ચેપી રોગોનો ફેલાવો નોંધપાત્ર રીતે ઝડપી બન્યો છે.
$H_5N_1$ વાયરસ (એવિયન ઈન્ફલ્યુએન્ઝા) ના કિસ્સામાં,સ્થળાંતર કરતા પક્ષીઓની ઝડપી હિલચાલ અને મરઘાં ઉત્પાદનોના વૈશ્વિક વેપારને કારણે વાયરસ નવા ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં સરળતાથી ફેલાય છે.
એકવાર વાયરસ માનવ વસ્તીમાં પ્રવેશે,પછી આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરીની વધુ આવૃત્તિ તેને એક દેશમાંથી બીજા દેશમાં ઝડપથી ફેલાવવાની મંજૂરી આપે છે.
જો વાયરસ મનુષ્યથી મનુષ્યમાં અસરકારક રીતે ફેલાવવાની ક્ષમતા વિકસાવે,તો આધુનિક સમાજની વૈશ્વિક કનેક્ટિવિટી એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે તે ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં રોગચાળાનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.

(C) Common Cold (સામાન્ય શરદી) એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે $Rhino$ $viruses$ દ્વારા થાય છે,જે નાક અને શ્વસન માર્ગમાં ચેપ લગાડે છે.
આ વાયરસ તમામ સામાન્ય શરદીના $10-40\%$ કિસ્સાઓ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) ડેન્ગ્યુ તાવ એ ડેન્ગ્યુ વાઈરસ $(DENV)$ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે ચેપગ્રસ્ત માદા $Aedes$ $aegypti$ મચ્છરના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
જોકે વાઈરસ એ રોગનું કારણભૂત ઘટક છે,પરંતુ મચ્છર વાહક તરીકે કામ કરે છે જે રોગને એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિમાં ફેલાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (મચ્છર) છે.

(C) સામાન્ય શરદી (Common cold) રાઈનો વાયરસ દ્વારા થાય છે.
તે નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને અસર કરતું નથી.
ન્યૂમોકોકસ ન્યૂમોનિયાનું કારણ બને છે,જે ખાસ કરીને ફેફસાના વાયુકોષ્ઠોને સંક્રમિત કરે છે.
શિગેલા ડિસેન્ટરી એ મરડા (dysentery) માટે જવાબદાર છે,જે પાચનતંત્રને અસર કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ રાઈનો વાયરસ છે.

(A) સ્વાઈન ફલુ એ શ્વસનતંત્રનો રોગ છે જે ઈન્ફલ્યુએન્ઝા $A$ વાઈરસ,ખાસ કરીને $H1N1$ સ્ટ્રેઈન દ્વારા થાય છે. આ વાઈરસ ઈન્ફલ્યુએન્ઝા $A$ વાઈરસનો એક પ્રકાર છે જેની ઉત્પત્તિ ડુક્કરમાં થઈ હતી પરંતુ તે મનુષ્યોને પણ સંક્રમિત કરી શકે છે. જ્યારે સંક્રમિત વ્યક્તિ ઉધરસ ખાય અથવા છીંક ખાય ત્યારે શ્વસન દ્વારા નીકળતા ટીપાંઓ દ્વારા આ રોગ ફેલાય છે.

(B) વેરીયોલા વાઈરસ એ શીતળા (Smallpox) રોગ માટે જવાબદાર વાઈરસ છે.
શીતળા એ અત્યંત ચેપી અને જીવલેણ રોગ હતો,જે તીવ્ર તાવ અને ત્વચા પર લાક્ષણિક ફોડલીઓ દ્વારા ઓળખાતો હતો.
વૈશ્વિક રસીકરણ અભિયાનને કારણે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા $(WHO)$ દ્વારા $1980$ માં આ રોગને સત્તાવાર રીતે નાબૂદ થયેલો જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
ઓરી એ મિઝલ્સ વાઈરસ દ્વારા,અછબડા એ વેરીસેલા-ઝોસ્ટર વાઈરસ દ્વારા અને ગાલપચોળીયું એ મમ્પ્સ વાઈરસ દ્વારા થાય છે.

(A) $HTLV$ નું પૂર્ણ નામ Human $T$-cell Lymphotropic Virus છે. તે રેટ્રોવાયરસનો એક સમૂહ છે જે માનવ $T$-કોષોને ચેપ લગાડવા માટે જાણીતો છે. આ વાયરસ અમુક પ્રકારના લ્યુકેમિયા અને લિમ્ફોમા સાથે સંકળાયેલા છે,જેમ કે એડલ્ટ $T$-સેલ લ્યુકેમિયા/લિમ્ફોમા $(ATL)$. તેથી,સાચું પૂર્ણ નામ Human $T$-cell Lymphotropic Virus છે.

(C) $SARS$ નું પૂરું નામ સિવિયર એકયુટ રેસ્પાઈરેટરી સીન્ડ્રોમ (Severe Acute Respiratory Syndrome) છે. તે $SARS-CoV$ (કોરોનાવાયરસ) દ્વારા થતો એક વાયરલ શ્વસનતંત્રનો રોગ છે.

(C) દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(1)$ $HIV$ (Human Immunodeficiency Virus) ને અગાઉ $HTLV-III$ તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. આ વિધાન નામકરણની દ્રષ્ટિએ અસ્પષ્ટ છે.
$(2)$ રેબીસ વાઈરસ કૂતરા જેવા સંક્રમિત પ્રાણીઓની લાળ દ્વારા ફેલાય છે. (સાચું)
$(3)$ ગાલપચોળિયાં એ ઉપકર્ણ ગ્રંથિ (parotid gland) ને અસર કરતો વાઈરસ જન્ય રોગ છે. (સાચું)
$(4)$ હર્પિસ સિમ્પ્લેક્સ વાઈરસ $(HSV)$ જનનાંગીય હર્પિસ માટે જવાબદાર છે. (સાચું)
$(5)$ ગોનોરિયા એ $Neisseria$ $gonorrhoeae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે,વાઈરસ દ્વારા નહીં. તેથી આ વિધાન ખોટું છે. (ખોટું)
$(6)$ ડેન્ગ્યુ એ ડેન્ગ્યુ વાઈરસ દ્વારા થાય છે. (સાચું)
આમ,વિધાન $(1)$ (નામકરણની ભૂલને કારણે) અને વિધાન $(5)$ (બેક્ટેરિયલ રોગ હોવાને કારણે) ખોટા છે. તેથી,$4$ વિધાનો સાચા છે અને $2$ વિધાનો ખોટા છે.

(C) ઈંડા અને ચિકનના વપરાશ પર $H5N1$ વાઈરસ,જેને સામાન્ય રીતે $Bird \ flu$ (બર્ડ ફલુ) વાઈરસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેના ફેલાવાને કારણે નોંધપાત્ર અસર થઈ હતી. આ વાયરલ રોગ મુખ્યત્વે પક્ષીઓને અસર કરે છે,જેમાં મરઘાં-બતકાં જેવા પોલ્ટ્રી પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે આ રોગચાળો ફેલાય છે,ત્યારે મનુષ્યોમાં ચેપ ફેલાતો અટકાવવા માટે મોટા પાયે પક્ષીઓને મારી નાખવામાં આવે છે (culling),જેના કારણે જાહેર આરોગ્યની ચિંતાઓને લીધે પોલ્ટ્રી ઉત્પાદનોની માંગ અને વપરાશમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળે છે.

(C) એડેનોવાઈરસ એ વાઈરસનો એક સમૂહ છે જે સામાન્ય રીતે શ્વસનતંત્રના રોગો જેવા કે શરદી,બ્રોન્કાઈટિસ,ન્યુમોનિયા અને ગળામાં દુખાવો પેદા કરે છે.
બેક્ટેરિયોફેઝ એ એવા વાઈરસ છે જે બેક્ટેરિયાને ચેપ લગાડે છે.
બકુલોવાઈરસ એ રોગકારકો છે જે કીટકો અને અન્ય સંધિપાદ પ્રાણીઓ પર હુમલો કરે છે.
$TMV$ (ટોબેકો મોઝેક વાઈરસ) એ વનસ્પતિ વાઈરસ છે જે તમાકુ અને અન્ય છોડને ચેપ લગાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) $SARS$ (સીવિયર એક્યુટ રેસ્પિરેટરી સિન્ડ્રોમ) એ વાયરલ શ્વસન સંબંધી બીમારી છે. તે $SARS-CoV$ વાયરસ દ્વારા થાય છે,જે કોરોનાવાયરિડે $(Coronaviridae)$ પરિવારનો સભ્ય છે. આ પરિવારમાં એવા વાયરસ પણ સામેલ છે જે સામાન્ય શરદીનું કારણ બને છે. તેથી,$SARS$ કોરોના વાયરસ પરિવાર સાથે સંબંધિત છે.

(B) પોલિયોમાયલાઈટિસ એ પોલિયો વાયરસ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે,જે સ્નાયુઓને નબળા પાડે છે અને લકવો પેદા કરી શકે છે.
એટ્રોફી એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં સ્નાયુ પેશીઓનો ક્ષય અથવા ઘટાડો થાય છે,જે કેન્સર,$AIDS$ અથવા $COPD$ જેવા વિવિધ કારણોસર થઈ શકે છે.
ડિસ્ટ્રોફી એ આનુવંશિક વિકૃતિઓનો સમૂહ છે,જેમ કે મસ્ક્યુલર ડિસ્ટ્રોફી,જે ડિસ્ટ્રોફિન પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરવામાં અસમર્થતાને કારણે થાય છે.
મસ્ક્યુલર હાયપરટ્રોફી એ સ્નાયુ કોષોના કદમાં વધારો છે,જે સામાન્ય રીતે બોડી બિલ્ડરો જેવી સઘન કસરત કરતા વ્યક્તિઓમાં જોવા મળે છે.

(D) બર્ડ ફ્લૂ વાયરસ દ્વારા થાય છે. ખાસ કરીને,તે એવિયન ઈન્ફલ્યુએન્ઝા વાયરસ દ્વારા થાય છે,જે સામાન્ય રીતે $H5N1$ સ્ટ્રેન તરીકે ઓળખાય છે.
આ એક વાયરલ રોગ છે જે મુખ્યત્વે પક્ષીઓને અસર કરે છે,પરંતુ સંક્રમિત મરઘાં અથવા દૂષિત વાતાવરણના સીધા સંપર્ક દ્વારા તે મનુષ્યોમાં પણ ફેલાઈ શકે છે.

(D) બર્ડ ફ્લૂ વાયરસ (એવિયન ઈન્ફલ્યુએન્ઝા) ગરમી પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે.
ચિકન અને ઈંડા જેવા પોલ્ટ્રી ઉત્પાદનોને $70^{\circ}C$ થી વધુ તાપમાને રાંધવાથી વાયરસ અસરકારક રીતે નાશ પામે છે.
પ્રશ્નમાં $100^{\circ}C$ થી વધુ તાપમાને રાંધવાનો ઉલ્લેખ હોવાથી, વાયરસ સંપૂર્ણપણે નાશ પામે છે અને તેના સેવનથી રોગ થવાનું કોઈ જોખમ રહેતું નથી.

(B) હિપેટાઇટિસ-$A$ વાયરસમાં જનીન દ્રવ્ય તરીકે $ssRNA$ હોય છે.
હિપેટાઇટિસ-$B$ વાયરસમાં જનીન દ્રવ્ય તરીકે $dsDNA$ હોય છે અને તે મુખ્યત્વે જાતીય સંપર્ક,રુધિર ચઢાવવાથી અને સંક્રમિત માતાથી ગર્ભમાં ફેલાય છે.
હિપેટાઇટિસ-$C$ વાયરસમાં જનીન દ્રવ્ય તરીકે $ssRNA$ હોય છે.
હિપેટાઇટિસ-$D$ અને હિપેટાઇટિસ-$E$ વાયરસમાં પણ જનીન દ્રવ્ય તરીકે $ssRNA$ હોય છે.
તેથી,હિપેટાઇટિસ-$B$ સાચો જવાબ છે.

(C) ઓરી એ વાયરસથી થતો રોગ છે જે ઓરીના વાયરસ દ્વારા ફેલાય છે.
તેની સામે, કોલેરા $Vibrio \text{ } cholerae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા, ડિપ્થેરિયા $Corynebacterium \text{ } diphtheriae$ દ્વારા અને ઉટાંટિયું (પર્ટ્યુસિસ) $Bordetella \text{ } pertussis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.

(D) ઇન્ટરફેરોન એ વાયરસથી સંક્રમિત કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા એન્ટિવાયરલ પ્રોટીન છે, જે તંદુરસ્ત કોષોને વાયરલ ચેપથી બચાવે છે.
ઇન્ટરફેરોન ખાસ કરીને વાયરલ પ્રતિકૃતિને અટકાવે છે, તેથી તેની હાજરી વાયરલ ચેપ સૂચવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, ટાઈફોઈડ બેક્ટેરિયા $Salmonella \text{ } typhi$ દ્વારા થાય છે, ફાઈલેરિયાસિસ નેમેટોડ્સ (કૃમિ) દ્વારા થાય છે, અને મેલેરિયા પ્રજીવ $Plasmodium$ દ્વારા થાય છે.
ઓરી (Measles) એ મેસલ્સ વાયરસ $(Morbillivirus)$ દ્વારા થતો રોગ છે.
તેથી, ઇન્ટરફેરોનની હાજરી ઓરી (Measles) નો ચેપ સૂચવે છે.

(B) સામાન્ય શરદી રાઈનોવાયરસ (Rhinoviruses) નામના વાયરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે. આ વાયરસ નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે,પરંતુ તે ફેફસાંને સંક્રમિત કરતા નથી. તેથી,રાઈનોવાયરસ ફેફસાંને સંક્રમિત કરે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) $Aedes$ મચ્છર એ $Chikungunya$ અને $Dengue$ વાયરસ બંને માટે પ્રાથમિક વાહક છે.
$Culex$ મચ્છર એ $Wuchereria$ $bancrofti$ નું વાહક છે,જે $Elephantiasis$ (ફાઈલેરિયાસિસ) રોગ ફેલાવે છે.
$Xenopsylla$ (ઉંદરનો ચાંચડ) એ $Yersinia$ $pestis$ નું વાહક છે,જે $Plague$ (પ્લેગ) રોગ ફેલાવે છે.
$Anopheles$ મચ્છર એ $Plasmodium$ નું વાહક છે,જે $Malaria$ (મેલેરિયા) રોગ ફેલાવે છે.

(A) સામાન્ય શરદી માટે જવાબદાર કારક $Rhinoviruses$ (રાઈનોવાયરસ) છે,જે વાયરસનો એક એવો સમૂહ છે જે મનુષ્યોમાં સૌથી વધુ ચેપી રોગો ફેલાવે છે.
આ વાયરસ નાક અને શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે,પરંતુ ફેફસાંને અસર કરતા નથી.
$\Rightarrow$ સામાન્ય શરદીના લક્ષણોમાં નાકમાં ભીડ અને સ્ત્રાવ,ગળામાં દુખાવો,અવાજ બેસી જવો,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે.
આ લક્ષણો સામાન્ય રીતે $3$ થી $7$ દિવસ સુધી રહે છે.
જ્યારે સંક્રમિત વ્યક્તિની ઉધરસ કે છીંક દ્વારા નીકળતા બિંદુકો સીધા શ્વાસમાં લેવામાં આવે અથવા પેન,પુસ્તકો,કપ,દરવાજાના હેન્ડલ,કમ્પ્યુટર કીબોર્ડ અને માઉસ જેવી દૂષિત વસ્તુઓ દ્વારા ફેલાય છે,ત્યારે તે સ્વસ્થ વ્યક્તિમાં ચેપ લગાડે છે.

(C) ચાલો દરેક રોગના કારક સજીવોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. ગાલપચોળિયાં: મમ્પ્સ વાયરસ દ્વારા થાય છે (વાયરલ).
$2$. બળિયા: વેરિઓલા વાયરસ દ્વારા થાય છે (વાયરલ).
$3$. શરદી: રાઈનોવાયરસ દ્વારા થાય છે (વાયરલ).
$4$. ટાઈફોઈડ: સાલ્મોનેલા ટાઈફી બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે (બેક્ટેરિયલ).
$5$. હર્પીસ: હર્પીસ સિમ્પ્લેક્સ વાયરસ દ્વારા થાય છે (વાયરલ).
$6$. $AIDS$: હ્યુમન ઈમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે (વાયરલ).
$7$. હિપેટાઈટીસ-$B$: હિપેટાઈટીસ-$B$ વાયરસ $(HBV)$ દ્વારા થાય છે (વાયરલ).
$8$. ન્યુમોનિયા: મુખ્યત્વે સ્ટ્રેપ્ટોકોકસ ન્યુમોની જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે (બેક્ટેરિયલ).
વાયરલ રોગોની ગણતરી કરતા: ગાલપચોળિયાં,બળિયા,શરદી,હર્પીસ,$AIDS$ અને હિપેટાઈટીસ-$B$ એ વાયરલ રોગો છે.
કુલ સંખ્યા = $6$.

(A) ડેન્ગ્યુ અને ચિકનગુનિયા એ વાયરલ રોગો છે જે ચેપગ્રસ્ત મચ્છરોના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો, $Aedes$ મચ્છર (મુખ્યત્વે $Aedes$ $aegypti$) ડેન્ગ્યુ વાયરસ અને ચિકનગુનિયા વાયરસ બંને માટે વાહક તરીકે કામ કરે છે.
$Anopheles$ મચ્છર મેલેરિયા માટે વાહક છે, જ્યારે $Culex$ મચ્છર ફાઈલેરિયાસિસ અને જાપાનીઝ એન્સેફાલીટીસ જેવા રોગો માટે જાણીતા વાહક છે.
તેથી, સાચો જવાબ $Aedes$ છે.

(D) સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપી રોગ છે.
તેના લક્ષણોમાં સામાન્ય રીતે નાક બંધ થવું અને તેમાંથી સ્ત્રાવ થવો,ગળું સુકાવવું,અવાજ બેસી જવો,કફ,માથું દુખવું અને થાક લાગવાનો સમાવેશ થાય છે.
આ લક્ષણો સામાન્ય રીતે $3-7$ દિવસ સુધી રહે છે.
સામાન્ય શરદીમાં,ચેપ માત્ર નાક અને શ્વસન માર્ગ સુધી મર્યાદિત હોય છે અને તે ફેફસાંને અસર કરતું નથી.
તેથી,ફેફસામાં ચેપ લાગવો એ સામાન્ય શરદીનું લક્ષણ નથી.

(C) ડેન્ગ્યુ અને ચિકનગુનિયા.
ડેન્ગ્યુ એ મચ્છર દ્વારા ફેલાતો વાયરલ ચેપ છે જે ડેન્ગ્યુ વાયરસને કારણે થાય છે,જે સંક્રમિત માદા $Aedes$ $aegypti$ મચ્છર દ્વારા ફેલાય છે.
ચિકનગુનિયા પણ મચ્છર દ્વારા ફેલાતો વાયરલ રોગ છે. આ વાયરસ સંક્રમિત માદા $Aedes$ $aegypti$ મચ્છરના કરડવાથી મનુષ્યથી મનુષ્યમાં ફેલાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સામાન્ય શરદી એ ઉપલા શ્વસન માર્ગનો વાયરલ ચેપી રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે રાઈનોવાયરસ (Rhinoviruses) તરીકે ઓળખાતા વાયરસના સમૂહ દ્વારા થાય છે.
આ વાયરસ નાક અને ગળામાં ચેપ લગાડે છે,જેના કારણે છીંક આવવી,ગળામાં દુખાવો,ઉધરસ અને નાક બંધ થઈ જવું જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.

(B) રાઈનો વાયરસ.
સામાન્ય શરદી,જેને રાઈનાઈટિસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મુખ્યત્વે રાઈનો વાયરસ દ્વારા થાય છે.
આ વાયરસ ઉપલા શ્વસન માર્ગને સંક્રમિત કરે છે પરંતુ ફેફસાંને અસર કરતા નથી.
તેના લાક્ષણિક લક્ષણોમાં નાક બંધ થવું,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો,અવાજ બેસી જવો અને ગળામાં દુખાવો થવાનો સમાવેશ થાય છે.

(A) $Interferons$ એ વાયરસથી સંક્રમિત કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા એન્ટિવાયરલ પ્રોટીન છે,જે બિન-સંક્રમિત કોષોને વાયરલ ચેપથી બચાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઓરી (measles) એ $Measles$ $virus$ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
ધનુર્વા અને એન્થ્રેક્સ એ બેક્ટેરિયલ રોગો છે,અને મેલેરિયા એ પ્રજીવ (protozoan) દ્વારા થતો રોગ છે.
તેથી,$interferons$ નું ઉત્પાદન એ ઓરી જેવા વાયરલ ચેપ સામેની લાક્ષણિક પ્રતિક્રિયા છે.