Gujarati

Triangle and Parallelogram Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Introduction to Three Dimensional Geometry · Triangle and Parallelogram

112+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 112 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(x, -1)$,$(3, y)$,$(-2, 3)$ અને $(-3, -2)$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ હોય,તો:
A
$x = 2, y = 4$
B
$x = 1, y = 2$
C
$x = 4, y = 2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ $A(x, -1)$,$B(3, y)$,$C(-2, 3)$ અને $D(-3, -2)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,એટલે કે વિકર્ણોના મધ્યબિંદુઓ સમાન હોય છે.
વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $\left( \frac{x - 2}{2}, \frac{-1 + 3}{2} \right) = \left( \frac{x - 2}{2}, 1 \right)$ છે.
વિકર્ણ $BD$ નું મધ્યબિંદુ $\left( \frac{3 - 3}{2}, \frac{y - 2}{2} \right) = \left( 0, \frac{y - 2}{2} \right)$ છે.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા: $\frac{x - 2}{2} = 0 \Rightarrow x = 2$.
અને $1 = \frac{y - 2}{2}$ $\Rightarrow y - 2 = 2$ $\Rightarrow y = 4$.
આમ,$x = 2$ અને $y = 4$.
2
EasyMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના એક વિકર્ણના અંત્યબિંદુઓ $(3, -4)$ અને $(-6, 5)$ છે. જો ત્રીજો શિરોબિંદુ $(-2, 1)$ હોય,તો ચોથો શિરોબિંદુ કયો છે?
A
$(1, 0)$
B
$(-1, 0)$
C
$(1, 1)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $A = (3, -4)$ અને $C = (-6, 5)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના એક વિકર્ણના અંત્યબિંદુઓ છે. ધારો કે $B = (-2, 1)$ એ ત્રીજો શિરોબિંદુ છે અને $D = (x, y)$ એ ચોથો શિરોબિંદુ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,એટલે કે વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{3 + (-6)}{2}, \frac{-4 + 5}{2} \right) = \left( -\frac{3}{2}, \frac{1}{2} \right)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{-2 + x}{2}, \frac{1 + y}{2} \right)$.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા:
$\frac{-2 + x}{2} = -\frac{3}{2} \implies -2 + x = -3 \implies x = -1$.
$\frac{1 + y}{2} = \frac{1}{2} \implies 1 + y = 1 \implies y = 0$.
તેથી,ચોથો શિરોબિંદુ $D$ એ $(-1, 0)$ છે.
3
EasyMCQ
જો $A(3, 5), B(-5, -4), C(7, 10)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ક્રમિક શિરોબિંદુઓ હોય,તો ચોથા શિરોબિંદુના યામ શોધો.
A
$(10, 19)$
B
$(15, 10)$
C
$(19, 10)$
D
$(15, 19)$

Solution

(D) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ એકબીજાને સમાન મધ્યબિંદુ $M$ પર દુભાગે છે.
વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $M$:
$M = \left( \frac{3+7}{2}, \frac{5+10}{2} \right) = \left( 5, \frac{15}{2} \right)$
ધારો કે ચોથું શિરોબિંદુ $D(x, y)$ છે. $M$ એ વિકર્ણ $BD$ નું પણ મધ્યબિંદુ હોવાથી:
$\frac{-5+x}{2} = 5 \implies -5+x = 10 \implies x = 15$
$\frac{-4+y}{2} = \frac{15}{2} \implies -4+y = 15 \implies y = 19$
આમ,ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(15, 19)$ છે.
4
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A(0, 1, 2)$,$B(2, -1, 3)$ અને $C(1, -3, 1)$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોય,તો આ ત્રિકોણ કેવો છે?
A
કાટકોણ
B
સમદ્વિબાજુ કાટકોણ
C
સમબાજુ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(0, 1, 2)$,$B(2, -1, 3)$ અને $C(1, -3, 1)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધો.
$AB = \sqrt{(2-0)^2 + (-1-1)^2 + (3-2)^2} = \sqrt{4 + 4 + 1} = \sqrt{9} = 3$.
$BC = \sqrt{(1-2)^2 + (-3 - (-1))^2 + (1-3)^2} = \sqrt{(-1)^2 + (-2)^2 + (-2)^2} = \sqrt{1 + 4 + 4} = \sqrt{9} = 3$.
$AC = \sqrt{(1-0)^2 + (-3-1)^2 + (1-2)^2} = \sqrt{1^2 + (-4)^2 + (-1)^2} = \sqrt{1 + 16 + 1} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
અહીં $AB = BC = 3$ હોવાથી,ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ છે.
કાટકોણની શરત તપાસો: $AB^2 + BC^2 = 3^2 + 3^2 = 9 + 9 = 18$,અને $AC^2 = (3\sqrt{2})^2 = 18$.
$AB^2 + BC^2 = AC^2$ હોવાથી,આ ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
તેથી,આ ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
5
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(-1, 3, 2)$,$(-4, 2, -2)$ અને $(5, 5, \lambda)$ સમરેખ હોય,તો $\lambda = $
A
$-10$
B
$5$
C
$-5$
D
$10$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $A(-1, 3, 2)$,$B(-4, 2, -2)$ અને $C(5, 5, \lambda)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,રેખાખંડ $AB$ ના દિકગુણોત્તરો એ રેખાખંડ $BC$ ના દિકગુણોત્તરોના પ્રમાણમાં હોવા જોઈએ.
$AB$ ના દિકગુણોત્તરો $(-4 - (-1), 2 - 3, -2 - 2) = (-3, -1, -4)$ છે.
$BC$ ના દિકગુણોત્તરો $(5 - (-4), 5 - 2, \lambda - (-2)) = (9, 3, \lambda + 2)$ છે.
સમરેખતા માટે,અનુરૂપ દિકગુણોત્તરોનો ગુણોત્તર સમાન હોવો જોઈએ:
$\frac{-3}{9} = \frac{-1}{3} = \frac{-4}{\lambda + 2}$.
$\frac{-1}{3} = \frac{-4}{\lambda + 2}$ પરથી,આપણને મળે છે:
$-1(\lambda + 2) = -4 \times 3$
$-\lambda - 2 = -12$
$-\lambda = -10$
$\lambda = 10$.
6
EasyMCQ
જો ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(a, 1, 3)$,$(-2, b, -5)$ અને $(4, 7, c)$ હોય અને તેનું મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ હોય,તો $a, b, c$ ની કિંમતો શોધો.
A
$-2, -8, -2$
B
$2, 8, -2$
C
$-2, -8, 2$
D
$7, -1, 0$

Solution

(C) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$ અને $(x_3, y_3, z_3)$ હોય,તો તેનું મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ શોધવાનું સૂત્ર $G = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3})$ છે.
અહીં મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ આપેલું છે,તેથી:
$\frac{a - 2 + 4}{3} = 0 \Rightarrow a + 2 = 0 \Rightarrow a = -2$.
$\frac{1 + b + 7}{3} = 0 \Rightarrow b + 8 = 0 \Rightarrow b = -8$.
$\frac{3 - 5 + c}{3} = 0 \Rightarrow c - 2 = 0 \Rightarrow c = 2$.
આમ,$a, b, c$ ની કિંમતો $a = -2, b = -8, c = 2$ છે.
7
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા બિંદુઓનો સમૂહ અસમરેખ (non-collinear) છે?
A
$(1, -1, 1), (-1, 1, 1), (0, 0, 1)$
B
$(1, 2, 3), (3, 2, 1), (2, 2, 2)$
C
$(-2, 4, -3), (4, -3, -2), (-3, -2, 4)$
D
$(2, 0, -1), (3, 2, -2), (5, 6, -4)$

Solution

(C) બિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$,અને $C(x_3, y_3, z_3)$ સમરેખ હોય જો $AB$ ના દિકગુણોત્તર એ $BC$ ના દિકગુણોત્તરના પ્રમાણમાં હોય.
વિકલ્પ $(A)$ માટે: બિંદુઓ $(1, -1, 1), (-1, 1, 1), (0, 0, 1)$. $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(-2, 2, 0)$ અને $BC$ ના $(1, -1, 0)$ છે. અહીં $(-2)/1 = 2/(-1)$ હોવાથી,આ બિંદુઓ સમરેખ છે.
વિકલ્પ $(B)$ માટે: બિંદુઓ $(1, 2, 3), (3, 2, 1), (2, 2, 2)$. $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(2, 0, -2)$ અને $BC$ ના $(-1, 0, 1)$ છે. અહીં $2/(-1) = -2/1$ હોવાથી,આ બિંદુઓ સમરેખ છે.
વિકલ્પ $(C)$ માટે: બિંદુઓ $A(-2, 4, -3), B(4, -3, -2), C(-3, -2, 4)$. $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(6, -7, 1)$ અને $BC$ ના $(-7, 1, 6)$ છે. અહીં $6/(-7) \neq -7/1 \neq 1/6$ હોવાથી,આ બિંદુઓ અસમરેખ છે.
વિકલ્પ $(D)$ માટે: બિંદુઓ $(2, 0, -1), (3, 2, -2), (5, 6, -4)$. $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(1, 2, -1)$ અને $BC$ ના $(2, 4, -2)$ છે. અહીં $1/2 = 2/4 = -1/(-2)$ હોવાથી,આ બિંદુઓ સમરેખ છે.
8
EasyMCQ
બિંદુઓ $(-2, 4, 7)$,$(3, -6, -8)$ અને $(1, -2, -2)$ એ:
A
સમરેખ
B
સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ
C
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(-2, 4, 7)$,$B(3, -6, -8)$ અને $C(1, -2, -2)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે રેખાઓ $AB$ અને $BC$ ના દિકગુણોત્તર શોધીએ.
રેખા $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(3 - (-2), -6 - 4, -8 - 7) = (5, -10, -15)$ છે.
રેખા $BC$ ના દિકગુણોત્તર $(1 - 3, -2 - (-6), -2 - (-8)) = (-2, 4, 6)$ છે.
આપણે જોઈએ છીએ કે દિકગુણોત્તરનો ગુણોત્તર $\frac{5}{-2} = \frac{-10}{4} = \frac{-15}{6} = -2.5$ છે.
દિકગુણોત્તર પ્રમાણસર હોવાથી,રેખાઓ $AB$ અને $BC$ સમાંતર છે.
તેઓ સામાન્ય બિંદુ $B$ ધરાવતા હોવાથી,બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ સમરેખ છે.
9
EasyMCQ
બિંદુઓ $(1, 1, 1), (-2, 4, 1), (-1, 5, 5)$ અને $(2, 2, 5)$ એ શેના શિરોબિંદુઓ છે?
A
લંબચોરસ
B
ચોરસ
C
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
D
સમલંબ ચતુષ્કોણ

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(1, 1, 1)$,$B(-2, 4, 1)$,$C(-1, 5, 5)$,અને $D(2, 2, 5)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધો:
$AB = \sqrt{(-2-1)^2 + (4-1)^2 + (1-1)^2} = \sqrt{(-3)^2 + 3^2 + 0^2} = \sqrt{9+9} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
$BC = \sqrt{(-1-(-2))^2 + (5-4)^2 + (5-1)^2} = \sqrt{1^2 + 1^2 + 4^2} = \sqrt{1+1+16} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
$CD = \sqrt{(2-(-1))^2 + (2-5)^2 + (5-5)^2} = \sqrt{3^2 + (-3)^2 + 0^2} = \sqrt{9+9} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
$DA = \sqrt{(1-2)^2 + (1-2)^2 + (1-5)^2} = \sqrt{(-1)^2 + (-1)^2 + (-4)^2} = \sqrt{1+1+16} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
બધી બાજુઓ સમાન હોવાથી,આપણે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ તપાસીએ:
$AC = \sqrt{(-1-1)^2 + (5-1)^2 + (5-1)^2} = \sqrt{(-2)^2 + 4^2 + 4^2} = \sqrt{4+16+16} = \sqrt{36} = 6$.
$BD = \sqrt{(2-(-2))^2 + (2-4)^2 + (5-1)^2} = \sqrt{4^2 + (-2)^2 + 4^2} = \sqrt{16+4+16} = \sqrt{36} = 6$.
બધી બાજુઓ સમાન $(3\sqrt{2})$ અને બંને વિકર્ણો સમાન $(6)$ હોવાથી,આ આકૃતિ ચોરસ છે.
10
EasyMCQ
બિંદુઓ $(0, 7, 10), (-1, 6, 6), (-4, 9, 6)$ દ્વારા બનતો ત્રિકોણ છે
A
સમબાજુ
B
સમદ્વિબાજુ
C
કાટકોણ
D
કાટકોણ સમદ્વિબાજુ

Solution

(D) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(0, 7, 10)$,$B(-1, 6, 6)$,અને $C(-4, 9, 6)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$AB = \sqrt{(-1-0)^2 + (6-7)^2 + (6-10)^2} = \sqrt{1 + 1 + 16} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$
$BC = \sqrt{(-4 - (-1))^2 + (9-6)^2 + (6-6)^2} = \sqrt{(-3)^2 + 3^2 + 0^2} = \sqrt{9 + 9 + 0} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$
$AC = \sqrt{(-4-0)^2 + (9-7)^2 + (6-10)^2} = \sqrt{(-4)^2 + 2^2 + (-4)^2} = \sqrt{16 + 4 + 16} = \sqrt{36} = 6$
હવે,પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને કાટકોણ ત્રિકોણની શરત તપાસો:
$AB^2 + BC^2 = (3\sqrt{2})^2 + (3\sqrt{2})^2 = 18 + 18 = 36$
$AC^2 = 6^2 = 36$
અહીં $AB^2 + BC^2 = AC^2$ હોવાથી,ત્રિકોણ કાટકોણ છે.
વળી,$AB = BC = 3\sqrt{2}$ હોવાથી,ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ છે.
તેથી,આ ત્રિકોણ કાટકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
11
EasyMCQ
બિંદુઓ $(5, -4, 2), (4, -3, 1), (7, -6, 4)$ અને $(8, -7, 5)$ એ શેના શિરોબિંદુઓ છે?
A
લંબચોરસ
B
ચોરસ
C
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) ધારો કે આપેલા બિંદુઓ $A(5, -4, 2)$,$B(4, -3, 1)$,$C(7, -6, 4)$ અને $D(8, -7, 5)$ છે.
સદિશોની ગણતરી કરતા:
$\vec{AB} = (4-5, -3-(-4), 1-2) = (-1, 1, -1)$
$\vec{BC} = (7-4, -6-(-3), 4-1) = (3, -3, 3)$
$\vec{CD} = (8-7, -7-(-6), 5-4) = (1, -1, 1)$
$\vec{DA} = (5-8, -4-(-7), 2-5) = (-3, 3, -3)$
અહીં નોંધો કે $\vec{BC} = -3\vec{AB}$ અને $\vec{DA} = 3\vec{AB}$ છે.
સદિશો સમરેખ હોવાથી,બિંદુઓ $A, B, C, D$ એક જ સીધી રેખા પર આવેલા છે.
તેથી,તેઓ કોઈ બહુકોણ (લંબચોરસ,ચોરસ અથવા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ) બનાવતા નથી.
આમ,વિકલ્પ $(d)$ સાચો છે.
12
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A, B, C$ ના યામ અનુક્રમે $(-1, 3, 2)$,$(2, 3, 5)$ અને $(3, 5, -2)$ હોય,તો $\angle A = \dots^o$.
A
$0$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(D) રેખા $AB$ ના દિકગુણોત્તર $(2 - (-1), 3 - 3, 5 - 2) = (3, 0, 3)$ છે.
રેખા $AC$ ના દિકગુણોત્તર $(3 - (-1), 5 - 3, -2 - 2) = (4, 2, -4)$ છે.
ધારો કે $AB$ અને $AC$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે. બે રેખાઓ જેના દિકગુણોત્તર $(a_1, b_1, c_1)$ અને $(a_2, b_2, c_2)$ હોય તેમની વચ્ચેના ખૂણા માટેનું સૂત્ર $\cos \theta = \frac{|a_1 a_2 + b_1 b_2 + c_1 c_2|}{\sqrt{a_1^2 + b_1^2 + c_1^2} \sqrt{a_2^2 + b_2^2 + c_2^2}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\cos A = \frac{|(3)(4) + (0)(2) + (3)(-4)|}{\sqrt{3^2 + 0^2 + 3^2} \sqrt{4^2 + 2^2 + (-4)^2}}$.
$\cos A = \frac{|12 + 0 - 12|}{\sqrt{18} \sqrt{16 + 4 + 16}} = \frac{0}{\sqrt{18} \sqrt{36}} = 0$.
તેથી,$\cos A = 0$ હોવાથી $A = 90^o$ મળે છે.
13
MediumMCQ
એક બિંદુ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી $xy$-સમતલ અને $yz$-સમતલથી તેના અંતરનો સરવાળો $zx$-સમતલથી તેના અંતર જેટલો રહે છે. આ બિંદુનો બિંદુપથ શોધો:
A
$x - y + z = 2$
B
$x + y - z = 0$
C
$x - y + z = 0$
D
$x - y - z = 2$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુના યામ $P(x, y, z)$ છે.
$xy$-સમતલથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $|z|$ છે.
$yz$-સમતલથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $|x|$ છે.
$zx$-સમતલથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $|y|$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$xy$-સમતલ અને $yz$-સમતલથી તેના અંતરનો સરવાળો $zx$-સમતલથી તેના અંતર જેટલો છે:
$|z| + |x| = |y|$.
ધારો કે બિંદુ પ્રથમ અષ્ટાંશમાં આવેલું છે જ્યાં $x, y, z > 0$,તેથી $z + x = y$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $x - y + z = 0$ મળે છે.
14
MediumMCQ
જો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ત્રણ શિરોબિંદુઓ અનુક્રમે $(-1, 0), (3, 1)$ અને $(2, 2)$ હોય,તો ચોથા શિરોબિંદુના યામ શોધો.
A
$(2, 1)$
B
$(-2, 1)$
C
$(1, 2)$
D
$(1, -2)$

Solution

(B) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ $A(-1, 0), B(3, 1), C(2, 2)$ અને $D(x, y)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,તેથી $AC$ નું મધ્યબિંદુ અને $BD$ નું મધ્યબિંદુ સમાન હોય.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= (\frac{-1+2}{2}, \frac{0+2}{2}) = (\frac{1}{2}, 1).$
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= (\frac{3+x}{2}, \frac{1+y}{2}).$
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા: $(\frac{3+x}{2}, \frac{1+y}{2}) = (\frac{1}{2}, 1).$
$x$-યામ માટે: $\frac{3+x}{2} = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow 3+x = 1$ $\Rightarrow x = -2.$
$y$-યામ માટે: $\frac{1+y}{2} = 1$ $\Rightarrow 1+y = 2$ $\Rightarrow y = 1.$
આમ,ચોથું શિરોબિંદુ $(-2, 1)$ છે.
15
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
A
$A(-2, -1), B(1, 0), C(4, 3)$ અને $D(1, 2)$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ છે.
B
$A(-4, -1), B(-2, -4), C(4, 0)$ અને $D(2, 3)$ ચોરસના શિરોબિંદુઓ છે.
C
$A(0, -1), B(2, 1), C(0, 3)$ અને $D(-2, 1)$ સમબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ છે.
D
એકપણ નહીં

Solution

(A) વિકલ્પ $A$ માટે: વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{-2+4}{2}, \frac{-1+3}{2}) = (1, 1)$ છે. વિકર્ણ $BD$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{1+1}{2}, \frac{0+2}{2}) = (1, 1)$ છે. વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,તેથી $ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: બાજુઓની લંબાઈ ગણતા,$AB = \sqrt{13}$ અને $BC = \sqrt{52}$. $AB \neq BC$ હોવાથી,તે ચોરસ નથી.
વિકલ્પ $C$ માટે: બધી બાજુઓ સમાન છે $(AB=BC=CD=DA=\sqrt{8})$,પરંતુ વિકર્ણો પણ સમાન છે $(AC=BD=4)$,તેથી તે ચોરસ છે,સમબાજુ ચતુષ્કોણ નથી.
આમ,માત્ર વિધાન $A$ સાચું છે.
16
EasyMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $(1, 3)$,$(2, 0)$ અને $(5, 1)$ છે. તો તેનું ચોથું શિરોબિંદુ શોધો.
A
$(3, 3)$
B
$(4, 4)$
C
$(4, 0)$
D
$(0, -4)$

Solution

(B) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ $A(1, 3)$,$B(2, 0)$,$C(5, 1)$ અને $D(x, y)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,તેથી વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= (\frac{1+5}{2}, \frac{3+1}{2}) = (3, 2)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= (\frac{2+x}{2}, \frac{0+y}{2})$.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા:
$\frac{2+x}{2} = 3$ $\Rightarrow 2+x = 6$ $\Rightarrow x = 4$.
$\frac{0+y}{2} = 2 \Rightarrow y = 4$.
આમ,ચોથું શિરોબિંદુ $(4, 4)$ છે.
17
DifficultMCQ
ધારો કે $A (2, 3, 5)$,$B (-1, 3, 2)$ અને $C (\lambda, 5, \mu)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. જો $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગા યામ અક્ષો સાથે સમાન ખૂણો બનાવતી હોય,તો
A
$5\lambda - 8\mu = 0$
B
$8\lambda - 5\mu = 0$
C
$10\lambda - 7\mu = 0$
D
$7\lambda - 10\mu = 0$

Solution

(C) ધારો કે $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે. $D$ ના યામ નીચે મુજબ છે:
$D = \left( \frac{\lambda - 1}{2}, \frac{5 + 3}{2}, \frac{\mu + 2}{2} \right) = \left( \frac{\lambda - 1}{2}, 4, \frac{\mu + 2}{2} \right)$
મધ્યગા $AD$ ના દિકગુણોત્તરો:
$AD = \left( \frac{\lambda - 1}{2} - 2, 4 - 3, \frac{\mu + 2}{2} - 5 \right) = \left( \frac{\lambda - 5}{2}, 1, \frac{\mu - 8}{2} \right)$
મધ્યગા $AD$ યામ અક્ષો સાથે સમાન ખૂણો બનાવતી હોવાથી,તેના દિકગુણોત્તરોનું મૂલ્ય સમાન હોવું જોઈએ:
$\left| \frac{\lambda - 5}{2} \right| = |1| = \left| \frac{\mu - 8}{2} \right|$
આનો અર્થ એ છે કે:
$\frac{\lambda - 5}{2} = \pm 1 \Rightarrow \lambda - 5 = \pm 2 \Rightarrow \lambda = 7 \text{ અથવા } 3$
$\frac{\mu - 8}{2} = \pm 1 \Rightarrow \mu - 8 = \pm 2 \Rightarrow \mu = 10 \text{ અથવા } 6$
મધ્યગા સમાન ખૂણો બનાવે તે માટે દિકગુણોત્તરો સમાન હોવા જોઈએ,એટલે કે $\frac{\lambda - 5}{2} = 1 = \frac{\mu - 8}{2}$.
તેથી,$\lambda = 7$ અને $\mu = 10$.
વિકલ્પો તપાસતા,$\lambda = 7$ અને $\mu = 10$ માટે:
$10\lambda - 7\mu = 10(7) - 7(10) = 70 - 70 = 0$.
તેથી,સાચો સંબંધ $10\lambda - 7\mu = 0$ છે.
Solution diagram
18
MediumMCQ
શું બિંદુઓ $A(3, 6, 9)$,$B(10, 20, 30)$ અને $C(25, -41, 5)$ એ કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે?
A
હા
B
ના
C
નક્કી કરી શકાતું નથી
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) અંતર સૂત્ર $d^2 = (x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે બાજુઓના વર્ગની ગણતરી કરીએ છીએ:
$AB^2 = (10 - 3)^2 + (20 - 6)^2 + (30 - 9)^2 = 7^2 + 14^2 + 21^2 = 49 + 196 + 441 = 686$
$BC^2 = (25 - 10)^2 + (-41 - 20)^2 + (5 - 30)^2 = 15^2 + (-61)^2 + (-25)^2 = 225 + 3721 + 625 = 4571$
$CA^2 = (3 - 25)^2 + (6 - (-41))^2 + (9 - 5)^2 = (-22)^2 + 47^2 + 4^2 = 484 + 2209 + 16 = 2709$
કાટકોણ ત્રિકોણ માટે,બે બાજુઓના વર્ગનો સરવાળો ત્રીજી બાજુના વર્ગ જેટલો હોવો જોઈએ (પાયથાગોરસનો પ્રમેય).
સરવાળો તપાસતા:
$AB^2 + CA^2 = 686 + 2709 = 3395 \neq 4571 (BC^2)$
$AB^2 + BC^2 = 686 + 4571 = 5257 \neq 2709 (CA^2)$
$BC^2 + CA^2 = 4571 + 2709 = 7280 \neq 686 (AB^2)$
કોઈપણ સંયોજન $a^2 + b^2 = c^2$ ની શરત સંતોષતું ન હોવાથી,બિંદુઓ $A, B, C$ કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવતા નથી.
19
Medium
ચકાસો કે બિંદુઓ $(0, 7, -10)$,$(1, 6, -6)$ અને $(4, 9, -6)$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

ધારો કે બિંદુઓ $A(0, 7, -10)$,$B(1, 6, -6)$ અને $C(4, 9, -6)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$AB = \sqrt{(1 - 0)^2 + (6 - 7)^2 + (-6 - (-10))^2} = \sqrt{1^2 + (-1)^2 + 4^2} = \sqrt{1 + 1 + 16} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
$BC = \sqrt{(4 - 1)^2 + (9 - 6)^2 + (-6 - (-6))^2} = \sqrt{3^2 + 3^2 + 0^2} = \sqrt{9 + 9} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
$CA = \sqrt{(0 - 4)^2 + (7 - 9)^2 + (-10 - (-6))^2} = \sqrt{(-4)^2 + (-2)^2 + (-4)^2} = \sqrt{16 + 4 + 16} = \sqrt{36} = 6$.
અહીં $AB = BC = 3\sqrt{2}$ અને $AB \neq CA$ હોવાથી,ત્રિકોણની બે બાજુઓ સમાન છે.
તેથી,આપેલા બિંદુઓ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે.
20
Medium
ચકાસો કે બિંદુઓ $(0, 7, 10)$,$(-1, 6, 6)$ અને $(-4, 9, 6)$ એ કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

(N/A) ધારો કે બિંદુઓ $A(0, 7, 10)$,$B(-1, 6, 6)$ અને $C(-4, 9, 6)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$AB = \sqrt{(-1-0)^2 + (6-7)^2 + (6-10)^2} = \sqrt{(-1)^2 + (-1)^2 + (-4)^2} = \sqrt{1 + 1 + 16} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$
$BC = \sqrt{(-4 - (-1))^2 + (9-6)^2 + (6-6)^2} = \sqrt{(-3)^2 + (3)^2 + (0)^2} = \sqrt{9 + 9 + 0} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$
$CA = \sqrt{(0 - (-4))^2 + (7-9)^2 + (10-6)^2} = \sqrt{(4)^2 + (-2)^2 + (4)^2} = \sqrt{16 + 4 + 16} = \sqrt{36} = 6$
હવે,પાયથાગોરસના પ્રમેયની શરત $AB^2 + BC^2 = AC^2$ ચકાસો:
$AB^2 + BC^2 = (3\sqrt{2})^2 + (3\sqrt{2})^2 = 18 + 18 = 36$
$AC^2 = (6)^2 = 36$
આમ,$AB^2 + BC^2 = AC^2$ હોવાથી,બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ એક કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવે છે.
21
Medium
ચકાસો કે બિંદુઓ $A(-1, 2, 1)$,$B(1, -2, 5)$,$C(4, -7, 8)$,અને $D(2, -3, 4)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

(N/A) ધારો કે આપેલા બિંદુઓ $A(-1, 2, 1)$,$B(1, -2, 5)$,$C(4, -7, 8)$,અને $D(2, -3, 4)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ:
$AB = \sqrt{(1 - (-1))^2 + (-2 - 2)^2 + (5 - 1)^2} = \sqrt{2^2 + (-4)^2 + 4^2} = \sqrt{4 + 16 + 16} = \sqrt{36} = 6$
$BC = \sqrt{(4 - 1)^2 + (-7 - (-2))^2 + (8 - 5)^2} = \sqrt{3^2 + (-5)^2 + 3^2} = \sqrt{9 + 25 + 9} = \sqrt{43}$
$CD = \sqrt{(2 - 4)^2 + (-3 - (-7))^2 + (4 - 8)^2} = \sqrt{(-2)^2 + 4^2 + (-4)^2} = \sqrt{4 + 16 + 16} = \sqrt{36} = 6$
$DA = \sqrt{(-1 - 2)^2 + (2 - (-3))^2 + (1 - 4)^2} = \sqrt{(-3)^2 + 5^2 + (-3)^2} = \sqrt{9 + 25 + 9} = \sqrt{43}$
અહીં $AB = CD = 6$ અને $BC = DA = \sqrt{43}$ હોવાથી,સામસામેની બાજુઓ સમાન છે.
તેથી,ચતુષ્કોણ $ABCD$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
22
Medium
બતાવો કે બિંદુઓ $A(1, 2, 3)$,$B(-1, -2, -1)$,$C(2, 3, 2)$ અને $D(4, 7, 6)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ છે,પરંતુ તે લંબચોરસ નથી.

Solution

$ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે તે દર્શાવવા માટે,આપણે સાબિત કરવું પડશે કે સામસામેની બાજુઓ સમાન છે.
$AB = \sqrt{(-1-1)^{2} + (-2-2)^{2} + (-1-3)^{2}} = \sqrt{4 + 16 + 16} = 6$
$BC = \sqrt{(2 - (-1))^{2} + (3 - (-2))^{2} + (2 - (-1))^{2}} = \sqrt{9 + 25 + 9} = \sqrt{43}$
$CD = \sqrt{(4-2)^{2} + (7-3)^{2} + (6-2)^{2}} = \sqrt{4 + 16 + 16} = 6$
$DA = \sqrt{(1-4)^{2} + (2-7)^{2} + (3-6)^{2}} = \sqrt{9 + 25 + 9} = \sqrt{43}$
અહીં $AB = CD$ અને $BC = DA$ હોવાથી,$ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
હવે,$ABCD$ લંબચોરસ નથી તે સાબિત કરવા માટે,આપણે દર્શાવીશું કે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ અસમાન છે.
$AC = \sqrt{(2-1)^{2} + (3-2)^{2} + (2-3)^{2}} = \sqrt{1 + 1 + 1} = \sqrt{3}$
$BD = \sqrt{(4 - (-1))^{2} + (7 - (-2))^{2} + (6 - (-1))^{2}} = \sqrt{25 + 81 + 49} = \sqrt{155}$
અહીં $AC \neq BD$ હોવાથી,$ABCD$ લંબચોરસ નથી.
23
EasyMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(1,1,1)$ બિંદુ પર છે. જો $A$ અને $B$ ના યામ અનુક્રમે $(3,-5,7)$ અને $(-1,7,-6)$ હોય,તો બિંદુ $C$ ના યામ શોધો.
A
$(1,1,2)$
B
$(1,1,3)$
C
$(1,1,4)$
D
$(1,1,5)$

Solution

(A) ધારો કે $C$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
આપેલ છે કે મધ્યકેન્દ્ર $G(1,1,1)$ છે અને શિરોબિંદુઓ $A(3,-5,7)$ અને $B(-1,7,-6)$ છે.
ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રનું સૂત્ર $G = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3})$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{x+3-1}{3} = 1 \implies x+2 = 3 \implies x = 1$.
$\frac{y-5+7}{3} = 1 \implies y+2 = 3 \implies y = 1$.
$\frac{z+7-6}{3} = 1 \implies z+1 = 3 \implies z = 2$.
આમ,બિંદુ $C$ ના યામ $(1,1,2)$ છે.
24
MediumMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $A(3, -1, 2)$,$B(1, 2, -4)$ અને $C(-1, 1, 2)$ છે. ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ શોધો.
A
$(1, -2, 8)$
B
$(1, 2, 8)$
C
$(1, -2, -8)$
D
$(1, 2, -8)$

Solution

(A) ધારો કે ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ એકબીજાને સમાન મધ્યબિંદુ પર દુભાગે છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{3 + (-1)}{2}, \frac{-1 + 1}{2}, \frac{2 + 2}{2}\right) = \left(\frac{2}{2}, \frac{0}{2}, \frac{4}{2}\right) = (1, 0, 2)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{x + 1}{2}, \frac{y + 2}{2}, \frac{z - 4}{2}\right)$.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા:
$\frac{x + 1}{2} = 1$ $\Rightarrow x + 1 = 2$ $\Rightarrow x = 1$.
$\frac{y + 2}{2} = 0$ $\Rightarrow y + 2 = 0$ $\Rightarrow y = -2$.
$\frac{z - 4}{2} = 2$ $\Rightarrow z - 4 = 4$ $\Rightarrow z = 8$.
આમ,ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(1, -2, 8)$ છે.
Solution diagram
25
MediumMCQ
$A(0,0,6)$,$B(0,4,0)$ અને $C(6,0,0)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણની મધ્યગાઓની લંબાઈ શોધો.
A
$7, \sqrt{34}, 7$
B
$7, 7, \sqrt{34}$
C
$\sqrt{34}, 7, 7$
D
$7, 7, 7$

Solution

(A) ધારો કે $AD, BE,$ અને $CF$ એ આપેલ ત્રિકોણ $ABC$ ની મધ્યગાઓ છે,જ્યાં શિરોબિંદુઓ $A(0,0,6)$,$B(0,4,0)$,અને $C(6,0,0)$ છે.
$AD$ મધ્યગા હોવાથી,$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
બિંદુ $D$ ના યામ $= \left(\frac{0+6}{2}, \frac{4+0}{2}, \frac{0+0}{2}\right) = (3,2,0)$.
$AD = \sqrt{(0-3)^{2} + (0-2)^{2} + (6-0)^{2}} = \sqrt{9+4+36} = \sqrt{49} = 7$.
$BE$ મધ્યગા હોવાથી,$E$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
બિંદુ $E$ ના યામ $= \left(\frac{0+6}{2}, \frac{0+0}{2}, \frac{6+0}{2}\right) = (3,0,3)$.
$BE = \sqrt{(3-0)^{2} + (0-4)^{2} + (3-0)^{2}} = \sqrt{9+16+9} = \sqrt{34}$.
$CF$ મધ્યગા હોવાથી,$F$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે.
બિંદુ $F$ ના યામ $= \left(\frac{0+0}{2}, \frac{0+4}{2}, \frac{6+0}{2}\right) = (0,2,3)$.
$CF = \sqrt{(6-0)^{2} + (0-2)^{2} + (0-3)^{2}} = \sqrt{36+4+9} = \sqrt{49} = 7$.
આમ,$\Delta ABC$ ની મધ્યગાઓની લંબાઈ $7, \sqrt{34},$ અને $7$ છે.
Solution diagram
26
MediumMCQ
જો ઉગમબિંદુ એ ત્રિકોણ $PQR$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,જેના શિરોબિંદુઓ $P(2a, 2, 6)$,$Q(-4, 3b, -10)$ અને $R(8, 14, 2c)$ છે,તો $a, b$ અને $c$ ની કિંમતો શોધો.
A
$a = -2, b = -\frac{16}{3}, c = 2$
B
$a = 2, b = \frac{16}{3}, c = -2$
C
$a = -2, b = \frac{16}{3}, c = 2$
D
$a = 2, b = -\frac{16}{3}, c = -2$

Solution

(A) ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના યામ,જેના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$ અને $(x_3, y_3, z_3)$ હોય,તે $\left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $P(2a, 2, 6)$,$Q(-4, 3b, -10)$ અને $R(8, 14, 2c)$ માટે,મધ્યકેન્દ્ર:
$\left(\frac{2a - 4 + 8}{3}, \frac{2 + 3b + 14}{3}, \frac{6 - 10 + 2c}{3}\right) = \left(\frac{2a + 4}{3}, \frac{3b + 16}{3}, \frac{2c - 4}{3}\right)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ એ મધ્યકેન્દ્ર હોવાથી,આપણે યામોને સરખાવીએ:
$\frac{2a + 4}{3} = 0$ $\Rightarrow 2a = -4$ $\Rightarrow a = -2$.
$\frac{3b + 16}{3} = 0$ $\Rightarrow 3b = -16$ $\Rightarrow b = -\frac{16}{3}$.
$\frac{2c - 4}{3} = 0$ $\Rightarrow 2c = 4$ $\Rightarrow c = 2$.
આમ,$a, b$ અને $c$ ની કિંમતો $a = -2, b = -\frac{16}{3}, c = 2$ છે.
Solution diagram
27
Medium
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના ત્રણ ક્રમિક શિરોબિંદુઓ $A(6, -2, 4)$,$B(2, 4, -8)$ અને $C(-2, 2, 4)$ છે. ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,એટલે કે તેઓ સમાન મધ્યબિંદુ $P$ ધરાવે છે.
વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $P\left(\frac{6-2}{2}, \frac{-2+2}{2}, \frac{4+4}{2}\right) = P(2, 0, 4)$ છે.
વિકર્ણ $BD$ નું મધ્યબિંદુ $P\left(\frac{x+2}{2}, \frac{y+4}{2}, \frac{z-8}{2}\right)$ છે.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા:
$\frac{x+2}{2} = 2$ $\Rightarrow x+2 = 4$ $\Rightarrow x = 2$
$\frac{y+4}{2} = 0$ $\Rightarrow y+4 = 0$ $\Rightarrow y = -4$
$\frac{z-8}{2} = 4$ $\Rightarrow z-8 = 8$ $\Rightarrow z = 16$
આમ,ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(2, -4, 16)$ છે.
Solution diagram
28
MediumMCQ
એક ત્રિકોણનો ત્રીજો શિરોબિંદુ શોધો જેનું મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ છે અને બે શિરોબિંદુઓ $(2, 4, 6)$ અને $(0, -2, -5)$ છે.
A
$(-2, -2, -1)$
B
$(2, 2, 1)$
C
$(1, 1, 2)$
D
$(-1, -1, -2)$

Solution

(A) ધારો કે ત્રિકોણનું ત્રીજું શિરોબિંદુ $A(x, y, z)$ છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $B(2, 4, 6)$ અને $C(0, -2, -5)$ છે.
ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $G$ નું સૂત્ર $G = \left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right)$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ આપેલ હોવાથી:
$(0, 0, 0) = \left(\frac{2+0+x}{3}, \frac{4-2+y}{3}, \frac{6-5+z}{3}\right)$.
યામોને સરખાવતા:
$\frac{2+x}{3} = 0 \implies x = -2$.
$\frac{2+y}{3} = 0 \implies y = -2$.
$\frac{1+z}{3} = 0 \implies z = -1$.
આમ,ત્રીજું શિરોબિંદુ $(-2, -2, -1)$ છે.
29
EasyMCQ
એક ત્રિકોણના મધ્યબિંદુઓ $D(1, 2, -3)$,$E(3, 0, 1)$ અને $F(-1, 1, -4)$ હોય,તો તે ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$G(1, 1, -2)$
B
$G(1, 2, -1)$
C
$G(2, 1, -3)$
D
$G(3, 1, -2)$

Solution

(A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$ અને $C(x_3, y_3, z_3)$ છે.
બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $D(1, 2, -3)$,$E(3, 0, 1)$ અને $F(-1, 1, -4)$ આપેલા છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર એ મૂળ ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર સમાન જ હોય છે.
$\Delta DEF$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G(x, y, z)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$x = \frac{1 + 3 + (-1)}{3} = \frac{3}{3} = 1$
$y = \frac{2 + 0 + 1}{3} = \frac{3}{3} = 1$
$z = \frac{-3 + 1 + (-4)}{3} = \frac{-6}{3} = -2$
તેથી,ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G(1, 1, -2)$ છે.
30
Medium
એક ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $(5,7,11)$,$(0,8,5)$ અને $(2,3,-1)$ છે. તેના શિરોબિંદુઓ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$ અને $C(x_3, y_3, z_3)$ છે.
આપેલ મધ્યબિંદુઓ $D(5,7,11)$ એ $BC$ પર,$E(0,8,5)$ એ $AC$ પર અને $F(2,3,-1)$ એ $AB$ પર છે.
મધ્યબિંદુ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$1) \frac{x_2+x_3}{2} = 5, \frac{y_2+y_3}{2} = 7, \frac{z_2+z_3}{2} = 11 \Rightarrow x_2+x_3=10, y_2+y_3=14, z_2+z_3=22$
$2) \frac{x_1+x_3}{2} = 0, \frac{y_1+y_3}{2} = 8, \frac{z_1+z_3}{2} = 5 \Rightarrow x_1+x_3=0, y_1+y_3=16, z_1+z_3=10$
$3) \frac{x_1+x_2}{2} = 2, \frac{y_1+y_2}{2} = 3, \frac{z_1+z_2}{2} = -1 \Rightarrow x_1+x_2=4, y_1+y_2=6, z_1+z_2=-2$
$x$ માટેના તમામ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$(x_2+x_3) + (x_1+x_3) + (x_1+x_2) = 10+0+4 = 14$ $\Rightarrow 2(x_1+x_2+x_3) = 14$ $\Rightarrow x_1+x_2+x_3 = 7$
$x_1 = (x_1+x_2+x_3) - (x_2+x_3) = 7-10 = -3$
$x_2 = (x_1+x_2+x_3) - (x_1+x_3) = 7-0 = 7$
$x_3 = (x_1+x_2+x_3) - (x_1+x_2) = 7-4 = 3$
તે જ રીતે $y$ માટે:
$y_1+y_2+y_3 = (14+16+6)/2 = 18$
$y_1 = 18-14 = 4, y_2 = 18-16 = 2, y_3 = 18-6 = 12$
તે જ રીતે $z$ માટે:
$z_1+z_2+z_3 = (22+10-2)/2 = 15$
$z_1 = 15-22 = -7, z_2 = 15-10 = 5, z_3 = 15-(-2) = 17$
આમ,શિરોબિંદુઓ $A(-3, 4, -7)$,$B(7, 2, 5)$ અને $C(3, 12, 17)$ છે.
Solution diagram
31
Easy
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $A(1, 2, 3)$,$B(-1, -2, -1)$ અને $C(2, 3, 2)$ છે. ચોથું શિરોબિંદુ $D(x, y, z)$ શોધો.

Solution

(N/A) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે. તેથી,વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{1+2}{2}, \frac{2+3}{2}, \frac{3+2}{2}\right) = \left(\frac{3}{2}, \frac{5}{2}, \frac{5}{2}\right)$
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{x-1}{2}, \frac{y-2}{2}, \frac{z-1}{2}\right)$
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા:
$\frac{x-1}{2} = \frac{3}{2}$ $\Rightarrow x-1 = 3$ $\Rightarrow x = 4$
$\frac{y-2}{2} = \frac{5}{2}$ $\Rightarrow y-2 = 5$ $\Rightarrow y = 7$
$\frac{z-1}{2} = \frac{5}{2}$ $\Rightarrow z-1 = 5$ $\Rightarrow z = 6$
આમ,ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(4, 7, 6)$ છે.
Solution diagram
32
Easy
જો ઉગમબિંદુ એ ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,જેના શિરોબિંદુઓ $A(a, 1, 3)$,$B(-2, b, -5)$ અને $C(4, 7, c)$ હોય,તો $a, b, c$ ની કિંમતો શોધો.

Solution

(A) ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(a, 1, 3)$,$B(-2, b, -5)$ અને $C(4, 7, c)$ છે.
ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ શોધવાનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right)$ છે.
અહીં મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $G(0, 0, 0)$ આપેલું છે,તેથી:
$G(0, 0, 0) = \left(\frac{a-2+4}{3}, \frac{1+b+7}{3}, \frac{3-5+c}{3}\right)$.
યામોને સરખાવતા:
$0 = \frac{a+2}{3} \implies a+2 = 0 \implies a = -2$.
$0 = \frac{b+8}{3} \implies b+8 = 0 \implies b = -8$.
$0 = \frac{c-2}{3} \implies c-2 = 0 \implies c = 2$.
આમ,$a = -2, b = -8, c = 2$ મળે છે.
33
Medium
ધારો કે $A(2, 2, -3)$,$B(5, 6, 9)$ અને $C(2, 7, 9)$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે. $\angle A$ નો દ્વિભાજક $BC$ ને $D$ બિંદુમાં મળે છે. $D$ ના યામ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $D$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
પ્રથમ,બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈની ગણતરી કરો:
$AB = \sqrt{(5-2)^2 + (6-2)^2 + (9 - (-3))^2} = \sqrt{3^2 + 4^2 + 12^2} = \sqrt{9 + 16 + 144} = \sqrt{169} = 13$
$AC = \sqrt{(2-2)^2 + (7-2)^2 + (9 - (-3))^2} = \sqrt{0^2 + 5^2 + 12^2} = \sqrt{0 + 25 + 144} = \sqrt{169} = 13$
અહીં $AB = AC = 13$ હોવાથી,$\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણમાં,શિરોબિંદુના ખૂણાનો દ્વિભાજક એ પાયા પરની મધ્યગા પણ હોય છે.
તેથી,$AD$ એ $BC$ પરની મધ્યગા છે,જેનો અર્થ છે કે $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$D$ ના યામ મધ્યબિંદુના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$D = \left(\frac{5+2}{2}, \frac{6+7}{2}, \frac{9+9}{2}\right) = \left(\frac{7}{2}, \frac{13}{2}, 9\right)$
Solution diagram
34
Medium
એક ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $(1, 5, -1), (0, 4, -2)$ અને $(2, 3, 4)$ છે. તેના શિરોબિંદુઓ શોધો. વળી,ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર પણ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1), B(x_2, y_2, z_2)$ અને $C(x_3, y_3, z_3)$ છે.
મધ્યબિંદુઓ $D(1, 5, -1)$ એ $BC$ પર,$E(0, 4, -2)$ એ $AC$ પર,અને $F(2, 3, 4)$ એ $AB$ પર છે.
મધ્યબિંદુ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{x_1+x_2}{2} = 2, \frac{y_1+y_2}{2} = 3, \frac{z_1+z_2}{2} = 4 \implies x_1+x_2 = 4, y_1+y_2 = 6, z_1+z_2 = 8$ $(i)$
$\frac{x_1+x_3}{2} = 0, \frac{y_1+y_3}{2} = 4, \frac{z_1+z_3}{2} = -2 \implies x_1+x_3 = 0, y_1+y_3 = 8, z_1+z_3 = -4$ (ii)
$\frac{x_2+x_3}{2} = 1, \frac{y_2+y_3}{2} = 5, \frac{z_2+z_3}{2} = -1 \implies x_2+x_3 = 2, y_2+y_3 = 10, z_2+z_3 = -2$ (iii)
$(i)$,(ii),અને (iii) નો સરવાળો કરતા: $2(x_1+x_2+x_3) = 6 \implies x_1+x_2+x_3 = 3$. તેવી જ રીતે,$y_1+y_2+y_3 = 12$ અને $z_1+z_2+z_3 = 1$.
સરવાળામાંથી (iii) બાદ કરતા: $x_1 = 3-2 = 1, y_1 = 12-10 = 2, z_1 = 1-(-2) = 3$. તેથી,$A = (1, 2, 3)$.
સરવાળામાંથી (ii) બાદ કરતા: $x_2 = 3-0 = 3, y_2 = 12-8 = 4, z_2 = 1-(-4) = 5$. તેથી,$B = (3, 4, 5)$.
સરવાળામાંથી $(i)$ બાદ કરતા: $x_3 = 3-4 = -1, y_3 = 12-6 = 6, z_3 = 1-8 = -7$. તેથી,$C = (-1, 6, -7)$.
મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right) = \left(\frac{3}{3}, \frac{12}{3}, \frac{1}{3}\right) = (1, 4, 1/3)$.
Solution diagram
35
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $(-1, -1, 2), (2, m, 5)$ અને $(3, 11, 6)$ સમરેખ હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો.
A
$m = 8$
B
$m = 7$
C
$m = 9$
D
$m = 6$

Solution

(A) ધારો કે આપેલા બિંદુઓ $A(-1, -1, 2), B(2, m, 5)$ અને $C(3, 11, 6)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,સદિશો $\overrightarrow{AB}$ અને $\overrightarrow{BC}$ સમાંતર હોવા જોઈએ.
$\overrightarrow{AB} = (2 - (-1))\hat{i} + (m - (-1))\hat{j} + (5 - 2)\hat{k} = 3\hat{i} + (m + 1)\hat{j} + 3\hat{k}$.
$\overrightarrow{BC} = (3 - 2)\hat{i} + (11 - m)\hat{j} + (6 - 5)\hat{k} = 1\hat{i} + (11 - m)\hat{j} + 1\hat{k}$.
$\overrightarrow{AB} = k\overrightarrow{BC}$ હોવાથી:
$3 = k(1) \Rightarrow k = 3$.
$\hat{j}$ ઘટકોને સરખાવતા: $m + 1 = k(11 - m)$.
$k = 3$ મૂકતા: $m + 1 = 3(11 - m)$.
$m + 1 = 33 - 3m$.
$4m = 32$.
$m = 8$.
36
AdvancedMCQ
એક લંબઘનનો વિચાર કરો જેની બધી ધાર પૂર્ણાંક છે અને જેનો આધાર ચોરસ છે. ધારો કે તેની બધી ધારનો સરવાળો તેની છ સપાટીઓના ક્ષેત્રફળના સરવાળા જેટલો છે. તો,તેની બધી ધારનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$12$
B
$18$
C
$24$
D
$36$

Solution

(C) ધારો કે ચોરસ આધારની બાજુની લંબાઈ $x$ છે અને લંબઘનની ઊંચાઈ $y$ છે,જ્યાં $x, y \in \mathbb{Z}^+$.
લંબઘનની બધી ધારનો સરવાળો $4x + 4x + 4y = 8x + 4y$ છે.
બધી છ સપાટીઓના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો $2x^2 + 4xy$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ધારનો સરવાળો = ક્ષેત્રફળનો સરવાળો:
$8x + 4y = 2x^2 + 4xy$
$2$ વડે ભાગતા:
$4x + 2y = x^2 + 2xy$
$y$ માટે ઉકેલતા:
$2y - 2xy = x^2 - 4x$
$2y(1 - x) = x(x - 4)$
$y = \frac{x(4 - x)}{2(x - 1)}$
$y > 0$ હોવાથી,$1 < x < 4$ હોવું જોઈએ. તેથી,$x$ ની કિંમત $2$ અથવા $3$ હોઈ શકે.
જો $x = 2$,તો $y = \frac{2(4 - 2)}{2(2 - 1)} = 2$.
ધારનો સરવાળો $= 8(2) + 4(2) = 24$.
જો $x = 3$,તો $y = \frac{3}{4}$,જે પૂર્ણાંક નથી.
આમ,એકમાત્ર પૂર્ણાંક ઉકેલ $x = 2, y = 2$ છે અને ધારનો સરવાળો $24$ છે.
37
DifficultMCQ
ધારો કે $A(x, y, z)$ એ $xy$-સમતલમાં એક બિંદુ છે,જે ત્રણ બિંદુઓ $P(0, 3, 2)$,$Q(2, 0, 3)$ અને $R(0, 0, 1)$ થી સમાન અંતરે છે. ધારો કે $B = (1, 4, -1)$ અને $C = (2, 0, -2)$. તો વિધાનો $(S1) :$ $\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે અને $(S2) :$ $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{9 \sqrt{2}}{2}$ છે,તેમાંથી કયું સાચું છે?
A
બંને સાચા છે
B
માત્ર $(S1)$ સાચું છે
C
માત્ર $(S2)$ સાચું છે
D
બંને ખોટા છે

Solution

(B) બિંદુ $A(x, y, z)$ એ $xy$-સમતલમાં હોવાથી,$z = 0$ થાય. તેથી,$A = (x, y, 0)$.
આપેલ છે કે $AP^2 = AQ^2 = AR^2$.
$AR^2 = x^2 + y^2 + (0 - 1)^2 = x^2 + y^2 + 1$.
$AP^2 = x^2 + (y - 3)^2 + (0 - 2)^2 = x^2 + y^2 - 6y + 9 + 4 = x^2 + y^2 - 6y + 13$.
$AQ^2 = (x - 2)^2 + y^2 + (0 - 3)^2 = x^2 - 4x + 4 + y^2 + 9 = x^2 + y^2 - 4x + 13$.
$AP^2 = AR^2$ ને સરખાવતા: $x^2 + y^2 - 6y + 13 = x^2 + y^2 + 1 \implies 6y = 12 \implies y = 2$.
$AQ^2 = AR^2$ ને સરખાવતા: $x^2 + y^2 - 4x + 13 = x^2 + y^2 + 1 \implies 4x = 12 \implies x = 3$.
તેથી,$A = (3, 2, 0)$.
હવે,$A(3, 2, 0)$,$B(1, 4, -1)$ અને $C(2, 0, -2)$ સાથે $\triangle ABC$ ની બાજુઓની લંબાઈ શોધો:
$AB^2 = (3 - 1)^2 + (2 - 4)^2 + (0 - (-1))^2 = 2^2 + (-2)^2 + 1^2 = 4 + 4 + 1 = 9 \implies AB = 3$.
$AC^2 = (3 - 2)^2 + (2 - 0)^2 + (0 - (-2))^2 = 1^2 + 2^2 + 2^2 = 1 + 4 + 4 = 9 \implies AC = 3$.
$BC^2 = (1 - 2)^2 + (4 - 0)^2 + (-1 - (-2))^2 = (-1)^2 + 4^2 + 1^2 = 1 + 16 + 1 = 18 \implies BC = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
અહીં $AB = AC = 3$ અને $AB^2 + AC^2 = 9 + 9 = 18 = BC^2$ હોવાથી,$\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે. તેથી,$(S1)$ સાચું છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times AB \times AC = \frac{1}{2} \times 3 \times 3 = \frac{9}{2}$.
અહીં $\frac{9}{2} \neq \frac{9\sqrt{2}}{2}$ હોવાથી,$(S2)$ ખોટું છે.
તેથી,માત્ર $(S1)$ સાચું છે.
38
MediumMCQ
ધારો કે $A(4, -2)$,$B(1, 1)$ અને $C(9, -3)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. તો ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $BC, CA$ અને $AB$ પર અનુક્રમે બિંદુઓ $D, E$ અને $F$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $AFDE$ નું મહત્તમ ક્ષેત્રફળ $\qquad$ છે.
A
$11$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(D) $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ નિશ્ચાયક સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\text{Area} = \frac{1}{2} |x_A(y_B - y_C) + x_B(y_C - y_A) + x_C(y_A - y_B)|$.
$\text{Area} = \frac{1}{2} |4(1 - (-3)) + 1(-3 - (-2)) + 9(-2 - 1)|$.
$\text{Area} = \frac{1}{2} |4(4) + 1(-1) + 9(-3)| = \frac{1}{2} |16 - 1 - 27| = \frac{1}{2} |-12| = 6$ ચોરસ એકમ.
ત્રિકોણ $ABC$ માં અંતર્ગત સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $AFDE$ માટે,જ્યાં $D$ એ $BC$ પર,$E$ એ $CA$ પર અને $F$ એ $AB$ પર છે,તેનું મહત્તમ ક્ષેત્રફળ ત્રિકોણ $ABC$ ના ક્ષેત્રફળના અડધા જેટલું હોય છે.
$\text{Maximum Area} = \frac{1}{2} \times \text{Area}(\triangle ABC) = \frac{1}{2} \times 6 = 3$ ચોરસ એકમ.
39
MediumMCQ
જેના શિરોબિંદુઓ $P(1, -2, 1)$,$Q(2, 3, -1)$ અને $R(1, -1, -1)$ હોય તેવા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $...$ છે.
A
$(1, 2, 1)$
B
$(\frac{4}{3}, 0, -\frac{1}{3})$
C
$(\frac{3}{2}, \frac{1}{2}, 0)$
D
$(-\frac{4}{3}, -\frac{4}{3}, -\frac{1}{3})$

Solution

(B) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$ અને $(x_3, y_3, z_3)$ હોય તો તેનું મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$G = (\frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3}, \frac{z_1 + z_2 + z_3}{3})$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $P(1, -2, 1)$,$Q(2, 3, -1)$ અને $R(1, -1, -1)$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$x$-યામ $= \frac{1 + 2 + 1}{3} = \frac{4}{3}$
$y$-યામ $= \frac{-2 + 3 - 1}{3} = \frac{0}{3} = 0$
$z$-યામ $= \frac{1 - 1 - 1}{3} = -\frac{1}{3}$
આમ,મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{4}{3}, 0, -\frac{1}{3})$ છે.
40
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(0,0,0)$ હોય,જ્યાં $A(1,1,1), B(2,1,2), C(x, y, z)$ હોય,તો $(x, y, z) = \ldots \ldots$
A
$(3,2,3)$
B
$(0,0,0)$
C
$(-3,-2,-3)$
D
$(1,-1,1)$

Solution

(C) ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $G$ નું સૂત્ર $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$ અને $C(x_3, y_3, z_3)$ માટે નીચે મુજબ છે:
$G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3}, \frac{z_1 + z_2 + z_3}{3} \right)$.
અહીં $G = (0,0,0)$,$A = (1,1,1)$ અને $B = (2,1,2)$ આપેલ છે:
$\frac{1 + 2 + x}{3} = 0 \implies 3 + x = 0 \implies x = -3$.
$\frac{1 + 1 + y}{3} = 0 \implies 2 + y = 0 \implies y = -2$.
$\frac{1 + 2 + z}{3} = 0 \implies 3 + z = 0 \implies z = -3$.
તેથી,$(x, y, z) = (-3, -2, -3)$.
41
MediumMCQ
જો $A(1, 1, 2), B(2, 1, 2), C(2, 2, 1)$ હોય,તો $A, B, C$ એ $........$ છે.
A
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ
B
સમરેખ
C
અક્ષો પર
D
અસમતલીય

Solution

(A) બિંદુઓ $A(1, 1, 2), B(2, 1, 2)$ અને $C(2, 2, 1)$ સમરેખ છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ ની ગણતરી કરીએ છીએ.
$\vec{AB} = (2-1)\hat{i} + (1-1)\hat{j} + (2-2)\hat{k} = 1\hat{i} + 0\hat{j} + 0\hat{k} = \hat{i}$.
$\vec{BC} = (2-2)\hat{i} + (2-1)\hat{j} + (1-2)\hat{k} = 0\hat{i} + 1\hat{j} - 1\hat{k} = \hat{j} - \hat{k}$.
કારણ કે $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ સમાંતર નથી (તેઓ એકબીજાના અદિશ ગુણાંક નથી),તેથી બિંદુઓ સમરેખ નથી.
અવકાશમાં ત્રણ અસમરેખ બિંદુઓ હંમેશા ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ બનાવે છે.
તેથી,$A, B, C$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે.
42
EasyMCQ
જો $A(-4, 5, p)$,$B(3, 1, 4)$ અને $C(-2, 0, q)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ હોય અને $G(r, q, 1)$ તેનું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $2p + q - r$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
-$3$
B
-$6$
C
$9$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(-4, 5, p)$,$B(3, 1, 4)$ અને $C(-2, 0, q)$ છે.
ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G(r, q, 1)$ એ $\left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
યામ સરખાવતા:
$r = \frac{-4+3-2}{3} = -1$
$q = \frac{5+1+0}{3} = 2$
$1 = \frac{p+4+q}{3} \Rightarrow p+4+q = 3$
$q=2$ મુકતા: $p+4+2 = 3 \Rightarrow p = -3$.
હવે,$2p + q - r$ ની કિંમત:
$2(-3) + 2 - (-1) = -6 + 2 + 1 = -3$.
43
EasyMCQ
જો $A \equiv (x, 4, -1)$,$B \equiv (3, x, -5)$,અને $C \equiv (2, -2, 3)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ હોય અને $G \equiv (2, 1, -1)$ એ તેનું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$1$
C
$-2$
D
$2$

Solution

(B) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$,અને $C(x_3, y_3, z_3)$ માટે મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right)$ થાય.
અહીં $A(x, 4, -1)$,$B(3, x, -5)$,$C(2, -2, 3)$,અને $G(2, 1, -1)$ આપેલ છે.
$x$-યામ સરખાવતા: $\frac{x+3+2}{3} = 2$.
$x + 5 = 6$.
$x = 1$.
$y$-યામ માટે ચકાસતા: $\frac{4+x-2}{3} = 1$ $\Rightarrow 2+x = 3$ $\Rightarrow x = 1$.
આમ,$x$ ની કિંમત $1$ છે.
44
EasyMCQ
જો $A \equiv (5, 1, p)$,$B \equiv (1, q, p)$ અને $C \equiv (1, -2, 3)$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોય અને $G \equiv (r, -\frac{4}{3}, \frac{1}{3})$ તેનું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $p, q, r$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$-1, 3, \frac{7}{3}$
B
$1, 3, \frac{7}{3}$
C
$1, -3, \frac{7}{3}$
D
$-1, -3, \frac{7}{3}$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$ અને $(x_3, y_3, z_3)$ માટે મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3}\right)$ થાય.
આપેલ $G = (r, -\frac{4}{3}, \frac{1}{3})$ ને સરખાવતા:
$r = \frac{5+1+1}{3} = \frac{7}{3}$
$-\frac{4}{3} = \frac{1+q-2}{3}$ $\Rightarrow -4 = q-1$ $\Rightarrow q = -3$
$\frac{1}{3} = \frac{p+p+3}{3}$ $\Rightarrow 1 = 2p+3$ $\Rightarrow 2p = -2$ $\Rightarrow p = -1$
આમ,$p = -1, q = -3, r = \frac{7}{3}$ મળે છે.
45
EasyMCQ
જો $G(4, 3, 3)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,જેના શિરોબિંદુઓ $A(a, 3, 1)$,$B(4, 5, b)$ અને $C(6, c, 5)$ છે,તો $a, b, c$ ની કિંમતો શોધો.
A
$a=1, b=2, c=3$
B
$a=3, b=2, c=1$
C
$a=2, b=1, c=3$
D
$a=2, b=3, c=1$

Solution

(D) ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $G(x, y, z)$ નું સૂત્ર $(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3})$ છે.
આપેલ છે કે $G(4, 3, 3)$,$A(a, 3, 1)$,$B(4, 5, b)$ અને $C(6, c, 5)$ છે.
$\frac{a+4+6}{3} = 4$ $\Rightarrow a+10 = 12$ $\Rightarrow a = 2$.
$\frac{3+5+c}{3} = 3$ $\Rightarrow 8+c = 9$ $\Rightarrow c = 1$.
$\frac{1+b+5}{3} = 3$ $\Rightarrow 6+b = 9$ $\Rightarrow b = 3$.
આમ,$a=2, b=3, c=1$.
46
EasyMCQ
જો $G(3, -5, r)$ એ $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,જ્યાં $A \equiv (7, -8, 1)$,$B \equiv (p, q, 5)$,અને $C \equiv (q+1, 5p, 0)$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $p, q, r$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
-$2$,$3$,$2$
B
-$4$,$5$,$4$
C
$6$,$5$,$4$
D
$2$,-$2$,$3$

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$,અને $(x_3, y_3, z_3)$ માટે મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ $(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3})$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે $A(7, -8, 1)$,$B(p, q, 5)$,$C(q+1, 5p, 0)$,અને $G(3, -5, r)$.
યામોને સરખાવતા:
$3 = \frac{7 + p + q + 1}{3} \implies 9 = 8 + p + q \implies p + q = 1 \quad (1)$
$-5 = \frac{-8 + q + 5p}{3} \implies -15 = -8 + q + 5p \implies 5p + q = -7 \quad (2)$
$r = \frac{1 + 5 + 0}{3} = \frac{6}{3} = 2$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા:
$(5p + q) - (p + q) = -7 - 1$
$4p = -8 \implies p = -2$
$p = -2$ ને $(1)$ માં મુકતા:
$-2 + q = 1 \implies q = 3$
આમ,$p = -2, q = 3, r = 2$.
47
MediumMCQ
જો $A(0,4,0)$,$B(0,0,3)$ અને $C(0,4,3)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ હોય,તો તેનું અંતઃકેન્દ્ર શોધો.
A
$(2,0,3)$
B
$(3,0,2)$
C
$(0,3,2)$
D
$(0,2,3)$

Solution

(C) શિરોબિંદુઓ $A(0,4,0)$,$B(0,0,3)$ અને $C(0,4,3)$ છે.
બાજુઓની લંબાઈની ગણતરી:
$a = BC = \sqrt{(0-0)^2 + (4-0)^2 + (3-3)^2} = 4$.
$b = AC = \sqrt{(0-0)^2 + (4-4)^2 + (3-0)^2} = 3$.
$c = AB = \sqrt{(0-0)^2 + (0-4)^2 + (3-0)^2} = 5$.
અંતઃકેન્દ્ર $I(x, y, z)$ નું સૂત્ર:
$I = \left( \frac{ax_A + bx_B + cx_C}{a+b+c}, \frac{ay_A + by_B + cy_C}{a+b+c}, \frac{az_A + bz_B + cz_C}{a+b+c} \right)$.
કિંમતો મૂકતા:
$x = \frac{4(0) + 3(0) + 5(0)}{12} = 0$.
$y = \frac{4(4) + 3(0) + 5(4)}{12} = \frac{36}{12} = 3$.
$z = \frac{4(0) + 3(3) + 5(3)}{12} = \frac{24}{12} = 2$.
આમ,અંતઃકેન્દ્ર $(0,3,2)$ છે.
48
EasyMCQ
જો ઉગમબિંદુ એ ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર હોય જેના શિરોબિંદુઓ $A(2, p, -3)$,$B(q, -2, 5)$ અને $C(-5, 1, r)$ છે,તો
A
$p=-1, q=3, r=-2$
B
$p=1, q=-3, r=-2$
C
$p=1, q=3, r=2$
D
$p=1, q=3, r=-2$

Solution

(D) $A(2, p, -3)$,$B(q, -2, 5)$ અને $C(-5, 1, r)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3})$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ એ મધ્યકેન્દ્ર છે:
$x$-યામ માટે: $\frac{2+q-5}{3} = 0$ $\Rightarrow q-3 = 0$ $\Rightarrow q = 3$.
$y$-યામ માટે: $\frac{p-2+1}{3} = 0$ $\Rightarrow p-1 = 0$ $\Rightarrow p = 1$.
$z$-યામ માટે: $\frac{-3+5+r}{3} = 0$ $\Rightarrow r+2 = 0$ $\Rightarrow r = -2$.
આમ,$p=1, q=3, r=-2$.
49
EasyMCQ
$A(3, -5, x)$,$B(5, 4, 2)$,$C(7, -7, y)$,અને $D(1, 0, z)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ચતુષ્ફલકનું મધ્યકેન્દ્ર $G(4, -2, 2)$ છે. તો $x + y + z$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$6$
C
$-6$
D
$-2$

Solution

(B) $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$,$(x_3, y_3, z_3)$,અને $(x_4, y_4, z_4)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ચતુષ્ફલકનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$G = \left( \frac{x_1+x_2+x_3+x_4}{4}, \frac{y_1+y_2+y_3+y_4}{4}, \frac{z_1+z_2+z_3+z_4}{4} \right)$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(3, -5, x)$,$B(5, 4, 2)$,$C(7, -7, y)$,$D(1, 0, z)$ અને મધ્યકેન્દ્ર $G(4, -2, 2)$ માટે,આપણે યામોને સરખાવીએ:
$z$-યામ માટે:
$\frac{x + 2 + y + z}{4} = 2$
$x + y + z + 2 = 8$
$x + y + z = 8 - 2$
$x + y + z = 6$
50
MediumMCQ
જો ત્રિકોણના બે શિરોબિંદુઓ $A(3,1,4)$ અને $B(-4,5,-3)$ હોય અને ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G(-1,2,1)$ હોય,તો ત્રિકોણનું ત્રીજું શિરોબિંદુ $C$ શોધો.
A
$(2,0,2)$
B
$(-2,0,2)$
C
$(0,-2,2)$
D
$(2,-2,0)$

Solution

(B) ધારો કે ત્રીજા શિરોબિંદુ $C$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
$G$ એ $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોવાથી,$G$ ના યામ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$G = \left( \frac{x_A + x_B + x_C}{3}, \frac{y_A + y_B + y_C}{3}, \frac{z_A + z_B + z_C}{3} \right)$
અહીં $A(3, 1, 4)$,$B(-4, 5, -3)$ અને $G(-1, 2, 1)$ આપેલ છે:
$-1 = \frac{3 - 4 + x}{3} \implies -3 = -1 + x \implies x = -2$
$2 = \frac{1 + 5 + y}{3} \implies 6 = 6 + y \implies y = 0$
$1 = \frac{4 - 3 + z}{3} \implies 3 = 1 + z \implies z = 2$
તેથી,ત્રીજું શિરોબિંદુ $C$ એ $(-2, 0, 2)$ છે.

Introduction to Three Dimensional Geometry — Triangle and Parallelogram · Frequently Asked Questions

1Are these Introduction to Three Dimensional Geometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Introduction to Three Dimensional Geometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.