Gujarati

Point and Distance formula Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Introduction to Three Dimensional Geometry · Point and Distance formula

51+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 51 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા બિંદુથી $(1, 2, 3)$ બિંદુનું અંતર $\sqrt{10}$ છે?
A
ઉગમબિંદુ
B
$x$-અક્ષ
C
$y$-અક્ષ
D
$z$-અક્ષ

Solution

(C) $y$-અક્ષથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર શોધવાનું સૂત્ર $\sqrt{x^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $(1, 2, 3)$ ના યામોને સૂત્રમાં મૂકતા:
અંતર $= \sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{1 + 9} = \sqrt{10}$.
આમ,બિંદુ $(1, 2, 3)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{10}$ છે.
2
DifficultMCQ
બિંદુઓ $(1, 3, 2)$ અને $(2, 1, 3)$ વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
A
$12$
B
$\sqrt{12}$
C
$\sqrt{6}$
D
$6$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$ અને $(x_2, y_2, z_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2}$
આપેલા બિંદુઓ $(1, 3, 2)$ અને $(2, 1, 3)$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{(2 - 1)^2 + (1 - 3)^2 + (3 - 2)^2}$
$d = \sqrt{(1)^2 + (-2)^2 + (1)^2}$
$d = \sqrt{1 + 4 + 1}$
$d = \sqrt{6}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
3
EasyMCQ
બિંદુ $(1, 2, 3)$ નું યામ અક્ષોથી અંતર કેટલું છે?
A
$13, 10, 5$
B
$\sqrt{13}, \sqrt{10}, \sqrt{5}$
C
$\sqrt{5}, \sqrt{13}, \sqrt{10}$
D
$\frac{1}{\sqrt{13}}, \frac{1}{\sqrt{10}}, \frac{1}{\sqrt{5}}$

Solution

(B) બિંદુ $P(x, y, z)$ નું યામ અક્ષોથી અંતર નીચે મુજબ મળે છે:
$1$. $x$-અક્ષથી અંતર: $d_x = \sqrt{y^2 + z^2} = \sqrt{2^2 + 3^2} = \sqrt{4 + 9} = \sqrt{13}$.
$2$. $y$-અક્ષથી અંતર: $d_y = \sqrt{x^2 + z^2} = \sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{1 + 9} = \sqrt{10}$.
$3$. $z$-અક્ષથી અંતર: $d_z = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{1^2 + 2^2} = \sqrt{1 + 4} = \sqrt{5}$.
આમ,અંતર $\sqrt{13}, \sqrt{10}, \sqrt{5}$ છે.
4
MediumMCQ
જો એક બિંદુનું ત્રણ યામ અક્ષોથી અંતરના વર્ગોનો સરવાળો $36$ હોય,તો ઉગમબિંદુથી તેનું અંતર કેટલું થાય?
A
$6$
B
$3\sqrt{2}$
C
$2\sqrt{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P(x, y, z)$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $x$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{y^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $z$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ અંતરોના વર્ગોનો સરવાળો $36$ છે:
$(\sqrt{y^2 + z^2})^2 + (\sqrt{x^2 + z^2})^2 + (\sqrt{x^2 + y^2})^2 = 36$
$(y^2 + z^2) + (x^2 + z^2) + (x^2 + y^2) = 36$
$2(x^2 + y^2 + z^2) = 36$
$x^2 + y^2 + z^2 = 18$
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,અંતર $\sqrt{18} = \sqrt{9 \times 2} = 3\sqrt{2}$ થાય.
5
EasyMCQ
બિંદુઓ $(0, 0, 0), (a, 0, 0), (0, b, 0)$ અને $(0, 0, c)$ થી સમાન અંતરે આવેલા બિંદુના યામ શોધો.
A
$\left( \frac{a}{2}, \frac{b}{2}, \frac{c}{2} \right)$
B
$\left( -\frac{a}{2}, -\frac{b}{2}, \frac{c}{2} \right)$
C
$\left( \frac{a}{2}, -\frac{b}{2}, -\frac{c}{2} \right)$
D
$\left( -\frac{a}{2}, \frac{b}{2}, -\frac{c}{2} \right)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P(x, y, z)$ છે. બિંદુ $P$ એ આપેલા બિંદુઓ $O(0, 0, 0), A(a, 0, 0), B(0, b, 0)$ અને $C(0, 0, c)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PO^2 = PA^2 = PB^2 = PC^2$ થાય.
$x^2 + y^2 + z^2 = (x - a)^2 + y^2 + z^2 = x^2 + (y - b)^2 + z^2 = x^2 + y^2 + (z - c)^2$.
$x^2 + y^2 + z^2 = (x - a)^2 + y^2 + z^2$ પરથી,આપણને $x^2 = x^2 - 2ax + a^2$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $2ax = a^2$,તેથી $x = \frac{a}{2}$.
તે જ રીતે,$x^2 + y^2 + z^2 = x^2 + (y - b)^2 + z^2$ પરથી,$y = \frac{b}{2}$ મળે.
અને $x^2 + y^2 + z^2 = x^2 + y^2 + (z - c)^2$ પરથી,$z = \frac{c}{2}$ મળે.
આમ,બિંદુના યામ $\left( \frac{a}{2}, \frac{b}{2}, \frac{c}{2} \right)$ છે.
6
EasyMCQ
બિંદુ $(3, 4, 5)$ નું $y$-અક્ષથી લંબ અંતર કેટલું થાય?
A
$\sqrt{34}$
B
$\sqrt{41}$
C
$4$
D
$5$

Solution

(A) આપેલ બિંદુના યામ $(x, y, z) = (3, 4, 5)$ છે.
કોઈ બિંદુ $(x, y, z)$ નું $y$-અક્ષથી લંબ અંતર શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{x^2 + z^2}$ છે.
સૂત્રમાં $x = 3$ અને $z = 5$ ની કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{3^2 + 5^2}$
$d = \sqrt{9 + 25}$
$d = \sqrt{34}$.
7
MediumMCQ
એક બિંદુ $(x, y, z)$ એ $x$-અક્ષને સમાંતર ગતિ કરે છે. $x, y, z$ ત્રણ ચલમાંથી કયા ચલ અચળ રહે છે?
A
$x$
B
$y$ અને $z$
C
$x$ અને $y$
D
$z$ અને $x$

Solution

(B) જ્યારે કોઈ બિંદુ $x$-અક્ષને સમાંતર ગતિ કરે છે,ત્યારે $yz$-સમતલથી તેનું અંતર અચળ રહે છે.
આનો અર્થ એ છે કે જેમ બિંદુ ગતિ કરે છે તેમ $y$ અને $z$ યામ બદલાતા નથી.
માત્ર $x$-યામ બદલાય છે કારણ કે બિંદુ $x$-અક્ષને સમાંતર રેખા પર ગતિ કરે છે.
તેથી,$y$ અને $z$ ચલ અચળ રહે છે.
8
EasyMCQ
જો $A(1, 2, 3)$ અને $B(-1, -1, -1)$ બે બિંદુઓ હોય,તો અંતર $AB$ કેટલું થાય?
A
$\sqrt{5}$
B
$\sqrt{21}$
C
$\sqrt{29}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) બે બિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1)$ અને $B(x_2, y_2, z_2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$AB = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2}$
અહીં આપેલા બિંદુઓ $A(1, 2, 3)$ અને $B(-1, -1, -1)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$AB = \sqrt{(-1 - 1)^2 + (-1 - 2)^2 + (-1 - 3)^2}$
$AB = \sqrt{(-2)^2 + (-3)^2 + (-4)^2}$
$AB = \sqrt{4 + 9 + 16}$
$AB = \sqrt{29}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
9
EasyMCQ
બિંદુ $(4, 3, 5)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર કેટલું છે?
A
$\sqrt{34}$
B
$5$
C
$\sqrt{41}$
D
$\sqrt{15}$

Solution

(C) બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{x^2 + z^2}$ છે.
અહીં આપેલ બિંદુ $(4, 3, 5)$ માટે,$x = 4$,$y = 3$ અને $z = 5$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \sqrt{4^2 + 5^2}$
$d = \sqrt{16 + 25}$
$d = \sqrt{41}$
આમ,અંતર $\sqrt{41}$ છે.
10
MediumMCQ
બિંદુઓ $A, B, C, D$ ના યામ અનુક્રમે $(a, 2, 1), (1, -1, 1), (2, -3, 4)$ અને $(a+1, a+2, a+3)$ છે. જો $AB = 5$ અને $CD = 6$ હોય,તો $a = $
A
$2$
B
$3$
C
$-2$
D
$-3$

Solution

(D) આપેલ બિંદુઓ $A(a, 2, 1), B(1, -1, 1), C(2, -3, 4), D(a+1, a+2, a+3)$ છે.
પ્રથમ,$AB = 5$ ની ગણતરી કરો:
$AB = \sqrt{(a-1)^2 + (2 - (-1))^2 + (1-1)^2} = 5$
$\sqrt{(a-1)^2 + 3^2 + 0} = 5$
$(a-1)^2 + 9 = 25$
$(a-1)^2 = 16$
$a-1 = \pm 4$
$a = 5$ અથવા $a = -3$ $(i)$
ત્યારબાદ,$CD = 6$ ની ગણતરી કરો:
$CD = \sqrt{(a+1-2)^2 + (a+2 - (-3))^2 + (a+3-4)^2} = 6$
$\sqrt{(a-1)^2 + (a+5)^2 + (a-1)^2} = 6$
$(a-1)^2 + (a+5)^2 + (a-1)^2 = 36$
$(a^2 - 2a + 1) + (a^2 + 10a + 25) + (a^2 - 2a + 1) = 36$
$3a^2 + 6a + 27 = 36$
$3a^2 + 6a - 9 = 0$
$a^2 + 2a - 3 = 0$
$(a+3)(a-1) = 0$
$a = -3$ અથવા $a = 1$ $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ બંને માટે સામાન્ય ઉકેલ $a = -3$ છે.
11
MediumMCQ
જો ચતુષ્ફલક $OABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(1, 2, -1)$ હોય,જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ છે અને $A, B, C$ અનુક્રમે $(a, 2, 3)$,$(1, b, 2)$ અને $(2, 1, c)$ છે,તો ઉગમબિંદુથી બિંદુ $P(a, b, c)$ નું અંતર કેટલું થાય?
A
$\sqrt{107}$
B
$\sqrt{14}$
C
$\sqrt{107/14}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ચતુષ્ફલકનું મધ્યકેન્દ્ર $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$,$(x_3, y_3, z_3)$ અને $(x_4, y_4, z_4)$ શિરોબિંદુઓ માટે $\left( \frac{x_1+x_2+x_3+x_4}{4}, \frac{y_1+y_2+y_3+y_4}{4}, \frac{z_1+z_2+z_3+z_4}{4} \right)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં શિરોબિંદુઓ $O(0, 0, 0)$,$A(a, 2, 3)$,$B(1, b, 2)$ અને $C(2, 1, c)$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર $(1, 2, -1)$ આપેલ છે.
યામોને સરખાવતા:
$\frac{a+1+2+0}{4} = 1 \Rightarrow a+3 = 4 \Rightarrow a = 1$.
$\frac{2+b+1+0}{4} = 2 \Rightarrow b+3 = 8 \Rightarrow b = 5$.
$\frac{3+2+c+0}{4} = -1 \Rightarrow c+5 = -4 \Rightarrow c = -9$.
આમ,બિંદુ $P$ એ $(1, 5, -9)$ છે.
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી $P$ નું અંતર $\sqrt{a^2 + b^2 + c^2} = \sqrt{1^2 + 5^2 + (-9)^2} = \sqrt{1 + 25 + 81} = \sqrt{107}$ થાય.
12
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું બિંદુ $(1, 2, 3)$ થી $\sqrt{10}$ ના અંતરે છે?
A
ઊગમબિંદુ
B
$x$-અક્ષ
C
$y$-અક્ષ
D
$z$-અક્ષ

Solution

(C) બિંદુ $(x, y, z)$ નું ઊગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ છે. $(1, 2, 3)$ માટે,આ $\sqrt{1^2 + 2^2 + 3^2} = \sqrt{1 + 4 + 9} = \sqrt{14}$ થાય.
બિંદુ $(x, y, z)$ નું $x$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{y^2 + z^2}$ છે. $(1, 2, 3)$ માટે,આ $\sqrt{2^2 + 3^2} = \sqrt{4 + 9} = \sqrt{13}$ થાય.
બિંદુ $(x, y, z)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + z^2}$ છે. $(1, 2, 3)$ માટે,આ $\sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{1 + 9} = \sqrt{10}$ થાય.
બિંદુ $(x, y, z)$ નું $z$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2}$ છે. $(1, 2, 3)$ માટે,આ $\sqrt{1^2 + 2^2} = \sqrt{1 + 4} = \sqrt{5}$ થાય.
આમ,બિંદુ $(1, 2, 3)$ એ $y$-અક્ષથી $\sqrt{10}$ ના અંતરે છે.
13
EasyMCQ
$yz$-સમતલથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર કેટલું છે?
A
$|x|$
B
$|y|$
C
$|z|$
D
$|x + y + z|$

Solution

(A) ત્રિ-પરિમાણીય કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં,બિંદુ $P$ નું સ્થાન તેના યામ $(x, y, z)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$yz$-સમતલનું સમીકરણ $x = 0$ છે.
કોઈપણ બિંદુ $(x, y, z)$ નું સમતલ $ax + by + cz + d = 0$ થી લંબ અંતર શોધવાનું સૂત્ર $d = \frac{|ax_0 + by_0 + cz_0 + d|}{\sqrt{a^2 + b^2 + c^2}}$ છે.
$yz$-સમતલ માટે,સમીકરણ $1x + 0y + 0z + 0 = 0$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ ના યામને અંતરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \frac{|1(x) + 0(y) + 0(z) + 0|}{\sqrt{1^2 + 0^2 + 0^2}}$
$d = \frac{|x|}{1} = |x|$.
આમ,$yz$-સમતલથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $|x|$ છે.
14
EasyMCQ
$x$-અક્ષથી બિંદુ $(1, 2, 3)$ નું અંતર.......
A
$\sqrt{13}$
B
$\sqrt{5}$
C
$\sqrt{10}$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ

Solution

(A) $x$-અક્ષથી બિંદુ $P(x_1, y_1, z_1)$ નું અંતર શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{y_1^2 + z_1^2}$ છે.
અહીં બિંદુ $P(1, 2, 3)$ આપેલ છે,તેથી $x_1 = 1$,$y_1 = 2$,અને $z_1 = 3$ થાય.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \sqrt{2^2 + 3^2}$
$d = \sqrt{4 + 9}$
$d = \sqrt{13}$ એકમ.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
15
MediumMCQ
$A\ (2, -5, 7)$ અને $B\ (1, 3, 6)$ થી સમાન અંતરે આવેલું $X$-અક્ષ પરનું બિંદુ . . . . . . છે.
A
$P(8, 0, 0)$
B
$P(-8, 0, 0)$
C
$P(16, 0, 0)$
D
$P(-16, 0, 0)$

Solution

(C) ધારો કે $X$-અક્ષ પરનું બિંદુ $P\ (x, 0, 0)$ છે.
$P$ એ $A\ (2, -5, 7)$ અને $B\ (1, 3, 6)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA = PB$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $PA^2 = PB^2$.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $(x - 2)^2 + (0 - (-5))^2 + (0 - 7)^2 = (x - 1)^2 + (0 - 3)^2 + (0 - 6)^2$.
$(x - 2)^2 + 25 + 49 = (x - 1)^2 + 9 + 36$.
$x^2 - 4x + 4 + 74 = x^2 - 2x + 1 + 45$.
$x^2 - 4x + 78 = x^2 - 2x + 46$.
$-4x + 2x = 46 - 78$.
$-2x = -32$.
$x = 16$.
આમ,બિંદુ $P\ (16, 0, 0)$ મળે છે.
16
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના યામ અનુક્રમે $(3, 4, 5)$ અને $(-1, 3, -7)$ હોય,તો બિંદુ $P(x, y, z)$ ના બિંદુપથનું સમીકરણ મેળવો કે જેથી $PA^2 - PB^2 + 2k^2 = 0$ થાય.
A
$8x + 2y + 24z = 2k^2 - 9$
B
$8x + 2y + 24z = 2k^2$
C
$8x + 2y - 24z = 2k^2$
D
$8x + 2y + 24z + 9 = 2k^2$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
આપેલ છે કે $A = (3, 4, 5)$ અને $B = (-1, 3, -7)$.
અંતર $PA$ નો વર્ગ $PA^2 = (x - 3)^2 + (y - 4)^2 + (z - 5)^2 = x^2 - 6x + 9 + y^2 - 8y + 16 + z^2 - 10z + 25 = x^2 + y^2 + z^2 - 6x - 8y - 10z + 50$.
અંતર $PB$ નો વર્ગ $PB^2 = (x + 1)^2 + (y - 3)^2 + (z + 7)^2 = x^2 + 2x + 1 + y^2 - 6y + 9 + z^2 + 14z + 49 = x^2 + y^2 + z^2 + 2x - 6y + 14z + 59$.
આ કિંમતોને સમીકરણ $PA^2 - PB^2 + 2k^2 = 0$ માં મૂકતા:
$(x^2 + y^2 + z^2 - 6x - 8y - 10z + 50) - (x^2 + y^2 + z^2 + 2x - 6y + 14z + 59) + 2k^2 = 0$.
પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા:
$(-6x - 2x) + (-8y + 6y) + (-10z - 14z) + (50 - 59) + 2k^2 = 0$.
$-8x - 2y - 24z - 9 + 2k^2 = 0$.
પદોને ગોઠવતા:
$8x + 2y + 24z = 2k^2 - 9$.
17
MediumMCQ
એક બિંદુ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી યામાક્ષોથી તેના અંતરના વર્ગોનો સરવાળો $36$ થાય. તો આ બિંદુનું ઉગમબિંદુથી અંતર શોધો.
A
$6$
B
$2\sqrt{3}$
C
$3\sqrt{2}$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહિ

Solution

(C) ધારો કે બિંદુના યામ $P(x, y, z)$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $x$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{y^2 + z^2}$ છે. આ અંતરનો વર્ગ $y^2 + z^2$ થાય.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + z^2}$ છે. આ અંતરનો વર્ગ $x^2 + z^2$ થાય.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $z$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2}$ છે. આ અંતરનો વર્ગ $x^2 + y^2$ થાય.
પ્રશ્ન મુજબ,આ અંતરોના વર્ગોનો સરવાળો $36$ છે:
$(y^2 + z^2) + (x^2 + z^2) + (x^2 + y^2) = 36$
સમીકરણનું સાદુંરૂપ આપતા:
$2x^2 + 2y^2 + 2z^2 = 36$
$x^2 + y^2 + z^2 = 18$
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી અંતર $d = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમત મૂકતા:
$d = \sqrt{18} = \sqrt{9 \times 2} = 3\sqrt{2}$.
18
EasyMCQ
$z$-અક્ષથી બિંદુ $(a, b, c)$ નું અંતર કેટલું છે?
A
$\sqrt{a^2 + b^2}$
B
$\sqrt{b^2 + c^2}$
C
$\sqrt{c^2 + a^2}$
D
$c$

Solution

(A) $z$-અક્ષથી બિંદુ $P(a, b, c)$ નું અંતર એ $P(a, b, c)$ અને $z$-અક્ષ પરના લંબપાદ વચ્ચેનું અંતર છે.
$P(a, b, c)$ માંથી $z$-અક્ષ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ $(0, 0, c)$ છે.
અંતરના સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$d = \sqrt{(a - 0)^2 + (b - 0)^2 + (c - c)^2}$
$d = \sqrt{a^2 + b^2 + 0^2}$
$d = \sqrt{a^2 + b^2}$
આમ,અંતર $\sqrt{a^2 + b^2}$ છે.
19
MediumMCQ
એક બિંદુ $yz$-સમતલમાં આવેલું છે અને તેના યામોનો સરવાળો $3$ છે. જો બિંદુનું $xz$-સમતલથી અંતર એ $xy$-સમતલથી બિંદુના અંતર કરતાં બમણું હોય,તો તેના યામ શોધો.
A
$(0, 1, 2)$
B
$(0, 2, 1)$
C
$(1, 2, 0)$
D
$(2, 0, 1)$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુના યામ $P(x, y, z)$ છે.
બિંદુ $yz$-સમતલમાં હોવાથી,તેનો $x$-યામ $0$ થશે. તેથી,$P = (0, y, z)$.
યામોનો સરવાળો $y + z = 3$ છે (સમીકરણ $1$).
બિંદુ $(0, y, z)$ નું $xz$-સમતલથી અંતર $|y|$ છે.
બિંદુ $(0, y, z)$ નું $xy$-સમતલથી અંતર $|z|$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$xz$-સમતલથી અંતર એ $xy$-સમતલથી અંતર કરતાં બમણું છે,તેથી $|y| = 2|z|$.
કિસ્સો $1$: $y = 2z$.
સમીકરણ $1$ માં કિંમત મૂકતા: $2z + z = 3 \implies 3z = 3 \implies z = 1$.
તેથી $y = 2(1) = 2$.
બિંદુ $(0, 2, 1)$ મળે છે.
કિસ્સો $2$: $y = -2z$.
સમીકરણ $1$ માં કિંમત મૂકતા: $-2z + z = 3 \implies -z = 3 \implies z = -3$.
તેથી $y = -2(-3) = 6$.
બિંદુ $(0, 6, -3)$ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,બિંદુ $(0, 2, 1)$ સાચો વિકલ્પ છે.
20
DifficultMCQ
$A(a, 0, 0)$,$B(0, b, 0)$,$C(0, 0, c)$ અને $O(0, 0, 0)$ થી સમાન અંતરે આવેલ બિંદુ $P$ ના યામ .......... છે,જ્યાં $a, b, c \neq 0$.
A
$\left( \frac{a}{2}, \frac{b}{2}, \frac{c}{2} \right)$
B
$(a, b, c)$
C
$(2a, 2b, 2c)$
D
$\left( \frac{2}{a}, \frac{2}{b}, \frac{2}{c} \right)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y, z)$ છે,જેથી $PA = PB = PC = PO$ થાય.
$PO^2 = PA^2$ પરથી,આપણને મળે:
$x^2 + y^2 + z^2 = (x - a)^2 + y^2 + z^2$
$x^2 = x^2 - 2ax + a^2$
$2ax = a^2 \implies x = \frac{a}{2}$ (કારણ કે $a \neq 0$).
તે જ રીતે,$PO^2 = PB^2$ પરથી:
$x^2 + y^2 + z^2 = x^2 + (y - b)^2 + z^2$
$y^2 = y^2 - 2by + b^2$
$2by = b^2 \implies y = \frac{b}{2}$ (કારણ કે $b \neq 0$).
તે જ રીતે,$PO^2 = PC^2$ પરથી:
$x^2 + y^2 + z^2 = x^2 + y^2 + (z - c)^2$
$z^2 = z^2 - 2cz + c^2$
$2cz = c^2 \implies z = \frac{c}{2}$ (કારણ કે $c \neq 0$).
તેથી,બિંદુ $P$ ના યામ $\left( \frac{a}{2}, \frac{b}{2}, \frac{c}{2} \right)$ છે.
21
EasyMCQ
જો $P(5, 4, a)$ અને $Q(-1, 2, -2)$ બે બિંદુઓ હોય અને $PQ = 7$ હોય,તો $a$ નાં મૂલ્યો .......... છે.
A
$-5, 1$
B
$5, 1$
C
$0, 5$
D
$1, 0$

Solution

(A) અહીં બિંદુઓ $P(5, 4, a)$ અને $Q(-1, 2, -2)$ આપેલ છે અને અંતર $PQ = 7$ છે.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $PQ^2 = (x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2$.
કિંમતો મૂકતા: $7^2 = (-1 - 5)^2 + (2 - 4)^2 + (-2 - a)^2$.
$49 = (-6)^2 + (-2)^2 + (-(2 + a))^2$.
$49 = 36 + 4 + (a + 2)^2$.
$49 = 40 + (a + 2)^2$.
$(a + 2)^2 = 49 - 40 = 9$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $a + 2 = \pm 3$.
કિસ્સો $1$: $a + 2 = 3 \implies a = 1$.
કિસ્સો $2$: $a + 2 = -3 \implies a = -5$.
આમ,$a$ નાં મૂલ્યો $-5$ અને $1$ છે.
22
MediumMCQ
$X-$અક્ષથી બિંદુ $(a, b, c)$ નું લઘુત્તમ અંતર કેટલું છે?
A
$\sqrt{a^2 + b^2}$
B
$\sqrt{b^2 + c^2}$
C
$\sqrt{c^2 + a^2}$
D
$\sqrt{a^2 + b^2 + c^2}$

Solution

(B) બિંદુના યામ $P(a, b, c)$ છે.
બિંદુ $P(a, b, c)$ થી $X-$અક્ષનું લઘુત્તમ અંતર શોધવા માટે,આપણે બિંદુનો $X-$અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
બિંદુ $P(a, b, c)$ નો $X-$અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ $P'(a, 0, 0)$ છે.
$P(a, b, c)$ અને $P'(a, 0, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ અંતરના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$d = \sqrt{(a - a)^2 + (b - 0)^2 + (c - 0)^2}$
$d = \sqrt{0^2 + b^2 + c^2}$
$d = \sqrt{b^2 + c^2}$
તેથી,લઘુત્તમ અંતર $\sqrt{b^2 + c^2}$ છે.
23
EasyMCQ
આકૃતિમાં,જો $P$ એ $(2, 4, 5)$ હોય,તો $F$ ના યામ શોધો.
Question diagram
A
$(2, 0, 5)$
B
$(0, 4, 5)$
C
$(2, 4, 0)$
D
$(0, 0, 5)$

Solution

(A) બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y, z) = (2, 4, 5)$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે $X$-અક્ષ પરનું અંતર $2$,$Y$-અક્ષ પરનું અંતર $4$ અને $Z$-અક્ષ પરનું અંતર $5$ છે.
બિંદુ $F$ એ $XZ$-સમતલ પર આવેલું છે,જેનો અર્થ છે કે તેનો $Y$-યામ $0$ છે.
$F$ એ $X$-અક્ષની ઉપર $P$ જેટલી જ ઊંચાઈએ અને $P$ જેટલા જ $X$-અક્ષ પરના અંતરે હોવાથી,તેના યામ $(2, 0, 5)$ થાય છે.
Solution diagram
24
EasyMCQ
એક બિંદુ $x$-અક્ષ પર છે. તેના $y$-યામ અને $z$-યામ શું છે?
A
$y = 0, z = 0$
B
$y = 1, z = 0$
C
$y = 0, z = 1$
D
$y = 1, z = 1$

Solution

(A) ત્રિ-પરિમાણીય કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં,$x$-અક્ષ પર આવેલા કોઈપણ બિંદુનું $y$-અક્ષ અને $z$-અક્ષ બંનેથી અંતર $0$ હોય છે.
તેથી,$x$-અક્ષ પરના કોઈપણ બિંદુ માટે,યામ $(x, 0, 0)$ સ્વરૂપના હોય છે.
આમ,$y$-યામ $0$ છે અને $z$-યામ $0$ છે.
25
EasyMCQ
ખાલી જગ્યા પૂરો:
$x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ સાથે મળીને જે સમતલ નક્કી કરે છે તેને ........ કહેવાય છે.
A
$XY$-સમતલ
B
$YZ$-સમતલ
C
$XZ$-સમતલ
D
કાર્તેઝિયન સમતલ

Solution

(A) $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ સાથે મળીને જે સમતલ નક્કી કરે છે તેને $XY$-સમતલ કહેવાય છે.
26
EasyMCQ
બિંદુઓ $P(1, -3, 4)$ અને $Q(-4, 1, 2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$3\sqrt{5}$
B
$5\sqrt{3}$
C
$4\sqrt{5}$
D
$2\sqrt{5}$

Solution

(A) બિંદુઓ $P(1, -3, 4)$ અને $Q(-4, 1, 2)$ વચ્ચેનું અંતર $PQ$ અંતર સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$PQ = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2}$
$PQ = \sqrt{(-4 - 1)^2 + (1 - (-3))^2 + (2 - 4)^2}$
$PQ = \sqrt{(-5)^2 + (4)^2 + (-2)^2}$
$PQ = \sqrt{25 + 16 + 4}$
$PQ = \sqrt{45}$
$PQ = 3\sqrt{5} \text{ એકમ}$
27
Easy
બતાવો કે બિંદુઓ $P(-2, 3, 5)$,$Q(1, 2, 3)$ અને $R(7, 0, -1)$ સમરેખ છે.

Solution

બિંદુઓ સમરેખ છે જો તેઓ એક જ સીધી રેખા પર આવેલા હોય.
પ્રથમ,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર શોધીએ.
$PQ = \sqrt{(1 - (-2))^2 + (2 - 3)^2 + (3 - 5)^2} = \sqrt{3^2 + (-1)^2 + (-2)^2} = \sqrt{9 + 1 + 4} = \sqrt{14}$.
$QR = \sqrt{(7 - 1)^2 + (0 - 2)^2 + (-1 - 3)^2} = \sqrt{6^2 + (-2)^2 + (-4)^2} = \sqrt{36 + 4 + 16} = \sqrt{56} = 2\sqrt{14}$.
$PR = \sqrt{(7 - (-2))^2 + (0 - 3)^2 + (-1 - 5)^2} = \sqrt{9^2 + (-3)^2 + (-6)^2} = \sqrt{81 + 9 + 36} = \sqrt{126} = 3\sqrt{14}$.
અહીં $PQ + QR = \sqrt{14} + 2\sqrt{14} = 3\sqrt{14} = PR$ હોવાથી,બે રેખાખંડોની લંબાઈનો સરવાળો ત્રીજા રેખાખંડની લંબાઈ જેટલો થાય છે.
તેથી,બિંદુઓ $P$,$Q$ અને $R$ સમરેખ છે.
28
MediumMCQ
બિંદુઓ $P$ ના સમૂહનું સમીકરણ શોધો કે જેથી $PA^{2} + PB^{2} = 2k^{2}$ થાય,જ્યાં $A$ અને $B$ અનુક્રમે $(3, 4, 5)$ અને $(-1, 3, -7)$ બિંદુઓ છે.
A
$2x^{2} + 2y^{2} + 2z^{2} - 4x - 14y + 4z = 2k^{2} - 109$
B
$2x^{2} + 2y^{2} + 2z^{2} - 4x - 14y + 4z = 2k^{2} - 100$
C
$2x^{2} + 2y^{2} + 2z^{2} - 4x - 14y + 4z = 2k^{2} - 115$
D
$2x^{2} + 2y^{2} + 2z^{2} - 4x - 14y + 4z = 2k^{2} - 95$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y, z)$ છે.
$PA^{2} = (x-3)^{2} + (y-4)^{2} + (z-5)^{2} = x^{2} - 6x + 9 + y^{2} - 8y + 16 + z^{2} - 10z + 25 = x^{2} + y^{2} + z^{2} - 6x - 8y - 10z + 50$.
$PB^{2} = (x+1)^{2} + (y-3)^{2} + (z+7)^{2} = x^{2} + 2x + 1 + y^{2} - 6y + 9 + z^{2} + 14z + 49 = x^{2} + y^{2} + z^{2} + 2x - 6y + 14z + 59$.
આપેલ શરત $PA^{2} + PB^{2} = 2k^{2}$ મુજબ:
$(x^{2} + y^{2} + z^{2} - 6x - 8y - 10z + 50) + (x^{2} + y^{2} + z^{2} + 2x - 6y + 14z + 59) = 2k^{2}$.
સમાન પદોને ભેગા કરતા:
$2x^{2} + 2y^{2} + 2z^{2} - 4x - 14y + 4z + 109 = 2k^{2}$.
આમ,$2x^{2} + 2y^{2} + 2z^{2} - 4x - 14y + 4z = 2k^{2} - 109$.
29
EasyMCQ
નીચે આપેલા બિંદુઓની જોડી વચ્ચેનું અંતર શોધો: $(2, 3, 5)$ અને $(4, 3, 1)$. ($\sqrt{5}$ માં)
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(A) બિંદુઓ $P(x_{1}, y_{1}, z_{1})$ અને $Q(x_{2}, y_{2}, z_{2})$ વચ્ચેનું અંતર નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$PQ = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^{2} + (y_{2}-y_{1})^{2} + (z_{2}-z_{1})^{2}}$
આપેલા બિંદુઓ $(2, 3, 5)$ અને $(4, 3, 1)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$PQ = \sqrt{(4-2)^{2} + (3-3)^{2} + (1-5)^{2}}$
$PQ = \sqrt{(2)^{2} + (0)^{2} + (-4)^{2}}$
$PQ = \sqrt{4 + 0 + 16}$
$PQ = \sqrt{20}$
$PQ = 2 \sqrt{5}$
30
EasyMCQ
નીચે આપેલા બિંદુઓની જોડી વચ્ચેનું અંતર શોધો: $(-3, 7, 2)$ અને $(2, 4, -1)$.
A
$\sqrt{43}$
B
$\sqrt{45}$
C
$\sqrt{47}$
D
$\sqrt{49}$

Solution

(A) બિંદુઓ $P(x_{1}, y_{1}, z_{1})$ અને $Q(x_{2}, y_{2}, z_{2})$ વચ્ચેનું અંતર નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$PQ = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^{2} + (y_{2}-y_{1})^{2} + (z_{2}-z_{1})^{2}}$
આપેલા બિંદુઓ $(-3, 7, 2)$ અને $(2, 4, -1)$ છે.
અહીં,$x_{1} = -3, y_{1} = 7, z_{1} = 2$ અને $x_{2} = 2, y_{2} = 4, z_{2} = -1$.
આ કિંમતોને અંતરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$PQ = \sqrt{(2 - (-3))^{2} + (4 - 7)^{2} + (-1 - 2)^{2}}$
$PQ = \sqrt{(2 + 3)^{2} + (-3)^{2} + (-3)^{2}}$
$PQ = \sqrt{(5)^{2} + 9 + 9}$
$PQ = \sqrt{25 + 9 + 9}$
$PQ = \sqrt{43}$
31
EasyMCQ
નીચે આપેલા બિંદુઓની જોડી વચ્ચેનું અંતર શોધો: $(-1, 3, -4)$ અને $(1, -3, 4)$
A
$2 \sqrt{26}$
B
$4 \sqrt{26}$
C
$6 \sqrt{26}$
D
$8 \sqrt{26}$

Solution

(A) બિંદુઓ $P(x_{1}, y_{1}, z_{1})$ અને $Q(x_{2}, y_{2}, z_{2})$ વચ્ચેનું અંતર નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$d = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^{2} + (y_{2}-y_{1})^{2} + (z_{2}-z_{1})^{2}}$
આપેલા બિંદુઓ $P(-1, 3, -4)$ અને $Q(1, -3, 4)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{(1 - (-1))^{2} + (-3 - 3)^{2} + (4 - (-4))^{2}}$
$d = \sqrt{(1 + 1)^{2} + (-6)^{2} + (4 + 4)^{2}}$
$d = \sqrt{(2)^{2} + (-6)^{2} + (8)^{2}}$
$d = \sqrt{4 + 36 + 64}$
$d = \sqrt{104}$
$d = \sqrt{4 \times 26} = 2 \sqrt{26}$
32
EasyMCQ
નીચે આપેલા બિંદુઓની જોડી વચ્ચેનું અંતર શોધો: $(2, -1, 3)$ અને $(-2, 1, 3)$.
A
$2 \sqrt{5}$
B
$4 \sqrt{5}$
C
$2 \sqrt{6}$
D
$3 \sqrt{5}$

Solution

(A) બિંદુઓ $P(x_{1}, y_{1}, z_{1})$ અને $Q(x_{2}, y_{2}, z_{2})$ વચ્ચેનું અંતર નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$PQ = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^{2} + (y_{2}-y_{1})^{2} + (z_{2}-z_{1})^{2}}$
આપેલા બિંદુઓ $(2, -1, 3)$ અને $(-2, 1, 3)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$Distance = \sqrt{(-2 - 2)^{2} + (1 - (-1))^{2} + (3 - 3)^{2}}$
$= \sqrt{(-4)^{2} + (2)^{2} + (0)^{2}}$
$= \sqrt{16 + 4 + 0}$
$= \sqrt{20}$
$= \sqrt{4 \times 5} = 2 \sqrt{5}$
33
Medium
સાબિત કરો કે બિંદુઓ $(-2, 3, 5), (1, 2, 3)$ અને $(7, 0, -1)$ સમરેખ છે.

Solution

ધારો કે બિંદુઓ $(-2, 3, 5), (1, 2, 3)$ અને $(7, 0, -1)$ ને અનુક્રમે $P, Q$ અને $R$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
જો બિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ એક જ રેખા પર આવેલા હોય,તો તે સમરેખ છે.
$PQ = \sqrt{(1 - (-2))^2 + (2 - 3)^2 + (3 - 5)^2} = \sqrt{3^2 + (-1)^2 + (-2)^2} = \sqrt{9 + 1 + 4} = \sqrt{14}$
$QR = \sqrt{(7 - 1)^2 + (0 - 2)^2 + (-1 - 3)^2} = \sqrt{6^2 + (-2)^2 + (-4)^2} = \sqrt{36 + 4 + 16} = \sqrt{56} = 2\sqrt{14}$
$PR = \sqrt{(7 - (-2))^2 + (0 - 3)^2 + (-1 - 5)^2} = \sqrt{9^2 + (-3)^2 + (-6)^2} = \sqrt{81 + 9 + 36} = \sqrt{126} = 3\sqrt{14}$
અહીં,$PQ + QR = \sqrt{14} + 2\sqrt{14} = 3\sqrt{14} = PR$ હોવાથી,બિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ સમરેખ છે.
34
MediumMCQ
$y$-અક્ષ પરના તે બિંદુના યામ શોધો જે બિંદુ $P(3, -2, 5)$ થી $5\sqrt{2}$ જેટલા અંતરે હોય.
A
$(0, 2, 0)$ અને $(0, -6, 0)$
B
$(0, 2, 0)$ અને $(0, -6, 0)$
C
$(0, 2, 0)$ અને $(0, -6, 0)$
D
$(0, 2, 0)$ અને $(0, -6, 0)$

Solution

(A) જો કોઈ બિંદુ $y$-અક્ષ પર હોય,તો તેનો $x$-યામ અને $z$-યામ $0$ હોય છે.
ધારો કે બિંદુ $A(0, b, 0)$ છે.
બિંદુ $A(0, b, 0)$ અને $P(3, -2, 5)$ વચ્ચેનું અંતર $5\sqrt{2}$ આપેલ છે.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$AP = \sqrt{(3-0)^2 + (-2-b)^2 + (5-0)^2} = 5\sqrt{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(3)^2 + (-2-b)^2 + (5)^2 = (5\sqrt{2})^2$.
$9 + (4 + 4b + b^2) + 25 = 50$.
$b^2 + 4b - 12 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(b + 6)(b - 2) = 0$.
આમ,$b = 2$ અથવા $b = -6$.
તેથી,માંગેલ બિંદુઓના યામ $(0, 2, 0)$ અને $(0, -6, 0)$ છે.
35
Easy
ત્રિ-પરિમાણીય કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં નીચેના બિંદુઓનું સ્થાન દર્શાવો:
$(i)$ $(1, -1, 3)$
$(ii)$ $(-1, 2, 4)$
$(iii)$ $(-2, -4, -7)$
$(iv)$ $(-4, 2, -5)$

Solution

(N/A) ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશમાં બિંદુ $(x, y, z)$ નું સ્થાન નક્કી કરવા માટે:
$1.$ ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી શરૂઆત કરો.
$2.$ $x$-અક્ષ પર $x$ એકમ અંતર કાપો (ધન કે ઋણ).
$3.$ તે સ્થાનથી,$y$-અક્ષને સમાંતર $y$ એકમ અંતર કાપો.
$4.$ અંતે,$z$-અક્ષને સમાંતર $z$ એકમ અંતર કાપો.
બિંદુઓ નીચે મુજબ દર્શાવેલ છે:
- બિંદુ $A(1, -1, 3)$ એ અષ્ટમાંશમાં છે જ્યાં $x > 0, y < 0, z > 0$ છે.
- બિંદુ $B(-1, 2, 4)$ એ અષ્ટમાંશમાં છે જ્યાં $x < 0, y > 0, z > 0$ છે.
- બિંદુ $C(-2, -4, -7)$ એ અષ્ટમાંશમાં છે જ્યાં $x < 0, y < 0, z < 0$ છે.
- બિંદુ $D(-4, 2, -5)$ એ અષ્ટમાંશમાં છે જ્યાં $x < 0, y > 0, z < 0$ છે.
Solution diagram
36
Easy
નીચેના દરેક બિંદુઓ કયા અષ્ટકમાં (octant) આવેલા છે તે જણાવો:
$(i) (1, 2, 3)$
$(ii) (4, -2, 3)$
$(iii) (4, -2, -5)$
$(iv) (4, 2, -5)$
$(v) (-4, 2, 5)$
$(vi) (-3, -1, 6)$
$(vii) (2, -4, -7)$
$(viii) (-4, 2, -5)$

Solution

(N/A) અષ્ટક (octant) નક્કી કરવા માટે યામ $(x, y, z)$ ના ચિહ્નો નીચે મુજબ છે:
અષ્ટકચિહ્નો $(x, y, z)$
$I$$(+, +, +)$
$II$$(-, +, +)$
$III$$(-, -, +)$
$IV$$(+, -, +)$
$V$$(+, +, -)$
$VI$$(-, +, -)$
$VII$$(-, -, -)$
$VIII$$(+, -, -)$

યામના ચિહ્નોના આધારે:
$(i) (1, 2, 3)$ એ $I$ અષ્ટકમાં છે.
$(ii) (4, -2, 3)$ એ $IV$ અષ્ટકમાં છે.
$(iii) (4, -2, -5)$ એ $VIII$ અષ્ટકમાં છે.
$(iv) (4, 2, -5)$ એ $V$ અષ્ટકમાં છે.
$(v) (-4, 2, 5)$ એ $II$ અષ્ટકમાં છે.
$(vi) (-3, -1, 6)$ એ $III$ અષ્ટકમાં છે.
$(vii) (2, -4, -7)$ એ $VIII$ અષ્ટકમાં છે.
$(viii) (-4, 2, -5)$ એ $VI$ અષ્ટકમાં છે.
37
Easy
ધારો કે $A, B, C$ એ બિંદુ $P$ માંથી $x, y, z$-અક્ષો પર દોરેલા લંબપાદ છે. નીચે આપેલા બિંદુઓ $P$ માટે $A, B$ અને $C$ ના યામ શોધો:
$(i)$ $(3, 4, 2)$
$(ii)$ $(-5, 3, 7)$
$(iii)$ $(4, -3, -5)$

Solution

(N/A) બિંદુ $P(x, y, z)$ માંથી અક્ષો પરના લંબપાદના યામ નીચે મુજબ છે:
- $x$-અક્ષ પર,લંબપાદ $A(x, 0, 0)$ છે.
- $y$-અક્ષ પર,લંબપાદ $B(0, y, 0)$ છે.
- $z$-અક્ષ પર,લંબપાદ $C(0, 0, z)$ છે.
આ નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$(i)$ $P(3, 4, 2)$ માટે: $A(3, 0, 0), B(0, 4, 0), C(0, 0, 2)$.
$(ii)$ $P(-5, 3, 7)$ માટે: $A(-5, 0, 0), B(0, 3, 0), C(0, 0, 7)$.
$(iii)$ $P(4, -3, -5)$ માટે: $A(4, 0, 0), B(0, -3, 0), C(0, 0, -5)$.
38
Easy
ધારો કે $A, B, C$ એ બિંદુ $P$ માંથી અનુક્રમે $xy, yz$ અને $zx$-સમતલો પર દોરેલા લંબના લંબપાદ છે. નીચે આપેલા બિંદુ $P$ માટે $A, B, C$ ના યામ શોધો:
$(3, 4, 5), (-5, 3, 7), (4, -3, -5)$

Solution

(N/A) આપણે જાણીએ છીએ કે $xy$-સમતલ પર $z=0$,$yz$-સમતલ પર $x=0$ અને $zx$-સમતલ પર $y=0$ હોય છે.
તેથી,બિંદુ $P(x, y, z)$ માંથી દોરેલા લંબના લંબપાદના યામ $xy$-સમતલ પર $A(x, y, 0)$,$yz$-સમતલ પર $B(0, y, z)$ અને $zx$-સમતલ પર $C(x, 0, z)$ થાય.
$(i)$ $P(3, 4, 5)$ માટે:
$A(3, 4, 0), B(0, 4, 5), C(3, 0, 5)$
(ii) $P(-5, 3, 7)$ માટે:
$A(-5, 3, 0), B(0, 3, 7), C(-5, 0, 7)$
(iii) $P(4, -3, -5)$ માટે:
$A(4, -3, 0), B(0, -3, -5), C(4, 0, -5)$
39
EasyMCQ
બિંદુઓ $(2,0,0)$ અને $(-3,0,0)$ એકબીજાથી કેટલા દૂર છે?
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુઓ $A = (2, 0, 0)$ અને $B = (-3, 0, 0)$ છે.
$3D$ અવકાશમાં બે બિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$ અને $(x_2, y_2, z_2)$ વચ્ચેના અંતરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2 + (z_2 - z_1)^2}$
કિંમતો મૂકતા:
$d = \sqrt{(-3 - 2)^2 + (0 - 0)^2 + (0 - 0)^2}$
$d = \sqrt{(-5)^2 + 0 + 0}$
$d = \sqrt{25} = 5$
આમ,બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર $5$ એકમ છે.
40
EasyMCQ
ઉગમબિંદુથી બિંદુ $(6, 6, 7)$ સુધીનું અંતર શોધો.
A
$10$
B
$11$
C
$12$
D
$13$

Solution

(B) ઉગમબિંદુ $O(0, 0, 0)$ થી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર:
$d = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$
આપેલ બિંદુ $(6, 6, 7)$ માટે કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \sqrt{6^2 + 6^2 + 7^2}$
$d = \sqrt{36 + 36 + 49}$
$d = \sqrt{121}$
$d = 11$
આમ,ઉગમબિંદુથી બિંદુ $(6, 6, 7)$ નું અંતર $11$ એકમ છે.
41
EasyMCQ
જો બિંદુ $P(x, y, z)$ નું યામ અક્ષોથી અંતરના વર્ગોનો સરવાળો $242$ હોય,તો ઉગમબિંદુથી બિંદુ $P$ નું અંતર . . . . . . એકમ છે.
A
$121$
B
$11$
C
$22$
D
$\frac{121}{2}$

Solution

(B) બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $x$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{y^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $y$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $z$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આ અંતરોના વર્ગોનો સરવાળો $242$ છે:
$(y^2 + z^2) + (x^2 + z^2) + (x^2 + y^2) = 242$
$2(x^2 + y^2 + z^2) = 242$
$x^2 + y^2 + z^2 = 121$
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $d = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમત મૂકતા,$d = \sqrt{121} = 11$.
આમ,અંતર $11$ એકમ છે.
42
EasyMCQ
જો બિંદુ $P(x, y, z)$ નું ત્રણ યામ અક્ષોથી અંતરના વર્ગોનો સરવાળો $324$ હોય,તો ઉગમબિંદુથી બિંદુ $P$ નું અંતર .... છે.
A
$18$
B
$162$
C
$9 \sqrt{2}$
D
$324$

Solution

(C) બિંદુ $P(x, y, z)$ નું $x$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{y^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $P$ નું $y$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + z^2}$ છે.
બિંદુ $P$ નું $z$-અક્ષથી અંતર $\sqrt{x^2 + y^2}$ છે.
આપેલ છે કે આ અંતરોના વર્ગોનો સરવાળો $324$ છે:
$(y^2 + z^2) + (x^2 + z^2) + (x^2 + y^2) = 324$
$2(x^2 + y^2 + z^2) = 324$
$x^2 + y^2 + z^2 = 162$
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર $d = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમત મૂકતા,આપણને $d = \sqrt{162} = \sqrt{81 \times 2} = 9 \sqrt{2}$ મળે છે.
43
EasyMCQ
$x$-અક્ષથી બિંદુ $P(a, b, c)$ નું અંતર કેટલું છે?
A
$\sqrt{b^{2}+c^{2}}$
B
$\sqrt{a^{2}+c^{2}}$
C
$\sqrt{a^{2}+b^{2}}$
D
$a$

Solution

(A) બિંદુ $P$ ના યામ $(a, b, c)$ છે.
બિંદુ $P$ નું $x$-અક્ષથી અંતર શોધવા માટે,આપણે બિંદુનો $x$-અક્ષ પર પ્રક્ષેપ લઈએ છીએ.
બિંદુ $P(a, b, c)$ નો $x$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ બિંદુ $A(a, 0, 0)$ છે.
બે બિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$ અને $(x_2, y_2, z_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2 + (z_2-z_1)^2}$ છે.
$P(a, b, c)$ અને $A(a, 0, 0)$ ના યામો મૂકતા:
$d = \sqrt{(a-a)^2 + (0-b)^2 + (0-c)^2}$
$d = \sqrt{0^2 + (-b)^2 + (-c)^2}$
$d = \sqrt{b^2 + c^2}$.
44
EasyMCQ
$yz$-સમતલથી બિંદુ $P(-3, 4, 5)$ નું અંતર કેટલું છે ($\text{ એકમ}$ માં)?
A
$4$
B
$5$
C
$-3$
D
$3$

Solution

(D) $yz$-સમતલથી બિંદુ $P(x, y, z)$ નું અંતર તેના $x$-યામના નિરપેક્ષ મૂલ્ય $|x|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ બિંદુ $P(-3, 4, 5)$ માટે,$x$-યામ $-3$ છે.
તેથી,$yz$-સમતલથી અંતર $|-3| = 3 \text{ એકમ}$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
45
MediumMCQ
બિંદુ $(1, -3, 4)$ કયા અષ્ટકમાં આવેલું છે?
A
બીજા
B
ત્રીજા
C
ચોથા
D
આઠમા

Solution

(C) ત્રિ-પરિમાણીય કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં,અષ્ટક બિંદુના યામ $(x, y, z)$ ની નિશાનીઓ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
બિંદુ $(1, -3, 4)$ માટે,આપણી પાસે $x > 0$,$y < 0$,અને $z > 0$ છે.
અષ્ટકો નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે:
$I: (+, +, +)$
$II: (-, +, +)$
$III: (-, -, +)$
$IV: (+, -, +)$
$V: (+, +, -)$
$VI: (-, +, -)$
$VII: (-, -, -)$
$VIII: (+, -, -)$
અહીં નિશાનીઓ $(+, -, +)$ હોવાથી,બિંદુ $(1, -3, 4)$ એ $IV$ અષ્ટકમાં આવેલું છે.
46
EasyMCQ
જો $d_1, d_2, d_3$ એ બિંદુ $(1, 2, 3)$ ના અનુક્રમે $X, Y, Z$-અક્ષોથી અંતર હોય,તો $2 d_2^2 + d_3^2 + 1 =$
A
$d_1^2$
B
$2 d_1^2$
C
$3 d_1^2$
D
$4 d_1^2$

Solution

(B) બિંદુ $(x, y, z)$ નું $X, Y, Z$-અક્ષોથી અંતર $d_1 = \sqrt{y^2 + z^2}$,$d_2 = \sqrt{x^2 + z^2}$,અને $d_3 = \sqrt{x^2 + y^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બિંદુ $(1, 2, 3)$ માટે:
$d_1 = \sqrt{2^2 + 3^2} = \sqrt{13} \implies d_1^2 = 13$.
$d_2 = \sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{10} \implies d_2^2 = 10$.
$d_3 = \sqrt{1^2 + 2^2} = \sqrt{5} \implies d_3^2 = 5$.
હવે,$2 d_2^2 + d_3^2 + 1$ ની ગણતરી કરતા:
$2(10) + 5 + 1 = 26$.
$d_1^2 = 13$ હોવાથી,$26 = 2 \times 13 = 2 d_1^2$.
47
DifficultMCQ
જો એક ચોરસના વિકર્ણના અંત્યબિંદુઓ $(1, -2, 3)$ અને $(2, -3, 5)$ હોય,તો તેની બાજુની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$\sqrt{6}$
B
$\sqrt{3}$
C
$\sqrt{5}$
D
$\sqrt{7}$

Solution

(B) ધારો કે ચોરસની બાજુની લંબાઈ $a$ છે.
બાજુ $a$ વાળા ચોરસના વિકર્ણની લંબાઈ $d = a\sqrt{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલા બે બિંદુઓ $(1, -2, 3)$ અને $(2, -3, 5)$ વચ્ચેનું અંતર એ વિકર્ણની લંબાઈ $d$ છે.
$d = \sqrt{(2-1)^2 + (-3 - (-2))^2 + (5-3)^2}$
$d = \sqrt{(1)^2 + (-1)^2 + (2)^2}$
$d = \sqrt{1 + 1 + 4} = \sqrt{6}$
કારણ કે $d = a\sqrt{2}$,તેથી $a\sqrt{2} = \sqrt{6}$.
બંને બાજુ $\sqrt{2}$ વડે ભાગતા,આપણને $a = \frac{\sqrt{6}}{\sqrt{2}} = \sqrt{3}$ મળે છે.
Solution diagram
48
EasyMCQ
બિંદુ $(x, y, z)$ ના યામ અક્ષોથી લંબ અંતરોના વર્ગોનો સરવાળો એ ઉગમબિંદુથી તે બિંદુના અંતરના વર્ગના $k$ ગણો છે. તો $k=$
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P(x, y, z)$ છે.
$(a)$ બિંદુ $P$ નું $x$-અક્ષથી લંબ અંતર $d_1 = \sqrt{y^2 + z^2}$ છે. તેથી,$d_1^2 = y^2 + z^2$.
$(b)$ બિંદુ $P$ નું $y$-અક્ષથી લંબ અંતર $d_2 = \sqrt{x^2 + z^2}$ છે. તેથી,$d_2^2 = x^2 + z^2$.
$(c)$ બિંદુ $P$ નું $z$-અક્ષથી લંબ અંતર $d_3 = \sqrt{x^2 + y^2}$ છે. તેથી,$d_3^2 = x^2 + y^2$.
ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી બિંદુ $P$ નું અંતર $d = \sqrt{x^2 + y^2 + z^2}$ છે. તેથી,$d^2 = x^2 + y^2 + z^2$.
લંબ અંતરોના વર્ગોનો સરવાળો $d_1^2 + d_2^2 + d_3^2 = (y^2 + z^2) + (x^2 + z^2) + (x^2 + y^2) = 2(x^2 + y^2 + z^2)$ થાય છે.
આ સરવાળો ઉગમબિંદુથી અંતરના વર્ગના $k$ ગણો આપેલ છે,તેથી $2(x^2 + y^2 + z^2) = k(x^2 + y^2 + z^2)$.
આમ,$k = 2$ મળે છે.

Introduction to Three Dimensional Geometry — Point and Distance formula · Frequently Asked Questions

1Are these Introduction to Three Dimensional Geometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Introduction to Three Dimensional Geometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.