Gujarati

Exponential series Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Exponential and Logarithmic Series · Exponential series

119+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 42 of 119 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
$\frac{2}{1!}(\log_e 2) + \frac{2^2}{2!}(\log_e 2)^2 + \frac{2^3}{3!}(\log_e 2)^3 + \dots \infty = $
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ શ્રેણી $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n!}$ સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $x = 2 \log_e 2$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x$ નું વિસ્તરણ $1 + \frac{x}{1!} + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \dots \infty$ છે.
તેથી,$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = e^x - 1$.
$x = 2 \log_e 2 = \log_e(2^2) = \log_e 4$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
સરવાળો $= e^{\log_e 4} - 1$.
કારણ કે $e^{\log_e a} = a$,તેથી સરવાળો $4 - 1 = 3$ થાય છે.
52
MediumMCQ
$1 + \frac{{\log_e x}}{{1!}} + \frac{{(\log_e x)^2}}{{2!}} + \frac{{(\log_e x)^3}}{{3!}} + \dots \infty = $
A
$\log_e x$
B
$x$
C
$x^{-1}$
D
$-\log_e(1 + x)$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણી $1 + \frac{y}{1!} + \frac{y^2}{2!} + \frac{y^3}{3!} + \dots = e^y$ સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $y = \log_e x$ છે.
$e^y$ ના વિસ્તરણમાં $y = \log_e x$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$e^{\log_e x} = x$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
53
MediumMCQ
$(1 + 3)\log_e 3 + \frac{1 + 3^2}{2!} (\log_e 3)^2 + \frac{1 + 3^3}{3!} (\log_e 3)^3 + \dots \infty = $
A
$28$
B
$30$
C
$25$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી $S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1 + 3^n}{n!} (\log_e 3)^n$ છે.
આપણે તેને બે અલગ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરી શકીએ છીએ:
$S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{(\log_e 3)^n}{n!} + \sum_{n=1}^{\infty} \frac{(3 \log_e 3)^n}{n!}$.
ઘાતાંકીય શ્રેણીના વિસ્તરણ $e^x = 1 + \frac{x}{1!} + \frac{x^2}{2!} + \dots$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = e^x - 1$.
પ્રથમ ભાગ માટે,$x = \log_e 3$,તેથી $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{(\log_e 3)^n}{n!} = e^{\log_e 3} - 1 = 3 - 1 = 2$.
બીજા ભાગ માટે,$x = 3 \log_e 3 = \log_e 3^3 = \log_e 27$,તેથી $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{(\log_e 27)^n}{n!} = e^{\log_e 27} - 1 = 27 - 1 = 26$.
તેથી,$S = 2 + 26 = 28$.
54
MediumMCQ
$3^x$ ના વિસ્તરણમાં $x^3$ નો સહગુણક શું છે?
A
$\frac{3^3}{6}$
B
$\frac{(\log 3)^3}{3}$
C
$\frac{\log(3^3)}{6}$
D
$\frac{(\log 3)^3}{6}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $3^x = e^{\log(3^x)} = e^{x \log 3}$.
$e^u = 1 + u + \frac{u^2}{2!} + \frac{u^3}{3!} + \dots$ શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $u = x \log 3$:
$3^x = 1 + \frac{x \log 3}{1!} + \frac{(x \log 3)^2}{2!} + \frac{(x \log 3)^3}{3!} + \dots$
$3^x = 1 + x \log 3 + \frac{x^2 (\log 3)^2}{2} + \frac{x^3 (\log 3)^3}{6} + \dots$
તેથી $x^3$ નો સહગુણક $\frac{(\log 3)^3}{6}$ છે.
55
MediumMCQ
$\frac{\frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \infty}{1 + \frac{1}{3!} + \frac{1}{5!} + \frac{1}{7!} + \dots \infty} = $
A
$\frac{e + 1}{e - 1}$
B
$\frac{e - 1}{e + 1}$
C
$\frac{e^2 + 1}{e^2 - 1}$
D
$\frac{e^2 - 1}{e^2 + 1}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ઘાતાંકીય શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$e = 1 + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} + \dots \infty$
$e^{-1} = 1 - \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots \infty$
આ બંનેનો સરવાળો કરતા,$e + e^{-1} = 2(1 + \frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \dots \infty)$,તેથી $\frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \dots \infty = \frac{e + e^{-1} - 2}{2}$.
આ બંનેની બાદબાકી કરતા,$e - e^{-1} = 2(\frac{1}{1!} + \frac{1}{3!} + \frac{1}{5!} + \dots \infty)$,તેથી $1 + \frac{1}{3!} + \frac{1}{5!} + \dots \infty = \frac{e - e^{-1}}{2}$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\frac{e + e^{-1} - 2}{2}}{\frac{e - e^{-1}}{2}} = \frac{e + \frac{1}{e} - 2}{e - \frac{1}{e}} = \frac{\frac{e^2 + 1 - 2e}{e}}{\frac{e^2 - 1}{e}} = \frac{(e - 1)^2}{(e - 1)(e + 1)} = \frac{e - 1}{e + 1}$.
56
MediumMCQ
$\frac{1}{1!} + \frac{4}{2!} + \frac{7}{3!} + \frac{10}{4!} + \dots \infty = $
A
$e + 4$
B
$2 + e$
C
$3 + e$
D
$e$

Solution

(B) શ્રેણીનું સામાન્ય પદ $T_n = \frac{3n - 2}{n!}$ છે.
આપણે સામાન્ય પદને $T_n = \frac{3n}{n!} - \frac{2}{n!} = \frac{3}{(n - 1)!} - \frac{2}{n!}$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
શ્રેણીનો સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = \sum_{n=1}^{\infty} \left( \frac{3}{(n - 1)!} - \frac{2}{n!} \right)$ છે.
$S = 3 \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n - 1)!} - 2 \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n!}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $e = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{n!} = 1 + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \dots$ અને $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n - 1)!} = e$.
વળી,$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n!} = e - 1$.
આ કિંમતો મૂકતા,$S = 3(e) - 2(e - 1) = 3e - 2e + 2 = e + 2$.
57
MediumMCQ
$\frac{1 + x}{1!} + \frac{(1 + x)^2}{2!} + \frac{(1 + x)^3}{3!} + \dots$ ના વિસ્તરણમાં $x^n$ નો સહગુણક શું હશે?
A
$\frac{1}{n!}$
B
$\frac{1}{n!} + \frac{1}{(n + 1)!}$
C
$\frac{e}{n!}$
D
$e \left[ \frac{1}{n!} + \frac{1}{(n + 1)!} \right]$

Solution

(C) આપેલ શ્રેણી $S = \frac{1 + x}{1!} + \frac{(1 + x)^2}{2!} + \frac{(1 + x)^3}{3!} + \dots \infty$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ઘાતાંકીય શ્રેણી $e^y = 1 + \frac{y}{1!} + \frac{y^2}{2!} + \frac{y^3}{3!} + \dots$ છે.
તેથી,$S = e^{1 + x} - 1 = e \cdot e^x - 1$.
$e^x$ નું વિસ્તરણ મૂકતા,$S = e \left( 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \dots + \frac{x^n}{n!} + \dots \right) - 1$.
આમ,$x^n$ નો સહગુણક $\frac{e}{n!}$ છે.
58
MediumMCQ
$1 + \frac{1 + 2}{1!} + \frac{1 + 2 + 3}{2!} + \frac{1 + 2 + 3 + 4}{3!} + \dots \infty = $
A
$0$
B
$1$
C
$\frac{7e}{2}$
D
$2e$

Solution

(C) $n^{th}$ પદ $T_n = \frac{n(n+1)}{2(n-1)!}$ છે.
તેને સાદું રૂપ આપતા $T_n = \frac{1}{2} [\frac{1}{(n-3)!} + \frac{3}{(n-2)!} + \frac{2}{(n-1)!}]$ મળે છે.
સરવાળો $S = \frac{7e}{2}$ થાય છે.
59
MediumMCQ
$1.5 + \frac{2.6}{1!} + \frac{3.7}{2!} + \frac{4.8}{3!} + \dots$ ની કિંમત શોધો.
A
$13e$
B
$15e$
C
$9e + 1$
D
$5e$

Solution

(A) શ્રેણીનું સામાન્ય પદ $T_n = \frac{(n+1)(n+4)}{n!}$ છે.
$T_n = \frac{n^2 + 5n + 4}{n!} = \frac{n(n-1) + 6n + 4}{n!} = \frac{1}{(n-2)!} + \frac{6}{(n-1)!} + \frac{4}{n!}$
સરવાળો લેતા,$S = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{(n+1)(n+4)}{n!} = 11e$.
60
MediumMCQ
શ્રેણી $\frac{4}{1!} + \frac{11}{2!} + \frac{22}{3!} + \frac{37}{4!} + \frac{56}{5!} + \dots$ નો સરવાળો શોધો.
A
$6e$
B
$6e - 1$
C
$5e$
D
$5e + 1$

Solution

(B) અંશનું $n^{th}$ પદ $a_n = 2n^2 + n + 1$ છે.
તેથી,શ્રેણીનું $n^{th}$ પદ $T_n = \frac{2n^2 + n + 1}{n!}$ છે.
અંશને $2n(n-1) + 3n + 1$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$T_n = \frac{2n(n-1)}{n(n-1)(n-2)!} + \frac{3n}{n(n-1)!} + \frac{1}{n!} = \frac{2}{(n-2)!} + \frac{3}{(n-1)!} + \frac{1}{n!}$ ($n \ge 2$ માટે).
શ્રેણીનો સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = T_1 + \sum_{n=2}^{\infty} \left( \frac{2}{(n-2)!} + \frac{3}{(n-1)!} + \frac{1}{n!} \right)$ છે.
$T_1 = 4$ છે.
$S = 4 + 2(e) + 3(e-1) + (e-2) = 6e - 1$.
61
MediumMCQ
$\frac{a + bx + cx^2}{e^x}$ ના વિસ્તરણમાં,$x^n$ નો સહગુણક શું છે?
A
$\frac{a(-1)^n}{n!} + \frac{b(-1)^{n-1}}{(n-1)!} + \frac{c(-1)^{n-2}}{(n-2)!}$
B
$\frac{a}{n!} + \frac{b}{(n-1)!} + \frac{c}{(n-2)!}$
C
$\frac{(-1)^n}{n!} + \frac{(-1)^{n-1}}{(n-1)!} + \frac{(-1)^{n-2}}{(n-2)!}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $(a + bx + cx^2)e^{-x}$ છે.
$e^{-x} = 1 - \frac{x}{1!} + \frac{x^2}{2!} - \dots + \frac{(-1)^k x^k}{k!} + \dots$ નો ઉપયોગ કરતા.
$(a + bx + cx^2) \sum_{k=0}^{\infty} \frac{(-1)^k x^k}{k!} = a \sum \frac{(-1)^k x^k}{k!} + bx \sum \frac{(-1)^k x^k}{k!} + cx^2 \sum \frac{(-1)^k x^k}{k!}$.
$x^n$ નો સહગુણક મેળવવા માટે,આપણે $x^n$ વાળા પદોનો સરવાળો કરીએ:
$a \cdot \frac{(-1)^n}{n!} + b \cdot \frac{(-1)^{n-1}}{(n-1)!} + c \cdot \frac{(-1)^{n-2}}{(n-2)!}$.
આમ,$x^n$ નો સહગુણક $\frac{a(-1)^n}{n!} + \frac{b(-1)^{n-1}}{(n-1)!} + \frac{c(-1)^{n-2}}{(n-2)!}$ છે.
62
MediumMCQ
શ્રેણી $1 + \frac{1}{4 \cdot 2!} + \frac{1}{16 \cdot 4!} + \frac{1}{64 \cdot 6!} + \dots$ અનંત સુધીનો સરવાળો શું થાય?
A
$\frac{e - 1}{2\sqrt{e}}$
B
$\frac{e + 1}{2\sqrt{e}}$
C
$\frac{e - 1}{\sqrt{e}}$
D
$\frac{e + 1}{\sqrt{e}}$

Solution

(B) $\cosh(x)$ નું વિસ્તરણ $\frac{e^x + e^{-x}}{2} = 1 + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} + \frac{x^6}{6!} + \dots \infty$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ શ્રેણીને $1 + \frac{(1/2)^2}{2!} + \frac{(1/2)^4}{4!} + \frac{(1/2)^6}{6!} + \dots \infty$ તરીકે લખી શકાય છે.
આને $\cosh(x)$ ના વિસ્તરણ સાથે સરખાવતા,આપણે $x = \frac{1}{2}$ લઈએ છીએ.
તેથી,સરવાળો $\frac{e^{1/2} + e^{-1/2}}{2} = \frac{\sqrt{e} + \frac{1}{\sqrt{e}}}{2} = \frac{e + 1}{2\sqrt{e}}$ થાય છે.
63
MediumMCQ
શ્રેણી $1 + \frac{3}{2!} + \frac{7}{3!} + \frac{15}{4!} + \dots \infty$ સુધીનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$e(e + 1)$
B
$e(1 - e)$
C
$3e - 1$
D
$e(e - 1)$

Solution

(D) શ્રેણીનું સામાન્ય પદ $T_n = \frac{2^n - 1}{n!}$ છે,જ્યાં $n \ge 1$ છે.
સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{2^n - 1}{n!}$ છે.
$S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{2^n}{n!} - \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n!}$.
$e^x = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = 1 + \frac{x}{1!} + \frac{x^2}{2!} + \dots$ વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા.
તેથી,$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{2^n}{n!} = (e^2 - 1)$ અને $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n!} = (e - 1)$.
$S = (e^2 - 1) - (e - 1) = e^2 - e = e(e - 1)$.
64
DifficultMCQ
શ્રેણી $\frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \infty$ નો સરવાળો શોધો.
A
$\left( \frac{e^2 - 1}{2} \right)$
B
$\frac{(e - 1)^2}{2e}$
C
$\frac{e^2 - 1}{2e}$
D
$\frac{e^2 - 1}{e}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cosh(x) = \frac{e^x + e^{-x}}{2} = 1 + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} + \frac{x^6}{6!} + \dots \infty$.
$x = 1$ લેતા,આપણને મળે છે:
$\frac{e^1 + e^{-1}}{2} = 1 + \frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \infty$.
$\frac{1}{2} \left( e + \frac{1}{e} \right) = 1 + \frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \infty$.
તેથી,$\frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \infty = \frac{1}{2} \left( \frac{e^2 + 1}{e} \right) - 1$.
$= \frac{e^2 + 1 - 2e}{2e} = \frac{(e - 1)^2}{2e}$.
65
DifficultMCQ
શ્રેણી $\frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$ નો અનંત પદ સુધીનો સરવાળો શોધો.
A
$e^{-2}$
B
$e^{-1}$
C
$e^{-1/2}$
D
$e^{1/2}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x$ નું વિસ્તરણ નીચે મુજબ છે:
$e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \frac{x^4}{4!} + \dots + \infty$
વિસ્તરણમાં $x = -1$ મૂકતા:
$e^{-1} = 1 + (-1) + \frac{(-1)^2}{2!} + \frac{(-1)^3}{3!} + \frac{(-1)^4}{4!} + \dots$
$e^{-1} = 1 - 1 + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$
$e^{-1} = 0 + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$
તેથી,શ્રેણી $\frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$ નો સરવાળો $e^{-1}$ થાય છે.
66
DifficultMCQ
શ્રેણી $\frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$ નો અનંત સુધીનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$e^{-1/2}$
B
$e^{1/2}$
C
$e^{-2}$
D
$e^{-1}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x$ નું વિસ્તરણ:
$e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \frac{x^4}{4!} + \dots$
$x = -1$ મૂકતા:
$e^{-1} = 1 + (-1) + \frac{(-1)^2}{2!} + \frac{(-1)^3}{3!} + \frac{(-1)^4}{4!} + \dots$
$e^{-1} = 1 - 1 + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$
સાદુરૂપ આપતા:
$e^{-1} = \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \dots$
આમ,શ્રેણીનો સરવાળો $e^{-1}$ છે.
67
MediumMCQ
$\frac{1}{1!} + \frac{1 + 2}{2!} + \frac{1 + 2 + 2^2}{3!} + .....\infty = $
A
$e^2$
B
$e^2 - 1$
C
$e^2 - e$
D
$e^3 - e^2$

Solution

(C) શ્રેણીનું $n^{th}$ પદ $T_n = \frac{1 + 2 + 2^2 + .... + 2^{n-1}}{n!}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ભૌમિતિક શ્રેણીના સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા,$T_n = \frac{2^n - 1}{(2 - 1)n!} = \frac{2^n}{n!} - \frac{1}{n!}$.
$n=1$ થી $\infty$ સુધી શ્રેણીનો સરવાળો કરતા:
$S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = \sum_{n=1}^{\infty} \left( \frac{2^n}{n!} - \frac{1}{n!} \right) = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{2^n}{n!} - \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n!}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = 1 + \sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n!}$,તેથી $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = e^x - 1$.
$x=2$ માટે,$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{2^n}{n!} = e^2 - 1$.
$x=1$ માટે,$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1^n}{n!} = e^1 - 1 = e - 1$.
તેથી,$S = (e^2 - 1) - (e - 1) = e^2 - e$.
68
MediumMCQ
જો $a = \sum\limits_{n = 0}^\infty {\frac{{{x^{3n}}}}{{(3n)!}}} ,\,b = \sum\limits_{n = 1}^\infty {\frac{{{x^{3n - 2}}}}{{(3n - 2)!}}} $ અને $c = \sum\limits_{n = 1}^\infty {\frac{{{x^{3n - 1}}}}{{(3n - 1)!}}} $ હોય,તો ${a^3} + {b^3} + {c^3} - 3abc$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$-2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x$ નું વિસ્તરણ $\sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!}$ છે.
આપેલ છે કે $a = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^{3n}}{(3n)!}$,$b = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^{3n-2}}{(3n-2)!}$,અને $c = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{x^{3n-1}}{(3n-1)!}$.
તેમનો સરવાળો કરતા,$a+b+c = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = e^x$.
એકમના ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$a + b\omega + c\omega^2 = e^{\omega x}$.
$a + b\omega^2 + c\omega = e^{\omega^2 x}$.
નિત્યસમ $a^3 + b^3 + c^3 - 3abc = (a+b+c)(a+b\omega+c\omega^2)(a+b\omega^2+c\omega)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$a^3 + b^3 + c^3 - 3abc = e^x \cdot e^{\omega x} \cdot e^{\omega^2 x} = e^{x(1+\omega+\omega^2)}$.
$1+\omega+\omega^2 = 0$ હોવાથી,આપણને $e^{x(0)} = e^0 = 1$ મળે છે.
69
MediumMCQ
જો $S_n$ એ પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના બબ્બેના ગુણાકારનો સરવાળો દર્શાવતું હોય,તો $\sum\limits_{n = 0}^\infty \frac{S_n}{(n + 1)!} = $
A
$\frac{11e}{24}$
B
$\frac{11e}{12}$
C
$\frac{13e}{24}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{1 \le i < j \le n} ij = \frac{1}{2} [(\sum_{i=1}^n i)^2 - \sum_{i=1}^n i^2]$.
$S_n = \frac{1}{2} [(\frac{n(n+1)}{2})^2 - \frac{n(n+1)(2n+1)}{6}]$
$S_n = \frac{n(n+1)}{2} [\frac{n(n+1)}{4} - \frac{2n+1}{6}] = \frac{n(n+1)(3n^2-n-2)}{24} = \frac{n(n+1)(n-1)(3n+2)}{24}$.
$n=0, 1$ માટે,$S_n = 0$. $n \ge 2$ માટે,$\frac{S_n}{(n+1)!} = \frac{3n+2}{24(n-2)!}$.
$\sum_{n=2}^\infty \frac{3n+2}{24(n-2)!} = \frac{1}{24} [3 \sum_{n=3}^\infty \frac{1}{(n-3)!} + 8 \sum_{n=2}^\infty \frac{1}{(n-2)!}] = \frac{1}{24} [3e + 8e] = \frac{11e}{24}$.
70
MediumMCQ
શ્રેણી $C = 1 + \frac{\cos x}{1!} + \frac{\cos 2x}{2!} + \frac{\cos 3x}{3!} + \dots$ અને $S = \frac{\sin x}{1!} + \frac{\sin 2x}{2!} + \frac{\sin 3x}{3!} + \dots$ નો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\exp(ix)$
B
$\exp[\cos(\sin x) + i\sin(\sin x)]$
C
$\exp[\exp(ix)]$
D
$\exp(\cos x)[\exp(ix)]$

Solution

(C) સંકર શ્રેણી $C + iS$ ધ્યાનમાં લો:
$C + iS = 1 + \frac{(\cos x + i\sin x)}{1!} + \frac{(\cos 2x + i\sin 2x)}{2!} + \frac{(\cos 3x + i\sin 3x)}{3!} + \dots$
ઓઈલરના સૂત્ર $e^{i\theta} = \cos \theta + i\sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$C + iS = 1 + \frac{e^{ix}}{1!} + \frac{e^{i2x}}{2!} + \frac{e^{i3x}}{3!} + \dots$
$C + iS = 1 + \frac{(e^{ix})}{1!} + \frac{(e^{ix})^2}{2!} + \frac{(e^{ix})^3}{3!} + \dots$
આ ઘાતાંકીય શ્રેણી $e^z = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{z^n}{n!}$ નું વિસ્તરણ છે,જ્યાં $z = e^{ix}$.
તેથી,$C + iS = e^{(e^{ix})} = \exp[\exp(ix)]$.
71
MediumMCQ
શ્રેણી $\frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots$ નો સરવાળો શું થાય?
A
$\frac{e^2 - 2}{e}$
B
$\frac{(e - 1)^2}{2e}$
C
$\frac{e^2 - 1}{2e}$
D
$\frac{e^2 - 1}{2}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cosh(x)$ નું વિસ્તરણ $\frac{e^x + e^{-x}}{2} = 1 + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} + \frac{x^6}{6!} + \dots$ છે.
$x = 1$ મૂકતા:
$\frac{e + \frac{1}{e}}{2} = 1 + \left( \frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \right)$
$\frac{e^2 + 1}{2e} = 1 + \left( \frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots \right)$
તેથી,શ્રેણીનો સરવાળો:
$\frac{1}{2!} + \frac{1}{4!} + \frac{1}{6!} + \dots = \frac{e^2 + 1}{2e} - 1 = \frac{(e - 1)^2}{2e}$.
72
DifficultMCQ
શ્રેણી $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{n^{2}+6 n+10}{(2 n+1) !}$ નો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{41}{8} e +\frac{19}{8} e ^{-1}-10$
B
$\frac{41}{8} e -\frac{19}{8} e ^{-1}-10$
C
$\frac{41}{8} e +\frac{19}{8} e ^{-1}+10$
D
$-\frac{41}{8} e +\frac{19}{8} e ^{-1}-10$

Solution

(B) ધારો કે $T_n = \frac{n^2+6n+10}{(2n+1)!}$.
અંશને આ રીતે લખી શકાય:
$n^2+6n+10 = \frac{1}{4}((2n+1)^2 + 10(2n+1) + 29)$.
તેથી,$T_n = \frac{1}{4} \left[ \frac{1}{(2n-1)!} + \frac{11}{(2n)!} + \frac{29}{(2n+1)!} \right]$.
$n=1$ થી $\infty$ સુધી સરવાળો કરતા:
$S = \frac{1}{4} \left[ \frac{e-e^{-1}}{2} + 11 \frac{e+e^{-1}-2}{2} + 29 \frac{e-e^{-1}-2}{2} \right]$
$S = \frac{41}{8}e - \frac{19}{8}e^{-1} - 10$.
73
DifficultMCQ
ધારો કે $S_{n} = 1 \cdot (n-1) + 2 \cdot (n-2) + 3 \cdot (n-3) + \dots + (n-1) \cdot 1$,$n \geq 4$ માટે. સરવાળો $\sum_{n=4}^{\infty} \left( \frac{2 S_{n}}{n!} - \frac{1}{(n-2)!} \right)$ કોના બરાબર છે?
A
$\frac{e-1}{3}$
B
$\frac{e-2}{6}$
C
$\frac{e}{3}$
D
$\frac{e}{6}$

Solution

(A) $S_{n}$ ના સરવાળાનું સામાન્ય પદ $T_{r} = r(n-r)$ છે,જ્યાં $r = 1$ થી $n-1$.
$S_{n} = \sum_{r=1}^{n-1} (nr - r^{2}) = n \sum_{r=1}^{n-1} r - \sum_{r=1}^{n-1} r^{2}$.
$S_{n} = n \frac{(n-1)n}{2} - \frac{(n-1)n(2n-1)}{6} = \frac{n(n-1)(n+1)}{6}$.
હવે,સરવાળાની અંદરનું પદ ધ્યાનમાં લો: $\frac{2 S_{n}}{n!} - \frac{1}{(n-2)!} = \frac{2 n(n-1)(n+1)}{6 n(n-1)(n-2)!} - \frac{1}{(n-2)!}$.
$= \frac{n+1}{3(n-2)!} - \frac{1}{(n-2)!} = \frac{n+1-3}{3(n-2)!} = \frac{n-2}{3(n-2)!} = \frac{1}{3(n-3)!}$.
$n=4$ થી $\infty$ સુધીનો સરવાળો: $\sum_{n=4}^{\infty} \frac{1}{3(n-3)!} = \frac{1}{3} \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{k!} = \frac{1}{3} (e-1)$.
74
DifficultMCQ
ધારો કે $C(\theta) = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{\cos(n\theta)}{n!}$. નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
$C(0) \cdot C(\pi) = 1$
B
$C(0) + C(\pi) > 2$
C
બધા $\theta \in \mathbb{R}$ માટે $C(\theta) > 0$
D
બધા $\theta \in \mathbb{R}$ માટે $C^{\prime}(\theta) \neq 0$

Solution

(D) આપેલ છે $C(\theta) = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{\cos(n\theta)}{n!}$.
$C(0) = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{n!} = e$.
$C(\pi) = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{(-1)^n}{n!} = e^{-1}$.
$(A)$ $C(0) \cdot C(\pi) = e \cdot e^{-1} = 1$ (સાચું).
$(B)$ $C(0) + C(\pi) = e + \frac{1}{e} > 2$ (સાચું).
$(C)$ $C(\theta) = e^{\cos \theta} \cos(\sin \theta) > 0$ (સાચું).
$(D)$ $C^{\prime}(\theta) = -\sum_{n=1}^{\infty} \frac{\sin(n\theta)}{(n-1)!}$. $\theta = 0$ માટે $C^{\prime}(0) = 0$ થાય છે,તેથી આ વિધાન ખોટું છે.
75
DifficultMCQ
ધારો કે $\sum_{n=0}^{\infty} \frac{n^3((2n)!) + (2n-1)(n!)}{(n!)((2n)!)} = ae + \frac{b}{e} + c$,જ્યાં $a, b, c \in \mathbb{Z}$ અને $e = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{n!}$. તો $a^2 - b + c$ ની કિંમત $................$ છે.
A
$25$
B
$24$
C
$23$
D
$26$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ $\sum_{n=0}^{\infty} \left( \frac{n^3}{(n!)} + \frac{2n-1}{(2n)!} \right)$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n^3 = n(n-1)(n-2) + 3n(n-1) + n$.
તેથી,$\sum_{n=0}^{\infty} \frac{n^3}{n!} = \sum_{n=3}^{\infty} \frac{1}{(n-3)!} + 3\sum_{n=2}^{\infty} \frac{1}{(n-2)!} + \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n-1)!} = e + 3e + e = 5e$.
બીજા ભાગ માટે,$\sum_{n=0}^{\infty} \frac{2n-1}{(2n)!} = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{2n}{(2n)!} - \sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{(2n)!} = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(2n-1)!} - \sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{(2n)!}$.
$e$ અને $e^{-1}$ ની શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા,$\sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{(2n)!} = \frac{e + e^{-1}}{2}$ અને $\sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{(2n+1)!} = \frac{e - e^{-1}}{2}$.
અહીં $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(2n-1)!} = \sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{(2k+1)!} = \frac{e - e^{-1}}{2}$.
તેથી,સરવાળો $5e + \frac{e - e^{-1}}{2} - \frac{e + e^{-1}}{2} = 5e - e^{-1}$ થાય.
$ae + be^{-1} + c$ સાથે સરખાવતા,$a=5, b=-1, c=0$ મળે.
તેથી,$a^2 - b + c = 5^2 - (-1) + 0 = 25 + 1 = 26$.
76
DifficultMCQ
સરવાળો $\sum \limits_{n=1}^{\infty} \frac{2n^2+3n+4}{(2n)!}$ કોના બરાબર છે :
A
$\frac{11e}{2}+\frac{7}{2e}$
B
$\frac{13e}{4}+\frac{5}{4e}-4$
C
$\frac{11e}{2}+\frac{7}{2e}-4$
D
$\frac{13e}{4}+\frac{5}{4e}$

Solution

(B) અહીં $S = \sum \limits_{n=1}^{\infty} \frac{2n^2+3n+4}{(2n)!}$ છે.
અંશને $2n(2n-1)$ ના સ્વરૂપમાં લખતા:
$2n^2+3n+4 = \frac{1}{2}(2n)(2n-1) + 2(2n) + 4$.
તેથી,$S = \frac{1}{2} \sum \limits_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(2n-2)!} + 2 \sum \limits_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(2n-1)!} + 4 \sum \limits_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(2n)!}$.
શ્રેણીના વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$S = \frac{1}{2}(\frac{e+e^{-1}}{2}) + 2(\frac{e-e^{-1}}{2}) + 4(\frac{e+e^{-1}-2}{2})$
$S = \frac{13}{4}e + \frac{5}{4e} - 4$.
77
DifficultMCQ
$b = 1 + \frac{{}^1 C_0 + {}^1 C_1}{1!} + \frac{{}^2 C_0 + {}^2 C_1 + {}^2 C_2}{2!} + \frac{{}^3 C_0 + {}^3 C_1 + {}^3 C_2 + {}^3 C_3}{3!} + \ldots$
ધારો કે $a = 1 + \frac{{}^2 C_2}{3!} + \frac{{}^3 C_2}{4!} + \frac{{}^4 C_2}{5!} + \ldots$. તો $\frac{2b}{a^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$8$
C
$3$
D
$7$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{r=0}^{n} {}^n C_r = 2^n$.
તેથી,$b = 1 + \frac{2^1}{1!} + \frac{2^2}{2!} + \frac{2^3}{3!} + \ldots = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{2^n}{n!} = e^2$.
હવે,$a = 1 + \sum_{n=2}^{\infty} \frac{{}^n C_2}{(n+1)!}$.
${}^n C_2 = \frac{n(n-1)}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,$a = 1 + \sum_{n=2}^{\infty} \frac{n(n-1)}{2(n+1)!} = 1 + \frac{1}{2} \sum_{n=2}^{\infty} \frac{n(n-1)}{(n+1)!}$.
શ્રેણીનો સરવાળો કરતા $a = e/2$ મળે છે.
તેથી,$\frac{2b}{a^2} = \frac{2(e^2)}{(e/2)^2} = \frac{2e^2}{e^2/4} = 8$.
78
DifficultMCQ
શ્રેણી $1+\frac{1+3}{2!}+\frac{1+3+5}{3!}+\frac{1+3+5+7}{4!}+\ldots$ અનંત પદો સુધીનો સરવાળો કેટલો થાય ($e$ માં)?
A
$6$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(D) શ્રેણીનું $r$-મું પદ $T_r = \frac{1+3+5+\ldots+(2r-1)}{r!}$ છે.
પ્રથમ $r$ એકી સંખ્યાઓનો સરવાળો $r^2$ હોવાથી,$T_r = \frac{r^2}{r!} = \frac{r}{(r-1)!}$ મળે.
આપણે $r$ ને $(r-1+1)$ તરીકે લખી શકીએ,તેથી $T_r = \frac{r-1+1}{(r-1)!} = \frac{r-1}{(r-1)!} + \frac{1}{(r-1)!} = \frac{1}{(r-2)!} + \frac{1}{(r-1)!}$ ($r \ge 2$ માટે).
સરવાળો $S = \sum_{r=1}^{\infty} T_r = T_1 + \sum_{r=2}^{\infty} \left( \frac{1}{(r-2)!} + \frac{1}{(r-1)!} \right)$.
$S = 1 + \sum_{r=2}^{\infty} \frac{1}{(r-2)!} + \sum_{r=2}^{\infty} \frac{1}{(r-1)!}$.
$S = 1 + (\frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \ldots) + (\frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \ldots) = 1 + e + (e-1) = 2e$.
79
MediumMCQ
$e^{2x}$ ના વિસ્તરણમાં $x^{6}$ નો સહગુણક શોધો:
A
$\frac{2}{45}$
B
$\frac{7}{45}$
C
$\frac{4}{45}$
D
$\frac{1}{45}$

Solution

(C) $e^{z}$ નું વિસ્તરણ $e^{z} = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{z^{n}}{n!}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$z = 2x$ મૂકતા,આપણને $e^{2x} = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{(2x)^{n}}{n!}$ મળે છે.
$x^{6}$ નો સહગુણક શોધવા માટે,આપણે $n=6$ વાળું પદ જોઈએ:
$\frac{(2x)^{6}}{6!} = \frac{2^{6} \cdot x^{6}}{720}$.
કિંમત ગણતા: $\frac{64}{720} = \frac{64 \div 16}{720 \div 16} = \frac{4}{45}$.
આમ,$x^{6}$ નો સહગુણક $\frac{4}{45}$ છે.
80
MediumMCQ
કંપનીમાં રોકાયેલા નાણાં પર સતત ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળે છે. આજે રોકેલા ₹ $400$,$6$ વર્ષમાં ₹ $800$ થાય છે,તો $33$ વર્ષના અંતે તે કેટલા થશે? (આપેલ છે: $\sqrt{2} \approx 1.4142$)
A
₹ $9050.88$
B
₹ $18101.76$
C
₹ $6788.16$
D
₹ $12067.84$

Solution

(B) સતત ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ માટેનું સૂત્ર $A = Pe^{rt}$ છે.
અહીં $P = 400$,$t = 6$ વર્ષ માટે $A = 800$ છે.
$800 = 400e^{6r} \implies e^{6r} = 2 \implies 6r = \ln(2) \implies r = \frac{\ln(2)}{6}$.
$33$ વર્ષના અંતે રકમ $A$ શોધવા માટે:
$A = 400e^{33r} = 400e^{33 \times \frac{\ln(2)}{6}} = 400(2^{5.5})$.
$2^{5.5} = 32 \times \sqrt{2} = 32 \times 1.4142 = 45.2544$.
$A = 400 \times 45.2544 = 18101.76$.
આમ,$33$ વર્ષના અંતે રકમ ₹ $18101.76$ થશે.
81
MediumMCQ
$b > 1$ હોય ત્યારે $f(x) = b^{x}$ દ્વારા આપવામાં આવેલા ઘાતાંકીય વિધેયના લક્ષણો માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું નથી?
A
વિધેયનો પ્રદેશ $R$ છે,જે વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ છે.
B
વિધેયનો વિસ્તાર તમામ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ છે.
C
$x$ ની ખૂબ મોટી ઋણ કિંમતો માટે,વિધેય $0$ ની ખૂબ નજીક હોય છે.
D
બિંદુ $(1, 0)$ હંમેશા વિધેયના આલેખ પર હોય છે.

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f(x) = b^{x}$ જ્યાં $b > 1$.
$f(x) = b^{x}$ સ્વરૂપના કોઈપણ ઘાતાંકીય વિધેય માટે,બિંદુ $(0, 1)$ હંમેશા આલેખ પર હોય છે કારણ કે $f(0) = b^{0} = 1$.
બિંદુ $(1, b)$ આલેખ પર હોય છે કારણ કે $f(1) = b^{1} = b$.
તેથી,બિંદુ $(1, 0)$ એ $f(x) = b^{x}$ વિધેયના આલેખ પર નથી.
આમ,વિકલ્પ $D$ સાચો નથી.
82
DifficultMCQ
$\frac{1}{2!} + \frac{1+2}{3!} + \frac{1+2+3}{4!} + \ldots$ ની કિંમત શોધો :
A
$\frac{e}{2}$
B
$\frac{e}{3}$
C
$\frac{e}{4}$
D
$\frac{e}{5}$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{1+2+3+\ldots+n}{(n+1)!}$ છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા,$T_n = \frac{n(n+1)}{2(n+1)!} = \frac{n(n+1)}{2(n+1)n(n-1)!} = \frac{1}{2(n-1)!}$.
$n=1$ થી $\infty$ સુધી સરવાળો કરતા:
$S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{2(n-1)!} = \frac{1}{2} \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n-1)!}$.
ધારો કે $k = n-1$,તો જ્યારે $n=1, k=0$ અને જ્યારે $n \to \infty, k \to \infty$.
$S = \frac{1}{2} \sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{k!} = \frac{1}{2} \left( \frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \ldots \right) = \frac{1}{2} e$.
આમ,સરવાળો $\frac{e}{2}$ છે.
83
DifficultMCQ
$\sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{k !} \left(\sum_{n=1}^k 2^{n-1}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$e$
B
$e^2+e$
C
$e^2$
D
$e^2-e$

Solution

(D) આપેલ સરવાળો $S = \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{k !} \left(\sum_{n=1}^k 2^{n-1}\right)$ છે.
કૌંસની અંદર,આપણી પાસે $a=1$,$r=2$ અને $k$ પદો ધરાવતી ગુણોત્તર શ્રેણી છે,તેથી $\sum_{n=1}^k 2^{n-1} = \frac{1(2^k-1)}{2-1} = 2^k-1$.
આ કિંમતને પદમાં મૂકતા,$S = \sum_{k=1}^{\infty} \frac{2^k-1}{k !}$ મળે છે.
આને બે સરવાળામાં વિભાજિત કરી શકાય: $S = \sum_{k=1}^{\infty} \frac{2^k}{k !} - \sum_{k=1}^{\infty} \frac{1}{k !}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $e^x = \sum_{k=0}^{\infty} \frac{x^k}{k !} = 1 + \sum_{k=1}^{\infty} \frac{x^k}{k !}$,તેથી $\sum_{k=1}^{\infty} \frac{x^k}{k !} = e^x - 1$.
પ્રથમ સરવાળા માટે,$x=2$,તેથી $\sum_{k=1}^{\infty} \frac{2^k}{k !} = e^2 - 1$.
બીજા સરવાળા માટે,$x=1$,તેથી $\sum_{k=1}^{\infty} \frac{1^k}{k !} = e^1 - 1 = e - 1$.
આમ,$S = (e^2 - 1) - (e - 1) = e^2 - e$.
84
DifficultMCQ
$\frac{2}{2!} + \frac{2+4}{3!} + \frac{2+4+6}{4!} + \dots$ ની કિંમત શોધો.
A
$e$
B
$e^{-1}$
C
$e^{-2}$
D
$e^{-3}$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{2+4+6+\dots+2n}{(n+1)!}$ છે.
પ્રથમ $n$ બેકી સંખ્યાઓનો સરવાળો $\sum_{k=1}^{n} 2k = n(n+1)$ થાય.
તેથી,$T_n = \frac{n(n+1)}{(n+1)!} = \frac{1}{(n-1)!}$ જ્યાં $n \geq 1$.
શ્રેણીનો સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n-1)!}$ છે.
ધારો કે $m = n-1$,તો $S = \sum_{m=0}^{\infty} \frac{1}{m!} = \frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \dots = e$.
85
MediumMCQ
જો $\cosh (x-\log 3)=\sinh x$ હોય,તો $x=$
A
$\frac{1}{2} \log 3$
B
$\frac{1}{2} \log 6$
C
$\frac{1}{2} \log 5$
D
$\log 3$

Solution

(B) આપેલ છે: $\cosh (x-\log 3)=\sinh x$
વ્યાખ્યા $\cosh \theta = \frac{e^{\theta}+e^{-\theta}}{2}$ અને $\sinh \theta = \frac{e^{\theta}-e^{-\theta}}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{e^{x-\log 3}+e^{-(x-\log 3)}}{2} = \frac{e^x-e^{-x}}{2}$
$e^x \cdot e^{-\log 3} + e^{-x} \cdot e^{\log 3} = e^x - e^{-x}$
કારણ કે $e^{-\log 3} = \frac{1}{3}$ અને $e^{\log 3} = 3$:
$\frac{1}{3} e^x + 3 e^{-x} = e^x - e^{-x}$
$3 e^{-x} + e^{-x} = e^x - \frac{1}{3} e^x$
$4 e^{-x} = \frac{2}{3} e^x$
$e^{2x} = 4 \cdot \frac{3}{2} = 6$
$2x = \log 6$
$x = \frac{1}{2} \log 6$
86
MediumMCQ
જો $2 \sinh x = \cosh x$ હોય,તો $x =$
A
$\frac{1}{3} \log 2$
B
$2 \log 3$
C
$\frac{1}{2} \log 3$
D
$\log 9$

Solution

(C) આપેલ છે $2 \sinh x = \cosh x$.
વ્યાખ્યાઓ $\sinh x = \frac{e^x - e^{-x}}{2}$ અને $\cosh x = \frac{e^x + e^{-x}}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$2 \left( \frac{e^x - e^{-x}}{2} \right) = \frac{e^x + e^{-x}}{2}$
$e^x - e^{-x} = \frac{e^x + e^{-x}}{2}$
$2e^x - 2e^{-x} = e^x + e^{-x}$
$e^x = 3e^{-x}$
$e^{2x} = 3$
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા:
$2x = \log_e 3$
$x = \frac{1}{2} \log_e 3$
87
DifficultMCQ
$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{2n}{(2n+1)!}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1/e$
B
$e/2$
C
$e$
D
$2e$

Solution

(A) આપણી પાસે શ્રેણી $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{2n}{(2n+1)!}$ છે.
અંશને $(2n+1) - 1$ તરીકે લખતા:
$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{2n+1-1}{(2n+1)!} = \sum_{n=1}^{\infty} \left( \frac{1}{(2n)!} - \frac{1}{(2n+1)!} \right)$.
શ્રેણીનું વિસ્તરણ કરતા:
$= \left( \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} \right) + \left( \frac{1}{4!} - \frac{1}{5!} \right) + \dots$
$e^x$ ના ટેલર શ્રેણીના વિસ્તરણ મુજબ $x = -1$ માટે:
$e^{-1} = \frac{1}{0!} - \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \frac{1}{5!} + \dots = 1 - 1 + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \dots = \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \dots$
આમ,સરવાળો $e^{-1} = 1/e$ થાય છે.
88
MediumMCQ
શ્રેણી $\frac{1}{2 !} + \frac{1+2}{3 !} + \frac{1+2+3}{4 !} + \ldots$ નો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{e}{2}$
B
$\frac{e}{3}$
C
$\frac{e}{4}$
D
$\frac{e}{5}$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$મું પદ $T_n = \frac{1+2+3+\ldots+n}{(n+1) !}$ છે.
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા,$T_n = \frac{n(n+1)}{2(n+1)!} = \frac{n}{2(n)!} = \frac{1}{2(n-1)!}$.
$n=1, 2, 3, \ldots$ માટે,પદો $T_1 = \frac{1}{2(0!)}, T_2 = \frac{1}{2(1!)}, T_3 = \frac{1}{2(2!)}, \ldots$ છે.
સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} T_n = \frac{1}{2} \left[ \frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} + \ldots \right]$.
કારણ કે $e = \sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{k!} = 1 + 1 + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} + \ldots$,તેથી $S = \frac{1}{2} e$.
89
MediumMCQ
$\sum_{n=1}^{\infty} \frac{2n^2+n+1}{n!}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2e-1$
B
$2e+1$
C
$6e-1$
D
$6e+1$

Solution

(C) આપણી પાસે $S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{2n^2+n+1}{n!}$ છે.
$n^2 = n(n-1) + n$ હોવાથી,અંશને $2n(n-1) + 3n + 1$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$\frac{2n^2+n+1}{n!} = \frac{2}{(n-2)!} + \frac{3}{(n-1)!} + \frac{1}{n!}$.
$n=1$ થી $\infty$ સુધી સરવાળો કરતા:
$S = \sum_{n=2}^{\infty} \frac{2}{(n-2)!} + \sum_{n=1}^{\infty} \frac{3}{(n-1)!} + \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n!}$.
શ્રેણી વિસ્તરણ $e = \sum_{k=0}^{\infty} \frac{1}{k!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$S = 2e + 3e + (e-1) = 6e - 1$.
90
DifficultMCQ
શ્રેણી $\frac{2}{2 !} + \frac{2+4}{3 !} + \frac{2+4+6}{4 !} + \ldots$ નો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$e$
B
$e^{-1}$
C
$e^{-2}$
D
$e^{-3}$

Solution

(A) શ્રેણીનું $n$-મું પદ $T_n = \frac{2+4+6+\ldots+2n}{(n+1)!}$ છે.
પ્રથમ $n$ બેકી સંખ્યાઓનો સરવાળો $\sum_{k=1}^{n} 2k = n(n+1)$ છે.
તેથી,$T_n = \frac{n(n+1)}{(n+1)!} = \frac{1}{(n-1)!}$ જ્યાં $n \ge 1$.
શ્રેણીનો સરવાળો $S = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{(n-1)!}$ છે.
ધારો કે $m = n-1$,તો $S = \sum_{m=0}^{\infty} \frac{1}{m!} = \frac{1}{0!} + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \ldots = e$.
91
DifficultMCQ
$\frac{1-2x-x^2}{e^{-x}}$ ના વિસ્તરણમાં $x^k$ નો સહગુણક શું છે?
A
$\frac{1-k-k^2}{k!}$
B
$\frac{k^2+1}{k!}$
C
$\frac{1-k}{k!}$
D
$\frac{1}{k!}$

Solution

(A) આપણી પાસે $\frac{1-2x-x^2}{e^{-x}} = (1-2x-x^2)e^x$ છે.
$e^x$ ને $\sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!}$ તરીકે વિસ્તૃત કરતા:
$(1-2x-x^2) \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!} = \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^n}{n!} - 2 \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^{n+1}}{n!} - \sum_{n=0}^{\infty} \frac{x^{n+2}}{n!}$.
$x^k$ નો સહગુણક શોધવા માટે:
પ્રથમ પદમાંથી સહગુણક $\frac{1}{k!}$ મળે.
બીજા પદમાંથી $n+1=k$ લેતા,સહગુણક $-2 \times \frac{1}{(k-1)!}$ મળે.
ત્રીજા પદમાંથી $n+2=k$ લેતા,સહગુણક $-1 \times \frac{1}{(k-2)!}$ મળે.
કુલ સહગુણક: $\frac{1}{k!} - \frac{2}{(k-1)!} - \frac{1}{(k-2)!} = \frac{1-k-k^2}{k!}$.
92
MediumMCQ
$\frac{1-2x}{e^x}$ માં $x^n$ નો સહગુણક શું છે?
A
$\frac{(1+2n)}{n!}$
B
$(-1)^n \cdot \frac{(1+2n)}{n!}$
C
$(-1)^n \cdot \frac{(1-2n)}{n!}$
D
$(-1)^n \cdot \frac{(1+4n)}{n!}$

Solution

(B) આપણી પાસે $\frac{1-2x}{e^x} = (1-2x)e^{-x}$ છે.
$e^{-x} = \sum_{k=0}^{\infty} (-1)^k \frac{x^k}{k!}$ વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$(1-2x) \sum_{k=0}^{\infty} (-1)^k \frac{x^k}{k!} = \sum_{k=0}^{\infty} (-1)^k \frac{x^k}{k!} - 2x \sum_{k=0}^{\infty} (-1)^k \frac{x^k}{k!}$.
$x^n$ નો સહગુણક પ્રથમ પદમાંથી $k=n$ માટે અને બીજા પદમાંથી $k=n-1$ માટે મળે છે:
$x^n$ નો સહગુણક $= \frac{(-1)^n}{n!} - 2 \cdot \frac{(-1)^{n-1}}{(n-1)!}$.
$(-1)^{n-1} = -(-1)^n$ હોવાથી:
$x^n$ નો સહગુણક $= \frac{(-1)^n}{n!} + 2 \cdot \frac{(-1)^n}{(n-1)!} = \frac{(-1)^n}{n!} [1 + 2n] = (-1)^n \cdot \frac{(1+2n)}{n!}$.

Exponential and Logarithmic Series — Exponential series · Frequently Asked Questions

1Are these Exponential and Logarithmic Series questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Exponential and Logarithmic Series Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.