Flower Questions in Gujarati

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. જાસુદ $(Hibiscus)$ નો દલપુંજ મુક્તદલી અને વલિત હોય છે.
જાસુદ એ $Malvaceae$ કુળનો સભ્ય છે.
$Malvaceae$ કુળ $Polypetalae$ વર્ગની $Thalamiflorae$ શ્રેણી હેઠળ આવે છે.
તેમાં $5$ દલપત્રો હોય છે જે મુક્ત હોય છે (મુક્તદલી).
આ કુળમાં દલપુંજનું કલિકાંતરવિન્યાસ વલિત પ્રકારનું હોય છે,જેમાં દરેક દલપત્રની એક ધાર તેની પછીના દલપત્ર પર આચ્છાદિત હોય છે.

(B) વર્સેટાઇલ પરાગાશયમાં, તંતુ પરાગાશયની પાછળના ભાગે મધ્યમાં એક બિંદુએ જોડાયેલ હોય છે.
આ જોડાણને કારણે પરાગાશય હવામાં મુક્તપણે ડોલી શકે છે, જે પવન દ્વારા પરાગરજના વિકિરણમાં મદદ કરે છે.
આ પ્રકારનું પરાગાશય પોએસી (ઘાસ કુળ) પરિવારની લાક્ષણિકતા છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Oryza \text{ } sativa$ (ડાંગર) પોએસી કુળમાં આવે છે અને તેમાં વર્સેટાઇલ પરાગાશય જોવા મળે છે.

(C) ઓબ્ડિપ્લોસ્ટેમોનસ સ્થિતિ એ પુષ્પમાં પુંકેસરની એક વિશિષ્ટ ગોઠવણી છે.
આ સ્થિતિમાં,પુંકેસર બે ચક્રમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
પુંકેસરનું બાહ્ય ચક્ર વજ્રપત્રોની વિરુદ્ધ હોય છે,જ્યારે પુંકેસરનું આંતરિક ચક્ર દલપત્રોની વિરુદ્ધ હોય છે.
તેથી,સાચી લાક્ષણિકતા એ છે કે પુંકેસરનું આંતરિક ચક્ર દલપત્રોની વિરુદ્ધ હોય છે.

(A) કેટલીક વનસ્પતિઓમાં,વજ્રચક્ર અને દલચક્ર વચ્ચેના આંતરગાંઠને એન્થોફોર કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે દલચક્ર અને પુંકેસરચક્ર વચ્ચેની આંતરગાંઠ લંબાયેલી હોય,ત્યારે તેને એન્ડ્રોફોર કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર વચ્ચેની આંતરગાંઠ લંબાયેલી હોય,ત્યારે તેને ગાયનોફોર કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે પુષ્પાસન બીજાશયમાં પ્રક્ષેપિત થાય અને સ્ત્રીકેસર તેની સાથે જોડાયેલા રહે,ત્યારે આ રચનાને કાર્પોફોર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે (દા.ત.,$Apiaceae$ કુળમાં).

(B) $Poaceae$ (Gramineae) કુળમાં,પરિદલપુંજ અત્યંત ઘટાડો પામેલ હોય છે અને તે $2-3$ નાની,ભીંગડા જેવી,પટલમય રચનાઓ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેને લોડિક્યુલ (lodicule) કહેવામાં આવે છે.
આ લોડિક્યુલ્સને અન્ય એકદળી વનસ્પતિઓના પરિદલપુંજ (tepals) ના સમકક્ષ માનવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે।
$Malvaceae$ કુળમાં પુંકેસરચક્ર $\text{એકસંઘી}$ $(monadelphous)$ પ્રકારનું હોય છે, જેનો અર્થ છે કે પુંકેસરના તમામ તંતુઓ એકબીજા સાથે જોડાઈને સ્ત્રીકેસરદંડની આસપાસ એક જ પુંકેસરનળી બનાવે છે, જેનું ઉદાહરણ $Hibiscus$ (જાસૂદ) છે।

(C) પરિજાયા પુષ્પમાં,સ્ત્રીકેસર મધ્યમાં સ્થિત હોય છે અને પુષ્પના અન્ય ભાગો પુષ્પાસનના કિનારે લગભગ સમાન સ્તરે આવેલા હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Leguminosae$ કુળ (ખાસ કરીને $Faboideae$ ઉપકુળ) પરિજાયા પુષ્પો દર્શાવે છે.
આ પુષ્પોમાં,બીજાશય અર્ધ-અધસ્થ અથવા ઊર્ધ્વસ્થ હોય છે,અને પુષ્પીય ભાગો પુષ્પાસન પર બીજાશયની આસપાસ ગોઠવાયેલા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) એકસંઘી સ્થિતિમાં,પુંકેસરના તમામ તંતુઓ એક જ સમૂહમાં જોડાયેલા હોય છે,જ્યારે પરાગાશયો મુક્ત રહે છે.
આ સ્થિતિ $Malvaceae$ કુળની લાક્ષણિકતા છે (દા.ત.,જાસૂદ અથવા $Hibiscus$ $rosa-sinensis$).
$Cyperaceae$ માં,પુંકેસર સામાન્ય રીતે મુક્ત હોય છે.
$Cruciferae$ (Brassicaceae) માં,સામાન્ય રીતે ચતુર્દીર્ઘી (tetradynamous) સ્થિતિ જોવા મળે છે.
$Solanaceae$ માં,પુંકેસર દલલગ્ન (epipetalous) અને મુક્ત હોય છે.

(D) પુંકેસરની ટેટ્રાડાયનેમસ સ્થિતિ એ સરસવના છોડ,$Brassica \, campestris$ માં જોવા મળતી લાક્ષણિકતા છે,જે $Brassicaceae$ (અગાઉ $Cruciferae$ તરીકે ઓળખાતું) કુળમાં આવે છે.
આ સ્થિતિમાં,કુલ $6$ પુંકેસર બે ચક્રમાં ગોઠવાયેલા હોય છે: બહારના ચક્રમાં $2$ ટૂંકા પુંકેસર અને અંદરના ચક્રમાં $4$ લાંબા પુંકેસર હોય છે.

(A) ચતુર્દીર્ઘી સ્થિતિ એ પુષ્પમાં પુંકેસરની ગોઠવણી સાથે સંબંધિત છે.
આ સ્થિતિમાં,કુલ $6$ મુક્ત પુંકેસર હોય છે.
અંદરના $4$ પુંકેસર લાંબા હોય છે,જ્યારે બહારના $2$ પુંકેસર ટૂંકા હોય છે.
આ ગોઠવણી $Brassicaceae$ કુળનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,ઉદાહરણ તરીકે,$Brassica$ (રાઈ).
પુંકેસર એ પુંકેસરચક્રનો ભાગ હોવાથી,ચતુર્દીર્ઘી સ્થિતિ પુંકેસરચક્ર સાથે સંબંધિત છે.

(B) મુક્તસ્ત્રીકેસરી (Apocarpous) સ્ત્રીકેસરચક્ર એટલે એવી સ્થિતિ જેમાં સ્ત્રીકેસરો મુક્ત હોય છે અને એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોતા નથી.
આ સ્થિતિમાં,દરેક સ્ત્રીકેસર પોતાનું સ્વતંત્ર સ્ત્રીકેસર (pistil) બનાવે છે.
મુક્તસ્ત્રીકેસરી પુષ્પો ધરાવતી વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં $Ranunculus$ અને $Michelia$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,$Caesalpinia$,$Brassica$ અને $Datura$ માં યુક્તસ્ત્રીકેસરી (syncarpous) સ્ત્રીકેસરચક્ર જોવા મળે છે,જેમાં સ્ત્રીકેસરો એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.

(A) પેપિલિયોનેસિયસ પુષ્પમાં, કલિકાંતરવિન્યાસને વેક્સિલરી (Vexillary) અથવા અધોગામી છાપાદાર (Descending imbricate) કલિકાંતરવિન્યાસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રકારમાં, પાછળનું મોટું દલપત્ર (ધ્વજક અથવા વેક્સિલમ) બે પાર્શ્વીય દલપત્રો (પાંખિયાઓ અથવા અલા) ને ઢાંકે છે, અને પાર્શ્વીય પાંખિયાઓ આગળના બે સૌથી નાના દલપત્રો (કીલ અથવા કારિના) ને ઢાંકે છે.
આ ગોઠવણી ફેબેસી (Fabaceae) કુળની લાક્ષણિકતા છે, જેમ કે વટાણા $(Pisum \, sativum)$ અને ચણા $(Cicer \, arietinum)$ માં જોવા મળે છે.

(C) દ્વિસંઘી પુંકેસર એટલે એવા પુંકેસર જેમાં તંતુઓ જોડાઈને બે સમૂહ બનાવે છે.
પેપિલિયોનેટી (Papilionatae) કુળમાં (જે ફેબેસી કુળની ઉપકુળ છે),કુલ $10$ પુંકેસર હોય છે.
તેમાં $9$ પુંકેસરના તંતુઓ જોડાઈને એક સમૂહ બનાવે છે,જ્યારે $10$મું પુંકેસર મુક્ત રહે છે,જે બીજા સમૂહ તરીકે ગણાય છે,જેને $(9) + 1$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$Fabaceae$ કુળમાં,દલપુંજમાં વિશિષ્ટ પ્રકારનું કલિકાંતરવિન્યાસ જોવા મળે છે જેને પતંગિયાકાર (vexillary) કલિકાંતરવિન્યાસ કહેવાય છે.
તેમાં પાંચ દલપત્રો હોય છે: એક મોટું પશ્ચ દલપત્ર જેને વેક્સિલમ (અથવા સ્ટાન્ડર્ડ) કહેવાય છે,બે પાર્શ્વ દલપત્રો જેને એલી (અથવા પાંખ) કહેવાય છે,અને બે નાના અગ્રસ્થ જોડાયેલા દલપત્રો જેને કીલ (અથવા કારિના) કહેવાય છે.
આ રચનાઓ દલપુંજના ભાગો છે.

(C) યુગ્મસંમિતિ એટલે એવી સ્થિતિ કે જેમાં પુષ્પને માત્ર એક જ ઊભી ધરીએથી બે સમાન ભાગોમાં વહેંચી શકાય છે.
$Cassia$ માં,યુગ્મસંમિતિની સ્થિતિ મુખ્યત્વે પુંકેસરની ગોઠવણી અને તેના પ્રકાર,ખાસ કરીને વંધ્ય પુંકેસર (Staminodes) ની હાજરીને કારણે જોવા મળે છે.
વંધ્ય પુંકેસર એ અલ્પવિકસિત,વંધ્ય અથવા બિન-કાર્યક્ષમ પુંકેસર છે જે પરાગરજ ઉત્પન્ન કરતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
માતૃ-અક્ષ (Mother axis): જે પ્રકાંડ કે શાખા પર પુષ્પ ઉદ્ભવે છે તેને માતૃ-અક્ષ કહેવામાં આવે છે.
પુષ્પની જે બાજુ માતૃ-અક્ષ તરફ હોય છે તેને હંમેશા પશ્ચવર્તી બાજુ (Posterior side) કહેવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,પુષ્પની જે બાજુ નિપત્ર (bract) તરફ હોય છે તેને અગ્રવર્તી બાજુ (Anterior side) કહેવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ઇન્ફન્ડીબ્યુલીફોર્મ દલપુંજ એ ગમોપેટાલસ (યુક્તદલી) સ્થિતિ દર્શાવે છે જેમાં દલપુંજ ગળણી જેવો આકાર ધારણ કરે છે.
આ પ્રકારના દલપુંજના ઉદાહરણોમાં $Datura$ (ધતૂરો) અને $Petunia$ નો સમાવેશ થાય છે.

(D) $Rafflesia$ (રેફ્લેસિયા) એ એક પૂર્ણ મૂળ પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જે $Fig$ (અંજીર) અને $Cissus$ જેવી યજમાન વનસ્પતિઓના મૂળ પર ઉગે છે. તે વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ ઉત્પન્ન કરે છે,જેનો વ્યાસ $1 \ m$ સુધી અને વજન $11 \ kg$ સુધી હોઈ શકે છે.

(D) $Rafflesia$ $arnoldii$ પૃથ્વી પરનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતું છે.
તે ઇન્ડોનેશિયાના વર્ષાવનોમાં જોવા મળતી એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે.
આ પ્રજાતિના પુષ્પનો વ્યાસ આશરે $1$ મીટર સુધી પહોંચી શકે છે અને તેનું વજન $8$ કિ.ગ્રા. સુધી હોઈ શકે છે.
તેથી,સાચું વજન $8$ કિ.ગ્રા. અને વ્યાસ $1$ મીટર છે.

(A) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Polypetalae$ ઉપવર્ગને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: $Thalamiflorae$,$Disciflorae$ અને $Calyciflorae$।
$Thalamiflorae$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ઘુમ્મટ આકારનું અથવા શંકુ આકારનું પુષ્પાસન હોય છે,જેમાં બીજાશય ઉચ્સ્થ (superior) હોય છે અને પુષ્પના અન્ય ભાગો અધોજાયી (hypogynous) હોય છે।
$Disciflorae$ માં ચકતી આકારનું પુષ્પાસન હોય છે,અને $Calyciflorae$ માં પ્યાલા આકારનું અથવા અંતર્ગોળ પુષ્પાસન જોવા મળે છે।

(C) $Wolffia$ $globosa$ એ વિશ્વની સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિ તરીકે ઓળખાય છે.
તે $Lemnaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.
તેનું કદ સામાન્ય રીતે $2-5$ $mm$ જેટલું હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) અધઃસ્થ બીજાશય (જાયાંગધારી પુષ્પ) માં,પુષ્પાસનનો કિનારીનો ભાગ ઉપરની તરફ વૃદ્ધિ પામીને બીજાશયને સંપૂર્ણપણે ઘેરી લે છે અને તેની સાથે જોડાયેલ હોય છે,જ્યારે પુષ્પના અન્ય ભાગો બીજાશયની ઉપરથી ઉદ્ભવે છે.
અધઃસ્થ બીજાશયના ઉદાહરણોમાં જામફળ,કાકડી અને સૂર્યમુખીના કિનારીના પુષ્પો (ray florets) નો સમાવેશ થાય છે.
જાસૂદ,બારમાસી અને રાઈમાં બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ (hypogynous flower) હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ (સૂર્યમુખી) છે.

(C) 'અદલા' (Apetalous) શબ્દ એવા પુષ્પો માટે વપરાય છે જેમાં દલપુંજ (petals) નો અભાવ હોય છે. આવા કિસ્સામાં,પરિપુષ્પ ઘણીવાર વજ્રપત્રો અથવા પરિપુષ્પપત્રોના એક જ ચક્ર દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. તેથી,અદલા પુષ્પો સામાન્ય રીતે પરિપુષ્પનું માત્ર એક જ ચક્ર ધરાવે છે.

(C) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,ઉપવર્ગ $Calyciflorae$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા કપ આકારનું અથવા રકાબી આકારનું પુષ્પાસન છે,જેની કિનારી પર વજ્રપત્રો,દલપત્રો અને પુંકેસરો ગોઠવાયેલા હોય છે. તેમાં બીજાશય સામાન્ય રીતે અધઃસ્થ (inferior) અથવા અર્ધ-અધઃસ્થ હોય છે.

(C) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Disciflorae$ શ્રેણીની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પુષ્પાસન (thalamus) સ્પષ્ટ,માંસલ અને બીંબ (disc) આકારનું હોય છે. આ બીંબ સામાન્ય રીતે પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસરની વચ્ચે આવેલું હોય છે અને ઘણીવાર તે મધુરસનો સ્ત્રાવ કરે છે. તેથી,આ શ્રેણીમાં પુષ્પાસનનો આકાર બીંબ આકારનો હોય છે.

(C) પુષ્પ સામાન્ય રીતે પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રોનું બનેલું હોય છે:
$1$. વજ્રચક્ર (વજ્રપત્રો)
$2$. દલચક્ર (દલપત્રો)
$3$. પુંકેસરચક્ર (પુંકેસરો)
$4$. સ્ત્રીકેસરચક્ર (સ્ત્રીકેસરો)
વજ્રચક્ર અને દલચક્રને સહાયકચક્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પ્રજનનમાં સીધો ભાગ લેતા નથી,પરંતુ પ્રજનન અંગોનું રક્ષણ કરે છે અથવા પરાગવાહકોને આકર્ષે છે.
પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્રને પ્રજનનકારી અથવા આવશ્યક ચક્રો કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પ્રજનનની પ્રક્રિયામાં સીધી રીતે સંકળાયેલા છે.
તેથી,દલચક્ર એ સહાયકચક્ર છે.

(A) $Polypetalae$ (મુક્તદલા) શબ્દ એવા પુષ્પો માટે વપરાય છે જેમાં દલપત્રો મુક્ત (જોડાયેલા ન હોય) હોય છે.
બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Polypetalae$ ઉપવર્ગ એ મુક્ત દલપત્રો ધરાવતા પુષ્પો દ્વારા લાક્ષણિક છે અને તેને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: $Thalamiflorae$,$Disciflorae$,અને $Calyciflorae$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $Wolffia$ $globosa$ એ વિશ્વની સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિ તરીકે ઓળખાય છે.
તે $Lemnaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.
આ વનસ્પતિનું કદ અત્યંત નાનું હોય છે,જે સામાન્ય રીતે વ્યાસમાં $0.1$ mm થી $0.2$ mm ની વચ્ચે હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(C) વનસ્પતિશાસ્ત્રમાં,$Polypetalous$ (મુક્તદલ) શબ્દ પુષ્પની એવી સ્થિતિ દર્શાવે છે જેમાં દલપત્રો એકબીજાથી મુક્ત હોય છે અને જોડાયેલા હોતા નથી.
આ લક્ષણ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણમાં ઉપયોગી છે.
તેનાથી વિપરીત,જ્યારે દલપત્રો જોડાયેલા હોય,ત્યારે તે સ્થિતિને $Gamopetalous$ (યુક્તદલ) કહેવામાં આવે છે.

(C) અધઃસ્થ બીજાશયી પુષ્પમાં,પુષ્પાસનની કિનારી ઉપરની તરફ વૃદ્ધિ પામે છે,જે બીજાશયને સંપૂર્ણપણે ઘેરી લે છે અને તેની સાથે જોડાયેલ હોય છે. પુષ્પના અન્ય ભાગો બીજાશયની ઉપરથી ઉદ્ભવે છે. તેથી,બીજાશયને અધઃસ્થ (inferior) કહેવામાં આવે છે. તેના ઉદાહરણોમાં જામફળ,કાકડી અને સૂર્યમુખીના કિરણ પુષ્પકોનો સમાવેશ થાય છે.

(B) રેફલેસિયા આર્નોલ્ડી એ એક પરોપજીવી સપુષ્પી વનસ્પતિ છે જે વિશ્વનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતી છે.
તે એમોરફોફેલસ ટાઇટેનમ (Amorphophallus titanum) ની જેમ મોટો પુષ્પવિન્યાસ ધરાવતી નથી,કે તે એકંદરે સૌથી મોટી વનસ્પતિ પણ નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં,વાનસ્પતિક લક્ષણો (જેમ કે પર્ણ,પ્રકાંડ અને મૂળ) પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓથી પ્રભાવિત થાય છે અને તેમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો જોવા મળે છે.
જો કે,પ્રજનન સંરચનાઓ,ખાસ કરીને પુષ્પો,ઉત્ક્રાંતિની દ્રષ્ટિએ વધુ સ્થિર હોય છે અને પર્યાવરણીય ફેરફારોની તેમના પર ઓછી અસર થાય છે.
તેથી,ઉચ્ચ વનસ્પતિઓ (આવૃત બીજધારી) ના વર્ગીકરણ માટે પ્રજનન અંગોને વધુ વિશ્વસનીય અને 'સંરક્ષિત' માનવામાં આવે છે.

(A) કેસર એ $Crocus \text{ } sativus$ નામના ફૂલમાંથી મેળવવામાં આવતો મસાલો છે, જેને સામાન્ય રીતે 'કેસર ક્રોકસ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે। આ મસાલો ખાસ કરીને ફૂલના સૂકવેલા પરાગાસન (stigma) અને તેની સાથે જોડાયેલી પરાગવાહિની (style) માંથી મેળવવામાં આવે છે। આ ભાગોને હાથ વડે કાળજીપૂર્વક તોડીને, સૂકવીને ખોરાકમાં મસાલા અને રંગ આપવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે।

(C) સૌથી મોટું પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ $Rafflesia$ $arnoldii$ છે.
$Rafflesia$ એ પરોપજીવી સપુષ્પી વનસ્પતિનું પ્રજાતિ છે.
તેમાં પર્ણ,પ્રકાંડ અને મૂળનો અભાવ હોય છે અને તે યજમાન વનસ્પતિ $Tetrastigma$ માંથી પોષણ મેળવે છે.
તે પોષણ મેળવવા માટે યજમાન વનસ્પતિના મૂળ સાથે જોડાયેલ હોવાથી,તેને સંપૂર્ણ મૂળ પરોપજીવી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) $Rafflesia$ $arnoldii$ વનસ્પતિ વિશ્વનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ધરાવવા માટે જાણીતી છે. $Rafflesia$ એ પરોપજીવી સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું પ્રજાતિ છે. તેમાં દૃશ્યમાન પર્ણો,પ્રકાંડ કે મૂળ હોતા નથી અને તે $Tetrastigma$ વેલાના મૂળ પર પરોપજીવી તરીકે જીવન ગુજારે છે. તેથી,તેને મૂળ પરોપજીવી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) જ્યારે પુષ્પના સ્ત્રીકેસરચક્રમાં માત્ર એક જ સ્ત્રીકેસર આવેલું હોય,ત્યારે તેને એકસ્ત્રીકેસરી પુષ્પ કહેવામાં આવે છે.
આંબા ($Mangifera$ $indica$) માં સ્ત્રીકેસરચક્ર એક જ સ્ત્રીકેસરનું બનેલું હોય છે,તેથી તે એકસ્ત્રીકેસરી છે.
સીસમ $(Dalbergia)$ પણ એકસ્ત્રીકેસરી છે.
જોકે,જીવવિજ્ઞાનના પાઠ્યપુસ્તકના ઉદાહરણો મુજબ,આંબો એ એકસ્ત્રીકેસરી સ્થિતિ માટે સૌથી સામાન્ય ઉદાહરણ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) કેટલાક પુષ્પોમાં વજ્રચક્ર અને દલચક્ર સ્પષ્ટ રીતે અલગ હોતા નથી, જેને સામૂહિક રીતે 'પરિપુષ્પ' (Perianth) કહેવામાં આવે છે. પરિપુષ્પના દરેક વ્યક્તિગત સભ્યને 'નૌતલ' (Tepal) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી, "નૌતલ" શબ્દ પરિપુષ્પના સભ્યો માટે વપરાય છે.

(C) તલસ્થ (Basal) જરાયુવિન્યાસમાં,જરાયુ બીજાશયના તળિયે વિકસે છે અને તેની સાથે એક જ બીજાંડ જોડાયેલું હોય છે.
આ પ્રકારનો જરાયુવિન્યાસ સામાન્ય રીતે એસ્ટરેસી (Asteraceae) (દા.ત. સૂર્યમુખી) અને પોએસી (Poaceae) (દા.ત. ઘઉં) કુળમાં જોવા મળે છે.
પ્રશ્નમાં એકકોટરીય બીજાશયમાં એક બીજાંડ હોવાનો ઉલ્લેખ હોવાથી,સાચો જવાબ તલસ્થ (Basal) જરાયુવિન્યાસ છે.

(C) રોમગુચ્છ (Pappus) એ એસ્ટરેસી (Asteraceae) કુળના સભ્યોમાં જોવા મળતું સ્થાયી અને રૂપાંતરિત વજ્રચક્ર છે.
તે સામાન્ય રીતે બીજાશયની ટોચ પર વાળ,બરડ વાળ અથવા ભીંગડાના ઝૂમખા તરીકે દેખાય છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય પવન દ્વારા બીજના પ્રકીર્ણનમાં મદદ કરવાનું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) જ્યારે પુંકેસર દલપત્ર સાથે જોડાયેલા હોય,ત્યારે તે સ્થિતિને $Epipetalous$ (દલાભિમુખ) કહેવામાં આવે છે. આ સ્થિતિ સામાન્ય રીતે રીંગણ (Solanum melongena) જેવા પુષ્પોમાં જોવા મળે છે.
$Epiphyllous$ (અધિપર્ણી) એટલે કે પુંકેસર પરિપુષ્પ (tepals) સાથે જોડાયેલા હોય,જે લીલી (Lily) માં જોવા મળે છે.
$Episepalous$ (અધોવજ્રપત્રીય) એટલે કે પુંકેસર વજ્રપત્ર સાથે જોડાયેલા હોય.
$Hypogynous$ (અધોજાય) એ પુષ્પના અન્ય ભાગોની સાપેક્ષમાં બીજાશયનું સ્થાન દર્શાવે છે,જેમાં બીજાશય ઉચ્સ્થ હોય છે.

(C) નિપત્ર એ પુષ્પના તલસ્થ ભાગે જોવા મળતા રૂપાંતરિત પર્ણો છે। $Asteraceae$ (Compositae) કુળની વનસ્પતિઓ, જેમાં $\text{ગલગોટો}$ $(Tagetes)$ અને $\text{સૂર્યમુખી}$ $(Helianthus)$ જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે, તેમાં પુષ્પો $\text{મુન્ડક}$ (Capitulum) પ્રકારના પુષ્પવિન્યાસમાં ગોઠવાયેલા હોય છે। આ પ્રકારના પુષ્પવિન્યાસમાં, પુષ્પના તલસ્થ ભાગે નિપત્રોનું એક ચક્ર જોવા મળે છે જેને $\text{આવરણપત્ર}$ (Involucre) કહેવામાં આવે છે। તેથી, $\text{ગલગોટા}$ ના પુષ્પોમાં નિપત્ર સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે।

(D) અક્ષવર્તી જરાયુવિન્યાસમાં, જરાયુ અક્ષીય હોય છે અને અંડકો બહુકોટરીય બીજાશયમાં તેની સાથે જોડાયેલા હોય છે।
અક્ષવર્તી જરાયુવિન્યાસ દર્શાવતી વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં $\text{લીંબુ}$, $\text{ટામેટા}$ અને $\text{જાસૂદ}$નો સમાવેશ થાય છે।
$\text{ગલગોટો}$ એ $\text{તલીય}$ જરાયુવિન્યાસ દર્શાવે છે।
$\text{દારૂડી}$ એ $\text{ચર્મવર્તી}$ જરાયુવિન્યાસ દર્શાવે છે।
$\text{ડાયાન્થસ}$ એ $\text{મુક્ત}$ $\text{કેન્દ્રસ્થ}$ જરાયુવિન્યાસ દર્શાવે છે।
તેથી, $\text{લીંબુ}$ એ અક્ષવર્તી જરાયુવિન્યાસનું સાચું ઉદાહરણ છે।

(B) એકગુચ્છી $(Monadelphous)$ સ્થિતિમાં, પુંકેસરના બધા જ તંતુઓ જોડાઈને એક જ ગુચ્છ બનાવે છે, જ્યારે પરાગાશયો મુક્ત રહે છે। આ લાક્ષણિકતા $Malvaceae$ કુળમાં જોવા મળે છે, ખાસ કરીને જાસૂદ $(Hibiscus \text{ } rosa-sinensis)$ જેવી વનસ્પતિઓમાં। $Brassicaceae$ માં ચતુર્દીર્ઘી $(Tetradynamous)$ સ્થિતિ જોવા મળે છે। $Poaceae$ માં પુંકેસર સામાન્ય રીતે મુક્ત હોય છે। $Solanaceae$ માં પુંકેસર દલલગ્ન $(Epipetalous)$ હોય છે।

(A) વેક્સિલરી પુષ્પદલવિન્યાસ (જેને પેપિલિયોનેશિયસ પુષ્પદલવિન્યાસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં દલપત્રો એક વિશિષ્ટ ભાતમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
કુલ $5$ દલપત્રો હોય છે.
સૌથી મોટું પશ્ચ દલપત્ર 'સ્ટાન્ડર્ડ' અથવા 'વેક્સિલમ' તરીકે ઓળખાય છે, જે બે પાર્શ્વ દલપત્રો (પાંખ) ને આવરે છે.
આ બે પાર્શ્વ દલપત્રો, બદલામાં, બે સૌથી નાના અગ્ર દલપત્રો (કીલ) ને આવરે છે.
આ પ્રકારની ગોઠવણી ફેબેસી $(Fabaceae)$ કુળની લાક્ષણિકતા છે, અને વાલ $(Pisum \, sativum)$ આ કુળનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(D) સ્વીટ પી $(Pisum \ sativum)$ માં બીજાશય એકસ્ત્રીકેસરી અને એકકોટરીય હોય છે. જરાયુ બીજાશયની વક્ષ સીવણ પર એક ધાર બનાવે છે અને અંડકો આ ધાર પર બે હરોળમાં ગોઠવાયેલા હોય છે. આ પ્રકારના જરાયુવિન્યાસને ધારાવર્તી $(Marginal)$ જરાયુવિન્યાસ કહેવામાં આવે છે. તે ફેબેસી $(Fabaceae)$ કુળની લાક્ષણિકતા છે.

(C) પુષ્પ સામાન્ય રીતે પુષ્પાસન પર ગોઠવાયેલા ચાર ચક્રોનું બનેલું હોય છે:
$1$. પ્રથમ (સૌથી બહારનું) ચક્ર $\text{વજ્રચક્ર}$ (વજ્રપત્રો) છે।
$2$. બીજું ચક્ર $\text{દલપુંજ}$ (દલપત્રો) છે।
$3$. ત્રીજું ચક્ર $\text{પુંકેસરચક્ર}$ (પુંકેસરો) છે।
$4$. ચોથું (સૌથી અંદરનું) ચક્ર $\text{સ્ત્રીકેસરચક્ર}$ (સ્ત્રીકેસરો) છે।
તેથી, પુષ્પનું ચોથું ચક્ર $\text{સ્ત્રીકેસરચક્ર}$ છે।

(C) પરિજાયા (Perigynous) પુષ્પોમાં,સ્ત્રીકેસરચક્ર મધ્યમાં હોય છે અને પુષ્પના અન્ય ભાગો પુષ્પાસન (thalamus) ની કિનારી પર લગભગ સમાન સ્તરે ગોઠવાયેલા હોય છે. અહીં બીજાશયને અર્ધ-અધઃસ્થ (half-inferior) કહેવામાં આવે છે. પરિજાયા પુષ્પોના ઉદાહરણોમાં પ્લમ,ગુલાબ અને પીચનો સમાવેશ થાય છે. સફરજન અને જામફળમાં બીજાશય અધઃસ્થ (inferior) હોય છે,જ્યારે લસણમાં બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ (superior) હોય છે.

(B) જાસૂદ $(Hibiscus\,rosasinensis)$ માં,બધા જ પુંકેસરોના તંતુઓ જોડાઈને એક જ સમૂહ અથવા નળી બનાવે છે જે સ્ત્રીકેસરદંડની આસપાસ વીંટળાયેલી હોય છે. આ સ્થિતિને $Monadelphous$ (એકગુચ્છી) કહેવામાં આવે છે.

(A) તલસ્થ જરાયુવિન્યાસમાં,જરાયુ અંડાશયના તળિયે વિકસે છે અને તેની સાથે એક અંડક જોડાયેલું હોય છે.
આ પ્રકારનો જરાયુવિન્યાસ $Asteraceae$ (કમ્પોઝિટી) અને $Poaceae$ (ગ્રેમિની) કુળની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Poaceae$ સાચો જવાબ છે.

(B) જરાયુ વિન્યાસ એટલે બીજાશયમાં અંડકોની ગોઠવણી.
$Dianthus$ (ડાયેન્થસ) અને $Primula$ (પ્રિમ્યુલા) માં, અંડકો મધ્યસ્થ ધરી પર ગોઠવાયેલા હોય છે અને તેમાં આંતરપટલનો અભાવ હોય છે.
આ પ્રકારના જરાયુ વિન્યાસને $Free \text{ } central$ (મુક્ત કેન્દ્રસ્થ) જરાયુ વિન્યાસ કહેવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.