fruits Questions in Gujarati

(B) $Mangifera$ $indica$ (કેરી) નું ફળ અષ્ઠિફળ (drupe) પ્રકારનું છે. અષ્ઠિફળમાં,ફલાવરણ ત્રણ ભાગમાં વિભેદિત હોય છે: બહારનું પાતળું બાહ્યકવચ,મધ્યનું માંસલ અને ખાવાલાયક મધ્યકવચ,અને અંદરનું પથ્થર જેવું સખત અંતઃકવચ. તેથી,કેરીનો ખાવાલાયક ભાગ મધ્યકવચ છે.

(B) ટામેટું એ $Berry$ પ્રકારનું સાદું માંસલ ફળ છે. આવા ફળોમાં,$Pericarp$ (ફલાવરણ) ત્રણ સ્તરોમાં વિભાજિત હોય છે: બહારનું $Epicarp$ (બાહ્યકવચ),માંસલ મધ્યનું $Mesocarp$ (મધ્યકવચ) અને અંદરનું $Endocarp$ (અંતઃકવચ).
ટામેટામાં,$Pericarp$ (જેમાં માંસલ $Mesocarp$ અને $Endocarp$ નો સમાવેશ થાય છે) અને તેની સાથે જોડાયેલ $Placenta$ (જરાયુ) ખાવાલાયક હોય છે. તેથી,ખાવાલાયક ભાગમાં $Pericarp$ અને $Placenta$ નો સમાવેશ થાય છે.

(C) $Caryopsis$ એ એક નાનું,સૂકું અને એક-બીજ ધરાવતું ફળ છે જે ઉચ્ચસ્થ એકસ્ત્રીકેસરી બીજાશયમાંથી વિકસે છે.
આ પ્રકારના ફળમાં,ફલાવરણ (ફળની દીવાલ) એ બીજાવરણ (બીજની દીવાલ) સાથે સંપૂર્ણપણે અને અવિભાજ્ય રીતે જોડાયેલું હોય છે.
આ $Poaceae$ (અગાઉ $Gramineae$) કુળની લાક્ષણિકતા છે,ઉદાહરણ તરીકે,ઘઉં,મકાઈ અને ચોખા.

(A) સમુચ્ચિત ફળો એક જ પુષ્પના બહુસ્ત્રીકેસરી,મુક્તસ્ત્રીકેસરી બીજાશયમાંથી બને છે.
મુક્તસ્ત્રીકેસરી બીજાશયમાં,સ્ત્રીકેસરો એકબીજાથી સ્વતંત્ર હોય છે.
દરેક મુક્ત સ્ત્રીકેસર એક નાના ફળમાં વિકસે છે,અને આ નાના ફળો સામૂહિક રીતે એક સમુચ્ચિત ફળ બનાવે છે.
ઉદાહરણોમાં $Michelia$,$Rubus$ અને $Annona$ નો સમાવેશ થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Hesperidium$ એ એક પ્રકારનું માંસલ ફળ છે જે બહુ-સ્ત્રીકેસરી,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને ઉચ્ચસ્થ બીજાશયમાંથી વિકસે છે અને તે ઘણા ખંડો ધરાવે છે.
તેનું બાહ્ય ફલાવરણ (epicarp) ચામડા જેવું અને ગ્રંથિમય હોય છે,જ્યારે મધ્ય ફલાવરણ પાતળું હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,લીંબુ અને નારંગી જેવા સાઇટ્રસ ફળો.

(C) ચોખા $(Oryza \text{ } sativa)$ નું ફળ $Caryopsis$ પ્રકારનું હોય છે। $Caryopsis$ માં, ફલાવરણ (pericarp) બીજાવરણ સાથે જોડાયેલું હોય છે, જે એક-બીજ ધરાવતું, સૂકું અને અસ્ફોટનશીલ ફળ બનાવે છે, જે $Poaceae$ (Gramineae) કુળની લાક્ષણિકતા છે।

(A) સૂકું અસ્ફોટક ફળ એવું ફળ છે જે પરિપક્વતા સમયે તેના બીજને મુક્ત કરવા માટે ફાટતું નથી.
$A$. $Caryopsis$ (ધાન્યફળ) એ એક પ્રકારનું સૂકું અસ્ફોટક ફળ છે જેમાં ફલાવરણ બીજાવરણ સાથે જોડાયેલું હોય છે (દા.ત.,ઘઉં,મકાઈ).
$B$. $Pod$ (સીંગ) એ સૂકું સ્ફોટક ફળ છે જે બે સીવણ (sutures) પરથી ફાટે છે.
$C$. $Follicle$ એ સૂકું સ્ફોટક ફળ છે જે એક સીવણ પરથી ફાટે છે.
$D$. $Lomentum$ એ એક પ્રકારનું સૂકું સ્ફોટક ફળ છે જે એક-બીજ ધરાવતા ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Caryopsis$ છે.

(A) મગફળી $(Arachis hypogaea)$ ને ભૂગર્ભીય (geocarpic) વનસ્પતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ફલન પછી, પુષ્પદંડ (gynophore) લંબાય છે અને જમીનની અંદર વૃદ્ધિ પામે છે, જે વિકાસ પામતા બીજાશયને જમીનમાં ધકેલે છે.
ફળ અને બીજ જમીનની અંદર પરિપક્વ થાય છે, આ ઘટનાને ભૂગર્ભીય ફળધારણ (geocarpy) કહેવામાં આવે છે.

(C) લોમેન્ટમ એ સૂકા,સ્ફોટનશીલ ફળનો એક પ્રકાર છે.
તે એક પ્રકારની શિંગ (legume) છે જે એકસ્ત્રીકેસરી,ઉચ્સ્થ,એકકોટરીય બીજાશયમાંથી વિકસે છે જેમાં સીમાંત જરાયુવિન્યાસ જોવા મળે છે.
સામાન્ય શિંગ કરતા,લોમેન્ટમ બીજની વચ્ચેથી સંકોચાયેલું હોય છે અને પરિપક્વતા સમયે એક-બીજ ધરાવતા ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
લીચી $(Nephelium)$ માં ફલાવરણ સખત,બરડ અને કાંટાદાર હોય છે.
તેનું એકમાત્ર બીજ સફેદ,રસદાર અને ખાવાલાયક માંસલ ભાગથી ઢંકાયેલું હોય છે જેને બીજચોલ (aril) કહેવામાં આવે છે,જે ખાવાલાયક ભાગ છે.

(A) મકાઈમાં,દાણો એ 'કેરિયોપ્સિસ' (caryopsis) છે,જે એક પ્રકારનું શુષ્ક,અસ્ફોટનશીલ ફળ છે. કેરિયોપ્સિસમાં,ફળની દીવાલ (ફલાવરણ - pericarp) બીજાવરણ સાથે જોડાયેલી હોય છે. તેથી,વનસ્પતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ મકાઈનો દાણો એ એક ફળ છે.

(C) $Datura$ (ધતૂરો) નું ફળ એક પ્રકારનું શુષ્ક સ્ફોટનશીલ ફળ છે જેને કેપ્સ્યુલ (પ્રાવર) કહેવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે સેપ્ટિસાઇડલ કેપ્સ્યુલ છે.
સેપ્ટિસાઇડલ કેપ્સ્યુલમાં,સ્ફોટન (dehiscence) અંડાશયના સેપ્ટા (પડદા) ની સાથે થાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે ફળ સેપ્ટાની રેખાઓ સાથે ફાટે છે,જેનાથી બીજ મુક્ત થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. $Boerhaavia$ ના ફળની સપાટી પર ચીકણી ગ્રંથિઓ હોય છે જે પ્રાણીઓના શરીર સાથે ચોંટીને બીજના ફેલાવામાં મદદ કરે છે. આ પ્રાણીઓ દ્વારા બીજ વિકિરણ (zoochory) માટેનું એક સામાન્ય અનુકૂલન છે.

(B) . પેપો એ બેરી (berry) નો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે,જેમાં ફલાવરણ (epicarp) અને પુષ્પાસન (thalamus) ફળની બહારની સખત છાલ બનાવે છે.
મધ્ય ફલાવરણ (mesocarp),અંતઃ ફલાવરણ (endocarp) અને જરાયુ (placenta) જોડાઈને ખાવાલાયક ગર બનાવે છે. આ પ્રકારનું ફળ $Cucurbitaceae$ કુળના સભ્યોમાં જોવા મળે છે.

(B) સરળ ફળ એવું ફળ છે જે એક પુષ્પના એક જ અંડાશયમાંથી વિકસે છે. આ અંડાશય એકસ્ત્રીકેસરી (monocarpellary) અથવા બહુસ્ત્રીકેસરી યુક્ત (multicarpellary syncarpous) હોઈ શકે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) અષ્ઠિલ ફળ (Drupe) નું ફલાવરણ પાતળા બાહ્યકવચ (જે ત્વચા બનાવે છે),માંસલ મધ્યકવચ (જે ખાવાલાયક ભાગ બનાવે છે) અને સખત તથા પથ્થર જેવા અંતઃકવચનું બનેલું હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Cocos \ nucifera$ (નાળિયેર) અને $Mangifera \ indica$ (આંબો).

(C) $sorosis$ એ એક પ્રકારનું સંયુક્ત ફળ છે જે સ્પાઈક $(spike)$,સ્પેડિક્સ $(spadix)$ અથવા કેટકિન $(catkin)$ પુષ્પવિન્યાસમાંથી વિકસે છે.
અનાનસ અને શતૂદ જેવા ફળોમાં,ખાવાલાયક ભાગોમાં જોડાયેલા નિપત્રો,પરિપુષ્પ અને મધ્ય અક્ષ (પુષ્પદંડ) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(A) એનાકાર્ડિયમ (કાજુ) માં,માંસલ અને ફૂલેલો ભાગ એ પુષ્પદંડ (peduncle) છે,જે કૂટફળ (false fruit) માં વિકસે છે. વાસ્તવિક ફળ એ નીચે જોડાયેલ નાની,મૂત્રપિંડ આકારની રચના છે,જેમાં બીજ હોય છે. તેથી,ઉપરનો માંસલ ભાગ એ કૂટફળ છે.

(B) અષ્ઠિલ ફળ એ એવા પ્રકારનું ફળ છે જેમાં ફલાવરણ ત્રણ સ્તરોમાં વિભેદિત હોય છે: બહારનું બાહ્ય ફલાવરણ,માંસલ મધ્ય ફલાવરણ અને સખત,પથ્થર જેવું અંતઃ ફલાવરણ.
આંબા અને નાળિયેર જેવા ફળોમાં,અંતઃ ફલાવરણ ખૂબ જ સખત અને પથ્થર જેવું બની જાય છે,જે અંદરના બીજનું રક્ષણ કરે છે. તેથી,અષ્ઠિલ ફળનો સૌથી સખત ભાગ અંતઃ ફલાવરણ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. કઠોળમાં,સૂકી શીંગો બે વાલ્વમાં ખુલે છે. આ વાલ્વ સર્પાકાર રીતે વળેલા હોય છે,જે તણાવ પેદા કરે છે અને બીજને પિતૃ છોડથી દૂર ફેંકી દે છે. સ્વ-વિકિરણની આ પદ્ધતિને $Autochory$ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે વટાણા ($Pisum$ $sativum$) અને ચણોઠી $(Abrus)$.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. સ્કવર્ટિંગ ક્યુકમ્બર $(Ecballium\, elaterium)$ માં બીજના વિકિરણ માટે પિસ્ટન પદ્ધતિ જોવા મળે છે.
ફળની દીવાલ બીજ ધરાવતા ચીકણા પદાર્થને આવરી લે છે.
જ્યારે ફળ પરિપક્વ થાય છે,ત્યારે આંતરિક દબાણ વધે છે અને બીજ ધરાવતો ચીકણો પદાર્થ ખૂબ જ જોરથી બહાર ફેંકાય છે,જે બીજને લગભગ $20 \, ft$ દૂર સુધી ફેલાવે છે.

(B) $Clematis$ અને $Naravelia$ ના ફળોમાં સ્થાયી રોમમય પરાગવાહિનીઓ જોવા મળે છે. આ રચનાઓ પેરાશૂટ જેવું કાર્ય કરે છે,જે હવા દ્વારા બીજ અથવા ફળોના વિકિરણમાં મદદ કરે છે.

(D) એનેમોકોરી (anemochory) એટલે પવન દ્વારા બીજ અથવા ફળોનું વિકિરણ.
$Bombax$ (સીમળો) માં,બીજ લાંબા,રેશમી વાળથી ઢંકાયેલા હોય છે જેને ફ્લોસ અથવા કાપોક કહેવામાં આવે છે.
આ વાળ પીંછા (plume) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે અને બીજને પવનના પ્રવાહ સાથે સરળતાથી દૂર લઈ જવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,$Bombax$ માં પીંછાવાળા વિકિરણ એકમોની હાજરીને કારણે પવન દ્વારા વિકિરણ થાય છે.

(D) $Polygonum$ માં ફળો અને બીજનું વિકિરણ $Autochory$ (સ્વ-વિકિરણ) ની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
$Polygonum$ ની ઘણી પ્રજાતિઓમાં,ફળો ઘણીવાર યાંત્રિક સાધનો અથવા ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા ફેલાય છે,જે $Autochory$ નું એક સ્વરૂપ છે જ્યાં વનસ્પતિ પોતે પવન,પાણી અથવા પ્રાણીઓ જેવા બાહ્ય એજન્ટો વિના વિકિરણમાં મદદ કરે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. $Asteraceae$ કુળની ઘણી વનસ્પતિઓના ફળોમાં 'પેપસ' $(pappus)$ નામની રચના જોવા મળે છે. પેપસ એ રૂપાંતરિત,કાયમી અને વાળ જેવી રચના ધરાવતું વજ્રપત્ર $(calyx)$ છે,જે પેરાશૂટ તરીકે કાર્ય કરે છે. આ રચનાને કારણે ફળો પવન દ્વારા સરળતાથી દૂર સુધી ફેલાઈ શકે છે.

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે. ઘણા ફળોની સપાટી અંકુશ (hooks) (દા.ત.,$Xanthium$,$Urena$),કાંટા (દા.ત.,$Tribulus$),અથવા સખત વાળ કે કાંટાના ઝૂમખા (દા.ત.,$Aristida$) થી ઢંકાયેલી હોય છે.
આ રચનાઓ ફળોને પ્રાણીઓના શરીર કે રૂંવાટી અથવા મનુષ્યોના કપડાં સાથે ચોંટવામાં મદદ કરે છે.
પરિણામે,તેઓ અજાણતા એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ વહન પામે છે,જે બીજના ફેલાવાને સરળ બનાવે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Bignonia$ ના ફળો પક્ષીઓ દ્વારા ફેલાય છે (જેને ઓર્નિથોકોરી કહેવાય છે).
$Calotropis$ ના બીજમાં વાળ હોવાને કારણે તે પવન દ્વારા ફેલાય છે (એનિમોકોરી).
$Mirabilis$ ના બીજ સામાન્ય રીતે ગુરુત્વાકર્ષણ અથવા પાણી દ્વારા ફેલાય છે.
$Argemone$ ના બીજ વિસ્ફોટક પદ્ધતિ અથવા ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા ફેલાય છે.

(B) $Clematis$ અને $Naravelia$ પ્રજાતિઓમાં,ફલન અને પરિપક્વતા પછી પણ પુષ્પની પરાગવાહિની ફળ સાથે જોડાયેલી રહે છે.
આ પરાગવાહિનીઓ લાંબી હોય છે અને તેના પર ઝીણા વાળ આવેલા હોય છે,જે પેરાશૂટની જેમ કાર્ય કરે છે.
આ રચના ફળોને પવનના પ્રવાહ દ્વારા સરળતાથી દૂર લઈ જવામાં મદદ કરે છે,જે બીજના વિકિરણમાં સહાયક બને છે.
તેથી,સાચો જવાબ સ્થાયી રોમમય પરાગવાહિની છે.

(A) $Xanthium$ (ગોખરુ) ના ફળ પર નાના અંકુશ (hooks) અથવા કાંટા હોય છે.
આ અંકુશને કારણે ફળ ચરતા પ્રાણીઓ જેવા કે બકરા અને ગાયના શરીરના વાળ કે ચામડી સાથે ચોંટી જાય છે.
જ્યારે આ પ્રાણીઓ એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ જાય છે,ત્યારે ફળ તેમની સાથે જાય છે અને અંતે નીચે પડી જાય છે,જેનાથી બીજનો ફેલાવો થાય છે.
બીજના ફેલાવાની આ પદ્ધતિને $epizoochory$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સેન્સર પદ્ધતિ ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે પવનના હલનચલન દ્વારા ફળોના નાના છિદ્રોમાંથી બીજનું વિકિરણ થાય છે.
આ પદ્ધતિમાં,ફળ એક ધૂપદાની (censer) જેવું કાર્ય કરે છે,જ્યાં છોડ હલવાને કારણે બીજ ઉપરના છિદ્રો દ્વારા બહાર નીકળે છે.
ઉદાહરણોમાં $Papaveraceae$ $(Poppy)$,$Aristolochia$ અને $Aconitum$ નો સમાવેશ થાય છે.

(D) $Samara$ (સમારા) એ એક પ્રકારનું સૂકું,અસ્ફોટનશીલ ફળ છે જેમાં અંડાશયની દીવાલમાંથી કાગળ જેવી પેશીની પાંખ જેવી રચના વિકસે છે.
આ પાંખ જેવી રચના બીજને પવન દ્વારા દૂર સુધી લઈ જવામાં મદદ કરે છે,જે બીજના ફેલાવાને સરળ બનાવે છે.
તેના ઉદાહરણોમાં મેપલ $(Acer)$ અને એશ $(Fraxinus)$ ના વૃક્ષોના ફળોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) પાંખવાળા ફળો એ એનિમોકોરસ (પવન દ્વારા ફેલાતા) ફળોનો એક પ્રકાર છે,જેમાં ફલાવરણ અથવા અન્ય પુષ્પીય ભાગો પવન દ્વારા ફેલાવાને સરળ બનાવવા માટે પાંખ જેવી રચનાઓમાં વિકસે છે.
$Hiptage$ પ્રજાતિમાં,ફળો સમારા (samaras) પ્રકારના હોય છે,જેમાં પાંખ જેવી રચનાઓ હોય છે જે તેમને પવન દ્વારા ઉડી જવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,$Hiptage$ સાચો જવાબ છે.

(C) $Asteraceae$ (જેને $Compositae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળમાં,ફળ સામાન્ય રીતે $cypsela$ પ્રકારનું હોય છે.
આ ફળમાં ઘણીવાર વજ્રપત્ર (calyx) રૂપાંતરિત થઈને વાળ જેવી રચના બનાવે છે જેને $pappus$ કહેવામાં આવે છે.
$pappus$ એક પેરાશૂટ જેવું કાર્ય કરે છે,જે બીજ અથવા ફળોને પવન દ્વારા સરળતાથી દૂર લઈ જવામાં મદદ કરે છે,જે આ કુળ માટે ફેલાવવાનું મુખ્ય માધ્યમ છે.

(A) $Ruellia$ અને $Justicia$ ($Acanthaceae$ કુળ) માં,બીજનું વિકિરણ $Jaculator$ નામની વિશિષ્ટ રચનાની મદદથી થાય છે.
$Jaculator$ એ બીજના પાયા પર આવેલી એક વળાંકવાળી,હૂક જેવી રચના છે.
જ્યારે ફળ સુકાઈ જાય છે અને સ્ફોટન પામે છે,ત્યારે $Jaculator$ એક આંચકા સાથે ખુલે છે,જે બીજને પિતૃ છોડથી દૂર ફેંકી દે છે. આ પ્રક્રિયાને $Jaculator$ પદ્ધતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) ઓટોકોરી (Autochory) એટલે કે વિસ્ફોટક પદ્ધતિ દ્વારા બીજ વિકિરણ એ બીજનું સ્વયં-વિકિરણ છે,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે ફળ પરિપક્વતા સમયે ફાટે છે.
આ પદ્ધતિમાં,ફળની દીવાલ સુકાઈ જાય છે અને તેમાં તણાવ ઉત્પન્ન થાય છે,જેના કારણે તે જોરથી ફાટે છે અને બીજને બધી દિશામાં ફેલાવે છે.
$Barleria$,$Impatiens$,$Ruellia$,$Acanthus$ અને $Phlox$ જેવી વનસ્પતિઓ આ પ્રકારનું વિસ્ફોટક બીજ વિકિરણ દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) સંયુક્ત ફળો સમગ્ર પુષ્પવિન્યાસમાંથી વિકસે છે અને તેને ઇન્ફ્રુક્ટેસેન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે $2$ પ્રકારના હોય છે:
$(1)$ સોરોસિસ (Sorosis): તે સ્પાઇક,સ્પેડિક્સ અથવા કેટકિન પુષ્પવિન્યાસમાંથી વિકસે છે (દા.ત.,અનાનસ,શતતૂટ).
$(2)$ સાયકોનસ અથવા સાયકોનિયમ (Syconus or Syconium): તે હાયપેન્થોડિયમ પુષ્પવિન્યાસમાંથી વિકસે છે (દા.ત.,અંજીર).

(B) રોમમય પરાગવાહિની: $Clematis$ ના ફળોમાં સ્થાયી રોમમય પરાગવાહિનીઓ હોય છે, જે બીજને હવામાં તરવામાં મદદ કરીને પવન દ્વારા ફેલાવવામાં સહાયક બને છે.

(A) સીતાફળ $(Annona \, squamosa)$ નું ફળ એ એક પ્રકારનું સંયુક્ત ફળ છે જેને બેરીનો સમૂહ (Etaerio of berries) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રકારના ફળમાં, એક જ પુષ્પના વ્યક્તિગત સ્ત્રીકેસરો નાની બેરીમાં વિકસે છે.
આ બેરીના અગ્ર ભાગો એકબીજા સાથે જોડાઈને એક સામાન્ય આવરણ અથવા માંસલ ભાગ બનાવે છે, જે સીતાફળની લાક્ષણિકતા છે.

(B) $Pappus$ એ સ્થાયી,વાળ જેવી વજ્રચક્રની રચના છે જે ફળ અને બીજના વિકિરણ માટે પેરાશૂટ તરીકે કાર્ય કરે છે. $Compositae$ (જેને $Asteraceae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળમાં,વજ્રચક્ર વાળ જેવી રચનાઓમાં રૂપાંતરિત થાય છે જેને $Pappus$ કહેવામાં આવે છે,જે પવન દ્વારા વિકિરણમાં મદદ કરે છે.

(C) નાળિયેરનું ફળ એ અષ્ઠિલ (drupe) પ્રકારનું ફળ છે. અષ્ઠિલ ફળમાં ફલાવરણ ત્રણ ભાગમાં વિભાજિત હોય છે: બહારનું પાતળું બાહ્યફલાવરણ,મધ્યનું રેસામય મધ્યફલાવરણ અને અંદરનું સખત અંતઃફલાવરણ. નાળિયેરનું કાથી (રેસામય ભાગ) તેના મધ્યના સ્તરમાંથી મેળવવામાં આવે છે,જેને $Mesocarp$ (મધ્યફલાવરણ) કહે છે.

(B) નાળિયેરના ફળના મધ્ય ફલાવરણ (mesocarp) માંથી મેળવવામાં આવતા રેસાઓને $Coir$ (કાથી) કહેવામાં આવે છે। $Coir$ એ નાળિયેરની છાલમાંથી મેળવવામાં આવતો કુદરતી રેસો છે અને તેનો ઉપયોગ પગલુછણિયા, બ્રશ અને ગાદલા જેવી વસ્તુઓ બનાવવામાં થાય છે।

(A) ઘઉંમાં,ફળની દીવાલ (ફલાવરણ) બીજના આવરણ સાથે જોડાયેલી હોય છે. આવા ફળને કેરીઓપ્સિસ (caryopsis) અથવા દાણો કહેવામાં આવે છે. તેથી,વનસ્પતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ ઘઉંનો દાણો એ એક ફળ છે.

(A) કાથી એ નાળિયેરની છાલમાંથી મેળવવામાં આવતો કુદરતી રેસો છે. નાળિયેરની છાલ એ નાળિયેરના ફળનું રેસાદાર મધ્ય ફલાવરણ છે. તેથી,કાથી નાળિયેરના ફલાવરણમાંથી મેળવવામાં આવે છે.

(A) લીચી ફળનો ખાવાલાયક ભાગ એ અંડકના તલભાગમાંથી વિકસતી માંસલ રચના છે, જેને 'બીજાપાંગ' $(aril)$ કહેવામાં આવે છે.
દાડમમાં, ખાવાલાયક ભાગ એ રસદાર બીજાવરણ $(testa)$ છે.
સીતાફળમાં, ખાવાલાયક ભાગ એ માંસલ પુષ્પાસન $(thalamus)$ છે.
નારંગીમાં, ખાવાલાયક ભાગ એ અંતઃફલાવરણમાંથી ઉદ્ભવતા રસદાર એકકોષીય રોમ $(trichomes)$ છે.

(D) અફીણ એ પોપી (ખસખસ) વનસ્પતિ,$Papaver$ $somniferum$ ના અપરિપક્વ ફળના સૂકાયેલા લેટેક્સમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
જ્યારે ફૂલની પાંખડીઓ ખરી જાય છે,ત્યારે લીલા ફળના કેપ્સ્યુલ્સ પર કાપા મૂકવામાં આવે છે,અને તેમાંથી નીકળતા દૂધ જેવા લેટેક્સને એકત્રિત કરીને સૂકવવામાં આવે છે,જે અફીણ બનાવે છે.
તેથી,વનસ્પતિનો ફળનો ભાગ અફીણના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે.

(D) કેળામાં ફળ એ પ્રાવર (berry) પ્રકારનું છે. તેનો ખાદ્ય ભાગ માંસલ મધ્યફલાવરણ અને અંતઃફલાવરણનો બનેલો છે. બાહ્યફલાવરણ (છાલ) ખાતા પહેલા દૂર કરવામાં આવે છે. તેથી,મધ્યફલાવરણ અને અંતઃફલાવરણ બંને ખાદ્ય છે.

$(A)$ આંબા $(Mangifera \text{ } indica)$ માં ફળ એ અષ્ઠિલ પ્રકારનું (drupe) ફળ છે.
તે ઉચ્ચસ્થ બીજાશયમાંથી વિકસે છે અને એકબીજ ધરાવે છે.
ફળની દીવાલ ત્રણ સ્તરોમાં વિભાજિત થયેલી હોય છે:
$1$. બહારનું પાતળું બાહ્ય ફલાવરણ (છાલ)।
$2$. મધ્યનું માંસલ, ખાદ્ય મધ્યફલાવરણ।
$3$. અંદરનું પથ્થર જેવું સખત અંતઃફલાવરણ।
તેથી, આંબામાં ખાદ્ય ભાગ મધ્યફલાવરણ છે.

(A) નાળિયેર એ $Drupe$ (અષ્ટિલા) પ્રકારનું ફળ છે.
$Drupe$ ફળમાં ફલાવરણ (pericarp) સ્પષ્ટ રીતે ત્રણ ભાગમાં વિભાજિત હોય છે: બહારનું પાતળું બાહ્યક (epicarp),મધ્યનું માંસલ અથવા તંતુમય મધ્યક (mesocarp),અને અંદરનું સખત પથ્થર જેવું અંતઃક (endocarp).
નાળિયેરના કિસ્સામાં,તેનું મધ્યક (mesocarp) તંતુમય હોય છે,તેથી તેને તંતુમય $Drupe$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) અષ્ઠિલ (Drupe) એ એક પ્રકારનું રસાળ ફળ છે જેમાં બહારનો રસાળ ભાગ (બાહ્યક અને મધ્યક) એક સખત અંતઃકવચ (ગોટલી) ને ઘેરે છે,જેની અંદર એક બીજ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે કેરી અને નાળિયેર. તેથી,અષ્ઠિલ ફળ મોટે ભાગે રસાળ અને એકબીજયુક્ત હોય છે.

(C) કેરી $(Mangifera \text{ } indica)$ માં, ફળ એ અષ્ઠિફળ (drupe) પ્રકારનું છે.
તે એકસ્ત્રીકેસરી ઉચ્ચસ્થ બીજાશયમાંથી વિકસે છે અને હંમેશા એકબીજધારી હોય છે.
ફળની દીવાલ ત્રણ સ્તરોમાં વિભેદિત હોય છે:
$1$. બહારનું પાતળું પડ એ બાહ્યફલાવરણ (epicarp) છે.
$2$. મધ્યનો માંસલ, ખાવાલાયક ભાગ એ મધ્યફલાવરણ (mesocarp) છે.
$3$. અંદરનો પથ્થર જેવો સખત ભાગ એ અંતઃફલાવરણ (endocarp) છે, જે બીજનું રક્ષણ કરે છે.
તેથી, કેરીનો ખાદ્ય ભાગ મધ્યફલાવરણ છે.