ChemistryQ1–67 of 67 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQMHT CET · 2016
ગ્લાયકોલિસિસના અંતે $52$ પાયરુવિક એસિડના અણુઓના નિર્માણ માટે ગ્લુકોઝના કેટલા અણુઓની જરૂર પડે છે?
A
$52$
B
$46$
C
$32$
D
$26$
Solution
(D) ગ્લાયકોલિસિસ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુનું વિઘટન થઈને પાયરુવિક એસિડ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓ બને છે.
તેથી,પ્રક્રિયાનું પ્રમાણ $1$ ગ્લુકોઝ $\rightarrow$ $2$ પાયરુવિક એસિડ છે.
$52$ પાયરુવિક એસિડના અણુઓ માટે જરૂરી ગ્લુકોઝના અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પાયરુવિક એસિડના કુલ અણુઓને $2$ વડે ભાગીશું.
ગ્લુકોઝના અણુઓની સંખ્યા = $\frac{52}{2} = 26$.
આમ,$52$ પાયરુવિક એસિડના અણુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે $26$ ગ્લુકોઝના અણુઓની જરૂર પડે છે.
તેથી,પ્રક્રિયાનું પ્રમાણ $1$ ગ્લુકોઝ $\rightarrow$ $2$ પાયરુવિક એસિડ છે.
$52$ પાયરુવિક એસિડના અણુઓ માટે જરૂરી ગ્લુકોઝના અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે પાયરુવિક એસિડના કુલ અણુઓને $2$ વડે ભાગીશું.
ગ્લુકોઝના અણુઓની સંખ્યા = $\frac{52}{2} = 26$.
આમ,$52$ પાયરુવિક એસિડના અણુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે $26$ ગ્લુકોઝના અણુઓની જરૂર પડે છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQMHT CET · 2016
$R$ ત્રિજ્યા અને $\frac{R}{6}$ જાડાઈ ધરાવતી એક તકતી (disc) ની તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I$ છે. આ તકતીને ઓગાળીને એક નક્કર ગોળામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. તો તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને ગોળાની જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થશે?
A
$\frac{I}{5}$
B
$\frac{I}{6}$
C
$\frac{I}{32}$
D
$\frac{I}{64}$
Solution
(A) તકતીની તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I = \frac{MR^2}{2}$ છે.
રૂપાંતરણ દરમિયાન દળ અચળ રહેતું હોવાથી,$M' = M$ થશે.
તકતીનું કદ $V = \pi R^2 \times \text{જાડાઈ} = \pi R^2 \times \frac{R}{6} = \frac{\pi R^3}{6}$ છે.
નક્કર ગોળાનું કદ $V' = \frac{4}{3} \pi R'^3$ છે.
કદને સરખાવતા: $\frac{\pi R^3}{6} = \frac{4}{3} \pi R'^3$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $R'^3 = \frac{R^3}{8}$ મળે,તેથી $R' = \frac{R}{2}$.
નક્કર ગોળાની તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I' = \frac{2}{5} M' R'^2$ છે.
$M' = M$ અને $R' = \frac{R}{2}$ મૂકતા: $I' = \frac{2}{5} M \left(\frac{R}{2}\right)^2 = \frac{2}{5} M \frac{R^2}{4} = \frac{1}{5} \left(\frac{MR^2}{2}\right)$.
$I = \frac{MR^2}{2}$ હોવાથી,આપણને $I' = \frac{I}{5}$ મળે છે.
રૂપાંતરણ દરમિયાન દળ અચળ રહેતું હોવાથી,$M' = M$ થશે.
તકતીનું કદ $V = \pi R^2 \times \text{જાડાઈ} = \pi R^2 \times \frac{R}{6} = \frac{\pi R^3}{6}$ છે.
નક્કર ગોળાનું કદ $V' = \frac{4}{3} \pi R'^3$ છે.
કદને સરખાવતા: $\frac{\pi R^3}{6} = \frac{4}{3} \pi R'^3$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $R'^3 = \frac{R^3}{8}$ મળે,તેથી $R' = \frac{R}{2}$.
નક્કર ગોળાની તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I' = \frac{2}{5} M' R'^2$ છે.
$M' = M$ અને $R' = \frac{R}{2}$ મૂકતા: $I' = \frac{2}{5} M \left(\frac{R}{2}\right)^2 = \frac{2}{5} M \frac{R^2}{4} = \frac{1}{5} \left(\frac{MR^2}{2}\right)$.
$I = \frac{MR^2}{2}$ હોવાથી,આપણને $I' = \frac{I}{5}$ મળે છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2016
$R$ અને $S$ વિન્યાસ નક્કી કરતી વખતે,કાઈરલ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા સમૂહોની અગ્રિમતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$CONH_2 > COCH_3 > CH_2OH > CHO$
B
$CONH_2 > COCH_3 > CHO > CH_2OH$
C
$COCH_3 > CONH_2 > CHO > CH_2OH$
D
$CHO > CH_2OH > COCH_3 > CONH_2$
Solution
(B) Cahn-Ingold-Prelog $(CIP)$ અગ્રિમતાના નિયમો મુજબ,અગ્રિમતા કાઈરલ કેન્દ્ર સાથે સીધા જોડાયેલા પરમાણુઓના પરમાણુ ક્રમાંક પર આધારિત છે.
$1$. પ્રથમ પરમાણુઓની સરખામણી કરો: બધા સમૂહો $(CONH_2, COCH_3, CHO, CH_2OH)$ કાર્બન પરમાણુ દ્વારા જોડાયેલા છે.
$2$. આ કાર્બન સાથે જોડાયેલા પરમાણુઓ જુઓ:
- $CONH_2$ (કાર્બન $O, O, N$ સાથે જોડાયેલ છે)
- $COCH_3$ (કાર્બન $O, O, C$ સાથે જોડાયેલ છે)
- $CHO$ (કાર્બન $O, O, H$ સાથે જોડાયેલ છે)
- $CH_2OH$ (કાર્બન $O, H, H$ સાથે જોડાયેલ છે)
$3$. કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે જોડાયેલા પરમાણુઓની સરખામણી:
- $N$ (પરમાણુ ક્રમાંક $7$) > $C$ (પરમાણુ ક્રમાંક $6$) > $H$ (પરમાણુ ક્રમાંક $1$).
$4$. આમ,અગ્રિમતાનો ક્રમ: $CONH_2 > COCH_3 > CHO > CH_2OH$ છે.
$1$. પ્રથમ પરમાણુઓની સરખામણી કરો: બધા સમૂહો $(CONH_2, COCH_3, CHO, CH_2OH)$ કાર્બન પરમાણુ દ્વારા જોડાયેલા છે.
$2$. આ કાર્બન સાથે જોડાયેલા પરમાણુઓ જુઓ:
- $CONH_2$ (કાર્બન $O, O, N$ સાથે જોડાયેલ છે)
- $COCH_3$ (કાર્બન $O, O, C$ સાથે જોડાયેલ છે)
- $CHO$ (કાર્બન $O, O, H$ સાથે જોડાયેલ છે)
- $CH_2OH$ (કાર્બન $O, H, H$ સાથે જોડાયેલ છે)
$3$. કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે જોડાયેલા પરમાણુઓની સરખામણી:
- $N$ (પરમાણુ ક્રમાંક $7$) > $C$ (પરમાણુ ક્રમાંક $6$) > $H$ (પરમાણુ ક્રમાંક $1$).
$4$. આમ,અગ્રિમતાનો ક્રમ: $CONH_2 > COCH_3 > CHO > CH_2OH$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
જો $n$ એ સંયોજનમાં અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા દર્શાવતું હોય,તો તે સંયોજનના શક્ય પ્રકાશીય સમઘટકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$2n$
B
$n^2$
C
$2^n$
D
$2n+2$
Solution
(C) $n$ અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુઓ (કાઈરલ કેન્દ્રો) ધરાવતા સંયોજન માટે પ્રકાશીય સમઘટકોની શક્ય સંખ્યા $2^n$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જો અણુમાં કોઈ આંતરિક સમપ્રમાણતાનું સમતલ ન હોય (એટલે કે,તે મેસો સંયોજન ન હોય).
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
મેગ્નેશિયમનો કયો હેલાઇડ સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા ધરાવે છે?
A
ક્લોરાઇડ
B
બ્રોમાઇડ
C
આયોડાઇડ
D
ફ્લોરાઇડ
Solution
(D) ફાજન્સના નિયમ મુજબ,આયનીય બંધમાં એનાયનનું કદ વધવાથી તેની ધ્રુવીયતા (polarisability) વધે છે,જેનાથી સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે.
હેલાઇડ આયનોના કદનો ક્રમ: $I^{-} > Br^{-} > Cl^{-} > F^{-}$.
જેમ એનાયનનું કદ વધે તેમ સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે,એટલે કે આયનીય લાક્ષણિકતા ઘટે છે.
તેથી,આયનીય લાક્ષણિકતાનો ક્રમ $MgF_2 > MgCl_2 > MgBr_2 > MgI_2$ છે.
આમ,મેગ્નેશિયમ ફ્લોરાઇડ $(MgF_2)$ સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
હેલાઇડ આયનોના કદનો ક્રમ: $I^{-} > Br^{-} > Cl^{-} > F^{-}$.
જેમ એનાયનનું કદ વધે તેમ સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે,એટલે કે આયનીય લાક્ષણિકતા ઘટે છે.
તેથી,આયનીય લાક્ષણિકતાનો ક્રમ $MgF_2 > MgCl_2 > MgBr_2 > MgI_2$ છે.
આમ,મેગ્નેશિયમ ફ્લોરાઇડ $(MgF_2)$ સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
કયું તત્વ એસિડિક ઓક્સાઈડ બનાવતું નથી?
A
કાર્બન
B
ફોસ્ફરસ
C
ક્લોરિન
D
બેરિયમ
Solution
(D) $Barium$ $(Ba)$ એ આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ છે,જે બેઝિક ઓક્સાઈડ $(BaO)$ બનાવે છે.
અધાતુઓ જેવી કે $Carbon$ $(CO_2)$,$Phosphorus$ $(P_4O_{10})$,અને $Chlorine$ $(Cl_2O_7)$ એસિડિક ઓક્સાઈડ બનાવે છે.
અધાતુઓ જેવી કે $Carbon$ $(CO_2)$,$Phosphorus$ $(P_4O_{10})$,અને $Chlorine$ $(Cl_2O_7)$ એસિડિક ઓક્સાઈડ બનાવે છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી વિસ્તૃત ગુણધર્મ (extensive property) ઓળખો.
A
સ્નિગ્ધતા (Viscosity)
B
ઉષ્મા ધારિતા (Heat capacity)
C
ઘનતા (Density)
D
પૃષ્ઠતાણ (Surface tension)
Solution
(B) વિસ્તૃત ગુણધર્મો એવા છે જે સિસ્ટમમાં હાજર પદાર્થના જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
$Heat \ capacity$ (ઉષ્મા ધારિતા) એ વિસ્તૃત ગુણધર્મ છે કારણ કે તે પદાર્થના કુલ જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
સ્નિગ્ધતા,ઘનતા અને પૃષ્ઠતાણ એ તીવ્ર ગુણધર્મો (intensive properties) છે કારણ કે તે પદાર્થના જથ્થાથી સ્વતંત્ર છે.
$Heat \ capacity$ (ઉષ્મા ધારિતા) એ વિસ્તૃત ગુણધર્મ છે કારણ કે તે પદાર્થના કુલ જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
સ્નિગ્ધતા,ઘનતા અને પૃષ્ઠતાણ એ તીવ્ર ગુણધર્મો (intensive properties) છે કારણ કે તે પદાર્થના જથ્થાથી સ્વતંત્ર છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
$0.5 \ mol$ મિથેન,$CH_{4(g)}$,નું $300 \ K$ તાપમાને દહન કરવામાં આવે ત્યારે થયેલ કાર્ય કેટલું હશે? (આપેલ છે: $R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$)
A
$-2494 \ J$
B
$-4988 \ J$
C
$+4988 \ J$
D
$+2494 \ J$
Solution
(D) દહન પ્રક્રિયા: $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$.
થયેલ કાર્યનું સૂત્ર: $w = -\Delta n_g RT$.
$1 \ mol$ $CH_4$ માટે,વાયુરૂપ મોલનો ફેરફાર $\Delta n_g = n_{g(products)} - n_{g(reactants)} = 1 - (1 + 2) = -2$.
$0.5 \ mol$ $CH_4$ માટે,$\Delta n_g = 0.5 \times (-2) = -1 \ mol$.
કિંમતો મૂકતા: $w = -(-1 \ mol) \times (8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}) \times (300 \ K)$.
$w = +2494 \ J$.
થયેલ કાર્યનું સૂત્ર: $w = -\Delta n_g RT$.
$1 \ mol$ $CH_4$ માટે,વાયુરૂપ મોલનો ફેરફાર $\Delta n_g = n_{g(products)} - n_{g(reactants)} = 1 - (1 + 2) = -2$.
$0.5 \ mol$ $CH_4$ માટે,$\Delta n_g = 0.5 \times (-2) = -1 \ mol$.
કિંમતો મૂકતા: $w = -(-1 \ mol) \times (8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}) \times (300 \ K)$.
$w = +2494 \ J$.
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
આઈસોકોરિક (સમકદ) પ્રક્રિયા માટે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમનું ગાણિતિક સમીકરણ કયું છે?
A
$ \Delta U = q_v $
B
$ -\Delta U = q_v $
C
$ q = -W $
D
$ \Delta U = W $
Solution
(A) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ $\Delta U = q + W$ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આઈસોકોરિક પ્રક્રિયા માટે કદ અચળ રહે છે,જેનો અર્થ છે કે કદમાં ફેરફાર $\Delta V = 0$ થાય છે.
કાર્ય $W = -P_{ext} \Delta V$ હોવાથી,$W = 0$ થાય છે.
પ્રથમ નિયમના સમીકરણમાં $W = 0$ મૂકતા,આપણને $\Delta U = q_v$ મળે છે,જ્યાં $q_v$ એ અચળ કદ પર વિનિમય પામતી ઉષ્મા છે.
આઈસોકોરિક પ્રક્રિયા માટે કદ અચળ રહે છે,જેનો અર્થ છે કે કદમાં ફેરફાર $\Delta V = 0$ થાય છે.
કાર્ય $W = -P_{ext} \Delta V$ હોવાથી,$W = 0$ થાય છે.
પ્રથમ નિયમના સમીકરણમાં $W = 0$ મૂકતા,આપણને $\Delta U = q_v$ મળે છે,જ્યાં $q_v$ એ અચળ કદ પર વિનિમય પામતી ઉષ્મા છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટેનો માપદંડ શું છે?
A
$\Delta G > 0$
B
$\Delta G < 0$
C
$\Delta G = 0$
D
$\Delta S_{\text{total}} < 0$
Solution
(B) અચળ તાપમાન અને દબાણે પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થવા માટે ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં થતો ફેરફાર ઋણ હોવો જોઈએ.
તેથી,માપદંડ $\Delta G < 0$ છે.
તેથી,માપદંડ $\Delta G < 0$ છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMCQMHT CET · 2016
આપેલ આકૃતિનો છાયાંકિત ભાગ શક્ય ઉકેલ પ્રદેશ દર્શાવે છે. તો તેના અવરોધો (constraints) કયા છે?
A
$x, y \geq 0, x+y \geq 0, x \geq 5, y \leq 3$
B
$x, y \geq 0, x-y \geq 0, x \leq 5, y \leq 3$
C
$x, y \geq 0, x-y \geq 0, x \leq 5, y \geq 3$
D
$x, y \geq 0, x-y \leq 0, x \leq 5, y \leq 3$
Solution
(B) $1$. શક્ય ઉકેલ પ્રદેશ પ્રથમ ચરણમાં છે,તેથી $x \geq 0$ અને $y \geq 0$ છે.
$2$. આ પ્રદેશ જમણી બાજુએ $(5, 0)$ અને $(5, 3)$ માંથી પસાર થતી શિરોલંબ રેખા $x = 5$ દ્વારા મર્યાદિત છે. પ્રદેશ આ રેખાની ડાબી બાજુએ હોવાથી,અવરોધ $x \leq 5$ છે.
$3$. આ પ્રદેશ ઉપરની બાજુએ $(3, 3)$ અને $(5, 3)$ માંથી પસાર થતી આડી રેખા $y = 3$ દ્વારા મર્યાદિત છે. પ્રદેશ આ રેખાની નીચે હોવાથી,અવરોધ $y \leq 3$ છે.
$4$. આ પ્રદેશ ડાબી બાજુએ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ અને $(3, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખા દ્વારા મર્યાદિત છે. આ રેખાનું સમીકરણ $y = x$ અથવા $x - y = 0$ છે. છાયાંકિત ભાગ આ રેખાની જમણી બાજુએ હોવાથી (દા.ત.,બિંદુ $(4, 1)$ લેતા $4 - 1 = 3 \geq 0$),અવરોધ $x - y \geq 0$ છે.
$5$. આ બધાને જોડતા,અવરોધો $x, y \geq 0, x - y \geq 0, x \leq 5, y \leq 3$ મળે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
$2$. આ પ્રદેશ જમણી બાજુએ $(5, 0)$ અને $(5, 3)$ માંથી પસાર થતી શિરોલંબ રેખા $x = 5$ દ્વારા મર્યાદિત છે. પ્રદેશ આ રેખાની ડાબી બાજુએ હોવાથી,અવરોધ $x \leq 5$ છે.
$3$. આ પ્રદેશ ઉપરની બાજુએ $(3, 3)$ અને $(5, 3)$ માંથી પસાર થતી આડી રેખા $y = 3$ દ્વારા મર્યાદિત છે. પ્રદેશ આ રેખાની નીચે હોવાથી,અવરોધ $y \leq 3$ છે.
$4$. આ પ્રદેશ ડાબી બાજુએ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ અને $(3, 3)$ માંથી પસાર થતી રેખા દ્વારા મર્યાદિત છે. આ રેખાનું સમીકરણ $y = x$ અથવા $x - y = 0$ છે. છાયાંકિત ભાગ આ રેખાની જમણી બાજુએ હોવાથી (દા.ત.,બિંદુ $(4, 1)$ લેતા $4 - 1 = 3 \geq 0$),અવરોધ $x - y \geq 0$ છે.
$5$. આ બધાને જોડતા,અવરોધો $x, y \geq 0, x - y \geq 0, x \leq 5, y \leq 3$ મળે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMCQMHT CET · 2016
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને પ્રથમ ચરણના ત્રણ સમાન ભાગ કરતી રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ . . . . . . છે.
A
$\sqrt{3} x^2-4 x y+\sqrt{3} y^2=0$
B
$x^2+\sqrt{3} x y-y^2=0$
C
$3 x^2-y^2=0$
D
$x^2-\sqrt{3} x y-y^2=0$
Solution
(A) પ્રથમ ચરણને ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે રેખાઓ દ્વારા ત્રણ સમાન ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે. પ્રથમ ચરણનો કુલ ખૂણો $90^{\circ}$ હોવાથી,દરેક રેખા ધન $x$-અક્ષ સાથે $30^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે.
આ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = \tan(30^{\circ}) = \frac{1}{\sqrt{3}}$ અને $m_2 = \tan(60^{\circ}) = \sqrt{3}$ છે.
રેખાઓના સમીકરણો $y = \frac{1}{\sqrt{3}}x$ અને $y = \sqrt{3}x$ છે,જેને $x - \sqrt{3}y = 0$ અને $\sqrt{3}x - y = 0$ તરીકે લખી શકાય છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x - \sqrt{3}y)(\sqrt{3}x - y) = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $\sqrt{3}x^2 - xy - 3xy + \sqrt{3}y^2 = 0$ મળે છે.
$\sqrt{3}x^2 - 4xy + \sqrt{3}y^2 = 0$.
આ રેખાઓના ઢાળ $m_1 = \tan(30^{\circ}) = \frac{1}{\sqrt{3}}$ અને $m_2 = \tan(60^{\circ}) = \sqrt{3}$ છે.
રેખાઓના સમીકરણો $y = \frac{1}{\sqrt{3}}x$ અને $y = \sqrt{3}x$ છે,જેને $x - \sqrt{3}y = 0$ અને $\sqrt{3}x - y = 0$ તરીકે લખી શકાય છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x - \sqrt{3}y)(\sqrt{3}x - y) = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $\sqrt{3}x^2 - xy - 3xy + \sqrt{3}y^2 = 0$ મળે છે.
$\sqrt{3}x^2 - 4xy + \sqrt{3}y^2 = 0$.
0 likesView Solution
13
ChemistryMCQMHT CET · 2016
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને પ્રથમ ચરણના ત્રણ સમાન ભાગ કરતી રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ . . . . . . છે.
A
$x^2+\sqrt{3}xy-y^2=0$
B
$x^2-\sqrt{3}xy-y^2=0$
C
$\sqrt{3}x^2-4xy+\sqrt{3}y^2=0$
D
$3x^2-y^2=0$
Solution
(C) પ્રથમ ચરણ એ ધન $x$-અક્ષ $(\theta = 0)$ અને ધન $y$-અક્ષ $(\theta = \frac{\pi}{2})$ વચ્ચેનો વિસ્તાર છે.
રેખાઓ પ્રથમ ચરણના ત્રણ સમાન ભાગ કરતી હોવાથી,તેઓ $90^\circ$ ના ખૂણાને $30^\circ$ ના ત્રણ સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરે છે.
આમ,રેખાઓ દ્વારા ધન $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલા ખૂણા $\theta_1 = 30^\circ = \frac{\pi}{6}$ અને $\theta_2 = 60^\circ = \frac{\pi}{3}$ છે.
પ્રથમ રેખાનું સમીકરણ $y = \tan(\frac{\pi}{6})x$ $\Rightarrow y = \frac{1}{\sqrt{3}}x$ $\Rightarrow x - \sqrt{3}y = 0$ છે.
બીજી રેખાનું સમીકરણ $y = \tan(\frac{\pi}{3})x$ $\Rightarrow y = \sqrt{3}x$ $\Rightarrow \sqrt{3}x - y = 0$ છે.
તેથી સંયુક્ત સમીકરણ $(x - \sqrt{3}y)(\sqrt{3}x - y) = 0$ થશે.
વિસ્તરણ કરતા,$\sqrt{3}x^2 - xy - 3xy + \sqrt{3}y^2 = 0$ મળે.
$\Rightarrow \sqrt{3}x^2 - 4xy + \sqrt{3}y^2 = 0$.
રેખાઓ પ્રથમ ચરણના ત્રણ સમાન ભાગ કરતી હોવાથી,તેઓ $90^\circ$ ના ખૂણાને $30^\circ$ ના ત્રણ સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરે છે.
આમ,રેખાઓ દ્વારા ધન $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલા ખૂણા $\theta_1 = 30^\circ = \frac{\pi}{6}$ અને $\theta_2 = 60^\circ = \frac{\pi}{3}$ છે.
પ્રથમ રેખાનું સમીકરણ $y = \tan(\frac{\pi}{6})x$ $\Rightarrow y = \frac{1}{\sqrt{3}}x$ $\Rightarrow x - \sqrt{3}y = 0$ છે.
બીજી રેખાનું સમીકરણ $y = \tan(\frac{\pi}{3})x$ $\Rightarrow y = \sqrt{3}x$ $\Rightarrow \sqrt{3}x - y = 0$ છે.
તેથી સંયુક્ત સમીકરણ $(x - \sqrt{3}y)(\sqrt{3}x - y) = 0$ થશે.
વિસ્તરણ કરતા,$\sqrt{3}x^2 - xy - 3xy + \sqrt{3}y^2 = 0$ મળે.
$\Rightarrow \sqrt{3}x^2 - 4xy + \sqrt{3}y^2 = 0$.
0 likesView Solution
14
ChemistryMCQMHT CET · 2016
રેખા $\vec{r}=(\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k})+\lambda(\hat{i}+\hat{j}+\hat{k})$ અને સમતલ $\vec{r} \cdot(2\hat{i}+\hat{j}+\hat{k})=5$ વચ્ચેનો લઘુકોણ શોધો.
A
$\cos^{-1}\left(\frac{\sqrt{2}}{3}\right)$
B
$\sin^{-1}\left(\frac{2\sqrt{2}}{3}\right)$
C
$\tan^{-1}\left(\frac{\sqrt{2}}{3}\right)$
D
$\sin^{-1}\left(\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}}\right)$
Solution
(B) રેખા જેના દિશા સદિશ $\vec{b}$ છે અને સમતલ જેના અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ છે,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ નીચે મુજબ મળે છે: $\sin \theta = \left| \frac{\vec{b} \cdot \vec{n}}{|\vec{b}| |\vec{n}|} \right|$.
અહીં,$\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{n} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
અદિશ ગુણાકાર કરતા: $\vec{b} \cdot \vec{n} = (1)(2) + (1)(1) + (1)(1) = 2 + 1 + 1 = 4$.
માન (magnitudes) શોધતા: $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$ અને $|\vec{n}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{6}$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\sin \theta = \left| \frac{4}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{6}} \right| = \frac{4}{\sqrt{18}} = \frac{4}{3\sqrt{2}} = \frac{4\sqrt{2}}{3 \cdot 2} = \frac{2\sqrt{2}}{3}$.
તેથી,$\theta = \sin^{-1}\left(\frac{2\sqrt{2}}{3}\right)$.
અહીં,$\vec{b} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{n} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
અદિશ ગુણાકાર કરતા: $\vec{b} \cdot \vec{n} = (1)(2) + (1)(1) + (1)(1) = 2 + 1 + 1 = 4$.
માન (magnitudes) શોધતા: $|\vec{b}| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3}$ અને $|\vec{n}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{6}$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\sin \theta = \left| \frac{4}{\sqrt{3} \cdot \sqrt{6}} \right| = \frac{4}{\sqrt{18}} = \frac{4}{3\sqrt{2}} = \frac{4\sqrt{2}}{3 \cdot 2} = \frac{2\sqrt{2}}{3}$.
તેથી,$\theta = \sin^{-1}\left(\frac{2\sqrt{2}}{3}\right)$.
0 likesView Solution
15
ChemistryMCQMHT CET · 2016
ટ્રાન્સફોર્મરના પ્રાયમરી કોઈલમાં $\left(\frac{2}{\pi}\right) \text{ A}$ ના પીક મૂલ્યનો ઓલ્ટરનેટિંગ કરંટ વહે છે. પ્રાયમરી અને સેકન્ડરી કોઈલ વચ્ચે મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનો ગુણાંક $1 \text{ H}$ છે. સેકન્ડરી કોઈલમાં ઇન્ડ્યુસ્ડ થયેલ પીક $EMF$ કેટલું હશે ($text{ V}$ માં)? ($AC$ ની ફ્રીક્વન્સી $= 50 \text{ Hz}$)
A
$100$
B
$200$
C
$300$
D
$400$
Solution
(B) કરંટનું પીક મૂલ્ય $I_0 = \frac{2}{\pi} \text{ A}$ આપેલ છે.
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનો ગુણાંક $M = 1 \text{ H}$ છે.
ઓલ્ટરનેટિંગ કરંટની ફ્રીક્વન્સી $f = 50 \text{ Hz}$ છે.
કોણીય આવૃત્તિ $\omega = 2\pi f = 2 \times \pi \times 50 = 100\pi \text{ rad/s}$ છે.
પ્રાયમરી કોઈલમાં તત્કાલીન કરંટ $i = I_0 \sin(\omega t)$ છે.
સેકન્ડરી કોઈલમાં ઇન્ડ્યુસ્ડ $EMF$ $e_2 = M \frac{di}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $e_2 = M \frac{d}{dt} (I_0 \sin(\omega t)) = M I_0 \omega \cos(\omega t)$.
ઇન્ડ્યુસ્ડ $EMF$ નું પીક મૂલ્ય $e_{2, \text{peak}} = M I_0 \omega$ છે.
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા: $e_{2, \text{peak}} = 1 \times \left(\frac{2}{\pi}\right) \times (100\pi) = 200 \text{ V}$.
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનો ગુણાંક $M = 1 \text{ H}$ છે.
ઓલ્ટરનેટિંગ કરંટની ફ્રીક્વન્સી $f = 50 \text{ Hz}$ છે.
કોણીય આવૃત્તિ $\omega = 2\pi f = 2 \times \pi \times 50 = 100\pi \text{ rad/s}$ છે.
પ્રાયમરી કોઈલમાં તત્કાલીન કરંટ $i = I_0 \sin(\omega t)$ છે.
સેકન્ડરી કોઈલમાં ઇન્ડ્યુસ્ડ $EMF$ $e_2 = M \frac{di}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $e_2 = M \frac{d}{dt} (I_0 \sin(\omega t)) = M I_0 \omega \cos(\omega t)$.
ઇન્ડ્યુસ્ડ $EMF$ નું પીક મૂલ્ય $e_{2, \text{peak}} = M I_0 \omega$ છે.
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા: $e_{2, \text{peak}} = 1 \times \left(\frac{2}{\pi}\right) \times (100\pi) = 200 \text{ V}$.
0 likesView Solution
16
ChemistryMCQMHT CET · 2016
જ્યારે $\lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ ફોટોસેન્સિટિવ સપાટી પર આપાત થાય છે,ત્યારે સ્ટોપિંગ પોટેન્શિયલ $V$ છે. જ્યારે $3 \lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ તે જ સપાટી પર આપાત થાય છે,ત્યારે સ્ટોપિંગ પોટેન્શિયલ $\frac{V}{6}$ છે. સપાટી માટે થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$2\lambda$
B
$3\lambda$
C
$4\lambda$
D
$5\lambda$
Solution
(D) આઈન્સ્ટાઈનના ફોટોઈલેક્ટ્રિક સમીકરણ મુજબ: $\frac{hc}{\lambda} = eV + \phi$,જ્યાં $\phi = \frac{hc}{\lambda_0}$ એ વર્ક ફંક્શન છે અને $\lambda_0$ એ થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઈ છે.
પ્રથમ કિસ્સા માટે: $\frac{hc}{\lambda} = eV + \phi$ --- $(i)$
બીજા કિસ્સા માટે: $\frac{hc}{3\lambda} = e(\frac{V}{6}) + \phi$ --- (ii)
$V$ ને દૂર કરવા માટે સમીકરણ (ii) ને $6$ વડે ગુણતા:
$6(\frac{hc}{3\lambda}) = eV + 6\phi$
$\frac{2hc}{\lambda} = eV + 6\phi$ --- (iii)
સમીકરણ (iii) માંથી સમીકરણ $(i)$ બાદ કરતા:
$(\frac{2hc}{\lambda} - \frac{hc}{\lambda}) = (eV + 6\phi) - (eV + \phi)$
$\frac{hc}{\lambda} = 5\phi$
કારણ કે $\phi = \frac{hc}{\lambda_0}$,તેથી $\frac{hc}{\lambda} = 5(\frac{hc}{\lambda_0})$.
આમ,$\lambda_0 = 5\lambda$.
પ્રથમ કિસ્સા માટે: $\frac{hc}{\lambda} = eV + \phi$ --- $(i)$
બીજા કિસ્સા માટે: $\frac{hc}{3\lambda} = e(\frac{V}{6}) + \phi$ --- (ii)
$V$ ને દૂર કરવા માટે સમીકરણ (ii) ને $6$ વડે ગુણતા:
$6(\frac{hc}{3\lambda}) = eV + 6\phi$
$\frac{2hc}{\lambda} = eV + 6\phi$ --- (iii)
સમીકરણ (iii) માંથી સમીકરણ $(i)$ બાદ કરતા:
$(\frac{2hc}{\lambda} - \frac{hc}{\lambda}) = (eV + 6\phi) - (eV + \phi)$
$\frac{hc}{\lambda} = 5\phi$
કારણ કે $\phi = \frac{hc}{\lambda_0}$,તેથી $\frac{hc}{\lambda} = 5(\frac{hc}{\lambda_0})$.
આમ,$\lambda_0 = 5\lambda$.
0 likesView Solution
17
ChemistryMCQMHT CET · 2016
એક સંતુલિત મીટર બ્રિજમાં,બ્રિજ વાયરનો અવરોધ $0.1 \Omega/cm$ છે. ડાબી ગેપમાં અજ્ઞાત અવરોધ $X$ અને જમણી ગેપમાં $6 \Omega$ નો અવરોધ જોડેલ છે. નલ પોઈન્ટ વાયરને $2:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. જો બેટરીનો આંતરિક અવરોધ અવગણ્ય હોય,તો $5 \text{ V}$ ની બેટરીમાંથી ખેંચાતો પ્રવાહ શોધો. ($A$ માં)
A
$1$
B
$1.5$
C
$2$
D
$5$
Solution
(A) સંતુલિત મીટર બ્રિજ માટે,શરત $\frac{X}{R} = \frac{l_1}{l_2}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{l_1}{l_2} = \frac{2}{3}$ અને $R = 6 \Omega$,તેથી $\frac{X}{6} = \frac{2}{3}$,જેનું સાદુરૂપ આપતા $X = 4 \Omega$ મળે છે.
મીટર બ્રિજ વાયરની કુલ લંબાઈ $100 \text{ cm}$ છે.
વાયરનો કુલ અવરોધ $0.1 \Omega/cm \times 100 \text{ cm} = 10 \Omega$ થાય.
પરિપથના કુલ અવરોધ $R_{eff}$ ને ધ્યાનમાં લેતા,$I = \frac{V}{R_{eff}} = \frac{5 \text{ V}}{5 \Omega} = 1 \text{ A}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $\frac{l_1}{l_2} = \frac{2}{3}$ અને $R = 6 \Omega$,તેથી $\frac{X}{6} = \frac{2}{3}$,જેનું સાદુરૂપ આપતા $X = 4 \Omega$ મળે છે.
મીટર બ્રિજ વાયરની કુલ લંબાઈ $100 \text{ cm}$ છે.
વાયરનો કુલ અવરોધ $0.1 \Omega/cm \times 100 \text{ cm} = 10 \Omega$ થાય.
પરિપથના કુલ અવરોધ $R_{eff}$ ને ધ્યાનમાં લેતા,$I = \frac{V}{R_{eff}} = \frac{5 \text{ V}}{5 \Omega} = 1 \text{ A}$ મળે છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryMCQMHT CET · 2016
એક વાયુ માટે,$\frac{R}{C_{v}}=0.4$,જ્યાં $R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે અને $C_{v}$ એ અચળ કદ પર મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા છે. આ વાયુ કયા પ્રકારના અણુઓનો બનેલો છે?
A
દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય.
B
એક-પરમાણ્વીય.
C
અદ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય.
D
બહુ-પરમાણ્વીય.
Solution
(A) આપેલ છે: $\frac{R}{C_v} = 0.4$
$C_V = \frac{R}{0.4} = \frac{R}{2/5} = \frac{5R}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે આદર્શ વાયુ માટે,$C_P = C_V + R$.
$C_V$ ની કિંમત મૂકતા: $C_P = \frac{5R}{2} + R = \frac{7R}{2}$
એડિયાબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma$ એ $\gamma = \frac{C_P}{C_V}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\gamma = \frac{7R/2}{5R/2} = \frac{7}{5} = 1.4$.
દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય વાયુ માટે,મુક્તિના અંશો (degrees of freedom) $f = 5$ હોય છે.
અચળ કદ પર મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $C_V = \frac{fR}{2} = \frac{5R}{2}$ થાય છે.
ગણતરી કરેલ $C_V$ એ દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય વાયુના મૂલ્ય સાથે મેળ ખાતું હોવાથી,વાયુ દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુઓનો બનેલો છે.
$C_V = \frac{R}{0.4} = \frac{R}{2/5} = \frac{5R}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે આદર્શ વાયુ માટે,$C_P = C_V + R$.
$C_V$ ની કિંમત મૂકતા: $C_P = \frac{5R}{2} + R = \frac{7R}{2}$
એડિયાબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma$ એ $\gamma = \frac{C_P}{C_V}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\gamma = \frac{7R/2}{5R/2} = \frac{7}{5} = 1.4$.
દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય વાયુ માટે,મુક્તિના અંશો (degrees of freedom) $f = 5$ હોય છે.
અચળ કદ પર મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $C_V = \frac{fR}{2} = \frac{5R}{2}$ થાય છે.
ગણતરી કરેલ $C_V$ એ દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય વાયુના મૂલ્ય સાથે મેળ ખાતું હોવાથી,વાયુ દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુઓનો બનેલો છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMCQMHT CET · 2016
એક વાયુ માટે,$\frac{R}{C_{V}}=0.4$,જ્યાં $R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે અને $C_{V}$ એ અચળ કદ પર મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા છે. આ વાયુ કયા પ્રકારના અણુઓનો બનેલો છે?
A
દ્રઢ દ્વિપરમાણ્વીય
B
એકપરમાણ્વીય
C
અદ્રઢ દ્વિપરમાણ્વીય
D
બહુપરમાણ્વીય
Solution
(A) આપેલ છે: $\frac{R}{C_{V}} = 0.4$
$C_{V} = \frac{R}{0.4} = \frac{R}{2/5} = \frac{5R}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે આદર્શ વાયુ માટે,$C_{P} = C_{V} + R$.
$C_{V}$ ની કિંમત મૂકતા:
$C_{P} = \frac{5R}{2} + R = \frac{7R}{2}$
એડિયાબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma$ એ $\gamma = \frac{C_{P}}{C_{V}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\gamma = \frac{7R/2}{5R/2} = \frac{7}{5} = 1.4$
વાયુ માટે,મુક્તિના અંશો (degree of freedom) $f$ એ $\gamma = 1 + \frac{2}{f}$ દ્વારા $\gamma$ સાથે સંબંધિત છે.
$1.4 = 1 + \frac{2}{f} \implies 0.4 = \frac{2}{f} \implies f = \frac{2}{0.4} = 5$.
$f = 5$ મુક્તિના અંશો ધરાવતો વાયુ દ્રઢ દ્વિપરમાણ્વીય અણુઓ ધરાવે છે.
$C_{V} = \frac{R}{0.4} = \frac{R}{2/5} = \frac{5R}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે આદર્શ વાયુ માટે,$C_{P} = C_{V} + R$.
$C_{V}$ ની કિંમત મૂકતા:
$C_{P} = \frac{5R}{2} + R = \frac{7R}{2}$
એડિયાબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma$ એ $\gamma = \frac{C_{P}}{C_{V}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\gamma = \frac{7R/2}{5R/2} = \frac{7}{5} = 1.4$
વાયુ માટે,મુક્તિના અંશો (degree of freedom) $f$ એ $\gamma = 1 + \frac{2}{f}$ દ્વારા $\gamma$ સાથે સંબંધિત છે.
$1.4 = 1 + \frac{2}{f} \implies 0.4 = \frac{2}{f} \implies f = \frac{2}{0.4} = 5$.
$f = 5$ મુક્તિના અંશો ધરાવતો વાયુ દ્રઢ દ્વિપરમાણ્વીય અણુઓ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryMCQMHT CET · 2016
એક વાયુ માટે $\frac{R}{C_v} = 0.4$ છે,જ્યાં $R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે અને $C_v$ એ અચળ કદ પર મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા છે. આ વાયુના અણુઓ કેવા પ્રકારના છે?
A
દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય
B
એક-પરમાણ્વીય
C
અ-દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય
D
બહુ-પરમાણ્વીય
Solution
(A) આપણને ગુણોત્તર $\frac{R}{C_v} = 0.4$ આપેલ છે.
મેયરના સંબંધ $R = C_p - C_v$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે આપેલ સમીકરણમાં $R$ ની કિંમત મૂકી શકીએ:
$\frac{C_p - C_v}{C_v} = 0.4$
$\frac{C_p}{C_v} - 1 = 0.4$
$\frac{C_p}{C_v} = 1.4$
એડિબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma = \frac{C_p}{C_v}$ હોવાથી,આપણને $\gamma = 1.4$ મળે છે.
કોઈપણ વાયુ માટે,$\gamma = 1 + \frac{2}{f}$,જ્યાં $f$ એ મુક્તિના અંશો (degree of freedom) છે.
$1.4 = 1 + \frac{2}{f} \Rightarrow 0.4 = \frac{2}{f} \Rightarrow f = \frac{2}{0.4} = 5$.
$5$ મુક્તિના અંશો ધરાવતો વાયુ એ દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુ સૂચવે છે ($3$ સ્થાનાંતરિત + $2$ ભ્રમણીય મુક્તિના અંશો).
મેયરના સંબંધ $R = C_p - C_v$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે આપેલ સમીકરણમાં $R$ ની કિંમત મૂકી શકીએ:
$\frac{C_p - C_v}{C_v} = 0.4$
$\frac{C_p}{C_v} - 1 = 0.4$
$\frac{C_p}{C_v} = 1.4$
એડિબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma = \frac{C_p}{C_v}$ હોવાથી,આપણને $\gamma = 1.4$ મળે છે.
કોઈપણ વાયુ માટે,$\gamma = 1 + \frac{2}{f}$,જ્યાં $f$ એ મુક્તિના અંશો (degree of freedom) છે.
$1.4 = 1 + \frac{2}{f} \Rightarrow 0.4 = \frac{2}{f} \Rightarrow f = \frac{2}{0.4} = 5$.
$5$ મુક્તિના અંશો ધરાવતો વાયુ એ દ્રઢ દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુ સૂચવે છે ($3$ સ્થાનાંતરિત + $2$ ભ્રમણીય મુક્તિના અંશો).
0 likesView Solution
21
ChemistryMCQMHT CET · 2016
$n$ આંટા પ્રતિ એકમ લંબાઈ ધરાવતા અને $I$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહેતા લાંબા સોલેનોઈડની અંદર જ્યારે લોખંડનો ગર્ભ (iron core) મૂકવામાં આવે ત્યારે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $(B)$ કેટલું હશે? ($\mu_0 = $ શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી,$\chi = $ મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી)
A
$\mu_0 n I (1 - \chi)$
B
$\mu_0 n I \chi$
C
$\mu_0 n I^2 (1 + \chi)$
D
$\mu_0 n I (1 + \chi)$
Solution
(D) હવાના ગર્ભવાળા લાંબા સોલેનોઈડની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_0 = \mu_0 n I$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે સોલેનોઈડની અંદર $\chi$ મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી ધરાવતો ચુંબકીય પદાર્થ મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ક્ષેત્ર અને પદાર્થના મેગ્નેટાઈઝેશનને કારણે ઉદ્ભવતા ક્ષેત્રનો સરવાળો છે.
મેગ્નેટાઈઝેશન $M = \chi H$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $H = n I$ એ ચુંબકીય તીવ્રતા છે.
કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \mu_0 (H + M) = \mu_0 (H + \chi H) = \mu_0 H (1 + \chi)$ છે.
$H = n I$ મૂકતા,આપણને $B = \mu_0 n I (1 + \chi)$ મળે છે.
જ્યારે સોલેનોઈડની અંદર $\chi$ મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી ધરાવતો ચુંબકીય પદાર્થ મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ વિદ્યુતપ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ક્ષેત્ર અને પદાર્થના મેગ્નેટાઈઝેશનને કારણે ઉદ્ભવતા ક્ષેત્રનો સરવાળો છે.
મેગ્નેટાઈઝેશન $M = \chi H$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $H = n I$ એ ચુંબકીય તીવ્રતા છે.
કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \mu_0 (H + M) = \mu_0 (H + \chi H) = \mu_0 H (1 + \chi)$ છે.
$H = n I$ મૂકતા,આપણને $B = \mu_0 n I (1 + \chi)$ મળે છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryMCQMHT CET · 2016
એક લોખંડનો સળિયો $2000 \ A \ m^{-1}$ તીવ્રતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમાંતર મૂકવામાં આવે છે. સળિયામાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ $6 \times 10^{-4} \ Wb$ છે અને તેનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $3 \ cm^2$ છે. તો સળિયાની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી (પારગમ્યતા) $Wb \ A^{-1} \ m^{-1}$ માં શોધો.
A
$10^{-1}$
B
$10^{-2}$
C
$10^{-3}$
D
$10^{-4}$
Solution
(C) આપેલ છે:
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા,$H = 2000 \ A \ m^{-1} = 2 \times 10^3 \ A \ m^{-1}$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ,$\phi = 6 \times 10^{-4} \ Wb$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ,$A = 3 \ cm^2 = 3 \times 10^{-4} \ m^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = B \cdot A$,જ્યાં $B$ એ ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા છે.
તેથી,$B = \frac{\phi}{A} = \frac{6 \times 10^{-4} \ Wb}{3 \times 10^{-4} \ m^2} = 2 \ T$.
ચુંબકીય પરમીએબિલિટી $\mu$ ને $\mu = \frac{B}{H}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\mu = \frac{2 \ T}{2 \times 10^3 \ A \ m^{-1}} = 10^{-3} \ Wb \ A^{-1} \ m^{-1}$.
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા,$H = 2000 \ A \ m^{-1} = 2 \times 10^3 \ A \ m^{-1}$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ,$\phi = 6 \times 10^{-4} \ Wb$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ,$A = 3 \ cm^2 = 3 \times 10^{-4} \ m^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = B \cdot A$,જ્યાં $B$ એ ચુંબકીય ફ્લક્સ ઘનતા છે.
તેથી,$B = \frac{\phi}{A} = \frac{6 \times 10^{-4} \ Wb}{3 \times 10^{-4} \ m^2} = 2 \ T$.
ચુંબકીય પરમીએબિલિટી $\mu$ ને $\mu = \frac{B}{H}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $\mu = \frac{2 \ T}{2 \times 10^3 \ A \ m^{-1}} = 10^{-3} \ Wb \ A^{-1} \ m^{-1}$.
0 likesView Solution
23
ChemistryMCQMHT CET · 2016
$E$ જેટલી પૃષ્ઠ ઊર્જા ધરાવતા પ્રવાહીના ટીપાને સમાન કદના $512$ નાના ટીપામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે. તો ટીપાંની અંતિમ પૃષ્ઠ ઊર્જા કેટલી થશે ($E$ માં)?
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$12$
Solution
(C) શરૂઆતના પ્રવાહીના ટીપાનું પૃષ્ઠ ક્ષેત્રફળ $A_1 = 4 \pi R^2$ છે.
તેની પૃષ્ઠ ઊર્જા $E = T \cdot A_1$ છે,જ્યાં $T$ એ પૃષ્ઠતાણ છે.
જ્યારે ટીપું $n = 512$ નાના ટીપાંમાં વિભાજિત થાય છે,ત્યારે કદ અચળ રહે છે: $\frac{4}{3} \pi R^3 = 512 \times \frac{4}{3} \pi r^3$.
આનો અર્થ એ છે કે $R^3 = 512 r^3$,તેથી $R = 8r$ અથવા $r = \frac{R}{8}$.
$512$ નાના ટીપાંનું કુલ પૃષ્ઠ ક્ષેત્રફળ $A_2 = 512 \times 4 \pi r^2$ છે.
$r = \frac{R}{8}$ મૂકતા,આપણને મળે છે $A_2 = 512 \times 4 \pi \left(\frac{R}{8}\right)^2 = 512 \times 4 \pi \times \frac{R^2}{64} = 8 \times 4 \pi R^2 = 8 A_1$.
અંતિમ પૃષ્ઠ ઊર્જા $E_f = T \cdot A_2 = T \cdot (8 A_1) = 8 (T \cdot A_1) = 8E$.
તેની પૃષ્ઠ ઊર્જા $E = T \cdot A_1$ છે,જ્યાં $T$ એ પૃષ્ઠતાણ છે.
જ્યારે ટીપું $n = 512$ નાના ટીપાંમાં વિભાજિત થાય છે,ત્યારે કદ અચળ રહે છે: $\frac{4}{3} \pi R^3 = 512 \times \frac{4}{3} \pi r^3$.
આનો અર્થ એ છે કે $R^3 = 512 r^3$,તેથી $R = 8r$ અથવા $r = \frac{R}{8}$.
$512$ નાના ટીપાંનું કુલ પૃષ્ઠ ક્ષેત્રફળ $A_2 = 512 \times 4 \pi r^2$ છે.
$r = \frac{R}{8}$ મૂકતા,આપણને મળે છે $A_2 = 512 \times 4 \pi \left(\frac{R}{8}\right)^2 = 512 \times 4 \pi \times \frac{R^2}{64} = 8 \times 4 \pi R^2 = 8 A_1$.
અંતિમ પૃષ્ઠ ઊર્જા $E_f = T \cdot A_2 = T \cdot (8 A_1) = 8 (T \cdot A_1) = 8E$.
0 likesView Solution
24
ChemistryMCQMHT CET · 2016
$1 \ kg$ દળનો એક કણ $0.01 \ m$ ની પથ લંબાઈ અને $50 \ Hz$ ની આવૃત્તિ સાથે $SHM$ માં ગતિ કરે છે. કણ પર લાગતું મહત્તમ બળ ન્યૂટનમાં કેટલું હશે ($pi^2$ માં)?
A
$150$
B
$200$
C
$100$
D
$50$
Solution
(D) $SHM$ ની પથ લંબાઈ $2A$ જેટલી હોય છે,જ્યાં $A$ એ કંપવિસ્તાર છે.
આપેલ છે કે,$2A = 0.01 \ m$,તેથી $A = 0.005 \ m$.
કણનું દળ $m = 1 \ kg$ અને આવૃત્તિ $f = 50 \ Hz$ છે.
$SHM$ માં કણ પર લાગતું મહત્તમ બળ $F_{max} = m \omega^2 A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કારણ કે $\omega = 2 \pi f$,તેથી $F_{max} = m (2 \pi f)^2 A = m (4 \pi^2 f^2) A$.
કિંમતો મૂકતા: $F_{max} = 1 \times 4 \times \pi^2 \times (50)^2 \times 0.005$.
$F_{max} = 4 \times \pi^2 \times 2500 \times 0.005$.
$F_{max} = 10000 \times \pi^2 \times 0.005 = 50 \pi^2 \ N$.
આપેલ છે કે,$2A = 0.01 \ m$,તેથી $A = 0.005 \ m$.
કણનું દળ $m = 1 \ kg$ અને આવૃત્તિ $f = 50 \ Hz$ છે.
$SHM$ માં કણ પર લાગતું મહત્તમ બળ $F_{max} = m \omega^2 A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કારણ કે $\omega = 2 \pi f$,તેથી $F_{max} = m (2 \pi f)^2 A = m (4 \pi^2 f^2) A$.
કિંમતો મૂકતા: $F_{max} = 1 \times 4 \times \pi^2 \times (50)^2 \times 0.005$.
$F_{max} = 4 \times \pi^2 \times 2500 \times 0.005$.
$F_{max} = 10000 \times \pi^2 \times 0.005 = 50 \pi^2 \ N$.
0 likesView Solution
25
ChemistryMCQMHT CET · 2016
$R$ ત્રિજ્યા અને $\frac{R}{6}$ જાડાઈ ધરાવતી એક તકતી (disc) ની તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I$ છે. આ તકતીને ઓગાળીને એક નક્કર ગોળામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. તો તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને ગોળાની જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થશે?
A
$\frac{I}{5}$
B
$\frac{I}{6}$
C
$\frac{I}{32}$
D
$\frac{I}{64}$
Solution
(A) તકતીનું કદ $V = \pi R^2 \times \frac{R}{6} = \frac{\pi R^3}{6}$ છે.
તકતીની જડત્વની ચાકમાત્રા $I = \frac{1}{2} M R^2$ આપેલ છે.
જ્યારે તકતીને $r$ ત્રિજ્યાના નક્કર ગોળામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે કદ અચળ રહે છે:
$\frac{\pi R^3}{6} = \frac{4}{3} \pi r^3$.
$r$ માટે ઉકેલતા:
$r^3 = \frac{3}{4} \times \frac{R^3}{6} = \frac{R^3}{8} \Rightarrow r = \frac{R}{2}$.
નક્કર ગોળાની તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I_{sphere} = \frac{2}{5} M r^2$ છે.
$r = \frac{R}{2}$ મૂકતા:
$I_{sphere} = \frac{2}{5} M \left(\frac{R}{2}\right)^2 = \frac{2}{5} M \frac{R^2}{4} = \frac{1}{10} M R^2$.
કારણ કે $I = \frac{1}{2} M R^2$,તેથી $M R^2 = 2I$.
તેથી,$I_{sphere} = \frac{1}{10} (2I) = \frac{I}{5}$.
તકતીની જડત્વની ચાકમાત્રા $I = \frac{1}{2} M R^2$ આપેલ છે.
જ્યારે તકતીને $r$ ત્રિજ્યાના નક્કર ગોળામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે કદ અચળ રહે છે:
$\frac{\pi R^3}{6} = \frac{4}{3} \pi r^3$.
$r$ માટે ઉકેલતા:
$r^3 = \frac{3}{4} \times \frac{R^3}{6} = \frac{R^3}{8} \Rightarrow r = \frac{R}{2}$.
નક્કર ગોળાની તેના વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I_{sphere} = \frac{2}{5} M r^2$ છે.
$r = \frac{R}{2}$ મૂકતા:
$I_{sphere} = \frac{2}{5} M \left(\frac{R}{2}\right)^2 = \frac{2}{5} M \frac{R^2}{4} = \frac{1}{10} M R^2$.
કારણ કે $I = \frac{1}{2} M R^2$,તેથી $M R^2 = 2I$.
તેથી,$I_{sphere} = \frac{1}{10} (2I) = \frac{I}{5}$.
0 likesView Solution
26
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
ફિનોલની વ્યાવસાયિક તૈયારીમાં વપરાતા ઉદ્દીપકનું નામ આપો.
A
સિલિકા
B
કેલ્શિયમ ફોસ્ફેટ
C
નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ
D
કોબાલ્ટ નેપ્થેનેટ
Solution
(D) ફિનોલના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદનમાં ઉદ્દીપક તરીકે $Cobalt \ naphthenate$ નો ઉપયોગ થાય છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયું ફિનોલિક સંયોજન પ્રકૃતિમાં સૌથી વધુ એસિડિક છે?
A
$p-$એમિનોફિનોલ
B
ફિનોલ
C
$m-$નાઈટ્રોફિનોલ
D
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ
Solution
(D) ફિનોલિક સંયોજનોની એસિડિકતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા ફિનોક્સાઈડ આયનની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. $e-$ આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ $-I$ અને $-M$ અસરો દ્વારા ફિનોક્સાઈડ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી એસિડિકતા વધે છે.
$p-$નાઈટ્રોફિનોલમાં પેરા સ્થાન પર નાઈટ્રો સમૂહ હોય છે,જે $-I$ અને $-M$ બંને અસરો દર્શાવે છે,જે ફિનોક્સાઈડ આયનને નોંધપાત્ર રીતે સ્થિર કરે છે.
$m-$નાઈટ્રોફિનોલ માત્ર $-I$ અસર દર્શાવે છે કારણ કે $-M$ અસર મેટા સ્થાન પર કાર્ય કરતી નથી.
$p-$એમિનોફિનોલમાં એમિનો સમૂહ હોય છે,જે $e-$ દાતા સમૂહ ($+M$ અસર) છે,જે એસિડિકતા ઘટાડે છે.
તેથી,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ છે: $p-$નાઈટ્રોફિનોલ $ > m-$નાઈટ્રોફિનોલ $ > $ ફિનોલ $ > p-$એમિનોફિનોલ.
$p-$નાઈટ્રોફિનોલમાં પેરા સ્થાન પર નાઈટ્રો સમૂહ હોય છે,જે $-I$ અને $-M$ બંને અસરો દર્શાવે છે,જે ફિનોક્સાઈડ આયનને નોંધપાત્ર રીતે સ્થિર કરે છે.
$m-$નાઈટ્રોફિનોલ માત્ર $-I$ અસર દર્શાવે છે કારણ કે $-M$ અસર મેટા સ્થાન પર કાર્ય કરતી નથી.
$p-$એમિનોફિનોલમાં એમિનો સમૂહ હોય છે,જે $e-$ દાતા સમૂહ ($+M$ અસર) છે,જે એસિડિકતા ઘટાડે છે.
તેથી,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ છે: $p-$નાઈટ્રોફિનોલ $ > m-$નાઈટ્રોફિનોલ $ > $ ફિનોલ $ > p-$એમિનોફિનોલ.
0 likesView Solution
28
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
આઈસોપ્રોપાઈલ મિથાઈલ ઈથરની ઠંડા હાઈડ્રોજન આયોડાઈડ $(HI)$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા શું મળે છે?
A
આઈસોપ્રોપાઈલ આયોડાઈડ અને મિથાઈલ આયોડાઈડ
B
આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ અને મિથાઈલ આયોડાઈડ
C
આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ અને મિથાઈલ આલ્કોહોલ
D
આઈસોપ્રોપાઈલ આયોડાઈડ અને મિથાઈલ આલ્કોહોલ
Solution
(B) અસમપ્રમાણ ઈથરની ઠંડા $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા $S_N2$ ક્રિયાવિધિને અનુસરે છે.
આઈસોપ્રોપાઈલ મિથાઈલ ઈથરના કિસ્સામાં,ન્યુક્લિયોફાઈલ $(I^-)$ ઓછા અવકાશી અવરોધ ધરાવતા આલ્કાઈલ સમૂહ એટલે કે મિથાઈલ સમૂહ પર હુમલો કરે છે.
તેથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$(CH_3)_2CH-O-CH_3 HI \text{ (\text{ઠંડુ})} \rightarrow (CH_3)_2CHOH CH_3I$
આમ,આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ અને મિથાઈલ આયોડાઈડ નીપજ તરીકે મળે છે.
આઈસોપ્રોપાઈલ મિથાઈલ ઈથરના કિસ્સામાં,ન્યુક્લિયોફાઈલ $(I^-)$ ઓછા અવકાશી અવરોધ ધરાવતા આલ્કાઈલ સમૂહ એટલે કે મિથાઈલ સમૂહ પર હુમલો કરે છે.
તેથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$(CH_3)_2CH-O-CH_3 HI \text{ (\text{ઠંડુ})} \rightarrow (CH_3)_2CHOH CH_3I$
આમ,આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ અને મિથાઈલ આયોડાઈડ નીપજ તરીકે મળે છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનની પ્રક્રિયા ડાયબેન્ઝાઈલ કેડમિયમ સાથે કરવાથી બેન્ઝાઈલ મિથાઈલ કીટોન મળે છે?
A
$Acetone$
B
$Acetaldehyde$
C
$Acetic \ acid$
D
$Acetyl \ chloride$
Solution
(D) $R_2Cd$ જેવા ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજનો એસિડ ક્લોરાઈડ $(R'COCl)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કીટોન બનાવે છે.
પ્રક્રિયા: $2CH_3COCl + (C_6H_5CH_2)_2Cd \rightarrow 2CH_3COCH_2C_6H_5 + CdCl_2$.
અહીં,$Acetyl \ chloride$ $(CH_3COCl)$ એ $Dibenzyl \ cadmium$ $((C_6H_5CH_2)_2Cd)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Benzyl \ methyl \ ketone$ $(CH_3COCH_2C_6H_5)$ આપે છે.
પ્રક્રિયા: $2CH_3COCl + (C_6H_5CH_2)_2Cd \rightarrow 2CH_3COCH_2C_6H_5 + CdCl_2$.
અહીં,$Acetyl \ chloride$ $(CH_3COCl)$ એ $Dibenzyl \ cadmium$ $((C_6H_5CH_2)_2Cd)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Benzyl \ methyl \ ketone$ $(CH_3COCH_2C_6H_5)$ આપે છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
Etard પ્રક્રિયામાં કયા પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ થાય છે?
A
ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ
B
ઈથેનોઈલ ક્લોરાઈડ
C
$SnCl_2$ અને $HCl$
D
કેડમિયમ ક્લોરાઈડ
Solution
(A) Etard પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ટોલ્યુઈનનું બેન્ઝાલ્ડિહાઈડમાં ઓક્સિડેશન કરવા માટે થાય છે.
ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ એ આ પ્રક્રિયામાં વપરાતો વિશિષ્ટ પ્રક્રિયક છે.
ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ એ આ પ્રક્રિયામાં વપરાતો વિશિષ્ટ પ્રક્રિયક છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
પ્રાથમિક નાઈટ્રો આલ્કેન $...$ ની મદદથી એલ્ડૉક્સાઈમ્સના ઓક્સિડેશન દ્વારા સારી ઉપજમાં મેળવી શકાય છે.
A
ટ્રાયફ્લોરોપેરોક્સિએસેટિક એસિડ
B
એસિડિક પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ
C
સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ
D
પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ અને મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ
Solution
(A) પ્રાથમિક નાઈટ્રો આલ્કેન ટ્રાયફ્લોરોપેરોક્સિએસેટિક એસિડ $(CF_3COOOH)$ ની મદદથી એલ્ડૉક્સાઈમ્સના ઓક્સિડેશન દ્વારા સારી ઉપજમાં મેળવી શકાય છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
નાઈટ્રસ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરવા પર નાઈટ્રોજન મુક્ત કરતું સંયોજન પસંદ કરો.
A
નાઈટ્રોઈથેન
B
ટ્રાયઈથાઈલએમાઈન
C
ડાયઈથાઈલએમાઈન
D
ઈથાઈલએમાઈન
Solution
(D) પ્રાથમિક એમાઈન $(1^{\circ})$ નાઈટ્રસ એસિડ $(HNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અસ્થાયી ડાયઝોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે,જે વિઘટિત થઈને નાઈટ્રોજન વાયુ $(N_2)$ મુક્ત કરે છે.
$R-NH_2 + HNO_2$ $\rightarrow [R-N_2^+Cl^-]$ $\rightarrow R-OH + N_2 \uparrow + H_2O$
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ એ પ્રાથમિક એમાઈન છે,જ્યારે નાઈટ્રોઈથેન એ નાઈટ્રો સંયોજન છે,ટ્રાયઈથાઈલએમાઈન એ તૃતીયક એમાઈન છે અને ડાયઈથાઈલએમાઈન એ દ્વિતીયક એમાઈન છે.
$R-NH_2 + HNO_2$ $\rightarrow [R-N_2^+Cl^-]$ $\rightarrow R-OH + N_2 \uparrow + H_2O$
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ એ પ્રાથમિક એમાઈન છે,જ્યારે નાઈટ્રોઈથેન એ નાઈટ્રો સંયોજન છે,ટ્રાયઈથાઈલએમાઈન એ તૃતીયક એમાઈન છે અને ડાયઈથાઈલએમાઈન એ દ્વિતીયક એમાઈન છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2016
એમાઈન $A$,જ્યારે નાઈટ્રસ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે પીળા રંગનો તેલી પદાર્થ આપે છે. એમાઈન $A$ છે
A
ટ્રાયઈથાઈલએમાઈન
B
ટ્રાયમિથાઈલએમાઈન
C
એનિલીન
D
મિથાઈલફિનાઈલએમાઈન
Solution
(D) દ્વિતીયક એમાઈન ($2^{\circ}$ એમાઈન) નાઈટ્રસ એસિડ $(HNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $N$-નાઈટ્રોસોએમાઈન બનાવે છે,જે પીળા રંગના તેલી પદાર્થો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$N$-મિથાઈલએનિલીન (મિથાઈલફિનાઈલએમાઈન) એ દ્વિતીયક એમાઈન $(C_6H_5NHCH_3)$ છે.
ટ્રાયઈથાઈલએમાઈન અને ટ્રાયમિથાઈલએમાઈન એ તૃતીયક એમાઈન છે,અને એનિલીન એ પ્રાથમિક એરોમેટિક એમાઈન છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$N$-મિથાઈલએનિલીન (મિથાઈલફિનાઈલએમાઈન) એ દ્વિતીયક એમાઈન $(C_6H_5NHCH_3)$ છે.
ટ્રાયઈથાઈલએમાઈન અને ટ્રાયમિથાઈલએમાઈન એ તૃતીયક એમાઈન છે,અને એનિલીન એ પ્રાથમિક એરોમેટિક એમાઈન છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
જ્યારે ગ્લિસરોલ અને ફેટી એસિડ્સ ટ્રાયગ્લિસરાઈડ બનાવવા માટે જોડાય છે ત્યારે તેમનો સંયોજન ગુણોત્તર શું હોય છે?
A
$3 : 4$
B
$3 : 2$
C
$1 : 3$
D
$1 : 2$
Solution
(C) $1$ અણુ ગ્લિસરોલ $3$ અણુ ફેટી એસિડ્સ સાથે જોડાઈને ટ્રાયગ્લિસરાઈડ બનાવે છે.
તેથી,ગ્લિસરોલ અને ફેટી એસિડ્સનો ગુણોત્તર $1 : 3$ છે.
તેથી,ગ્લિસરોલ અને ફેટી એસિડ્સનો ગુણોત્તર $1 : 3$ છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2016
ગ્લુકોઝનું બ્રોમીન વોટર સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી ગ્લુકોનિક એસિડ મળે છે. આ પ્રક્રિયા શેની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે $-$
A
સીધી શૃંખલામાં જોડાયેલા છ કાર્બન પરમાણુઓ
B
ગ્લુકોઝમાં સેકન્ડરી આલ્કોહોલિક સમૂહ
C
ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ
D
ગ્લુકોઝમાં પ્રાઇમરી આલ્કોહોલિક સમૂહ
Solution
(C) ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ નું બ્રોમીન વોટર ($Br_2$ વોટર) જેવા મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી ગ્લુકોનિક એસિડ $(COOH(CHOH)_4CH_2OH)$ મળે છે.
આ પ્રક્રિયા ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ ની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે,કારણ કે બ્રોમીન વોટર એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે આલ્કોહોલિક સમૂહોને અસર કર્યા વિના માત્ર આલ્ડિહાઇડ સમૂહનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
આ પ્રક્રિયા ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ ની હાજરીની પુષ્ટિ કરે છે,કારણ કે બ્રોમીન વોટર એક મંદ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે આલ્કોહોલિક સમૂહોને અસર કર્યા વિના માત્ર આલ્ડિહાઇડ સમૂહનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયો એમિનો એસિડ સ્વભાવે બેઝિક છે?
A
વેલિન
B
ટાયરોસિન
C
આર્જિનિન
D
લ્યુસિન
Solution
(C) એમિનો એસિડને તેમની રચનામાં રહેલા એમિનો અને કાર્બોક્સિલ સમૂહોની સાપેક્ષ સંખ્યાના આધારે એસિડિક,બેઝિક અથવા તટસ્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આર્જિનિનની સાઇડ ચેઇનમાં ગ્વાનિડિનો સમૂહ હોય છે,જે તેને સ્વભાવે બેઝિક બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આર્જિનિનની સાઇડ ચેઇનમાં ગ્વાનિડિનો સમૂહ હોય છે,જે તેને સ્વભાવે બેઝિક બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયો કાર્બોક્સિલિક એસિડ ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે?
A
ઓક્ઝેલિક એસિડ
B
સાઇટ્રિક એસિડ
C
સક્સિનિક એસિડ
D
એડિપિક એસિડ
Solution
(B) સાઇટ્રિક એસિડ,જેને $2$-હાઇડ્રોક્સીપ્રોપેન-$1,2,3$-ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં ત્રણ કાર્બોક્સિલિક એસિડ જૂથો $(-COOH)$ હોય છે.
તેથી,તે એક ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
તેથી,તે એક ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયો ઘન પદાર્થ અધ્રુવીય (non-polar) ઘન છે?
A
હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ
B
સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ
C
પાણી
D
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
Solution
(D) અધ્રુવીય ઘન એ છે જે કાયમી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા (dipole moment) ધરાવતું નથી.
$CO_2$ (કાર્બન ડાયોક્સાઇડ) રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે જેમાં બે $C=O$ બંધ $180^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે.
બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા એકબીજાને નાબૂદ કરે છે,જેના પરિણામે ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા શૂન્ય થાય છે,જે તેને અધ્રુવીય અણુ બનાવે છે.
$CO_2$ (કાર્બન ડાયોક્સાઇડ) રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે જેમાં બે $C=O$ બંધ $180^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે.
બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા એકબીજાને નાબૂદ કરે છે,જેના પરિણામે ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા શૂન્ય થાય છે,જે તેને અધ્રુવીય અણુ બનાવે છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં નીચે મુજબ થાય છે:
$(i) \ NO_2Cl_{(g)} \xrightarrow{K_1} NO_{2(g)} + Cl_{(g)}$
$(ii) \ NO_2Cl_{(g)} + Cl_{(g)} \xrightarrow{K_2} NO_{2(g)} + Cl_{2(g)}$
પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી (reaction intermediate) ઓળખો.
$(i) \ NO_2Cl_{(g)} \xrightarrow{K_1} NO_{2(g)} + Cl_{(g)}$
$(ii) \ NO_2Cl_{(g)} + Cl_{(g)} \xrightarrow{K_2} NO_{2(g)} + Cl_{2(g)}$
પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી (reaction intermediate) ઓળખો.
A
$NO_2Cl_{(g)}$
B
$NO_{2(g)}$
C
$Cl_{2(g)}$
D
$Cl_{(g)}$
Solution
(D) પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી એ એક એવી પ્રજાતિ છે જે પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિના એક તબક્કામાં ઉત્પન્ન થાય છે અને પછીના તબક્કામાં વપરાય છે.
તબક્કા $(i)$ માં,$Cl_{(g)}$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તબક્કા $(ii)$ માં,$Cl_{(g)}$ વપરાય છે.
તેથી,$Cl_{(g)}$ એ પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી છે.
તબક્કા $(i)$ માં,$Cl_{(g)}$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તબક્કા $(ii)$ માં,$Cl_{(g)}$ વપરાય છે.
તેથી,$Cl_{(g)}$ એ પ્રક્રિયા મધ્યવર્તી છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
પ્રક્રિયા $2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2SO_{3(g)}$ નો સરેરાશ વેગ કેવી રીતે લખાય છે?
A
$-\frac{1}{2} \frac{\Delta[SO_2]}{\Delta t}$
B
$-\frac{\Delta[O_2]}{\Delta t}$
C
$\frac{1}{2} \frac{\Delta[SO_2]}{\Delta t}$
D
$\frac{\Delta[SO_3]}{\Delta t}$
Solution
(B) સામાન્ય પ્રક્રિયા $aA + bB \rightarrow cC + dD$ માટે,પ્રક્રિયાનો સરેરાશ વેગ આ મુજબ છે: $\text{Rate} = -\frac{1}{a} \frac{\Delta[A]}{\Delta t} = -\frac{1}{b} \frac{\Delta[B]}{\Delta t} = \frac{1}{c} \frac{\Delta[C]}{\Delta t} = \frac{1}{d} \frac{\Delta[D]}{\Delta t}$.
પ્રક્રિયા $2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2SO_{3(g)}$ માટે,વેગનું સમીકરણ: $\text{Rate} = -\frac{1}{2} \frac{\Delta[SO_2]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[O_2]}{\Delta t} = \frac{1}{2} \frac{\Delta[SO_3]}{\Delta t}$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$-\frac{\Delta[O_2]}{\Delta t}$ એ પ્રક્રિયાના સરેરાશ વેગનું સાચું નિરૂપણ છે.
પ્રક્રિયા $2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2SO_{3(g)}$ માટે,વેગનું સમીકરણ: $\text{Rate} = -\frac{1}{2} \frac{\Delta[SO_2]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[O_2]}{\Delta t} = \frac{1}{2} \frac{\Delta[SO_3]}{\Delta t}$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$-\frac{\Delta[O_2]}{\Delta t}$ એ પ્રક્રિયાના સરેરાશ વેગનું સાચું નિરૂપણ છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંક અને અર્ધ-આયુષ્ય સમય એકબીજા સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
A
$t_{\frac{1}{2}} = \frac{0.693}{K}$
B
$t_{\frac{1}{2}} = 0.693 K$
C
$K = 0.693 t_{\frac{1}{2}}$
D
$K t_{\frac{1}{2}} = \frac{1}{0.693}$
Solution
(A) $1^{st}$ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સંકલિત વેગ સમીકરણ $K = \frac{2.303}{t} \log \frac{[A]_0}{[A]}$ છે.
અર્ધ-આયુષ્ય સમયે,$t = t_{\frac{1}{2}}$ અને $[A] = \frac{[A]_0}{2}$ થાય છે.
આ કિંમતો મૂકતા,$K = \frac{2.303}{t_{\frac{1}{2}}} \log 2$ મળે છે.
$\log 2 \approx 0.3010$ હોવાથી,$K = \frac{2.303 \times 0.3010}{t_{\frac{1}{2}}} = \frac{0.693}{t_{\frac{1}{2}}}$ થાય છે.
તેથી,સંબંધ $t_{\frac{1}{2}} = \frac{0.693}{K}$ છે.
અર્ધ-આયુષ્ય સમયે,$t = t_{\frac{1}{2}}$ અને $[A] = \frac{[A]_0}{2}$ થાય છે.
આ કિંમતો મૂકતા,$K = \frac{2.303}{t_{\frac{1}{2}}} \log 2$ મળે છે.
$\log 2 \approx 0.3010$ હોવાથી,$K = \frac{2.303 \times 0.3010}{t_{\frac{1}{2}}} = \frac{0.693}{t_{\frac{1}{2}}}$ થાય છે.
તેથી,સંબંધ $t_{\frac{1}{2}} = \frac{0.693}{K}$ છે.
0 likesView Solution
42
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયું વેદનાહર (analgesic) છે?
A
Ofloxacin
B
Penicillin
C
Aminoglycosides
D
Paracetamol
Solution
(D) વેદનાહર એ એવી દવા છે જે પીડામાં રાહત આપે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Paracetamol$ એ જાણીતી વેદનાહર અને તાપમાન ઘટાડતી (antipyretic) દવા છે. $Ofloxacin$ એ એન્ટિબાયોટિક છે,$Penicillin$ એ એન્ટિબાયોટિક છે,અને $Aminoglycosides$ એ એન્ટિબાયોટિક્સનો એક પ્રકાર છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
બ્યુટાઈલેટેડ હાઈડ્રોક્સિએનિસોલ $(BHA)$ એ શું છે?
A
એક એન્ટીઑકિસડન્ટ
B
સફાઈ કરનાર એજન્ટ
C
જંતુનાશક
D
એક એન્ટિહિસ્ટામાઈન
Solution
(A) બ્યુટાઈલેટેડ હાઈડ્રોક્સિએનિસોલ $(BHA)$ એ એક એન્ટીઑકિસડન્ટ છે. તે ખોરાકમાં ઉમેરવામાં આવતું સંશ્લેષિત ફિનોલિક સંયોજન છે,જે ખોરાકના ઘટકોના ઓક્સિડેશનને અટકાવે છે અને ખોરાકની ગુણવત્તા જાળવી રાખે છે.
0 likesView Solution
44
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી કયું તટસ્થ સંકીર્ણ છે?
A
$[Pt(NH_3)_2Cl_2]$
B
$[Co(NH_3)_6]Cl_3$
C
$[Ni(NH_3)_6]Cl_2$
D
$K_4[Fe(CN)_6]$
Solution
(A) તટસ્થ સંકીર્ણ એ એક સંકલન સંયોજન છે જે કોઈ ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર ધરાવતું નથી.
સંકીર્ણ $[Pt(NH_3)_2Cl_2]$ માં,$Pt$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે,$NH_3$ તટસ્થ $(0)$ છે અને $Cl$ એ $-1$ છે. કુલ વીજભાર $+2 + 2(0) + 2(-1) = 0$ થાય છે.
તેથી,$[Pt(NH_3)_2Cl_2]$ એ તટસ્થ સંકીર્ણ છે.
સંકીર્ણ $[Pt(NH_3)_2Cl_2]$ માં,$Pt$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે,$NH_3$ તટસ્થ $(0)$ છે અને $Cl$ એ $-1$ છે. કુલ વીજભાર $+2 + 2(0) + 2(-1) = 0$ થાય છે.
તેથી,$[Pt(NH_3)_2Cl_2]$ એ તટસ્થ સંકીર્ણ છે.
0 likesView Solution
45
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
રંગહીન સંયોજનો બનાવતી ધાતુને ઓળખો.
A
આયર્ન $(Z = 26)$
B
ક્રોમિયમ $(Z = 24)$
C
વેનેડિયમ $(Z = 23)$
D
સ્કેન્ડિયમ $(Z = 21)$
Solution
(D) $Sc$ $(Z = 21)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે.
તેની સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ માં,તે $[Ar] 3d^0$ રચના સાથે $Sc^{3+}$ આયન બનાવે છે.
$d$-કક્ષકમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોવાથી,$d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી,જે તેના સંયોજનોને રંગહીન બનાવે છે.
તેની સામાન્ય ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ માં,તે $[Ar] 3d^0$ રચના સાથે $Sc^{3+}$ આયન બનાવે છે.
$d$-કક્ષકમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોવાથી,$d-d$ સંક્રમણ શક્ય નથી,જે તેના સંયોજનોને રંગહીન બનાવે છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
ક્રોમાઈટ અયસ્કમાંથી પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટના ઉત્પાદનમાં સોડિયમ ક્રોમેટનું સોડિયમ ડાયક્રોમેટમાં રૂપાંતર કેવી રીતે થાય છે?
A
સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડની પ્રક્રિયા દ્વારા
B
સોડા એશ સાથે શેકવાથી
C
સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડની પ્રક્રિયા દ્વારા
D
લાઈમ સ્ટોનની પ્રક્રિયા દ્વારા
Solution
(A) પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં,સોડિયમ ક્રોમેટ $(Na_2CrO_4)$ ના પીળા દ્રાવણને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ સાથે એસિડિક બનાવીને તેને નારંગી સોડિયમ ડાયક્રોમેટ $(Na_2Cr_2O_7)$ માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2Na_2CrO_4 + 2H^+ \rightarrow Na_2Cr_2O_7 + 2Na^+ + H_2O$.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2Na_2CrO_4 + 2H^+ \rightarrow Na_2Cr_2O_7 + 2Na^+ + H_2O$.
0 likesView Solution
47
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
લેન્થેનોઇડ્સ $(Ln)$ ને સલ્ફર સાથે ગરમ કરવાથી મળતી નીપજોનું સામાન્ય આણ્વીય સૂત્ર શું છે?
A
$LnS$
B
$LnS_3$
C
$Ln_3S_2$
D
$Ln_2S_3$
Solution
(D) લેન્થેનોઇડ્સને સલ્ફર સાથે ગરમ કરવાથી સલ્ફાઇડ્સ મળે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા $2Ln + 3S \rightarrow Ln_2S_3$ છે.
આમ,નીપજનું સામાન્ય આણ્વીય સૂત્ર $Ln_2S_3$ છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા $2Ln + 3S \rightarrow Ln_2S_3$ છે.
આમ,નીપજનું સામાન્ય આણ્વીય સૂત્ર $Ln_2S_3$ છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
ડ્રાય સેલ (કોષ) માં કયું તત્વ ઋણ ધ્રુવ (negative electrode) તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
ઝિંક
B
ગ્રેફાઇટ
C
એમોનિયમ ક્લોરાઇડ
D
મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ
Solution
(A) ડ્રાય સેલમાં,$Zn$ (ઝિંક) થી બનેલું પાત્ર ઋણ ધ્રુવ (એનોડ) તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યારે ગ્રેફાઇટનો સળિયો ધન ધ્રુવ (કેથોડ) તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
$Pb_{(s)}|Pb_{(1 \ M)}^{2+} || Ag_{(1 \ M)}^{+}|Ag_{(s)}$ દ્વારા દર્શાવેલ કોષમાં,રિડક્શનકર્તા (reducing agent) કયો છે?
A
$Pb$
B
$Pb^{2+}$
C
$Ag$
D
$Ag^{+}$
Solution
(A) કોષની પ્રક્રિયા $Pb_{(s)} + 2Ag_{(aq)}^{+} \longrightarrow Pb_{(aq)}^{2+} + 2Ag_{(s)}$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$Pb$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Pb^{2+}$ બનાવે છે,જે ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા છે.
જે પદાર્થનું ઓક્સિડેશન થાય છે તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
તેથી,$Pb$ એ રિડક્શનકર્તા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$Pb$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Pb^{2+}$ બનાવે છે,જે ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા છે.
જે પદાર્થનું ઓક્સિડેશન થાય છે તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
તેથી,$Pb$ એ રિડક્શનકર્તા છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2016
નિષ્ક્રિય વિદ્યુતધ્રુવોનો ઉપયોગ કરીને પીગળેલા કેલ્શિયમ ક્લોરાઈડમાંથી $10 \ g$ કેલ્શિયમ જમા કરવા માટે કેટલા ફેરાડે વિદ્યુતની જરૂર પડે ($F$ માં)? (કેલ્શિયમનું મોલર દળ $= 40 \ g \ mol^{-1}$)
A
$0.5$
B
$1$
C
$0.25$
D
$2$
Solution
(A) કેલ્શિયમ માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Ca^{2+} + 2e^- \rightarrow Ca(s)$.
$1 \ mol$ કેલ્શિયમ જમા કરવા માટે $2 \ mol$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
કેલ્શિયમનું આપેલ દળ $= 10 \ g$.
કેલ્શિયમનું મોલર દળ $= 40 \ g \ mol^{-1}$.
કેલ્શિયમના મોલની સંખ્યા $= \frac{10 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.25 \ mol$.
$1 \ mol$ $Ca$ માટે $2 \ F$ વિદ્યુતની જરૂર હોવાથી,
$0.25 \ mol$ $Ca$ માટે $0.25 \times 2 = 0.5 \ F$ વિદ્યુતની જરૂર પડે.
$1 \ mol$ કેલ્શિયમ જમા કરવા માટે $2 \ mol$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
કેલ્શિયમનું આપેલ દળ $= 10 \ g$.
કેલ્શિયમનું મોલર દળ $= 40 \ g \ mol^{-1}$.
કેલ્શિયમના મોલની સંખ્યા $= \frac{10 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.25 \ mol$.
$1 \ mol$ $Ca$ માટે $2 \ F$ વિદ્યુતની જરૂર હોવાથી,
$0.25 \ mol$ $Ca$ માટે $0.25 \times 2 = 0.5 \ F$ વિદ્યુતની જરૂર પડે.
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
સોનાના નિક્ષાલન (leaching) માં વપરાતા પ્રક્રિયકનું નામ આપો.
A
કાર્બન
B
સોડિયમ સાયનાઇડ
C
કાર્બન મોનોક્સાઇડ
D
આયોડિન
Solution
(B) સોનાના નિક્ષાલનની પ્રક્રિયામાં,કાચી ધાતુને હવા અથવા ઓક્સિજન $(O_2)$ ની હાજરીમાં સોડિયમ સાયનાઇડ $(NaCN)$ ના મંદ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
આના પરિણામે દ્રાવ્ય સંકીર્ણ,સોડિયમ ડાયસાયનોઓરેટ$(I)$ બને છે,જેનું સમીકરણ નીચે મુજબ છે: $4Au(s) + 8CN^-(aq) + 2H_2O(aq) + O_2(g) \rightarrow 4[Au(CN)_2]^-(aq) + 4OH^-(aq)$.
આના પરિણામે દ્રાવ્ય સંકીર્ણ,સોડિયમ ડાયસાયનોઓરેટ$(I)$ બને છે,જેનું સમીકરણ નીચે મુજબ છે: $4Au(s) + 8CN^-(aq) + 2H_2O(aq) + O_2(g) \rightarrow 4[Au(CN)_2]^-(aq) + 4OH^-(aq)$.
0 likesView Solution
52
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
કઈ ધાતુનું શુદ્ધિકરણ $Mond$ પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે?
A
ટાઇટેનિયમ
B
કોપર
C
નિકલ
D
ઝિંક
Solution
(C) $Nickel$ નું શુદ્ધિકરણ $Mond$ પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$Ni (s) + 4CO (g) \xrightarrow{330-350 \ K} Ni(CO)_4 (g)$
$Ni(CO)_4 (g) \xrightarrow{450-470 \ K} Ni (s) + 4CO (g)$
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ $Nickel$ ને બાષ્પશીલ $Nickel$ ટેટ્રાકાર્બોનિલમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેનું ત્યારબાદ વિઘટન કરીને શુદ્ધ $Nickel$ મેળવવામાં આવે છે.
$Ni (s) + 4CO (g) \xrightarrow{330-350 \ K} Ni(CO)_4 (g)$
$Ni(CO)_4 (g) \xrightarrow{450-470 \ K} Ni (s) + 4CO (g)$
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ $Nickel$ ને બાષ્પશીલ $Nickel$ ટેટ્રાકાર્બોનિલમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,જેનું ત્યારબાદ વિઘટન કરીને શુદ્ધ $Nickel$ મેળવવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
વોલ્ફ-કિશનર રિડક્શનમાં વપરાતો પ્રક્રિયક કયો છે?
A
ઇથિલિન ગ્લાયકોલમાં $NH_2NH_2$ અને $KOH$
B
$Zn(Hg)/conc. HCl$
C
$NaBH_4$
D
$Na(Hg)/H_2O$
Solution
(A) વોલ્ફ-કિશનર રિડક્શન એ કાર્બોનિલ સમૂહો (આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોન) ને મિથિલિન સમૂહો $(-CH_2-)$ માં રૂપાંતરિત કરવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે.
આ રિડક્શન માટે વપરાતા પ્રક્રિયકો હાઇડ્રેઝિન $(NH_2NH_2)$ અને ઇથિલિન ગ્લાયકોલ જેવા ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા દ્રાવકમાં પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ જેવા પ્રબળ બેઇઝ છે.
આ રિડક્શન માટે વપરાતા પ્રક્રિયકો હાઇડ્રેઝિન $(NH_2NH_2)$ અને ઇથિલિન ગ્લાયકોલ જેવા ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા દ્રાવકમાં પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ જેવા પ્રબળ બેઇઝ છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
$n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ અને ઇથાઇલ બ્રોમાઇડના મિશ્રણને સૂકા ઇથરની હાજરીમાં સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરાવતા કયું સંયોજન બનતું $\text{નથી}$?
A
બ્યુટેન
B
ઓક્ટેન
C
હેક્ઝેન
D
ઇથેન
Solution
(D) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં આલ્કાઇલ હેલાઇડ્સની સોડિયમ ધાતુ સાથે સૂકા ઇથરમાં પ્રક્રિયા થઈને ઉચ્ચ આલ્કેન બને છે.
જ્યારે $n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ $(CH_3CH_2CH_2CH_2Br)$ અને ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ $(CH_3CH_2Br)$ ના મિશ્રણની સોડિયમ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે નીચે મુજબના ઉત્પાદનો મળે છે:
$1$. બે ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ અણુઓનું જોડાણ: $CH_3CH_2-CH_2CH_3$ ($n$-બ્યુટેન).
$2$. બે $n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ અણુઓનું જોડાણ: $CH_3CH_2CH_2CH_2-CH_2CH_2CH_2CH_3$ ($n$-ઓક્ટેન).
$3$. ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ અને $n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડનું ક્રોસ-કપલિંગ: $CH_3CH_2-CH_2CH_2CH_2CH_3$ ($n$-હેક્ઝેન).
આ પ્રક્રિયામાં ઇથેન $(CH_3CH_3)$ બનતું નથી.
જ્યારે $n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ $(CH_3CH_2CH_2CH_2Br)$ અને ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ $(CH_3CH_2Br)$ ના મિશ્રણની સોડિયમ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે નીચે મુજબના ઉત્પાદનો મળે છે:
$1$. બે ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ અણુઓનું જોડાણ: $CH_3CH_2-CH_2CH_3$ ($n$-બ્યુટેન).
$2$. બે $n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડ અણુઓનું જોડાણ: $CH_3CH_2CH_2CH_2-CH_2CH_2CH_2CH_3$ ($n$-ઓક્ટેન).
$3$. ઇથાઇલ બ્રોમાઇડ અને $n$-બ્યુટાઇલ બ્રોમાઇડનું ક્રોસ-કપલિંગ: $CH_3CH_2-CH_2CH_2CH_2CH_3$ ($n$-હેક્ઝેન).
આ પ્રક્રિયામાં ઇથેન $(CH_3CH_3)$ બનતું નથી.
0 likesView Solution
55
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
આલ્કીન્સના હાઇડ્રોજનેશનમાં વપરાતા વિલ્કિન્સન કેટાલિસ્ટનું આણ્વીય સૂત્ર શું છે?
A
$Co_2(CO)_8$
B
$(Ph_3P)_3RhCl$
C
$[Pt(NH_3)_2Cl_2]$
D
$K[Ag(CN)_2]$
Solution
(B) વિલ્કિન્સન કેટાલિસ્ટ એ રોડિયમનું સંકલિત સંયોજન છે જેનું આણ્વીય સૂત્ર $(Ph_3P)_3RhCl$ છે.
તેનો ઉપયોગ આલ્કીન્સના હાઇડ્રોજનેશન માટે સમાંગ ઉદ્દીપક તરીકે થાય છે.
તેનો ઉપયોગ આલ્કીન્સના હાઇડ્રોજનેશન માટે સમાંગ ઉદ્દીપક તરીકે થાય છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
સલ્ફરનું સૌથી સ્થાયી અપરરૂપ કયું છે?
A
ઓક્ટાહેડ્રલ સલ્ફર
B
મોનોક્લિનિક સલ્ફર
C
પ્લાસ્ટિક સલ્ફર
D
કોલોઇડલ સલ્ફર
Solution
(A) સલ્ફરનું સૌથી સ્થાયી અપરરૂપ $Rhombic$ અથવા $Octahedral$ $Sulphur$ $(S_8)$ છે.
તેને $\alpha-sulphur$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને તે સલ્ફરનું એકમાત્ર સ્વરૂપ છે જે ઓરડાના તાપમાને સ્થાયી છે.
તેને $\alpha-sulphur$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને તે સલ્ફરનું એકમાત્ર સ્વરૂપ છે જે ઓરડાના તાપમાને સ્થાયી છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
સમૂહ-$17$ ના તત્વો દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન અવસ્થા કઈ છે?
A
$+1$
B
$+3$
C
$+5$
D
$+7$
Solution
(D) સમૂહ-$17$ ના તત્વોની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $ns^2 np^5$ છે.
ફ્લોરિન સિવાય,આ સમૂહના અન્ય તમામ તત્વો તેમના ખાલી $d$-કક્ષકોનો ઉપયોગ કરીને ઉચ્ચ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
તેઓ $p$ અને $s$ કક્ષકોમાંથી ઇલેક્ટ્રોનને $d$-કક્ષકોમાં ઉત્તેજિત કરી શકે છે,જેનાથી તેઓ $+7$ સુધીની ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકે છે (દા.ત.,$HClO_4$ અથવા $IF_7$ માં).
ફ્લોરિન સિવાય,આ સમૂહના અન્ય તમામ તત્વો તેમના ખાલી $d$-કક્ષકોનો ઉપયોગ કરીને ઉચ્ચ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
તેઓ $p$ અને $s$ કક્ષકોમાંથી ઇલેક્ટ્રોનને $d$-કક્ષકોમાં ઉત્તેજિત કરી શકે છે,જેનાથી તેઓ $+7$ સુધીની ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકે છે (દા.ત.,$HClO_4$ અથવા $IF_7$ માં).
0 likesView Solution
58
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
વાતાવરણમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતો નિષ્ક્રિય વાયુ કયો છે?
A
નિયોન
B
આર્ગોન
C
ઝેનોન
D
ક્રિપ્ટોન
Solution
(B) આર્ગોન $(Ar)$ એ વાતાવરણમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતો નિષ્ક્રિય વાયુ છે,જે સૂકી હવામાં કદના આધારે આશરે $0.93\%$ જેટલો હોય છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમરના સંદર્ભમાં સાચું વિધાન કયું છે?
A
તે દબાણ હેઠળ ગરમ કરવાથી નરમ પડતું નથી
B
તેને ફરીથી આકાર આપી શકાતો નથી
C
તે રેખીય અથવા શાખિત શૃંખલા ધરાવતું પોલિમર છે
D
તે ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર છે
Solution
(C) થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર એ રેખીય અથવા શાખિત શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર છે જે ગરમ કરવાથી નરમ પડે છે અને ઠંડુ પાડવાથી સખત બને છે.
તેમને વારંવાર અલગ-અલગ આકારમાં ઢાળી શકાય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તે રેખીય અથવા શાખિત શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર છે.
તેમને વારંવાર અલગ-અલગ આકારમાં ઢાળી શકાય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તે રેખીય અથવા શાખિત શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર છે.
0 likesView Solution
60
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
બુલેટપ્રૂફ હેલ્મેટ શેમાંથી બનાવવામાં આવે છે?
A
લેક્સન $(Lexan)$
B
સારન $(Saran)$
C
ગ્લિપ્ટલ $(Glyptal)$
D
થાયોકોલ $(Thiokol)$
Solution
(A) લેક્સન $(Lexan)$ એ પોલીકાર્બોનેટ પોલિમરનો એક પ્રકાર છે જે તેની ઉચ્ચ અસર પ્રતિકારકતા અને ટકાઉપણું માટે જાણીતું છે,તેથી જ તેનો ઉપયોગ બુલેટપ્રૂફ હેલ્મેટ બનાવવા માટે થાય છે.
0 likesView Solution
61
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
બ્રાઉન રિંગ ટેસ્ટનો ઉપયોગ કયા રેડિકલની ઓળખ માટે થાય છે?
A
ફેરસ $(Fe^{2+})$
B
નાઈટ્રાઈટ $(NO_2^-)$
C
નાઈટ્રેટ $(NO_3^-)$
D
ફેરિક $(Fe^{3+})$
Solution
(C) બ્રાઉન રિંગ ટેસ્ટનો ઉપયોગ દ્રાવણમાં નાઈટ્રેટ આયન $(NO_3^-)$ ની હાજરી શોધવા માટે થાય છે.
જ્યારે નાઈટ્રેટના દ્રાવણમાં તાજું બનાવેલું ફેરસ સલ્ફેટ $(FeSO_4)$ નું દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ કસનળીની બાજુઓ પરથી સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે બંને સ્તરોના જોડાણ પર એક કથ્થઈ રંગની રિંગ બને છે.
આ કથ્થઈ રિંગ $[Fe(H_2O)_5(NO)]SO_4$ સંકીર્ણના નિર્માણને કારણે હોય છે.
જ્યારે નાઈટ્રેટના દ્રાવણમાં તાજું બનાવેલું ફેરસ સલ્ફેટ $(FeSO_4)$ નું દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ કસનળીની બાજુઓ પરથી સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે બંને સ્તરોના જોડાણ પર એક કથ્થઈ રંગની રિંગ બને છે.
આ કથ્થઈ રિંગ $[Fe(H_2O)_5(NO)]SO_4$ સંકીર્ણના નિર્માણને કારણે હોય છે.
0 likesView Solution
62
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(FCC)$ યુનિટ સેલમાં,પરમાણુઓ દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ કેટલું છે?
A
$\frac{4}{3} \pi r^3$
B
$\frac{8}{3} \pi r^3$
C
$\frac{16}{3} \pi r^3$
D
$\frac{64 r^3}{3 \sqrt{3}}$
Solution
(C) ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(FCC)$ યુનિટ સેલમાં,પ્રતિ યુનિટ સેલ પરમાણુઓની સંખ્યા $4$ છે.
એક ગોળાકાર પરમાણુનું કદ $V = \frac{4}{3} \pi r^3$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$FCC$ યુનિટ સેલમાં તમામ પરમાણુઓ દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ $4 \times \frac{4}{3} \pi r^3 = \frac{16}{3} \pi r^3$ છે.
એક ગોળાકાર પરમાણુનું કદ $V = \frac{4}{3} \pi r^3$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$FCC$ યુનિટ સેલમાં તમામ પરમાણુઓ દ્વારા રોકાયેલ કુલ કદ $4 \times \frac{4}{3} \pi r^3 = \frac{16}{3} \pi r^3$ છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
કઈ ધાતુ સાદા ઘન (simple cubic) બંધારણમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે?
A
પોલોનિયમ
B
કોપર
C
નિકલ
D
આયર્ન
Solution
(A) પોલોનિયમ $(Po)$ એકમાત્ર જાણીતી ધાતુ છે જે ઓરડાના તાપમાને સાદા ઘન બંધારણમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે.
0 likesView Solution
64
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2016
$5.0 \ g$ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ (મોલર દળ $40 \ g \ mol^{-1}$) ને થોડા પાણીમાં ઓગાળીને દ્રાવણને $100 \ mL$ સુધી મંદ કરવામાં આવે છે. પરિણામી દ્રાવણની મોલારિટી કેટલી હશે?
A
$0.1 \ mol \ dm^{-3}$
B
$1.0 \ mol \ dm^{-3}$
C
$0.125 \ mol \ dm^{-3}$
D
$1.25 \ mol \ dm^{-3}$
Solution
(D) મોલારિટી $(M) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લીટરમાં)}}$
$NaOH$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{5.0 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.125 \ mol$
દ્રાવણનું કદ $= 100 \ mL = 0.1 \ L$
મોલારિટી $= \frac{0.125 \ mol}{0.1 \ L} = 1.25 \ mol \ L^{-1}$ (અથવા $1.25 \ mol \ dm^{-3}$)
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
$NaOH$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{5.0 \ g}{40 \ g \ mol^{-1}} = 0.125 \ mol$
દ્રાવણનું કદ $= 100 \ mL = 0.1 \ L$
મોલારિટી $= \frac{0.125 \ mol}{0.1 \ L} = 1.25 \ mol \ L^{-1}$ (અથવા $1.25 \ mol \ dm^{-3}$)
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
65
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2016
નીચેનામાંથી તે સંયોજન ઓળખો જેનું $0.1 \ M$ જલીય દ્રાવણ સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ ધરાવે છે.
A
ગ્લુકોઝ
B
સોડિયમ ક્લોરાઇડ
C
કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ
D
ફેરિક ક્લોરાઇડ
Solution
(D) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર $\Delta T_b = i \times K_b \times m$ છે.
દ્રાવણની સાંદ્રતા $(m)$ અને એબુલિયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_b)$ સમાન હોવાથી,ઉત્કલનબિંદુ વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે,જે વિયોજન પછી ઉત્પન્ન થતા કણોની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$A$: ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે,તેથી $i = 1$.
$B$: સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$ નું વિયોજન $NaCl \rightarrow Na^+ + Cl^-$ તરીકે થાય છે,તેથી $i = 2$.
$C$: કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ $(CaCl_2)$ નું વિયોજન $CaCl_2 \rightarrow Ca^{2+} + 2Cl^-$ તરીકે થાય છે,તેથી $i = 3$.
$D$: ફેરિક ક્લોરાઇડ $(FeCl_3)$ નું વિયોજન $FeCl_3 \rightarrow Fe^{3+} + 3Cl^-$ તરીકે થાય છે,તેથી $i = 4$.
ફેરિક ક્લોરાઇડ માટે $i$ નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.
દ્રાવણની સાંદ્રતા $(m)$ અને એબુલિયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_b)$ સમાન હોવાથી,ઉત્કલનબિંદુ વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે,જે વિયોજન પછી ઉત્પન્ન થતા કણોની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$A$: ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે,તેથી $i = 1$.
$B$: સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$ નું વિયોજન $NaCl \rightarrow Na^+ + Cl^-$ તરીકે થાય છે,તેથી $i = 2$.
$C$: કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ $(CaCl_2)$ નું વિયોજન $CaCl_2 \rightarrow Ca^{2+} + 2Cl^-$ તરીકે થાય છે,તેથી $i = 3$.
$D$: ફેરિક ક્લોરાઇડ $(FeCl_3)$ નું વિયોજન $FeCl_3 \rightarrow Fe^{3+} + 3Cl^-$ તરીકે થાય છે,તેથી $i = 4$.
ફેરિક ક્લોરાઇડ માટે $i$ નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.
0 likesView Solution
66
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
વાન હોફ (van't Hoff) સામાન્ય દ્રાવણ સમીકરણ દર્શાવતું સમીકરણ કયું છે?
A
$\pi = \frac{n}{V} RT$
B
$\pi = nRT$
C
$\pi = \frac{V}{n} RT$
D
$\pi = nVRT$
Solution
(A) અભિસરણ દબાણ માટેનું વાન હોફ સમીકરણ આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ પરથી મેળવવામાં આવે છે.
દ્રાવણ માટે,અભિસરણ દબાણ $\pi$ એ દબાણ $P$ નું સ્થાન લે છે,જેથી સમીકરણ $\pi V = nRT$ મળે છે.
આને $\pi$ માટે ગોઠવતા,આપણને $\pi = \frac{n}{V} RT$ મળે છે,જ્યાં $\frac{n}{V}$ એ દ્રાવણની મોલર સાંદ્રતા $C$ દર્શાવે છે.
દ્રાવણ માટે,અભિસરણ દબાણ $\pi$ એ દબાણ $P$ નું સ્થાન લે છે,જેથી સમીકરણ $\pi V = nRT$ મળે છે.
આને $\pi$ માટે ગોઠવતા,આપણને $\pi = \frac{n}{V} RT$ મળે છે,જ્યાં $\frac{n}{V}$ એ દ્રાવણની મોલર સાંદ્રતા $C$ દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
67
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2016
અચળ તાપમાને પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા અને બાહ્ય દબાણ વચ્ચેનો સંબંધ કયા નિયમ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
A
રાઉલ્ટનો નિયમ
B
બોઈલનો નિયમ
C
ચાર્લ્સનો નિયમ
D
હેન્રીનો નિયમ
Solution
(D) હેન્રીનો નિયમ અચળ તાપમાને પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા અને બાહ્ય દબાણ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે.
તે મુજબ,અચળ તાપમાને પ્રવાહીના આપેલા કદમાં ઓગળેલા વાયુનું દળ,પ્રવાહી સાથે સંતુલનમાં રહેલા વાયુના દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
તે મુજબ,અચળ તાપમાને પ્રવાહીના આપેલા કદમાં ઓગળેલા વાયુનું દળ,પ્રવાહી સાથે સંતુલનમાં રહેલા વાયુના દબાણના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2016?
There are 67 Chemistry questions from the MHT CET 2016 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2016 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2016 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2016 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.