KCET 2020 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

48 QuestionsGujaratiWith Solutions

BiologyQ148 of 48 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
BiologyEasyMCQKCET · 2020
અર્ધીકરણ (meiosis) માં ઉત્સેચક રિકોમ્બિનેઝ (recombinase) દ્વારા થતી ઘટના ઓળખો.
A
આંતરકોષવિભાજન (Interkinesis)
B
સૂત્રયુગ્મન (Synaptic pairing)
C
ટર્મિનલાઇઝેશન (Terminalisation)
D
વ્યતિકરણ (Crossing over)

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
વ્યતિકરણ (Crossing over) એ સમજાત રંગસૂત્રોની અ-ભાતૃ રંગસૂત્રિકાઓ (non-sister chromatids) વચ્ચે જનીનિક દ્રવ્યની આપ-લે થવાની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા અર્ધીકરણ-$I$ ની પૂર્વાવસ્થા-$I$ ના પેકીટીન (pachytene) તબક્કા દરમિયાન થાય છે.
આ એક ઉત્સેચક-મધ્યસ્થ પ્રક્રિયા છે,અને આ પ્રક્રિયામાં સામેલ ઉત્સેચકને રિકોમ્બિનેઝ (recombinase) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
2
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$C_4$ વનસ્પતિઓમાં,$C_3$ ચક્ર ક્યાં થાય છે?
A
પુલકંચુક કોષો (bundle sheath cells)
B
પર્ણમધ્ય કોષો (mesophyll cells)
C
બુલિફોર્મ કોષો (bulliform cells)
D
સાથી કોષો (companion cells)

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$C_3$ વનસ્પતિઓમાં,કેલ્વિન ચક્ર ($C_3$ ચક્ર) માત્ર પર્ણમધ્ય કોષોમાં થાય છે.
જોકે,$C_4$ વનસ્પતિઓમાં,આ પ્રક્રિયાનું વિભાજન થયેલું હોય છે: પ્રાથમિક $CO_2$ સ્થાપન પર્ણમધ્ય કોષોમાં થાય છે જેથી $4$-કાર્બન સંયોજન બને છે,જે ત્યારબાદ પુલકંચુક કોષોમાં વહન પામે છે.
તેથી,$C_4$ વનસ્પતિઓમાં $C_3$ ચક્ર (કેલ્વિન ચક્ર) ખાસ કરીને પુલકંચુક કોષોમાં થાય છે.
3
BiologyEasyMCQKCET · 2020
વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ અને શ્વસન અંગે નીચેના વિધાનોને ધ્યાનમાં લો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
$I$. નીચા $CO_2$ સાંદ્રતામાં RuBisCO ની ઓક્સિજન પ્રત્યે વધુ આકર્ષણ શક્તિ હોય છે.
$II$. $C_4$ વનસ્પતિઓના પુલકંચુક (bundle sheath) કોષોના હરિતકણમાં કેલ્વિન પથ જોવા મળે છે.
$III$. જ્યારે આલ્કોહોલની સાંદ્રતા $7\%$ સુધી પહોંચે છે ત્યારે યીસ્ટ પોતે ઝેરી બની જાય છે.
$IV$. જારક શ્વસન દરમિયાન ઓક્સિજન એ અંતિમ હાઇડ્રોજન ગ્રાહક છે.
A
વિધાનો $I$ અને $IV$ સાચા છે,$III$ ખોટું છે.
B
વિધાનો $II$ અને $IV$ સાચા છે,$I$ ખોટું છે.
C
વિધાનો $I$ અને $II$ સાચા છે,$IV$ ખોટું છે.
D
વિધાનો $I$ અને $II$ સાચા છે,$III$ ખોટું છે.

Solution

(A) સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
વિધાન $I$ સાચું છે: RuBisCO ને $CO_2$ પ્રત્યે વધુ આકર્ષણ હોય છે,પરંતુ જ્યારે $CO_2$ ની સાંદ્રતા ઓછી હોય ત્યારે તે $O_2$ સાથે જોડાઈ શકે છે,જે પ્રકાશશ્વસન તરફ દોરી જાય છે.
વિધાન $II$ સાચું છે: $C_4$ વનસ્પતિઓમાં કેલ્વિન ચક્ર પુલકંચુક કોષોના હરિતકણમાં થાય છે.
વિધાન $III$ ખોટું છે: જ્યારે આલ્કોહોલની સાંદ્રતા આશરે $13\%$ સુધી પહોંચે છે ત્યારે યીસ્ટ પોતે ઝેરી બનીને મૃત્યુ પામે છે,$7\%$ નહીં.
વિધાન $IV$ સાચું છે: જારક શ્વસન દરમિયાન,ઇલેક્ટ્રોન પરિવહન શૃંખલાના અંતે ઓક્સિજન અંતિમ હાઇડ્રોજન ગ્રાહક તરીકે કાર્ય કરે છે અને પાણી બનાવે છે.
4
BiologyEasyMCQKCET · 2020
સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર દરમિયાન,વિવિધ કાર્બનિક એસિડનું ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે. આ ચક્રના નીચેનામાંથી કયા કાર્બનિક એસિડમાં અનુક્રમે $4C$,$5C$ અને $6C$ હોય છે?
A
પાયરુવિક એસિડ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ અને સાઇટ્રિક એસિડ
B
ઓક્સાલોએસેટિક એસિડ,સાઇટ્રિક એસિડ અને સક્સિનિક એસિડ
C
સક્સિનિક એસિડ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ અને સાઇટ્રિક એસિડ
D
પાયરુવિક એસિડ,મેલિક એસિડ અને $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) માં,કાર્બનિક એસિડમાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા અલગ-અલગ હોય છે.
$1$. સક્સિનિક એસિડ એ $4C$ કાર્બનિક એસિડ છે.
$2$. $\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ એ $5C$ કાર્બનિક એસિડ છે.
$3$. સાઇટ્રિક એસિડ એ $6C$ કાર્બનિક એસિડ છે.
તેથી,$4C, 5C, 6C$ નો ક્રમ અનુક્રમે સક્સિનિક એસિડ,$\alpha$-કીટોગ્લુટેરિક એસિડ અને સાઇટ્રિક એસિડને અનુરૂપ છે.
5
BiologyEasyMCQKCET · 2020
એક સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તિમાં શ્વેતકણોના વિવિધ પ્રકારો (Column-$I$) ને તેમની હાજરીની ટકાવારી (Column-$II$) સાથે જોડો અને સાચો જવાબ પસંદ કરો.
Column-$I$Column-$II$
$A$. ન્યુટ્રોફિલ્સ$(i)$ $6-8\%$
$B$. લિમ્ફોસાઇટ્સ$(ii)$ $60-65\%$
$C$. મોનોસાઇટ્સ$(iii)$ $0.5-1\%$
$D$. બેસોફિલ્સ$(iv)$ $2-3\%$
$E$. ઇઓસિનોફિલ્સ$(v)$ $20-25\%$
A
$(A)-(ii); (B)-(v); (C)-(i); (D)-(iii); (E)-(iv)$
B
$(A)-(ii); (B)-(iii); (C)-(iv); (D)-(v); (E)-(i)$
C
$(A)-(iii); (B)-(iv); (C)-(v); (D)-(i); (E)-(ii)$
D
$(A)-(ii); (B)-(v); (C)-(iii); (D)-(iv); (E)-(i)$

Solution

(A) એક સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તિના રુધિરમાં શ્વેતકણો (WBCs) ના વિવિધ પ્રકારોનું ટકાવારી પ્રમાણ નીચે મુજબ છે:
$1$. ન્યુટ્રોફિલ્સ: $60-65\%$
$2$. લિમ્ફોસાઇટ્સ: $20-25\%$
$3$. મોનોસાઇટ્સ: $6-8\%$
$4$. ઇઓસિનોફિલ્સ: $2-3\%$
$5$. બેસોફિલ્સ: $0.5-1\%$
આ માહિતીને આપેલી કોલમ સાથે જોડતા:
$A$. ન્યુટ્રોફિલ્સ $\rightarrow (ii) 60-65\%$
$B$. લિમ્ફોસાઇટ્સ $\rightarrow (v) 20-25\%$
$C$. મોનોસાઇટ્સ $\rightarrow (i) 6-8\%$
$D$. બેસોફિલ્સ $\rightarrow (iii) 0.5-1\%$
$E$. ઇઓસિનોફિલ્સ $\rightarrow (iv) 2-3\%$
તેથી, સાચી જોડ $(A)-(ii); (B)-(v); (C)-(i); (D)-(iii); (E)-(iv)$ છે.
6
BiologyEasyMCQKCET · 2020
માનવ મગજના કયા ભાગમાં કોર્પોરા ક્વાડ્રિજેમિના (corpora quadrigemina) આવેલું છે?
A
સેરેબ્રલ હેમિસ્ફિયર (મસ્તિષ્ક ગોળાર્ધ)
B
અગ્ર મગજ
C
પશ્વ મગજ
D
મધ્ય મગજ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
માનવ મગજને ત્રણ મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: અગ્ર મગજ,મધ્ય મગજ અને પશ્વ મગજ.
મધ્ય મગજ એ અગ્ર મગજના થેલેમસ/હાયપોથેલેમસ અને પશ્વ મગજના પોન્સની વચ્ચે આવેલું હોય છે.
મધ્ય મગજનો પૃષ્ઠ ભાગ મુખ્યત્વે ચાર ગોળાકાર ઉપસેલા ભાગો (ખંડો) ધરાવે છે,જેને કોર્પોરા ક્વાડ્રિજેમિના કહેવામાં આવે છે.
7
BiologyEasyMCQKCET · 2020
એક છોકરી જાતીય પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કર્યા પછી અંડપુટિકાઓનો વિકાસ,સ્તન ગ્રંથીઓનો વિકાસ અને અવાજમાં તીણાપણું દર્શાવે છે. આ ફેરફારો . . . . . . અંતઃસ્ત્રાવોને આભારી છે.
A
એન્ડ્રોજન્સ
B
મેલાટોનિન
C
એસ્ટ્રોજન્સ
D
પ્રોજેસ્ટેરોન

Solution

(C) એસ્ટ્રોજન્સ.
એસ્ટ્રોજન્સ વ્યાપક અસરો ઉત્પન્ન કરે છે જેમ કે માદાના ગૌણ જાતીય અંગોની વૃદ્ધિ અને પ્રવૃત્તિઓને ઉત્તેજિત કરવી,અંડપુટિકાઓનો વિકાસ,માદાના ગૌણ જાતીય લક્ષણોનો દેખાવ (દા.ત.,અવાજમાં તીણાપણું,વગેરે) અને સ્તન ગ્રંથીઓનો વિકાસ.
એસ્ટ્રોજન્સ માદાના જાતીય વર્તનને પણ નિયંત્રિત કરે છે.
8
BiologyEasyMCQKCET · 2020
ફૂગના નીચેના વર્ગો (Column $I$) ને ઉદાહરણો (Column $II$) સાથે જોડો.
Column $I$Column $II$
$A$. ફાયકોમાયસિટીઝ$iii$. આલ્બ્યુગો
$B$. એસ્કોમાયસિટીઝ$i$. પેનિસિલિયમ
$C$. બેસિડિયોમાયસિટીઝ$iv$. પક્સિનિયા
$D$. ડ્યુટેરોમાયસિટીઝ$ii$. અલ્ટરનેરિયા

સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$(A)-(iii); (B)-(i); (C)-(iv); (D)-(ii)$
B
$(A)-(i); (B)-(iv); (C)-(iii); (D)-(ii)$
C
$(A)-(ii); (B)-(i); (C)-(iv); (D)-(iii)$
D
$(A)-(iii); (B)-(i); (C)-(ii); (D)-(iv)$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ફાયકોમાયસિટીઝ: $iii$. આલ્બ્યુગો (રાઈ પરની પરોપજીવી ફૂગ).
$B$. એસ્કોમાયસિટીઝ: $i$. પેનિસિલિયમ (પેનિસિલિનનો સ્ત્રોત).
$C$. બેસિડિયોમાયસિટીઝ: $iv$. પક્સિનિયા (રસ્ટ ફૂગ).
$D$. ડ્યુટેરોમાયસિટીઝ: $ii$. અલ્ટરનેરિયા (અપૂર્ણ ફૂગ).
તેથી,સાચો ક્રમ $(A)-(iii); (B)-(i); (C)-(iv); (D)-(ii)$ છે.
9
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી) વિભાગની નીચે આપેલી સરળ યોજનાનું અવલોકન કરો અને બોક્સમાં આપેલા અક્ષરો સાથે મેળ ખાતો સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
$Vertebrata$ (વિભાગ)
- $p$ (જડબાનો અભાવ)
- $q$ (જડબા ધરાવે છે)
- અધિવર્ગ (Super class)
- $r$ (મીનપક્ષ ધરાવે છે)
- $s$ (અંગો ધરાવે છે)
Question diagram
A
$p$-Agnatha,$q$-Gnathostomata,$r$-Tetrapoda,$s$-Pisces.
B
$p$-Agnatha,$q$-Gnathostomata,$r$-Pisces,$s$-Tetrapoda.
C
$p$-Gnathostomata,$q$-Agnatha,$r$-Tetrapoda,$s$-Pisces.
D
$p$-Tetrapoda,$q$-Pisces,$r$-Gnathostomata,$s$-Agnatha.

Solution

(B) $Vertebrata$ (પૃષ્ઠવંશી) વિભાગને જડબાની હાજરી અથવા ગેરહાજરીના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Agnatha$: આ જડબાવિહીન પૃષ્ઠવંશીઓ છે. તેથી,$p$ એ $Agnatha$ ને અનુરૂપ છે.
$2$. $Gnathostomata$: આ જડબાધારી પૃષ્ઠવંશીઓ છે. તેથી,$q$ એ $Gnathostomata$ ને અનુરૂપ છે.
$Gnathostomata$ ને મીનપક્ષ અથવા અંગોની હાજરીના આધારે બે અધિવર્ગમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Pisces$: આ જલીય પૃષ્ઠવંશીઓ છે જે પ્રચલન માટે મીનપક્ષ ધરાવે છે. તેથી,$r$ એ $Pisces$ ને અનુરૂપ છે.
$2$. $Tetrapoda$: આ સ્થળજ પૃષ્ઠવંશીઓ છે જે પ્રચલન માટે અંગો (limbs) ધરાવે છે. તેથી,$s$ એ $Tetrapoda$ ને અનુરૂપ છે.
તેથી,સાચી જોડી $p$-Agnatha,$q$-Gnathostomata,$r$-Pisces,$s$-Tetrapoda છે.
10
BiologyEasyMCQKCET · 2020
આપેલ પુષ્પીય આકૃતિમાં પુષ્પીય એકમ '$T$' ને ઓળખો.
Question diagram
A
પરિપુષ્પ (Perianth)
B
વજ્રપત્ર (Sepal)
C
દલપત્ર (Petal)
D
પરિદલપત્ર (Tepal)

Solution

(D) સાચો જવાબ $(D)$ પરિદલપત્ર (Tepal) છે.
આપેલ પુષ્પીય આકૃતિ લિલિયેસી (Liliaceae) કુળનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,ખાસ કરીને $Allium$ ($Allium$ $cepa$) પ્રજાતિ.
આ કુળમાં,વજ્રચક્ર અને દલચક્ર અલગ હોતા નથી,અને પુષ્પીય એકમને સામૂહિક રીતે પરિપુષ્પ (perianth) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પરિપુષ્પના દરેક વ્યક્તિગત સભ્યને પરિદલપત્ર (tepal) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,'$T$' એ પરિદલપત્ર દર્શાવે છે.
11
BiologyEasyMCQKCET · 2020
એક વિદ્યાર્થીએ બપોરના સમયે તેના બગીચામાં ઘાસ અને જાસૂદ $(Hibiscus)$ ના છોડનું અવલોકન કર્યું. તેને આશ્ચર્ય થયું કે માત્ર ઘાસના પાંદડા જ અંદરની તરફ વળેલા જોવા મળ્યા. તેનું કારણ શું હોઈ શકે?
A
બાષ્પોત્સર્જનનો ઊંચો દર
B
ઘાસના પાંદડા પર વધુ સંખ્યામાં વાયુરંધ્રોની હાજરી
C
ઘાસના પાંદડામાં અવિભેદિત મધ્યપર્ણ પેશી
D
ઘાસના પાંદડામાં બુલિફોર્મ કોષોની હાજરી

Solution

(D) - ઘાસના પાંદડામાં બુલિફોર્મ કોષોની હાજરી.
ઘાસમાં,શિરાઓની સાથે આવેલા અમુક અધિસ્તરીય કોષો મોટા,ખાલી અને રંગહીન કોષોમાં રૂપાંતરિત થાય છે. તેમને બુલિફોર્મ કોષો કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે પાંદડામાં રહેલા બુલિફોર્મ કોષો પાણી શોષીને સ્ફીત (turgid) બને છે,ત્યારે પાંદડાની સપાટી ખુલ્લી રહે છે.
જ્યારે પાણીની અછતને કારણે તેઓ શિથિલ (flaccid) બને છે,ત્યારે તેઓ પાંદડાને અંદરની તરફ વાળી દે છે જેથી પાણીનો વ્યય ઘટાડી શકાય.
12
BiologyEasyMCQKCET · 2020
નીચેની આકૃતિમાં,પરિઘવર્તી સૂક્ષ્મનલિકાઓ (peripheral microtubules) ને મધ્યસ્થ આવરણ (central sheath) સાથે જોડતા ભાગને ઓળખો.
Question diagram
A
અરીય આરા (Radial spoke)
B
કોષરસ પટલ (Plasma membrane)
C
આંતર-દ્વિતીય સેતુ (Interdoublet bridge)
D
મધ્યસ્થ સૂક્ષ્મનલિકા (Central microtubule)

Solution

(A) સાચો જવાબ $(A)$ અરીય આરા (Radial spoke) છે.
પક્ષ્મ અને કશાની રચનામાં,એક્સોનેમ (axoneme) સૂક્ષ્મનલિકાઓની $9+2$ ગોઠવણી ધરાવે છે.
પરિઘવર્તી સૂક્ષ્મનલિકાની જોડીઓ મધ્યસ્થ આવરણ સાથે જોડાયેલી હોય છે,જે બે મધ્યસ્થ સૂક્ષ્મનલિકાઓને ઘેરે છે,આ જોડાણ અરીય આરા (radial spokes) તરીકે ઓળખાતી રચનાઓ દ્વારા થાય છે.
કુલ $9$ અરીય આરા હોય છે,જે દરેક પરિઘવર્તી જોડીમાંથી મધ્યસ્થ આવરણ સુધી વિસ્તરે છે.
13
BiologyEasyMCQKCET · 2020
પૃથ્વીના પોપડા અને માનવ શરીર બંનેમાં જે તત્વનું ટકાવારી વજન સૌથી વધુ છે તે કયું છે?
A
કેલ્શિયમ
B
હાઇડ્રોજન
C
કાર્બન
D
ઓક્સિજન

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ (ઓક્સિજન) છે.
પૃથ્વીના પોપડામાં વજનની દ્રષ્ટિએ ઓક્સિજન સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ છે,જે તેના કુલ દળના આશરે $46.6\%$ જેટલું છે.
તે જ રીતે,માનવ શરીરમાં પણ ઓક્સિજન સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું તત્વ છે,જે શરીરના કુલ દળના લગભગ $65\%$ જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે.
14
BiologyMediumMCQKCET · 2020
નીચેનામાંથી કયું ઇન-સિટુ (સ્વસ્થાન) સંરક્ષણ હેઠળ આવતું નથી?
A
રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન
B
અભયારણ્ય
C
વનસ્પતિ ઉદ્યાન (બોટનિકલ ગાર્ડન)
D
જૈવવિવિધતા આરક્ષિત વિસ્તાર (બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ)

Solution

(C) ઇન-સિટુ (સ્વસ્થાન) સંરક્ષણ એટલે કે સજીવોનું તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં જ સંરક્ષણ કરવું.
આ અભિગમમાં જૈવવિવિધતાના મહત્વના ઘટકોનું રક્ષણ અને વ્યવસ્થાપન સુરક્ષિત વિસ્તારોના નેટવર્ક દ્વારા કરવામાં આવે છે,જેમ કે રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો,વન્યજીવ અભયારણ્યો અને બાયોસ્ફિયર રિઝર્વ.
બીજી તરફ,વનસ્પતિ ઉદ્યાનો (બોટનિકલ ગાર્ડન) એ એક્સ-સિટુ (બાહ્યસ્થાન) સંરક્ષણના ઉદાહરણો છે,જ્યાં પ્રજાતિઓને તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનની બહાર જાળવવામાં આવે છે.
15
BiologyEasyMCQKCET · 2020
અસંગત જોડી ઓળખો.
A
$PEN$ - ત્રિકીય (Triploid)
B
પ્રતિધ્રુવીય કોષો (Antipodals) - એકકીય (Haploid)
C
યુગ્મનજ (Zygote) - દ્વિકીય (Diploid)
D
સહાયક કોષો (Synergids) - દ્વિકીય (Diploid)

Solution

(D) એ અસંગત જોડી છે કારણ કે સહાયક કોષો એકકીય હોય છે,દ્વિકીય નહીં.
$1$. માદા જન્યુજનક (ભ્રૂણપુટ) એકકીય $(n)$ કોષો ધરાવે છે,જેમાં અંડકોષ,સહાયક કોષો અને પ્રતિધ્રુવીય કોષોનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. યુગ્મનજ એ નર જન્યુ $(n)$ અને માદા જન્યુ $(n)$ ના જોડાણથી બને છે,તેથી તે દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે.
$3$. પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(PEN)$ એ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો $(n+n)$ અને એક નર જન્યુ $(n)$ ના જોડાણથી બને છે,જેના પરિણામે તે ત્રિકીય $(3n)$ રચના ધરાવે છે.
16
BiologyEasyMCQKCET · 2020
સફરજનમાં જન્યુઓની રંગસૂત્ર સંખ્યા $17$ છે. તેના પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્ર $(PEN)$ માં રંગસૂત્ર સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$51$
B
$34$
C
$68$
D
$17$

Solution

(A) સાચો જવાબ $A-51$ છે.
સપુષ્પી વનસ્પતિઓમાં,જન્યુઓ એકકીય $(n)$ હોય છે. આપેલ છે કે સફરજનમાં જન્યુઓની રંગસૂત્ર સંખ્યા $n = 17$ છે.
પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્ર $(PEN)$ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો $(n + n)$ અને એક નર જન્યુ $(n)$ ના જોડાણથી બને છે,જે તેને ત્રિકીય $(3n)$ બનાવે છે.
તેથી,$PEN$ માં રંગસૂત્રની સંખ્યા $3 \times 17 = 51$ થશે.
17
BiologyEasyMCQKCET · 2020
જમીનના ખોદકામ દરમિયાન,જમીનના સૌથી ઊંડા સ્તરમાંથી પરાગરજના અશ્મિઓ મળી આવ્યા હતા. પરાગરજ અશ્મિ તરીકે રહી કારણ કે
A
પરાગરજ અલિંગી પ્રજનન રચનાઓ છે
B
પરાગરજનું અંતઃઆવરણ પેક્ટીનનું બનેલું હોય છે
C
બાહ્ય આવરણ પર કાંટાદાર રચનાઓ હોય છે
D
પરાગરજનું બાહ્ય આવરણ ઉત્સેચકોની ક્રિયા સામે અત્યંત પ્રતિરોધક છે

Solution

(D) પરાગરજનું બાહ્ય આવરણ ઉત્સેચકોની ક્રિયા સામે અત્યંત પ્રતિરોધક છે.
પરાગરજ બે સ્તરની મજબૂત દીવાલ ધરાવે છે. સખત બાહ્ય આવરણ,જેને બાહ્ય આવરણ (exine) કહેવાય છે,તે સ્પોરોપોલેનિનનું બનેલું હોય છે,જે વિજ્ઞાનમાં જાણીતા સૌથી પ્રતિરોધક કાર્બનિક પદાર્થોમાંનું એક છે.
તે ઊંચા તાપમાન,પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝ (આલ્કલી) સામે ટકી શકે છે.
અત્યાર સુધી,એવો કોઈ ઉત્સેચક શોધાયો નથી જે સ્પોરોપોલેનિનનું વિઘટન કરી શકે. આ અનન્ય રાસાયણિક ગુણધર્મને કારણે પરાગરજ લાંબા સમય સુધી અશ્મિ તરીકે સારી રીતે સચવાયેલી રહે છે.
18
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$RNA$ ઇન્ટરફેરન્સમાં,$dsRNA$ અણુ . . . . . . ને અટકાવે છે.
A
એમિનોએસિલેશન
B
$mRNA$ નું ટ્રાન્સક્રિપ્શન
C
કોષકેન્દ્રમાંથી કોષરસમાં $RNA$ નું વહન
D
$mRNA$ નું ટ્રાન્સલેશન

Solution

(D) $RNA$ ઇન્ટરફેરન્સ $(RNAi)$ એ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કોષીય સંરક્ષણની એક પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એક દ્વિ-શૃંખલામય $RNA$ $(dsRNA)$ અણુ દાખલ કરવામાં આવે છે,જે લક્ષિત $mRNA$ ને પૂરક હોય છે.
આ $dsRNA$ ચોક્કસ $mRNA$ સાથે જોડાય છે અને તેના ટ્રાન્સલેશન (ભાષાંતર) ને પ્રોટીનમાં થતું અટકાવીને તેને સાયલેન્સ (નિષ્ક્રિય) કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
19
BiologyEasyMCQKCET · 2020
આજકાલ,મનુષ્યોમાં બેક્ટેરિયલ અથવા વાયરલ ચેપનું વહેલું નિદાન શેનો ઉપયોગ કરીને શક્ય છે?
A
$CT$ સ્કેન
B
સીરમ એનાલાઇઝર
C
$DNA$ સિક્વન્સર
D
$PCR$

Solution

(D) $PCR$.
પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન $(PCR)$ એ એક મોલેક્યુલર બાયોલોજી તકનીક છે જે $DNA$ ના ખૂબ જ ઓછા જથ્થાનું પ્રવર્ધન (amplification) અને નિદાન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
કારણ કે $PCR$ રોગકારક બેક્ટેરિયા અથવા વાયરસના ચોક્કસ $DNA$ અથવા $RNA$ ક્રમનું પ્રવર્ધન કરી શકે છે,તે દર્દીમાં રોગના લક્ષણો દેખાય તે પહેલાં જ રોગકારક બેક્ટેરિયા અથવા વાયરસની હાજરીને ઓળખવામાં મદદ કરે છે.
આ ક્ષમતા $PCR$ ને વહેલા નિદાન અને સમયસર સારવાર માટે એક શક્તિશાળી સાધન બનાવે છે.
હાલમાં,$PCR$ નો ઉપયોગ કેન્સરની શંકા ધરાવતા દર્દીઓમાં જનીન પરિવર્તન (mutation) શોધવા અને $AIDS$ ની શંકા ધરાવતા દર્દીઓમાં $HIV$ ની ઓળખ કરવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
20
BiologyEasyMCQKCET · 2020
પિરામિડનો આકાર વસ્તીની વૃદ્ધિની સ્થિતિ દર્શાવે છે. માનવ વસ્તી માટે નીચે દર્શાવેલ વય પિરામિડનો પ્રકાર ઓળખો.
Question diagram
A
ઘટતી (Declining)
B
વધતી (Expanding)
C
વધતી જતી (Ascending)
D
સ્થિર (Stable)

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ (ઘટતી) છે.
આકૃતિમાં દર્શાવેલ વય પિરામિડ ઘટતી વસ્તીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ પ્રકારના પિરામિડમાં,પ્રજનન પૂર્વેની વયના વ્યક્તિઓનું પ્રમાણ (પાયા પર) પ્રજનનક્ષમ અને પ્રજનન પછીની વયના વ્યક્તિઓ કરતા ઓછું હોય છે.
આ સૂચવે છે કે જન્મ દર ઓછો છે અને સમય જતાં વસ્તી ઘટી રહી છે.
21
BiologyEasyMCQKCET · 2020
Verhulst-Pearl લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિના નીચેના સમીકરણમાં,અક્ષર '$r$' શું દર્શાવે છે? . . . . . .
$\frac{ dN }{ dt }= rN \left[\frac{ K - N }{ K }\right]$
A
વસ્તી ગીચતા
B
કુદરતી વધારાનો બાહ્ય દર
C
કુદરતી વધારાનો આંતરિક દર
D
વહન ક્ષમતા

Solution

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
Verhulst-Pearl લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિના સમીકરણ $\frac{ dN }{ dt }= rN \left[\frac{ K - N }{ K }\right]$ માં,ચલો નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે:
$N$ એ સમય $t$ પર વસ્તી ગીચતા દર્શાવે છે.
$r$ એ કુદરતી વધારાનો આંતરિક દર (intrinsic rate of natural increase) દર્શાવે છે.
$K$ એ પર્યાવરણની વહન ક્ષમતા (carrying capacity) દર્શાવે છે.
તેથી,અક્ષર '$r$' એ કુદરતી વધારાનો આંતરિક દર દર્શાવે છે.
22
BiologyEasyMCQKCET · 2020
નીચેની આહાર શૃંખલામાં સંભવિત કડી '$M$' ને ઓળખો.
વનસ્પતિ $\rightarrow$ કીટક $\rightarrow$ $M$ $\rightarrow$ સાપ $\rightarrow$ ગરુડ
A
ઇક્થિઓફિસ (Ichthyophis)
B
સસલું
C
વરુ
D
દેડકો

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ (દેડકો) છે.
આપેલ આહાર શૃંખલામાં,વનસ્પતિ પ્રાથમિક ઉત્પાદક તરીકે કાર્ય કરે છે.
કીટક એ પ્રાથમિક ઉપભોક્તા (તૃણાહારી) છે જે વનસ્પતિ પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે.
કડી '$M$' એ દ્વિતીયક ઉપભોક્તા દર્શાવે છે,જે કીટકનો ખોરાક તરીકે ઉપયોગ કરે છે.
દેડકો એ સામાન્ય દ્વિતીયક ઉપભોક્તા છે જે કીટકોને ખાય છે અને ત્યારબાદ સાપ (તૃતીયક ઉપભોક્તા) દ્વારા તેનો શિકાર કરવામાં આવે છે.
તેથી,આ આહાર શૃંખલામાં '$M$' ની જગ્યાએ દેડકો યોગ્ય રીતે બંધ બેસે છે.
23
BiologyEasyMCQKCET · 2020
નીચે દર્શાવેલ અંડકોષજનન (Oogenesis) ની આકૃતિમાં $p$,$q$,$r$,અને $s$ તરીકે દર્શાવેલ કોષોને ઓળખો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
Question diagram
A
$p$ - અંડમાતૃકોષ (Oogonia),$q$ - પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ (Primary oocyte),$r$ - દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (Secondary oocyte),$s$ - અંડકોષ (Ovum)
B
$p$ - અંડકોષ (Ovum),$q$ - અંડમાતૃકોષ (Oogonia),$r$ - પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ (Primary oocyte),$s$ - દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (Secondary oocyte)
C
$p$ - દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (Secondary oocyte),$q$ - પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ (Primary oocyte),$r$ - અંડકોષ (Ovum),$s$ - અંડમાતૃકોષ (Oogonia)
D
$p$ - અંડકોષ (Ovum),$q$ - દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (Secondary oocyte),$r$ - પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ (Primary oocyte),$s$ - અંડકોષ (Ovum)

Solution

(A) અંડકોષજનનની પ્રક્રિયા ગર્ભીય અંડાશયમાં અંડમાતૃકોષો $(p)$ ના ગુણનથી શરૂ થાય છે.
આ અંડમાતૃકોષો વિભેદન પામીને પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ $(q)$ બનાવે છે.
પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ પ્રથમ અર્ધીકરણ પૂર્ણ કરીને એક મોટો દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ $(r)$ અને એક નાનું પ્રથમ ધ્રુવકાય બનાવે છે.
ત્યારબાદ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ બીજા અર્ધીકરણમાંથી પસાર થઈને એક મોટો અંડકોષ $(s)$ અને બીજું ધ્રુવકાય બનાવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $p$ - અંડમાતૃકોષ,$q$ - પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ,$r$ - દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ,$s$ - અંડકોષ છે.
Solution diagram
24
BiologyEasyMCQKCET · 2020
કોલમ $I$ માં આપેલા મહિનાઓને કોલમ $II$ માં ગર્ભના અંગોના વિકાસ સાથે જોડો.
કોલમ $I$કોલમ $II$
$(A)$ પ્રથમ મહિનો$(i)$ પોપચાં અલગ થવા
$(B)$ બીજો મહિનો$(ii)$ માથા પર વાળ
$(C)$ પાંચમો મહિનો$(iii)$ હૃદય
$(D)$ છઠ્ઠો મહિનો$(iv)$ ઉપાંગો અને આંગળીઓ
A
$A-iii, B-iv, C-ii, D-i$
B
$A-iii, B-iv, C-i, D-ii$
C
$A-ii, B-iii, C-iv, D-i$
D
$A-iv, B-ii, C-iii, D-i$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ પ્રથમ મહિનો: વિકસતા ગર્ભની પ્રથમ નિશાની સામાન્ય રીતે સ્ટેથોસ્કોપ દ્વારા હૃદયના ધબકારા સાંભળીને નોંધવામાં આવે છે. તેથી,$(A-iii)$.
$(B)$ બીજો મહિનો: ગર્ભાવસ્થાના બીજા મહિનાના અંત સુધીમાં,ગર્ભમાં ઉપાંગો અને આંગળીઓનો વિકાસ થાય છે. તેથી,$(B-iv)$.
$(C)$ પાંચમો મહિનો: ગર્ભની પ્રથમ હલનચલન અને માથા પર વાળ દેખાવાની શરૂઆત સામાન્ય રીતે પાંચમા મહિના દરમિયાન જોવા મળે છે. તેથી,$(C-ii)$.
$(D)$ છઠ્ઠો મહિનો: $24$ અઠવાડિયાના અંત સુધીમાં (બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં),શરીર ઝીણા વાળથી ઢંકાઈ જાય છે,પોપચાં અલગ થાય છે અને પાંપણો બને છે. તેથી,$(D-i)$.
આમ,સાચો ક્રમ $A-iii, B-iv, C-ii, D-i$ છે.
25
BiologyEasyMCQKCET · 2020
જ્યારે ફેલોપિયન ટ્યુબ એમ્પ્યુલરી પ્રદેશમાં અવરોધાયેલી હોય,ત્યારે અંડકોષ ક્યાંથી આગળ વધી શકતો નથી?
A
ઇન્ફન્ડીબ્યુલમ થી ઇસ્થમસ
B
ઇસ્થમસ થી ઇન્ફન્ડીબ્યુલમ
C
અંડાશય થી એમ્પ્યુલા
D
ઇસ્થમસ થી ગર્ભાશય

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
અંડપાત પછી,અંડકોષ ઇન્ફન્ડીબ્યુલમના ફીમ્બ્રી દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવે છે.
ઇન્ફન્ડીબ્યુલમમાંથી,અંડકોષ એમ્પ્યુલા તરફ જાય છે,જે ફલનનું સ્થાન છે.
એમ્પ્યુલામાંથી,તે ઇસ્થમસ તરફ આગળ વધે છે.
જો ફેલોપિયન ટ્યુબ એમ્પ્યુલરી પ્રદેશમાં અવરોધાયેલી હોય,તો અંડકોષ ઇન્ફન્ડીબ્યુલમથી ઇસ્થમસ સુધી જઈ શકતો નથી.
26
BiologyEasyMCQKCET · 2020
અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધના $72$ કલાકની અંદર નીચેનામાંથી કયા ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ ગર્ભાવસ્થાને ટાળવા માટે અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે?
A
પ્રોજેસ્ટોજેન - ઇસ્ટ્રોજનનું મિશ્રણ
B
એન્ડ્રોજન - $FSH$ નું મિશ્રણ
C
ટેસ્ટોસ્ટેરોન - રિલેક્સિનનું મિશ્રણ
D
રિલેક્સિન - ઓક્સિટોસિનનું મિશ્રણ

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
સંવનન (coitus) ના $72$ કલાકની અંદર પ્રોજેસ્ટોજેન્સ અથવા પ્રોજેસ્ટોજેન-ઇસ્ટ્રોજનના મિશ્રણનો ઉપયોગ કટોકટીના ગર્ભનિરોધક (emergency contraceptives) તરીકે ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થયો છે.
તેનો ઉપયોગ બળાત્કાર અથવા અસુરક્ષિત જાતીય સંબંધને કારણે થતી સંભવિત ગર્ભાવસ્થાને ટાળવા માટે કરવામાં આવે છે.
27
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$GIFT$ ($Gamete$ $Intrafallopian$ $Transfer$) પ્રક્રિયા અંગે સાચા વિધાનો પસંદ કરો.
A
સ્ત્રી દાતા પાસેથી અંડકોષો એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રાપ્તકર્તાના ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
B
સ્ત્રી દાતા પાસેથી એકત્રિત કરેલા અંડકોષોને પ્રાપ્તકર્તામાં યુગ્મનજ નિર્માણને સરળ બનાવવા માટે ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
C
સ્ત્રી દાતા પાસેથી યુગ્મનજ એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રાપ્તકર્તામાં યુગ્મનજ નિર્માણને સરળ બનાવવા માટે ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
D
સ્ત્રી દાતા પાસેથી યુગ્મનજ એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રાપ્તકર્તાના ગર્ભાશયમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.

Solution

(B) $GIFT$ ($Gamete$ $Intrafallopian$ $Transfer$) એ એવી સ્ત્રીઓ માટે વપરાતી તકનીક છે જેઓ સક્ષમ અંડકોષો ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી પરંતુ ગર્ભાધાન અને ગર્ભના વિકાસ માટે તંદુરસ્ત વાતાવરણ ધરાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,દાતા સ્ત્રી પાસેથી અંડકોષો એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પ્રાપ્તકર્તા સ્ત્રીની ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
આનાથી પ્રાપ્તકર્તાના શરીરમાં કુદરતી રીતે ગર્ભાધાન ($in$ $vivo$) થઈ શકે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચું વિધાન છે.
28
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$A$ રુધિરજૂથ ધરાવતો પુરુષ $B$ રુધિરજૂથ ધરાવતી સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરે છે. તેમની સંતતિઓમાં શક્ય મહત્તમ રુધિરજૂથો કયા છે?
A
$A, B, AB, O$
B
માત્ર $AB$
C
$A, B, AB$
D
$A, B$

Solution

(A) $ABO$ રુધિરજૂથોનું આનુવંશિકતા $I$ જનીન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. $I$ જનીન ત્રણ કારકો (alleles) ધરાવે છે: $I^A, I^B$ અને $i$.
જો પુરુષ વિષમયુગ્મી $(I^Ai)$ હોય અને સ્ત્રી વિષમયુગ્મી $(I^Bi)$ હોય,તો સંકરણ $I^Ai \times I^Bi$ થશે.
સંતતિના સંભવિત જનીન પ્રકારો $I^AI^B$ ($AB$ રુધિરજૂથ),$I^Ai$ ($A$ રુધિરજૂથ),$I^Bi$ ($B$ રુધિરજૂથ) અને $ii$ ($O$ રુધિરજૂથ) છે.
તેથી,તેમની સંતતિમાં શક્ય મહત્તમ રુધિરજૂથો $A, B, AB$ અને $O$ છે.
29
BiologyEasyMCQKCET · 2020
ગોળ પીળા બીજ ધરાવતા શુદ્ધ સંવર્ધિત વટાણાના છોડનું કરચલીવાળા લીલા બીજ ધરાવતા વટાણાના છોડ સાથે સંકરણ કરવામાં આવ્યું. આ સંકરણની $F_1$ સંકર પેઢીનું સ્વ-ફલન કરાવતા,$F_2$ પેઢીમાં $64$ સંતતિઓ પ્રાપ્ત થઈ. બિન-પિતૃ લક્ષણો દર્શાવતી $F_2$ સંતતિઓની સંખ્યા શોધો.
A
$24$
B
$36$
C
$4$
D
$12$

Solution

(A) દ્વિ-સંકરણ પ્રયોગમાં,$F_2$ પેઢીમાં સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $9:3:3:1$ હોય છે.
પિતૃ સંયોજનો ગોળ-પીળા $(9/16)$ અને કરચલીવાળા-લીલા $(1/16)$ છે.
બિન-પિતૃ (પુનઃસંયોજિત) સંયોજનો ગોળ-લીલા $(3/16)$ અને કરચલીવાળા-પીળા $(3/16)$ છે.
બિન-પિતૃ લક્ષણોનું કુલ પ્રમાણ = $3/16 + 3/16 = 6/16 = 3/8$ થાય.
અહીં $F_2$ પેઢીની કુલ સંતતિઓની સંખ્યા $64$ આપેલી છે.
તેથી,બિન-પિતૃ સંતતિઓની સંખ્યા = $(3/8) \times 64 = 3 \times 8 = 24$.
Solution diagram
30
BiologyEasyMCQKCET · 2020
નીચેનામાંથી કયા લક્ષણનો અભ્યાસ મેન્ડલે તેમના વટાણાના છોડના પ્રયોગોમાં કર્યો ન હતો?
A
પર્ણનો આકાર
B
પ્રકાંડની ઊંચાઈ
C
સીંગનો આકાર
D
બીજનો આકાર

Solution

(A) . પર્ણનો આકાર
મેન્ડલે વટાણાના છોડમાં $7$ વિરોધાભાસી લક્ષણોની જોડીનો અભ્યાસ કર્યો હતો. પર્ણનો આકાર તેમાંથી એક નહોતો. મેન્ડલ દ્વારા અભ્યાસ કરાયેલ લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$S. No.$લક્ષણપ્રભાવી લક્ષણપ્રચ્છન્ન લક્ષણ
$1.$છોડની ઊંચાઈઊંચાવામન
$2.$પુષ્પનો રંગજાંબલીસફેદ
$3.$પુષ્પનું સ્થાનકક્ષીયઅંતસ્થ
$4.$સીંગનો આકારફુલેલીખાંચાવાળી
$5.$સીંગનો રંગલીલોપીળો
$6.$બીજનો આકારગોળખરબચડા
$7.$બીજનો રંગપીળોલીલો
31
BiologyEasyMCQKCET · 2020
એક સજીવમાં,એક જ જનીનમાં થતા વિકૃતિ (mutation) અનેક બાહ્ય સ્વરૂપલક્ષી અભિવ્યક્તિઓ દર્શાવે છે. ઉપરના કિસ્સામાં રહેલી આનુવંશિક પદ્ધતિને ઓળખો.
A
બહુવિકલ્પી કારકો (Multiple allelism)
B
પ્લિયોટ્રોપી (Pleiotropy)
C
અપૂર્ણ પ્રભુતા (Incomplete dominance)
D
બહુજનીનિક વારસો (Polygenic inheritance)

Solution

(B) પ્લિયોટ્રોપી (Pleiotropy).
જ્યારે એક જ જનીન અનેક બાહ્ય સ્વરૂપલક્ષી લક્ષણોને નિયંત્રિત કરે છે જે મોટે ભાગે અસંબંધિત હોય છે,ત્યારે તેને પ્લિયોટ્રોપી કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,વટાણાના છોડમાં,જે જનીન બીજના આવરણના રંગને નિયંત્રિત કરે છે તે ફૂલોના રંગ અને પાંદડા પરના રંજકદ્રવ્યોને પણ નિયંત્રિત કરે છે.
તેથી,એક જ જનીનમાં થતી વિકૃતિ અનેક બાહ્ય સ્વરૂપલક્ષી અભિવ્યક્તિઓનું કારણ બને છે.
32
BiologyEasyMCQKCET · 2020
જ્યારે $Escherichia$ $coli$ કોષોને એવા માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવે છે જ્યાં $Lactose$ ગેરહાજર હોય,ત્યારે $Lac$ $Operon$ નો $i$ જનીન રિપ્રેસર $mRNA$ ઉત્પન્ન કરવાનું ચાલુ રાખે છે,કારણ કે તે:
A
એક સ્ટ્રક્ચરલ જનીન છે
B
એક નોન-કોડિંગ જનીન છે
C
એક ઓપરેટર જનીન છે
D
એક કોન્સ્ટિટ્યુટિવ (બંધારણીય) જનીન છે

Solution

(D) સાચો જવાબ છે.
$Lac$ $Operon$ માં,$i$ જનીન એક કોન્સ્ટિટ્યુટિવ (બંધારણીય) જનીન છે.
કોન્સ્ટિટ્યુટિવ જનીનો કોષમાં પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ અથવા $Lactose$ જેવા સબસ્ટ્રેટની હાજરીને ધ્યાનમાં લીધા વિના સતત ચોક્કસ દરે અભિવ્યક્ત થાય છે.
$i$ જનીન રિપ્રેસર પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરે છે,જે ઓપરેટર પ્રદેશ સાથે જોડાઈને સ્ટ્રક્ચરલ જનીનો $(z, y, a)$ ની અભિવ્યક્તિનું નિયમન કરે છે.
તે કોન્સ્ટિટ્યુટિવ હોવાથી,તેને ટ્રાન્સક્રિપ્શન માટે કોઈ ઇન્ડ્યુસરની જરૂર હોતી નથી,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે $Lactose$ ની ગેરહાજરીમાં ઓપેરોનને બંધ રાખવા માટે રિપ્રેસર પ્રોટીન હંમેશા ઉપલબ્ધ રહે છે.
33
BiologyEasyMCQKCET · 2020
એક લાક્ષણિક ન્યુક્લિયોસોમમાં $DNA$ હેલિક્સની લંબાઈ કેટલી હોય છે?
A
$6.6 \times 10^9$ bp
B
$200$ bp
C
$1000$ bp
D
$3.2 \times 10^6$ bp

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
એક લાક્ષણિક ન્યુક્લિયોસોમમાં,$DNA$ હેલિક્સ હિસ્ટોન ઓક્ટામરની આસપાસ વીંટળાયેલું હોય છે.
આ રચનામાં આશરે $200$ બેઝ જોડી $(bp)$ $DNA$ નો સમાવેશ થાય છે.
34
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$DNA$ ની આપેલી શૃંખલા માટે,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી તેના $mRNA$ પરના પૂરક બેઝ ક્રમને ઓળખો.
$DNA$ $3'-ATGCATGCATGC-5'$
A
$5'-GCATGCATGCAT-3'$
B
$5'-UACGUACGUACG-3'$
C
$5'-TACGTACGTACG-3'$
D
$3'-UACGUACGUACG-5'$

Solution

(B) પ્રત્યાંકન (Transcription) ની પ્રક્રિયામાં $DNA$ ટેમ્પલેટ શૃંખલા પરથી $mRNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,બેઝ જોડીના નિયમો આ મુજબ છે: $A$ (એડેનાઇન) એ $U$ (યુરેસિલ) સાથે,$T$ (થાયમિન) એ $A$ (એડેનાઇન) સાથે,$G$ (ગ્વાનિન) એ $C$ (સાયટોસિન) સાથે અને $C$ (સાયટોસિન) એ $G$ (ગ્વાનિન) સાથે જોડાય છે.
આપેલ $DNA$ ટેમ્પલેટ: $3'-ATGCATGCATGC-5'$.
બેઝ જોડીના નિયમો લાગુ પાડતા:
$A \rightarrow U$
$T \rightarrow A$
$G \rightarrow C$
$C \rightarrow G$
આમ,પૂરક $mRNA$ ક્રમ $5'-UACGUACGUACG-3'$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
35
BiologyEasyMCQKCET · 2020
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,જનીનનો સંપૂર્ણ બેઝ ક્રમ પરિપક્વ $RNA$ માં જોવા મળતો નથી કારણ કે
A
કેટલાક જનીન ક્રમો એક્સોન્યુક્લિએઝ દ્વારા દૂર કરવામાં આવે છે
B
સુકોષકેન્દ્રીઓમાં પ્રત્યાંકન વધુ ઉર્જા વાપરે છે.
C
પ્રક્રિયા દરમિયાન કોડિંગ ક્રમો દૂર કરવામાં આવે છે.
D
પ્રક્રિયા દરમિયાન ઇન્ટ્રોન્સ દૂર કરવામાં આવે છે.

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,પ્રાથમિક ટ્રાન્સક્રિપ્ટ (pre-mRNA) માં કોડિંગ ક્રમો જેને એક્સોન્સ કહેવાય છે અને નોન-કોડિંગ ક્રમો જેને ઇન્ટ્રોન્સ કહેવાય છે,બંને હોય છે.
$RNA$ પ્રોસેસિંગ અથવા ટ્રાન્સક્રિપ્શન પછીના ફેરફાર દરમિયાન,નોન-કોડિંગ ઇન્ટ્રોન્સને દૂર કરવામાં આવે છે અને એક્સોન્સને ચોક્કસ ક્રમમાં જોડવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાને સ્પ્લાયસિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેના પરિણામે પરિપક્વ અને કાર્યક્ષમ mRNA બને છે.
36
BiologyEasyMCQKCET · 2020
ભાષાંતર (translation) દરમિયાન નીચેનામાંથી કયા પ્રકારનું $RNA$ એમિનો એસિડને રિબોઝોમ તરફ લઈ જાય છે?
A
mRNA
B
rRNA
C
dsRNA
D
tRNA

Solution

(D) $tRNA$.
ટ્રાન્સફર $RNA$ $(tRNA)$ એક એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં એક એન્ટિકોડન લૂપ હોય છે જે $mRNA$ પરના કોડન સાથે બેઝ પેરિંગ કરે છે અને તેનો $3'$ છેડો ચોક્કસ એમિનો એસિડને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે રિબોઝોમ સુધી પહોંચાડે છે.
37
BiologyEasyMCQKCET · 2020
નીચેનામાંથી કયો સૌથી મોટો જમીન પર રહેતો ડાયનાસોર હતો?
A
ટ્રાયસેરાટોપ્સ
B
સ્ટેગોસોરસ
C
ટાયરેનોસોરસ રેક્સ
D
બ્રેકિયોસોરસ

Solution

(D) સાચો જવાબ છે.
$Brachiosaurus$ એ સૌથી મોટા અને ઊંચા જમીન પર રહેતા ડાયનાસોર પૈકીનો એક હતો, જેની ઊંચાઈ $12-16 \, m$ સુધી પહોંચતી હતી અને તેનું વજન $Tyrannosaurus \, rex$ કરતા ઘણું વધારે હતું.
$Tyrannosaurus \, rex$ એક મોટો માંસાહારી ડાયનાસોર હતો, પરંતુ જમીન પરના ડાયનાસોરમાં કદ અને દળની દ્રષ્ટિએ $Brachiosaurus$ (એક સોરોપોડ) ને ઘણો મોટો માનવામાં આવે છે.
$Tyrannosaurus \, rex$ લગભગ $6 \, m$ $(20 \, \text{feet})$ ઊંચો હતો અને તેના દાંત ખંજર જેવા ધારદાર હતા.
આશરે $65 \, \text{million years ago (mya)}$ ડાયનાસોર પૃથ્વી પરથી અચાનક અદ્રશ્ય થઈ ગયા હતા.
38
BiologyEasyMCQKCET · 2020
છોડની વસ્તીમાં,કેટલાક અત્યંત ઊંચા હતા અને બાકીના અત્યંત વામન (ઠિંગણા) હતા. વસ્તીના કોઈ પણ છોડ મધ્યવર્તી ઊંચાઈ દર્શાવતા નહોતા. ઉપરના કિસ્સામાં કુદરતી પસંદગીના પ્રકારનું કાર્ય છે
A
વિઘટનકારી (disruptive)
B
સંતુલિત (balancing)
C
દિશાત્મક (directional)
D
સ્થાયીકરણ (stabilising)

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ (વિઘટનકારી) છે.
કુદરતી પસંદગી ત્રણ મુખ્ય પરિણામો તરફ દોરી શકે છે:
$1$. સ્થાયીકરણ પસંદગી: આમાં,વધુ વ્યક્તિઓ સરેરાશ લક્ષણ મૂલ્ય પ્રાપ્ત કરે છે,જે વિવિધતા ઘટાડે છે.
$2$. દિશાત્મક પસંદગી: આમાં,વધુ વ્યક્તિઓ સરેરાશ લક્ષણ મૂલ્ય સિવાયના મૂલ્યો પ્રાપ્ત કરે છે,જે વસ્તીને એક છેડા તરફ ખસેડે છે.
$3$. વિઘટનકારી પસંદગી: આમાં,વધુ વ્યક્તિઓ વિતરણ વક્રના બંને છેડા પર પરિઘીય લક્ષણ મૂલ્યો પ્રાપ્ત કરે છે,જ્યારે મધ્યવર્તી (સરેરાશ) વ્યક્તિઓ સામે પસંદગી કરવામાં આવે છે. કારણ કે વસ્તીમાં ફક્ત અત્યંત ઊંચા અને અત્યંત વામન છોડ જોવા મળે છે અને કોઈ મધ્યવર્તી સ્વરૂપો નથી,તેથી આ વિઘટનકારી પસંદગીનો સ્પષ્ટ કિસ્સો છે.
39
BiologyEasyMCQKCET · 2020
અમુક ગાંઠોને મેલિગ્નન્ટ (malignant) કહેવામાં આવે છે,કારણ કે
A
તેઓ નિયોપ્લાસ્ટિક હોતી નથી
B
તેઓ ચોક્કસ સ્થાનો સુધી મર્યાદિત હોય છે
C
તેઓ આસપાસના પેશીઓમાં આક્રમણ કરે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે
D
તેઓ સંપર્ક અવરોધ (contact inhibition) દર્શાવે છે

Solution

(C) મેલિગ્નન્ટ ગાંઠો એ કોષોનો સમૂહ છે જે સતત વિભાજન પામે છે,જેને નિયોપ્લાસ્ટિક અથવા ટ્યુમર કોષો કહેવામાં આવે છે.
આ કોષો ખૂબ જ ઝડપથી વૃદ્ધિ પામે છે,જે આસપાસની સામાન્ય પેશીઓમાં આક્રમણ કરે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.
બિન-મેલિગ્નન્ટ (benign) ગાંઠોથી વિપરીત,મેલિગ્નન્ટ ગાંઠો તેમના મૂળ સ્થાને મર્યાદિત રહેતી નથી અને મેટાસ્ટેસિસ (metastasis) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાઈ શકે છે.
40
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$Plasmodium$ ના જીવનચક્રમાં,ફલન ક્યાં થાય છે?
A
યકૃતના કોષો
B
મચ્છરની લાળ ગ્રંથિઓ
C
મનુષ્યના $RBCs$
D
મચ્છરનું જઠર

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Plasmodium$ ના જીવનચક્રમાં,જાતીય તબક્કામાં માનવ યજમાનમાં ગેમેટોસાઇટ્સનું નિર્માણ થાય છે.
જ્યારે માદા $Anopheles$ મચ્છર રુધિરનો ખોરાક લે છે ત્યારે આ ગેમેટોસાઇટ્સ મચ્છરના શરીરમાં પ્રવેશે છે.
ફલન અને યુગ્મનજ (zygote) નો વિકાસ મચ્છરના જઠર (midgut) માં થાય છે,જેના પરિણામે ઊકીનેટ (ookinete) બને છે,જે ત્યારબાદ ઊસાઇસ્ટ (oocysts) માં વિકસે છે.
41
BiologyEasyMCQKCET · 2020
કોકેઈન કયા ન્યુરોટ્રાન્સમીટરના વહનમાં દખલ કરે છે?
A
ડોપામાઈન
B
એસીટાઈલકોલીન
C
સેરોટોનિન
D
$GABA$

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ (ડોપામાઈન) છે.
કોકેઈન એ કોકા આલ્કલોઈડ છે જે કોકાના છોડ $Erythroxylum$ $coca$ માંથી મેળવવામાં આવે છે, જે દક્ષિણ અમેરિકાનું વતની છે.
તે ડોપામાઈન નામના ન્યુરોટ્રાન્સમીટરના વહનમાં દખલ કરે છે. તે પ્રી-સિનેપ્ટિક ન્યુરોનમાં ડોપામાઈનના પુનઃશોષણને અટકાવે છે, જેના પરિણામે સિનેપ્ટિક ફાટમાં ડોપામાઈનનો ભરાવો થાય છે અને ઉત્સાહની લાગણી અનુભવાય છે.
42
BiologyEasyMCQKCET · 2020
સાપના કરડવા સામે એન્ટિડોટ (ઝેરનાશક) નું ઇન્જેક્શન એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
સ્વ-પ્રતિકારકતા (auto immunity)
B
જન્મજાત પ્રતિકારકતા (innate immunity)
C
સક્રિય પ્રતિકારકતા (active immunity)
D
નિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા (passive immunity)

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
નિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા એ એક પ્રકારની પ્રતિકારકતા છે જે ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે તૈયાર એન્ટિબોડીઝને સીધા શરીરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે જેથી વિદેશી રોગકારકો અથવા ઝેરી તત્વો સામે તાત્કાલિક રક્ષણ મળી શકે.
સાપ કરડવાના કિસ્સામાં,દર્દીને એન્ટિવેનમનું ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે છે,જેમાં સાપના ઝેરને નિષ્ક્રિય કરવા માટે ખાસ તૈયાર કરેલા એન્ટિબોડીઝ હોય છે.
આ પ્રક્રિયામાં શરીરની પોતાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરવામાં સક્રિય રીતે સામેલ હોતી નથી,તેથી આ પ્રકારના રસીકરણને નિષ્ક્રિય રસીકરણ કહેવામાં આવે છે.
43
BiologyEasyMCQKCET · 2020
વાગોળતા પ્રાણીઓ તેમના ખોરાકમાં રહેલા સેલ્યુલોઝનું પાચન કરી શકે છે,જ્યારે મનુષ્યો તેમ કરી શકતા નથી. આનું કારણ એ છે કે
A
મનુષ્યના આંતરડામાં મિથેનોજેન્સ ગેરહાજર હોય છે
B
મનુષ્યના આંતરડામાં મિથેનોજેન્સ હાજર હોય છે
C
સેલ્યુલોઝ એક જટિલ શર્કરા છે
D
સેલ્યુલોઝ ખોરાકનો જથ્થો ઘટાડે છે

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
મનુષ્યો સેલ્યુલોઝનું પાચન કરી શકતા નથી કારણ કે તેમના પાચનતંત્રમાં મિથેનોજેન્સ તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ બેક્ટેરિયાનો અભાવ હોય છે.
આ મિથેનોજેન્સ સેલ્યુલેઝ ઉત્સેચક ઉત્પન્ન કરે છે,જે સેલ્યુલોઝના આથવણ અને વિઘટન માટે આવશ્યક છે.
મિથેનોજેન્સ એ અજારક બેક્ટેરિયા છે જે પાચન પ્રક્રિયા દરમિયાન $CO_2$ અને $H_2$ ની સાથે મોટી માત્રામાં મિથેન ઉત્પન્ન કરે છે.
આ બેક્ટેરિયા વાગોળતા પ્રાણીઓ (જેમ કે પશુઓ) ના આમાશય (rumen) માં કુદરતી રીતે હાજર હોય છે,જ્યાં તેઓ સેલ્યુલોઝના વિઘટનમાં મદદ કરે છે અને આ પ્રાણીઓના પોષણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
44
BiologyEasyMCQKCET · 2020
સુએજ ટ્રીટમેન્ટમાં,દ્વિતીયક પ્રક્રિયા (secondary treatment) ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે,કારણ કે
A
તે સુએજમાં કાર્બનિક પદાર્થોનું પ્રમાણ વધારે છે
B
તે સુએજમાંથી કચરો દૂર કરવામાં મદદ કરે છે
C
તે સુએજના $BOD$ સ્તરને ઘટાડે છે
D
તે બાયોગેસના ઉત્પાદનમાં મદદ કરે છે

Solution

(C) સાચો જવાબ છે. દ્વિતીયક પ્રક્રિયા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે સુએજના $BOD$ સ્તરને ઘટાડે છે.
પ્રાથમિક પ્રક્રિયામાં ગાળણ અને અવસાદન દ્વારા મોટા અને નાના કણોને ભૌતિક રીતે દૂર કરવામાં આવે છે.
પ્રાથમિક પ્રક્રિયામાંથી મળતા નિષ્કર્ષને દ્વિતીયક પ્રક્રિયા (જૈવિક પ્રક્રિયા) માટે મોટા વાયુમિશ્રણ ટાંકાઓમાં મોકલવામાં આવે છે.
આ ટાંકાઓમાં,જારક સૂક્ષ્મજીવો નિષ્કર્ષમાં રહેલા કાર્બનિક દ્રવ્યોના મોટા ભાગનો વપરાશ કરે છે.
કાર્બનિક દ્રવ્યોમાં આ નોંધપાત્ર ઘટાડો સુએજની જૈવ-રાસાયણિક ઓક્સિજન માંગ $(BOD)$ ઘટાડે છે,જેનાથી તેને જળાશયોમાં છોડવું સુરક્ષિત બને છે.
45
BiologyEasyMCQKCET · 2020
ધારો કે $DNA$ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ વિશ્લેષણ માટે એકત્રિત કરવામાં આવેલા $DNA$ નમૂનાઓ જરૂરી જથ્થા કરતાં ઓછા છે. ઉપર્યુક્ત વિશ્લેષણ માટે નમૂનાઓને પૂરતા બનાવવા માટે નીચેનામાંથી કઈ તકનીક મદદરૂપ છે?
A
$DNA$ પ્રોબિંગ
B
ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ
C
ક્રોમેટોગ્રાફી
D
$PCR$

Solution

(D) $PCR$ એટલે પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન.
તે એક મોલેક્યુલર બાયોલોજી તકનીક છે જેનો ઉપયોગ $DNA$ ના એક અથવા થોડા સેગમેન્ટની નકલોને અનેકગણી વધારવા (amplification) માટે થાય છે,જેનાથી ચોક્કસ $DNA$ ક્રમની હજારોથી લાખો નકલો ઉત્પન્ન થાય છે.
જ્યારે એકત્રિત કરવામાં આવેલ $DNA$ નમૂનો $DNA$ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ જેવા વિશ્લેષણ માટે અપૂરતો હોય,ત્યારે ઉપલબ્ધ $DNA$ ને પૂરતા જથ્થામાં વધારવા માટે $PCR$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
46
BiologyEasyMCQKCET · 2020
નીચેની એગરોઝ જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસની આકૃતિમાં $M$ અને $N$ લેબલને ઓળખો.
Question diagram
A
$M$-સૌથી નાના $DNA$ બેન્ડ,$N$-સૌથી મોટા $DNA$ બેન્ડ
B
$M$-પાચિત $DNA$ બેન્ડ,$N$-અપાચિત $DNA$ બેન્ડ
C
$M$-હાઇબ્રિડાઇઝ્ડ $DNA$ બેન્ડ,$N$-અનહાઇબ્રિડાઇઝ્ડ $DNA$
D
$M$-સૌથી મોટા $DNA$ બેન્ડ,$N$-સૌથી નાના $DNA$ બેન્ડ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
એગરોઝ જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસમાં,$DNA$ ના ટુકડાઓને તેમના કદના આધારે અલગ કરવામાં આવે છે.
$DNA$ અણુઓ ઋણભારિત હોવાથી,જ્યારે વિદ્યુતક્ષેત્ર લાગુ કરવામાં આવે છે ત્યારે તેઓ એનોડ $(+)$ તરફ ગતિ કરે છે.
એગરોઝ જેલ એક આણ્વિક ચાળણી તરીકે કાર્ય કરે છે,જે નાના ટુકડાઓને મોટા ટુકડાઓની તુલનામાં જેલ મેટ્રિક્સમાંથી ઝડપથી અને દૂર સુધી ગતિ કરવા દે છે.
આપેલ આકૃતિમાં,વેલ્સ (wells) ની નજીકના બેન્ડ મોટા હોય છે કારણ કે તેઓ ધીમેથી ગતિ કરે છે,જ્યારે વેલ્સથી દૂરના બેન્ડ નાના હોય છે કારણ કે તેઓ ઝડપથી ગતિ કરે છે.
તેથી,$M$ એ સૌથી મોટા $DNA$ બેન્ડ દર્શાવે છે (વેલ્સની સૌથી નજીક),અને $N$ (આકૃતિમાં $S$ તરીકે લેબલ થયેલ) એ સૌથી નાના $DNA$ બેન્ડ દર્શાવે છે (વેલ્સથી સૌથી દૂર).
47
BiologyEasyMCQKCET · 2020
બાયોલિસ્ટિક્સ પદ્ધતિ . . . . . . માં જનીન સ્થાનાંતરણ માટે યોગ્ય છે.
A
વનસ્પતિ કોષો
B
વાયરસ
C
પ્રાણી કોષો
D
બેક્ટેરિયા

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
બાયોલિસ્ટિક્સ,જેને જીન ગન પદ્ધતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ખાસ કરીને વનસ્પતિ કોષોના રૂપાંતરણ માટે બનાવવામાં આવી છે.
આ તકનીકમાં,વિદેશી $DNA$ થી કોટેડ સોના અથવા ટંગસ્ટનના સૂક્ષ્મ કણોને ઊંચા વેગ સાથે લક્ષ્ય કોષો પર છોડવામાં આવે છે.
આ કણો વનસ્પતિ કોષોની સખત કોષદીવાલ અને કોષરસસ્તરને ભેદીને જનીનિક દ્રવ્યને સીધા કોષરસ અથવા કોષકેન્દ્રમાં પહોંચાડે છે,જેનાથી કોષને કોઈ નોંધપાત્ર નુકસાન થતું નથી.
48
BiologyEasyMCQKCET · 2020
$PCR$ માં આપેલા પગલાઓના સંયોજનમાંથી,ઉત્સેચક-આધારિત પગલું ઓળખો.
A
માત્ર એક્સટેન્શન (Extension)
B
એનિલિંગ અને એક્સટેન્શન
C
એનિલિંગ અને ડિનેચરશન
D
ડિનેચરશન અને એક્સટેન્શન

Solution

(A) પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન $(PCR)$ ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: ડિનેચરશન,એનિલિંગ અને એક્સટેન્શન.
$1$. ડિનેચરશન: બેવડી શૃંખલાવાળા $DNA$ ને અલગ કરવા માટે ઊંચા તાપમાને $(94-98^{\circ}C)$ ગરમ કરવામાં આવે છે. આ એક ભૌતિક પ્રક્રિયા છે,જે ઉત્સેચક પર આધારિત નથી.
$2$. એનિલિંગ: પ્રાઈમર્સ નીચા તાપમાને $(50-65^{\circ}C)$ સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ ટેમ્પલેટ સાથે જોડાય છે. આ પણ ઉત્સેચક પર આધારિત નથી.
$3$. એક્સટેન્શન: $Taq$ $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક પ્રાઈમરમાં ન્યુક્લિઓટાઈડ્સ ઉમેરે છે,જે નવી $DNA$ શૃંખલાને લંબાવે છે. આ તબક્કો સંપૂર્ણપણે $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચકની પ્રવૃત્તિ પર આધારિત છે.
તેથી,સાચો જવાબ માત્ર એક્સટેન્શન છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real KCET style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live KCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Biology questions are in KCET 2020?

There are 48 Biology questions from the KCET 2020 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are KCET 2020 Biology solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice KCET 2020 Biology as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full KCET mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Biology papers from KCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix KCET Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Biology Paper

Pick KCET 2020 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.