KCET 2018 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) વર્ગીકરણ શ્રેણીબદ્ધતા એ સજીવોના વર્ગીકરણ દરમિયાન વર્ગીકરણ કક્ષાઓની ગોઠવણીનો ઉતરતો ક્રમ છે.
સૌથી નીચાથી સૌથી ઉચ્ચ ક્રમનો સાચો ક્રમ આ મુજબ છે:
જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય (વનસ્પતિઓ માટે વિભાગ) $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
વિકલ્પ $B$ આ સાચા ચડતા ક્રમને અનુસરે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
મકાઈ એ $C_4$ વનસ્પતિ છે. $C_4$ વનસ્પતિઓમાં,$CO_2$ નું સ્થાપન બે અલગ-અલગ પ્રકારના કોષોમાં બે તબક્કામાં થાય છે.
મેસોફિલ કોષોમાં,પ્રાથમિક $CO_2$ ગ્રાહક ફોસ્ફોઈનોલ પાયરુવેટ $(PEP)$ છે,જે $3$-કાર્બન ધરાવતો અણુ છે. આ પ્રારંભિક સ્થાપન માટે જવાબદાર ઉત્સેચક $PEP$ કાર્બોક્સિલેઝ $(PEPcase)$ છે.
$C_4$ એસિડના નિર્માણ પછી,તેઓ બંડલ શીથ કોષોમાં વહન પામે છે.
બંડલ શીથ કોષોમાં,$C_4$ એસિડનું વિઘટન થઈને $CO_2$ મુક્ત થાય છે,જે ત્યારબાદ કેલ્વિન ચક્ર દ્વારા $RuBisCO$ ઉત્સેચક દ્વારા સ્થાપિત થઈને શર્કરા બનાવે છે.
તેથી,મેસોફિલ અને બંડલ શીથ કોષોમાં સંકળાયેલા ઉત્સેચકો અનુક્રમે $PEP$ કાર્બોક્સિલેઝ અને $RuBisCO$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
આપેલ પ્રક્રિયામાં,પાયરુવિક એસિડનું ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશન થઈને એસિટિલ CoA બને છે.
આ પ્રક્રિયા $Mg^{2+}$ આયનોની હાજરીમાં પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક સંકુલ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,$X$ એ પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક દર્શાવે છે અને $Y$ એ નીપજ એસિટિલ CoA દર્શાવે છે.
સમગ્ર પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$\text{Pyruvic acid} + \text{CoA} + \text{NAD}^+ \xrightarrow[\text{Pyruvate dehydrogenase}]{\text{Mg}^{2+}} \text{Acetyl CoA} + \text{CO}_2 + \text{NADH} + \text{H}^+$

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
વાયુકોષ્ઠોમાં,ઉચ્ચ $pO_2$,નીચું $pCO_2$,ઓછી $H^+$ સાંદ્રતા અને નીચું તાપમાન જેવી પરિસ્થિતિઓ હોય છે.
આ પરિબળો ઓક્સિહેમોગ્લોબિન બનાવવા માટે હિમોગ્લોબિન સાથે ઓક્સિજનના જોડાણ માટે અનુકૂળ છે.
તેનાથી વિપરીત,પેશીઓમાં નીચું $pO_2$,ઉચ્ચ $pCO_2$,ઉચ્ચ $H^+$ સાંદ્રતા અને ઊંચું તાપમાન ઓક્સિહેમોગ્લોબિનમાંથી ઓક્સિજનના વિયોજન (છૂટા પડવા) માટે અનુકૂળ છે.
તેથી,$O_2$ ફેફસાંની સપાટી પર હિમોગ્લોબિન સાથે જોડાય છે અને પેશીઓમાં મુક્ત થાય છે.

(D) એરિથ્રોબ્લાસ્ટોસિસ ફેટાલિસ એ એક એવી સ્થિતિ છે જે માતા અને ગર્ભ વચ્ચે $Rh$ અસંગતતાને કારણે થાય છે.
આ સ્થિતિ સામાન્ય રીતે ત્યારે ઉદ્ભવે છે જ્યારે માતા $Rh-$ (Rh-નેગેટિવ) હોય અને પિતા $Rh+$ (Rh-પોઝિટિવ) હોય.
જો ગર્ભ પિતા પાસેથી $Rh+$ એન્ટિજન વારસામાં મેળવે,તો માતાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પ્રથમ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન $Rh$ ફેક્ટર સામે એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
ત્યારબાદની ગર્ભાવસ્થામાં,જો ગર્ભ ફરીથી $Rh+$ હોય,તો આ માતૃત્વના એન્ટિબોડીઝ પ્લેસેન્ટા (જરાયુ) ને ઓળંગીને ગર્ભના રક્તકણોનો નાશ કરી શકે છે,જેના પરિણામે એરિથ્રોબ્લાસ્ટોસિસ ફેટાલિસ થાય છે.
તેથી,સાચું સંયોજન એ છે કે પિતા $Rh+$ છે અને માતા $Rh-$ છે.

(C) $Adrenaline$ અને $noradrenaline$ કોઈપણ પ્રકારના તણાવ અને કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં ઝડપથી સ્ત્રવિત થાય છે.
આ પરિસ્થિતિઓમાં તેમની ભૂમિકાને કારણે, તેમને કટોકટીના અંતઃસ્ત્રાવો અથવા $Fright, Fight$ અને $Flight$ ના અંતઃસ્ત્રાવો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
બ્રાયોફાઇટ્સમાં,જન્યુજનક એ પ્રભાવી અવસ્થા છે અને તે સ્વતંત્ર છે.
ત્રિઅંગી (Pteridophytes) માં,જન્યુજનક (પ્રધેહ - prothallus) નાનું,બહુકોષીય અને સામાન્ય રીતે સ્વતંત્ર અને મુક્ત-જીવી હોય છે.
અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારીમાં,જન્યુજનક અવસ્થા ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે અને પોષણ તથા રક્ષણ માટે બીજાણુજનક (sporophyte) પર આધારિત હોય છે.

(D) સાચી જોડ $A-p, B-s, C-q, D-r$ છે.
$1$. Aptenodytes (પેંગ્વિન) એ Aves વર્ગમાં આવે છે.
$2$. Hemidactylus (ઘરની ગરોળી) એ Reptilia વર્ગમાં આવે છે.
$3$. Carcharodon (ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક) એ Chondrichthyes વર્ગમાં આવે છે.
$4$. Pteropus (ફ્લાઈંગ ફોક્સ) એ Mammalia વર્ગમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) આપેલ પુષ્પીય આકૃતિ બ્રાસિકેસી (Brassicaceae) કુળનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$1$. પુષ્પ નિયમિત $(\oplus)$ અને દ્વિલિંગી ($\text{O}$ સાથે નર અને માદા ચિહ્નો) છે.
$2$. વજ્રચક્ર $(K)$ માં $4$ વજ્રપત્રો છે જે $2+2$ ના બે ચક્રમાં ગોઠવાયેલા છે.
$3$. દલપુંજ $(C)$ માં $4$ દલપત્રો છે જે ક્રોસ આકારમાં ગોઠવાયેલા છે.
$4$. પુંકેસરચક્ર $(A)$ માં $6$ પુંકેસરો છે જે $2+4$ ના બે ચક્રમાં ગોઠવાયેલા છે (ચતુર્દીર્ઘી સ્થિતિ).
$5$. સ્ત્રીકેસરચક્ર $(G)$ દ્વિસ્ત્રીકેસરી,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને ઉચ્ચસ્થ છે,જે $G_{(2)}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
આમ,સાચું પુષ્પીય સૂત્ર $\oplus \; \text{O} \; K_{2+2} C_4 A_{2+4} G_{(2)}$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
દ્વિદળી મૂળની અંતસ્થ રચનામાં,જલવાહક અને અન્નવાહક પુલની વચ્ચે આવેલી મૃદુતકીય કોષોને સંયોજક પેશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ કોષો ખોરાક સંગ્રહ કરવામાં ભૂમિકા ભજવે છે અને દ્વિતીય વૃદ્ધિ દરમિયાન ક્યારેક વર્ધનશીલ બની શકે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સંયુક્ત $(Conjoint)$ પ્રકારના વાહક પુલોમાં,જલવાહક અને અન્નવાહક બંને વાહક પુલની એક જ ત્રિજ્યા પર હાજર હોય છે.
આ પ્રકારની ગોઠવણી સામાન્ય રીતે સપુષ્પી વનસ્પતિઓના પ્રકાંડ અને પર્ણોમાં જોવા મળે છે.

(C) લીલું અંતઃકોષરસજાળ $(SER)$.
લીલું અંતઃકોષરસજાળ $(SER)$ એ કોષની અંદર લિપિડ્સ,જેમાં સ્ટીરોઈડ્સ અને ફોસ્ફોલિપિડ્સનો સમાવેશ થાય છે,તેના જૈવસંશ્લેષણ માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.

(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે.
માઈકલિસ-મેન્ટેન ઉત્સેચક ગતિશાસ્ત્રના આલેખમાં,$X$-અક્ષ સબસ્ટ્રેટની સાંદ્રતા $[S]$ દર્શાવે છે અને $Y$-અક્ષ પ્રક્રિયાનો વેગ $(V)$ દર્શાવે છે.
જેમ જેમ સબસ્ટ્રેટની સાંદ્રતા વધે છે,તેમ પ્રક્રિયાનો વેગ વધે છે જ્યાં સુધી તે મહત્તમ વેગ સુધી ન પહોંચે,જેને $V_{max}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
સંવૃત પુષ્પો (Cleistogamous flowers) એવા પુષ્પો છે જે ક્યારેય ખુલતા નથી.
આવા પુષ્પોમાં પરાગાશય અને પરાગાસન એકબીજાની ખૂબ નજીક હોય છે.
જ્યારે પુષ્પકલિકામાં પરાગાશય સ્ફોટન પામે છે,ત્યારે પરાગરજ પરાગાસનના સંપર્કમાં આવે છે અને પરાગનયન થાય છે.
આમ,પરાગવાહકોની ગેરહાજરીમાં પણ સંવૃત પુષ્પોમાં ખાતરીપૂર્વક બીજનું નિર્માણ થાય છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,પરાગરજ $2$-કોષીય અથવા $3$-કોષીય અવસ્થાએ મુક્ત થઈ શકે છે.
$3$-કોષીય અવસ્થામાં,જનન કોષ સમભાજન પામીને બે નર જન્યુઓ બનાવે છે.
તેથી,પરાગરજમાં એક મોટો વાનસ્પતિક કોષ (નલિકા કોષ) અને બે નર જન્યુઓ હોય છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે: લગભગ $40\%$ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં, પરાગરજ મુક્ત થાય તે પહેલાં જનન કોષ સમભાજન દ્વારા વિભાજન પામીને બે નર જન્યુઓ બનાવે છે, જેના પરિણામે $3$-કોષીય અવસ્થા જોવા મળે છે. બાકીની $60\%$ પ્રજાતિઓમાં, પરાગરજ $2$-કોષીય અવસ્થાએ મુક્ત થાય છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે: પરાગરજની અંદરની દીવાલને અંતઃસ્તર (Intine) કહેવાય છે. તે સેલ્યુલોઝ અને પેક્ટીનથી બનેલું પાતળું અને સતત સ્તર છે. તે અસતત હોતું નથી; વાસ્તવમાં, બાહ્યસ્તર (Exine) જનન છિદ્રો પાસે અસતત હોય છે.

(B) $RNA$ ઈન્ટરફરન્સ $(RNAi)$ એ તમામ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કોષીય સંરક્ષણની એક પદ્ધતિ છે. આ તકનીકમાં,કીટના ચોક્કસ મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ ને નિષ્ક્રિય કરવા માટે ડબલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $RNA$ $(dsRNA)$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ સૂત્રકૃમિ (nematode) ટ્રાન્સજેનિક તમાકુના છોડને સંક્રમિત કરે છે,ત્યારે છોડ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ $dsRNA$ એ $RNAi$ પ્રક્રિયાને સક્રિય કરે છે,જે કીટના આવશ્યક જનીનોના ભાષાંતર (translation) ને અટકાવે છે,આમ છોડનું રક્ષણ થાય છે.

(C) ચોક્કસ $mRNA$ ના ભાષાંતરને અટકાવવાની પ્રક્રિયા $mRNA$ ને પ્રોટીનમાં રૂપાંતરિત થતા અટકાવીને પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.
$1$. એન્ટિસેન્સ $RNA$ એ એક સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $RNA$ છે જે પ્રોટીન-કોડિંગ મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ ના પૂરક હોય છે,જેની સાથે તે હાઇબ્રિડાઇઝ થાય છે અને તેના ભાષાંતરને અવરોધે છે.
$2$. $RNA$ ઇન્ટરફરન્સ $(RNAi)$ એ એક જૈવિક પ્રક્રિયા છે જેમાં $RNA$ અણુઓ લક્ષિત $mRNA$ અણુઓને નિષ્ક્રિય કરીને જનીન અભિવ્યક્તિ અથવા ભાષાંતરને અટકાવે છે.
તેથી,જનીન સાયલેન્સિંગ માટે બંને પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થાય છે.

(B) સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Verhulst-Pearl લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ મોડેલને વિકલ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$\frac{dN}{dt} = rN \left[\frac{K - N}{K}\right]$
આ સમીકરણમાં:
$1$. $r$ એ કુદરતી વધારાનો આંતરિક દર (intrinsic rate of natural increase) દર્શાવે છે,જે વસ્તીની જૈવિક ક્ષમતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$2$. $N$ એ સમય $t$ પર વસ્તીની ઘનતા દર્શાવે છે.
$3$. $K$ એ વહન ક્ષમતા (carrying capacity) દર્શાવે છે,જે ઉપલબ્ધ સંસાધનોને ધ્યાનમાં લેતા પર્યાવરણ દ્વારા ટકાવી શકાતી મહત્તમ વસ્તીનું કદ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. પ્રદૂષણ એ નિવસનતંત્રનું કાર્યાત્મક એકમ નથી.
નિવસનતંત્રના મુખ્ય કાર્યાત્મક પાસાઓ (અથવા ઘટકો) નીચે મુજબ છે:
$1$. ઉત્પાદકતા
$2$. વિઘટન
$3$. ઉર્જા પ્રવાહ
$4$. પોષક ચક્ર
પ્રદૂષણ એ માનવીય પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા ઉદ્ભવતી બાહ્ય પર્યાવરણીય સમસ્યા છે અને તે નિવસનતંત્રની કુદરતી કાર્યાત્મક પ્રક્રિયા નથી.

(A) સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આપેલ આલેખમાં,$M$ સામાન્ય સ્કેલ પર જાતિ-વિસ્તાર સંબંધ દર્શાવે છે,જે એક લંબચોરસ અતિવલય (rectangular hyperbola) છે અને તેનું સમીકરણ $S = CA^Z$ છે.
$N$ એ લઘુગણકીય (logarithmic) સ્કેલ પર સમાન સંબંધ દર્શાવે છે,જે એક સીધી રેખા બનાવે છે અને તેનું સમીકરણ $\log S = \log C + Z \log A$ છે.
અહીં,$S$ એ જાતિ સમૃદ્ધિ (species richness) દર્શાવે છે,$A$ એ વિસ્તાર (area) દર્શાવે છે,$Z$ એ રેખાનો ઢાળ (regression coefficient) છે અને $C$ એ $Y$-અક્ષ પરનો આંતરછેદ (intercept) છે.

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે।
જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સ એવા જૈવભૌગોલિક પ્રદેશો છે જે ઉચ્ચ સ્તરની જૈવવિવિધતા અને નિવાસસ્થાનના વિનાશના નોંધપાત્ર જોખમ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે।
આ ખ્યાલ $Dr. Norman Myers$ દ્વારા $1988$ માં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો।
જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ તરીકે લાયક ઠરવા માટે, કોઈ વિસ્તાર બે કડક માપદંડોને પૂર્ણ કરે તે જરૂરી છે:
$1$. તેમાં ઓછામાં ઓછી $1,500$ સ્થાનિક (endemic) વનસ્પતિ પ્રજાતિઓ હોવી જોઈએ (એટલે કે, એવી પ્રજાતિઓ જે પૃથ્વી પર અન્ય ક્યાંય જોવા મળતી નથી)।
$2$. તેણે તેની પ્રાથમિક મૂળ વનસ્પતિનો ઓછામાં ઓછો $70\%$ ભાગ ગુમાવ્યો હોવો જોઈએ।
તેથી, વિદેશી (બિન-સ્થાનિક) પ્રજાતિઓની મોટી સંખ્યા એ જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટની વ્યાખ્યાયિત લાક્ષણિકતા નથી; તેના બદલે, ધ્યાન સ્થાનિક પ્રજાતિઓની ઉચ્ચ ઘનતા અને નિવાસસ્થાનના નુકસાનને કારણે સંરક્ષણની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર છે।

(A) સાચો જવાબ $A$ (શુક્રકાયાંતરણ) છે.
$1$. અચલિત શુક્રકોષો (spermatids) નું પરિપક્વ અને ચલિત શુક્રકોષો (spermatozoa) માં રૂપાંતર થવાની પ્રક્રિયાને શુક્રકાયાંતરણ (spermiogenesis) કહેવામાં આવે છે.
$2$. આ પ્રક્રિયા શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) નો અંતિમ તબક્કો છે,જેમાં શુક્રકોષો કાર્યક્ષમ શુક્રકોષ કોષો બનવા માટે રચનાત્મક ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે.
$3$. આ તબક્કા દરમિયાન,શુક્રકોષો તેમનો મોટાભાગનો કોષરસ ગુમાવે છે,એક્રોઝોમ વિકસાવે છે અને હલનચલન માટે પૂંછડી બનાવે છે.

(B) પ્રસૂતિ માટેના સંકેતો પૂર્ણ વિકસિત ગર્ભ અને જરાયુ (placenta) માંથી ઉદ્ભવે છે.
આ પ્રક્રિયા 'ફિટલ ઇજેક્શન રિફ્લેક્સ' (fetal ejection reflex) પ્રેરે છે,જે ગર્ભાશયમાં હળવા સંકોચનનું કારણ બને છે.
આ સંકોચનો માતાની પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી ઓક્સિટોસિનના મુક્ત થવાને ઉત્તેજિત કરે છે,જેનાથી ગર્ભાશયમાં વધુ મજબૂત સંકોચન થાય છે અને અંતે બાળકની પ્રસૂતિ થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
કાર્યશીલ સ્તન ગ્રંથિઓ તમામ માદા સસ્તનોની લાક્ષણિકતા છે.
દરેક સ્તનના ગ્રંથિમય પેશીઓ $15-20$ સ્તન ખંડોમાં વિભાજિત હોય છે,જેમાં કોષોના સમૂહ હોય છે જેને કૂપિકાઓ (alveoli) કહેવાય છે.
કૂપિકાઓના કોષો દૂધનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે કૂપિકાઓની ગુહામાં (lumens) સંગ્રહિત થાય છે.
કૂપિકાઓ સ્તન નલિકાઓમાં ખુલે છે.
દરેક ખંડની નલિકાઓ જોડાઈને એક સ્તન નલિકા બનાવે છે.
ઘણી સ્તન નલિકાઓ જોડાઈને એક પહોળી સ્તન તુમ્બિકા (mammary ampulla) બનાવે છે,જે દૂધવાહિની નલિકા સાથે જોડાયેલી હોય છે,જેના દ્વારા દૂધ બહાર ખેંચાય છે.

$(A)$ સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિઓ: આ કાયમી ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓ છે, જેમ કે ટ્યુબેક્ટોમી (સ્ત્રીઓમાં) અને વેસેક્ટોમી (પુરુષોમાં)। તેથી, $(A)-(r)$.
$(B)$ અવરોધક પદ્ધતિઓ: આ પદ્ધતિઓ શુક્રકોષ અને અંડકોષને ભૌતિક રીતે મળતા અટકાવે છે, જેમ કે કોન્ડોમ। તેથી, $(B)-(p)$.
$(C)$ કુદરતી પદ્ધતિઓ: આ પદ્ધતિઓ અંડકોષ અને શુક્રકોષના મિલનની શક્યતાઓને ટાળવાના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે, જેમ કે લેક્ટેશનલ એમનોરિયા। તેથી, $(C)-(s)$.
$(D)$ રાસાયણિક પદ્ધતિઓ: આમાં અંડપાતને રોકવા માટે હોર્મોનલ તૈયારીઓનો ઉપયોગ થાય છે, જેમ કે ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ (Pills)। તેથી, $(D)-(q)$.
આમ, સાચો ક્રમ $A-(r), B-(p), C-(s), D-(q)$ છે.

(B) પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય એટલે પ્રજનનના તમામ પાસાઓમાં સંપૂર્ણ સુખાકારી. સુધારેલા પ્રજનન સ્વાસ્થ્યના સૂચકાંકોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. પ્રજનન તંત્ર સંબંધિત રોગોનું વધુ સારું નિદાન અને સારવાર $(A)$.
$2$. પ્રસૂતિ પછીની વધુ સારી સંભાળ,જે જન્મ પછી માતા અને બાળક બંનેના સ્વાસ્થ્યને સુનિશ્ચિત કરે છે $(B)$.
$3$. તબીબી સહાયિત પ્રસૂતિ,જે બાળજન્મ દરમિયાન જટિલતાઓને ઘટાડે છે $(C)$.
$4$. $MMR$ (માતૃ મૃત્યુ દર) અને $IMR$ (શિશુ મૃત્યુ દર) માં ઘટાડો એ સુધારેલા સ્વાસ્થ્યના સૂચકાંકો છે,જ્યારે વધેલું $MMR$ એ નકારાત્મક સૂચક છે.
તેથી,પરિબળો $A, B$ અને $C$ સુધારેલા પ્રજનન સ્વાસ્થ્યને સૂચવે છે.

(A) વર્ણાંધતા એ $X$-લિંક્ડ પ્રભાવી જનીન નથી પણ પ્રચ્છન્ન લક્ષણ છે.
પુરુષ અને સ્ત્રી બંનેના પિતા વર્ણાંધ હોવાથી,પુરુષે તેના પિતા પાસેથી $Y$ રંગસૂત્ર અને માતા પાસેથી $X$ રંગસૂત્ર મેળવ્યું છે. માતામાં જનીન ન હોવાથી,પુરુષ $XY$ (સામાન્ય) છે.
સ્ત્રીએ તેના વર્ણાંધ પિતા પાસેથી એક $X$ રંગસૂત્ર $(X^c)$ અને તેની માતા પાસેથી એક $X$ રંગસૂત્ર મેળવ્યું છે. સ્ત્રી સામાન્ય દ્રષ્ટિ ધરાવતી હોવાથી,તે વાહક $(X^c X)$ હોવી જોઈએ.
જ્યારે સામાન્ય પુરુષ $(XY)$ વાહક સ્ત્રી $(X^c X)$ સાથે લગ્ન કરે છે,ત્યારે તેમની પુત્રીઓ માટે શક્ય જનીન પ્રકારો $XX$ (સામાન્ય) અને $X^c X$ (વાહક) છે.
કોઈપણ પુત્રી વર્ણાંધ $(X^c X^c)$ થશે નહીં,કારણ કે પિતા સામાન્ય છે અને તેઓ તેમની પુત્રીઓને પ્રચ્છન્ન જનીન આપતા નથી.
તેથી,તેમની પુત્રી વર્ણાંધ થવાની સંભાવના $0 \%$ છે.

(A) સાચો જવાબ $GAG-GUG$ ($mRNA$ સ્તરે) અથવા $CTC-CAC$ ($DNA$ ટેમ્પલેટ સ્ટ્રેન્ડ સ્તરે) છે.
સીકલ-સેલ એનિમિયામાં,$\beta$-ગ્લોબિન જનીનમાં બિંદુ ઉત્પરિવર્તન (point mutation) થાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$\beta$-ગ્લોબિન શૃંખલાના છઠ્ઠા સ્થાને રહેલા કોડોન $GAG$ (જે ગ્લુટામિક એસિડ માટે સંકેત આપે છે) માં પરિવર્તન થઈને $GUG$ (જે વેલિન માટે સંકેત આપે છે) બને છે.
$DNA$ ના સ્તરે,ટેમ્પલેટ સ્ટ્રેન્ડનો કોડોન $CTC$ બદલાઈને $CAC$ થાય છે,જેના પરિણામે $GAG$ ને બદલે $GUG$ નું પ્રત્યાંકન (transcription) થાય છે.
ગ્લુટામિક એસિડના સ્થાને વેલિનનું આ પ્રતિસ્થાપન હિમોગ્લોબિનના અણુઓને ઓક્સિજનના ઓછા દબાણ હેઠળ પોલિમરાઇઝ થવા માટે પ્રેરે છે,જેના કારણે રક્તકણોનો આકાર દાતરડા જેવો થઈ જાય છે.

(C) સાચો જવાબ માત્ર $C$ અને $D$ છે.
$1$. મનુષ્યના $ABO$ રુધિરજૂથમાં,કારકો $I^A$ અને $I^B$ સહ-પ્રભાવી છે,જેનો અર્થ છે કે $AB$ રુધિરજૂથમાં બંને કારકો સમાન રીતે વ્યક્ત થાય છે,જે સહ-પ્રભુતાનું ઉદાહરણ છે.
$2$. $ABO$ રુધિરજૂથ પ્રણાલી ત્રણ કારકો $(I^A, I^B, i)$ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે,જે સામાન્ય રીતે એક જનીન માટે જોવા મળતા બે કારકો કરતા વધારે છે. આ ઘટનાને બહુવૈકલ્પિક કારકો (Multiple allelism) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) સાચો વિકલ્પ $C$,$aabbcc$ છે.
મનુષ્યમાં ત્વચાનો રંગ એ બહુજનીનિક વારસાગમન (polygenic inheritance) નું ઉદાહરણ છે,જેમાં ત્રણ જનીનો $(A, B, C)$ આ લક્ષણને નિયંત્રિત કરે છે.
દરેક જનીનના બે કારકો (alleles) હોય છે,જેમાં પ્રભાવી કારકો $(A, B, C)$ વધુ મેલાનિનના ઉત્પાદનમાં ફાળો આપે છે (ઘેરી ત્વચા),અને પ્રચ્છન્ન કારકો $(a, b, c)$ ઓછા મેલાનિનના ઉત્પાદનમાં ફાળો આપે છે (આછી ત્વચા).
આ કારકોની અસર સંચિત (cumulative) હોય છે.
તેથી,$AABBCC$ જનીન પ્રકાર છ પ્રભાવી કારકોની હાજરીને કારણે સૌથી ઘેરી ત્વચાનો રંગ આપે છે.
તેનાથી વિપરીત,$aabbcc$ જનીન પ્રકાર સૌથી આછી ત્વચાનો રંગ આપે છે કારણ કે તેમાં તમામ પ્રભાવી કારકોનો અભાવ હોય છે,જેના પરિણામે મેલાનિનનું ઉત્પાદન ન્યૂનતમ થાય છે.

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
$DNA$ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ તકનીકમાં ઘણા તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે: $DNA$ નું અલગીકરણ,રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લીઝ $(REN)$ દ્વારા $DNA$ નું પાચન,ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ દ્વારા $DNA$ ના ટુકડાઓનું અલગીકરણ,અલગ થયેલા $DNA$ ટુકડાઓનું સિન્થેટિક મેમ્બ્રેન પર સ્થાનાંતરણ (બ્લોટિંગ) અને અંતે,લેબલ કરેલ $VNTR$ પ્રોબ્સનો ઉપયોગ કરીને હાઇબ્રિડાઇઝેશન.
તેથી,લેબલ કરેલ $VNTR$ પ્રોબ્સનો ઉપયોગ ખાસ કરીને હાઇબ્રિડાઇઝેશનના તબક્કે પૂરક ક્રમ શોધવા માટે થાય છે.

(A) સાચો ક્રમ $A$ છે.
$CAU$ એ હિસ્ટિડિન $(His)$ માટેનો કોડોન છે.
$CCU$ એ પ્રોલિન $(Pro)$ માટેનો કોડોન છે.
$AAA$ એ લાયસિન $(Lys)$ માટેનો કોડોન છે.
$CUG$ એ લ્યુસિન $(Leu)$ માટેનો કોડોન છે.
તેથી,એમિનો એસિડનો ક્રમ $His-Pro-Lys-Leu$ છે.

(D) જિનેટિક કોડ (જનીનિક સંકેત) અસ્પષ્ટ અને સાર્વત્રિક છે. આપેલા એમિનો એસિડ માટેના કોડોન નીચે મુજબ છે:
$1$. મિથિઓનાઇન $(Met)$: $AUG$
$2$. લ્યુસિન $(Leu)$: $CUA$
$3$. વેલિન $(Val)$: $GUG$
$4$. આર્જીનાઇન $(Arg)$: $CGU$
આ કોડોનને જોડતા,$mRNA$ નો ક્રમ $AUG-CUA-GUG-CGU$ મળે છે. વિકલ્પ $D$ માં $AUG-CUA-GUG-CGU-GCC$ ક્રમ આપેલો છે,જેમાં અંતિમ $GCC$ વધારાનો કોડોન છે,પરંતુ અન્ય વિકલ્પોની સરખામણીમાં આ વિકલ્પ જરૂરી ક્રમ સાથે બંધબેસે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે।
$lac$ ઓપેરોનમાં, રિપ્રેસર પ્રોટીન સક્રિય સ્વરૂપમાં સંશ્લેષિત થાય છે જે ઓપરેટર પ્રદેશ સાથે જોડાય છે, જેનાથી $RNA$ પોલિમરેઝને બંધારણીય જનીનોનું પ્રત્યાંકન કરતા અટકાવે છે।
જ્યારે માધ્યમમાં લેક્ટોઝ હાજર હોય છે, ત્યારે તે પ્રેરક (inducer) તરીકે કાર્ય કરે છે।
લેક્ટોઝ રિપ્રેસર પ્રોટીન સાથે જોડાય છે, જેના કારણે તેમાં રચનાત્મક ફેરફાર થાય છે જે રિપ્રેસરને ઓપરેટર સાથે જોડાતા અટકાવે છે।
પરિણામે, ઓપરેટર મુક્ત થાય છે, જે $RNA$ પોલિમરેઝને પ્રમોટર સાથે જોડાવા અને બંધારણીય જનીનોના પ્રત્યાંકનની શરૂઆત કરવાની મંજૂરી આપે છે।
આમ, લેક્ટોઝની હાજરીમાં $lac$ ઓપેરોન "સ્વિચ ઓન" થાય છે।

(B) $1869$ માં,સ્વિસ ફિઝિયોલોજિકલ રસાયણશાસ્ત્રી $Friedrich \ Miescher$ એ સર્જિકલ પાટામાંથી મેળવેલા પરુના કોષો (શ્વેતકણો) ના કોષકેન્દ્રમાંથી એક પદાર્થ અલગ કર્યો હતો.
તેમણે આ પદાર્થને 'ન્યુક્લિન' નામ આપ્યું કારણ કે તે ખાસ કરીને કોષકેન્દ્રમાં જોવા મળતું હતું.
પાછળથી,આ પદાર્થની ઓળખ $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) તરીકે થઈ.
તેથી,સાચો જવાબ $Friedrich \ Miescher$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(A)$ $DNA$ પ્રતિકૃતિ: આ પ્રક્રિયામાં $DNA$ ટેમ્પલેટ પરથી $DNA$ ની નવી શૃંખલાનું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $(q)$ $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$2$. $(B)$ ભાષાંતર: આ પ્રક્રિયામાં mRNA પરથી પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે. $(s)$ એમિનોએસીલ-tRNA સિન્થેટેઝ ઉત્સેચક tRNA ને યોગ્ય એમિનો એસિડ સાથે જોડવા માટે જવાબદાર છે.
$3$. $(C)$ પ્રત્યાંકન: આ પ્રક્રિયામાં $DNA$ ટેમ્પલેટ પરથી $RNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $(p)$ $RNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$4$. $(D)$ રિવર્સ પ્રત્યાંકન: આ પ્રક્રિયામાં $RNA$ ટેમ્પલેટ પરથી $DNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $(r)$ રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-(q), B-(s), C-(p), D-(r)$ છે.

(A) સાચો જવાબ $(A)$ છે.
ટ્રાન્સક્રિપ્શન એકમમાં,પ્રમોટર કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડના $5'$-છેડા (અપસ્ટ્રીમ) પર સ્થિત હોય છે,જે $RNA$ પોલિમરેઝ માટે બાઈન્ડિંગ સાઇટ પૂરી પાડે છે.
ટર્મિનેટર કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડના $3'$-છેડા (ડાઉનસ્ટ્રીમ) પર સ્થિત હોય છે,જે ટ્રાન્સક્રિપ્શન પ્રક્રિયાના અંતનો સંકેત આપે છે.
આપેલ આકૃતિના આધારે,પ્રદેશ $I$ એ પ્રમોટર છે અને પ્રદેશ $II$ એ ટર્મિનેટર છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
અનુવાદિત ન થયેલ વિસ્તારો $(UTRs)$ એ $mRNA$ પર હાજર ચોક્કસ ક્રમ છે જે કાર્યક્ષમ ભાષાંતર માટે જરૂરી છે પરંતુ તેનું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર થતું નથી.
આ વિસ્તારો $5'$-છેડે પ્રારંભિક કોડોન (start codon) ની પહેલા અને $3'$-છેડે સ્ટોપ કોડોન પછી આવેલા હોય છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ $(48\%)$ છે.
કોઈપણ વસ્તીમાં,જનીન અને જનીન પ્રકારની આવૃત્તિ હાર્ડી-વેઈનબર્ગ સંતુલન સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને ગણી શકાય છે.
તેનું બીજગણિતીય સમીકરણ $p^2 + 2pq + q^2 = 1$ છે.
અહીં,$p$ એ પ્રભાવી જનીન '$A$' ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે $(p = 0.6)$.
$q$ એ પ્રચ્છન્ન જનીન '$a$' ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે $(q = 0.4)$.
પદ $2pq$ એ વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓ $(Aa)$ ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે.
ગણતરી: $2 \times p \times q = 2 \times 0.6 \times 0.4 = 0.48$.
આને ટકામાં ફેરવતા: $0.48 \times 100 = 48\%$.
આમ,વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓની અપેક્ષિત આવૃત્તિ $48\%$ છે.

(A) સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
સ્ટેનલી મિલર અને હેરોલ્ડ યુરેએ ઓપેરિન અને હેલ્ડન દ્વારા પ્રસ્તાવિત જીવનની રાસાયણિક ઉત્પત્તિના સિદ્ધાંતને સમર્થન આપ્યું હતું.
તેમના પ્રયોગમાં,તેમણે મિથેન $(CH_4)$,એમોનિયા $(NH_3)$,હાઇડ્રોજન $(H_2)$ અને પાણીની વરાળ $(H_2O)$ ના $2:1:2$ ના ગુણોત્તરમાં મિશ્રણનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
આ વાયુઓને આદિ પૃથ્વીના રિડ્યુસિંગ વાતાવરણનું અનુકરણ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
જ્યારે રેટ્રોવાયરસ (જેમ કે $HIV$) યજમાન કોષને સંક્રમિત કરે છે,ત્યારે તે તેનું જનીન દ્રવ્ય,જે વાયરલ $RNA$ છે,તેને યજમાન કોષમાં દાખલ કરે છે.
યજમાન કોષની અંદર,વાયરસ તેનું પ્રોટીન આવરણ દૂર કરે છે.
ત્યારબાદ રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ નામનો વાયરલ ઉત્સેચક વાયરલ $RNA$ શૃંખલાને વાંચે છે અને તેની પૂરક $DNA$ નકલ બનાવે છે.
આ વાયરલ $DNA$ નકલ પછી યજમાન કોષના જનીનસમૂહ (genome) માં સંકલિત થાય છે,જેનાથી વાયરસ યજમાનની મશીનરીનો ઉપયોગ કરીને પોતાની પ્રતિકૃતિ બનાવી શકે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$\alpha$-ઇન્ટરફેરોન એ જૈવિક પ્રતિભાવ મોડિફાયર છે જેનો ઉપયોગ કેન્સરની સારવારમાં થાય છે.
બીજી તરફ,ઓન્કોજેનિક વાયરસ,પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ (જ્યારે તે વિકૃત થાય છે) અને $UV$ કિરણો એ બધા કેન્સરકારક ઘટકો (carcinogens) છે.
તેથી,$\alpha$-ઇન્ટરફેરોન એ અસંગત વિકલ્પ છે.

(A) મેટાસ્ટેસિસ (metastasis).
મેલિગ્નન્ટ ગાંઠોમાં,કોષો ખૂબ જ ઝડપથી વિભાજન પામે છે અને રુધિર કે લસિકા દ્વારા શરીરના દૂરના ભાગોમાં પહોંચીને ત્યાં નવી ગાંઠો ઉત્પન્ન કરે છે. કેન્સરના કોષોના આ વિશિષ્ટ અને જોખમી ગુણધર્મને મેટાસ્ટેસિસ કહેવામાં આવે છે.

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ રાસાયણિક બંધારણ કેનાબીનોઇડનું છે,જે ખાસ કરીને Cannabis sativa (કેનાબીસ સટાઇવા) વનસ્પતિમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
કેનાબીનોઇડ્સ એ રસાયણોનો એક સમૂહ છે જે મગજમાં રહેલા કેનાબીનોઇડ ગ્રાહીઓ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
Cannabis sativa એ મેરિજુઆના,ગાંજો,હશીશ અને ચરસ જેવી વિવિધ ડ્રગ્સનો સ્ત્રોત છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(A)$ હેપેટાઇટિસ $B$ ની રસી યીસ્ટ કોષોમાં રિકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે. તેથી,$(A-s)$.
$2$. $(B)$ પૂર્વ-નિર્મિત એન્ટિબોડીઝ નિષ્ક્રિય પ્રતિકારકતા (passive immunity) માટે આપવામાં આવે છે,જેમ કે સાપના ઝેરની સારવારમાં. તેથી,$(B-q)$.
$3$. $(C)$ કોલોસ્ટ્રમ,જે સ્તનપાનના શરૂઆતના દિવસોમાં માતા દ્વારા સ્ત્રવતું પીળાશ પડતું પ્રવાહી છે,તે $IgA$ એન્ટિબોડીઝથી ભરપૂર હોય છે. તેથી,$(C-p)$.
$4$. $(D)$ $PMNL$ (પોલીમોર્ફોન્યુક્લિયર લ્યુકોસાઇટ્સ) એ જન્મજાત રોગપ્રતિકારક કોષોનો એક પ્રકાર છે,જે ખાસ કરીને ન્યુટ્રોફિલ્સ છે. તેથી,$(D-r)$.
આમ,સાચો ક્રમ $A-s, B-q, C-p, D-r$ છે.

(C) સાચી જોડણી આ મુજબ છે: $A-r, B-s, C-q, D-p$.
$1$. લેક્ટોબેસિલસ $(Lactobacillus)$ લેક્ટિક એસિડ ઉત્પન્ન કરે છે, જે દૂધના પ્રોટીનને દહીંમાં ફેરવવા માટે મદદરૂપ થાય છે।
$2$. એસ્પર્જિલસ નાઈજર $(Aspergillus$ $niger)$ (એક ફૂગ) નો ઉપયોગ સાઇટ્રિક એસિડના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે।
$3$. એસીટોબેક્ટર એસેટી $(Acetobacter$ $aceti)$ (એક બેક્ટેરિયા) નો ઉપયોગ ઇથાઇલ આલ્કોહોલના ઓક્સિડેશન દ્વારા એસિટિક એસિડ (વિનેગર) બનાવવા માટે થાય છે।
$4$. ક્લોસ્ટ્રિડિયમ બ્યુટિલિકમ $(Clostridium$ $butylicum)$ (એક બેક્ટેરિયા) બ્યુટીરિક એસિડના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે।

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સુએજના દ્વિતીયક ઉપચાર દરમિયાન,પ્રાથમિક નિસ્યંદિતને મોટા વાયુમિશ્રણ ટાંકીઓમાં મોકલવામાં આવે છે જ્યાં તેને સતત યાંત્રિક રીતે હલાવવામાં આવે છે અને તેમાં હવા પંપ કરવામાં આવે છે.
આનાથી ઉપયોગી જારક સૂક્ષ્મજીવોની ફ્લોક્સમાં જોરદાર વૃદ્ધિ થાય છે.
ફ્લોક્સ એ બેક્ટેરિયાના જથ્થા છે જે ફૂગના તંતુઓ સાથે જોડાઈને જાળી જેવી રચના બનાવે છે.
આ સૂક્ષ્મજીવો નિસ્યંદિતમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોનો મોટો ભાગ ખાઈ જાય છે,જેનાથી સુએજની $BOD$ (બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે.

(C) $Agrobacterium$ $tumefaciens$ એ રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ $(REN)$ નો સ્ત્રોત નથી.
$Haemophilus$ $influenzae$ એ $HindIII$ નો સ્ત્રોત છે.
$Escherichia$ $coli$ એ $EcoRI$ નો સ્ત્રોત છે.
$Bacillus$ $amyloliquefaciens$ એ $BamHI$ નો સ્ત્રોત છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) બાયોલિસ્ટિક પદ્ધતિ.
બાયોલિસ્ટિક પદ્ધતિ,જેને જીન ગન પદ્ધતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે વનસ્પતિ કોષોમાં વિદેશી $DNA$ દાખલ કરવા માટે વપરાતી એક ભૌતિક તકનીક છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સોના અથવા ટંગસ્ટનના સૂક્ષ્મ કણો પર લક્ષિત $DNA$ નું આવરણ ચડાવવામાં આવે છે અને તેને ઉચ્ચ વેગ સાથે યજમાન કોષો પર મારો કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિ વનસ્પતિ કોષો માટે ખાસ કરીને અસરકારક છે કારણ કે તે સખત કોષ દીવાલને ભેદી શકે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$DNA$ અણુમાં પેલિન્ડ્રોમિક ન્યુક્લિયોટાઇડ ક્રમ એ બેઝ જોડીનો એવો ક્રમ છે જે જ્યારે વાંચવાની દિશા સમાન રાખવામાં આવે ત્યારે બંને શૃંખલાઓ પર સમાન વંચાય છે (એટલે કે,$5' \rightarrow 3'$ દિશામાં).
વિકલ્પ $B$ માં:
$5'-GGATCC-3'$
$3'-CCTAGG-5'$
જો આપણે ઉપરની શૃંખલાને $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં વાંચીએ,તો આપણને $G-G-A-T-C-C$ મળે છે.
જો આપણે નીચેની શૃંખલાને $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં (જમણેથી ડાબે) વાંચીએ,તો આપણને $G-G-A-T-C-C$ મળે છે.
બંને શૃંખલાઓ $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં સમાન વંચાતી હોવાથી,આ એક પેલિન્ડ્રોમિક ક્રમ છે.