BiologyQ1–43 of 43 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
BiologyEasyMCQKCET · 2023
સજીવો અને તેમના ગોત્ર (Order) ની સાચી જોડ પસંદ કરો.
A
$Mangifera$ $indica$ : Primata
B
$Triticum$ $aestivum$ : Sapindales
C
$Musca$ $domestica$ : Diptera
D
$Homo$ $sapiens$ : Poales
Solution
(C) $Musca$ $domestica$ (ઘરમાખી) એ $Diptera$ ગોત્રમાં આવે છે.
$Mangifera$ $indica$ (આંબો) એ $Sapindales$ ગોત્રમાં આવે છે.
$Triticum$ $aestivum$ (ઘઉં) એ $Poales$ ગોત્રમાં આવે છે.
$Homo$ $sapiens$ (માનવ) એ $Primata$ ગોત્રમાં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડ $Musca$ $domestica$ : $Diptera$ છે.
$Mangifera$ $indica$ (આંબો) એ $Sapindales$ ગોત્રમાં આવે છે.
$Triticum$ $aestivum$ (ઘઉં) એ $Poales$ ગોત્રમાં આવે છે.
$Homo$ $sapiens$ (માનવ) એ $Primata$ ગોત્રમાં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડ $Musca$ $domestica$ : $Diptera$ છે.
0 likesView Solution
2
BiologyEasyMCQKCET · 2023
સિનેપ્સ થયેલ સમાનધર્મી રંગસૂત્રોની જોડી દ્વારા બનતા સંકુલને શું કહેવામાં આવે છે?
A
યુનિવૅલન્ટ
B
પેન્ટાવૅલન્ટ
C
ટ્રાયડ
D
બાયવૅલન્ટ
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
અર્ધીકરણ $(meiosis)$ ની $prophase-I$ અવસ્થાના $zygotene$ તબક્કા દરમિયાન,સમાનધર્મી રંગસૂત્રો એકબીજા સાથે જોડાય છે,જેને $synapsis$ કહેવામાં આવે છે.
સિનેપ્સ થયેલ સમાનધર્મી રંગસૂત્રોની આ જોડીને $bivalent$ અથવા $tetrad$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે (કારણ કે તેમાં ચાર રંગસૂત્રિકાઓ હોય છે).
અર્ધીકરણ $(meiosis)$ ની $prophase-I$ અવસ્થાના $zygotene$ તબક્કા દરમિયાન,સમાનધર્મી રંગસૂત્રો એકબીજા સાથે જોડાય છે,જેને $synapsis$ કહેવામાં આવે છે.
સિનેપ્સ થયેલ સમાનધર્મી રંગસૂત્રોની આ જોડીને $bivalent$ અથવા $tetrad$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે (કારણ કે તેમાં ચાર રંગસૂત્રિકાઓ હોય છે).
0 likesView Solution
3
BiologyEasyMCQKCET · 2023
માનવ હૃદયની વહન પ્રણાલીના સંદર્ભમાં $p$,$q$,$r$ અને $s$ માટે સાચું લેબલિંગ દર્શાવતો વિકલ્પ ઓળખો.
A
$p$-આંતરક્ષેપક પટલ (Interventricular septum),$q$-$AVN$,$r$-બંડલ ઓફ હિસ,$s$-$SAN$
B
$p$-$SAN$,$q$-$AVN$,$r$-બંડલ ઓફ હિસ,$s$-આંતરક્ષેપક પટલ (Interventricular septum)
C
$p$-$AVN$,$q$-$SAN$,$r$-આંતરક્ષેપક પટલ (Interventricular septum),$s$-બંડલ ઓફ હિસ
D
$p$-બંડલ ઓફ હિસ,$q$-$SAN$,$r$-આંતરક્ષેપક પટલ (Interventricular septum),$s$-$AVN$
Solution
(B) સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
માનવ હૃદયની વહન પ્રણાલીમાં:
$p$ એ સાયનો-એટ્રિયલ નોડ $(SAN)$ દર્શાવે છે,જે જમણા કર્ણકમાં આવેલું હોય છે.
$q$ એ એટ્રિયો-વેન્ટ્રિક્યુલર નોડ $(AVN)$ દર્શાવે છે,જે આંતરકર્ણક પટલના પાયાની નજીક આવેલું હોય છે.
$r$ એ બંડલ ઓફ હિસ દર્શાવે છે,જે $AVN$ માંથી ઉદ્ભવે છે અને આંતરક્ષેપક પટલમાંથી પસાર થાય છે.
$s$ એ આંતરક્ષેપક પટલ (Interventricular septum) દર્શાવે છે,જે બે ક્ષેપકોને અલગ કરતી દીવાલ છે.
માનવ હૃદયની વહન પ્રણાલીમાં:
$p$ એ સાયનો-એટ્રિયલ નોડ $(SAN)$ દર્શાવે છે,જે જમણા કર્ણકમાં આવેલું હોય છે.
$q$ એ એટ્રિયો-વેન્ટ્રિક્યુલર નોડ $(AVN)$ દર્શાવે છે,જે આંતરકર્ણક પટલના પાયાની નજીક આવેલું હોય છે.
$r$ એ બંડલ ઓફ હિસ દર્શાવે છે,જે $AVN$ માંથી ઉદ્ભવે છે અને આંતરક્ષેપક પટલમાંથી પસાર થાય છે.
$s$ એ આંતરક્ષેપક પટલ (Interventricular septum) દર્શાવે છે,જે બે ક્ષેપકોને અલગ કરતી દીવાલ છે.
0 likesView Solution
4
BiologyEasyMCQKCET · 2023
એક સ્વસ્થ પુખ્ત માનવીનું સ્ટ્રોક વોલ્યુમ $70 \ mL$ છે તેમ ગણીને,નીચેનામાંથી એક કલાકમાં કાર્ડિયાક આઉટપુટ કેટલું હશે તે ઓળખો:
A
$302.4 \ L/hour$
B
$504.0 \ L/hour$
C
$50.40 \ L/hour$
D
$30.24 \ L/hour$
Solution
(A) કાર્ડિયાક આઉટપુટ એટલે દરેક ક્ષેપક દ્વારા પ્રતિ મિનિટ પમ્પ કરવામાં આવતા રુધિરનું કદ.
સૂત્ર: $\text{Cardiac Output} = \text{Stroke Volume} \times \text{Heart Rate}$.
આપેલ છે: $\text{Stroke Volume} = 70 \ mL$,સરેરાશ $\text{Heart Rate} = 72 \ \text{beats/minute}$.
પ્રતિ મિનિટ કાર્ડિયાક આઉટપુટ = $70 \ mL \times 72 = 5040 \ mL/minute = 5.04 \ L/minute$.
એક કલાક $(60 \ \text{minutes})$ માં કાર્ડિયાક આઉટપુટ શોધવા માટે:
$\text{Cardiac Output per hour} = 5.04 \ L/minute \times 60 \ \text{minutes} = 302.4 \ L/hour$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
સૂત્ર: $\text{Cardiac Output} = \text{Stroke Volume} \times \text{Heart Rate}$.
આપેલ છે: $\text{Stroke Volume} = 70 \ mL$,સરેરાશ $\text{Heart Rate} = 72 \ \text{beats/minute}$.
પ્રતિ મિનિટ કાર્ડિયાક આઉટપુટ = $70 \ mL \times 72 = 5040 \ mL/minute = 5.04 \ L/minute$.
એક કલાક $(60 \ \text{minutes})$ માં કાર્ડિયાક આઉટપુટ શોધવા માટે:
$\text{Cardiac Output per hour} = 5.04 \ L/minute \times 60 \ \text{minutes} = 302.4 \ L/hour$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
5
BiologyEasyMCQKCET · 2023
Atrial Natriuretic Factor $(ANF)$ શેના તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
હાયપરટેન્શન (ઉચ્ચ રક્તદાબ) પ્રેરક
B
રેનિન-એન્જિયોટેન્સિન તંત્ર પર નિયંત્રણ
C
રેનિન-એન્જિયોટેન્સિન તંત્રનો પ્રમોટર
D
વાસોકોન્સ્ટ્રિક્ટર (રુધિરવાહિની સંકોચક)
Solution
(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે.
$ANF$ (Atrial Natriuretic Factor) રુધિરના પ્રવાહમાં વધારો થવાના પ્રતિભાવમાં હૃદયની કર્ણકની દીવાલ દ્વારા મુક્ત થાય છે.
તે વાસોડિલેશન (રુધિરવાહિનીઓનું વિસ્તરણ) પ્રેરે છે,જેના પરિણામે રુધિરનું દબાણ ઘટે છે.
આથી,$ANF$ તંત્ર એ રેનિન-એન્જિયોટેન્સિન તંત્ર પર નિયંત્રણ (check) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રુધિરનું દબાણ વધારવા માટે જવાબદાર છે.
$ANF$ (Atrial Natriuretic Factor) રુધિરના પ્રવાહમાં વધારો થવાના પ્રતિભાવમાં હૃદયની કર્ણકની દીવાલ દ્વારા મુક્ત થાય છે.
તે વાસોડિલેશન (રુધિરવાહિનીઓનું વિસ્તરણ) પ્રેરે છે,જેના પરિણામે રુધિરનું દબાણ ઘટે છે.
આથી,$ANF$ તંત્ર એ રેનિન-એન્જિયોટેન્સિન તંત્ર પર નિયંત્રણ (check) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રુધિરનું દબાણ વધારવા માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
6
BiologyEasyMCQKCET · 2023
કૉલમ-$I$ ને કૉલમ-$II$ સાથે જોડો અને નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
| કૉલમ-$I$ (વનસ્પતિ જૂથો) | કૉલમ-$II$ (ઉદાહરણો) |
|---|---|
| $1$. દ્વિઅંગી (Bryophyta) | $p$. પાઈનસ (Pinus) |
| $2$. અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) | $q$. એડિએન્ટમ (Adiantum) |
| $3$. લીલ (Algae) | $r$. સ્ફેગ્નમ (Sphagnum) |
| $4$. ત્રિઅંગી (Pteridophyta) | $s$. એક્ટોકાર્પસ (Ectocarpus) |
A
$1-q, 2-s, 3-p, 4-r$
B
$1-s, 2-q, 3-p, 4-r$
C
$1-r, 2-p, 3-s, 4-q$
D
$1-q, 2-p, 3-s, 4-r$
Solution
(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. દ્વિઅંગી (Bryophyta): $r$. સ્ફેગ્નમ (એક મોસ).
$2$. અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm): $p$. પાઈનસ (એક શંકુદ્રુમ).
$3$. લીલ (Algae): $s$. એક્ટોકાર્પસ (એક બદામી લીલ).
$4$. ત્રિઅંગી (Pteridophyta): $q$. એડિએન્ટમ (એક ફર્ન).
તેથી,સાચો ક્રમ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.
$1$. દ્વિઅંગી (Bryophyta): $r$. સ્ફેગ્નમ (એક મોસ).
$2$. અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm): $p$. પાઈનસ (એક શંકુદ્રુમ).
$3$. લીલ (Algae): $s$. એક્ટોકાર્પસ (એક બદામી લીલ).
$4$. ત્રિઅંગી (Pteridophyta): $q$. એડિએન્ટમ (એક ફર્ન).
તેથી,સાચો ક્રમ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.
0 likesView Solution
7
BiologyEasyMCQKCET · 2023
$Amoeba$ માં આંકુચનશીલ રસધાની (contractile vacuole) નું કાર્ય શું છે?
A
પાચન અને ઉત્સર્જન
B
ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન (osmoregulation)
C
પાચન અને શ્વસન
D
આશૃતિનિયમન અને પ્રચલન
Solution
(B) સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
$Amoeba$ માં,આંકુચનશીલ રસધાની કોષની અંદર પાણીનું સંતુલન જાળવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેને આશૃતિનિયમન (osmoregulation) કહેવામાં આવે છે.
તે ચયાપચયની નકામી નીપજોને દૂર કરવામાં પણ મદદ કરે છે,આમ તે ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.
તેથી,આંકુચનશીલ રસધાનીના મુખ્ય કાર્યો ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન છે.
$Amoeba$ માં,આંકુચનશીલ રસધાની કોષની અંદર પાણીનું સંતુલન જાળવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેને આશૃતિનિયમન (osmoregulation) કહેવામાં આવે છે.
તે ચયાપચયની નકામી નીપજોને દૂર કરવામાં પણ મદદ કરે છે,આમ તે ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.
તેથી,આંકુચનશીલ રસધાનીના મુખ્ય કાર્યો ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન છે.
0 likesView Solution
8
BiologyEasyMCQKCET · 2023
પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) ના સભ્યોમાં જોવા મળતી જ્યોત કોષો (Flame cells) કયા કાર્યો કરવા માટે વિશિષ્ટ છે?
A
શ્વસન અને આસૃતિનિયમન
B
આસૃતિનિયમન અને પરિવહન
C
આસૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જન
D
શ્વસન અને ઉત્સર્જન
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જ્યોત કોષો (જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના સભ્યોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન રચનાઓ છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે આસૃતિનિયમન (પાણી અને ક્ષારનું સંતુલન જાળવવું) અને શરીરમાંથી નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલ માટે જવાબદાર છે.
જ્યોત કોષો (જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના સભ્યોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન રચનાઓ છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે આસૃતિનિયમન (પાણી અને ક્ષારનું સંતુલન જાળવવું) અને શરીરમાંથી નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલ માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
9
BiologyEasyMCQKCET · 2023
બટાકાના કુળ (Solanaceae) માં આવતી વનસ્પતિનું પુષ્પીય સૂત્ર ઓળખો.
A
B
C
D
Solution
(B) બટાકાનું કુળ સોલેનેસી (Solanaceae) કુળ તરીકે ઓળખાય છે.
તેનું લાક્ષણિક પુષ્પીય સૂત્ર $\oplus, \text{K}_{(5)}, \text{C}_{(5)}, \text{A}_5, \underline{\text{G}}_{(2)}$ છે.
- $\oplus$: નિયમિત (ત્રિજ્યાવર્તી સંમિતિ).
- $\text{K}_{(5)}$: વજ્રચક્રમાં $5$ વજ્રપત્રો,યુક્તવજ્રપત્રી (જોડાયેલા).
- $\text{C}_{(5)}$: દલચક્રમાં $5$ દલપત્રો,યુક્તદલપત્રી (જોડાયેલા).
- $\text{A}_5$: પુંકેસરચક્રમાં $5$ પુંકેસરો.
- $\underline{\text{G}}_{(2)}$: સ્ત્રીકેસરચક્રમાં $2$ સ્ત્રીકેસરો,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને બીજાશય ઉચ્સ્થ છે.
તેનું લાક્ષણિક પુષ્પીય સૂત્ર $\oplus, \text{K}_{(5)}, \text{C}_{(5)}, \text{A}_5, \underline{\text{G}}_{(2)}$ છે.
- $\oplus$: નિયમિત (ત્રિજ્યાવર્તી સંમિતિ).
- $\text{K}_{(5)}$: વજ્રચક્રમાં $5$ વજ્રપત્રો,યુક્તવજ્રપત્રી (જોડાયેલા).
- $\text{C}_{(5)}$: દલચક્રમાં $5$ દલપત્રો,યુક્તદલપત્રી (જોડાયેલા).
- $\text{A}_5$: પુંકેસરચક્રમાં $5$ પુંકેસરો.
- $\underline{\text{G}}_{(2)}$: સ્ત્રીકેસરચક્રમાં $2$ સ્ત્રીકેસરો,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને બીજાશય ઉચ્સ્થ છે.
0 likesView Solution
10
BiologyEasyMCQKCET · 2023
જ્યારે જલવાહક (xylem) અને અન્નવાહક (phloem) ની વચ્ચે વાહીએધા (vascular cambium) હાજર હોય,ત્યારે તે વાહીપુલને શું કહેવામાં આવે છે?
A
બંધ (Closed)
B
બહિરારંભી (Exarch)
C
ખુલ્લો (Open)
D
અંતરારંભી (Endarch)
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જ્યારે જલવાહક અને અન્નવાહકની વચ્ચે વાહીએધા હાજર હોય,ત્યારે તે વાહીપુલને ખુલ્લો વાહીપુલ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રકારના વાહીપુલ દ્વિદળી પ્રકાંડમાં જોવા મળે છે,કારણ કે તે દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે.
જ્યારે જલવાહક અને અન્નવાહકની વચ્ચે વાહીએધા હાજર હોય,ત્યારે તે વાહીપુલને ખુલ્લો વાહીપુલ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રકારના વાહીપુલ દ્વિદળી પ્રકાંડમાં જોવા મળે છે,કારણ કે તે દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
11
BiologyEasyMCQKCET · 2023
પ્રોટીન અને તેમના કાર્યોના સંદર્ભમાં યાદી-$I$ અને યાદી-$II$ ને જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
| યાદી-$I$ | યાદી-$II$ |
|---|---|
| $1$. કોલેજન | $p$. ચેપી કારકો સામે લડે છે |
| $2$. ટ્રિપ્સિન | $q$. અંતઃસ્ત્રાવ |
| $3$. ઇન્સ્યુલિન | $r$. ઉત્સેચક |
| $4$. એન્ટિબોડી | $s$. આંતરકોષીય આધારક દ્રવ્ય |
A
$1-s, 2-p, 3-r, 4-q$
B
$1-q, 2-r, 3-p, 4-s$
C
$1-s, 2-q, 3-r, 4-p$
D
$1-s, 2-r, 3-q, 4-p$
Solution
(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. કોલેજન: $s$. આંતરકોષીય આધારક દ્રવ્ય (બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે).
$2$. ટ્રિપ્સિન: $r$. ઉત્સેચક (પાચક ઉત્સેચક જે પ્રોટીનનું પાચન કરે છે).
$3$. ઇન્સ્યુલિન: $q$. અંતઃસ્ત્રાવ (રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર નિયંત્રિત કરે છે).
$4$. એન્ટિબોડી: $p$. ચેપી કારકો સામે લડે છે (રોગપ્રતિકારક તંત્રનો ભાગ).
તેથી,સાચો ક્રમ $1-s, 2-r, 3-q, 4-p$ છે.
$1$. કોલેજન: $s$. આંતરકોષીય આધારક દ્રવ્ય (બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે).
$2$. ટ્રિપ્સિન: $r$. ઉત્સેચક (પાચક ઉત્સેચક જે પ્રોટીનનું પાચન કરે છે).
$3$. ઇન્સ્યુલિન: $q$. અંતઃસ્ત્રાવ (રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર નિયંત્રિત કરે છે).
$4$. એન્ટિબોડી: $p$. ચેપી કારકો સામે લડે છે (રોગપ્રતિકારક તંત્રનો ભાગ).
તેથી,સાચો ક્રમ $1-s, 2-r, 3-q, 4-p$ છે.
0 likesView Solution
12
BiologyEasyMCQKCET · 2023
ભ્રૂણપુટમાં નીચેનામાંથી કઈ કોષોની જોડી ફલન પછી તેમની પ્લોઇડી (રંગસૂત્ર સંખ્યા) બદલવા માટે નિર્ધારિત છે?
A
અંડકોષ અને મધ્યસ્થ કોષ
B
પ્રતિધ્રુવીય કોષો અને સહાયક કોષો
C
સહાયક કોષો અને અંડકોષ
D
મધ્યસ્થ કોષ અને પ્રતિધ્રુવીય કોષો
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
ભ્રૂણપુટમાં, $\text{અંડકોષ}$ ફલન પહેલા એકકીય $(n)$ હોય છે અને ફલન પછી તે દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મનજમાં ફેરવાય છે।
$\text{મધ્યસ્થ}$ $\text{કોષ}$ માં બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (દરેક $n$) હોય છે અને તે ફલન પહેલા દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે; નર જન્યુ $(n)$ સાથે જોડાણ પછી, તે ત્રિકીય $(3n)$ પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(PEN)$ માં ફેરવાય છે।
$\text{સહાયક}$ $\text{કોષો}$ અને $\text{પ્રતિધ્રુવીય}$ $\text{કોષો}$ એકકીય કોષો છે જે ફલન પછી પ્લોઇડીમાં ફેરફાર થયા વિના નાશ પામે છે।
ભ્રૂણપુટમાં, $\text{અંડકોષ}$ ફલન પહેલા એકકીય $(n)$ હોય છે અને ફલન પછી તે દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મનજમાં ફેરવાય છે।
$\text{મધ્યસ્થ}$ $\text{કોષ}$ માં બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (દરેક $n$) હોય છે અને તે ફલન પહેલા દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે; નર જન્યુ $(n)$ સાથે જોડાણ પછી, તે ત્રિકીય $(3n)$ પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(PEN)$ માં ફેરવાય છે।
$\text{સહાયક}$ $\text{કોષો}$ અને $\text{પ્રતિધ્રુવીય}$ $\text{કોષો}$ એકકીય કોષો છે જે ફલન પછી પ્લોઇડીમાં ફેરફાર થયા વિના નાશ પામે છે।
0 likesView Solution
13
BiologyEasyMCQKCET · 2023
પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્ર (Primary endosperm nucleus) કોના જોડાણથી બને છે?
A
બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો અને બે નર જન્યુઓ
B
બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો અને એક નર જન્યુ
C
અંડકોષ અને નર જન્યુ
D
એક ધ્રુવીય કોષકેન્દ્ર અને નર જન્યુ
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,બેવડા ફલનની પ્રક્રિયામાં બે ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે: સંગમ (syngamy) અને ત્રિકીય જોડાણ (triple fusion).
પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્ર $(PEN)$ એ બે એકકીય ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (જે દ્વિકીય દ્વિતીયક કોષકેન્દ્ર બનાવે છે) અને એક એકકીય નર જન્યુના જોડાણથી બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં ત્રણ એકકીય કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ સામેલ હોવાથી,તેને ત્રિકીય જોડાણ કહેવામાં આવે છે.
આના પરિણામે ત્રિકીય $(3n)$ પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્રનું નિર્માણ થાય છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,બેવડા ફલનની પ્રક્રિયામાં બે ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે: સંગમ (syngamy) અને ત્રિકીય જોડાણ (triple fusion).
પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્ર $(PEN)$ એ બે એકકીય ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (જે દ્વિકીય દ્વિતીયક કોષકેન્દ્ર બનાવે છે) અને એક એકકીય નર જન્યુના જોડાણથી બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં ત્રણ એકકીય કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ સામેલ હોવાથી,તેને ત્રિકીય જોડાણ કહેવામાં આવે છે.
આના પરિણામે ત્રિકીય $(3n)$ પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કેન્દ્રનું નિર્માણ થાય છે.
0 likesView Solution
14
BiologyEasyMCQKCET · 2023
એક પુષ્પમાં $10$ પુંકેસર છે,જેમાંથી દરેક દ્વિ-ખંડીય (bilobed) અને દ્વિ-કોષ્ઠી (dithecous) પરાગાશય ધરાવે છે. જો દરેક લઘુબીજાણુધાનીમાં $5$ પરાગ માતૃકોષો હોય,તો તે પુષ્પ દ્વારા કેટલા પરાગરજ ઉત્પન્ન થશે?
A
$1600$
B
$200$
C
$400$
D
$800$
Solution
(D) દરેક પુંકેસર દ્વિ-ખંડીય અને દ્વિ-કોષ્ઠી પરાગાશય ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં $4$ લઘુબીજાણુધાની હોય છે.
$10$ પુંકેસરમાં લઘુબીજાણુધાનીની કુલ સંખ્યા = $10 \times 4 = 40$.
દરેક લઘુબીજાણુધાનીમાં $5$ પરાગ માતૃકોષો (PMCs) હોય છે.
પુષ્પમાં પરાગ માતૃકોષોની કુલ સંખ્યા = $40 \times 5 = 200$.
દરેક પરાગ માતૃકોષ અર્ધીકરણ દ્વારા $4$ પરાગરજ ઉત્પન્ન કરે છે.
પરાગરજની કુલ સંખ્યા = $200 \times 4 = 800$.
$10$ પુંકેસરમાં લઘુબીજાણુધાનીની કુલ સંખ્યા = $10 \times 4 = 40$.
દરેક લઘુબીજાણુધાનીમાં $5$ પરાગ માતૃકોષો (PMCs) હોય છે.
પુષ્પમાં પરાગ માતૃકોષોની કુલ સંખ્યા = $40 \times 5 = 200$.
દરેક પરાગ માતૃકોષ અર્ધીકરણ દ્વારા $4$ પરાગરજ ઉત્પન્ન કરે છે.
પરાગરજની કુલ સંખ્યા = $200 \times 4 = 800$.
0 likesView Solution
15
BiologyEasyMCQKCET · 2023
નીચેનામાંથી કોને 'ડેટ્રીટીવોર' (detritivore) કહેવામાં આવે છે?
A
વનસ્પતિ પર નભતું પ્રાણી
B
સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર નભતું પ્રાણી
C
બીજા પ્રાણી પર નભતું પ્રાણી
D
પ્રાણી પર નભતી વનસ્પતિ
Solution
(B) ડેટ્રીટીવોર એવા સજીવો છે જે ડેટ્રીટસ (detritus) ખાઈને પોષણ મેળવે છે,જેમાં સડતા કાર્બનિક પદાર્થો,વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓના અવશેષો તથા મળનો સમાવેશ થાય છે.
ડેટ્રીટીવોરના ઉદાહરણોમાં અળસિયા,ઉધઈ,વુડલાઈસ અને કાનખજૂરાનો સમાવેશ થાય છે.
તેઓ જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોને સરળ પદાર્થોમાં તોડીને નિવસનતંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેનાથી વિઘટન અને પોષક દ્રવ્યોના ચક્રની પ્રક્રિયા સરળ બને છે.
તેથી,સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર નભતા પ્રાણીને ડેટ્રીટીવોર કહેવામાં આવે છે.
ડેટ્રીટીવોરના ઉદાહરણોમાં અળસિયા,ઉધઈ,વુડલાઈસ અને કાનખજૂરાનો સમાવેશ થાય છે.
તેઓ જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોને સરળ પદાર્થોમાં તોડીને નિવસનતંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેનાથી વિઘટન અને પોષક દ્રવ્યોના ચક્રની પ્રક્રિયા સરળ બને છે.
તેથી,સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર નભતા પ્રાણીને ડેટ્રીટીવોર કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
16
BiologyEasyMCQKCET · 2023
આહાર શૃંખલાના વિવિધ ઘટકો વચ્ચે ઉર્જાના પ્રવાહ અંગે ખોટું વિધાન ઓળખો.
A
દરેક પોષક સ્તરે થોડી ઉર્જા પર્યાવરણમાં ઉષ્મા સ્વરૂપે ગુમાવાય છે.
B
દરેક પોષક સ્તરે ઉપલબ્ધ ઉર્જાનું પ્રમાણ અગાઉના પોષક સ્તરના $10\%$ હોય છે.
C
ઉર્જાનો પ્રવાહ એકદિશીય હોય છે.
D
લીલી વનસ્પતિઓ પાંદડા પર પડતી સૌર ઉર્જાના લગભગ $10\%$ ભાગને ગ્રહણ કરે છે.
Solution
(D) ખોટું વિધાન $D$ છે.
લીલી વનસ્પતિઓ તેમના પાંદડા પર પડતી સૂર્યપ્રકાશની ઉર્જાના માત્ર $1\%$ જેટલા ભાગને જ ગ્રહણ કરે છે.
આ ઉર્જાનો ઉપયોગ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં પ્રકાશ ઉર્જાને રાસાયણિક ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે,જે ખોરાક તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
અન્ય વિધાનો $(A, B, C)$ સાચા છે: દરેક પોષક સ્તરે ઉર્જા ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે,ઉર્જાનું વહન $10\%$ ના નિયમ મુજબ થાય છે,અને નિવસનતંત્રમાં ઉર્જાનો પ્રવાહ હંમેશા એકદિશીય હોય છે.
લીલી વનસ્પતિઓ તેમના પાંદડા પર પડતી સૂર્યપ્રકાશની ઉર્જાના માત્ર $1\%$ જેટલા ભાગને જ ગ્રહણ કરે છે.
આ ઉર્જાનો ઉપયોગ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં પ્રકાશ ઉર્જાને રાસાયણિક ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે,જે ખોરાક તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
અન્ય વિધાનો $(A, B, C)$ સાચા છે: દરેક પોષક સ્તરે ઉર્જા ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે,ઉર્જાનું વહન $10\%$ ના નિયમ મુજબ થાય છે,અને નિવસનતંત્રમાં ઉર્જાનો પ્રવાહ હંમેશા એકદિશીય હોય છે.
0 likesView Solution
17
BiologyEasyMCQKCET · 2023
કૉલમ-$I$ ને કૉલમ-$II$ સાથે જોડો. સાચા સંયોજન વાળો વિકલ્પ પસંદ કરો.
| $1$. સ્ટેન્ડિંગ સ્ટેટ (Standing state) | $p$. આપેલ સમયે જીવંત પદાર્થનું દળ |
| $2$. પાયોનિયર પ્રજાતિ (Pioneer species) | $q$. આપેલ સમયે જમીનમાં પોષક તત્વોનું પ્રમાણ |
| $3$. ડેટ્રીટીવોર્સ (Detritivores) | $r$. ખુલ્લા વિસ્તારમાં પ્રવેશતી પ્રજાતિ |
| $4$. સ્ટેન્ડિંગ ક્રોપ (Standing crop) | $s$. ડેટ્રીટસને નાના કણોમાં તોડવું |
A
$1-p, 2-s, 3-r, 4-q$
B
$1-q, 2-r, 3-p, 4-s$
C
$1-p, 2-r, 3-s, 4-q$
D
$1-q, 2-r, 3-s, 4-p$
Solution
(D) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$1$. સ્ટેન્ડિંગ સ્ટેટ એટલે આપેલ સમયે જમીનમાં હાજર અકાર્બનિક પોષક તત્વો (જેમ કે નાઈટ્રોજન,ફોસ્ફરસ વગેરે) નું પ્રમાણ $(1-q)$.
$2$. પાયોનિયર પ્રજાતિઓ એવા સજીવો છે જે નિવસનતંત્રના ક્રમશઃ વિકાસ દરમિયાન સૌપ્રથમ ખાલી વિસ્તારમાં વસવાટ કરે છે $(2-r)$.
$3$. ડેટ્રીટીવોર્સ એવા સજીવો છે જે ડેટ્રીટસને નાના કણોમાં તોડે છે (દા.ત.,અળસિયા) $(3-s)$.
$4$. સ્ટેન્ડિંગ ક્રોપ એટલે આપેલ સમયે નિવસનતંત્રમાં હાજર જીવંત પદાર્થનું કુલ દળ (બાયોમાસ) $(4-p)$.
તેથી,સાચું સંયોજન $1-q, 2-r, 3-s, 4-p$ છે.
$1$. સ્ટેન્ડિંગ સ્ટેટ એટલે આપેલ સમયે જમીનમાં હાજર અકાર્બનિક પોષક તત્વો (જેમ કે નાઈટ્રોજન,ફોસ્ફરસ વગેરે) નું પ્રમાણ $(1-q)$.
$2$. પાયોનિયર પ્રજાતિઓ એવા સજીવો છે જે નિવસનતંત્રના ક્રમશઃ વિકાસ દરમિયાન સૌપ્રથમ ખાલી વિસ્તારમાં વસવાટ કરે છે $(2-r)$.
$3$. ડેટ્રીટીવોર્સ એવા સજીવો છે જે ડેટ્રીટસને નાના કણોમાં તોડે છે (દા.ત.,અળસિયા) $(3-s)$.
$4$. સ્ટેન્ડિંગ ક્રોપ એટલે આપેલ સમયે નિવસનતંત્રમાં હાજર જીવંત પદાર્થનું કુલ દળ (બાયોમાસ) $(4-p)$.
તેથી,સાચું સંયોજન $1-q, 2-r, 3-s, 4-p$ છે.
0 likesView Solution
18
BiologyEasyMCQKCET · 2023
ડેવિડ ટિલમેનના લાંબા ગાળાના ઇકોસિસ્ટમ પ્રયોગો અનુસાર,વધુ પ્રજાતિઓ ધરાવતા પ્લોટમાં કુલ બાયોમાસ શું દર્શાવે છે?
A
વર્ષ-દર-વર્ષ કોઈ ફેરફાર નહીં.
B
વર્ષ-દર-વર્ષ ઓછો ફેરફાર.
C
વર્ષ-દર-વર્ષ વધુ ફેરફાર.
D
વર્ષ-દર-વર્ષ સરેરાશ ફેરફાર.
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ડેવિડ ટિલમેનના લાંબા ગાળાના ઇકોસિસ્ટમ પ્રયોગો અનુસાર,વધુ પ્રજાતિઓ ધરાવતા પ્લોટમાં કુલ બાયોમાસમાં વર્ષ-દર-વર્ષ ઓછો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો.
આ સૂચવે છે કે ઉચ્ચ જૈવવિવિધતા સમય જતાં ઇકોસિસ્ટમની સ્થિરતા અને ઉત્પાદકતામાં વધારો કરવામાં મદદ કરે છે.
ડેવિડ ટિલમેનના લાંબા ગાળાના ઇકોસિસ્ટમ પ્રયોગો અનુસાર,વધુ પ્રજાતિઓ ધરાવતા પ્લોટમાં કુલ બાયોમાસમાં વર્ષ-દર-વર્ષ ઓછો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો.
આ સૂચવે છે કે ઉચ્ચ જૈવવિવિધતા સમય જતાં ઇકોસિસ્ટમની સ્થિરતા અને ઉત્પાદકતામાં વધારો કરવામાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
19
BiologyEasyMCQKCET · 2023
નીચેના કોષ્ટકોમાંથી,માસિક ચક્રના વિવિધ તબક્કાઓને યોગ્ય રીતે દર્શાવતો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
| માસિક સ્ત્રાવનો તબક્કો | પુટકીય તબક્કો | લ્યુટિયલ તબક્કો |
|---|---|---|
| ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરનું પુનર્જનન | પ્રોજેસ્ટેરોનનું ઉચ્ચ સ્તર | વિકસતું કોર્પસ લ્યુટિયમ |
B
| માસિક સ્ત્રાવનો તબક્કો | પુટકીય તબક્કો | લ્યુટિયલ તબક્કો |
|---|---|---|
| પરિપક્વ પુટિકા | કોર્પસ લ્યુટિયમનું વિઘટન | અંડપાત |
C
| માસિક સ્ત્રાવનો તબક્કો | પુટકીય તબક્કો | લ્યુટિયલ તબક્કો |
|---|---|---|
| રજોસ્ત્રાવ (Menses) | વિકસતું કોર્પસ લ્યુટિયમ | પુટિકા પરિપક્વન |
D
| માસિક સ્ત્રાવનો તબક્કો | પુટકીય તબક્કો | લ્યુટિયલ તબક્કો |
|---|---|---|
| રજોસ્ત્રાવ (Menses) | $LH$ સર્જ | ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરનું પુનર્જનન |
Solution
(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
માનવ માસિક ચક્રમાં:
$1$. માસિક સ્ત્રાવના તબક્કામાં ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરનું તૂટવું અને રુધિરનો સ્ત્રાવ થાય છે,જેને રજોસ્ત્રાવ (menses) કહેવાય છે.
$2$. પુટકીય તબક્કામાં પુટિકાઓનો વિકાસ થાય છે અને તે $LH$ સર્જ ($LH$ surge) માં પરિણમે છે,જે અંડપાત (ovulation) માટે જવાબદાર છે.
$3$. લ્યુટિયલ તબક્કો અંડપાત પછી આવે છે,જેમાં તૂટેલી પુટિકા કોર્પસ લ્યુટિયમમાં ફેરવાય છે,જે પ્રોજેસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે અને ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરને જાળવી રાખે છે,જેનાથી તેનું પુનર્જનન થાય છે અને ગર્ભસ્થાપન માટે તૈયારી થાય છે.
માનવ માસિક ચક્રમાં:
$1$. માસિક સ્ત્રાવના તબક્કામાં ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરનું તૂટવું અને રુધિરનો સ્ત્રાવ થાય છે,જેને રજોસ્ત્રાવ (menses) કહેવાય છે.
$2$. પુટકીય તબક્કામાં પુટિકાઓનો વિકાસ થાય છે અને તે $LH$ સર્જ ($LH$ surge) માં પરિણમે છે,જે અંડપાત (ovulation) માટે જવાબદાર છે.
$3$. લ્યુટિયલ તબક્કો અંડપાત પછી આવે છે,જેમાં તૂટેલી પુટિકા કોર્પસ લ્યુટિયમમાં ફેરવાય છે,જે પ્રોજેસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે અને ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરને જાળવી રાખે છે,જેનાથી તેનું પુનર્જનન થાય છે અને ગર્ભસ્થાપન માટે તૈયારી થાય છે.
0 likesView Solution
20
BiologyEasyMCQKCET · 2023
માદા પ્રજનન તંત્રમાં,મૂત્રમાર્ગના મુખની ઉપર બે લેબિયા માઈનોરાના ઉપલા જોડાણ પર આવેલી નાની આંગળી જેવી રચનાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
યોનિમાર્ગ (Vagina)
B
યોનિપટલ (Hymen)
C
મોન્સ પ્યુબિસ (Mons pubis)
D
ભગશેફ (Clitoris)
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ભગશેફ (Clitoris) એ એક નાની આંગળી જેવી રચના છે,જે મૂત્રમાર્ગના મુખની ઉપર બે લેબિયા માઈનોરાના ઉપલા જોડાણ પર આવેલી હોય છે.
તે અત્યંત સંવેદનશીલ અંગ છે જે નરના શિશ્ન (penis) સાથે સમાનતા ધરાવે છે.
ભગશેફ (Clitoris) એ એક નાની આંગળી જેવી રચના છે,જે મૂત્રમાર્ગના મુખની ઉપર બે લેબિયા માઈનોરાના ઉપલા જોડાણ પર આવેલી હોય છે.
તે અત્યંત સંવેદનશીલ અંગ છે જે નરના શિશ્ન (penis) સાથે સમાનતા ધરાવે છે.
0 likesView Solution
21
BiologyEasyMCQKCET · 2023
પુરુષ સહાયક નલિકાઓમાં કોનો સમાવેશ થાય છે?
A
વૃષણજાળ (Rete testis),શુક્રવાહિકાઓ (vasa efferentia),અધિવૃષણનલિકા (epididymis) અને શુક્રવાહિની (vas deferens)
B
વૃષણજાળ (Rete testis),શુક્રવાહિકાઓ (vasa efferentia),અધિવૃષણનલિકા (epididymis) અને શુક્રાશય (seminal vesicle)
C
વૃષણજાળ (Rete testis),મૂત્રમાર્ગ (urethra),અધિવૃષણનલિકા (epididymis) અને શુક્રવાહિની (vas deferens)
D
વૃષણજાળ (Rete testis),શુક્રવાહિકાઓ (vasa efferentia),શુક્રાશય (seminal vesicle) અને શુક્રવાહિની (vas deferens)
Solution
(A) પુરુષ સહાયક નલિકાઓમાં $Rete$ $testis$ (વૃષણજાળ),$vasa$ $efferentia$ (શુક્રવાહિકાઓ),$epididymis$ (અધિવૃષણનલિકા) અને $vas$ $deferens$ (શુક્રવાહિની) નો સમાવેશ થાય છે.
આ નલિકાઓ શુક્રકોષોને વૃષણમાંથી મૂત્રમાર્ગ દ્વારા શરીરની બહાર વહન કરવા અને સંગ્રહ કરવા માટે જવાબદાર છે.
$Seminal$ $vesicle$ (શુક્રાશય) એ સહાયક ગ્રંથિ છે,નલિકા નથી.
આ નલિકાઓ શુક્રકોષોને વૃષણમાંથી મૂત્રમાર્ગ દ્વારા શરીરની બહાર વહન કરવા અને સંગ્રહ કરવા માટે જવાબદાર છે.
$Seminal$ $vesicle$ (શુક્રાશય) એ સહાયક ગ્રંથિ છે,નલિકા નથી.
0 likesView Solution
22
BiologyEasyMCQKCET · 2023
$MTP$ ને કયા સમયગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
A
પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળો
B
દ્વિતીય ત્રિમાસિક ગાળો
C
ગર્ભાવસ્થાના $24$ અઠવાડિયા
D
ગર્ભાવસ્થાના $180$ દિવસ
Solution
(A) ગર્ભપાત $(MTP)$ ને ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે આ તબક્કે ગર્ભનો વિકાસ ઓછો હોય છે અને ગર્ભાવસ્થાના પછીના તબક્કાઓની સરખામણીમાં માતા માટે શસ્ત્રક્રિયા અથવા તબીબી પ્રક્રિયામાં જટિલતાઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હોય છે.
આનું કારણ એ છે કે આ તબક્કે ગર્ભનો વિકાસ ઓછો હોય છે અને ગર્ભાવસ્થાના પછીના તબક્કાઓની સરખામણીમાં માતા માટે શસ્ત્રક્રિયા અથવા તબીબી પ્રક્રિયામાં જટિલતાઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હોય છે.
0 likesView Solution
23
BiologyEasyMCQKCET · 2023
અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરતા $IUD$ નું ઉદાહરણ કયું છે?
A
ઇમ્પ્લાન્ટ
B
$LNG-20$
C
મલ્ટીલોડ $375$
D
લિપ્સ લૂપ
Solution
(B) $LNG-20$ એ અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરતું $IUD$ (ગર્ભાશયમાં મૂકવાનું સાધન) છે.
તે લેવોનોર્જેસ્ટ્રેલ (levonorgestrel) નામનો કૃત્રિમ પ્રોજેસ્ટોજેન મુક્ત કરે છે,જે ગર્ભાશયને ગર્ભસ્થાપન માટે અયોગ્ય બનાવે છે અને ગ્રીવાને શુક્રકોષો માટે પ્રતિકૂળ બનાવે છે.
તેની સામે,મલ્ટીલોડ $375$ એ કોપર મુક્ત કરતું $IUD$ છે અને લિપ્સ લૂપ એ બિન-ઔષધીય $IUD$ છે.
તે લેવોનોર્જેસ્ટ્રેલ (levonorgestrel) નામનો કૃત્રિમ પ્રોજેસ્ટોજેન મુક્ત કરે છે,જે ગર્ભાશયને ગર્ભસ્થાપન માટે અયોગ્ય બનાવે છે અને ગ્રીવાને શુક્રકોષો માટે પ્રતિકૂળ બનાવે છે.
તેની સામે,મલ્ટીલોડ $375$ એ કોપર મુક્ત કરતું $IUD$ છે અને લિપ્સ લૂપ એ બિન-ઔષધીય $IUD$ છે.
0 likesView Solution
24
BiologyEasyMCQKCET · 2023
$ZIFT$ સંજ્ઞાનું સાચું પૂર્ણ નામ નીચેનામાંથી કયું છે?
A
Zygote Inter Fallopian Tube
B
Zygote Intra Fallopian Transfer
C
Zygote Inter Fallopian Transfer
D
Zygote Intra Fallopian Tube
Solution
(B) $ZIFT$ નું પૂર્ણ નામ Zygote Intra Fallopian Transfer છે.
આ સહાયક પ્રજનન તકનીકમાં,યુગ્મનજ (zygote) અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને સ્ત્રીની અંડવાહિની (fallopian tube) માં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
આ સહાયક પ્રજનન તકનીકમાં,યુગ્મનજ (zygote) અથવા પ્રારંભિક ગર્ભ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને સ્ત્રીની અંડવાહિની (fallopian tube) માં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
25
BiologyEasyMCQKCET · 2023
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
હિમોફિલિયા માટેની સ્ત્રી વાહક રોગને પુત્રોમાં ફેલાવી શકે છે.
B
થેલેસેમિયા એ ગુણાત્મક સમસ્યા છે.
C
રંગસૂત્રોના આખા સેટમાં થતા ફેરફારને એન્યુપ્લોઇડી કહેવાય છે.
D
સિકલ સેલ એનિમિયા એ જથ્થાત્મક સમસ્યા છે.
Solution
(A) $1$. હિમોફિલિયા એ $X$-લિંક્ડ રિસેસિવ ડિસઓર્ડર છે. સ્ત્રી વાહક $(X^HX^h)$ પાસે ખામીયુક્ત $X^h$ રંગસૂત્ર તેના પુત્રોમાં પસાર કરવાની $50\%$ શક્યતા હોય છે,જેનાથી પુત્રોમાં રોગ જોવા મળે છે.
$2$. થેલેસેમિયા એ જથ્થાત્મક સમસ્યા છે કારણ કે તેમાં હિમોગ્લોબિન અણુની ગ્લોબિન શૃંખલાઓમાંથી એકનું સંશ્લેષણ ઘટી જાય છે.
$3$. રંગસૂત્રોના આખા સેટમાં થતા ફેરફારને પોલીપ્લોઇડી કહેવાય છે,જ્યારે એન્યુપ્લોઇડી એટલે એક કે તેથી વધુ રંગસૂત્રોનો ઉમેરો કે ઘટાડો.
$4$. સિકલ સેલ એનિમિયા એ ગુણાત્મક સમસ્યા છે કારણ કે તે $\beta$-ગ્લોબિન શૃંખલા માટેના જનીનમાં પોઈન્ટ મ્યુટેશનને કારણે થાય છે,જે ગ્લુટામિક એસિડને બદલે વેલિન લાવે છે,જે હિમોગ્લોબિન અણુની રચના અને કાર્યમાં ફેરફાર કરે છે.
$2$. થેલેસેમિયા એ જથ્થાત્મક સમસ્યા છે કારણ કે તેમાં હિમોગ્લોબિન અણુની ગ્લોબિન શૃંખલાઓમાંથી એકનું સંશ્લેષણ ઘટી જાય છે.
$3$. રંગસૂત્રોના આખા સેટમાં થતા ફેરફારને પોલીપ્લોઇડી કહેવાય છે,જ્યારે એન્યુપ્લોઇડી એટલે એક કે તેથી વધુ રંગસૂત્રોનો ઉમેરો કે ઘટાડો.
$4$. સિકલ સેલ એનિમિયા એ ગુણાત્મક સમસ્યા છે કારણ કે તે $\beta$-ગ્લોબિન શૃંખલા માટેના જનીનમાં પોઈન્ટ મ્યુટેશનને કારણે થાય છે,જે ગ્લુટામિક એસિડને બદલે વેલિન લાવે છે,જે હિમોગ્લોબિન અણુની રચના અને કાર્યમાં ફેરફાર કરે છે.
0 likesView Solution
26
BiologyEasyMCQKCET · 2023
નર વિષમયુગ્મકી (male heterogametic) પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં:
A
નર જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરતા નથી.
B
નર પિતૃ સમાન જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
C
માદા પિતૃ અસમાન જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
D
નર પિતૃ અસમાન જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
નર વિષમયુગ્મકી પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં,નર પિતૃ બે અલગ-અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે (દા.ત.,મનુષ્યમાં $X$ અને $Y$ અથવા કેટલાક કીટકોમાં $X$ અને $O$),તેથી તેમને વિષમયુગ્મકી કહેવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં માદા સમયુગ્મકી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુઓ $(X)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
નર વિષમયુગ્મકી પ્રકારના લિંગ નિશ્ચયનમાં,નર પિતૃ બે અલગ-અલગ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે (દા.ત.,મનુષ્યમાં $X$ અને $Y$ અથવા કેટલાક કીટકોમાં $X$ અને $O$),તેથી તેમને વિષમયુગ્મકી કહેવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં માદા સમયુગ્મકી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુઓ $(X)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
0 likesView Solution
27
BiologyEasyMCQKCET · 2023
એક સંકરણ પ્રયોગમાં,એક લક્ષણ માટે સમયુગ્મી પ્રભાવી પિતૃ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ વચ્ચે સંકરણ કરવામાં આવે છે. (વનસ્પતિ મેન્ડેલિયન આનુવંશિકતાની ભાત દર્શાવે છે)
A
પ્રભાવી પિતૃનું લક્ષણ $F_2$ પેઢીમાં દેખાય છે અને પ્રચ્છન્ન પિતૃનું લક્ષણ માત્ર $F_1$ પેઢીમાં દેખાય છે.
B
પ્રભાવી પિતૃનું લક્ષણ $F_1$ પેઢીમાં દેખાય છે અને પ્રચ્છન્ન પિતૃનું લક્ષણ $F_2$ પેઢીમાં દેખાય છે.
C
પ્રભાવી પિતૃનું લક્ષણ $F_1$ અને $F_2$ બંને પેઢીમાં દેખાય છે અને પ્રચ્છન્ન પિતૃનું લક્ષણ માત્ર $F_2$ પેઢીમાં દેખાય છે.
D
પ્રભાવી પિતૃનું લક્ષણ $F_1$ પેઢીમાં દેખાય છે અને પ્રચ્છન્ન પિતૃનું લક્ષણ $F_1$ અને $F_2$ બંને પેઢીમાં દેખાય છે.
Solution
(C) સમયુગ્મી પ્રભાવી પિતૃ $(AA)$ અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ $(aa)$ વચ્ચેના મેન્ડેલિયન સંકરણમાં,$F_1$ પેઢીમાં તમામ વિષમયુગ્મી સંતતિ $(Aa)$ મળે છે જે પ્રભાવી લક્ષણ દર્શાવે છે.
જ્યારે $F_1$ સંતતિનું સ્વ-ફલન $(Aa \times Aa)$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $F_2$ પેઢીમાં $3:1$ નું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ જોવા મળે છે.
તેથી,પ્રભાવી લક્ષણ $F_1$ અને $F_2$ બંને પેઢીમાં અભિવ્યક્ત થાય છે,જ્યારે પ્રચ્છન્ન લક્ષણ $F_1$ માં દબાઈ જાય છે અને માત્ર $F_2$ પેઢીમાં ફરીથી દેખાય છે.
જ્યારે $F_1$ સંતતિનું સ્વ-ફલન $(Aa \times Aa)$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $F_2$ પેઢીમાં $3:1$ નું સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ જોવા મળે છે.
તેથી,પ્રભાવી લક્ષણ $F_1$ અને $F_2$ બંને પેઢીમાં અભિવ્યક્ત થાય છે,જ્યારે પ્રચ્છન્ન લક્ષણ $F_1$ માં દબાઈ જાય છે અને માત્ર $F_2$ પેઢીમાં ફરીથી દેખાય છે.
0 likesView Solution
28
BiologyEasyMCQKCET · 2023
સાચું વિધાન શોધો.
$(1)$ સામાન્ય રીતે એક જનીન એક લક્ષણને નિયંત્રિત કરે છે,પરંતુ ક્યારેક એક જનીન અનેક લક્ષણો પર અસર કરે છે.
$(2)$ મનુષ્યમાં $AB$-રુધિરજૂથનું લક્ષણ એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન જનીન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. તેથી તે સહપ્રભાવિતા છે.
$(1)$ સામાન્ય રીતે એક જનીન એક લક્ષણને નિયંત્રિત કરે છે,પરંતુ ક્યારેક એક જનીન અનેક લક્ષણો પર અસર કરે છે.
$(2)$ મનુષ્યમાં $AB$-રુધિરજૂથનું લક્ષણ એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન જનીન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. તેથી તે સહપ્રભાવિતા છે.
A
બંને વિધાનો ખોટા છે.
B
વિધાન $(1)$ સાચું છે.
C
વિધાન $(2)$ સાચું છે.
D
બંને વિધાનો $(1)$ અને $(2)$ સાચા છે.
Solution
(B) વિધાન $(1)$ સાચું છે કારણ કે તે પ્લિયોટ્રોપી (બહુજનનીક અસર) ની ઘટનાનું વર્ણન કરે છે,જ્યાં એક જનીન અનેક લક્ષણોને અસર કરે છે.
વિધાન $(2)$ ખોટું છે. મનુષ્યમાં $AB$-રુધિરજૂથ એ સહપ્રભાવિતાનું ઉદાહરણ છે,પરંતુ તે માત્ર એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન જનીન દ્વારા નહીં,પરંતુ બહુવિકલ્પી જનીનો $(I^A, I^B, i)$ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. ખાસ કરીને,$I^A$ અને $I^B$ સહપ્રભાવી છે અને $i$ પ્રચ્છન્ન છે.
વિધાન $(2)$ ખોટું છે. મનુષ્યમાં $AB$-રુધિરજૂથ એ સહપ્રભાવિતાનું ઉદાહરણ છે,પરંતુ તે માત્ર એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન જનીન દ્વારા નહીં,પરંતુ બહુવિકલ્પી જનીનો $(I^A, I^B, i)$ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. ખાસ કરીને,$I^A$ અને $I^B$ સહપ્રભાવી છે અને $i$ પ્રચ્છન્ન છે.
0 likesView Solution
29
BiologyEasyMCQKCET · 2023
જીન-મેપિંગ ટેકનોલોજી કોના દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી?
A
મેન્ડલ
B
શેરમેક
C
કોરેન્સ
D
સ્ટર્ટેવન્ટ
Solution
(D) સ્ટર્ટેવન્ટ.
થોમસ હન્ટ મોર્ગનના વિદ્યાર્થી આલ્ફ્રેડ સ્ટર્ટેવન્ટે $1913$ માં પ્રથમ આનુવંશિક નકશો (genetic map) વિકસાવ્યો હતો,જે એક જ રંગસૂત્ર પરના જનીન જોડીઓ વચ્ચેના પુનઃસંયોજનની આવૃત્તિ પર આધારિત હતો.
થોમસ હન્ટ મોર્ગનના વિદ્યાર્થી આલ્ફ્રેડ સ્ટર્ટેવન્ટે $1913$ માં પ્રથમ આનુવંશિક નકશો (genetic map) વિકસાવ્યો હતો,જે એક જ રંગસૂત્ર પરના જનીન જોડીઓ વચ્ચેના પુનઃસંયોજનની આવૃત્તિ પર આધારિત હતો.
0 likesView Solution
30
BiologyEasyMCQKCET · 2023
સુકોષકેન્દ્રી જનીનો મોનોસિસ્ટ્રોનિક હોય છે,પરંતુ તેમને 'સ્પ્લિટ જનીનો' (split genes) ગણવામાં આવે છે કારણ કે:
A
ઇન્ટ્રોન્સ એ મ્યુટોન્સ દ્વારા અવરોધાય છે.
B
તેઓ ફક્ત એક્સોન્સ ધરાવે છે.
C
તેઓ ફક્ત ઇન્ટ્રોન્સ ધરાવે છે.
D
એક્સોન્સ એ ઇન્ટ્રોન્સ દ્વારા અવરોધાય છે.
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,મોનોસિસ્ટ્રોનિક બંધારણીય જનીનોમાં કોડિંગ શૃંખલાઓ વચ્ચે અવરોધ હોય છે,તેથી તેમને 'સ્પ્લિટ જનીનો' કહેવામાં આવે છે.
કોડિંગ શૃંખલાઓ અથવા અભિવ્યક્ત થતી શૃંખલાઓને $Exons$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$Exons$ એ એવી શૃંખલાઓ છે જે પરિપક્વ અથવા પ્રોસેસ્ડ $RNA$ માં જોવા મળે છે.
આ $Exons$ વચ્ચે બિન-કોડિંગ શૃંખલાઓ હોય છે જેને $Introns$ કહેવામાં આવે છે.
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,મોનોસિસ્ટ્રોનિક બંધારણીય જનીનોમાં કોડિંગ શૃંખલાઓ વચ્ચે અવરોધ હોય છે,તેથી તેમને 'સ્પ્લિટ જનીનો' કહેવામાં આવે છે.
કોડિંગ શૃંખલાઓ અથવા અભિવ્યક્ત થતી શૃંખલાઓને $Exons$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$Exons$ એ એવી શૃંખલાઓ છે જે પરિપક્વ અથવા પ્રોસેસ્ડ $RNA$ માં જોવા મળે છે.
આ $Exons$ વચ્ચે બિન-કોડિંગ શૃંખલાઓ હોય છે જેને $Introns$ કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
31
BiologyEasyMCQKCET · 2023
$Lac-Operon$ મોડેલ કોના દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું હતું?
A
જેકોબ અને ક્રિક
B
વોટસન અને ક્રિક
C
ફ્રાન્કોઈસ જેકોબ અને જેક્સ મોનોડ
D
હર્ષે અને ચેઝ
Solution
(C) $Lac-Operon$ મોડેલ ફ્રાન્કોઈસ જેકોબ અને જેક્સ મોનોડ દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું હતું.
$Lac-Operon$ એ જનીનોનો સમૂહ છે જેના દ્વારા $Escherichia coli$ લેક્ટોઝનું વિઘટન કરે છે.
તે સૌપ્રથમ $F. Jacob$ અને $J. Monod$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમને $1965$ માં ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિન માટે નોબેલ પુરસ્કાર પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
$Lac-Operon$ એ જનીનોનો સમૂહ છે જેના દ્વારા $Escherichia coli$ લેક્ટોઝનું વિઘટન કરે છે.
તે સૌપ્રથમ $F. Jacob$ અને $J. Monod$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમને $1965$ માં ફિઝિયોલોજી અથવા મેડિસિન માટે નોબેલ પુરસ્કાર પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
0 likesView Solution
32
BiologyEasyMCQKCET · 2023
હિસ્ટોન પ્રોટીન ધન વીજભારિત હોય છે કારણ કે તે બેઝિક એમિનો એસિડના અવશેષોથી સમૃદ્ધ હોય છે:
A
આર્જિનિન અને પ્રોલિન
B
આર્જિનિન અને એલેનિન
C
આર્જિનિન અને લાયસિન
D
આર્જિનિન અને ફિનાઇલએલેનિન
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
હિસ્ટોન ધન વીજભારિત પ્રોટીન છે કારણ કે તેમાં બેઝિક એમિનો એસિડ,ખાસ કરીને $Lysine$ (લાયસિન) અને $Arginine$ (આર્જિનિન) નું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે.
આ એમિનો એસિડ્સ શારીરિક $pH$ પર ધન વીજભારિત સાઇડ ચેઇન ધરાવે છે.
આ ધન વીજભારને કારણે,હિસ્ટોન $DNA$ ના ઋણ વીજભારિત ફોસ્ફેટ બેકબોન સાથે અસરકારક રીતે જોડાઈને ન્યુક્લિયોસોમ બનાવે છે.
હિસ્ટોન ધન વીજભારિત પ્રોટીન છે કારણ કે તેમાં બેઝિક એમિનો એસિડ,ખાસ કરીને $Lysine$ (લાયસિન) અને $Arginine$ (આર્જિનિન) નું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે.
આ એમિનો એસિડ્સ શારીરિક $pH$ પર ધન વીજભારિત સાઇડ ચેઇન ધરાવે છે.
આ ધન વીજભારને કારણે,હિસ્ટોન $DNA$ ના ઋણ વીજભારિત ફોસ્ફેટ બેકબોન સાથે અસરકારક રીતે જોડાઈને ન્યુક્લિયોસોમ બનાવે છે.
0 likesView Solution
33
BiologyEasyMCQKCET · 2023
પ્રત્યાંકન (Transcription) દરમિયાન,બંધારણીય જનીન (Structural gene) ની $3' \rightarrow 5'$ ધ્રુવીયતા ધરાવતી $DNA$ શૃંખલા હંમેશા ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે
A
$DNA$ શૃંખલાના $5' \rightarrow 3'$ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ $mRNA$ માં સ્થાનાંતરિત થાય છે.
B
ઉત્સેચક $DNA$ આધારિત $RNA$ પોલિમરેઝ હંમેશા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં પોલિમરાઇઝેશનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
C
ઉત્સેચક $DNA$ આધારિત $RNA$ પોલિમરેઝ હંમેશા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં પોલિમરાઇઝેશનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
D
ઉત્સેચક $DNA$ આધારિત $RNA$ પોલિમરેઝ હંમેશા બંને દિશામાં પોલિમરાઇઝેશનને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
Solution
(B) પ્રત્યાંકનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$DNA$ આધારિત $RNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક $RNA$ ના સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે.
આ ઉત્સેચક માત્ર $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં જ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સના પોલિમરાઇઝેશનને ઉદ્દીપ્ત કરવાની ચોક્કસ જરૂરિયાત ધરાવે છે.
$DNA$ ની બે શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર (Antiparallel) હોવાથી,જે શૃંખલા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં હોય છે તે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આનાથી નવી સંશ્લેષિત $RNA$ શૃંખલા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં બને છે,જે ટેમ્પલેટ શૃંખલાને પૂરક અને પ્રતિસમાંતર હોય છે.
આ ઉત્સેચક માત્ર $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં જ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સના પોલિમરાઇઝેશનને ઉદ્દીપ્ત કરવાની ચોક્કસ જરૂરિયાત ધરાવે છે.
$DNA$ ની બે શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર (Antiparallel) હોવાથી,જે શૃંખલા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં હોય છે તે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આનાથી નવી સંશ્લેષિત $RNA$ શૃંખલા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં બને છે,જે ટેમ્પલેટ શૃંખલાને પૂરક અને પ્રતિસમાંતર હોય છે.
0 likesView Solution
34
BiologyEasyMCQKCET · 2023
આમાંથી કયું અનુકૂલી પ્રસરણ (Adaptive radiation) નું ઉદાહરણ નથી?
A
લાંબી ડોકવાળું જિરાફ
B
ડાર્વિનના ફિન્ચ પક્ષીઓ
C
ઓસ્ટ્રેલિયન માર્સુપિયલ્સ (શિશુધાની પ્રાણીઓ)
D
જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ
Solution
(A) અનુકૂલી પ્રસરણ એ એક ભૌગોલિક વિસ્તારમાં એક બિંદુથી શરૂ કરીને અન્ય ભૌગોલિક વિસ્તારો (નિવાસસ્થાનો) માં ફેલાતી વિવિધ જાતિઓના ઉત્ક્રાંતિની પ્રક્રિયા છે.
ડાર્વિનના ફિન્ચ પક્ષીઓ,ઓસ્ટ્રેલિયન માર્સુપિયલ્સ અને જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ એ અનુકૂલી પ્રસરણના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે કારણ કે તેઓ સામાન્ય પૂર્વજમાંથી અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution) દર્શાવે છે.
લાંબી ડોકવાળું જિરાફ એ અનુકૂલી પ્રસરણનું ઉદાહરણ નથી; તેની ઉત્ક્રાંતિ સામાન્ય રીતે કુદરતી પસંદગીના સિદ્ધાંત (લેમાર્કવાદ અથવા ડાર્વિનવાદ) દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે,જે એક સામાન્ય પૂર્વજમાંથી અનેક નવી જાતિઓમાં વિભાજન થવાને બદલે એક વંશાવળીમાં ચોક્કસ લક્ષણના અનુકૂલન સાથે સંબંધિત છે.
ડાર્વિનના ફિન્ચ પક્ષીઓ,ઓસ્ટ્રેલિયન માર્સુપિયલ્સ અને જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ એ અનુકૂલી પ્રસરણના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે કારણ કે તેઓ સામાન્ય પૂર્વજમાંથી અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution) દર્શાવે છે.
લાંબી ડોકવાળું જિરાફ એ અનુકૂલી પ્રસરણનું ઉદાહરણ નથી; તેની ઉત્ક્રાંતિ સામાન્ય રીતે કુદરતી પસંદગીના સિદ્ધાંત (લેમાર્કવાદ અથવા ડાર્વિનવાદ) દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે,જે એક સામાન્ય પૂર્વજમાંથી અનેક નવી જાતિઓમાં વિભાજન થવાને બદલે એક વંશાવળીમાં ચોક્કસ લક્ષણના અનુકૂલન સાથે સંબંધિત છે.
0 likesView Solution
35
BiologyEasyMCQKCET · 2023
હાર્ડી-વેઈનબર્ગ સંતુલન દર્શાવતી $800$ સસલાની વસ્તીમાં,પ્રભાવી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $0.16$ હતી. વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ કેટલી છે?
A
$0.36$
B
$0.4$
C
$0.48$
D
$0.84$
Solution
(C) હાર્ડી-વેઈનબર્ગના સિદ્ધાંત મુજબ,સમીકરણ $p^2 + 2pq + q^2 = 1$ છે,જ્યાં $p$ એ પ્રભાવી જનીન (allele) ની આવૃત્તિ છે અને $q$ એ પ્રચ્છન્ન જનીન (allele) ની આવૃત્તિ છે.
આપેલ છે કે પ્રચ્છન્ન વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $(q^2)$ $0.16$ છે.
તેથી,$q = \sqrt{0.16} = 0.4$.
$p + q = 1$ હોવાથી,$p = 1 - 0.4 = 0.6$ મળે.
વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $2pq$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$2pq = 2 \times 0.6 \times 0.4 = 0.48$.
આમ,વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $0.48$ છે.
આપેલ છે કે પ્રચ્છન્ન વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $(q^2)$ $0.16$ છે.
તેથી,$q = \sqrt{0.16} = 0.4$.
$p + q = 1$ હોવાથી,$p = 1 - 0.4 = 0.6$ મળે.
વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $2pq$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$2pq = 2 \times 0.6 \times 0.4 = 0.48$.
આમ,વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ $0.48$ છે.
0 likesView Solution
36
BiologyEasyMCQKCET · 2023
નીચેની કોલમ જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
| કોલમ-$I$ | કોલમ-$II$ |
|---|---|
| $1$. $Haemophilus$ $influenzae$ | $p$. મેલિગ્નન્ટ મેલેરિયા |
| $2$. $Entamoeba$ $histolytica$ | $q$. હાથીપગો (Elephantiasis) |
| $3$. $Plasmodium$ $falciparum$ | $r$. ન્યુમોનિયા |
| $4$. $Wuchereria$ $bancrofti$ | $s$. અમીબાયાસિસ |
A
$1-r, 2-p, 3-q, 4-s$
B
$1-q, 2-r, 3-s, 4-p$
C
$1-r, 2-s, 3-p, 4-q$
D
$1-s, 2-p, 3-q, 4-r$
Solution
(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Haemophilus$ $influenzae$ ન્યુમોનિયા $(r)$ પ્રેરે છે.
$2$. $Entamoeba$ $histolytica$ અમીબાયાસિસ $(s)$ પ્રેરે છે.
$3$. $Plasmodium$ $falciparum$ મેલિગ્નન્ટ મેલેરિયા $(p)$ પ્રેરે છે.
$4$. $Wuchereria$ $bancrofti$ હાથીપગો $(q)$ પ્રેરે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $1-r, 2-s, 3-p, 4-q$ છે.
$1$. $Haemophilus$ $influenzae$ ન્યુમોનિયા $(r)$ પ્રેરે છે.
$2$. $Entamoeba$ $histolytica$ અમીબાયાસિસ $(s)$ પ્રેરે છે.
$3$. $Plasmodium$ $falciparum$ મેલિગ્નન્ટ મેલેરિયા $(p)$ પ્રેરે છે.
$4$. $Wuchereria$ $bancrofti$ હાથીપગો $(q)$ પ્રેરે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $1-r, 2-s, 3-p, 4-q$ છે.
0 likesView Solution
37
BiologyEasyMCQKCET · 2023
સાચી જોડ શોધો.
A
| રોગ | રોગકારક | મુખ્ય અંગ |
|---|---|---|
| મરડો | પ્રજીવ | યકૃત |
B
| રોગ | રોગકારક | મુખ્ય અંગ |
|---|---|---|
| દાદ (Ringworm) | ફૂગ | ત્વચા |
C
| રોગ | રોગકારક | મુખ્ય અંગ |
|---|---|---|
| ટાઈફોઈડ | બેક્ટેરિયા | ફેફસાં |
D
| રોગ | રોગકારક | મુખ્ય અંગ |
|---|---|---|
| ફાઈલેરિયાસિસ | ગોળ કૃમિ | નાનું આંતરડું |
Solution
(B) એ સાચી જોડ છે.
$1$. દાદ એ એક સામાન્ય ફૂગનો ચેપ છે જે $Microsporum$,$Trichophyton$ અને $Epidermophyton$ જેવી પ્રજાતિઓ દ્વારા થાય છે. તે મુખ્યત્વે ત્વચા,નખ અને ખોપરી ઉપરની ચામડીને અસર કરે છે.
$2$. મરડો $Entamoeba$ $histolytica$ (પ્રજીવ) દ્વારા થાય છે અને તે મોટા આંતરડાને અસર કરે છે,યકૃતને નહીં.
$3$. ટાઈફોઈડ $Salmonella$ $typhi$ (બેક્ટેરિયા) દ્વારા થાય છે અને તે નાના આંતરડાને અસર કરે છે,ફેફસાંને નહીં.
$4$. ફાઈલેરિયાસિસ $Wuchereria$ $bancrofti$ (ફાઈલેરિયલ કૃમિ) દ્વારા થાય છે અને તે સામાન્ય રીતે નીચેના અંગોની લસિકા વાહિનીઓને અસર કરે છે,નાના આંતરડાને નહીં.
| રોગ | રોગકારક | મુખ્ય અંગ |
|---|---|---|
| દાદ (Ringworm) | ફૂગ | ત્વચા |
$1$. દાદ એ એક સામાન્ય ફૂગનો ચેપ છે જે $Microsporum$,$Trichophyton$ અને $Epidermophyton$ જેવી પ્રજાતિઓ દ્વારા થાય છે. તે મુખ્યત્વે ત્વચા,નખ અને ખોપરી ઉપરની ચામડીને અસર કરે છે.
$2$. મરડો $Entamoeba$ $histolytica$ (પ્રજીવ) દ્વારા થાય છે અને તે મોટા આંતરડાને અસર કરે છે,યકૃતને નહીં.
$3$. ટાઈફોઈડ $Salmonella$ $typhi$ (બેક્ટેરિયા) દ્વારા થાય છે અને તે નાના આંતરડાને અસર કરે છે,ફેફસાંને નહીં.
$4$. ફાઈલેરિયાસિસ $Wuchereria$ $bancrofti$ (ફાઈલેરિયલ કૃમિ) દ્વારા થાય છે અને તે સામાન્ય રીતે નીચેના અંગોની લસિકા વાહિનીઓને અસર કરે છે,નાના આંતરડાને નહીં.
0 likesView Solution
38
BiologyEasyMCQKCET · 2023
ન્યુમોનિયાના લક્ષણો ઓળખો.
A
તીવ્ર તાવ,નબળાઈ,પેટમાં દુખાવો,ભૂખ ન લાગવી
B
શ્વાસ લેવામાં તકલીફ,તાવ,ઠંડી લાગવી,ઉધરસ,માથાનો દુખાવો
C
નાક બંધ થવું અને વહેવું,ઉધરસ,ગળામાં દુખાવો,માથાનો દુખાવો
D
કબજિયાત,પેટમાં દુખાવો,ખેંચાણ,લોહીના ગઠ્ઠા
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Pneumonia$ એ $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો ચેપ છે.
ન્યુમોનિયાના લક્ષણોમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ,તીવ્ર તાવ,ઠંડી લાગવી,ઉધરસ અને માથાનો દુખાવોનો સમાવેશ થાય છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં,હોઠ અને નખનો રંગ ભૂખરો કે વાદળી થઈ શકે છે.
$Pneumonia$ એ $Streptococcus$ $pneumoniae$ અને $Haemophilus$ $influenzae$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા થતો શ્વસનતંત્રનો ચેપ છે.
ન્યુમોનિયાના લક્ષણોમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ,તીવ્ર તાવ,ઠંડી લાગવી,ઉધરસ અને માથાનો દુખાવોનો સમાવેશ થાય છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં,હોઠ અને નખનો રંગ ભૂખરો કે વાદળી થઈ શકે છે.
0 likesView Solution
39
BiologyEasyMCQKCET · 2023
રોકફોર્ટ ચીઝને કોના દ્વારા પકવવામાં આવે છે?
A
ઈસ્ટ
B
બેક્ટેરિયા
C
ફૂગ
D
વાયરસ
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
રોકફોર્ટ ચીઝને તેના પર એક વિશિષ્ટ ફૂગ,$Penicillium \ roqueforti$ ઉગાડીને પકવવામાં આવે છે.
આ ફૂગ ચીઝને તેનો લાક્ષણિક સ્વાદ અને પોત (texture) પ્રદાન કરે છે.
રોકફોર્ટ ચીઝને તેના પર એક વિશિષ્ટ ફૂગ,$Penicillium \ roqueforti$ ઉગાડીને પકવવામાં આવે છે.
આ ફૂગ ચીઝને તેનો લાક્ષણિક સ્વાદ અને પોત (texture) પ્રદાન કરે છે.
0 likesView Solution
40
BiologyEasyMCQKCET · 2023
નીચેનામાંથી સાચા વિધાનો પસંદ કરો:
A
એક સજીવનું $DNA$ બીજા સજીવના $DNA$ સાથે જોડાઈ શકતું નથી.
B
જિનેટિક એન્જિનિયરિંગ માત્ર પ્રાણીઓ પર કામ કરે છે અને હજુ સુધી વનસ્પતિઓ પર સફળતાપૂર્વક ઉપયોગમાં લેવાયું નથી.
C
$r-DNA$ ટેકનોલોજી સાથે કોઈ જોખમી પરિબળો જોડાયેલા નથી.
D
$PCR$ નું પ્રથમ પગલું ગરમ કરવાનું છે જેનો ઉપયોગ જનીન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટના બંને સ્ટ્રેન્ડને અલગ કરવા માટે થાય છે.
Solution
(D) સાચું વિધાન $D$ છે. $PCR$ નું પ્રથમ પગલું 'ડિનેચ્યુરેશન' (denaturation) છે,જેમાં જનીન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટના બંને સ્ટ્રેન્ડને અલગ કરવા માટે $DNA$ ને આશરે $94-98^{\circ}C$ તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે વિવિધ સજીવોના $DNA$ ને જોડી શકાય છે (રિકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજી).
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે જિનેટિક એન્જિનિયરિંગનો વનસ્પતિઓમાં વ્યાપક અને સફળતાપૂર્વક ઉપયોગ થાય છે (દા.ત.,$Bt$ કોટન).
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $r-DNA$ ટેકનોલોજી સાથે નૈતિક અને સુરક્ષા સંબંધિત (બાયોસેફ્ટી) ચિંતાઓ જોડાયેલી છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે વિવિધ સજીવોના $DNA$ ને જોડી શકાય છે (રિકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજી).
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે જિનેટિક એન્જિનિયરિંગનો વનસ્પતિઓમાં વ્યાપક અને સફળતાપૂર્વક ઉપયોગ થાય છે (દા.ત.,$Bt$ કોટન).
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $r-DNA$ ટેકનોલોજી સાથે નૈતિક અને સુરક્ષા સંબંધિત (બાયોસેફ્ટી) ચિંતાઓ જોડાયેલી છે.
0 likesView Solution
41
BiologyEasyMCQKCET · 2023
$PCR$ નો ઉપયોગ શેના માટે થાય છે?
A
$DNA$ એમ્પ્લીફિકેશન (વર્ધન)
B
$DNA$ આઇસોલેશન (અલગીકરણ)
C
$DNA$ લાઈગેશન
D
$DNA$ ડાયજેશન (પાચન)
Solution
(A) $DNA$ એમ્પ્લીફિકેશન.
$PCR$ એ ખૂબ જ સંવેદનશીલ તકનીક છે જે $DNA$ ના ચોક્કસ ખંડનું ઝડપી વર્ધન (amplification) કરવાની મંજૂરી આપે છે.
$PCR$ ચોક્કસ $DNA$ ટુકડા અથવા જનીનની અબજો નકલો બનાવે છે,જે કદ અને વીજભારના આધારે દ્રશ્ય તકનીકોનો ઉપયોગ કરીને જનીન ક્રમની શોધ અને ઓળખ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
$PCR$ એ ખૂબ જ સંવેદનશીલ તકનીક છે જે $DNA$ ના ચોક્કસ ખંડનું ઝડપી વર્ધન (amplification) કરવાની મંજૂરી આપે છે.
$PCR$ ચોક્કસ $DNA$ ટુકડા અથવા જનીનની અબજો નકલો બનાવે છે,જે કદ અને વીજભારના આધારે દ્રશ્ય તકનીકોનો ઉપયોગ કરીને જનીન ક્રમની શોધ અને ઓળખ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
0 likesView Solution
42
BiologyEasyMCQKCET · 2023
જનીન ઇજનેરી વિદ્યાના નીચેના સાધનો/પદ્ધતિઓમાંથી,પ્રાણી કોષોમાં બેક્ટેરિયલ જનીનનું ક્લોનિંગ કરવા માટે જરૂરી હોય તે ઓળખો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
$I$. એન્ડોન્યુક્લિએઝ $II$. લાયગેઝ
$III$. $A. tumefaciens$ $IV$. માઇક્રોઇન્જેક્શન
$V$. જીન ગન $VI$. લાયસોઝાઇમ
$VII$. સેલ્યુલેઝ $VIII$. ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ
$I$. એન્ડોન્યુક્લિએઝ $II$. લાયગેઝ
$III$. $A. tumefaciens$ $IV$. માઇક્રોઇન્જેક્શન
$V$. જીન ગન $VI$. લાયસોઝાઇમ
$VII$. સેલ્યુલેઝ $VIII$. ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ
A
$II, III, IV, VII, VIII$
B
$II, III, V, VIII$
C
$I, II, IV, VIII$
D
$I, III, IV, V, VII$
Solution
(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
પ્રાણી કોષોમાં બેક્ટેરિયલ જનીનનું ક્લોનિંગ કરવા માટે નીચેના સાધનો અને પદ્ધતિઓ જરૂરી છે:
$I$. એન્ડોન્યુક્લિએઝ: $DNA$ ને ચોક્કસ સ્થાનો પર કાપવા માટે વપરાય છે.
$II$. લાયગેઝ: $DNA$ ટુકડાઓને જોડવા માટે વપરાય છે.
$IV$. માઇક્રોઇન્જેક્શન: પ્રાણી કોષોમાં વિદેશી $DNA$ દાખલ કરવાની સીધી પદ્ધતિ છે.
$VIII$. ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ: $DNA$ ટુકડાઓના અલગીકરણ અને શુદ્ધિકરણ માટે વપરાય છે.
નોંધ: $A. tumefaciens$ વનસ્પતિ માટે,જીન ગન વનસ્પતિ માટે,લાયસોઝાઇમ બેક્ટેરિયલ કોષદીવાલના પાચન માટે અને સેલ્યુલેઝ વનસ્પતિ કોષદીવાલના પાચન માટે વપરાય છે.
પ્રાણી કોષોમાં બેક્ટેરિયલ જનીનનું ક્લોનિંગ કરવા માટે નીચેના સાધનો અને પદ્ધતિઓ જરૂરી છે:
$I$. એન્ડોન્યુક્લિએઝ: $DNA$ ને ચોક્કસ સ્થાનો પર કાપવા માટે વપરાય છે.
$II$. લાયગેઝ: $DNA$ ટુકડાઓને જોડવા માટે વપરાય છે.
$IV$. માઇક્રોઇન્જેક્શન: પ્રાણી કોષોમાં વિદેશી $DNA$ દાખલ કરવાની સીધી પદ્ધતિ છે.
$VIII$. ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ: $DNA$ ટુકડાઓના અલગીકરણ અને શુદ્ધિકરણ માટે વપરાય છે.
નોંધ: $A. tumefaciens$ વનસ્પતિ માટે,જીન ગન વનસ્પતિ માટે,લાયસોઝાઇમ બેક્ટેરિયલ કોષદીવાલના પાચન માટે અને સેલ્યુલેઝ વનસ્પતિ કોષદીવાલના પાચન માટે વપરાય છે.
0 likesView Solution
43
BiologyEasyMCQKCET · 2023
આમાંથી કઈ પદ્ધતિ યજમાન કોષોને $DNA$ લેવા માટે 'સક્ષમ' (competent) બનાવવાની નથી?
A
નિઃશસ્ત્ર રોગકારક વાહકોનો ઉપયોગ
B
માઇક્રો-ઇન્જેક્શન
C
ઇલ્યુશન (Elution)
D
બાયોલિસ્ટિક્સ (જીન ગન)
Solution
(C) - ઇલ્યુશન (Elution).
સક્ષમ કોષો તે છે જે તેમના પર્યાવરણમાંથી વિદેશી $DNA$ લેવા માટે સક્ષમ હોય છે. કોષોને સક્ષમ બનાવવા માટેની પદ્ધતિઓમાં રાસાયણિક સારવાર (દા.ત.,$CaCl_2$),હીટ શોક,માઇક્રો-ઇન્જેક્શન,બાયોલિસ્ટિક્સ (જીન ગન) અને નિઃશસ્ત્ર રોગકારક વાહકોનો ઉપયોગ સામેલ છે. ઇલ્યુશન એ ક્રોમેટોગ્રાફી અથવા જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસમાં ઘન પદાર્થ અથવા જેલમાંથી પદાર્થને અલગ કરવા માટે વપરાતી પ્રક્રિયા છે,અને તે યજમાન કોષોના રૂપાંતરણ (transformation) માટેની પદ્ધતિ નથી.
સક્ષમ કોષો તે છે જે તેમના પર્યાવરણમાંથી વિદેશી $DNA$ લેવા માટે સક્ષમ હોય છે. કોષોને સક્ષમ બનાવવા માટેની પદ્ધતિઓમાં રાસાયણિક સારવાર (દા.ત.,$CaCl_2$),હીટ શોક,માઇક્રો-ઇન્જેક્શન,બાયોલિસ્ટિક્સ (જીન ગન) અને નિઃશસ્ત્ર રોગકારક વાહકોનો ઉપયોગ સામેલ છે. ઇલ્યુશન એ ક્રોમેટોગ્રાફી અથવા જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસમાં ઘન પદાર્થ અથવા જેલમાંથી પદાર્થને અલગ કરવા માટે વપરાતી પ્રક્રિયા છે,અને તે યજમાન કોષોના રૂપાંતરણ (transformation) માટેની પદ્ધતિ નથી.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real KCET style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live KCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in KCET 2023?
There are 43 Biology questions from the KCET 2023 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are KCET 2023 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice KCET 2023 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full KCET mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from KCET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix KCET Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick KCET 2023 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.