JEE Main 2023 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ ઓળખો: કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ કીટોન સમૂહ $(C=O)$ કરતા વધુ પ્રાધાન્ય ધરાવે છે. તેથી,મુખ્ય શૃંખલાને આલ્કેનોઈક એસિડ તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
$2$. શૃંખલાનું ક્રમાંકન: $-COOH$ સમૂહના કાર્બનથી $C-1$ તરીકે ક્રમાંકન શરૂ કરો. શૃંખલાનું ક્રમાંકન આ મુજબ છે: $C-1$ $(-COOH)$,$C-2$ $(-CH(CH_3)-)$,$C-3$ $(-CH_2-)$,$C-4$ $(-CH_2-)$,$C-5$ $(C=O)$,$C-6$ $(-CH_3)$.
$3$. વિસ્થાપિત અને ક્રિયાશીલ સમૂહો ઓળખો: $2$ નંબરના સ્થાન પર મિથાઈલ સમૂહ અને $5$ નંબરના સ્થાન પર કીટોન સમૂહ છે. કીટોન સમૂહને 'ઓક્સો' વિસ્થાપિત તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
$4$. નામ બનાવો: $2-$મિથાઈલ$-5-$ઓક્સોહેક્ઝેનોઈક એસિડ.

(A) વાન્ડર વાલ્સ અચળાંક '$a$' એ વાયુમાં આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.
તે વાયુના અણુઓના કદ અને સપાટીના ક્ષેત્રફળના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
'$a$' ના મૂલ્યો ($\text{bar L}^2 \text{mol}^{-2}$ માં) નીચે મુજબ છે:
$(i)$ $Ar = 1.34$
$(ii)$ $CH_4 = 2.25$
$(iii)$ $H_2O = 5.46$
$(iv)$ $C_6H_6 = 18.57$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,વધતો ક્રમ $Ar < CH_4 < H_2O < C_6H_6$ છે,જે $A < B < C < D$ ને અનુરૂપ છે.

(C) મિથાઈલ ઓરેન્જ એ નિર્બળ બેઈઝ છે,નિર્બળ એસિડ નથી. તેથી,વિધાન $I$ $FALSE$ છે.
મિથાઈલ ઓરેન્જનું ક્વિનોનોઈડ સ્વરૂપ લાલ રંગનું હોય છે અને તે બેન્ઝેનોઈડ સ્વરૂપ (જે પીળા રંગનું હોય છે) કરતા વધુ તીવ્ર રંગનું હોય છે. તેથી,વિધાન $II$ $FALSE$ છે.
આમ,બંને વિધાનો ખોટા છે.

(D) રેડોક્સ ટાઇટ્રેશનમાં,સૂચકો ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલમાં થતા ફેરફારો પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે.
એસિડ-બેઝ ટાઇટ્રેશનમાં,સૂચકો દ્રાવણના $pH$ માં થતા ફેરફારો પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે.
વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે રેડોક્સ સૂચકો પોટેન્શિયલ ફેરફારો પ્રત્યે પ્રતિભાવ આપે છે,$pH$ પ્રત્યે નહીં.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે એસિડ-બેઝ સૂચકો $pH$ ફેરફારો પ્રત્યે પ્રતિભાવ આપે છે,ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ પ્રત્યે નહીં.
તેથી,બંને વિધાનો ખોટા છે.

(B) $H_2O_2$ એ અસ્થિર સંયોજન છે જે પાણી અને ઓક્સિજનમાં વિઘટિત થાય છે.
આ વિઘટનને રોકવા માટે,તેને અંધારામાં મીણ-લાઇનવાળા કાચ અથવા પ્લાસ્ટિકની બોટલોમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
$H_2O_2$ ના વિઘટનને અટકાવવા માટે સ્ટેબિલાઇઝર તરીકે તેમાં $Urea$ ઉમેરવામાં આવે છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં પેન્ટ$-4-$ઈનોઈક એસિડના આલ્કીન સમૂહમાં $Br_2$ નું ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ થાય છે.
$1$. $Br_2$ દ્વિ-બંધ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ચક્રીય બ્રોમોનિયમ આયન મધ્યવર્તી બનાવે છે.
$2$. બેઝ $NaHCO_3$ કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહનું પ્રોટોન દૂર કરીને કાર્બોક્સિલેટ આયન $(R-COO^-)$ બનાવે છે.
$3$. આ કાર્બોક્સિલેટ આયન આંતરિક ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને બ્રોમોનિયમ આયનના વધુ વિસ્થાપિત કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેનાથી આંતરિક ચક્રીયકરણ (હેલોલેક્ટોનાઈઝેશન) થાય છે.
$4$. આના પરિણામે પાંચ-સભ્યવાળી લેક્ટોન રીંગ બને છે જેમાં બ્રોમોમિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલ હોય છે,જે મુખ્ય નીપજ $P$ છે.

(D) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે દરિયાના પાણીમાં પોટેશિયમની સરખામણીમાં સોડિયમનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે વધારાની કક્ષાને કારણે પોટેશિયમ $(K^+)$ ની આયનીય ત્રિજ્યા સોડિયમ $(Na^+)$ કરતા મોટી હોય છે.
જો કે,મહાસાગરમાં સોડિયમની વધુ વિપુલતાનું કારણ માત્ર પોટેશિયમ આયનનું કદ નથી,પરંતુ આ તત્વોનું ભૂ-રાસાયણિક વર્તન છે. પોટેશિયમ તેના કદ અને વીજભારને કારણે સિલિકેટ ખનિજો (જેમ કે ફેલ્ડસ્પાર) અને માટીના ખનિજોમાં વધુ સરળતાથી સમાવિષ્ટ થઈ જાય છે,જેના કારણે તે સોડિયમની તુલનામાં દરિયાના પાણીમાં દ્રાવ્ય સ્વરૂપે રહેવાની શક્યતા ઓછી ધરાવે છે. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(B) હેનરી મોઝલેનો નિયમ જણાવે છે કે તત્વ દ્વારા ઉત્સર્જિત લાક્ષણિક $X$-રેની આવૃત્તિનું વર્ગમૂળ તેના પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $\sqrt{\nu} = a(Z - b)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $a$ અને $b$ અચળાંકો છે.
તેથી,$\sqrt{\nu}$ વિરુદ્ધ $Z$ નો આલેખ એક સીધી રેખા આપે છે.
આમ,સાચો આલેખ $\sqrt{\nu}$ વિરુદ્ધ $Z$ છે.

(B) પોર્ટલેન્ડ સિમેન્ટની ગુણવત્તા ચૂના $(CaO)$ અને એસિડિક ઓક્સાઈડ ($SiO_2$,$Al_2O_3$,અને $Fe_2O_3$) ના કુલ સરવાળાના ગુણોત્તર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
આ ગુણોત્તરનું સૂત્ર છે: $\frac{\% CaO}{\% SiO_2 + \% Al_2O_3 + \% Fe_2O_3} \approx 2.0$.
સારી ગુણવત્તાવાળા સિમેન્ટ માટે,આ ગુણોત્તર $1.9$ થી $2.1$ ની વચ્ચે હોવો જોઈએ,જે $2$ ની સૌથી નજીક છે.
તેથી,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.

(A) $K_2SO_4 \rightarrow 2K^+ + SO_4^{2-}$
$0.1 \ M \quad \quad \quad 0.2 \ M \quad 0.1 \ M$
$BaSO_4 \rightleftharpoons Ba^{2+} + SO_4^{2-}$ માટે:
$K_{sp} = [Ba^{2+}][SO_4^{2-}]$
$1 \times 10^{-10} = S \times (S + 0.1)$
$S$ ખૂબ નાનું હોવાથી,$S + 0.1 \approx 0.1$ લેતા.
$1 \times 10^{-10} = S \times 0.1$
$S = 10^{-9} \ mol \ L^{-1}$
$g \ L^{-1}$ માં દ્રાવ્યતા $= S \times \text{મોલર દળ} = 10^{-9} \times 233 \ g \ L^{-1} = 233 \times 10^{-9} \ g \ L^{-1}$.
આમ,જવાબ $233$ છે.

(A) રેડિયલ નોડની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Radial nodes} = n - \ell - 1$ છે.
$7s$ માટે: $n=7, \ell=0 \Rightarrow 7 - 0 - 1 = 6$.
$7p$ માટે: $n=7, \ell=1 \Rightarrow 7 - 1 - 1 = 5$.
$6s$ માટે: $n=6, \ell=0 \Rightarrow 6 - 0 - 1 = 5$.
$8p$ માટે: $n=8, \ell=1 \Rightarrow 8 - 1 - 1 = 6$.
$8d$ માટે: $n=8, \ell=2 \Rightarrow 8 - 2 - 1 = 5$.
$5$ રેડિયલ નોડ ધરાવતી કક્ષકો $7p, 6s$ અને $8d$ છે.
તેથી,આવી કક્ષકોની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(A) દહન પ્રક્રિયા: $C_2H_{4(g)} + 3O_{2(g)} \rightarrow 2CO_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$.
બોમ્બ કેલરીમીટરમાં માપવામાં આવતી ઉષ્મા એ આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર છે,$\Delta U = -1406 \ kJ \ mol^{-1}$.
વાયુમય મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_g = (2) - (1 + 3) = -2$.
એન્થાલ્પી ફેરફાર અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર વચ્ચેનો સંબંધ $\Delta H = \Delta U + \Delta n_g RT$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta H = -1406 \ kJ \ mol^{-1} + (-2 \times 8.3 \times 10^{-3} \ kJ \ K^{-1} \ mol^{-1} \times 300 \ K)$.
$\Delta H = -1406 - 4.98 = -1410.98 \ kJ \ mol^{-1}$.
સંતુલન સમયે,$\Delta G = 0$,જેનો અર્થ છે $\Delta H - T \Delta S = 0$,અથવા $T \Delta S = \Delta H$.
તેથી,$T \Delta S = -1410.98 \ kJ \ mol^{-1} \approx -1411 \ kJ \ mol^{-1}$.

(A) મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (V - M - C + A)$,જ્યાં $V$ એ $Xe$ ના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $(8)$ છે,$M$ એ એક સંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે,અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$1$. $XeF_5^{+}$: $\frac{1}{2} (8 - 5 - 1 + 0) = 1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$2$. $XeO_3$: $\frac{1}{2} (8 - 0 - 0 + 0) = 4$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,$3$ બંધકારક છે,તેથી $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$3$. $XeO_2F_2$: $\frac{1}{2} (8 - 2 - 0 + 0) = 3$ બંધકારક યુગ્મ,$1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$4$. $XeF_5^{-}$: $\frac{1}{2} (8 - 5 - 0 + 1) = 2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$5$. $XeO_3F_2$: $\frac{1}{2} (8 - 2 - 0 + 0) = 5$ બંધકારક યુગ્મ,$0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$6$. $XeOF_4$: $\frac{1}{2} (8 - 4 - 0 + 0) = 5$ બંધકારક યુગ્મ,$1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$7$. $XeF_4$: $\frac{1}{2} (8 - 4 - 0 + 0) = 4$ બંધકારક યુગ્મ,$2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતી સ્પીસીઝ $XeF_5^{+}$,$XeO_3$,$XeO_2F_2$,અને $XeOF_4$ છે. આમ,કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(A) પાયરોફોસ્ફોરિક એસિડનું રાસાયણિક સૂત્ર $H_4P_2O_7$ છે.
તેની રચનામાં બે $P$ પરમાણુઓ ઓક્સિજન બ્રિજ $(P-O-P)$ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
દરેક $P$ પરમાણુ એક ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે દ્વિબંધ $(P=O)$ દ્વારા અને બે હાઈડ્રોક્સિલ જૂથો $(-OH)$ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
બંધની ગણતરી:
- કુલ $\sigma$ બંધ: $4$ $P-OH$ બંધ,$2$ $P=O$ બંધ (દરેકમાં $1$ $\sigma$ હોય છે),$1$ $P-O-P$ બ્રિજ (જેમાં $2$ $\sigma$ બંધ હોય છે),અને $4$ $O-H$ બંધ છે. કુલ $\sigma$ બંધ = $4 + 2 + 2 + 4 = 12$.
- કુલ $\pi$ બંધ: $2$ $P=O$ બંધ છે,જેમાં દરેક $1$ $\pi$ બંધ ધરાવે છે. કુલ $\pi$ બંધ = $2$.
- $\sigma$ અને $\pi$ બંધનો ગુણોત્તર = $\frac{12}{2} = 6$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીમાં,જે સંયોજન પ્રથમ બહાર આવે છે તેની સ્થિર કલા (stationary phase) સાથેની આંતરક્રિયા નબળી હોય છે અને તેનું $R_f$ મૂલ્ય વધારે હોય છે.
તેનાથી વિપરીત,જે સંયોજન પછીથી બહાર આવે છે તેની સ્થિર કલા સાથેની આંતરક્રિયા (અધિશોષણ) મજબૂત હોય છે અને તેનું $R_f$ મૂલ્ય ઓછું હોય છે.
કારણ કે '$A$' પ્રથમ બહાર આવ્યું,તેથી '$B$' પછીથી બહાર આવ્યું હશે.
તેથી,'$B$' પાસે ઓછું $R_f$ મૂલ્ય અને મજબૂત અધિશોષણ છે.
$R_f = \frac{\text{પદાર્થ દ્વારા કાપેલું અંતર}}{\text{દ્રાવક દ્વારા કાપેલું અંતર}}$

(B) કળીચૂના $(CaO)$ ની પાણી સાથેની પ્રક્રિયા ઉષ્માક્ષેપક છે અને તે ફોડેલો ચૂનો $(Ca(OH)_{2})$ આપે છે,જે '$A$' છે.
$CaO + H_{2}O \rightarrow Ca(OH)_{2}$
જ્યારે $CO_{2}$ ને '$A$' $(Ca(OH)_{2})$ ના જલીય દ્રાવણમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_{3})$ ના સફેદ અવક્ષેપ બનાવે છે,જે '$B$' છે.
$Ca(OH)_{2} + CO_{2} \rightarrow CaCO_{3} + H_{2}O$
$CaCO_{3}$ ની $CO_{2}$ અને પાણી સાથેની વધુ પ્રક્રિયાથી દ્રાવ્ય કેલ્શિયમ બાયકાર્બોનેટ $(Ca(HCO_{3})_{2})$ બને છે.
$CaCO_{3} + H_{2}O + CO_{2} \rightarrow Ca(HCO_{3})_{2}$
તેથી,'$A$' એ ફોડેલો ચૂનો છે.

(C) જો અણુ ધ્રુવીય હોય તો તેની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા શૂન્યતર હોય છે.
$(1)$ બેન્ઝીન અધ્રુવીય છે $(\mu = 0)$,જ્યારે એનિસિડિન ધ્રુવીય છે $(\mu \neq 0)$.
$(2)$ $1,4-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન તેની સંમિતિને કારણે અધ્રુવીય છે $(\mu = 0)$,જ્યારે $1,3-$ડાયક્લોરોબેન્ઝીન ધ્રુવીય છે $(\mu \neq 0)$.
$(3)$ $CH_2Cl_2$ ની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા શૂન્યતર છે $(\mu \neq 0)$ કારણ કે બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રાઓ એકબીજાને નાબૂદ કરતી નથી. તેવી જ રીતે,$CHCl_3$ ની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા પણ શૂન્યતર છે $(\mu \neq 0)$. આમ,આ જોડીના બંને સંયોજનો ધ્રુવીય છે.
$(4)$ cis-બ્યુટીન ધ્રુવીય છે $(\mu \neq 0)$,જ્યારે trans-બ્યુટીન અધ્રુવીય છે $(\mu = 0)$.
તેથી,સાચી જોડી $CH_2Cl_2, CHCl_3$ છે.

(A) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$A$. સ્ટીલ પ્લાન્ટ્સ સ્લેગ ઉત્પન્ન કરે છે $(A-III)$.
$B$. થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ ફ્લાય એશ ઉત્પન્ન કરે છે $(B-II)$.
$C$. ખાતર ઉદ્યોગો જિપ્સમ ઉત્પન્ન કરે છે $(C-I)$.
$D$. પેપર મિલ્સ જૈવ-વિઘટનીય કચરો ઉત્પન્ન કરે છે $(D-IV)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-II, C-I, D-IV$ છે.

(A) પ્રથમ પ્રતિક્રિયા કોલ ગેસિફિકેશન છે,જે આગળ વધવા માટે આશરે $1270 \ K$ ના ઊંચા તાપમાનની જરૂર પડે છે.
બીજી પ્રતિક્રિયા વોટર-ગેસ શિફ્ટ પ્રતિક્રિયા છે,જે $H_2$ ની ઉપજ વધારવા માટે આયર્ન ક્રોમેટ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $673 \ K$ ના નીચા તાપમાને કરવામાં આવે છે.
આમ,$T_1 \approx 1270 \ K$ અને $T_2 \approx 673 \ K$.
તેથી,$T_1 > T_2$.

(A) લક્ષ્ય સમીકરણ:
$C \ (\text{graphite}) + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{(g)} \quad \Delta H = ? \dots (i)$
આપેલ સમીકરણો પરથી:
$(ii) \ C \ (\text{graphite}) + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} \quad \Delta H_2 = -y \ kJ \ mol^{-1}$
$(iii) \ CO_{2(g)} \rightarrow CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \quad \Delta H_3 = \frac{x}{2} \ kJ \ mol^{-1}$ (સમીકરણ $(A)$ ને ઉલટાવીને $2$ વડે ભાગતા)
સમીકરણ $(ii)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા:
$C \ (\text{graphite}) + O_{2(g)} + CO_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)} + CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}$
$C \ (\text{graphite}) + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{(g)}$
$\Delta H = \Delta H_2 + \Delta H_3 = -y + \frac{x}{2} = \frac{x-2y}{2} \ kJ \ mol^{-1}$

(A) સોડિયમ જ્યારે ઓક્સિજનના વધુ પ્રમાણમાં ગરમ કરવામાં આવે ત્યારે સ્થાયી સુપરઓક્સાઇડ $NaO_2$ બનાવે છે.
$(NH_4)_2BeF_4$ એક જાણીતું સંકીર્ણ સંયોજન છે.
$BeH_2$ એક પોલીમેરિક હાઇડ્રાઇડ છે.
$PbEt_4$ (ટેટ્રા-ઇથાઇલ લેડ) એક જાણીતું ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજન છે.
આપેલા તમામ સંયોજનો અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

(D) $STP$ પર,આદર્શ વાયુનું મોલર કદ $22.7 \ L \ mol^{-1}$ છે.
$O_2$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{2.8375 \ L}{22.7 \ L \ mol^{-1}} = 0.125 \ mol$.
અણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલની સંખ્યા} \times N_A = 0.125 \times 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1} = 7.5275 \times 10^{22}$ અણુઓ.
તેથી,મૂલ્યો $7.527 \times 10^{22}$ અણુઓ અને $0.125 \ mol$ છે.

(C) આ પ્રક્રિયામાં આલ્કલાઇન $KMnO_4$ નો ઉપયોગ કરીને નેપ્થલીન રિંગ પરના સાઇડ ચેઇનનું ઓક્સિડેશન થાય છે અને ત્યારબાદ એસિડિક વર્કઅપ કરવામાં આવે છે.
$1$. બેન્ઝિલિક સ્થાન પર રહેલા ઇથાઇલ ગ્રુપ $(-CH_2CH_3)$ માં $\alpha$-હાઇડ્રોજન હોવાથી,તેનું ઓક્સિડેશન થઈને કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ બને છે.
$2$. વિનાઇલ ગ્રુપ $(-CH=CH_2)$ નું પણ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ જેવા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$3$. એસ્ટર ગ્રુપ $(-COOCH_3)$ નું આલ્કલાઇન માધ્યમમાં જળવિભાજન થઈને કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર બને છે,જે એસિડિક વર્કઅપ $(H_3O^+)$ પછી કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં ફેરવાય છે.
$4$. તેથી,ત્રણેય સાઇડ ચેઇન કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપમાં રૂપાંતરિત થાય છે,પરિણામે વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ નીપજ મળે છે.

(C) . ભૌતિક પ્રક્રિયાઓમાં સંતુલન માટે બંધ પાત્ર જરૂરી છે,તેથી તે સાચું છે.
$B$. સંતુલન સમયે,પુરોગામી પ્રક્રિયાનો દર અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયાનો દર સમાન હોય છે $(r_f = r_b)$,તેથી તે સાચું છે.
$C$. સંતુલન સમયે,દબાણ,સાંદ્રતા અથવા ઘનતા જેવા માપી શકાય તેવા ગુણધર્મો આપેલ તાપમાને અચળ બને છે,તેથી તે સાચું છે.
$D$. પ્રવાહીમાં ઘન પદાર્થના સંતૃપ્ત દ્રાવણ માટે,આપેલ તાપમાને સાંદ્રતા (દ્રાવ્યતા) અચળ રહે છે,તેથી તે સાચું છે.
આમ,તમામ $4$ વિધાનો સાચા છે.

(B) આકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે મધ્યસ્થ પરમાણુ પરના સંકરણ અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) જોઈએ છીએ:
$N_3^{-}$: $sp$ સંકરણ,રેખીય ભૂમિતિ.
$NO_2^{-}$: $sp^2$ સંકરણ અને એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,બેન્ટ આકાર.
$I_3^{-}$: $sp^3d$ સંકરણ અને મધ્યસ્થ $I$ પરમાણુ પર ત્રણ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,રેખીય ભૂમિતિ.
$O_3$: $sp^2$ સંકરણ અને એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,બેન્ટ આકાર.
$SO_2$: $sp^2$ સંકરણ અને એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,બેન્ટ આકાર.
આમ,બેન્ટ આકારના અણુઓ $NO_2^{-}$,$O_3$,અને $SO_2$ છે.
બેન્ટ આકારના અણુઓની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(B) કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) એક આદર્શ પદાર્થ છે જે વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટની તમામ આવૃત્તિઓનું ઉત્સર્જન અને શોષણ કરી શકે છે. તેથી,વિધાન $(A)$ સાચું છે.
કૃષ્ણ પદાર્થમાંથી ઉત્સર્જિત વિકિરણનું આવૃત્તિ વિતરણ સંપૂર્ણપણે તેના તાપમાન પર આધાર રાખે છે. તેથી,વિધાન $(B)$ સાચું છે.
આપેલ તાપમાને કૃષ્ણ પદાર્થ માટે,ઉત્સર્જિત વિકિરણની તીવ્રતા આવૃત્તિ સાથે બદલાય છે,જે એક લાક્ષણિક વક્ર દર્શાવે છે જે મહત્તમ મૂલ્યમાંથી પસાર થાય છે. તેથી,વિધાન $(C)$ સાચું છે.
વીનના સ્થાનાંતરના નિયમ (Wien's displacement law) મુજબ,જેમ કૃષ્ણ પદાર્થનું તાપમાન વધે છે,તેમ તીવ્રતા વિતરણ વક્રની ટોચ ઊંચી આવૃત્તિઓ (અથવા ટૂંકી તરંગલંબાઇ) તરફ ખસે છે. તેથી,વિધાન $(D)$ સાચું છે.
બધા જ વિધાનો $(A)$,$(B)$,$(C)$,અને $(D)$ સાચા હોવાથી,ખોટા વિધાનોની સંખ્યા $0$ છે.

(B) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણો નીચે મુજબ છે:
$Na_2O + H_2O \rightarrow 2 NaOH$
અહીં,$X = NaOH$. $X$ ના એક અણુમાં ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $1$ છે.
$Cl_2O_7 + H_2O \rightarrow 2 HClO_4$
અહીં,$Y = HClO_4$. $Y$ ના એક અણુમાં ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $4$ છે.
$X$ અને $Y$ માં ઓક્સિજન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $1 + 4 = 5$ છે.

(B) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને,$P_1 V_1 = P_2 V_2$.
ધારો કે પ્રારંભિક કદ $V_1 = 100 \, units$.
કદ $40 \%$ ઘટતું હોવાથી,અંતિમ કદ $V_2 = 100 - 40 = 60 \, units$.
આપેલ છે $P_1 = 940.3 \, mm \, Hg$.
કિંમતો મૂકતા: $940.3 \times 100 = P_2 \times 60$.
$P_2 = \frac{94030}{60} = 1567.16 \, mm \, Hg$.
નજીકનો પૂર્ણાંક $1567 \, mm \, Hg$ છે.

(B) $IF_5$ માં,મધ્યસ્થ આયોડિન પરમાણુ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે ફ્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $5$ એકલ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $2$ ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહે છે,જે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બનાવે છે.
$IF_7$ માં,મધ્યસ્થ આયોડિન પરમાણુ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે ફ્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $7$ એકલ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $0$ ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહે છે,એટલે કે $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોનો સરવાળો $1 + 0 = 1$ થાય છે.

(D) પ્રથમ આયનીકરણ ઉર્જા $(IE_1)$ એ તટસ્થ પરમાણુમાંથી પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા છે $(Mg \rightarrow Mg^+ + e^-)$.
દ્વિતીય આયનીકરણ ઉર્જા $(IE_2)$ એ યુનિપોઝિટિવ આયનમાંથી બીજો ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા છે $(Mg^+ \rightarrow Mg^{2+} + e^-)$.
$Mg^{2+}$ એ $Mg^+$ ની તુલનામાં વધુ ધન વીજભાર ધરાવતો નાનો આયન હોવાથી,ન્યુક્લિયસ અને બાકીના ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેનું સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ ઘણું મજબૂત હોય છે,જેના કારણે બીજો ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવો વધુ મુશ્કેલ બને છે.
તેથી,$IE_2 > IE_1$,જેનો અર્થ છે કે $Mg$ માંથી $Mg^{2+}$ બનાવવા માટે જરૂરી કુલ ઉર્જા $(IE_1 + IE_2)$ એ $Mg^+$ બનાવવા માટે જરૂરી ઉર્જા $(IE_1)$ કરતા વધારે છે.
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(D) કેરિયસ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કાર્બનિક સંયોજનોમાં હેલોજન,સલ્ફર અને ફોસ્ફરસના જથ્થાત્મક અંદાજ માટે થાય છે.
આપેલ પ્રક્રિયામાં,$BaCl_2$ સાથે અવક્ષેપ '$Z$' નું નિર્માણ સલ્ફેટ આયનો $(SO_4^{2-})$ ની હાજરી સૂચવે છે,જેનો અર્થ છે કે '$Z$' એ $BaSO_4$ છે.
આ પુષ્ટિ કરે છે કે કાર્બનિક સંયોજન '$X$' માં સલ્ફર છે.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી,મિથિઓનાઇન $(C_5H_{11}NO_2S)$ એ એક એમિનો એસિડ છે જેમાં સલ્ફર પરમાણુ હોય છે.
તેથી,'$X$' એ મિથિઓનાઇન છે.

(D) હાઇડ્રેટેડ ઓક્ઝેલિક એસિડ $(H_2C_2O_4 \cdot 2H_2O)$ નું મોલર દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $(2 \times 1) + (2 \times 12) + (4 \times 16) + 2 \times (2 \times 1 + 16) = 2 + 24 + 64 + 36 = 126 \ g \ mol^{-1}$. આમ,કારણ $R$ સાચું છે.
દ્રાવણની મોલારિટી $(M)$ ગણવા માટે:
$M = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ (g)}}{\text{મોલર દળ (g mol}^{-1})} \times \frac{1000}{\text{દ્રાવણનું કદ (mL)}}$
$M = \frac{3.1500}{126} \times \frac{1000}{250.0}$
$M = 0.025 \times 4 = 0.1 \ M$.
ગણતરી કરેલ મોલારિટી $0.1 \ M$ હોવાથી,વિધાન $A$ સાચું છે.
મોલની સંખ્યા ગણવા માટે મોલર દળનો ઉપયોગ થાય છે,જે મોલારિટી નક્કી કરવા માટે જરૂરી છે. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) હાઇડ્રાઇડ એફિનિટી એ કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
આપેલા કાર્બોકેટાયનનો સ્થિરતાનો ક્રમ:
$B$ (ટ્રાયફિનાઇલમિથાઇલ કેટાયન) ત્રણ ફિનાઇલ રિંગ સાથેના વિસ્તૃત અનુનાદને કારણે સૌથી વધુ સ્થિર છે.
$D$ (ટ્રાયસાયક્લોપ્રોપાઇલમિથાઇલ કેટાયન) સાયક્લોપ્રોપાઇલ સંયુગ્મનને કારણે ખૂબ જ સ્થિર છે.
$A$ (એલાઇલિક કાર્બોકેટાયન) દ્વિબંધ સાથેના અનુનાદ દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$C$ ($tert$-બ્યુટાઇલ કેટાયન) માત્ર પ્રેરક અસર અને હાઇપરકોન્જુગેશન દ્વારા સ્થિર થાય છે.
સ્થિરતાનો ક્રમ: $B > D > A > C$
હાઇડ્રાઇડ એફિનિટી સ્થિરતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી,હાઇડ્રાઇડ એફિનિટીનો ઘટતો ક્રમ: $C > A > D > B$ છે.

(D) વોશિંગ સોડા એ સોડિયમ કાર્બોનેટનું ડેકાહાઇડ્રેટ સ્વરૂપ છે,જે $Na_2CO_3 \cdot 10H_2O$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જેમાં સ્ફટિકીકરણના $10$ પાણીના અણુઓ હોય છે.
સોડા એશ એ સોડિયમ કાર્બોનેટનું નિર્જળ સ્વરૂપ છે,જે $Na_2CO_3$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જેમાં સ્ફટિકીકરણના $0$ પાણીના અણુઓ હોય છે.
તેથી,વોશિંગ સોડા અને સોડા એશમાં પાણીના અણુઓની સંખ્યા અનુક્રમે $10$ અને $0$ છે.

(D) શ્વસન એ એક કુદરતી જૈવિક પ્રક્રિયા છે જે કાર્બન ચક્રનો એક ભાગ છે,જેમાં સજીવો $O_2$ નો ઉપયોગ કરે છે અને સંતુલિત રીતે $CO_2$ મુક્ત કરે છે.
તેનાથી વિપરીત,કોલસાનું દહન,જંગલોનો નાશ અને પેટ્રોલિયમનું દહન એ માનવસર્જિત પ્રવૃત્તિઓ છે જે $CO_2$ ના સ્તરમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે અને કુદરતી વાતાવરણીય સંતુલનને ખોરવે છે.

(D) હાઇડ્રોજનના સમસ્થાનિકો પ્રોટીયમ $(^1H)$,ડ્યુટેરિયમ $(^2H)$ અને ટ્રિટિયમ $(^3H)$ છે.
વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે આ સમસ્થાનિકોના ભૌતિક ગુણધર્મો (જેમ કે ઉત્કલન બિંદુ,ગલન બિંદુ,ઘનતા) તેમના વચ્ચેના મોટા સાપેક્ષ દળના તફાવતને કારણે નોંધપાત્ર રીતે અલગ પડે છે.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે ડ્યુટેરિયમનું દળ પ્રોટીયમ કરતા લગભગ બમણું છે અને ટ્રિટિયમનું ત્રણ ગણું છે,જે અન્ય તત્વોના સમસ્થાનિકોની તુલનામાં ખૂબ જ મોટો ટકાવારી તફાવત છે.
તેથી,દળનો તફાવત એ ભૌતિક ગુણધર્મોમાં તફાવતનું સીધું કારણ છે,જે $R$ ને $A$ ની સાચી સમજૂતી બનાવે છે.

(A) . $16 \ g \ CH_{4} = 1 \ mol \ CH_{4}$. $1 \ CH_{4}$ અણુમાં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $6 + 4 = 10$. $1 \ mol$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $10 \times 6.02 \times 10^{23} = 60.2 \times 10^{23}$. આમ,$A-II$.
$B$. $1 \ g \ H_{2} = 0.5 \ mol \ H_{2}$. $STP$ પર કદ = $0.5 \times 22.4 \ L = 11.2 \ L$. આમ,$B-IV$.
$C$. $1 \ mol \ N_{2} = 1 \times 28 \ g = 28 \ g$. આમ,$C-I$.
$D$. $0.5 \ mol \ SO_{2} = 0.5 \times 64 \ g = 32 \ g$. આમ,$D-III$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(C) સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ધાત્વિક ગુણધર્મ વધે છે,જ્યારે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં ધાત્વિક ગુણધર્મ ઘટે છે.
$K$ (પોટેશિયમ) સમૂહ $1$ અને આવર્ત $4$ માં છે.
$Ca$ (કેલ્શિયમ) સમૂહ $2$ અને આવર્ત $4$ માં છે.
$Be$ (બેરિલિયમ) સમૂહ $2$ અને આવર્ત $2$ માં છે.
આમ,$K$ સૌથી વધુ ધાત્વિક છે કારણ કે તે સમૂહ $1$ માં છે. $Ca$ અને $Be$ માં,$Ca$ વધુ ધાત્વિક છે કારણ કે તે $Be$ ની નીચે સમૂહ $2$ માં આવેલું છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $K > Ca > Be$ છે.

(C) પ્રક્રિયા $A_{(g)} \rightleftharpoons 2B_{(g)} + C_{(g)}$ છે.
ધારો કે $A$ નું પ્રારંભિક દબાણ $P_0 = 450 \ mm \ Hg$ છે.
ધારો કે $t$ સમયે $A$ નું $p$ જેટલું દબાણ વિઘટન પામે છે.
$t=0$ સમયે: $P_A = 450, P_B = 0, P_C = 0$. કુલ દબાણ $P_i = 450 \ mm \ Hg$.
$t$ સમયે: $P_A = 450 - p, P_B = 2p, P_C = p$.
કુલ દબાણ $P_t = (450 - p) + 2p + p = 450 + 2p$.
આપેલ છે કે $P_t = 720 \ mm \ Hg$,તેથી $450 + 2p = 720$.
$2p = 270 \implies p = 135 \ mm \ Hg$.
$A$ ના વિઘટનનો અંશ $\alpha = \frac{p}{P_0} = \frac{135}{450} = 0.3$.
આપેલ છે કે $\alpha = x \times 10^{-1} = 0.3$,તેથી $x = 3$.

(C) મંદ આલ્કલાઇન અથવા તટસ્થ માધ્યમમાં,પરમેંગેનેટ આયન $(MnO_4^-)$ નું રિડક્શન મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ માં થાય છે.
સંતુલિત અર્ધ-પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$MnO_4^- + 2H_2O + 3e^- \longrightarrow MnO_2 + 4OH^-$
આ સમીકરણ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે મેળવેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $3$ છે.

(C) $A. I_{2(g)} \rightarrow 2I_{(g)}$: ઉષ્માશોષક (બંધ વિખંડન/પરમાણ્વીકરણ).
$B. HCl_{(g)} \rightarrow H_{(g)} + Cl_{(g)}$: ઉષ્માશોષક (બંધ વિખંડન/પરમાણ્વીકરણ).
$C. H_2O_{(l)} \rightarrow H_2O_{(g)}$: ઉષ્માશોષક (બાષ્પીભવન).
$D. C_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$: ઉષ્માક્ષેપક (દહન).
$E. \text{પાણીમાં } NH_4Cl \text{ નું દ્રાવણ બનવું}$: ઉષ્માશોષક (દ્રાવણીકરણ).
આમ,પ્રક્રિયાઓ $A, B, C,$ અને $E$ ઉષ્માશોષક છે. તેથી કુલ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયાઓની સંખ્યા $4$ છે.

(C) દરેક અણુ માટે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા નીચે મુજબ છે:
$1$. $H_2O$: ઓક્સિજન પાસે $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
$2$. $N_2$: દરેક નાઇટ્રોજન પરમાણુ પાસે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,કુલ $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$3$. $CO$: કાર્બન પાસે $1$ અને ઓક્સિજન પાસે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,કુલ $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ.
$4$. $XeF_4$: ઝેનોન પાસે $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
$5$. $NH_3$: નાઇટ્રોજન પાસે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
$6$. $NO$: નાઇટ્રોજન પાસે $1$ અને ઓક્સિજન પાસે $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (કુલ $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ).
$7$. $CO_2$: કાર્બન પાસે $0$,દરેક ઓક્સિજન પાસે $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (કુલ $4$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ).
$8$. $F_2$: દરેક ફ્લોરિન પાસે $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (કુલ $6$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ).
આમ,બરાબર $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતા અણુઓ $H_2O, N_2, CO,$ અને $XeF_4$ છે.
કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(C) સંક્રમણ માટે ઉર્જાનો તફાવત નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta E = R_H Z^2 \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$.
$Li^{2+}$ માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 3$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $1.47 \times 10^{-17} = 2.18 \times 10^{-18} \times 3^2 \left( \frac{1}{n^2} - \frac{1}{(n+1)^2} \right)$.
$1.47 \times 10^{-17} = 1.962 \times 10^{-17} \left( \frac{(n+1)^2 - n^2}{n^2(n+1)^2} \right)$.
$\frac{1.47}{1.962} \approx 0.75 = \frac{3}{4} = \frac{2n+1}{n^2(n+1)^2}$.
$n = 1$ માટે: $\frac{2(1)+1}{1^2(2^2)} = \frac{3}{4}$.
આમ,$n = 1$.

(B) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે ફોટોઈલેક્ટ્રિક અસર એ એક ત્વરિત પ્રક્રિયા છે જે ત્યારે જ થાય છે જ્યારે આપાત પ્રકાશની આવૃત્તિ $v$ એ થ્રેશોલ્ડ આવૃત્તિ $v_0$ કરતા વધારે હોય.
કારણ $R$ ખોટું છે કારણ કે કોઈપણ ઉર્જાનો ફોટોન ઈલેક્ટ્રોનનું ઉત્સર્જન કરાવી શકતો નથી. ઈલેક્ટ્રોનને ઉત્સર્જિત કરવા માટે આપાત ફોટોનની ઉર્જા ધાતુના વર્ક ફંક્શન જેટલી અથવા તેનાથી વધુ હોવી જોઈએ. વધુમાં,ફોટોનમાંથી ઈલેક્ટ્રોનમાં ઉર્જાનું સ્થાનાંતરણ એ 'બધું અથવા કંઈ નહીં' (all-or-nothing) પ્રકારની પ્રક્રિયા છે,'કોઈપણ' ઉર્જા માટે સામાન્ય સ્થાનાંતરણ નથી.

(C) પ્રક્રિયા છે: $AgNO_3 + KI \rightarrow AgI(s) + KNO_3$.
$AgNO_3$ ના પ્રારંભિક મોલ = $25 \ mL \times 1 \ M = 25 \ mmol$.
$KI$ ના પ્રારંભિક મોલ = $25 \ mL \times 1.05 \ M = 26.25 \ mmol$.
અહીં $AgNO_3$ એ સીમિત પ્રક્રિયક હોવાથી,બધા $Ag^{+}$ આયનો $I^{-}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $AgI$ અવક્ષેપ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા પછી,$25 \ mmol$ $AgI$ બને છે,$25 \ mmol$ $K^{+}$ અને $NO_3^{-}$ પ્રેક્ષક આયનો તરીકે રહે છે,અને $1.25 \ mmol$ $I^{-}$ વધારામાં રહે છે.
$AgI$ એ અલ્પ દ્રાવ્ય ક્ષાર છે,તેથી તે સંતુલનમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે: $AgI(s) \rightleftharpoons Ag^{+}(aq) + I^{-}(aq)$.
વધારાના $I^{-}$ ને કારણે સામાન્ય આયન અસરને લીધે,$Ag^{+}$ ની સાંદ્રતા અત્યંત ઓછી થઈ જાય છે.
$I^{-}$ વધારામાં $(1.25 \ mmol)$ હોવાથી,સૌથી ઓછી માત્રામાં હાજર આયન $Ag^{+}$ છે.

(C) પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી $(I.E._1)$ સામાન્ય રીતે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે.
પરંતુ,સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાને કારણે કેટલાક અપવાદો જોવા મળે છે.
આપેલા તત્વો માટે સાચો ક્રમ:
$Li (520 \ kJ/mol) < B (801 \ kJ/mol) < Be (899 \ kJ/mol) < C (1086 \ kJ/mol) < O (1314 \ kJ/mol) < N (1402 \ kJ/mol) < F (1681 \ kJ/mol)$.
$Be$ ની રચના $2s^2$ હોવાથી તે $B$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
$N$ ની રચના $2p^3$ (અર્ધ-પૂર્ણ) હોવાથી તે $O$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Li < B < Be < C < O < N < F$ છે.

(A) આપેલ સ્પીસીઝનો આકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે $VSEPR$ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $H_3O^+$: ઓક્સિજન પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $H$ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $4$ ($sp^3$ સંકરણ). $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને કારણે,આકાર પિરામિડલ $(III)$ છે.
$2$. એસીટાઈલાઈડ આયન $(C_2^{2-})$: બંધારણ $[C \equiv C]^{2-}$ છે. કાર્બન પરમાણુઓ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે,જેના પરિણામે રેખીય $(II)$ આકાર મળે છે.
$3$. $NH_4^+$: નાઈટ્રોજન પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $H$ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $4$ ($sp^3$ સંકરણ). આકાર સમચતુષ્ફલકીય $(I)$ છે.
$4$. $ClO_2^-$: ક્લોરિન પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $O$ સાથે $2$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $4$ ($sp^3$ સંકરણ). $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને કારણે,આકાર વળેલું $(IV)$ છે.
પરિણામોને જોડતા: $A-III, B-II, C-I, D-IV$.

(A) $GaAlCl_4$ સંયોજન એ $Ga^+$ અને $[AlCl_4]^-$ આયનો ધરાવતો આયનીય ક્ષાર છે.
આ બંધારણમાં,$Ga$ એ $Ga^+$ કેટાયન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ છે,$+3$ નથી.
$[AlCl_4]^-$ એનાયન ચાર $Cl$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા $Al$ પરમાણુનો બનેલો છે.
$Ga$ એ ક્ષારનો ધન આયનીય ભાગ હોવાથી,તે $Al$ ની જેમ $Cl$ સાથે સંકલિત નથી.
તેથી,$Ga$ એ $GaAlCl_4$ ક્ષારના ધન આયનીય ભાગ તરીકે હાજર છે.

(A) . $K$ જૈવિક પ્રણાલીઓમાં $Na^{+}/K^{+}$ પંપ (સોડિયમ-પોટેશિયમ પંપ) માં સામેલ છે. $(A-III)$
$B$. $KCl$ નો ઉપયોગ ખેતીમાં ખાતર તરીકે થાય છે. $(B-II)$
$C$. $KOH$ એક પ્રબળ બેઇઝ છે અને તેનો ઉપયોગ $CO_2$ વાયુના શોષક તરીકે થાય છે. $(C-IV)$
$D$. $Li$ નો ઉપયોગ થર્મોન્યુક્લિયર પ્રતિક્રિયાઓમાં થાય છે. $(D-I)$
તેથી,સાચી જોડી $A-III, B-II, C-IV, D-I$ છે.

(A) પાતળા સ્તરની ક્રોમેટોગ્રાફી $(TLC)$ માં,જે ઘટક સૌથી વધુ અંતર કાપે છે તેનો $R_f$ મૂલ્ય સૌથી વધુ હોય છે,જે દર્શાવે છે કે તે સ્થિર કલા (સિલિકા જેલ) પર સૌથી ઓછું અધિશોષિત થાય છે અને ગતિશીલ કલા માટે સૌથી વધુ આકર્ષણ ધરાવે છે.
કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીમાં,ગતિશીલ કલા માટે સૌથી વધુ આકર્ષણ ધરાવતો ઘટક સૌથી પહેલા બહાર આવે છે (elute થાય છે).
આપેલ $TLC$ પ્લેટના આધારે,મુસાફરી કરેલ અંતરનો ક્રમ $A > C > B$ છે.
તેથી,ઈલ્યુશનનો સાચો ક્રમ (પ્રથમથી છેલ્લા) $A, C, B$ છે.

(B) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2} = \frac{[A]_0}{2k}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે $t_{1/2} = 50 \ min$,તેથી $50 = \frac{[A]_0}{2k}$,જેનો અર્થ છે $k = \frac{[A]_0}{100}$.
શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ $[A]_t = [A]_0 - kt$ છે.
આપણે તે સમય $t$ શોધવો છે જ્યારે $[A]_t = \frac{1}{4}[A]_0$ થાય.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{4}[A]_0 = [A]_0 - (\frac{[A]_0}{100})t$.
$[A]_0$ વડે ભાગતા: $\frac{1}{4} = 1 - \frac{t}{100}$.
ગોઠવતા: $\frac{t}{100} = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$.
$t = \frac{3}{4} \times 100 = 75 \ min$.

(B) $1$. એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ નું મોલર દળ ગણો: $12 + 3(1) + 12 + 16 + 16 + 1 = 60 \ g \ mol^{-1}$.
$2$. $20\%$ વિયોજન $(\alpha = 0.2)$ માટે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ગણો: $i = 1 + \alpha(n-1) = 1 + 0.2(2-1) = 1.2$.
$3$. દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો: $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{5/60}{0.5} = \frac{1}{6} \times 2 = 0.333 \ mol \ kg^{-1}$.
$4$. ઠારબિંદુમાં ઘટાડો $(\Delta T_f)$ ગણો: $\Delta T_f = i \times K_f \times m = 1.2 \times 1.86 \times \frac{5 \times 1000}{60 \times 500} = 1.2 \times 1.86 \times 0.1666 = 0.372 \ { }^{\circ}C$.
$5$. જરૂરી સ્વરૂપમાં દર્શાવો: $0.372 \ { }^{\circ}C = 372 \times 10^{-3} \ { }^{\circ}C$.

(B) $10\%\ (v/v)$ દ્રાવણનો અર્થ છે કે $100\ mL$ કુલ દ્રાવણમાં $10\ mL$ દ્રાવ્ય $(Br_2)$ હાજર છે.
તેથી,દ્રાવક $(CCl_4)$ નું કદ $= 100\ mL - 10\ mL = 90\ mL$.
દ્રાવ્ય $(Br_2)$ નું દળ $= \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 10\ mL \times 3.2\ g\ cm^{-3} = 32\ g$.
દ્રાવક $(CCl_4)$ નું દળ $= \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = 90\ mL \times 1.6\ g\ cm^{-3} = 144\ g = 0.144\ kg$.
દ્રાવ્ય $(Br_2)$ ના મોલ $= \frac{32\ g}{160\ g\ mol^{-1}} = 0.2\ mol$.
મોલાલિટી $(m)$ $= \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.2}{0.144} \approx 1.3888\ m$.
$x \times 10^{-2}\ m$ તરીકે દર્શાવતા,આપણને $138.88 \times 10^{-2}\ m$ મળે છે.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરતા,$x = 139$.

(B) અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ (કાઈરલ કેન્દ્ર) એવો કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ટેસ્ટોસ્ટેરોનની રચનામાં,આપણે દરેક કાર્બન પરમાણુને તપાસીને કાઈરલ કેન્દ્રોને ઓળખીએ છીએ.
સ્ટીરોઈડ બેકબોનનું પરીક્ષણ કરતા,આપણને જણાય છે કે તેમાં $6$ અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
આ સ્ટીરોઈડ ન્યુક્લિયસના $8, 9, 10, 13, 14,$ અને $17$ સ્થાન પરના કાર્બન છે.
તેથી,અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $6$ છે.

(B) $Mn$ $(Z=25)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5 4s^2$ છે.
$[Mn(H_2O)_6]^{2+}$ સંકીર્ણમાં,$Mn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે,તેથી તેની રચના $3d^5$ છે.
$H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ હોવાથી,ઇલેક્ટ્રોન $d$-કક્ષકોમાં અયુગ્મિત રહે છે,પરિણામે $n=5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.
સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ B.M.$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$n=5$ મૂકતા,$\mu = \sqrt{5(5+2)} = \sqrt{35} \approx 5.91 \ B.M.$ મળે છે.
નજીકનો પૂર્ણાંક $6$ છે.

(D) એકમ કોષની ઘનતા $d$ નું સૂત્ર: $d = \frac{Z \times M}{N_{A} \times a^3}$,જ્યાં $Z$ એ એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$M$ એ મોલર દળ છે,$N_{A}$ એ એવોગેડ્રો આંક છે અને $a$ એ ધારની લંબાઈ છે.
$fcc$ માટે,$Z = 4$ અને $a = 2.0 \ \mathring{A}$.
$bcc$ માટે,$Z = 2$ અને $a = 2.5 \ \mathring{A}$.
ઘનતાનો ગુણોત્તર: $\frac{d_{fcc}}{d_{bcc}} = \frac{4 \times M / (N_{A} \times 2.0^3)}{2 \times M / (N_{A} \times 2.5^3)}$.
$\frac{d_{fcc}}{d_{bcc}} = \frac{4}{8} \times \frac{15.625}{1} = 0.5 \times 15.625 = 7.8125$.
નજીકનો પૂર્ણાંક $8$ છે.

(A) ધારો કે $CCP$ રચનામાં તત્વ $Y$ ના પરમાણુઓની સંખ્યા $n = 4$ છે.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $CCP$ રચનામાં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા કરતા બમણી હોય છે,તેથી ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times 4 = 8$ થાય.
તત્વ $X$ ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોના $1/3$ ભાગને રોકે છે,તેથી $X$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 1/3 \times 8 = 8/3$ થાય.
$X:Y$ નો ગુણોત્તર $= 8/3 : 4 = 8:12 = 2:3$ થાય.
તેથી,સંયોજનનું અણુસૂત્ર $X_2Y_3$ છે.

(A) $M^{+}(aq) + e^{-} \rightarrow M(s)$ પ્રક્રિયા માટે પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^{\circ})$ બોર્ન-હેબર ચક્ર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે:
$1$. ઘન ધાતુનું ઉર્ધ્વપાતન: $M(s) \rightarrow M(g)$ (ઉર્ધ્વપાતન એન્થાલ્પી,$\Delta H_{sub}$)
$2$. વાયુરૂપ ધાતુના પરમાણુનું આયનીકરણ: $M(g) \rightarrow M^{+}(g) + e^{-}$ (આયનીકરણ એન્થાલ્પી,$\Delta H_{IE}$)
$3$. વાયુરૂપ ધાતુના આયનનું જલીયકરણ: $M^{+}(g) + aq \rightarrow M^{+}(aq)$ (જલીયકરણ એન્થાલ્પી,$\Delta H_{hyd}$)
આ પ્રક્રિયામાં $M^{+}$ નું $M(s)$ માં રિડક્શન થાય છે,તેથી ઘન ધાતુના પરમાણુનું સીધું આયનીકરણ આ ચક્રનો ભાગ નથી.

(A) ઓર્લોન એ પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ પોલિમરમાંથી બનેલો કૃત્રિમ રેસો છે.
તે એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ મોનોમર $(CH_2=CH-CN)$ ના એડિશન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n CH_2=CH-CN \xrightarrow{\text{Polymerisation}} [-CH_2-CH(CN)-]_n$
આમ,ઓર્લોનમાં વપરાતો પોલિમર પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. સુક્રોઝ $\rightarrow$ ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ એ ઈન્વર્ટેઝ $(III)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$B$. ગ્લુકોઝ $\rightarrow$ ઈથાઈલ આલ્કોહોલ અને $CO_2$ એ ઝાયમેઝ $(I)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$C$. સ્ટાર્ચ $\rightarrow$ માલ્ટોઝ એ ડાયસ્ટેઝ $(IV)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$D$. પ્રોટીન $\rightarrow$ એમિનો એસિડ એ પેપ્સિન $(II)$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(B) સંયોજન $P$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_{14}H_{13}ON$ છે.
$HCl$ અને $\Delta$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી તે કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(Q)$ અને એમાઈન $(R)$ આપે છે.
$Q$,$NaHCO_3$ સાથે ઉભરા આપે છે,જે સૂચવે છે કે તે કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$R$ એ હિન્સબર્ગના પ્રક્રિયક $(PhSO_2Cl)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એવી નીપજ આપે છે જે $NaOH$ માં દ્રાવ્ય છે,જે પુષ્ટિ કરે છે કે $R$ એ પ્રાથમિક એમાઈન ($1^{\circ}$ એમાઈન) છે.
આણ્વીય સૂત્ર $C_{14}H_{13}ON$ ના આધારે,સંયોજન $P$ એ $N$-ફિનાઈલ$-4-$મિથાઈલબેન્ઝેમાઈડ $(CH_3-C_6H_4-CONH-C_6H_5)$ છે.
$N$-ફિનાઈલ$-4-$મિથાઈલબેન્ઝેમાઈડનું જળવિભાજન $4-$મિથાઈલબેન્ઝોઈક એસિડ $(Q)$ અને એનિલિન $(R)$ આપે છે.
એનિલિન $(R)$ હિન્સબર્ગના પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરીને $N$-ફિનાઈલબેન્ઝીનસલ્ફોનેમાઈડ બનાવે છે,જે નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર રહેલા એસિડિક હાઈડ્રોજનને કારણે $NaOH$ માં દ્રાવ્ય છે.

(D) સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ છે:
$A$. હેલ-વોલહાર્ડ-ઝેલિન્સ્કી પ્રક્રિયા: $(i) Br_2 / \text{red phosphorus}; (ii) H_2O$ $(III)$
$B$. આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા: $NaOH + I_2$ $(I)$
$C$. ઇટાર્ડ પ્રક્રિયા: $(i) CrO_2Cl_2, CS_2; (ii) H_2O$ $(II)$
$D$. ગેટરમેન-કોચ પ્રક્રિયા: $CO, HCl, \text{anhyd. } AlCl_3$ $(IV)$
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-II, D-IV$ છે.

(B) શરૂઆતનો પદાર્થ એસીટેનિલાઇડ છે.
$1$. $Br_2/AcOH$ સાથેની પ્રતિક્રિયા: $-NHCOCH_3$ સમૂહ પ્રબળ સક્રિયકારક અને ઓર્થો/પેરા-નિર્દેશક છે. મોટા એસીટેમિડો સમૂહના અવકાશી અવરોધને કારણે,પેરા-વિસ્થાપન મુખ્ય નીપજ $A$ તરીકે $4$-બ્રોમોએસીટેનિલાઇડ આપે છે.
$2$. $LiAlH_4$ સાથેની પ્રતિક્રિયા: $LiAlH_4$ એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે જે એમાઇડ સમૂહ $(-NHCOCH_3)$ નું એમાઇન સમૂહ $(-NHCH_2CH_3)$ માં રિડક્શન કરે છે. આમ,એસીટેનિલાઇડનું રિડક્શન થઈને $N$-ઇથાઇલએનિલાઇન મળે છે,જે મુખ્ય નીપજ $B$ છે.

(A) $[Fe(CN)_6]^{3-}$ માટે,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં $(3d^5)$ છે. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે,જે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ $= 1$.
$\mu = \sqrt{n(n+2)} = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.74 \ BM$.
$[Fe(H_2O)_6]^{3+}$ માટે,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં $(3d^5)$ છે. $H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગાન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ $= 5$.
$\mu = \sqrt{5(5+2)} = \sqrt{35} \approx 5.92 \ BM$.
વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે. જોકે,ચુંબકીય મોમેન્ટમાં તફાવત લિગાન્ડના સ્વભાવ (પ્રબળ ક્ષેત્ર વિરુદ્ધ નિર્બળ ક્ષેત્ર) ને કારણે છે,માત્ર $Fe$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થાને કારણે નથી. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. વિટામિન $A$ થી $III$. ઝેરોપ્થેલ્મિયા થાય છે.
$B$. થાઇમિન (વિટામિન $B_1$) થી $I$. બેરી-બેરી થાય છે.
$C$. એસ્કોર્બિક એસિડ (વિટામિન $C$) થી $IV$. સ્કર્વી થાય છે.
$D$. રાઇબોફ્લેવિન (વિટામિન $B_2$) થી $II$. કીલોસિસ થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(D) નાઈટ્રોજન ઓક્સાઈડની બંધારણીય રચનાઓ નીચે મુજબ છે:
$A. N_2O_4$: $N-N$ બંધ ધરાવે છે. તેથી,$A-III$.
$B. NO_2$: $N-O$ બંધ ધરાવે છે. તેથી,$B-I$.
$C. N_2O_5$: $N-O-N$ બંધ ધરાવે છે. તેથી,$C-II$.
$D. N_2O$: $N=N$ અથવા $N\equiv N$ બંધ ધરાવે છે. તેથી,$D-IV$.
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-II, D-IV$ છે.

(D) લેન્થેનોઇડ શ્રેણીમાં,$Eu^{2+}$ (યુરોપિયમ$(II)$) એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે કારણ કે તે સ્થાયી $f^7$ ઇલેક્ટ્રોન રચના $(Eu^{3+})$ પ્રાપ્ત કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે.
$Ce^{4+}$ (સીરિયમ$(IV)$) એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે કારણ કે તે સ્થાયી $f^0$ ઇલેક્ટ્રોન રચના $(Ce^{3+})$ પ્રાપ્ત કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે.
તેથી,સાચી જોડી $Eu^{2+}$ અને $Ce^{4+}$ છે.

(D) આ પ્રક્રિયા હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન છે,જે એમાઇડ $(-CONH_2)$ ને પ્રાથમિક એમાઇન $(-NH_2)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
આપેલ અણુમાં,$-CONH_2$ સમૂહ $Br_2/NaOH$ ની અસર દ્વારા $-NH_2$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
પરિણામી મધ્યવર્તી સંયોજન એ એમિનો એસ્ટર છે,જે આંતરિક ચક્રીયકરણ (ન્યુક્લિયોફિલિક એસિલ સબસ્ટિટ્યુશન) દ્વારા ચક્રીય એમાઇડ બનાવે છે,જેને લેક્ટમ કહેવામાં આવે છે.
અંતિમ નીપજ $isoindolin-1-one$ છે.

(A) આ $Finkelstein$ પ્રક્રિયા છે,જે $S_N2$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે.
$S_N2$ સંક્રાંતિ અવસ્થામાં,ઋણ વીજભાર આવતા ન્યુક્લિયોફાઇલ $(I^-)$ અને દૂર થતા સમૂહ $(Br^-)$ પર વિખેરાય છે. તેથી,સંક્રાંતિ અવસ્થા સ્થાનિક ઋણાયન $(I^-)$ કરતા ઓછી ધ્રુવીય હોય છે,જે એસિટોન જેવા ધ્રુવીય એપ્રોટિક દ્રાવકમાં પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.
એસિટિક એસિડ એ ધ્રુવીય પ્રોટિક દ્રાવક છે,જે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા ન્યુક્લિયોફાઇલ $(I^-)$ નું દ્રાવકયોજન કરે છે,જેનાથી તેની ન્યુક્લિયોફિલીસીટી ઘટે છે અને $S_N2$ પ્રક્રિયા અવરોધાય છે.
એસિટોન એ ધ્રુવીય એપ્રોટિક દ્રાવક છે; તે ઋણાયનનું અસરકારક રીતે દ્રાવકયોજન કરતું નથી,જેથી ન્યુક્લિયોફાઇલ સક્રિય રહે છે.
$NaBr$ એસિટોનમાં અદ્રાવ્ય છે અને અવક્ષેપિત થાય છે,જે $Le$ $Chatelier$ ના સિદ્ધાંત મુજબ પ્રક્રિયાને આગળ ધપાવે છે,અને $Br^-$ ને સ્પર્ધાત્મક ન્યુક્લિયોફાઇલ તરીકે કાર્ય કરતા અટકાવે છે.
આમ,સાચું વિધાન એ છે કે સંક્રાંતિ અવસ્થા સ્થાનિક ઋણાયન કરતા ઓછી ધ્રુવીય હોય છે.

(D) બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો નીચે મુજબ છે: $\frac{P^0 - P_s}{P_s} = \frac{n_2}{n_1} = \frac{0.25 P^0}{0.75 P^0} = \frac{1}{3}$.
અહીં,$n_2 = \frac{x}{60}$ (યુરિયાના મોલ) અને $n_1 = \frac{1000}{18}$ (પાણીના મોલ).
$\frac{x/60}{1000/18} = \frac{1}{3}$ $\Rightarrow x = \frac{1000 \times 60}{18 \times 3} = \frac{60000}{54} \approx 1111.11 \ g$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં જવાબ $1111 \ g$ છે.

(C) એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ એટલે એવો લિગાન્ડ જે બે અલગ-અલગ દાતા પરમાણુઓ દ્વારા મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાઈ શકે.
સંકીર્ણ $[M(en)(SCN)_4]$ માં,$en$ (ઇથિલિનડાયમાઇન) એ બાયડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે,જે બે નાઇટ્રોજન પરમાણુઓ દ્વારા જોડાય છે.
લિગાન્ડ $SCN^-$ (થાયોસાયનેટ) એ એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડ છે કારણ કે તે સલ્ફર પરમાણુ $(S-CN^-)$ અથવા નાઇટ્રોજન પરમાણુ $(N-CS^-)$ દ્વારા જોડાઈ શકે છે.
આ સંકીર્ણમાં $4$ $SCN^-$ લિગાન્ડ હાજર છે.
તેથી,સંકીર્ણમાં એમ્બિડેન્ટેટ લિગાન્ડની સંખ્યા $4$ છે.

(D) કેમિસોર્પ્શનનો દર આર્હેનિયસ સમીકરણને અનુસરે છે: $k = Ae^{-\frac{E_a}{RT}}$.
ધારો કે $k_1$ પ્લેટિનમ પરનો દર છે અને $k_2$ નિકલ પરનો દર છે.
$\frac{k_2}{k_1} = e^{\frac{(E_a)_1 - (E_a)_2}{RT}}$.
$10$ ના આધાર પર લઘુગણક લેતા:
$\log_{10} \left( \frac{k_2}{k_1} \right) = \frac{(E_a)_1 - (E_a)_2}{2.303 RT}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\log_{10} \left( \frac{k_2}{k_1} \right) = \frac{30000 - 41400}{2.3 \times 8.3 \times 300} \approx -1.99$.
તેથી,નજીકનો પૂર્ણાંક $2$ છે.

(D) એમોનિયમ ફોસ્ફોમોલિબ્ડેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $(NH_4)_3[P(Mo_{12}O_{40})]$ છે.
આ સંકીર્ણમાં,ફોસ્ફેટ આયન $PO_4^{3-}$ છે અને મોલિબ્ડેટ એકમ $MoO_3$ છે.
ધારો કે $Mo$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$MoO_3$ માં,ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે.
$x + 3(-2) = 0$
$x - 6 = 0$
$x = +6$.
આમ,$Mo$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.

(C) $1$. ધન આયન ઓળખો: $K^+$ એ પોટેશિયમ છે.
$2$. લિગાન્ડ ઓળખો: $C_2O_4^{2-}$ એ ઓક્ઝેલેટો છે,અને તેની સંખ્યા $3$ હોવાથી તે ટ્રિસ(ઓક્ઝેલેટો) થશે.
$3$. મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ ઓળખો: સંકીર્ણ આયન $[Co(C_2O_4)_3]^{3-}$ ઋણ આયન હોવાથી,ધાતુ $Co$ ને કોબાલ્ટેટ તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
$4$. $Co$ નો ઓક્સિડેશન આંક નક્કી કરો: $x + 3(-2) = -3$,તેથી $x = +3$.
$5$. ભાગોને જોડો: પોટેશિયમ ટ્રિસ(ઓક્ઝેલેટો)કોબાલ્ટેટ$(III)$.

(D) આપેલા એમિનો એસિડ માટેના એક-અક્ષરના કોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. આર્જિનિન $R$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$B$. એસ્પાર્ટિક એસિડ $D$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$C$. એસ્પારજીન $N$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$D$. એલનાઇન $A$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-I, C-II, D-III$ છે.

(D) નેસ્લરના પ્રક્રિયકનું રાસાયણિક સૂત્ર $K_2[HgI_4]$ છે.
તે પોટેશિયમ $(K)$,મર્ક્યુરી $(Hg)$ અને આયોડિન $(I)$ ધરાવે છે.
તેથી,નાઈટ્રોજન $(N)$ એ નેસ્લરના પ્રક્રિયકમાં હાજર ન હોય તેવું તત્વ છે.

(A) વિસ્થાપિત ફિનોલની એસિડિકતા વિસ્થાપકોની ઈલેક્ટ્રોનિક અસરો પર આધાર રાખે છે. ઈલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ ફિનોક્સાઈડ આયનને સ્થિર કરીને એસિડિકતા વધારે છે,જ્યારે ઈલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહો $(EDG)$ એસિડિકતા ઘટાડે છે.
$1$. $-NO_2$ એ પ્રબળ ઈલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ ($-I$ અને $-M$ અસર) છે.
$2$. $-Cl$ એ ઈલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ ($-I$ અસર) છે.
$3$. $-CH_3$ એ ઈલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહ ($+I$ અને હાઈપરકોન્જુગેશન) છે.
વિસ્થાપકોની સરખામણી કરતા,$-NO_2$ સમૂહ સૌથી પ્રબળ ઈલેક્ટ્રોન-આકર્ષક અસર ધરાવે છે,તેથી $3-$નાઈટ્રોફિનોલ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ એસિડિક છે.

(B) $1$. મધ્યવર્તીઓ એ ઉર્જા પ્રોફાઇલ આકૃતિમાં પ્રક્રિયક અને નીપજ વચ્ચેના સ્થાનિક ન્યૂનતમ બિંદુઓ છે. અહીં,$P$ અને $Q$ મધ્યવર્તીઓ છે. તેથી,મધ્યવર્તીઓની સંખ્યા $2$ છે.
$2$. સક્રિય સંકિર્ણો એ ઉર્જા પ્રોફાઇલ આકૃતિમાં શિખરો (મહત્તમ બિંદુઓ) ને અનુરૂપ છે. ત્યાં $3$ શિખરો છે,તેથી સક્રિય સંકિર્ણોની સંખ્યા $3$ છે.
$3$. વેગ નિર્ણાયક તબક્કો $(RDS)$ એ સૌથી વધુ સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)$ ધરાવતો તબક્કો છે. શિખરોની સરખામણી કરતા,તબક્કા $II$ માં સૌથી વધુ સક્રિયકરણ ઉર્જા છે. તેથી,તબક્કો $II$ એ $RDS$ છે.
આમ,સાચા મૂલ્યો છે: મધ્યવર્તીઓની સંખ્યા $= 2$,સક્રિય સંકિર્ણોની સંખ્યા $= 3$,$RDS = II$.

(A) $Ni(CO)_4$ માં,$Ni$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x + 4(0) = 0$ છે,તેથી $x = 0$.
$Fe(CO)_5$ માં,$Fe$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x + 5(0) = 0$ છે,તેથી $x = 0$. આમ,વિધાન $A$ સાચું છે.
ધાતુ કાર્બોનિલમાં ધાતુઓની નીચી ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ સિનર્જિક બંધન દ્વારા સ્થિર થાય છે,જેમાં લિગાન્ડથી ધાતુ તરફ $\sigma$-દાન અને ધાતુથી લિગાન્ડ તરફ $\pi$-બેક-ડોનેશનનો સમાવેશ થાય છે. લિગાન્ડ $\pi$-સ્વીકારનાર (acceptor) હોવો જોઈએ,$\pi$-દાતા (donor) નહીં. તેથી,કારણ $R$ ખોટું છે.

(A) આ પ્રક્રિયામાં $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત કીટોન સાથે ઓર્ગેનોકોપર પ્રક્રિયક (ગિલમેન પ્રક્રિયક,જે $MeMgBr$ અને $CuI$ માંથી બને છે) નું સંયુગ્મી યોગશીલ ($1,4$-યોગશીલ) પ્રક્રિયા થાય છે.
$1$. $Me^-$ સમૂહ $3$-મિથાઈલસાયક્લોહેક્સ-$2$-ઈન-$1$-ઓન ના $\beta$-કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે એનોલેટ મધ્યવર્તી બને છે.
$2$. ત્યારબાદ આ એનોલેટનું $n$-પ્રોપાઈલ આયોડાઈડ $(nPrI)$ દ્વારા $\alpha$-સ્થાન પર આલ્કાઈલેશન થાય છે.
$3$. અંતિમ નીપજ $2$-પ્રોપાઈલ-$3,3$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્ઝેનોન છે.

(C) $PbCrO_4$ (પીળા અવક્ષેપ),$PbI_2$ (પીળા અવક્ષેપ),અને $PbSO_4$ (સફેદ અવક્ષેપ) નું નિર્માણ $Pb^{2+}$ આયનો માટેની પ્રમાણિત પુષ્ટિકારક કસોટીઓ છે.
$Pb(NO_3)_2$ એ પાણીમાં અત્યંત દ્રાવ્ય,રંગહીન સંયોજન છે અને તે અવક્ષેપ બનાવતું નથી,તેથી તેનો ઉપયોગ $Pb^{2+}$ આયનો માટે પુષ્ટિકારક કસોટી તરીકે થઈ શકતો નથી.

(D) બ્રાઈન એ $NaCl$ નું જલીય દ્રાવણ છે.
$NaCl_{(aq)} \rightarrow Na^+_{(aq)} + Cl^-_{(aq)}$
કેથોડ પર,$Na^+$ આયનો કરતા પાણીનું રિડક્શન પ્રાધાન્યતાથી થાય છે:
$2H_2O_{(l)} + 2e^- \rightarrow H_{2(g)} + 2OH^-_{(aq)}$
એનોડ પર,ક્લોરાઈડ આયનોનું ઓક્સિડેશન થાય છે:
$2Cl^-_{(aq)} \rightarrow Cl_{2(g)} + 2e^-$
દ્રાવણમાં બાકી રહેલા $Na^+$ અને $OH^-$ આયનો જોડાઈને $NaOH_{(aq)}$ બનાવે છે.
તેથી,બ્રાઈનના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન $H_2$,$Cl_2$ અને $NaOH$ ઉત્પન્ન થાય છે,જ્યારે $HCl$ બનતું નથી.

(B) પ્રક્રિયા નીચેના તબક્કાઓ દ્વારા આગળ વધે છે:
$1$. આલ્કોહોલ સમૂહનું પ્રોટોનેશન: $-OH$ સમૂહ $H_3O^+$ દ્વારા પ્રોટોનેટ થઈને સારો લિવિંગ ગ્રુપ $(-OH_2^+)$ બનાવે છે.
$2$. કાર્બોકેટાયનનું નિર્માણ: પાણીના અણુના દૂર થવાથી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
$3$. પુનઃરચના: વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવવા માટે $1,2-CH_3^-$ શિફ્ટ થાય છે.
$4$. ચક્રીયકરણ: દ્વિબંધ કાર્બોકેટાયન પર હુમલો કરીને નવી રીંગ બનાવે છે.
$5$. ડિપ્રોટોનેશન: નજીકના કાર્બનમાંથી પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર થવાથી અંતિમ સ્થાયી આલ્કીન નીપજ મળે છે,જે વિકલ્પ $B$ માં દર્શાવેલ બંધારણને અનુરૂપ છે.

(D) બે દ્રાવણો આઈસોટોનિક હોય જો તેમનું અભિસરણ દબાણ સમાન હોય $(\pi = iCRT)$.
$A$ માટે: $NaCl$ $(i=2)$,$C=1 \ M \implies \pi \propto 2 \times 1 = 2$. યુરિયા $(i=1)$,$C=2 \ M \implies \pi \propto 1 \times 2 = 2$. (આઈસોટોનિક)
$B$ માટે: $CaCl_2$ $(i=3)$,$C=1 \ M \implies \pi \propto 3 \times 1 = 3$. $KCl$ $(i=2)$,$C=1.5 \ M \implies \pi \propto 2 \times 1.5 = 3$. (આઈસોટોનિક)
$C$ માટે: $AlCl_3$ $(i=4)$,$C=1.5 \ M \implies \pi \propto 4 \times 1.5 = 6$. $Na_2SO_4$ $(i=3)$,$C=2 \ M \implies \pi \propto 3 \times 2 = 6$. (આઈસોટોનિક)
$D$ માટે: $KCl$ $(i=2)$,$C=2.5 \ M \implies \pi \propto 2 \times 2.5 = 5$. $Al_2(SO_4)_3$ $(i=5)$,$C=1 \ M \implies \pi \propto 5 \times 1 = 5$. (આઈસોટોનિક)
બધી $4$ જોડીઓ આઈસોટોનિક છે.

(C) જો ધાતુનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(SRP)$,$NO_3^{-}$ હાફ-સેલના $SRP$ $(E^0 = 0.97 \ V)$ કરતા ઓછો હોય,તો તે ધાતુ $NO_3^{-}$ દ્વારા ઓક્સિડેશન પામશે.
આપેલ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$1$. $V_{(s)} \rightarrow V^{2+} + 2e^{-}$ $(E^0 = -1.19 \ V < 0.97 \ V)$: ઓક્સિડેશન પામશે.
$2$. $Fe_{(s)} \rightarrow Fe^{3+} + 3e^{-}$ $(E^0 = -0.04 \ V < 0.97 \ V)$: ઓક્સિડેશન પામશે.
$3$. $Ag_{(s)} \rightarrow Ag^{+} + e^{-}$ $(E^0 = 0.80 \ V < 0.97 \ V)$: ઓક્સિડેશન પામશે.
$4$. $Au_{(s)} \rightarrow Au^{3+} + 3e^{-}$ $(E^0 = 1.40 \ V > 0.97 \ V)$: ઓક્સિડેશન પામશે નહીં.
આમ,$3$ ધાતુઓ $(V, Fe, Ag)$ $NO_3^{-}$ દ્વારા ઓક્સિડેશન પામશે.

(C) જે કલિલ તંત્રમાં પ્રવાહી વિક્ષેપન માધ્યમ હોય તેને પાયસ (જો વિક્ષેપિત કલા પ્રવાહી હોય) અથવા સોલ (જો વિક્ષેપિત કલા ઘન હોય) કહેવાય છે.
આપેલ તંત્રોનું વર્ગીકરણ:
$1$. રત્નો: ઘન સોલ (ઘન માં ઘન)
$2$. પેઇન્ટ્સ: સોલ (ઘન માં પ્રવાહી)
$3$. ધુમાડો: એરોસોલ (ઘન માં વાયુ)
$4$. ચીઝ: જેલ (પ્રવાહી માં ઘન)
$5$. દૂધ: પાયસ (પ્રવાહી માં પ્રવાહી)
$6$. હેર ક્રીમ: પાયસ (પ્રવાહી માં પ્રવાહી)
$7$. જંતુનાશક સ્પ્રે: એરોસોલ (પ્રવાહી માં વાયુ)
$8$. ફીણ: ફીણ (વાયુ માં પ્રવાહી)
$9$. સાબુનું ફીણ: ફીણ (વાયુ માં પ્રવાહી)
પ્રવાહી વિક્ષેપન માધ્યમ ધરાવતા તંત્રો: પેઇન્ટ્સ,દૂધ,હેર ક્રીમ,ફીણ અને સાબુનું ફીણ.
કુલ સંખ્યા = $5$.

(C) આકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે મધ્યસ્થ પરમાણુના સંકરણ અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) જોઈએ છીએ:
$1$. $XeF_4$: $sp^3d^2$ સંકરણ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,જે ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
$2$. $SF_4$: $sp^3d$ સંકરણ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,જે સી-સો (see-saw) ભૂમિતિ આપે છે.
$3$. $SiF_4$: $sp^3$ સંકરણ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,જે સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ આપે છે.
$4$. $BF_4^{-}$: $sp^3$ સંકરણ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,જે સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ આપે છે.
$5$. $BrF_4^{-}$: $sp^3d^2$ સંકરણ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,જે ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
$6$. $[Cu(NH_3)_4]^{2+}$: $dsp^2$ સંકરણ,જે ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
$7$. $[FeCl_4]^{2-}$: $sp^3$ સંકરણ,જે સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ આપે છે.
$8$. $[PtCl_4]^{2-}$: $dsp^2$ સંકરણ,જે ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
આમ,ચોરસ સમતલીય આકાર ધરાવતી સ્પીસીઝ $XeF_4$,$BrF_4^{-}$,$[Cu(NH_3)_4]^{2+}$,અને $[PtCl_4]^{2-}$ છે.
કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(C) આયોડોફોર્મ કસોટી માટે સંયોજનમાં $CH_3CO-$ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ હોવો જરૂરી છે.
$(a)$ $1-$ફિનાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓન: બંધારણ $Ph-CH_2-CO-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ નથી. (ઋણ)
$(b)$ $2-$મિથાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓલ: બંધારણ $CH_3-C(OH)(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ નથી. (ઋણ)
$(c)$ $3-$મિથાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓલ: બંધારણ $CH_3-CH(OH)-CH(CH_3)_2$ છે. તેમાં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ છે. (ધન)
$(d)$ $1-$ફિનાઈલઈથેનોલ: બંધારણ $Ph-CH(OH)-CH_3$ છે. તેમાં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ છે. (ધન)
$(e)$ $3,3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓન: બંધારણ $CH_3-CO-C(CH_3)_3$ છે. તેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ છે. (ધન)
$(f)$ $1-$ફિનાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ: બંધારણ $Ph-CH_2-CH(OH)-CH_3$ છે. તેમાં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ છે. (ધન)
આમ,સંયોજનો $(c)$,$(d)$,$(e)$,અને $(f)$ આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે. કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(A) ગેબ્રિયલ થેલીમાઈડ સંશ્લેષણનો ઉપયોગ પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન્સની બનાવટ માટે થાય છે. તેમાં પોટેશિયમ થેલીમાઈડની આલ્કાઈલ હેલાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ત્યારબાદ આલ્કલાઇન જળવિભાજન કરવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ એરોમેટિક એમાઈન્સની બનાવટ માટે થઈ શકતો નથી કારણ કે એરાઈલ હેલાઈડ્સ થેલીમાઈડ દ્વારા બનતા એનાયન સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા આપતા નથી.
તેથી,$C_8H_{11}N$ સૂત્ર ધરાવતા માત્ર તે જ એમાઈન્સ કે જેમાં $-NH_2$ સમૂહ એલિફેટિક કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોય (એટલે કે પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન્સ),તે આ પદ્ધતિ દ્વારા બનાવી શકાય છે.
$C_8H_{11}N$ ના આઈસોમર્સ જે પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન્સ છે તે નીચે મુજબ છે:
$1$. $C_6H_5-CH_2-CH_2-NH_2$ ($2$-ફિનાઈલઈથેનેમાઈન)
$2$. $C_6H_5-CH(CH_3)-NH_2$ ($1$-ફિનાઈલઈથેનેમાઈન)
$3$. $o-CH_3-C_6H_4-CH_2-NH_2$ ($2$-મિથાઈલબેન્ઝાઈલેમાઈન)
$4$. $m-CH_3-C_6H_4-CH_2-NH_2$ ($3$-મિથાઈલબેન્ઝાઈલેમાઈન)
$5$. $p-CH_3-C_6H_4-CH_2-NH_2$ ($4$-મિથાઈલબેન્ઝાઈલેમાઈન)
આવા કુલ $5$ આઈસોમર્સ છે જે આ પદ્ધતિ દ્વારા બનાવી શકાય છે.

(C) કુલ $7$ સ્ફટિક તંત્રો છે.
તેમાંથી,બોડી-સેન્ટર્ડ એકમ કોષ $3$ સ્ફટિક તંત્રોમાં જોવા મળે છે:
$1$. ક્યુબિક
$2$. ટેટ્રાગોનલ
$3$. ઓર્થોરોમ્બિક
તેથી,કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(D) આલ્કલી લીચિંગ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે $Al$ (બોક્સાઈટ અયસ્કમાંથી) અને $Au$ અથવા $Ag$ (તેમની સંબંધિત અયસ્કમાંથી) ના નિષ્કર્ષણ માટે થાય છે.
સોના $(Au)$ ના કિસ્સામાં,અયસ્કને હવા $(O_2)$ ની હાજરીમાં સોડિયમ સાયનાઈડ $(NaCN)$ ના મંદ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,જે ઓક્સિજનના સ્ત્રોત તરીકે કાર્ય કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે: $4Au(s) + 8CN^-(aq) + 2H_2O(aq) + O_2(g) \rightarrow 4[Au(CN)_2]^-(aq) + 4OH^-(aq)$.
આમ,આ લીચિંગ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને $Au$ નું નિષ્કર્ષણ કરવામાં આવે છે.

(D) . સેકરિન એ પ્રથમ કૃત્રિમ ગળ્યું પદાર્થ છે $(II)$.
$B$. એસ્પાર્ટેમ રાંધવાના તાપમાને અસ્થિર છે $(IV)$.
$C$. એલિટેમ એ ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતું ગળ્યું પદાર્થ છે $(I)$.
$D$. સુક્રોલોઝ રાંધવાના તાપમાને સ્થિર છે $(III)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(B) ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી સમીકરણ $\frac{x}{m} = k p^{1/n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આલેખ $(A)$ એ $\frac{x}{m}$ વિરુદ્ધ $p$ નો આલેખ દર્શાવે છે,જે ફ્રુન્ડલિચ સમતાપીનો લાક્ષણિક વક્ર છે.
બંને બાજુ લઘુગણક લેતા,આપણને $\log \frac{x}{m} = \log k + \frac{1}{n} \log p$ મળે છે. આ $y = mx + c$ સ્વરૂપનું રેખીય સમીકરણ છે,જ્યાં ઢાળ $\frac{1}{n}$ છે અને આંતરછેદ $\log k$ છે. આલેખ $(B)$ આ રેખીય સંબંધ દર્શાવે છે.
આલેખ $(D)$ એ $\frac{x}{m}$ વિરુદ્ધ $p^{1/n}$ નો આલેખ દર્શાવે છે,જે સમીકરણ $\frac{x}{m} = k p^{1/n}$ પરથી મેળવેલ રેખીય સંબંધ છે.
આલેખ $(C)$ એ ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપીનું પ્રમાણિત નિરૂપણ નથી.
તેથી,આલેખ $(A), (B)$ અને $(D)$ ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ સમતાપી દર્શાવે છે.

(B) $SN1$ પ્રક્રિયાનો દર લિવિંગ ગ્રુપ દૂર થયા પછી બનતા કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. સંયોજન $A$ માં,$Br_{(a)}$ બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે રેઝોનન્સ દ્વારા ખૂબ જ સ્થિર થાય છે.
$2$. સંયોજન $B$ માં,$I_{(a)}$ એલાઈલિક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે રેઝોનન્સ દ્વારા સ્થિર થાય છે પરંતુ બેન્ઝિલિક કરતા ઓછું.
$3$. સંયોજન $C$ માં,$Br_{(a)}$ તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
$4$. સંયોજન $D$ માં,$Br_{(a)}$ તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે.
સ્થિરતાની સરખામણી કરતા,સંયોજન $A$ માં $Br_{(a)}$ દ્વારા બનતું બેન્ઝિલિક કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થિર છે. તેથી,$A-Br_{(a)}$ એ $SN1$ પ્રક્રિયા માટે સૌથી વધુ સક્રિય છે.

(B) જે એમિનો એસિડની શૃંખલામાં સલ્ફર હોય છે તે સિસ્ટીન અને મિથિઓનાઇન છે.
$1$. સિસ્ટીન: તેમાં થાયોલ $(-SH)$ સમૂહ હોય છે.
$2$. મિથિઓનાઇન: તેમાં થાયોઈથર $(-S-CH_3)$ સમૂહ હોય છે.
તેથી,સાચા વિકલ્પો $(b)$ અને $(d)$ છે.

(C) $LiBH_4$ એ એક પસંદગીયુક્ત રિડક્શનકર્તા છે જે એસ્ટરનું પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં રિડક્શન કરે છે પરંતુ કાર્બોક્સિલિક એસિડનું રિડક્શન કરતું નથી. આપેલ અણુમાં,એસ્ટર સમૂહ $(-CO_2Et)$ નું રિડક્શન થઈને પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(-CH_2OH)$ બને છે,જ્યારે કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-CO_2H)$ પર કોઈ અસર થતી નથી. તેથી,મુખ્ય નીપજ તે છે જેમાં એસ્ટરનું આલ્કોહોલમાં રૂપાંતર થાય છે અને એસિડ યથાવત રહે છે.

(C) $K_3[Co(CN)_6]$ સંકીર્ણમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન $Co^{3+}$ છે.
$Co^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^6$ છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે $d$-કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે,જેના પરિણામે લો-સ્પિન $t_{2g}^6 e_g^0$ રચના પ્રાપ્ત થાય છે.
બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,ચુંબકીય ચાકમાત્રા $\mu_s = 0$ થાય છે,જે તેને પ્રતિચુંબકીય બનાવે છે.
$CN^-$ ના પ્રબળ ક્ષેત્ર સ્વભાવ અને લો-સ્પિન સંકીર્ણના નિર્માણને કારણે,તે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ સ્થાયી છે.

(B) આપેલ કોષ પ્રક્રિયા: $\frac{1}{2} H_{2(g)} + AgCl_{(s)} \rightleftharpoons H^{+}_{(aq)} + Cl^{-}_{(aq)} + Ag_{(s)}$ છે.
એનોડ પર ઓક્સિડેશન થાય છે: $\frac{1}{2} H_{2(g)} \rightarrow H^{+}_{(aq)} + e^-$.
કેથોડ પર રિડક્શન થાય છે: $AgCl_{(s)} + e^- \rightarrow Ag_{(s)} + Cl^{-}_{(aq)}$.
આ બંનેને જોડતા,આપણને કુલ પ્રક્રિયા મળે છે. આ હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ $(Pt \mid H_2)$ અને $HCl$ દ્રાવણમાં સિલ્વર-સિલ્વર ક્લોરાઇડ ઇલેક્ટ્રોડ $(AgCl \mid Ag)$ ધરાવતા કોષને અનુરૂપ છે.
તેથી,સાચી કોષ રજૂઆત $Pt \mid H_{2(g)} \mid HCl_{(aq)} \mid AgCl_{(s)} \mid Ag_{(s)}$ છે.

(D) $A.$ કોપર સલ્ફેટ અને સોડિયમ સાઇટ્રેટના આલ્કલાઇન દ્રાવણને બેનેડિક્ટનું દ્રાવણ કહેવામાં આવે છે,જેનો ઉપયોગ એલિફેટિક આલ્ડિહાઇડ્સની કસોટી માટે થાય છે. તેથી,તે સંયોજન $(III)$ ની કસોટી કરે છે.
$B.$ તટસ્થ $FeCl_3$ દ્રાવણનો ઉપયોગ ફિનોલિક સંયોજનોની કસોટી માટે થાય છે. તેથી,તે સંયોજન $(IV)$ ની કસોટી કરે છે.
$C.$ આલ્કલાઇન ક્લોરોફોર્મ દ્રાવણ (કાર્બાઇલેમાઇન કસોટી) નો ઉપયોગ પ્રાથમિક એમાઇન્સની કસોટી માટે થાય છે. તેથી,તે સંયોજન $(II)$ ની કસોટી કરે છે.
$D.$ પોટેશિયમ આયોડાઇડ અને સોડિયમ હાઇપોક્લોરાઇડ આયોડોફોર્મ કસોટી માટે $I_2$ ઉત્પન્ન કરે છે. આ કસોટી $CH_3CO-$ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનો માટે ધન મળે છે. તેથી,તે સંયોજન $(I)$ ની કસોટી કરે છે.

(A) બ્યુટેન$-1-$ઓલ $(CH_3CH_2CH_2CH_2OH)$ માં $-OH$ સમૂહ હોય છે,જે તેને વ્યાપક આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન બનાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
ઇથોક્સિઇથેન $(CH_3CH_2-O-CH_2CH_3)$ માં $O, N,$ અથવા $F$ જેવા વિદ્યુતઋણમય પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હાઇડ્રોજન પરમાણુનો અભાવ હોય છે,તેથી તે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકતું નથી.
બ્યુટેન$-1-$ઓલમાં મજબૂત આંતરઆણ્વીય બળો (હાઇડ્રોજન બંધન) વધુ અણુઓના જોડાણ તરફ દોરી જાય છે,જેના પરિણામે ઇથોક્સિઇથેનની તુલનામાં તેનું ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું હોય છે.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.