JEE Main 2023 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) દ્રાવણની $pH$ વ્યાખ્યા મુજબ $pH = -\log [H^{+}]$ છે.
જ્યારે સાંદ્રતા $[H^{+}]$ માં $1000$ ના ગુણાંકમાં ફેરફાર થાય,ત્યારે $pH$ માં થતો ફેરફાર $\Delta pH = -\log(\frac{[H^{+}]_{final}}{[H^{+}]_{initial}})$ દ્વારા મળે છે.
સાંદ્રતા $1000$ ના ગુણાંકમાં બદલાતી હોવાથી,$\frac{[H^{+}]_{final}}{[H^{+}]_{initial}} = 1000 = 10^3$ મળે.
તેથી,$\Delta pH = -\log(10^3) = -3$.
આનો અર્થ એ છે કે $pH$ નું મૂલ્ય $3$ એકમ ઘટે છે.

(D) અક્ષ પર ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા ધરાવતી કક્ષકોને અક્ષીય કક્ષકો કહેવાય છે.
તેમાં ત્રણ $p$-કક્ષકો $(p_{x}, p_{y}, p_{z})$ અને બે $d$-કક્ષકો $(d_{z^2}, d_{x^2-y^2})$ નો સમાવેશ થાય છે.
$d_{xy}, d_{yz}, d_{xz}$ એ બિન-અક્ષીય કક્ષકો છે.
તેથી,કુલ અક્ષીય કક્ષકોની સંખ્યા $3 + 2 = 5$ છે.

(A) ધારો કે $C_2H_4$ નું કદ $x \, L$ અને $CH_4$ નું કદ $(16.8 - x) \, L$ છે.
દહન પ્રક્રિયાઓ:
$C_2H_4(g) + 3O_2(g) \rightarrow 2CO_2(g) + 2H_2O(l)$
$CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(l)$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,ઉત્પન્ન થતા $CO_2$ નું કુલ કદ $2x + (16.8 - x) = 28.0 \, L$ છે.
$16.8 + x = 28.0 \Rightarrow x = 11.2 \, L$ $C_2H_4$.
$CH_4$ નું કદ $= 16.8 - 11.2 = 5.6 \, L$.
$25^{\circ}C$ $(298 \, K)$ અને $1 \, atm$ પર,$1 \, mol$ વાયુ $V_m = \frac{RT}{P} = \frac{0.0821 \times 298}{1} \approx 24.46 \, L \, mol^{-1}$ રોકે છે.
$C_2H_4$ ના મોલ $= \frac{11.2}{24.46} \approx 0.458 \, mol$.
$CH_4$ ના મોલ $= \frac{5.6}{24.46} \approx 0.229 \, mol$.
મુક્ત થતી ઉષ્મા $= (0.458 \times 1400) + (0.229 \times 900) = 641.2 + 206.1 = 847.3 \, kJ$.

(D) કાર્બનની ટકાવારી $85.8 \%$ છે,તેથી હાઇડ્રોજનની ટકાવારી $100 - 85.8 = 14.2 \%$ છે.

તત્વ	મોલ ગુણોત્તર
$C$	$\frac{85.8}{12} = 7.15 \rightarrow 1$
$H$	$\frac{14.2}{1} = 14.2 \rightarrow 2$

પ્રાથમિક સૂત્ર $CH_2$ છે.
પ્રાથમિક સૂત્રનું દળ $12 + 2(1) = 14 \ g \ mol^{-1}$ છે.
આપેલ મોલર દળ $84 \ g \ mol^{-1}$ હોવાથી,$n = \frac{84}{14} = 6$ મળે છે.
આણ્વીય સૂત્ર $(CH_2)_6 = C_6H_{12}$ છે.
તેથી,અણુ દીઠ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા $12$ છે.

(D) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે પૃષ્ઠતાણ સપાટી પરના અસંતુલિત આકર્ષણ બળોને કારણે ઉદભવે છે,જથ્થામાં સમાન બળોને કારણે નહીં.
વિધાન $B$ સાચું છે કારણ કે સપાટી પરના અણુઓ ચોખ્ખું અંદરની તરફ ખેંચાણ અનુભવે છે,જે પૃષ્ઠતાણ તરફ દોરી જાય છે.
વિધાન $C$ ખોટું છે કારણ કે જથ્થામાં રહેલા અણુઓ સતત ગતિમાં હોય છે અને તેમની ગતિ ઊર્જાને કારણે સપાટી પર આવી શકે છે.
વિધાન $D$ સાચું છે કારણ કે સપાટી પરના અણુઓ પાસે વધુ ઊર્જા હોય છે અને તેઓ વાયુ અવસ્થામાં છટકી શકે છે,જે બંધ સિસ્ટમમાં બાષ્પ દબાણ બનાવે છે.
તેથી,$2$ સાચા વિધાનો ($B$ અને $D$) છે.

(A) $1$ મોલ વાસ્તવિક વાયુ માટે,વાન્ડર વાલ્સ સમીકરણ $(P + \frac{a}{V_m^2})(V_m - b) = RT$ છે.
ઓછા દબાણે,આકર્ષણ બળો પ્રભાવી હોય છે,તેથી $Z < 1$.
સંકોચનીયતા અવયવ $Z$ એ $Z = \frac{PV_m}{RT}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઓછા દબાણ માટે,વાન્ડર વાલ્સ સમીકરણનું આશરે સ્વરૂપ $Z = 1 - \frac{a}{V_mRT}$ છે.
બિંદુ $A$ પર,જે એવા વિસ્તારમાં છે જ્યાં $Z < 1$ (આદર્શ વાયુ રેખાની નીચે),સંકોચનીયતા અવયવ $1 - \frac{a}{V_mRT}$ (અથવા $1 - \frac{a}{RTV}$) છે.

(B) $H$ પરમાણુ માટે લાયમન શ્રેણીમાં,ટૂંકી તરંગલંબાઇ $n_2 = \infty$ થી $n_1 = 1$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે:
$\frac{1}{\lambda} = R_H \times 1^2 \times (\frac{1}{1^2} - \frac{1}{\infty^2}) = R_H$ $(1)$
$He^{+}$ આયન માટે બામર શ્રેણીમાં,સૌથી લાંબી તરંગલંબાઇ $n_2 = 3$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે:
$\frac{1}{\lambda_{He^{+}}} = R_H \times 2^2 \times (\frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2}) = R_H \times 4 \times (\frac{1}{4} - \frac{1}{9}) = R_H \times 4 \times \frac{5}{36} = R_H \times \frac{5}{9}$ $(2)$
$(1)$ ને $(2)$ વડે ભાગતા:
$\frac{\lambda_{He^{+}}}{\lambda} = \frac{R_H}{R_H \times \frac{5}{9}} = \frac{9}{5}$
તેથી,$\lambda_{He^{+}} = \frac{9 \lambda}{5}$.

(C) હાઇડ્રોજનને મેટલ હાઇડ્રાઇડના સ્વરૂપમાં ટેન્કમાં સંગ્રહિત કરી શકાય છે.
$NaNi_5$ એ હાઇડ્રોજનના સંગ્રહ માટે વપરાતું જાણીતું આંતર-ધાત્વિક સંયોજન છે,કારણ કે તે મધ્યમ તાપમાન અને દબાણે હાઇડ્રોજનને અસરકારક રીતે શોષી અને મુક્ત કરી શકે છે.
તેથી,$NaNi_5$ હાઇડ્રોજન સ્ટોરેજ ટેન્કની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.

(A) આયનની હાઇડ્રેશન એન્થાલ્પી તેના વીજભાર ઘનત્વ પર આધાર રાખે છે,જે વીજભારના સીધા પ્રમાણમાં અને આયનીય ત્રિજ્યાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(H_{hyd} \propto \frac{q}{r})$.
$1$. વીજભારની સરખામણી: વધુ વીજભાર ધરાવતા આયનો $(Mg^{2+}, Ca^{2+})$ ની હાઇડ્રેશન એન્થાલ્પી મોનોવેલેન્ટ આયનો $(K^{+}, Rb^{+}, Cs^{+})$ કરતા ઘણી વધારે હોય છે.
$2$. સમાન સમૂહમાં,આયનીય ત્રિજ્યા વધવાની સાથે હાઇડ્રેશન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
$3$. સમૂહ $2$ ના આયનો માટે: $Mg^{2+} > Ca^{2+}$ $(C > E)$.
$4$. સમૂહ $1$ ના આયનો માટે: $K^{+} > Rb^{+} > Cs^{+}$ $(A > B > D)$.
આમ,સાચો ક્રમ $C > E > A > B > D$ છે.

(D) $Li_2O$ માં ઓક્સાઇડ આયન $O^{2-}$ હોય છે,જેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[He] 2s^2 2p^6$ છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયમેગ્નેટિક છે.
$Na_2O_2$ માં પેરોક્સાઇડ આયન $O_2^{2-}$ હોય છે. તેની મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ રચનામાં બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયમેગ્નેટિક છે.
$KO_2$ માં સુપરઓક્સાઇડ આયન $O_2^-$ હોય છે. તેની મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ રચનામાં $\pi^*$ ઓર્બિટલમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
તેથી,સાચો ક્રમ ડાયમેગ્નેટિક,ડાયમેગ્નેટિક અને પેરામેગ્નેટિક છે.

(C) ફોટોકેમિકલ સ્મોગ સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં રચાય છે અને તેમાં $O_3$,$NO_2$ અને પેરોક્સિએસીટાઇલ નાઈટ્રેટ $(PAN)$ જેવા ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટોનું પ્રમાણ વધુ હોય છે.
ક્લાસિકલ સ્મોગ ધુમાડો,ધુમ્મસ અને $SO_2$ ધરાવે છે. તેને રિડ્યુસિંગ સ્મોગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે રિડ્યુસિંગ મિશ્રણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે ફોટોકેમિકલ સ્મોગમાં ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટોનું પ્રમાણ વધુ હોય છે.

(B) લેસાઈન કસોટીનો ઉપયોગ કાર્બનિક સંયોજનોમાં નાઇટ્રોજન,સલ્ફર અને હેલોજન જેવા તત્વોને શોધવા માટે થાય છે.
હકારાત્મક કસોટી માટે,સંયોજનમાં કાર્બન સાથે નાઇટ્રોજન અને હેલોજન હોવા જરૂરી છે,જેથી સોડિયમ ધાતુ સાથે ગલન (fusion) કરવાથી સોડિયમ સાયનાઇડ $(NaCN)$ અને સોડિયમ હેલાઇડ $(NaX)$ બને.
$CH_3NH_2 \cdot HCl$ એ કાર્બનિક સંયોજન છે જેમાં કાર્બન,નાઇટ્રોજન અને ક્લોરિન રહેલા છે.
સોડિયમ $(Na)$ સાથે ગલન કરવાથી,તે $NaCN$ (જે નાઇટ્રોજન માટે હકારાત્મક કસોટી આપે છે) અને $NaCl$ (જે હેલોજન માટે હકારાત્મક કસોટી આપે છે) બનાવે છે.
$N_2H_4 \cdot HCl$,$NH_4Cl$,અને $NH_2OH \cdot HCl$ એ અકાર્બનિક સંયોજનો છે જેમાં કાર્બન હોતો નથી,તેથી તેઓ ગલન પ્રક્રિયા દરમિયાન $NaCN$ બનાવતા નથી.

(A) આપેલ $pH = 12$ છે,તેથી $pOH = 14 - 12 = 2$.
$[OH^-] = 10^{-2} \ M$.
$Ca(OH)_2$ નું સંપૂર્ણ વિયોજન થતું હોવાથી,$[Ca(OH)_2] = \frac{[OH^-]}{2} = \frac{10^{-2}}{2} = 5 \times 10^{-3} \ M$.
મિલિમોલની સંખ્યા $= \text{મોલારિટી} \times \text{કદ } (mL) = (5 \times 10^{-3}) \times 100 = 0.5 \ \text{મિલિમોલ}$.
આને $5 \times 10^{-1}$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી $x = 5$.

(A) અણુ અથવા આયનમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા બેકી છે કે એકી તે નક્કી કરવા માટે,આપણે કુલ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ગણીએ છીએ:
$A. NO_2$: $5 + 2(6) = 17$ (એકી)
$B. ICl_4^{-}$: $7 + 4(7) + 1 = 36$ (બેકી)
$C. BrF_3$: $7 + 3(7) = 28$ (બેકી)
$D. ClO_2$: $7 + 2(6) = 19$ (એકી)
$E. NO_2^{+}$: $5 + 2(6) - 1 = 16$ (બેકી)
$F. NO$: $5 + 6 = 11$ (એકી)
બેકી સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી સ્પીસીઝ $ICl_4^{-}$,$BrF_3$ અને $NO_2^{+}$ છે.
તેથી,કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(A) સંતુલન અચળાંક $K_{eq}$ એ પુરોગામી પ્રતિક્રિયાના વેગ અચળાંક અને પ્રતિગામી પ્રતિક્રિયાના વેગ અચળાંકના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $K_{eq} = \frac{K_{f}}{K_{b}}$.
આપેલ છે $K_{f} = 10^{3}$ અને $K_{b} = 10^{2}$,તેથી $K_{eq} = \frac{10^{3}}{10^{2}} = 10$.
પ્રમાણિત ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા ફેરફાર અને સંતુલન અચળાંક વચ્ચેનો સંબંધ: $\Delta_{r} G^{\circ} = -RT \ln K_{eq}$.
અહીં $T = 27^{\circ} C = 300 \ K$,$R = 8.3 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$,અને $\ln 10 = 2.3$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta_{r} G^{\circ} = -(8.3 \times 300 \times 2.3) \ J \ mol^{-1}$.
$\Delta_{r} G^{\circ} = -5727 \ J \ mol^{-1} = -5.727 \ kJ \ mol^{-1}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,મૂલ્ય $6 \ kJ \ mol^{-1}$ મળે છે.

(A) પ્રક્રિયા $H_2O_{(g)} \rightleftharpoons H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}$ છે.
ધારો કે વિયોજન અંશ $\alpha$ છે. સંતુલને આંશિક દબાણ $P_{H_2O} = P(1-\alpha)$,$P_{H_2} = P\alpha$,અને $P_{O_2} = P(\frac{\alpha}{2})$ છે,જ્યાં $P = 1 \ bar$.
કુલ દબાણ $P_{total} = P(1-\alpha) + P\alpha + P\frac{\alpha}{2} = P(1 + \frac{\alpha}{2}) = 1 \ bar$.
$\alpha$ ખૂબ નાનું હોવાથી,$1 + \frac{\alpha}{2} \approx 1$,તેથી $P \approx 1 \ bar$.
સંતુલન અચળાંક $K_p = \frac{P_{H_2} \cdot (P_{O_2})^{1/2}}{P_{H_2O}} = \frac{(P\alpha) \cdot (P\alpha/2)^{1/2}}{P(1-\alpha)} = 2 \times 10^{-3}$.
$\alpha \ll 1$ ધારતા,$1-\alpha \approx 1$,તેથી $\frac{\alpha \cdot (\alpha/2)^{1/2}}{1} = 2 \times 10^{-3}$.
$\frac{\alpha^{3/2}}{\sqrt{2}} = 2 \times 10^{-3} \implies \alpha^{3/2} = 2^{1.5} \times 10^{-3}$.
$\alpha = 0.02$.
વિઘટનની ટકાવારી $\alpha \times 100 = 2 \%$ છે.

(A) $1$. હાઇડ્રોકાર્બનના મોલની ગણતરી: $C_{10}H_{16}$ નું આણ્વીય દળ $= (10 \times 12) + (16 \times 1) = 136 \, g/mol$. હાઇડ્રોકાર્બનના મોલ $= \frac{17 \times 10^{-3} \, g}{136 \, g/mol} = 1.25 \times 10^{-4} \, mol$.
$2$. $H_2$ વાયુના મોલની ગણતરી: $STP$ ($0^{\circ}C$,$760 \, mm \, Hg$) પર,$22400 \, mL$ એટલે $1 \, mol$. $H_2$ ના મોલ $= \frac{8.40 \, mL}{22400 \, mL/mol} = 3.75 \times 10^{-4} \, mol$.
$3$. દ્વિબંધની સંખ્યા નક્કી કરો: દરેક દ્વિબંધ હાઇડ્રોજનેશન માટે $1 \, mol$ $H_2$ વાપરે છે. દ્વિબંધની સંખ્યા $= \frac{H_2 \text{ ના મોલ}}{\text{હાઇડ્રોકાર્બનના મોલ}} = \frac{3.75 \times 10^{-4}}{1.25 \times 10^{-4}} = 3$.

(B) પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પીના મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
$B$: $801 \ kJ/mol$
$Al$: $577 \ kJ/mol$
$Ga$: $579 \ kJ/mol$
વિધાન $I$: $B$ થી $Al$ સુધીનો ઘટાડો $801 - 577 = 224 \ kJ/mol$ છે,જ્યારે $Al$ થી $Ga$ સુધીનો ફેરફાર $579 - 577 = 2 \ kJ/mol$ (વધારો) છે. આમ,$B$ થી $Al$ સુધીનો ઘટાડો $Al$ થી $Ga$ ના ફેરફાર કરતા ઘણો મોટો છે. વિધાન $I$ સાચું છે.
વિધાન $II$: $Ga$ $(Z=31)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \ 3d^{10} \ 4s^2 \ 4p^1$ છે. $3d$ કક્ષકો સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે. વિધાન $II$ સાચું છે.

(A) હાઇડ્રોકાર્બન $C_xH_y$ માટે સામાન્ય દહન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_xH_y + (x + \frac{y}{4}) O_2 \rightarrow xCO_2 + \frac{y}{2} H_2O$
આપેલ છે કે પ્રક્રિયા $3$ તુલ્ય પાણી ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી:
$\frac{y}{2} = 3 \Rightarrow y = 6$
આપેલ છે કે પ્રક્રિયાને $9.5$ તુલ્ય ઓક્સિજનની જરૂર છે,તેથી:
$x + \frac{y}{4} = 9.5$
$y = 6$ મૂકતા:
$x + \frac{6}{4} = 9.5$
$x + 1.5 = 9.5$
$x = 8$
તેથી,હાઇડ્રોકાર્બન $A$ નું આણ્વીય સૂત્ર $C_8H_6$ છે.

(A) બંધ ક્રમાંક $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} (N_b - N_a)$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે.
$1$. $O_2^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $\frac{1}{2} (10 - 8) = 1$.
$2$. $CO$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $\frac{1}{2} (10 - 4) = 3$.
$3$. $NO^{+}$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $CO$ સાથે આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક હોવાથી,તેનો બંધ ક્રમાંક પણ $3$ છે.

(A) માછલીઓના તંદુરસ્ત વિકાસ માટે,પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજન $(DO)$ ની સાંદ્રતા $6 \ ppm$ કરતા વધારે હોવી જોઈએ.
જો ઓગળેલા ઓક્સિજનની સાંદ્રતા $6 \ ppm$ કરતા ઓછી હોય,તો માછલીઓનો વિકાસ અટકી જાય છે.
બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ $(BOD)$ એ પાણીના નમૂનાના ચોક્કસ કદમાં હાજર કાર્બનિક પદાર્થોને તોડવા માટે બેક્ટેરિયા દ્વારા જરૂરી ઓક્સિજનનું પ્રમાણ છે.
શુદ્ધ પાણીનું $BOD$ મૂલ્ય $5 \ ppm$ કરતા ઓછું હોય છે.
તેથી,$X = 6$ અને $Y = 5$.

(B) માત્ર $(B)$ અને $(C)$ સાચા છે.
$(B)$ ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જાનું સમીકરણ $G = H - TS$ છે. અચળ $T$ પર,આ $\Delta G = \Delta H - T \Delta S$ બને છે.
$(C)$ પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયા માટે એન્ટ્રોપી ફેરફારની વ્યાખ્યા મુજબ,$dS = \frac{dq_{rev}}{T}$. અચળ $T$ પર,આ $\Delta S = \frac{q_{rev}}{T}$ થાય છે.
$(A)$ ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ $\Delta U = q + w$ છે. વિસ્તરણ કાર્ય માટે,$w = -P \Delta V$,તેથી $\Delta U = q - P \Delta V$. આમ,$(A)$ ખોટું છે.
$(D)$ એન્થાલ્પીની વ્યાખ્યા $H = U + PV$ પરથી,આદર્શ વાયુ માટે,$H = U + nRT$. અચળ $T$ પર,$\Delta H = \Delta U + \Delta nRT$. આમ,$(D)$ ખોટું છે.

(D) વિધાન-$I$ સાચું છે.
$Ni$ નો ઉપયોગ ખાદ્ય ચરબી બનાવવા માટે અસંતૃપ્ત ચરબીના હાઇડ્રોજનેશનમાં ઉદ્દીપક તરીકે થાય છે.
વિધાન-$II$ ખોટું છે કારણ કે સિલિકોનનો હાઇડ્રાઇડ ઇલેક્ટ્રોન-ચોક્કસ (electron-precise) છે,તે ઇલેક્ટ્રોન-સમૃદ્ધ કે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો નથી.

(C) લિથિયમ નાઈટ્રેટ $(LiNO_3)$ નું ઉષ્મીય વિઘટન નીચેના સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$2LiNO_3 \xrightarrow{\Delta} Li_2O + 2NO_2 + \frac{1}{2}O_2$
આપેલ યાદી $(Li_2O, N_2, O_2, LiNO_2, NO_2)$ માંથી,મળતી નીપજો $Li_2O$,$NO_2$ અને $O_2$ છે.
તેથી,કુલ $3$ સંયોજનો મળે છે.

(C) લક્ષ્ય પ્રક્રિયા $2NH_3(g) + \frac{5}{2}O_2(g) \rightleftharpoons 2NO(g) + 3H_2O(g)$ છે.
આ પ્રક્રિયા $(ii) + 3 \times (iii) - (i)$ દ્વારા મેળવી શકાય છે.
$K_{eq} = \frac{K_2 \times K_3^3}{K_1}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$K_{eq} = \frac{1.6 \times 10^{12} \times (1.0 \times 10^{-13})^3}{4 \times 10^5}$.
$K_{eq} = \frac{1.6 \times 10^{12} \times 10^{-39}}{4 \times 10^5}$.
$K_{eq} = 0.4 \times 10^{12 - 39 - 5} = 0.4 \times 10^{-32} = 4 \times 10^{-33}$.
આમ,જવાબ $4$ છે.

(C) ધારો કે સંયોજનનું મોલર દળ $M \ g \ mol^{-1}$ છે.
$0.01 \ mol$ સંયોજનનું દળ $= 0.01 \times M \ g$.
સંયોજનમાં $60 \%$ કાર્બન હોવાથી,કાર્બનનું દળ $= 0.01 \times M \times 0.60 = 0.006 \ M \ g$.
કાર્બનના મોલ $= \frac{0.006 \ M}{12} = 0.0005 \ M$.
દહન દરમિયાન,સંયોજનનો તમામ કાર્બન $CO_2$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
ઉત્પન્ન થયેલ $CO_2$ ના મોલ $= \frac{4.4 \ g}{44 \ g \ mol^{-1}} = 0.1 \ mol$.
$1 \ mol$ $CO_2$ માં $1 \ mol$ કાર્બન હોવાથી,સંયોજનમાં કાર્બનના મોલ $= 0.1 \ mol$.
તેથી,$0.0005 \ M = 0.1$.
$M = \frac{0.1}{0.0005} = 200 \ g \ mol^{-1}$.

(C) $n^{th}$ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર $r_n = a_0 \times \frac{n^2}{Z}$ છે,જ્યાં $a_0$ એ હાઇડ્રોજન પરમાણુની પ્રથમ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા છે.
આપેલ છે કે $a_0 = 0.6 \mathring{A} = 60 \, pm$.
$He^{+}$ ની ત્રીજી બોહર કક્ષા માટે,$n = 3$ અને $Z = 2$.
$r = 60 \times \frac{3^2}{2} \, pm$.
$r = 60 \times \frac{9}{2} \, pm$.
$r = 30 \times 9 = 270 \, pm$.

(C) $1$. $Na$ ના મોલની ગણતરી: $n(Na) = \frac{0.69 \ g}{23 \ g \ mol^{-1}} = 0.03 \ mol$.
$2$. પાણી સાથેની પ્રક્રિયા: $Na + H_2O \longrightarrow NaOH + \frac{1}{2} H_2$.
$3$. તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $Na$ માંથી $1 \ mol$ $NaOH$ મળે છે. તેથી,$n(NaOH) = 0.03 \ mol$.
$4$. તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા: $NaOH + HCl \longrightarrow NaCl + H_2O$.
$5$. જરૂરી $HCl$ ના મોલ = $0.03 \ mol$.
$6$. $HCl$ દ્રાવણની સાંદ્રતા: મોલારિટી $M = \frac{73 \ g \ L^{-1}}{36.5 \ g \ mol^{-1}} = 2 \ M$.
$7$. જરૂરી $HCl$ નું કદ: $V = \frac{n}{M} = \frac{0.03 \ mol}{2 \ mol \ L^{-1}} = 0.015 \ L = 15 \ mL$.

(D) ગુણાત્મક વિશ્લેષણના પરિણામો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ફેહલિંગ કસોટી એલિફેટિક આલ્ડિહાઈડ માટે ધન હોય છે. એરોમેટિક આલ્ડિહાઈડ અને હેટરોસાયક્લિક આલ્ડિહાઈડ જેમાં $-CHO$ સમૂહ સીધો વલય સાથે જોડાયેલ હોય છે (જેમ કે $A, B, C$ માં) તે રેઝોનન્સ સ્થિરતાને કારણે ફેહલિંગ કસોટી આપતા નથી. માત્ર $D$ ($2$-(થાયઝોલ$-2-$ઈલ)એસીટાલ્ડિહાઈડ) માં $-CHO$ સમૂહ વલયથી $-CH_2-CH_2-$ સાંકળ દ્વારા અલગ પડે છે,જે તેને એલિફેટિક આલ્ડિહાઈડ જેવું વર્તન કરવા પ્રેરે છે,તેથી તે ધન ફેહલિંગ કસોટી આપે છે.
$(ii)$ $Na$ ફ્યુઝન અર્કમાં સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રસાઈડ સાથે લોહી જેવો લાલ રંગ મળવો તે સંયોજનમાં નાઈટ્રોજન $(N)$ અને સલ્ફર $(S)$ બંનેની હાજરી સૂચવે છે. વિકલ્પોમાંથી,માત્ર $C$ અને $D$ માં $N$ અને $S$ બંને છે.
બંને અવલોકનોને જોડતા,માત્ર સંયોજન $D$ બંને શરતો સંતોષે છે.

(B) પ્રોટોનની એસિડિકતા તેના સંયુગ્મી બેઇઝની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $H_C$ એ કાર્બોક્સિલિક એસિડ પ્રોટોન $(-COOH)$ છે,જે સૌથી વધુ એસિડિક છે $(pK_a \approx 4-5)$.
$2$. $H_D$ એ કાર્બોક્સિલિક એસિડ જૂથનો $\alpha$-પ્રોટોન છે,જે એનોલેટ આયનની રેઝોનન્સ સ્થિરતાને કારણે એસિડિક છે $(pK_a \approx 10-12)$.
$3$. $H_A$ એ એસિટિલીનિક પ્રોટોન ($sp$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન) છે,જે $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા $C-H$ બંધ કરતા વધુ એસિડિક છે $(pK_a \approx 25)$.
$4$. $H_B$ એ બેન્ઝિલિક $sp^3$ $C-H$ પ્રોટોન છે,જે સૌથી ઓછો એસિડિક છે $(pK_a \approx 40-45)$.
તેથી,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ $H_C > H_D > H_A > H_B$ છે.

(A) $2$-મિથાઈલપ્રોપીનની ઠંડા $H_2SO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે,જેમાં પ્રોટોન $H^+$ ટર્મિનલ કાર્બન પર જોડાઈને સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3)_3C^+$ બનાવે છે. આ કાર્બોકેટાયન ત્યારબાદ હાઈડ્રોજન સલ્ફેટ આયન $HSO_4^-$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કાઈલ હાઈડ્રોજન સલ્ફેટ,$2$-મિથાઈલ$-2-$પ્રોપાઈલ હાઈડ્રોજન સલ્ફેટ બનાવે છે,જે નીપજ '$A$' છે.
ઊંચા તાપમાને $(80^{\circ}C)$,પ્રક્રિયામાં આલ્કીનનું ડાયમરાઈઝેશન થાય છે. શરૂઆતમાં બનેલ તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3)_3C^+$ અન્ય $2$-મિથાઈલપ્રોપીનના અણુ પર હુમલો કરીને વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,જે ત્યારબાદ ડીપ્રોટોનેશન દ્વારા ડાયમર,$2,4,4$-ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટ-$2$-ઈન આપે છે,જે નીપજ '$B$' છે.

(C) આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુના સલ્ફેટની દ્રાવ્યતા $Be$ થી $Ba$ તરફ સમૂહમાં નીચે જતાં ઘટે છે.
આનું કારણ એ છે કે જેમ કેશનનું કદ વધે છે તેમ લેટીસ ઉર્જા કરતા હાઇડ્રેશન ઉર્જા વધુ ઝડપથી ઘટે છે.
$BeSO_4$ અને $MgSO_4$ ની હાઇડ્રેશન ઉર્જા ખૂબ ઊંચી હોય છે,જે તેમની લેટીસ ઉર્જાને વળતર આપે છે,જેનાથી તેઓ પાણીમાં સરળતાથી દ્રાવ્ય બને છે.
તેથી,$(A)$ અને $(B)$ સાચા વિકલ્પો છે.

(D) ફોટોકેમિકલ સ્મોગના નિર્માણમાં નીચેના પગલાં સામેલ છે:
$(i)$ $NO_{2(g)} \stackrel{h\nu}{\longrightarrow} NO_{(g)} + O_{(g)}$
આને $NO_2 \stackrel{h\nu}{\longrightarrow} A + B$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = NO$ અને $B = O$ મળે છે.
$(ii)$ $O_{(g)} + O_{2(g)} \rightarrow O_{3(g)}$
આને $B + O_2 \rightarrow C$ સાથે સરખાવતા,આપણને $C = O_3$ મળે છે.
$(iii)$ $NO_{(g)} + O_{3(g)} \rightarrow NO_{2(g)} + O_{2(g)}$
આ પુષ્ટિ કરે છે કે $A = NO$,$B = O$,અને $C = O_3$.
આમ,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) $IF_7$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $I$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,જે બધા બંધ બનાવવામાં વપરાય છે. અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $0$ $(IV)$.
$ICl_4^-$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $I$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન + $1$ (ઋણ વીજભાર) = $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે. $4$ ઇલેક્ટ્રોન બંધ બનાવવામાં વપરાય છે,બાકી રહેલા $4$ ઇલેક્ટ્રોન ($2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ) $(III)$.
$XeF_6$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. $6$ બંધ બનાવવામાં વપરાય છે,બાકી રહેલા $2$ ઇલેક્ટ્રોન ($1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ) $(II)$.
$XeF_2$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. $2$ બંધ બનાવવામાં વપરાય છે,બાકી રહેલા $6$ ઇલેક્ટ્રોન ($3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ) $(I)$.
સાચી જોડ: $A-IV, B-III, C-II, D-I$.

(D) $OF_2$ માં $sp^3$ સંકરણ હોય છે અને ઓક્સિજન પરમાણુ પર બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો હોય છે.
બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની હાજરીને કારણે,અણુ વળેલો ($V$-આકારનો) ભૂમિતિ ધરાવે છે.
$FOF$ બંધકોણ $103^{\circ}$ છે,જે $104.5^{\circ}$ ($H_2O$ નો બંધકોણ) કરતા ઓછો છે.
ફ્લોરિન એ ઓક્સિજન કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ હોવાથી,$OF_2$ માં $O$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
તેથી,વિધાનો $A$,$B$ અને $D$ સાચા છે.

(B) લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ $(LiAlH_4)$ એ ઇથર દ્રાવકમાં લિથિયમ હાઇડ્રાઇડ $(LiH)$ અને એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ ($Al_2Cl_6$ અથવા $AlCl_3$) ની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$8 LiH + Al_2Cl_6 \longrightarrow 2 LiAlH_4 + 6 LiCl$

(D) પરમાણુ ક્રમાંક પરથી તત્વનો બ્લોક નક્કી કરવા માટે,આપણે છેલ્લે ભરાતી કક્ષક જોઈએ છીએ:
$1$. પરમાણુ ક્રમાંક $37$ એ રૂબિડિયમ $(Rb)$ છે,જે $s$-બ્લોક (સમૂહ $1$) માં આવે છે. તેથી,$A-IV$.
$2$. પરમાણુ ક્રમાંક $78$ એ પ્લેટિનમ $(Pt)$ છે,જે $d$-બ્લોકનું સંક્રાંતિ તત્વ છે. તેથી,$B-II$.
$3$. પરમાણુ ક્રમાંક $52$ એ ટેલુરિયમ $(Te)$ છે,જે $p$-બ્લોક (સમૂહ $16$) માં આવે છે. તેથી,$C-I$.
$4$. પરમાણુ ક્રમાંક $65$ એ ટર્બિયમ $(Tb)$ છે,જે લેન્થેનોઈડ શ્રેણીનું $f$-બ્લોકનું તત્વ છે. તેથી,$D-III$.
આમ,સાચી જોડ $A-IV, B-II, C-I, D-III$ છે.

(B) પગલું $1$: દ્રાવણમાં ઓગળેલા $CO_2$ ના મોલની સંખ્યા ગણો.
$n = \text{મોલારિટી} \times \text{કદ}(L) = 0.2 \ mol \ L^{-1} \times 0.3 \ L = 0.06 \ mol$.
પગલું $2$: આપેલ મોલર કદનો ઉપયોગ કરીને $STP$ એ $0.06 \ mol$ $CO_2$ નું કદ ગણો.
$Volume = n \times \text{STP એ મોલર કદ} = 0.06 \ mol \times 22.7 \ L \ mol^{-1} = 1.362 \ L$.
પગલું $3$: કદને $L$ માંથી $mL$ માં ફેરવો.
$1.362 \ L = 1.362 \times 1000 \ mL = 1362 \ mL$.

(B) એક ફોટોનની ઊર્જા $E = h\nu$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
એક મોલ ફોટોનની ઊર્જા $E = N_A \times h \times \nu$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$E = (6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}) \times (6.626 \times 10^{-34} \ Js) \times (2 \times 10^{12} \ s^{-1})$.
$E = 6.022 \times 6.626 \times 2 \times 10^{23-34+12} \ J \ mol^{-1}$.
$E = 79.795 \times 10^{1} \ J \ mol^{-1} = 797.95 \ J \ mol^{-1}$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં ફેરવતા,આપણને $798 \ J \ mol^{-1}$ મળે છે.

(B) એસિડિક માધ્યમમાં પરમેંગેનેટ $(MnO_4^-)$ નું મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ માં રિડક્શન માટેની અર્ધ-પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$MnO_4^- + 4H^+ + 3e^- \longrightarrow MnO_2 + 2H_2O$
આ પ્રક્રિયામાં,મેંગેનીઝનો ઓક્સિડેશન આંક $MnO_4^-$ માં $+7$ થી બદલાઈને $MnO_2$ માં $+4$ થાય છે.
ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર $7 - 4 = 3$ છે.
તેથી,રિડક્શન પ્રક્રિયામાં $3$ ઇલેક્ટ્રોન સામેલ છે.

(A) આદર્શ વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જા $U$ એ માત્ર તાપમાનનું વિધેય છે,એટલે કે $U = f(T)$.
પ્રક્રિયા સમતાપી હોવાથી,તાપમાન અચળ રહે છે $(\Delta T = 0)$.
તેથી,આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U = 0 \ J$ છે.

(B) $H^{+}$ ના કુલ મિલિમોલ $= (600 \times 0.01) + (400 \times 0.01 \times 2) = 6 + 8 = 14 \, mmol$.
કુલ કદ $= 600 + 400 = 1000 \, mL$.
$[H^{+}]$ ની સાંદ્રતા $= \frac{14 \, mmol}{1000 \, mL} = 0.014 \, M = 1.4 \times 10^{-2} \, M$.
$pH = -\log[H^{+}] = -\log(1.4 \times 10^{-2}) = 2 - \log(1.4) = 2 - \log(14/10) = 2 - (\log 2 + \log 7 - 1) = 2 - (0.30 + 0.84 - 1) = 2 - 0.14 = 1.86$.
આમ,$pH = 1.86 = 186 \times 10^{-2}$.

(C) લિથિયમ નાઈટ્રેટ $(LiNO_3)$ આલ્કલી ધાતુના નાઈટ્રેટ્સમાં અજોડ છે કારણ કે તે ગરમ કરવા પર લિથિયમ ઓક્સાઈડ $(Li_2O)$,નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ $(NO_2)$ અને ઓક્સિજન $(O_2)$ બનાવવા માટે વિઘટિત થાય છે.
આ ઉષ્મીય વિઘટન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ છે:
$4 LiNO_3 \stackrel{\Delta}{\longrightarrow} 2 Li_2O + 4 NO_2 + O_2$

(C) કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા $-NH_2$ સમૂહની $+M$ (મેસોમેરિક) અસર દ્વારા વધે છે.
બંધારણ $(c)$ માં,ધન વીજભાર $-NH_2$ સમૂહની સાપેક્ષ ઓર્થો સ્થાન પર છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વલયમાં સ્થાનાંતરિત થઈને ધન વીજભારને સ્થિર કરી શકે છે,જે એક સંસ્પંદન બંધારણ બનાવે છે જેમાં તમામ પરમાણુઓનું અષ્ટક પૂર્ણ હોય છે (હાઈડ્રોજન સિવાય).
આ સંસ્પંદન સ્થિરતા ત્યારે સૌથી વધુ અસરકારક હોય છે જ્યારે ધન વીજભાર $+M$ અસર આપતા સમૂહની બાજુમાં હોય.

(B) કોઈપણ કક્ષામાં સમાઈ શકતા ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $2n^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે.
$n=4$ માટે,ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ સંખ્યા $2 \times (4)^2 = 2 \times 16 = 32$ થાય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$n=4$ કક્ષાની પેટા-કોષોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનો સરવાળો:

પેટા-કોષ	ઇલેક્ટ્રોન
$4s$	$2$
$4p$	$6$
$4d$	$10$
$4f$	$14$
કુલ	$32$

(D) આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના ક્લોરાઈડ સામાન્ય રીતે આયનીય ગુણધર્મ ધરાવે છે,પરંતુ $BeCl_2$ એક અપવાદ છે.
$Be^{2+}$ આયનનું કદ નાનું અને ધ્રુવીભવન ક્ષમતા વધુ હોવાને કારણે,$BeCl_2$ નોંધપાત્ર સહસંયોજક ગુણધર્મ ધરાવે છે.
'જેવું દ્રાવ્ય તેવું દ્રાવક' (like dissolves like) ના સિદ્ધાંત મુજબ,સહસંયોજક સંયોજનો કાર્બનિક દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય હોય છે.
તેથી,$BeCl_2$ કાર્બનિક દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય છે.

(D) રેડિયલ નોડ એ એવું બિંદુ છે જ્યાં સંભાવના ઘનતા અને તરંગ વિધેય $(\Psi)$ શૂન્ય થાય છે.
$2s$ કક્ષક માટે,તરંગ વિધેય નીચે મુજબ છે:
$\Psi_{2s} = \frac{1}{2\sqrt{2\pi}} \left(\frac{1}{a_0}\right)^{3/2} \left(2 - \frac{r}{a_0}\right) e^{-r/2a_0}$
રેડિયલ નોડ પર,$\Psi_{2s} = 0$.
ઘાતાંકીય પદ $e^{-r/2a_0}$ શૂન્ય હોઈ શકે નહીં,તેથી કૌંસમાં રહેલું પદ શૂન્ય હોવું જોઈએ:
$2 - \frac{r_0}{a_0} = 0$
$r_0$ માટે ઉકેલતા:
$r_0 = 2a_0$

(A) એસિડિક માધ્યમમાં,$KMnO_4$ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને આયોડાઇડ આયનો $(I^{-})$ નું આયોડિન $(I_2)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે:
$2 MnO_4^{-} + 10 I^{-} + 16 H^{+} \rightarrow 2 Mn^{2+} + 5 I_2 + 8 H_2 O$
તટસ્થ અથવા હળવા બેઝિક માધ્યમમાં,$KMnO_4$ આયોડાઇડ આયનો $(I^{-})$ નું આયોડેટ આયનો $(IO_3^{-})$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે:
$2 MnO_4^{-} + I^{-} + H_2 O \rightarrow 2 MnO_2 + IO_3^{-} + 2 OH^{-}$
તેથી,નીપજો અનુક્રમે $I_2$ અને $IO_3^{-}$ છે.

(C) $BOD$ (બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ) મૂલ્ય એ પાણીના પ્રદૂષણનું માપદંડ છે.
શુદ્ધ પાણીમાં સામાન્ય રીતે $BOD$ નું મૂલ્ય $5 \ ppm$ કરતા ઓછું હોય છે.
પ્રદૂષિત પાણીમાં $BOD$ નું મૂલ્ય $15 \ ppm$ કે તેથી વધુ હોય છે.
તળાવનો $BOD$ $4$ હોવાથી,તે સૂચવે છે કે પાણી ખૂબ જ શુદ્ધ છે.

(B) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$A$. $CHCl_3 + C_6H_5NH_2$ ને $III$. નિસ્યંદન દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે.
$B$. $C_6H_{14} + C_5H_{12}$ ને $IV$. વિભાગીય નિસ્યંદન દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે.
$C$. $C_6H_5NH_2 + H_2O$ ને $I$. વરાળ નિસ્યંદન દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે.
$D$. $H_2O$ માં કાર્બનિક સંયોજનને $II$. વિભેદક નિષ્કર્ષણ દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય $t_{1/2} = \frac{0.693}{k} = 30 \ min$ છે.
$75 \%$ પૂર્ણતા માટે જરૂરી સમય $(T_{75\%})$ એ બે અર્ધ-આયુષ્ય જેટલો હોય છે.
$T_{75\%} = 2 \times t_{1/2} = 2 \times 30 \ min = 60 \ min$.

(C) પેરામેગ્નેટિક સ્પીસીઝની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક સંકીર્ણની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી અને ચુંબકીય વર્તણૂકનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1. [Ni(CN)_4]^{2-}$: $Ni^{2+}$ એ $3d^8$ છે. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે ઇલેક્ટ્રોનની જોડી બનાવે છે. તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$2. [Ni(CO)_4]$: $Ni$ એ $3d^8 4s^2$ છે. $CO$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે ઇલેક્ટ્રોનને જોડીમાં રહેવા મજબૂર કરે છે. તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$3. [NiCl_4]^{2-}$: $Ni^{2+}$ એ $3d^8$ છે. $Cl^-$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,કોઈ જોડી બનતી નથી. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$4. [Fe(CN)_6]^{4-}$: $Fe^{2+}$ એ $3d^6$ છે. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે જોડી બનાવે છે. તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$5. [Cu(NH_3)_4]^{2+}$: $Cu^{2+}$ એ $3d^9$ છે. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$6. [Fe(CN)_6]^{3-}$: $Fe^{3+}$ એ $3d^5$ છે. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે જોડી બનાવે છે. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$7. [Fe(H_2O)_6]^{2+}$: $Fe^{2+}$ એ $3d^6$ છે. $H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,કોઈ જોડી બનતી નથી. તેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
પેરામેગ્નેટિક સ્પીસીઝ $[NiCl_4]^{2-}, [Cu(NH_3)_4]^{2+}, [Fe(CN)_6]^{3-}$,અને $[Fe(H_2O)_6]^{2+}$ છે.
પેરામેગ્નેટિક સ્પીસીઝની કુલ સંખ્યા = $4$.

(B) કોષની પ્રક્રિયા: $\frac{1}{2}H_{2(g)} + Fe^{3+}_{(aq)} \longrightarrow H^{+}_{(aq)} + Fe^{2+}_{(aq)}$
નર્ન્સ્ટ સમીકરણ: $E_{cell} = E^0_{cell} - \frac{0.0591}{n} \log \frac{[H^{+}][Fe^{2+}]}{[Fe^{3+}](P_{H_2})^{1/2}}$
અહીં,$n = 1$,$[H^{+}] = 1 \ M$,$P_{H_2} = 1 \ atm$,અને $E^0_{cell} = 0.771 \ V$.
કિંમતો મૂકતા: $0.712 = 0.771 - 0.0591 \log \frac{[Fe^{2+}]}{[Fe^{3+}]}$
$0.0591 \log \frac{[Fe^{2+}]}{[Fe^{3+}]} = 0.059$
$\log \frac{[Fe^{2+}]}{[Fe^{3+}]} = 1$
તેથી,$\frac{[Fe^{2+}]}{[Fe^{3+}]} = 10$.

(B) વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે ફીણ પ્લવન પદ્ધતિમાં,ફરતું પેડલ મિશ્રણને હલાવે છે જેથી હવા અંદર ખેંચાય છે,હવા બહાર કાઢવા માટે નહીં.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે આયર્ન પાયરાઇટ્સ $(FeS_2)$ માં સલ્ફરનું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે ભૂંજન દરમિયાન $SO_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે,જે ગંભીર પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ અને એસિડ વર્ષાનું કારણ બને છે. તેથી,લોખંડના નિષ્કર્ષણ માટે તેને સામાન્ય રીતે ટાળવામાં આવે છે.

(C) કિસ્સો $I$: $0.25 m$ દ્રાવણ માટે,મોલાલિટી $(m) = \frac{W_1 \times 1000}{M_2 \times W_{\text{દ્રાવક}}}$.
દ્રાવકનું દળ દ્રાવણના દળ $(500 g)$ જેટલું છે તેમ ધારતા:
$0.25 = \frac{W_1 \times 1000}{62 \times 500} \implies W_1 = \frac{0.25 \times 62}{2} = 7.75 g$.
કિસ્સો $II$: $0.25 M$ દ્રાવણ માટે,મોલારિટી $(M) = \frac{W_2 \times 1000}{M_2 \times V_{\text{દ્રાવણ}}}$.
$0.25 = \frac{W_2 \times 1000}{62 \times 250} \implies W_2 = \frac{0.25 \times 62}{4} = 3.875 g$.
ગુણોત્તર $\frac{W_1}{W_2} = \frac{7.75}{3.875} = \frac{2}{1}$.

(A) બ્યુટાઈલેટેડ હાઈડ્રોક્સી એનિસોલ $(BHA)$ એ એક જાણીતું એન્ટીઑકિસડન્ટ છે જેનો ઉપયોગ ખાદ્ય પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે થાય છે.
$BHA$ જેવા એન્ટીઑકિસડન્ટો ખોરાકના ઘટકો (જેમ કે ચરબી અને તેલ) કરતા ઓક્સિજન અથવા મુક્ત રેડિકલ સાથે વધુ સરળતાથી પ્રતિક્રિયા આપીને કાર્ય કરે છે,જેનાથી ખોરાકનું ઓક્સિડેટીવ બગડવું અટકે છે.
તેથી,વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(D) એમાઇન્સની બેઝિક પ્રબળતા તેમના $pK_{b}$ મૂલ્યોના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$1$. એનિલિન $(A)$ રેઝોનન્સને કારણે સૌથી ઓછું બેઝિક છે,તેથી તેનું $pK_{b}$ મૂલ્ય સૌથી વધુ $9.38$ $(III)$ છે.
$2$. એલિફેટિક એમાઇન્સમાં,જલીય દ્રાવણમાં બેઝિકતાનો ક્રમ ઇન્ડક્ટિવ અસર,સોલ્વેશન અને અવકાશી અવરોધ દ્વારા નક્કી થાય છે. ઇથાઇલ એમાઇન્સ માટે,ક્રમ છે: $N$-ઇથાઇલઇથેનેમાઇન ($C$,દ્વિતીયક) > $N,N$-ડાયઇથાઇલઇથેનેમાઇન ($D$,તૃતીયક) > ઇથેનેમાઇન ($B$,પ્રાથમિક).
$3$. અનુરૂપ $pK_{b}$ મૂલ્યો છે:
- $C$ ($N$-ઇથાઇલઇથેનેમાઇન): $3.00$ $(II)$
- $D$ ($N,N$-ડાયઇથાઇલઇથેનેમાઇન): $3.25$ $(I)$
- $B$ (ઇથેનેમાઇન): $3.29$ $(IV)$
આમ,સાચી જોડ છે: $A-III, B-IV, C-II, D-I$.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ગ્લિપ્ટલનો ઉપયોગ પેઇન્ટ અને લેકર્સ બનાવવા માટે થાય છે $(A-III)$.
$B$. નિયોપ્રીનનો ઉપયોગ ગાસ્કેટ અને હોઝ બનાવવા માટે થાય છે $(B-IV)$.
$C$. એક્રિલન (પોલીએક્રિલોનાઈટ્રાઈલ) નો ઉપયોગ કૃત્રિમ ઊન તરીકે થાય છે $(C-II)$.
$D$. $LDP$ (લો ડેન્સિટી પોલીઈથિલિન) નો ઉપયોગ લવચીક પાઈપો,રમકડાં અને બોટલ બનાવવા માટે થાય છે $(D-I)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-IV, C-II, D-I$ છે.

(B) સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta)$ એ શોષાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $(\lambda_{abs})$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $\Delta \propto \frac{1}{\lambda_{abs}}$.
પ્રબળ લિગેન્ડ્સ વધુ વિભાજન કરે છે,જેના પરિણામે ટૂંકી તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશનું શોષણ થાય છે.
લિગેન્ડની ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો ક્રમ: $CN^- > NH_3 > H_2O > Cl^-$.
$1$. $[Co(CN)_6]^{3-}$: સૌથી પ્રબળ લિગેન્ડ $(CN^-)$,તેથી તે સૌથી ટૂંકી તરંગલંબાઈ $(310 \ nm)$ શોષે છે. $(C-I)$
$2$. $[Co(NH_3)_6]^{3 }$: પ્રબળ લિગેન્ડ $(NH_3)$,$475 \ nm$ શોષે છે. $(B-II)$
$3$. $[CoCl(NH_3)_5]^{2 }$: $Cl^-$ ધરાવે છે જે $[Co(NH_3)_6]^{3 }$ ની તુલનામાં ક્ષેત્ર પ્રબળતા ઘટાડે છે,$535 \ nm$ શોષે છે. $(A-III)$
$4$. $[Cu(H_2O)_4]^{2 }$: આમાં સૌથી નબળું ક્ષેત્ર છે,સૌથી લાંબી તરંગલંબાઈ $(600 \ nm)$ શોષે છે. $(D-IV)$
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-II, C-I, D-IV$ છે.

(A) આ પ્રક્રિયા આલ્કોહોલના એસિડ-ઉદ્દીપકીય નિર્જલીકરણ (dehydration) પર આધારિત છે.
$1$. હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહનું પ્રોટોનેશન થાય છે,ત્યારબાદ પાણીનો અણુ દૂર થઈને દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
$2$. દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયનને વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયનમાં ફેરવવા માટે $1,2$-મિથાઈલ શિફ્ટ થાય છે.
$3$. અંતે,સૌથી વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન બનાવવા માટે પ્રોટોન દૂર થાય છે,જે થર્મોડાયનેમિકલી નિયંત્રિત નીપજ છે.
$4$. પરિણામી મુખ્ય નીપજ $1,2,3$-ટ્રાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્સ-$1$-ઈન છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં આલ્ડિહાઈડ (પિવલઆલ્ડિહાઈડ) અને $\alpha$-હાઈડ્રોક્સી એસિડ ($2$-હાઈડ્રોક્સી આઈસોબ્યુટિરિક એસિડ) વચ્ચે એસિડ-ઉદ્દીપકીય સંઘનન થાય છે.
$1$. આલ્ડિહાઈડનો કાર્બોનિલ ઓક્સિજન $H^+$ દ્વારા પ્રોટોનેટેડ થાય છે.
$2$. $\alpha$-હાઈડ્રોક્સી એસિડનો હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને પ્રોટોનેટેડ આલ્ડિહાઈડના ઈલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
$3$. ત્યારબાદ,$\alpha$-હાઈડ્રોક્સી એસિડનો કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ નવા બનેલા હેમિયાસિટલ હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ચક્રીય એસિટલ બંધારણ બનાવે છે.
$4$. અંતિમ નીપજ એ કાર્બોનિલ સમૂહ ધરાવતું ચક્રીય એસિટલ છે,જે વિકલ્પ $B$ માં દર્શાવેલ બંધારણને અનુરૂપ છે.

(C) કાઇરલ કાર્બન પરમાણુ તે છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ચાલો બંધારણોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$. $2-$બ્રોમો$-1-$ડ્યુટેરોબ્યુટેન: $CH_3-CH_2-CH(Br)-CH_2D$. અહીં,$C-2$ કાઇરલ છે. માત્ર એક કાઇરલ કેન્દ્ર છે.
$B$. $2-$બ્રોમો$-2-$ડ્યુટેરોબ્યુટેન: $CH_3-CH_2-C(Br)(D)-CH_3$. અહીં,$C-2$ કાઇરલ છે. માત્ર એક કાઇરલ કેન્દ્ર છે.
$C$. $2-$બ્રોમો$-3-$ડ્યુટેરોબ્યુટેન: $CH_3-CH(Br)-CH(D)-CH_3$. અહીં,$C-2$ અને $C-3$ બંને કાઇરલ છે. આ અણુમાં બે કાઇરલ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
$D$. $2-$બ્રોમો$-1-$ડ્યુટેરો$-2-$મિથાઈલપ્રોપેન: $(CH_3)_2C(Br)-CH_2D$. કોઈ કાઇરલ કાર્બન પરમાણુ નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ક્લોરાઈડ આયન $(Cl^-)$ સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સિલ્વર ક્લોરાઈડ $(AgCl)$ ના દહીં જેવા સફેદ અવક્ષેપ બનાવે છે:
$Cl^- + AgNO_3 \longrightarrow AgCl \downarrow (A) + NO_3^-$.
જ્યારે આ અવક્ષેપ $(AgCl)$ ની પ્રક્રિયા એમોનિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NH_4OH)$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઓગળીને દ્રાવ્ય ડાયએમાઈનસિલ્વર$(I)$ ક્લોરાઈડ સંકીર્ણ બનાવે છે:
$AgCl + 2NH_4OH \longrightarrow [Ag(NH_3)_2]Cl (B) + 2H_2O$.
આમ,$[A]$ એ $AgCl$ છે અને $B$ એ $[Ag(NH_3)_2]Cl$ છે.

(D) સેરિક એમોનિયમ નાઈટ્રેટ સાથે લાલ રંગ આપવા માટે,સંયોજન આલ્કોહોલ હોવું જોઈએ.
આયોડોફોર્મ કસોટીમાં હકારાત્મક પરિણામ આપવા માટે,સંયોજનમાં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ અથવા $CH_3CO-$ સમૂહ હોવો જોઈએ.
આપેલા સંયોજનોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. એસિટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$: આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે પરંતુ આલ્કોહોલ નથી.
$2$. $1$-ફિનાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $(C_6H_5CH_2CH(OH)CH_3)$: આલ્કોહોલ છે અને $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવે છે.
$3$. એસિટાલડિહાઈડ $(CH_3CHO)$: આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે પરંતુ આલ્કોહોલ નથી.
$4$. બ્યુટેન-$2$-ઓલ $(CH_3CH(OH)CH_2CH_3)$: આલ્કોહોલ છે અને $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવે છે.
$5$. ડાયઈથાઈલ ઈથર $(C_2H_5OC_2H_5)$: આલ્કોહોલ કે મિથાઈલ કીટોન નથી.
$6$. $2$-ફિનાઈલઈથેનોલ $(C_6H_5CH_2CH_2OH)$: આલ્કોહોલ છે પણ $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવતું નથી.
$7$. $1$-સાયક્લોહેક્સાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $(C_6H_{11}CH_2CH(OH)CH_3)$: આલ્કોહોલ છે અને $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવે છે.
$8$. $2$-સાયક્લોહેક્સાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $(C_6H_{11}C(OH)(CH_3)_2)$: આલ્કોહોલ છે પણ $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવતું નથી.
આમ,કુલ $3$ સંયોજનો બંને શરતોનું પાલન કરે છે.

(A) અભિસરણ દબાણ $\pi = iCRT$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $i$ એ વાન્ટ હોફ અવયવ છે,$C$ એ મોલારિટી છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.
સમાન તાપમાને રહેલા દ્રાવણો માટે,$\pi \propto iC$.
$A.$ $C_2H_5OH$ માટે $iC = 1 \times 0.500 = 0.500$; $KBr$ માટે $iC = 2 \times 0.25 = 0.500$. (સમાન)
$B.$ $K_4[Fe(CN)_6]$ માટે $iC = 5 \times 0.100 = 0.500$; $FeSO_4(NH_4)_2SO_4$ માટે $iC = 3 \times 0.100 = 0.300$. (સમાન નથી)
$C.$ $K_4[Fe(CN)_6]$ માટે $iC = 5 \times 0.05 = 0.250$; $NaCl$ માટે $iC = 2 \times 0.25 = 0.500$. (સમાન નથી)
$D.$ $NaCl$ માટે $iC = 2 \times 0.15 = 0.300$; $BaCl_2$ માટે $iC = 3 \times 0.1 = 0.300$. (સમાન)
$E.$ $KCl \cdot MgCl_2 \cdot 6H_2O$ માટે $iC = 3 \times 0.02 = 0.060$; $KCl$ માટે $iC = 2 \times 0.05 = 0.100$. (સમાન નથી)
માત્ર જોડી $A$ અને $D$ સમાન અભિસરણ દબાણ ધરાવે છે. તેથી,આવી જોડીઓની સંખ્યા $2$ છે.

(D) $AgCl$ ના અવક્ષેપિત મોલની સંખ્યા સંકલન ક્ષેત્રની બહાર રહેલા આયનીય ક્લોરાઇડ આયનો $(Cl^-)$ પર આધાર રાખે છે.
$1$. $[Co(NH_3)_4Cl_2]Cl$ વિયોજન પામીને $1$ $Cl^-$ આયન આપે છે,તેથી તે $1$ મોલ $AgCl$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$2$. $[Ni(H_2O)_6]Cl_2$ વિયોજન પામીને $2$ $Cl^-$ આયનો આપે છે,તેથી તે $2$ મોલ $AgCl$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$3$. $[Pt(NH_3)_2Cl_2]$ માં સંકલન ક્ષેત્રની બહાર કોઈ આયનીય $Cl^-$ આયનો નથી,તેથી તે $0$ મોલ $AgCl$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$4$. $[Pd(NH_3)_4]Cl_2$ વિયોજન પામીને $2$ $Cl^-$ આયનો આપે છે,તેથી તે $2$ મોલ $AgCl$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$AgCl$ ના કુલ મોલ = $1 + 2 + 0 + 2 = 5$ મોલ.

(D) કોષની પ્રક્રિયા:
$H_{2(g)} + M^{3+}_{(aq)} \longrightarrow 2H^{+}_{(aq)} + M^{+}_{(aq)}$
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = E^{\circ}_{cell} - \frac{0.059}{n} \log Q$
અહીં,$n = 2$ (સ્થાનાંતરિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા).
$E^{\circ}_{cell} = E^{\circ}_{cathode} - E^{\circ}_{anode} = 0.2 \ V - 0 \ V = 0.2 \ V$.
કિંમતો મૂકતા:
$0.1115 = 0.2 - \frac{0.059}{2} \log \frac{[M^{+}] [H^{+}]^2}{[M^{3+}] P_{H_2}}$
કારણ કે $[H^{+}] = 1 \ M$ અને $P_{H_2} = 1 \ bar$:
$0.1115 = 0.2 - 0.0295 \log \frac{[M^{+}]}{[M^{3+}]}$
$0.0885 = 0.0295 \log \frac{[M^{+}]}{[M^{3+}]}$
$\log \frac{[M^{+}]}{[M^{3+}]} = \frac{0.0885}{0.0295} = 3$
આપેલ છે કે $\frac{[M^{+}]}{[M^{3+}]} = 10^{a}$,તેથી $10^a = 10^3$,જેનો અર્થ છે કે $a = 3$.

(D) $A.$ ખોટું. પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા સૈદ્ધાંતિક રીતે પૂર્ણ થવા માટે અનંત સમય લે છે.
$B.$ ખોટું. $t_{1/2} = \frac{0.693}{k} = \frac{0.693}{4.6 \times 10^{-3}} \approx 150.65 \ s$.
$C.$ ખોટું. $t_{10\%} = \frac{1}{k} \ln(\frac{100}{90}) \approx \frac{0.105}{k}$ અને $t_{90\%} = \frac{2.303}{k}$. તેથી $t_{90\%} \approx 22 \times t_{10\%}$.
$D.$ સાચું. પ્રથમ ક્રમ માટે,વિયોજનની માત્રા $\alpha = 1 - e^{-kt}$ થાય છે.
$E.$ ખોટું. પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગનો એકમ $M \ s^{-1}$ છે અને વેગ અચળાંકનો એકમ $s^{-1}$ છે.
માત્ર વિધાન $D$ સાચું છે. સાચા વિધાનોની સંખ્યા $1$ છે.

(D) $A.$ ખોટું. પાણીની વરાળ નિર્જળ કેલ્શિયમ ક્લોરાઇડ દ્વારા અવશોષિત થાય છે,અધિશોષિત નહીં.
$B.$ સાચું. અધિશોષણ એ સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા છે અને અધિશોષણ માટે ઉપલબ્ધ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટતા પૃષ્ઠ ઊર્જામાં ઘટાડો થાય છે.
$C.$ ખોટું. જેમ અધિશોષણ આગળ વધે છે,તેમ સપાટી ભરાતી જાય છે અને પ્રતિ એકમ અધિશોષણે મુક્ત થતી ઉષ્મા ઘટે છે,તેથી $\Delta H$ ઓછી ને ઓછી ઋણ બને છે.
$D.$ સાચું. અધિશોષણ વાયુના અણુઓની ગતિને મર્યાદિત કરે છે,જેના પરિણામે તંત્રની એન્ટ્રોપીમાં ઘટાડો થાય છે.
તેથી,$2$ વિધાનો ($A$ અને $C$) ખોટા છે.

(A) જ્યારે $FeCl_{3}$ ને $NaOH$ માં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે ઋણભારિત ફેરિક હાઇડ્રોક્સાઇડ સોલ $[Fe(OH)_{3} \cdot OH^-]$ બને છે.
હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયનની સ્કંદન શક્તિ તેના વીજભારના મૂલ્ય સાથે વધે છે.
ઋણભારિત સોલ માટે,ધન આયનોની સ્કંદન શક્તિનો ક્રમ $Al^{3+} > Ca^{2+} > Na^+$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$AlCl_{3}$ એ $Al^{3+}$ આયનો આપે છે,જે સૌથી વધુ વીજભાર ધરાવે છે અને તેથી સૌથી વધુ સ્કંદન શક્તિ ધરાવે છે,જે સ્કંદનનો દર સૌથી ઝડપી બનાવે છે.

(A) $F_2$ ની બંધ ઉર્જા નાના $F$ પરમાણુઓના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેના ઉચ્ચ આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે અપેક્ષા કરતા ઓછી હોય છે.
તેથી,હેલોજન માટે બંધ વિયોજન ઉર્જાનો સાચો ક્રમ $Cl_2 > Br_2 > F_2 > I_2$ છે.
આમ,$Cl_2$ ની બંધ વિયોજન ઉર્જા સૌથી વધુ છે.

(A) $Mond$ પ્રક્રિયા એ $Nickel$ $(Ni)$ ના શુદ્ધિકરણ માટે વપરાતી તકનીક છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ $Nickel$ ને $Carbon$ $monoxide$ $(CO)$ ના પ્રવાહમાં ગરમ કરીને બાષ્પશીલ સંકીર્ણ,$Nickel$ $tetracarbonyl$ $(Ni(CO)_4)$ બનાવવામાં આવે છે,જેનું ત્યારબાદ ઊંચા તાપમાને વિઘટન કરીને શુદ્ધ $Nickel$ મેળવવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા છે: $Ni + 4 CO \xrightarrow{\Delta} Ni(CO)_4$.

(C) ઓસ્ટવાલ્ડ પ્રક્રિયામાં,$NH_3$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $NO$ $(A)$ મળે છે: $4 NH_3 + 5 O_2 \xrightarrow{Pt/Rh} 4 NO + 6 H_2O$.
$NO$ $(A)$ નું હવામાં વધુ ઓક્સિડેશન થતા $NO_2$ $(B)$ મળે છે: $2 NO + O_2 \longrightarrow 2 NO_2$.
$NO_2$ $(B)$ નું જલીયકરણ (પાણી સાથેની પ્રક્રિયા) થતા નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ બને છે અને $NO$ $(A)$ મુક્ત થાય છે: $3 NO_2 + H_2O \longrightarrow 2 HNO_3 + NO$.
નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ એ નાઈટ્રોજનનો ઓક્સોએસિડ છે જે પોઝિટિવ બ્રાઉન રિંગ ટેસ્ટ આપે છે અને રિડક્શન દ્વારા $NO$ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.

(C) ધાતુનો આયન $M^{2+}$ મંદ એસિડમાંથી $H_2$ મુક્ત કરી શકે જો તે $H^{+}$ નું $H_2$ માં રિડક્શન કરી શકે અને પોતે $M^{3+}$ માં ઓક્સિડેશન પામે.
આ માટે $M^{3+}/M^{2+}$ યુગ્મનો રિડક્શન પોટેન્શિયલ $H^{+}/H_2$ $(0.00 \ V)$ કરતા ઓછો હોવો જોઈએ.
આપેલ $E^{\circ}(V^{3+}/V^{2+}) = -0.26 \ V$ અને $E^{\circ}(Cr^{3+}/Cr^{2+}) = -0.41 \ V$ બંને ઋણ છે,તેથી $V^{2+}$ અને $Cr^{2+}$ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે જે $H^{+}$ નું $H_2$ માં રિડક્શન કરી શકે છે.
$Mn^{2+}$ અને $Co^{2+}$ ના રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધન છે,તેથી તેઓ $H^{+}$ નું રિડક્શન કરી શકતા નથી.

(A) જો કોઈ સંકીર્ણમાં સંમિતિનું સમતલ (plane of symmetry) અને વ્યસ્તતાનું કેન્દ્ર (center of inversion) ન હોય,તો તે કાઈરલ હોય છે.
$cis-[PtCl_2(en)_2]^{2+}$ માં $cis$ ગોઠવણી છે જેમાં બે $Cl$ પરમાણુઓ પાસપાસે છે. આ બંધારણમાં સંમિતિનું સમતલ હોતું નથી,તેથી તે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય અને કાઈરલ છે.
$trans-[PtCl_2(en)_2]^{2+}$ માં સંમિતિનું સમતલ હોય છે,તેથી તે અકાઈરલ છે.
$cis-[PtCl_2(NH_3)_2]$ એ સમતલીય ચોરસ સંકીર્ણ છે,જે અકાઈરલ છે.
$trans-[Co(NH_3)_4Cl_2]^{+}$ માં સંમિતિનું સમતલ હોય છે,તેથી તે અકાઈરલ છે.

(A) ફિનોલની એસિડિકતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા ફિનોક્સાઈડ આયનની સ્થિરતા દ્વારા નક્કી થાય છે.
ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહો ($-I$ અને $-M$ અસર) ફિનોક્સાઈડ આયનને સ્થિર કરે છે અને એસિડિકતા વધારે છે,જેનાથી $pK_{a}$ ઘટે છે.
ઈલેક્ટ્રોન દાતા સમૂહો ($+I$ અને $+M$ અસર) ફિનોક્સાઈડ આયનને અસ્થિર કરે છે અને એસિડિકતા ઘટાડે છે,જેનાથી $pK_{a}$ વધે છે.
એસિડિકતાનો ઘટતો ક્રમ: $(1) > (2) > (5) > (4) > (3)$.
તેથી,$pK_{a}$ નો વધતો ક્રમ: $(3) < (4) < (5) < (2) < (1)$.

(C) . હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન એમાઈડને એમાઈનમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે $Br_2$ અને $NaOH$ નો ઉપયોગ કરે છે $(A-III)$.
$B$. ક્લેમેન્સન રિડક્શન કાર્બોનિલ જૂથોને મિથાઈલીન જૂથોમાં ઘટાડવા માટે $Zn-Hg / HCl$ નો ઉપયોગ કરે છે $(B-IV)$.
$C$. કેનિઝારો પ્રક્રિયા $\alpha$-હાઈડ્રોજન વગરના આલ્ડિહાઈડ માટે સાંદ્ર $KOH$ (અથવા $NaOH$) અને ગરમીનો ઉપયોગ કરે છે $(C-I)$.
$D$. રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયા ફિનોલમાં ફોર્મિલ જૂથ દાખલ કરવા માટે $CHCl_3$ અને $NaOH$ નો ઉપયોગ કરે છે $(D-II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(C) શરૂઆતનું પદાર્થ $5-oxo-5-phenylpentanamide$ $(Ph-CO-(CH_2)_3-CONH_2)$ છે.
પગલું $1$: ક્લેમેન્સન રિડક્શન $(Zn/Hg, HCl)$ ખાસ કરીને કીટોન જૂથને મિથાઈલીન જૂથ $(-CH_2-)$ માં ઘટાડે છે જ્યારે એમાઈડ જૂથ અકબંધ રહે છે.
આ $5-phenylpentanamide$ $(Ph-(CH_2)_4-CONH_2)$ આપે છે.
પગલું $2$ અને $3$: $LiAlH_4$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિડિક વર્કઅપ $(H_3O^+)$ એમાઈડ જૂથ $(-CONH_2)$ ને પ્રાથમિક એમાઈન $(-CH_2NH_2)$ માં ઘટાડે છે.
અંતિમ નીપજ $5-phenylpentan-1-amine$ $(Ph-(CH_2)_5-NH_2)$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) બોરેક્સ બીડ કસોટીમાં ધાતુના મેટાબોરેટ્સનું નિર્માણ થાય છે.
જ્યારે $CuSO_4$ ને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે કોપર$(II)$ ઓક્સાઇડ બનાવવા માટે વિઘટિત થાય છે:
$CuSO_4 \xrightarrow{\Delta} CuO + SO_3$
ત્યારબાદ,$CuO$ એ બોરોન ટ્રાયોક્સાઇડ $(B_2O_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,જે બોરેક્સના વિઘટનથી બને છે,અને કોપર$(II)$ મેટાબોરેટ બનાવે છે:
$CuO + B_2O_3 \rightarrow Cu(BO_2)_2$
ઓક્સિડાઇઝિંગ જ્યોતમાં બીડનો વાદળી-લીલો રંગ $Cu(BO_2)_2$ ના નિર્માણને કારણે હોય છે.

(A) નેરો સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક - પેનિસિલિન-$G$
$(B)$ એન્ટિસેપ્ટિક - ફ્યુરાસિન
$(C)$ જંતુનાશક - સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ
$(D)$ બ્રોડ સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક - ક્લોરામ્ફેનિકોલ
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-II, D-IV$ છે.

(D) ચક્રીય ટ્રાયપેપ્ટાઇડ એ $3$ એમિનો એસિડ એકમોના વલય બંધારણમાં સંઘનન દ્વારા બને છે.
$2$ પ્રકારના એમિનો એસિડ $A$ અને $B$ આપેલા છે,ચક્રીય ટ્રાયપેપ્ટાઇડમાં $3$ સ્થાનોમાંથી દરેક સ્થાન $A$ અથવા $B$ દ્વારા ભરી શકાય છે.
કુલ શક્ય સંયોજનોની સંખ્યા $2^3 = 8$ છે.
જો કે,ચક્રીય બંધારણમાં,પરિભ્રમણ સમાન ગણવામાં આવે છે.
શક્ય સંયોજનો છે:
$1$. $AAA$
$2$. $BBB$
$3$. $AAB$ (જે પરિભ્રમણ દ્વારા $ABA$ અને $BAA$ ને સમાન છે)
$4$. $ABB$ (જે પરિભ્રમણ દ્વારા $BBA$ અને $BAB$ ને સમાન છે)
આમ,$4$ અલગ-અલગ ચક્રીય ટ્રાયપેપ્ટાઇડ્સ શક્ય છે: $AAA$,$BBB$,$AAB$ અને $ABB$.

(A) ધારો કે $a$ મોલ $Pb(NO_3)_2$ ઉમેરવામાં આવે છે.
$Pb(NO_3)_2 \rightarrow Pb^{2+} + 2NO_3^-$
કુલ કણો = $3a$.
$\Delta T_b = i \times K_b \times m = 3 \times 0.5 \times a = 0.15 \Rightarrow a = 0.1 \, mol$.
હવે,$Pb^{2+} + 2Cl^- \rightarrow PbCl_2(s)$.
ધારો કે $x$ મોલ $PbCl_2$ અવક્ષેપિત થાય છે.
બાકી રહેલા મોલ: $Pb^{2+} = (0.1-x), Cl^- = (0.2-2x), NO_3^- = 0.2$.
દ્રાવ્ય કણોના કુલ મોલ = $(0.1-x) + (0.2-2x) + 0.2 = 0.5-3x$.
$\Delta T_f = K_f \times m = 1.8 \times (0.5-3x) = 0.8$.
$0.9 - 5.4x = 0.8$ $\Rightarrow 5.4x = 0.1$ $\Rightarrow x = 1/54$.
$[Pb^{2+}] = 0.1 - 1/54 = 4.4/54$.
$[Cl^-] = 0.2 - 2/54 = 8.8/54$.
$K_{sp} = [Pb^{2+}][Cl^-]^2 = (4.4/54) \times (8.8/54)^2 \approx 13 \times 10^{-6}$.

(B) વિદ્યુતવિભાજ્ય $B$ એ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે અને વિદ્યુતવિભાજ્ય $A$ એ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે.
વિધાન $(A)$ ખોટું છે કારણ કે નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય $(A)$ માટે $\Lambda_m^0$ એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા મેળવી શકાતું નથી; તે કોહલરાઉસના નિયમનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે.
વિધાન $(B)$ સાચું છે કારણ કે પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો ડેબાય-હ્યુકેલ-ઓન્સાગર સમીકરણનું પાલન કરે છે: $\Lambda_m = \Lambda_m^0 - A\sqrt{c}$,જે એક સીધી રેખા છે.
વિધાન $(C)$ ખોટું છે કારણ કે અનંત મંદને,કોઈપણ વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે વિયોજન અંશ $(\alpha)$ $1$ (અથવા $100\%$) ની નજીક પહોંચે છે,શૂન્યની નહીં.
વિધાન $(D)$ સાચું છે કારણ કે કોહલરાઉસનો આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરનો નિયમ જણાવે છે કે $\Lambda_m^0$ ની ગણતરી કોઈપણ વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે તેના વ્યક્તિગત આયનોની સીમિત મોલર વાહકતાનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને $(C)$ ખોટા છે. કુલ ખોટા વિધાનોની સંખ્યા $2$ છે.

(A) આલેખ નીપજના નિર્માણનો દર વિરુદ્ધ સમય દર્શાવે છે.
પ્રદેશ-$I$ માં,દર સમય સાથે રેખીય રીતે વધે છે,જે પ્રમાણિત પૂર્ણાંક ક્રમની ગતિશાસ્ત્રને અનુરૂપ નથી.
પ્રદેશ-$II$ માં,દર એસિમ્પ્ટોટિક રીતે અચળ મૂલ્યની નજીક પહોંચે છે.
પ્રદેશ-$III$ માં,દર અચળ બને છે,જે શૂન્ય-ક્રમની પ્રક્રિયાની લાક્ષણિકતા છે (જ્યાં દર સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર હોય છે).
પ્રક્રિયાનો દર પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે,અને આલેખ માત્ર દર વિરુદ્ધ સમય દર્શાવે છે,તેથી સાંદ્રતા-સમય પ્રોફાઇલ જાણ્યા વિના આ આલેખ પરથી પ્રક્રિયાનો ક્રમ નક્કી કરી શકાતો નથી.
તેથી,માત્ર વિધાન $B$ સાચું છે.
સાચા વિધાનોની સંખ્યા $1$ છે.

(A) $W(CO)_6$ માં,બંધારણ અષ્ટફલકીય છે જેમાં તમામ $6$ કાર્બોનિલ સમૂહો ટર્મિનલ છે. તેથી,બ્રિજિંગ કાર્બોનિલની સંખ્યા $0$ છે.
$Mn_2(CO)_{10}$ માં,બંધારણ બે $Mn(CO)_5$ એકમોનું બનેલું છે જે $Mn-Mn$ બંધ દ્વારા જોડાયેલા છે. તમામ $10$ કાર્બોનિલ સમૂહો ટર્મિનલ છે. તેથી,બ્રિજિંગ કાર્બોનિલની સંખ્યા $0$ છે.
$W(CO)_6$ અને $Mn_2(CO)_{10}$ માં બ્રિજિંગ કાર્બોનિલનો સરવાળો $0 + 0 = 0$ થાય છે.

(A) રિટાર્ડેશન ફેક્ટર $(R_f)$ એ પદાર્થ દ્વારા કાપેલ અંતર અને બેઝલાઇનથી સોલવન્ટ ફ્રન્ટ દ્વારા કાપેલ અંતરનો ગુણોત્તર છે.
આપેલ ક્રોમેટોગ્રામ મુજબ:
સંયોજન '$A$' દ્વારા કાપેલ અંતર = $3.5 \ cm$.
પ્લેટની કુલ લંબાઈ = $6 \ cm$.
સોલવન્ટ ફ્રન્ટનું ઉપરથી અંતર = $0.5 \ cm$.
બેઝલાઇનનું નીચેથી અંતર = $0.5 \ cm$.
તેથી,સોલવન્ટ ફ્રન્ટ દ્વારા બેઝલાઇનથી કાપેલ અંતર = $6 \ cm - 0.5 \ cm - 0.5 \ cm = 5.0 \ cm$.
$R_f = \frac{\text{પદાર્થ દ્વારા કાપેલ અંતર}}{\text{સોલવન્ટ દ્વારા કાપેલ અંતર}} = \frac{3.5 \ cm}{5.0 \ cm} = 0.7$.
આમ,$R_f = 7 \times 10^{-1}$.
વિકલ્પોને ધ્યાનમાં લેતા,જો સંયોજન '$A$' નું અંતર $3.0 \ cm$ લેવામાં આવે,તો $R_f = 0.6 = 6 \times 10^{-1}$ મળે છે. તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો છે.

(A) $[FeF_6]^{3-}: Fe^{3+} = 3d^5$ (નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ,$\Delta_0 < P$). અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 5$,$\mu = \sqrt{35} \, BM$.
$[CoF_6]^{3-}: Co^{3+} = 3d^6$ (નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ,$\Delta_0 < P$). અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 4$,$\mu = \sqrt{24} \, BM$.
$[Co(C_2O_4)_3]^{3-}: Co^{3+} = 3d^6$ (પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ,$\Delta_0 > P$). અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 0$,$\mu = 0 \, BM$.
તેથી,સાચો ક્રમ $[FeF_6]^{3-} > [CoF_6]^{3-} > [Co(C_2O_4)_3]^{3-}$ છે.

(B) . અભિસરણ: દ્રાવક અણુઓ અર્ધપારગમ્ય પટલ દ્વારા દ્રાવણ તરફ ગતિ કરે છે $(III)$.
$B$. પ્રતિ-અભિસરણ: દ્રાવક અણુઓ અર્ધપારગમ્ય પટલ દ્વારા દ્રાવક તરફ ગતિ કરે છે $(I)$.
$C$. વિદ્યુત-અભિસરણ: વિક્ષેપન માધ્યમ વિદ્યુત ક્ષેત્રમાં ગતિ કરે છે $(IV)$.
$D$. વિદ્યુતકણ સંચલન: વીજભારિત કલીલ કણોનું વિદ્યુત ક્ષેત્રની અસર હેઠળ વિરુદ્ધ વીજભારિત ઇલેક્ટ્રોડ તરફ સ્થળાંતર $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(B) $(i)$ મેંગેનીઝ તેના ઓક્સાઇડ $Mn_2O_7$ માં $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(ii)$ રુથેનિયમ $(Ru)$ અને ઓસ્મિયમ $(Os)$ તેમના ઓક્સાઇડ $RuO_4$ અને $OsO_4$ માં $+8$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(iii)$ સ્કેન્ડિયમ $(Sc)$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે અને તે માત્ર $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે. તે $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવતું નથી. આ વિધાન ખોટું છે.
$(iv)$ ક્રોમિયમ $(Cr)$ તેની $+6$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં (દા.ત. $Cr_2O_7^{2-}$ માં) પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે. આ વિધાન સાચું છે.
તેથી,સાચા વિધાનો $(i), (ii)$ અને $(iv)$ છે.

(C) આણ્વિક બળોના આધારે પોલિમરનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઇલાસ્ટોમેરિક પોલિમર: $IV$. નિયોપ્રીન (નબળા આંતરઆણ્વિય બળો ખેંચાણની મંજૂરી આપે છે).
$B$. ફાઇબર પોલિમર: $III$. પોલિએસ્ટર (હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વિય બળો).
$C$. થર્મોસેટિંગ પોલિમર: $I$. યુરિયા-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન (ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર જે ગરમ કરવા પર સખત બને છે).
$D$. થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર: $II$. પોલિસ્ટાયરીન (ગરમ કરવા પર નરમ અને ઠંડુ પાડવા પર સખત બને છે).
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(A) આયોડાઇડ આયનો $(I^-)$ અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયા આ મુજબ છે: $2I^- + H_2O_2 + 2H^+ \longrightarrow I_2 + 2H_2O$.
આ પ્રતિક્રિયામાં આયોડિન $(I_2)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
સ્ટાર્ચનો ઉપયોગ આયોડિન $(I_2)$ ની હાજરી શોધવા માટે સૂચક તરીકે થાય છે કારણ કે તે આયોડિન સાથે લાક્ષણિક વાદળી રંગનું સંકિર્ણ બનાવે છે.
તેથી,સૂચક '$X$' સ્ટાર્ચ છે અને સંયોજન '$A$' આયોડિન છે.

(C) $Equanil$ એ એક જાણીતી ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર (શાંતિદાયક) દવા છે.
ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર એ રાસાયણિક સંયોજનોનો એક વર્ગ છે જેનો ઉપયોગ તણાવ અને હળવા કે ગંભીર માનસિક રોગોની સારવાર માટે થાય છે.
તેઓ સુખાકારીની ભાવના જગાડીને ચિંતા,તણાવ,ચીડિયાપણું અથવા ઉત્તેજનાને દૂર કરે છે.

(A) આ પ્રક્રિયા આલ્કોહોલના એસિડ-ઉદ્દીપકીય નિર્જલીકરણને દર્શાવે છે.
$1$. હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહનું પ્રોટોનેશન થઈને સારું લિવિંગ ગ્રુપ $(-OH_2^+)$ બને છે.
$2$. પાણીના અણુના દૂર થવાથી દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે.
$3$. રિંગ વિસ્તરણ (ring expansion) થાય છે કારણ કે પાંચ સભ્યોની રિંગ કે જેમાં કાર્બોકેટાયન હોય તે છ સભ્યોની રિંગ કરતા ઓછી સ્થાયી હોય છે. રિંગનો બંધ કાર્બોકેટાયન કેન્દ્ર તરફ ખસે છે,જેના પરિણામે વધુ સ્થાયી છ સભ્યોની રિંગ બને છે.
$4$. અંતે,પ્રોટોન દૂર થવાથી સૌથી વધુ સ્થાયી આલ્કીન બને છે,જે વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન (સેટઝેફ નીપજ) છે.
આમ,મુખ્ય નીપજ $1,2$-ડાયમિથાઈલસાયક્લોહેક્સિન છે.

(C) ડીહાઈડ્રોહેલોજનેશનમાં આલ્કીન બનાવવા માટે પાસપાસેના કાર્બન પરથી $H$ અને $X$ દૂર કરવામાં આવે છે.
$A$) $1-$બ્રોમો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન: માત્ર એક $\beta$-હાઈડ્રોજન ઉપલબ્ધ છે,જે $2-$મિથાઈલબ્યુટ$-1-$ઈન આપે છે ($1$ નીપજ).
$B$) $2-$બ્રોમોપ્રોપેન: માત્ર એક પ્રકારનો $\beta$-હાઈડ્રોજન ઉપલબ્ધ છે,જે પ્રોપીન આપે છે ($1$ નીપજ).
$C$) $2-$બ્રોમોપેન્ટેન: બે પ્રકારના $\beta$-હાઈડ્રોજન ઉપલબ્ધ છે. $C_1$ પરથી દૂર થતા પેન્ટ$-1-$ઈન મળે છે. $C_3$ પરથી દૂર થતા પેન્ટ$-2-$ઈન મળે છે,જે $cis$ અને $trans$ સમઘટકો ધરાવે છે. કુલ = $3$ નીપજ.
$D$) $2-$બ્રોમો$-3,3-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન: માત્ર $1$ આલ્કીન નીપજ આપે છે.
આમ,$2-$બ્રોમોપેન્ટેન મહત્તમ સંખ્યામાં આઈસોમેરિક આલ્કીન આપે છે.

(B) $1$. પ્રારંભિક પદાર્થ $4$-ક્લોરોએસીટોફિનોન છે. $NaCN$ સાથેની પ્રતિક્રિયા અને ત્યારબાદ $EtOH, H_3O^+$ કીટોનને $\alpha$-હાઇડ્રોક્સી એસિડના ઇથાઇલ એસ્ટરમાં રૂપાંતરિત કરે છે. ખાસ કરીને,સાયનોહાઇડ્રિન મધ્યવર્તીનું જળવિભાજન અને એસ્ટરિફિકેશન થઈને ઇથાઇલ $2-(4$-ક્લોરોફિનાઇલ)-$2$-હાઇડ્રોક્સીપ્રોપેનોએટ $(A)$ બનાવે છે.
$2$. એસ્ટર $(A)$ ની વધારાના $MeMgBr$ સાથેની પ્રતિક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિડિક વર્કઅપ $(H_3O^+)$ માં એસ્ટર કાર્બોનિલ ગ્રુપ પર બે ક્રમિક ન્યુક્લિયોફિલિક ઉમેરણોનો સમાવેશ થાય છે. પ્રથમ ઉમેરણ કીટોન મધ્યવર્તી બનાવે છે,અને બીજું ઉમેરણ તૃતીયક આલ્કોહોલ બનાવે છે. અંતિમ નીપજ $B$ એ $2-(4$-ક્લોરોફિનાઇલ)-$3$-મિથાઇલ બ્યુટેન-$2,3$-ડાયોલ છે.

(D) એસિડિક પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટની હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ સાથેની પ્રક્રિયાથી ક્રોમિયમ પેન્ટોક્સાઇડ $(CrO_5)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$CrO_5$ પાણીમાં અસ્થિર છે પરંતુ એમિલ આલ્કોહોલમાં સ્થિર થાય છે,જ્યાં તે લાક્ષણિક ઘેરો વાદળી રંગ દર્શાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો છે.

(D) એમાઇડની $Br_2$ અને જલીય બેઇઝ $(KOH)$ સાથેની પ્રક્રિયાને $Hoffmann$ $Bromamide$ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એમાઇડનું રૂપાંતર મૂળ એમાઇડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછા ધરાવતા પ્રાથમિક એમાઇનમાં થાય છે.
પ્રોપેનેમાઇડ એ $CH_3CH_2CONH_2$ ($3$-કાર્બન ધરાવતું એમાઇડ) છે.
$Br_2 / KOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી,તે વિઘટન પામીને ઇથાઇલએમાઇન $(CH_3CH_2NH_2)$ બનાવે છે,જે $2$-કાર્બન ધરાવતું પ્રાથમિક એમાઇન છે.

(B) ટેટ્રાપેપ્ટાઈડની રચનાનું $N$-ટર્મિનલથી $C$-ટર્મિનલ સુધી વિશ્લેષણ કરતા:
$1$. પ્રથમ એમિનો એસિડ અવશેષમાં $-CH_2Ph$ સાઇડ ચેઇન છે,જે ફિનાઇલએલેનાઇન $(F)$ ને અનુરૂપ છે.
$2$. બીજા એમિનો એસિડ અવશેષમાં $-CH_2CH(CH_3)_2$ સાઇડ ચેઇન છે,જે લ્યુસીન $(L)$ ને અનુરૂપ છે.
$3$. ત્રીજા એમિનો એસિડ અવશેષમાં $-CH_2COOH$ સાઇડ ચેઇન છે,જે એસ્પાર્ટિક એસિડ $(D)$ ને અનુરૂપ છે.
$4$. ચોથા એમિનો એસિડ અવશેષમાં $-CH_2(C_6H_4)OH$ સાઇડ ચેઇન છે,જે ટાયરોસિન $(Y)$ ને અનુરૂપ છે.
આમ,ક્રમ $F-L-D-Y$ છે.

(C) આપેલ કાચી ધાતુઓનું રાસાયણિક બંધારણ નીચે મુજબ છે:
$Calamine: ZnCO_3$ (કાર્બોનેટ અયસ્ક)
$Siderite: FeCO_3$ (કાર્બોનેટ અયસ્ક)
$Sphalerite: ZnS$ (સલ્ફાઇડ અયસ્ક)
$Malachite: CuCO_3 \cdot Cu(OH)_2$ (કાર્બોનેટ/હાઇડ્રોક્સાઇડ અયસ્ક)
તેથી,$Sphalerite$ નો મુખ્ય ઘટક સલ્ફાઇડ આધારિત ખનિજ છે.