GUJCET 2013 Physics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

23 QuestionsGujaratiWith Solutions

PhysicsQ123 of 23 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$RC$ $AC$ સર્કિટમાં મહત્તમ વોલ્ટેજ અને મહત્તમ પ્રવાહ અનુક્રમે $100 \ V$ અને $1.1 \ A$ છે. જો $X_{C} = 60 \ \Omega$ અને $R = 80 \ \Omega$ હોય,તો સર્કિટમાં વપરાતો પાવર . . . . . . થશે. ($W$ માં)
A
$176.0$
B
$44.0$
C
$88.0$
D
$22.0$

Solution

(B) $AC$ સર્કિટમાં વપરાતો પાવર $P = V_{rms} I_{rms} \cos \phi$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે: $V_{m} = 100 \ V$,$I_{m} = 1.1 \ A$,$X_{C} = 60 \ \Omega$,$R = 80 \ \Omega$.
ઈમ્પીડન્સ $Z$ ની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $Z = \sqrt{R^{2} + X_{C}^{2}} = \sqrt{80^{2} + 60^{2}} = \sqrt{6400 + 3600} = \sqrt{10000} = 100 \ \Omega$.
પાવર ફેક્ટર $\cos \phi = \frac{R}{Z} = \frac{80}{100} = 0.8$ છે.
$rms$ મૂલ્યો $V_{rms} = \frac{V_{m}}{\sqrt{2}}$ અને $I_{rms} = \frac{I_{m}}{\sqrt{2}}$ છે.
આ કિંમતોને પાવરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = \left(\frac{100}{\sqrt{2}}\right) \times \left(\frac{1.1}{\sqrt{2}}\right) \times 0.8$
$P = \frac{100 \times 1.1}{2} \times 0.8$
$P = 50 \times 1.1 \times 0.8 = 55 \times 0.8 = 44.0 \ W$.
2
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$30 \Omega$ અવરોધ ધરાવતો અવરોધક, $10 \Omega$ રિએક્ટન્સ ધરાવતું ઇન્ડક્ટર અને $10 \Omega$ રિએક્ટન્સ ધરાવતો કેપેસિટર $V = 300 \sqrt{2} \sin(\omega t)$ એસી વોલ્ટેજ સ્ત્રોત સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે। પરિપથમાં પ્રવાહ . . . . . . છે। ($\text{ A}$ માં)
A
$10$
B
$30$
C
$20$
D
$100$

Solution

(A) આપેલ એસી વોલ્ટેજ સ્ત્રોત $V = 300 \sqrt{2} \sin(\omega t)$ છે।
મહત્તમ વોલ્ટેજ $V_m = 300 \sqrt{2} \text{ V}$ છે।
આરએમએસ $(RMS)$ વોલ્ટેજ $V_{rms} = \frac{V_m}{\sqrt{2}} = 300 \text{ V}$ છે।
$LCR$ શ્રેણી પરિપથનો ઈમ્પીડન્સ $Z$ એ $Z = \sqrt{R^2 + (X_L - X_C)^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે।
અહીં $R = 30 \Omega$, $X_L = 10 \Omega$, અને $X_C = 10 \Omega$ આપેલ છે।
$Z = \sqrt{30^2 + (10 - 10)^2} = \sqrt{30^2 + 0^2} = 30 \Omega$.
આરએમએસ $(RMS)$ પ્રવાહ $I_{rms}$ એ $I_{rms} = \frac{V_{rms}}{Z}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે।
$I_{rms} = \frac{300}{30} = 10 \text{ A}$.
3
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
જો $DC$ સર્કિટમાં શુદ્ધ કેપેસિટરનું કેપેસિટન્સ $1 \ F$ હોય,તો તેનો કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ કેટલો હશે?
A
શૂન્ય
B
$1 \ \Omega$
C
અનંત
D
$-2$

Solution

(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$DC$ સર્કિટમાં,આવૃત્તિ $v = 0 \ Hz$ હોય છે.
કોણીય આવૃત્તિ $\omega = 2 \pi v = 2 \pi \times 0 = 0 \ rad/s$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ $X_C$ નું સૂત્ર $X_C = \frac{1}{\omega C}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $X_C = \frac{1}{0 \times 1} = \frac{1}{0} = \infty$ મળે છે.
તેથી,$DC$ સર્કિટમાં કેપેસિટરનો કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ અનંત હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તે ઓપન સર્કિટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
4
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
કોષમાંથી વહેતો પ્રવાહ અને તેના બે ધ્રુવો વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત અવલોકનો દ્વારા મેળવીને નીચે મુજબનું કોષ્ટક તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ $r$ છે.
ક્રમ$V \ (V)$$I \ (A)$
$1$$1.0$$0.08$
$2$$0.5$$0.18$
$3$$0.8$$0.12$

પ્રયોગમાં વપરાયેલ કોષનું $emf$ $(\varepsilon)$ શોધો. ($V$ માં)
A
$2.5$
B
$1.4$
C
$2$
D
$1.5$

Solution

(B) ટર્મિનલ વોલ્ટેજ $(V)$, $emf$ $(\varepsilon)$, પ્રવાહ $(I)$ અને આંતરિક અવરોધ $(r)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $V = \varepsilon - Ir$ છે.
તેથી, $\varepsilon = V + Ir$.
કોષ્ટકની પ્રથમ બે હરોળમાંથી કિંમતો લેતા:
હરોળ $1$ માટે: $\varepsilon = 1.0 + 0.08r \quad (1)$
હરોળ $2$ માટે: $\varepsilon = 0.5 + 0.18r \quad (2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા: $1.0 + 0.08r = 0.5 + 0.18r$.
પદોને ગોઠવતા: $1.0 - 0.5 = 0.18r - 0.08r$.
$0.5 = 0.1r$, જે આપણને $r = 5 \ \Omega$ આપે છે.
હવે $r = 5 \ \Omega$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા: $\varepsilon = 1.0 + 0.08(5) = 1.0 + 0.4 = 1.4 \ V$.
5
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
ચાર સમાન અવરોધોને શ્રેણીમાં બેટરી સાથે જોડતા $20 \ W$ પાવરનો વ્યય થાય છે. જો આ જ અવરોધોને સમાંતર જોડવામાં આવે,તો કેટલો પાવર વ્યય થશે ($W$ માં)?
A
$320$
B
$5$
C
$100$
D
$80$

Solution

(A) ધારો કે દરેક અવરોધનું મૂલ્ય $R$ છે અને બેટરીનો વોલ્ટેજ $V$ છે.
શ્રેણી જોડાણમાં,સમતુલ્ય અવરોધ $R_s = 4R$ થાય છે.
શ્રેણીમાં વ્યય થતો પાવર $P_s = \frac{V^2}{R_s} = \frac{V^2}{4R} = 20 \ W$ છે.
આના પરથી,આપણને $\frac{V^2}{R} = 20 \times 4 = 80 \ W$ મળે છે.
સમાંતર જોડાણમાં,સમતુલ્ય અવરોધ $R_p = \frac{R}{4}$ થાય છે.
સમાંતરમાં વ્યય થતો પાવર $P_p = \frac{V^2}{R_p} = \frac{V^2}{R/4} = 4 \times \frac{V^2}{R}$ છે.
$\frac{V^2}{R}$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $P_p = 4 \times 80 \ W = 320 \ W$ મળે છે.
6
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
તમને $1 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા $10$ અવરોધકો આપવામાં આવ્યા છે. પ્રથમ તેમને શક્ય લઘુત્તમ અવરોધ મેળવવા માટે જોડવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેમને શક્ય મહત્તમ અવરોધ મેળવવા માટે જોડવામાં આવે છે. લઘુત્તમ અને મહત્તમ અવરોધનો ગુણોત્તર . . . . . . છે.
A
$\frac{1}{100}$
B
$\frac{1}{50}$
C
$\frac{1}{1000}$
D
$\frac{1}{10}$

Solution

(A) $R$ અવરોધ ધરાવતા $n$ અવરોધકોને સમાંતર જોડતા,લઘુત્તમ અવરોધ $R_{\min} = \frac{R}{n}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $R = 1 \ \Omega$ અને $n = 10$ હોવાથી,$R_{\min} = \frac{1}{10} \ \Omega$ મળે.
$n$ અવરોધકોને શ્રેણીમાં જોડતા,મહત્તમ અવરોધ $R_{\max} = nR$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,$R_{\max} = 10 \times 1 = 10 \ \Omega$ મળે.
લઘુત્તમ અને મહત્તમ અવરોધનો ગુણોત્તર $\frac{R_{\min}}{R_{\max}} = \frac{1/10}{10} = \frac{1}{100}$ થાય.
7
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$+16 \mu C$ અને $-9 \mu C$ મૂલ્ય ધરાવતા બે બિંદુવત વિજાતીય વિદ્યુતભારો હવામાં $10 \ cm$ ના અંતરે રહેલા છે. $-9 \mu C$ ના વિદ્યુતભારથી કેટલા અંતરે પરિણામી વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય થશે ($cm$ માં)?
A
$40$
B
$20$
C
$10$
D
$30$

Solution

(D) આપેલ છે: $q_1 = +16 \mu C$,$q_2 = -9 \mu C$,અંતર $d = 10 \ cm$.
ધારો કે જે બિંદુએ પરિણામી વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય છે તે $-9 \mu C$ ના વિદ્યુતભારથી $x$ અંતરે છે. વિદ્યુતભારો વિજાતીય હોવાથી,શૂન્ય વિદ્યુતક્ષેત્ર ધરાવતું બિંદુ બંને વિદ્યુતભારોની વચ્ચે નહીં પરંતુ બહારની તરફ,નાના મૂલ્યના વિદ્યુતભારની નજીક હશે.
શૂન્ય વિદ્યુતક્ષેત્રના બિંદુએ,$q_1$ ને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર અને $q_2$ ને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર સમાન મૂલ્યના હશે.
$E_1 = E_2$
$\frac{k |q_1|}{(d + x)^2} = \frac{k |q_2|}{x^2}$
$\frac{16}{(10 + x)^2} = \frac{9}{x^2}$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$\frac{4}{10 + x} = \frac{3}{x}$
$4x = 3(10 + x)$
$4x = 30 + 3x$
$x = 30 \ cm$
આમ,$-9 \mu C$ ના વિદ્યુતભારથી $30 \ cm$ અંતરે પરિણામી વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય થશે.
Solution diagram
8
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
એક વિદ્યુતભાર $10^{-9} \ C$ યામ પદ્ધતિના ઉગમબિંદુ પર અને બીજો વિદ્યુતભાર $Q$ એ $(2, 0, 0) \ m$ પર રહેલો છે. જો $(3, 1, 1) \ m$ બિંદુએ વિદ્યુતક્ષેત્રનો $Y$-ઘટક શૂન્ય હોય,તો $Q$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$-0.43 \times 10^{-9} \ C$
B
$-0.1424 \times 10^{-9} \ C$
C
$-4.3 \times 10^{-9} \ C$
D
આમાંથી કોઈ નહીં.

Solution

(B) ધારો કે ઉગમબિંદુ પરનો વિદ્યુતભાર $q = 10^{-9} \ C$ છે અને $(2, 0, 0) \ m$ પરનો વિદ્યુતભાર $Q$ છે.
બિંદુ $P$ એ $(3, 1, 1) \ m$ છે.
ઉગમબિંદુ $O(0, 0, 0)$ ની સાપેક્ષે $P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{r}_1 = (3 - 0)\hat{i} + (1 - 0)\hat{j} + (1 - 0)\hat{k} = 3\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
તેનું મૂલ્ય $r_1 = |\vec{r}_1| = \sqrt{3^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{11} \ m$ છે.
$(2, 0, 0)$ પરના વિદ્યુતભાર $Q$ ની સાપેક્ષે $P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{r}_2 = (3 - 2)\hat{i} + (1 - 0)\hat{j} + (1 - 0)\hat{k} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
તેનું મૂલ્ય $r_2 = |\vec{r}_2| = \sqrt{1^2 + 1^2 + 1^2} = \sqrt{3} \ m$ છે.
$P$ પરનું કુલ વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E} = \vec{E}_1 + \vec{E}_2 = \frac{kq}{r_1^3}\vec{r}_1 + \frac{kQ}{r_2^3}\vec{r}_2$ છે.
વિદ્યુતક્ષેત્રનો $Y$-ઘટક $E_y = \frac{kq}{r_1^3}(y_1) + \frac{kQ}{r_2^3}(y_2) = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $k \left[ \frac{10^{-9} \times 1}{(\sqrt{11})^3} + \frac{Q \times 1}{(\sqrt{3})^3} \right] = 0$.
$\frac{Q}{3\sqrt{3}} = -\frac{10^{-9}}{11\sqrt{11}}$.
$Q = -10^{-9} \times \frac{3\sqrt{3}}{11\sqrt{11}} = -10^{-9} \times \left( \frac{3}{11} \right)^{1.5} \approx -0.1424 \times 10^{-9} \ C$.
Solution diagram
9
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$K$ ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક ધરાવતા માધ્યમમાં મૂકવામાં આવેલા બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો વચ્ચેનું બળ $F$ છે. જો માધ્યમને દૂર કરવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચેનું બળ . . . . . . થશે.
A
$F \sqrt{ K }$
B
$FK$
C
$\frac{F}{\sqrt{K}}$
D
$\frac{ F }{ K }$

Solution

(B) માધ્યમમાં બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો વચ્ચેનું બળ $F_{\text{medium}} = \frac{F_{\text{air}}}{K}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $F_{\text{air}}$ એ શૂન્યાવકાશ (અથવા હવા) માં સમાન વિદ્યુતભારો વચ્ચેનું બળ છે અને $K$ એ માધ્યમનો ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક છે.
આપેલ છે કે માધ્યમમાં બળ $F$ છે,તેથી $F = \frac{F_{\text{air}}}{K}$.
જ્યારે માધ્યમને દૂર કરવામાં આવે ત્યારે બળ (એટલે કે હવામાં બળ) શોધવા માટે,આપણે સમીકરણને ફરીથી ગોઠવીએ છીએ:
$F_{\text{air}} = F \times K$.
તેથી,બળ $FK$ થશે.
10
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
જો $60$ આંટા ધરાવતા કોઈલ સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સ $1 \text{ Wb/hour}$ ના દરે બદલાતું હોય,તો ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf . . . . . . છે.
A
$\frac{1}{3600} \text{ V}$
B
$1 \text{ V}$
C
$\frac{1}{60} \text{ V}$
D
$0 \text{ V}$

Solution

(C) આપેલ છે: આંટાની સંખ્યા $N = 60$.
ચુંબકીય ફ્લક્સમાં ફેરફારનો દર $\frac{d\phi}{dt} = 1 \text{ Wb/hour}$.
દરને $SI$ એકમોમાં (વેબર પ્રતિ સેકન્ડ) ફેરવતા: $\frac{d\phi}{dt} = \frac{1}{3600} \text{ Wb/s}$.
ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ મુજબ,પ્રેરિત emf નું મૂલ્ય $|\varepsilon| = N \left| \frac{d\phi}{dt} \right|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા: $|\varepsilon| = 60 \times \frac{1}{3600} \text{ V}$.
$|\varepsilon| = \frac{1}{60} \text{ V}$.
11
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $O$ એ $r$ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે સમતલીય કેન્દ્રીય વર્તુળાકાર વાહકો $A$ અને $B$ નું કેન્દ્ર છે. અહીં $r \ll R$ છે. વાહકોની આ સિસ્ટમનું અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ (mutual inductance) . . . . . . દ્વારા આપી શકાય છે.
Question diagram
A
$\frac{\mu_0 \pi r}{2 R}$
B
$\frac{\mu_0 R^2}{\pi r}$
C
$\frac{\mu_0 \pi R^2}{2 r}$
D
$\frac{\mu_0 \pi r^2}{2 R}$

Solution

(D) જ્યારે આપણે $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બહારના લૂપમાંથી $I$ જેટલો પ્રવાહ પસાર કરીએ છીએ,ત્યારે કેન્દ્ર પરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર નીચે મુજબ મળે છે:
$B_{\text{center}} = \frac{\mu_0 I}{2 R}$
અહીં $r \ll R$ હોવાથી,ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ એ નાના લૂપ $A$ ના ક્ષેત્રફળ પર લગભગ સમાન રહે છે.
નાના લૂપ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$:
$\phi = B \cdot A = \left( \frac{\mu_0 I}{2 R} \right) \times (\pi r^2)$
$\phi = \frac{\mu_0 I \pi r^2}{2 R}$
અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ $M$ એ ગૌણ ગૂંચળામાંથી પસાર થતા ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ અને પ્રાથમિક ગૂંચળામાં વહેતા પ્રવાહ $I$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$M = \frac{\phi}{I} = \frac{\mu_0 \pi r^2}{2 R}$
12
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$800 \text{ W}$ વિદ્યુત પાવર ધરાવતા બલ્બની કાર્યક્ષમતા $3 \%$ છે. તેને $20 \text{ cm}$ વ્યાસ ધરાવતા ગોળાના કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવે છે. તો તેની સપાટી પર $EM$ તરંગ દ્વારા લાગતું બળ . . . . . . છે.
A
$8 \times 10^{-12} \text{ N}$
B
$8 \times 10^{-8} \text{ N}$
C
$8 \times 10^{-10} \text{ N}$
D
$8 \times 10^{-6} \text{ N}$

Solution

(B) બલ્બનો વિદ્યુત પાવર $P_{elec} = 800 \text{ W}$ છે.
બલ્બની કાર્યક્ષમતા $\eta = 3 \% = 0.03$ છે.
ઉત્સર્જિત થતો રેડિયન્ટ પાવર (દર સેકન્ડે ઉત્સર્જાતી ઉર્જા) $P_{rad} = P_{elec} \times \eta = 800 \times 0.03 = 24 \text{ J/s}$ છે.
વિદ્યુતચુંબકીય $(EM)$ તરંગ દ્વારા સપાટી પર લાગતું બળ $F = \frac{P_{rad}}{c}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $c = 3 \times 10^8 \text{ m/s}$ એ પ્રકાશની ઝડપ છે.
કિંમતો મૂકતા: $F = \frac{24}{3 \times 10^8} \text{ N}$.
$F = 8 \times 10^{-8} \text{ N}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
13
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ ઇલેક્ટ્રોનના કયા ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરે છે?
A
તરંગ પ્રકૃતિ
B
ઋણ વિદ્યુતભાર
C
સ્પિન ફ્રીક્વન્સી
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ ઇલેક્ટ્રોનની તરંગ પ્રકૃતિના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે.
ડી-બ્રોગ્લીના અધિતર્ક મુજબ,ગતિમાન ઇલેક્ટ્રોન સાથે એક તરંગ સંકળાયેલ હોય છે,જેને દ્રવ્ય તરંગો કહેવામાં આવે છે.
આ દ્રવ્ય તરંગોની તરંગલંબાઇ $\lambda = \frac{h}{p}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $p$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું વેગમાન છે.
ઇલેક્ટ્રોનની તરંગલંબાઇ દ્રશ્ય પ્રકાશની તરંગલંબાઇ કરતા ઘણી નાની હોવાથી,ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપ કરતા ઘણી વધારે રિઝોલ્યુશન મેળવી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
14
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
માઇક્રોવેવ ઓવન દ્વારા ખોરાક રાંધવા માટે માઇક્રોવેવની કઈ આવૃત્તિનો ઉપયોગ થાય છે ($GHz$ માં)?
A
$0.5051$
B
$0.501$
C
$0.651$
D
$0.915$

Solution

(D) માઇક્રોવેવ ઓવન ખોરાકમાં રહેલા પાણીના અણુઓને ઉત્તેજિત કરવા માટે વિદ્યુતચુંબકીય તરંગોનો ઉપયોગ કરીને કાર્ય કરે છે. ઘરેલું માઇક્રોવેવ ઓવન માટે સામાન્ય રીતે વપરાતી પ્રમાણભૂત આવૃત્તિ $2.45 \text{ GHz}$ છે. જો કે,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$0.915 \text{ GHz}$ એ પણ ઔદ્યોગિક,વૈજ્ઞાનિક અને તબીબી $(ISM)$ ઉપયોગો માટે ફાળવવામાં આવેલી આવૃત્તિ છે,જેમાં માઇક્રોવેવ હીટિંગના ચોક્કસ પ્રકારોનો સમાવેશ થાય છે. આપેલા વિકલ્પોને જોતા,$0.915 \text{ GHz}$ એ સાચો જવાબ છે.
15
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
આકૃતિમાં દરેક પ્લેટનું ક્ષેત્રફળ $A$ છે અને ક્રમિક પ્લેટો વચ્ચેનું અંતર $d$ છે. બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનું અસરકારક કેપેસીટન્સ કેટલું છે?
Question diagram
A
$\frac{2}{3} \frac{A \varepsilon_0}{d}$
B
$\frac{3}{2} \frac{A \varepsilon_0}{d}$
C
$\frac{A \varepsilon_0}{d}$
D
ઉપરનામાંથી કોઈ નહીં.

Solution

(A) આપેલ તંત્ર ચાર પ્લેટોનું બનેલું છે. ધારો કે દરેક જોડીની પ્લેટોનું કેપેસીટન્સ $C = \frac{A \varepsilon_0}{d}$ છે.
પરિપથ આકૃતિ મુજબ,પ્લેટ $1$ અને $3$ એકબીજા સાથે જોડાયેલ છે,અને પ્લેટ $2$ અને $4$ અનુક્રમે ટર્મિનલ $A$ અને $B$ સાથે જોડાયેલ છે.
આનાથી બે કેપેસીટર સમાંતરમાં બને છે (પ્લેટ $1-2$ અને $3-2$ વચ્ચે) જે ત્રીજા કેપેસીટર (પ્લેટ $3-4$ વચ્ચે) સાથે શ્રેણીમાં છે.
ધારો કે $C_1$ એ પ્લેટ $1$ અને $2$ વચ્ચેનું કેપેસીટન્સ છે,$C_2$ એ $3$ અને $2$ વચ્ચેનું છે,અને $C_3$ એ $3$ અને $4$ વચ્ચેનું છે. તેથી,$C_1 = C_2 = C_3 = C$.
$C_1$ અને $C_2$ નું સમાંતર જોડાણ $C' = C_1 + C_2 = C + C = 2C$ આપે છે.
આ $C'$ એ $C_3$ સાથે શ્રેણીમાં છે. સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_{eq}$ નીચે મુજબ મળે છે:
$C_{eq} = \frac{C' \cdot C_3}{C' + C_3} = \frac{(2C) \cdot C}{2C + C} = \frac{2C^2}{3C} = \frac{2}{3}C$.
$C = \frac{A \varepsilon_0}{d}$ મૂકતા,આપણને $C_{eq} = \frac{2}{3} \frac{A \varepsilon_0}{d}$ મળે છે.
Solution diagram
16
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$a$ અને $b$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે ધાતુના ગોળાઓને એકબીજાથી દૂર રાખવામાં આવ્યા છે અને તેમને એક પાતળા વાહક તાર દ્વારા જોડવામાં આવ્યા છે. તેમના પરનો કુલ વિદ્યુતભાર $Q$ છે. દરેક ગોળાનું સ્થિતિમાન ગણો.
A
$\frac{k Q}{a-b}$
B
$k Q \left(\frac{b}{a}\right)$
C
$\frac{k Q}{a+b}$
D
$k Q \left(\frac{a}{b}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $a$ અને $b$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ગોળાઓના સ્થિતિમાન અનુક્રમે $V_a$ અને $V_b$ છે અને તેમના પરનો વિદ્યુતભાર $Q_a$ અને $Q_b$ છે.
બે ગોળાઓ વાહક તાર દ્વારા જોડાયેલા હોવાથી,તેમનું સ્થિતિમાન સમાન હશે:
$V_a = V_b$
$\frac{k Q_a}{a} = \frac{k Q_b}{b}$
$\frac{Q_a}{Q_b} = \frac{a}{b}$
ગુણોત્તરના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{Q_a}{Q_a + Q_b} = \frac{a}{a + b}$.
કુલ વિદ્યુતભાર $Q_a + Q_b = Q$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$Q_a = \frac{a Q}{a + b}$ અને $Q_b = \frac{b Q}{a + b}$.
હવે,દરેક ગોળાનું સ્થિતિમાન $V$ ગણતા:
$V = V_a = V_b = \frac{k Q_a}{a} = \frac{k}{a} \left( \frac{a Q}{a + b} \right) = \frac{k Q}{a + b}$.
17
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
અવકાશમાં કોઈપણ બિંદુ $(x, y, z)$ (બધા મીટરમાં) પર વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V = 5x^2$ વોલ્ટ દ્વારા આપવામાં આવે છે. બિંદુ $(1, 2, 3) \text{ m}$ પર વિદ્યુત ક્ષેત્ર $\overrightarrow{E} = $ . . . . . . $\text{N/C}$ છે.
A
$1\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$
B
$-20\hat{j}$
C
$-30\hat{k}$
D
$-10\hat{i}$

Solution

(D) વિદ્યુત ક્ષેત્ર $\overrightarrow{E}$ અને વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V$ વચ્ચેનો સંબંધ $\overrightarrow{E} = -\nabla V = -\left( \frac{\partial V}{\partial x}\hat{i} + \frac{\partial V}{\partial y}\hat{j} + \frac{\partial V}{\partial z}\hat{k} \right)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $V = 5x^2$.
આંશિક વિકલન કરતા:
$\frac{\partial V}{\partial x} = \frac{d}{dx}(5x^2) = 10x$
$\frac{\partial V}{\partial y} = 0$
$\frac{\partial V}{\partial z} = 0$
આમ,$\overrightarrow{E} = -(10x)\hat{i} = -10x\hat{i} \text{ N/C}$.
બિંદુ $(1, 2, 3) \text{ m}$ પર,$x = 1$ મૂકતા:
$\overrightarrow{E} = -10(1)\hat{i} = -10\hat{i} \text{ N/C}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
18
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
એક ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થમાં ડોમેન $2 \mu m$ બાજુની લંબાઈ ધરાવતા સમઘન સ્વરૂપે છે. તેમાં $4 \times 10^{14}$ પરમાણુઓ છે અને દરેક પરમાણ્વીય ડાયપોલની મોમેન્ટ $16 \times 10^{-24} \text{ A m}^2$ છે,તો ડોમેનનું મેગ્નેટાઈઝેશન . . . . . . છે.
A
$8 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
B
$7.2 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
C
$3.6 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
D
$64 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$

Solution

(A) મેગ્નેટાઈઝેશન $(M)$ એ એકમ કદ દીઠ ચોખ્ખી ચુંબકીય મોમેન્ટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
$M = \frac{M_{\text{net}}}{V}$
આપેલ છે:
પરમાણુઓની સંખ્યા $(N)$ = $4 \times 10^{14}$
દરેક પરમાણુની ચુંબકીય મોમેન્ટ $(m)$ = $16 \times 10^{-24} \text{ A m}^2$
સમઘનની બાજુની લંબાઈ $(a)$ = $2 \mu m = 2 \times 10^{-6} \text{ m}$
સમઘનનું કદ $(V)$ = $a^3 = (2 \times 10^{-6})^3 = 8 \times 10^{-18} \text{ m}^3$
કુલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $(M_{\text{net}})$ = $N \times m = (4 \times 10^{14}) \times (16 \times 10^{-24}) = 64 \times 10^{-10} \text{ A m}^2$
હવે,મેગ્નેટાઈઝેશનની ગણતરી કરતા:
$M = \frac{64 \times 10^{-10}}{8 \times 10^{-18}}$
$M = 8 \times 10^8 \times 10^{-4} = 8 \times 10^4 \text{ A m}^{-1}$
19
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
એક ગજિયો ચુંબક પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં $T$ આવર્તકાળ સાથે દોલનો કરે છે. જો સમાન દળ અને કદ ધરાવતા બીજા ચુંબકની ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ પ્રથમ ચુંબક કરતાં $9$ ગણી હોય,તો તેનો આવર્તકાળ . . . . . . થશે.
A
$\frac{T}{6}$
B
$\frac{T}{9}$
C
$\frac{T}{3}$
D
$\frac{T}{2}$

Solution

(C) ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં દોલન કરતા ગજિયા ચુંબકનો આવર્તકાળ $T$ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $T = 2\pi \sqrt{\frac{I}{MB}}$,જ્યાં $I$ એ જડત્વની ચાકમાત્રા છે,$M$ એ ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ છે અને $B$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા છે.
દળ અને કદ સમાન હોવાથી,જડત્વની ચાકમાત્રા $I$ અચળ રહે છે.
નવા ચુંબક માટે,ચુંબકીય ડાયપોલ મોમેન્ટ $M' = 9M$ છે.
નવો આવર્તકાળ $T'$ આ મુજબ મળે: $T' = 2\pi \sqrt{\frac{I}{M'B}} = 2\pi \sqrt{\frac{I}{9MB}}$.
આનું સાદું રૂપ આપતા: $T' = \frac{1}{\sqrt{9}} \times 2\pi \sqrt{\frac{I}{MB}} = \frac{1}{3} T$.
તેથી,નવો આવર્તકાળ $\frac{T}{3}$ થશે.
20
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$6 \ cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા પ્રવાહધારિત વર્તુળાકાર લૂપના કેન્દ્રથી $8 \ cm$ દૂર અક્ષ પરના બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $216 \ \mu T$ છે. તો રીંગના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\dots \ \mu T$ હશે.
A
$432$
B
$1000$
C
$500$
D
$250$

Solution

(B) વર્તુળાકાર લૂપની અક્ષ પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું સૂત્ર: $B_{\text{axis}} = \frac{\mu_0 I a^2}{2(a^2 + x^2)^{3/2}}$
લૂપના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું સૂત્ર: $B_{\text{centre}} = \frac{\mu_0 I}{2a}$
બંને ક્ષેત્રોનો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{B_{\text{centre}}}{B_{\text{axis}}} = \frac{\mu_0 I}{2a} \times \frac{2(a^2 + x^2)^{3/2}}{\mu_0 I a^2} = \frac{(a^2 + x^2)^{3/2}}{a^3}$
અહીં $a = 6 \ cm$ અને $x = 8 \ cm$ આપેલ છે:
$\frac{B_{\text{centre}}}{B_{\text{axis}}} = \frac{(6^2 + 8^2)^{3/2}}{6^3} = \frac{(36 + 64)^{3/2}}{216} = \frac{(100)^{3/2}}{216} = \frac{1000}{216}$
$B_{\text{axis}} = 216 \ \mu T$ આપેલ હોવાથી:
$B_{\text{centre}} = 216 \times \frac{1000}{216} = 1000 \ \mu T$.
21
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
$10 \text{ A}$ નો પ્રવાહ એક આડા સીધા તાર $A$ માંથી વહે છે જેના બંને છેડા મજબૂતીથી જડેલા છે. તાર $B$ ને $A$ ની બરાબર ઉપર અને સમાંતર મૂકવામાં આવ્યો છે. તાર $B$ ના એકમ લંબાઈ દીઠ વજન $40 \times 10^{-3} \text{ N/m}$ છે અને તે $20 \text{ A}$ નો પ્રવાહ વહન કરે છે. તાર $B$ નું તાર $A$ થી અંતર શોધો જેથી તાર $B$ સ્થિર રહે. તેમાંથી વહેતા પ્રવાહની દિશા પણ જણાવો.
A
$\frac{1}{3} \times 10^{-3} \text{ m}$,બંને સમાન દિશામાં છે
B
$\frac{1}{2} \times 10^{-3} \text{ m}$,બંને વિરુદ્ધ દિશામાં છે
C
$2 \times 10^{-3} \text{ m}$,બંને સમાન દિશામાં છે
D
$1 \times 10^{-3} \text{ m}$,બંને વિરુદ્ધ દિશામાં છે

Solution

(D) બે સમાંતર તાર વચ્ચે એકમ લંબાઈ દીઠ ચુંબકીય બળ $\frac{F}{l} = \frac{\mu_0 I_1 I_2}{2 \pi y}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તાર $B$ ને સ્થિર રાખવા માટે,ઉપરની તરફ લાગતું ચુંબકીય બળ નીચેની તરફ લાગતા ગુરુત્વાકર્ષણ બળ (એકમ લંબાઈ દીઠ વજન) ને સંતુલિત કરવું જોઈએ.
$\frac{F}{l} = \text{એકમ લંબાઈ દીઠ વજન} = 40 \times 10^{-3} \text{ N/m}$.
કિંમતો મૂકતા: $40 \times 10^{-3} = \frac{4 \pi \times 10^{-7} \times 10 \times 20}{2 \pi \times y}$.
સમીકરણનું સાદુંરૂપ આપતા: $40 \times 10^{-3} = \frac{2 \times 10^{-7} \times 200}{y}$.
$40 \times 10^{-3} = \frac{400 \times 10^{-7}}{y}$.
$y = \frac{400 \times 10^{-7}}{40 \times 10^{-3}} = 10 \times 10^{-4} = 10^{-3} \text{ m}$.
ગુરુત્વાકર્ષણનો સામનો કરવા માટે ચુંબકીય બળ ઉપરની તરફ (અપાકર્ષી) હોવું જોઈએ,તેથી પ્રવાહ વિરુદ્ધ દિશામાં વહેવો જોઈએ.
22
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
જ્યારે બે લાંબા સમાંતર તારમાંથી દરેકમાંથી $I$ જેટલો પ્રવાહ વહેતો હોય ત્યારે તેમની વચ્ચે લાગતું બળ $F$ છે. જો દરેક તારમાં વહેતો પ્રવાહ અડધો કરવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચે લાગતું બળ . . . . . . થશે.
A
$\frac{F}{2}$
B
$2F$
C
$\frac{F}{4}$
D
$4F$

Solution

(C) $y$ અંતરે રહેલા $I_1$ અને $I_2$ પ્રવાહ ધરાવતા બે લાંબા સમાંતર તાર વચ્ચે લાગતું એકમ લંબાઈ દીઠ બળ નીચે મુજબ છે:
$F = \frac{\mu_0 I_1 I_2}{2 \pi y}$
આપેલ છે કે બંને તારમાં સમાન પ્રવાહ $I$ વહે છે,તેથી પ્રારંભિક બળ:
$F = \frac{\mu_0 I^2}{2 \pi y}$
જો દરેક તારમાં વહેતો પ્રવાહ અડધો કરવામાં આવે,તો નવો પ્રવાહ $I' = \frac{I}{2}$ થાય.
નવું બળ $F'$ નીચે મુજબ મળે:
$F' = \frac{\mu_0 (I/2) (I/2)}{2 \pi y} = \frac{\mu_0 I^2}{4 \cdot 2 \pi y}$
આ સમીકરણમાં મૂળ બળ $F$ ની કિંમત મૂકતા:
$F' = \frac{1}{4} F$
તેથી,નવું બળ $\frac{F}{4}$ થશે.
23
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2013
ન્યુક્લિયસની સરેરાશ ઘનતાનું મૂલ્ય પાણીની ઘનતા કરતા $\qquad$ ગણું હોય છે.
A
$2.3 \times 10^{19}$
B
$2.3 \times 10^{14}$
C
$2.3 \times 10^{17}$
D
$2.3 \times 10^{12}$

Solution

(B) ન્યુક્લિયસની સરેરાશ ઘનતા આશરે $\rho_{n} = 2.3 \times 10^{17} \ kg/m^{3}$ છે.
પાણીની ઘનતા $\rho_{w} = 10^{3} \ kg/m^{3}$ છે.
ગુણોત્તર શોધવા માટે,આપણે ન્યુક્લિયસની ઘનતાને પાણીની ઘનતા વડે ભાગીએ છીએ:
$\text{ગુણોત્તર} = \frac{\rho_{n}}{\rho_{w}} = \frac{2.3 \times 10^{17} \ kg/m^{3}}{10^{3} \ kg/m^{3}} = 2.3 \times 10^{14}$.
તેથી,ન્યુક્લિયસની ઘનતા પાણીની ઘનતા કરતા $2.3 \times 10^{14}$ ગણી છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real GUJCET style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live GUJCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Physics questions are in GUJCET 2013?

There are 23 Physics questions from the GUJCET 2013 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are GUJCET 2013 Physics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice GUJCET 2013 Physics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GUJCET mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Physics papers from GUJCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GUJCET Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Physics Paper

Pick GUJCET 2013 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.