Gujarati

Bohr's Model of Hydrogen Atom Questions in Gujarati

Class 12 Physics · Atoms · Bohr's Model of Hydrogen Atom

574+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 574 questions in Gujarati

451
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનનો કક્ષીય પ્રવેગ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$\frac{n^{2} h^{2}}{4 \pi^{2} m^{2} r^{3}}$
B
$\frac{n^{2} h^{2}}{2 \pi^{2} m^{2} r^{3}}$
C
$\frac{4 n^{2} h^{2}}{\pi^{2} m^{2} r^{3}}$
D
$\frac{n^{2} h^{2}}{4 \pi^{2} m r^{3}}$

Solution

(A) બોહરની ક્વોન્ટાઇઝેશન શરત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન: $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ છે.
આના પરથી,વેગ $v = \frac{nh}{2\pi mr}$ મળે છે.
ઇલેક્ટ્રોનનો કક્ષીય પ્રવેગ (કેન્દ્રગામી પ્રવેગ): $a = \frac{v^2}{r}$ છે.
$v$ ની કિંમત મૂકતા: $a = \frac{(\frac{nh}{2\pi mr})^2}{r} = \frac{n^2 h^2}{4\pi^2 m^2 r^2 \cdot r} = \frac{n^2 h^2}{4\pi^2 m^2 r^3}$.
452
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષીય આવૃત્તિ કોના પ્રમાણમાં હોય છે?
A
$n^{3}$
B
$n^{-3}$
C
$n^{1}$
D
$n^{-1}$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n^{\text{મી}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો આવર્તકાળ $T$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $T = \frac{4 \varepsilon_{0}^{2} n^{3} h^{3}}{m Z^{2} e^{4}}$.
કક્ષીય આવૃત્તિ $f$ એ આવર્તકાળનો વ્યસ્ત હોવાથી $(f = 1/T)$, આપણને મળે છે:
$f \propto \frac{1}{n^{3}}$.
તેથી, કક્ષીય આવૃત્તિ $n^{-3}$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
453
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુના ઇલેક્ટ્રોન માટે રેખીય વેગમાન અને કોણીય વેગમાનનો ગુણાકાર $n^{x}$ ના સમપ્રમાણમાં છે,જ્યાં $x$ એ
A
$0$
B
$1$
C
$-2$
D
$2$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n$ મી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું રેખીય વેગમાન $p = mv = \frac{mZe^2}{2 \epsilon_0 nh}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. હાઇડ્રોજન માટે $Z=1$ હોવાથી,$p \propto \frac{1}{n}$ થાય.
$n$ મી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $L$ એ બોહરની ક્વોન્ટાઇઝેશન શરત મુજબ $L = \frac{nh}{2\pi}$ છે. તેથી,$L \propto n$ થાય.
રેખીય વેગમાન અને કોણીય વેગમાનનો ગુણાકાર $p \times L \propto \left(\frac{1}{n}\right) \times n = n^0$ થાય.
આને $n^x$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 0$ મળે છે.
454
EasyMCQ
$2 \pi r$ પરિઘ ધરાવતી બોહરની પ્રથમ કક્ષા માટે,ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$2 \pi r$
B
$\pi r$
C
$\frac{1}{2 \pi r}$
D
$\frac{1}{4 \pi r}$

Solution

(A) બોહરની ક્વોન્ટાઈઝેશન શરત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $2\pi r = n \left( \frac{h}{mv} \right)$ મળે છે.
દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોવાથી,આપણે આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા $2\pi r = n\lambda$ મળે છે.
પ્રથમ કક્ષા માટે,$n = 1$ લેતા.
તેથી,તરંગલંબાઈ $\lambda = 2\pi r$ થશે.
455
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની તેની ભૂમિ અવસ્થા (ground state) માં ત્રિજ્યા $5.3 \times 10^{-11} \ m$ છે. ઇલેક્ટ્રોન સાથે અથડામણ પછી,તેની ત્રિજ્યા $21.2 \times 10^{-11} \ m$ માલૂમ પડે છે. પરમાણુની અંતિમ અવસ્થાનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ શું છે?
A
$n=4$
B
$n=2$
C
$n=16$
D
$n=3$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_n = a_0 n^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a_0$ એ બોહર ત્રિજ્યા $(5.3 \times 10^{-11} \ m)$ છે અને $n$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે.
$r \propto n^2$ હોવાથી,આપણી પાસે ગુણોત્તર છે:
$\frac{r_f}{r_i} = \left(\frac{n_f}{n_i}\right)^2$
અહીં $r_i = 5.3 \times 10^{-11} \ m$ ($n_i = 1$ માટે) અને $r_f = 21.2 \times 10^{-11} \ m$ આપેલ છે:
$\frac{21.2 \times 10^{-11}}{5.3 \times 10^{-11}} = \left(\frac{n}{1}\right)^2$
$4 = n^2$
$n = 2$
તેથી,અંતિમ અવસ્થાનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n=2$ છે.
456
EasyMCQ
જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં તેની ધરા અવસ્થામાં ભ્રમણ કરતો ઇલેક્ટ્રોન ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થામાં જાય છે,ત્યારે તેની સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ
A
શૂન્ય થાય છે.
B
અપરિવર્તિત રહે છે.
C
ઘટશે.
D
વધશે.

Solution

(D) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda$ એ $\lambda = \frac{h}{p}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $p$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું વેગમાન છે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n$ મી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન માટે,વેગ $v$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(v \propto \frac{1}{n})$.
વેગમાન $p = mv$ હોવાથી,આપણને $p \propto \frac{1}{n}$ મળે છે.
આને ડી-બ્રોગ્લી સંબંધમાં મૂકતા,આપણને $\lambda = \frac{h}{p} \propto n$ મળે છે.
ધરા અવસ્થા $n = 1$ ને અનુરૂપ છે. ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થા $n = 4$ ને અનુરૂપ છે.
જેમ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ એ $1$ થી વધીને $4$ થાય છે,તેમ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda$ માં વધારો થશે.
457
EasyMCQ
$H$-પરમાણુમાં પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા '$a_0$' છે. તો,ત્રીજી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી હશે ($\pi a_0$ માં)?
A
$3$
B
$6$
C
$9$
D
$12$

Solution

(B) $n$-મી કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_n = a_0 n^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ત્રીજી કક્ષા $(n=3)$ માટે,ત્રિજ્યા $r_3 = a_0 \times 3^2 = 9 a_0$ થાય.
બોહરની ક્વોન્ટાઈઝેશન શરત મુજબ,કોણીય વેગમાન $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ છે.
વેગમાન $mv$ માટે સૂત્ર બનાવતા,$mv = \frac{nh}{2\pi r}$ મળે.
$n=3$ અને $r=9a_0$ કિંમતો મૂકતા:
$mv = \frac{3h}{2\pi(9a_0)} = \frac{h}{6\pi a_0}$.
દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
$mv$ ની કિંમત મૂકતા:
$\lambda = \frac{h}{h / (6\pi a_0)} = 6\pi a_0$.
458
MediumMCQ
જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં તેની ધરા-સ્થિતિમાં ભ્રમણ કરતો ઇલેક્ટ્રોન ઉચ્ચ ઉત્તેજિત અવસ્થામાં કૂદકો મારે છે, ત્યારે તેની સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ
A
શૂન્ય થશે.
B
સમાન રહેશે.
C
ઘટશે.
D
વધશે.

Solution

(D) હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n^{\text{મી}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ $v \propto \frac{1}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે。
વેગમાન $p = mv$ હોવાથી, આપણને $p \propto \frac{1}{n}$ મળે છે。
ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda = \frac{h}{p}$ સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે。
વેગમાન માટેના પ્રમાણસરતાના સંબંધને મૂકતા, આપણને $\lambda \propto n$ મળે છે。
જેમ ઇલેક્ટ્રોન ઉચ્ચ ઉત્તેજિત અવસ્થામાં જાય છે, તેમ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ વધે છે。
તેથી, ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda$ વધશે.
459
MediumMCQ
જો પ્રથમ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા $r$ હોય,તો $4^{\text{th}}$ કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$4 \pi r$
B
$6 \pi r$
C
$8 \pi r$
D
$\frac{\pi r}{4}$

Solution

(C) બોહરના બીજા અધિતર્ક મુજબ,કોણીય વેગમાન $\frac{nh}{2 \pi} = mvr_n$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આના પરથી,ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda_n = \frac{h}{mv} = \frac{2 \pi r_n}{n}$ થાય છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n^{\text{th}}$ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_n = r_1 \times n^2$ છે,જ્યાં $r_1 = r$ છે.
$4^{\text{th}}$ કક્ષા $(n = 4)$ માટે,ત્રિજ્યા $r_4 = r \times 4^2 = 16r$ થાય.
આ કિંમતોને તરંગલંબાઈના સૂત્રમાં મૂકતા:
$\lambda_4 = \frac{2 \pi r_4}{4} = \frac{2 \pi \times (16r)}{4} = 8 \pi r$.
460
MediumMCQ
જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થામાંથી ધરા અવસ્થામાં કૂદકો મારે છે,ત્યારે ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ કેટલી થાય છે?
A
$1/32$
B
$1/4$
C
$1/8$
D
$1/16$

Solution

(B) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda = \frac{h}{p}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $h$ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $p$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું વેગમાન છે.
$p = mv$ અને ગતિઊર્જા $E_K = \frac{p^2}{2m}$ હોવાથી,આપણને $p = \sqrt{2mE_K}$ મળે છે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં,$n^{th}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $\frac{1}{n^2}$ ના પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $E_K \propto \frac{1}{n^2}$.
તેથી,વેગમાન $p = \sqrt{2mE_K} \propto \sqrt{\frac{1}{n^2}} = \frac{1}{n}$.
કારણ કે $\lambda = \frac{h}{p}$,તેથી $\lambda \propto n$ થાય.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થા $(n = 4)$ થી ધરા અવસ્થા $(n = 1)$ માં કૂદકો મારે છે,ત્યારે નવી તરંગલંબાઇ $\lambda_{final}$ અને પ્રારંભિક તરંગલંબાઇ $\lambda_{initial}$ નો ગુણોત્તર $\frac{\lambda_{final}}{\lambda_{initial}} = \frac{n_{final}}{n_{initial}} = \frac{1}{4}$ થાય છે.
આમ,ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના $\frac{1}{4}$ ગણી થાય છે.
461
MediumMCQ
$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી $n^{\text{th}}$ બોહર કક્ષામાં ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી છે?
A
$\frac{n r}{2 \pi}$
B
$\frac{2 \pi r}{n}$
C
$\frac{n r}{\pi}$
D
$n \pi r$

Solution

(B) ડી-બ્રોગ્લી પરિકલ્પના મુજબ,કણની તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે,$m$ એ દળ છે અને $v$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ છે.
આને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે $mv = \frac{h}{\lambda} \quad --- (1)$.
કોણીય વેગમાનના ક્વોન્ટાઇઝેશન માટે બોહરના પૂર્વધારણા મુજબ,$n^{\text{th}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $L = mvr = \frac{nh}{2\pi}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આને $mv$ માટે ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે $mv = \frac{nh}{2\pi r} \quad --- (2)$.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ માંથી $mv$ માટેના પદોને સરખાવતા:
$\frac{h}{\lambda} = \frac{nh}{2\pi r}$.
બંને બાજુથી $h$ ને દૂર કરતા,આપણને મળે છે $\frac{1}{\lambda} = \frac{n}{2\pi r}$.
તેથી,ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{2\pi r}{n}$ છે.
Solution diagram
462
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની ધરા અવસ્થામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ કેટલી હોય છે?
A
$\pi r^{2}$
B
$2 \pi r$
C
$\pi r$
D
$\sqrt{2 \pi r}$

Solution

(B) બોહરના ક્વોન્ટાઇઝેશનના પૂર્વધારણા મુજબ,સ્થિર કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$mvr = \frac{nh}{2\pi}$
આ સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$2\pi r = \frac{nh}{mv}$
ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda = \frac{h}{mv}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોવાથી,આપણે તેને સમીકરણમાં મૂકી શકીએ છીએ:
$2\pi r = n\lambda$
હાઇડ્રોજન પરમાણુની ધરા અવસ્થા માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 1$ છે.
સમીકરણમાં $n = 1$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\lambda = 2\pi r$
463
DifficultMCQ
એક ઉત્તેજિત હાઇડ્રોજન પરમાણુ ધરાસ્થિતિમાં પાછા ફરતી વખતે $\lambda$ તરંગલંબાઇનો ફોટોન ઉત્સર્જિત કરે છે. ઉત્તેજિત અવસ્થાનો ક્વોન્ટમ આંક $n$ કેટલો હશે? ($R=$ રિડબર્ગ અચળાંક)
A
$\sqrt{\lambda R(\lambda R-1)}$
B
$\sqrt{\frac{\lambda R}{\lambda R-1}}$
C
$\sqrt{\frac{\lambda R-1}{\lambda R}}$
D
$\sqrt{\frac{1}{\lambda R(\lambda R-1)}}$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુ માટે ધરાસ્થિતિમાં $(m=1)$ સંક્રમણ માટે રિડબર્ગના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{\lambda} = R \left[ \frac{1}{1^2} - \frac{1}{n^2} \right]$
$\frac{1}{\lambda R} = 1 - \frac{1}{n^2}$
$\frac{1}{n^2} = 1 - \frac{1}{\lambda R}$
$\frac{1}{n^2} = \frac{\lambda R - 1}{\lambda R}$
બંને બાજુ વ્યસ્ત લેતા:
$n^2 = \frac{\lambda R}{\lambda R - 1}$
તેથી,ઉત્તેજિત અવસ્થાનો ક્વોન્ટમ આંક:
$n = \sqrt{\frac{\lambda R}{\lambda R - 1}}$
464
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુનું આયનીકરણ પોટેન્શિયલ $13.6 \text{ eV}$ છે. ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં રહેલા હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને $12.1 \text{ eV}$ ફોટોન ઉર્જા ધરાવતા મોનોક્રોમેટિક વિકિરણ દ્વારા ઉત્તેજિત કરવામાં આવે છે. બોહરના સિદ્ધાંત મુજબ,હાઇડ્રોજન દ્વારા ઉત્સર્જિત વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા કેટલી હશે?
A
બે
B
ત્રણ
C
ચાર
D
એક

Solution

(B) ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ $(n=1)$ માં ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જા $E_1 = -13.6 \text{ eV}$ છે.
જ્યારે પરમાણુ $12.1 \text{ eV}$ ઉર્જાનો ફોટોન શોષે છે,ત્યારે નવી ઉર્જા સ્તર $E_n$ નીચે મુજબ મળે છે:
$E_n = E_1 + 12.1 \text{ eV} = -13.6 \text{ eV} + 12.1 \text{ eV} = -1.5 \text{ eV}$.
બોહરના સૂત્ર $E_n = -\frac{13.6}{n^2} \text{ eV}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$-1.5 = -\frac{13.6}{n^2} \implies n^2 = \frac{13.6}{1.5} \approx 9.06 \approx 9$.
આમ,$n = 3$.
ઇલેક્ટ્રોન $n=3$ સ્તરમાં ઉત્તેજિત થાય છે. ઇલેક્ટ્રોન માટે ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં પાછા ફરવા માટેના સંભવિત સંક્રમણો નીચે મુજબ છે:
$1$. $n=3$ થી $n=2$
$2$. $n=3$ થી $n=1$
$3$. $n=2$ થી $n=1$
વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $N = \frac{n(n-1)}{2} = \frac{3(3-1)}{2} = 3$ છે.
તેથી,$3$ વર્ણપટ રેખાઓ ઉત્સર્જિત થશે.
465
DifficultMCQ
જો એક ઇલેક્ટ્રોન હાઇડ્રોજન ન્યુક્લિયસની આસપાસ $0.1 \,nm$ ના અંતરે પરિભ્રમણ કરતું હોય, તો તેની ઝડપ કેટલી હોવી જોઈએ?
A
$2.188 \times 10^{6} \,ms^{-1}$
B
$1.094 \times 10^{6} \,ms^{-1}$
C
$4.376 \times 10^{6} \,ms^{-1}$
D
$1.59 \times 10^{6} \,ms^{-1}$

Solution

(D) ન્યુક્લિયસ અને ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેનું સ્થિત-વિદ્યુત બળ વર્તુળાકાર ગતિ માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી બળ પૂરું પાડે છે.
સ્થિત-વિદ્યુત બળ $=$ કેન્દ્રગામી બળ
$\frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{Z e^{2}}{r^{2}} = \frac{m v^{2}}{r}$
વેગ $v$ માટે સૂત્ર:
$v = \sqrt{\frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{Z e^{2}}{m r}}$
આપેલ કિંમતો: $Z = 1$, $e = 1.6 \times 10^{-19} \,C$, $r = 0.1 \times 10^{-9} \,m$, $m = 9.1 \times 10^{-31} \,kg$, અને $\frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} = 9 \times 10^{9} \,N \cdot m^{2} \cdot C^{-2}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$v = \sqrt{\frac{9 \times 10^{9} \times 1 \times (1.6 \times 10^{-19})^{2}}{9.1 \times 10^{-31} \times 0.1 \times 10^{-9}}}$
$v = \sqrt{\frac{23.04 \times 10^{-29}}{9.1 \times 10^{-41}}} \approx 1.59 \times 10^{6} \,ms^{-1}$.
466
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં $n^{\text{th}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની ગતિને કારણે કેન્દ્ર પર ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કોના પ્રમાણમાં હોય છે?
A
$n^4$
B
$n^{-3}$
C
$n^3$
D
$n^{-5}$

Solution

(D) $n^{\text{th}}$ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_n \propto n^2$ છે.
$n^{\text{th}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ $v_n \propto \frac{1}{n}$ છે.
કોણીય વેગ $\omega_n = \frac{v_n}{r_n} \propto \frac{1/n}{n^2} = \frac{1}{n^3}$ થાય છે.
પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પ્રવાહ $I_n = \frac{e}{T_n} = \frac{e \omega_n}{2 \pi} \propto \omega_n \propto \frac{1}{n^3}$ છે.
કક્ષાના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_n = \frac{\mu_0 I_n}{2 r_n}$ છે.
પ્રમાણસરતા મૂકતા: $B_n \propto \frac{I_n}{r_n} \propto \frac{1/n^3}{n^2} = \frac{1}{n^5}$.
તેથી,$B_n \propto n^{-5}$.
467
DifficultMCQ
ધારો કે પરમાણુ ધરા અવસ્થામાં છે, તો હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની વર્તુળાકાર ગતિને કારણે કેન્દ્ર (ન્યુક્લિયસ) પર ઉદ્ભવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનું સૂત્ર શું હશે? [$\mu_0 =$ શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી, $m =$ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ, $\epsilon_0 =$ શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટી, $h =$ પ્લાન્કનો અચળાંક].
A
$\frac{\mu_0 e^7 \pi m^2}{8 \epsilon_0^3 h^5}$
B
$\frac{\mu_0 e^5 \pi^2 m^2}{8 \epsilon_0^2 h^4}$
C
$\frac{\mu_0 e^5 \pi m^3}{8 \epsilon_0^3 h^5}$
D
$\frac{\mu_0 e^7 \pi^2 m^2}{8 \epsilon_0^3 h^5}$

Solution

(A) વર્તુળાકાર પ્રવાહ ગાળાના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \frac{\mu_0 I}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઇલેક્ટ્રોન $T$ આવર્તકાળ સાથે પરિભ્રમણ કરે છે, તેથી સમતુલ્ય પ્રવાહ $I = \frac{e}{T}$ થાય.
$T = \frac{2\pi r}{v}$ હોવાથી, $I = \frac{ev}{2\pi r}$ મળે.
આ કિંમત ચુંબકીય ક્ષેત્રના સૂત્રમાં મૂકતા: $B = \frac{\mu_0 (ev/2\pi r)}{2r} = \frac{\mu_0 ev}{4\pi r^2}$.
હાઇડ્રોજન પરમાણુ માટે ધરા અવસ્થામાં $(n=1)$, બોહરના સિદ્ધાંત મુજબ વેગ $v$ અને ત્રિજ્યા $r$ નીચે મુજબ છે:
$v = \frac{e^2}{2\epsilon_0 h}$ અને $r = \frac{\epsilon_0 h^2}{\pi m e^2}$.
આ કિંમતો $B$ ના સૂત્રમાં મૂકતા:
$B = \frac{\mu_0 e}{4\pi} \cdot \left( \frac{e^2}{2\epsilon_0 h} \right) \cdot \left( \frac{\pi m e^2}{\epsilon_0 h^2} \right)^2$
$B = \frac{\mu_0 e^3}{8\pi \epsilon_0 h} \cdot \frac{\pi^2 m^2 e^4}{\epsilon_0^2 h^4} = \frac{\mu_0 e^7 \pi m^2}{8 \epsilon_0^3 h^5}$.
468
EasyMCQ
પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની ચુંબકીય મોમેન્ટ '$M$' અને મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક '$n$' વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$M \propto \frac{1}{n}$
B
$M \propto n$
C
$M \propto n^2$
D
$M \propto n^3$

Solution

(B) બોહરના સિદ્ધાંત મુજબ,'$n^{th}$' કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન '$L$' એ $L = \frac{nh}{2\pi}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય મોમેન્ટ '$M$' એ $M = \frac{e}{2m_e} L$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
'$M$' ના સમીકરણમાં '$L$' ની કિંમત મૂકતા:
$M = \frac{e}{2m_e} \left( \frac{nh}{2\pi} \right) = \frac{enh}{4\pi m_e}$.
અહીં '$e$','$h$','$m_e$',અને '$\pi$' અચળાંકો હોવાથી,$M \propto n$ મળે છે.
469
DifficultMCQ
બોહર મોડેલમાં,એક ઇલેક્ટ્રોન ન્યુક્લિયસની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરે છે. ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનને વર્તુળાકાર પ્રવાહ લૂપ ગણતા,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન $n^{th}$ ઉત્તેજિત અવસ્થામાં હોય ત્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુની ચુંબકીય મોમેન્ટ કેટલી થાય? ($e=$ ઇલેક્ટ્રોનિક ચાર્જ,$m_{e}=$ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ,$h=$ પ્લાન્કનો અચળાંક)
A
$\left(\frac{e}{m_{e}}\right) \frac{nh}{2 \pi}$
B
$\left(\frac{e}{m_{e}}\right) \frac{n^2 h}{2 \pi}$
C
$\left(\frac{e}{2 m_{e}}\right) \frac{n^2 h}{2 \pi}$
D
$\left(\frac{e}{2 m_{e}}\right) \frac{nh}{2 \pi}$

Solution

(D) વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પ્રવાહ $i = \frac{e}{T}$ છે,જ્યાં $T$ એ પરિભ્રમણનો સમયગાળો છે. $T = \frac{2 \pi r}{v}$ હોવાથી,$i = \frac{ev}{2 \pi r}$ મળે.
પ્રવાહ લૂપની ચુંબકીય મોમેન્ટ $M = iA$ છે,જ્યાં $A = \pi r^2$ એ કક્ષાનું ક્ષેત્રફળ છે.
કિંમતો મૂકતા,$M = \left(\frac{ev}{2 \pi r}\right) (\pi r^2) = \frac{evr}{2}$ મળે.
ઇલેક્ટ્રોનના દળ $m_{e}$ વડે ગુણતા અને ભાગતા,$M = \frac{e}{2 m_{e}} (m_{e}vr)$ મળે.
બોહરની ક્વોન્ટાઇઝેશન શરત મુજબ,કોણીય વેગમાન $L = m_{e}vr = \frac{nh}{2 \pi}$ છે.
આ કિંમત $M$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,$M = \frac{e}{2 m_{e}} \left(\frac{nh}{2 \pi}\right)$ મળે.
470
DifficultMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(_1H^1)$ અને હિલિયમ આયન $(He^+)$ $(_2^4He)$ માટે $2^{\text{nd}}$ કક્ષાના ઇલેક્ટ્રોનની કુલ ઉર્જાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$4$
B
$\frac{1}{2}$
C
$2$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(D) હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુમાં $n^{\text{th}}$ કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની કુલ ઉર્જા $E$ નું સૂત્ર $E_n = -13.6 \frac{Z^2}{n^2} \text{ eV}$ છે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(_1H^1)$ માટે,$Z_H = 1$ અને $n = 2$ છે. તેથી,$E_H = -13.6 \frac{1^2}{2^2} = -13.6 \times \frac{1}{4} \text{ eV}$.
હિલિયમ આયન $(He^+)$ માટે,$Z_{He} = 2$ અને $n = 2$ છે. તેથી,$E_{He} = -13.6 \frac{2^2}{2^2} = -13.6 \times 1 \text{ eV}$.
હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને હિલિયમ આયનની કુલ ઉર્જાનો ગુણોત્તર: $\frac{E_H}{E_{He}} = \frac{-13.6 \times (1/4)}{-13.6 \times 1} = \frac{1}{4}$ થાય છે.
471
EasyMCQ
$H$-પરમાણુની બીજી અને ત્રીજી કક્ષાની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર . . . . . . છે.
A
$3: 2$
B
$2: 3$
C
$9: 4$
D
$4: 9$

Solution

(D) $n$-મી કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_{n} \propto \frac{n^{2}}{Z}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$H$-પરમાણુ માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 1$ છે.
તેથી,ત્રિજ્યા મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંકના વર્ગના સમપ્રમાણમાં છે: $r_{n} \propto n^{2}$.
બીજી કક્ષા $(n_{2} = 2)$ અને ત્રીજી કક્ષા $(n_{3} = 3)$ માટે:
$\frac{r_{2}}{r_{3}} = \left(\frac{n_{2}}{n_{3}}\right)^{2} = \left(\frac{2}{3}\right)^{2} = \frac{4}{9}$.
આમ,ગુણોત્તર $4: 9$ છે.
472
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં,એક ઇલેક્ટ્રોન $5^{\text{મી}}$ કક્ષામાંથી $3^{\text{જી}}$ કક્ષામાં સંક્રમણ કરે છે. આ ઇલેક્ટ્રોન માટે કોણીય વેગમાનમાં થતો ફેરફાર . . . . . . છે.
A
$\frac{5 h}{\pi}$
B
$\frac{h}{\pi}$
C
$\frac{3 h}{\pi}$
D
$\frac{h}{2 \pi}$

Solution

(B) બોહરના અધિતર્ક મુજબ,$n^{\text{મી}}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $L = \frac{nh}{2\pi}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$5^{\text{મી}}$ કક્ષા $(n_1 = 5)$ માટે,કોણીય વેગમાન $L_5 = \frac{5h}{2\pi}$ છે.
$3^{\text{જી}}$ કક્ષા $(n_2 = 3)$ માટે,કોણીય વેગમાન $L_3 = \frac{3h}{2\pi}$ છે.
કોણીય વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $\Delta L$ નીચે મુજબ છે:
$\Delta L = L_5 - L_3$
$\Delta L = \frac{5h}{2\pi} - \frac{3h}{2\pi}$
$\Delta L = \frac{h}{2\pi} (5 - 3)$
$\Delta L = \frac{2h}{2\pi} = \frac{h}{\pi}$.
473
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની સૌથી અંદરની ઇલેક્ટ્રોન કક્ષાની ત્રિજ્યા $5.3 \times 10^{-11} \ m$ છે. $n=4$ અવસ્થા માટે ત્રિજ્યા કેટલી હશે?
A
$8.48 \times 10^{-10} \ m$
B
$4.24 \times 10^{-10} \ m$
C
$2.12 \times 10^{-10} \ m$
D
$10.6 \times 10^{-10} \ m$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન કક્ષાની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર: $r_n = n^2 a_0$ છે,જ્યાં $n$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે અને $a_0$ એ બોહર ત્રિજ્યા $(5.3 \times 10^{-11} \ m)$ છે.
$n=4$ અવસ્થા માટે,આપણે સૂત્રમાં કિંમતો મૂકીએ છીએ:
$r_4 = (4)^2 \times (5.3 \times 10^{-11} \ m)$
$r_4 = 16 \times 5.3 \times 10^{-11} \ m$
$r_4 = 84.8 \times 10^{-11} \ m$
$r_4 = 8.48 \times 10^{-10} \ m$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
474
EasyMCQ
હાઈડ્રોજન પરમાણુની ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ ઉર્જા $-13.6 \text{ eV}$ છે. આ અવસ્થામાં ઈલેક્ટ્રોનની ગતિ ઉર્જા કેટલી હશે ($\text{ eV}$ માં)?
A
$27.2$
B
$-13.6$
C
$13.6$
D
$-27.2$

Solution

(C) હાઈડ્રોજન પરમાણુમાં ઈલેક્ટ્રોનની કુલ ઉર્જા $E$ એ તેની ગતિ ઉર્જા $K$ અને સ્થિતિ ઉર્જા $U$ ના સરવાળા જેટલી હોય છે.
હાઈડ્રોજન પરમાણુ માટે, કુલ ઉર્જા $E$ અને ગતિ ઉર્જા $K$ વચ્ચેનો સંબંધ $E = -K$ છે.
આપેલ છે કે ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ ઉર્જા $E = -13.6 \text{ eV}$ છે.
તેથી, ગતિ ઉર્જા $K = -E = -(-13.6 \text{ eV}) = 13.6 \text{ eV}$ થાય.
આમ, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
475
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $\frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$ છે. તો તેની સ્થિતિઊર્જા . . . . . . છે.
A
$\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$
B
$-\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$
C
$\frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$
D
$-\frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન માટે,સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિઊર્જા $U$ અને ગતિઊર્જા $K$ વચ્ચેનો સંબંધ વિરિયલ પ્રમેય દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$U = -2K$
આપેલ છે કે ગતિઊર્જા $K = \frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r}$ છે.
આ કિંમતને સંબંધમાં મૂકતા:
$U = -2 \times \left( \frac{e^{2}}{8 \pi \varepsilon_{0} r} \right)$
$U = -\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$
આમ,સ્થિતિઊર્જા $-\frac{e^{2}}{4 \pi \varepsilon_{0} r}$ છે.
476
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ ઊર્જા $-13.6 \ eV$ છે,તો આ સ્થિતિમાં સ્થિતિઊર્જા . . . . . . $eV$ હશે.
A
-$27.2$
B
-$23.6$
C
-$13.6$
D
-$31.6$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની કુલ ઊર્જા $(E)$ એ તેની ગતિઊર્જા $(K)$ અને સ્થિતિઊર્જા $(U)$ નો સરવાળો છે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુ માટે,કુલ ઊર્જા $(E)$,ગતિઊર્જા $(K)$ અને સ્થિતિઊર્જા $(U)$ વચ્ચેનો સંબંધ $E = -K = U/2$ છે.
આપેલ છે કે ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ ઊર્જા $E = -13.6 \ eV$ છે.
તેથી,સ્થિતિઊર્જા $U = 2 \times E$ થાય.
$U = 2 \times (-13.6 \ eV) = -27.2 \ eV$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
477
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની એક કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $x$ છે, તો તેની કુલ ઊર્જા . . . . . . છે.
A
$-x$
B
$-2x$
C
$-\frac{x}{2}$
D
$-\frac{x}{8}$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન પરમાણુના બોહર મોડેલમાં, કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $(K)$, સ્થિતિઊર્જા $(U)$ અને કુલ ઊર્જા $(E)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$K = -E$
$U = 2E$
$K = -\frac{U}{2}$
અહીં આપેલ છે કે ગતિઊર્જા $K = x$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $K = -E$, તેથી $x = -E$, જેનો અર્થ છે કે $E = -x$.
આમ, ઇલેક્ટ્રોનની કુલ ઊર્જા $-x$ છે.
478
EasyMCQ
બોહર મોડેલ અનુસાર,પૃથ્વીનું સૂર્યની આસપાસ $1.5 \times 10^{11} \ m$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં $3 \times 10^{4} \ m/s$ ની ઝડપે પરિભ્રમણ દર્શાવતો ક્વોન્ટમ આંક . . . . . . છે.
[પૃથ્વીનું દળ $6.0 \times 10^{24} \ kg$,$h = 6.625 \times 10^{-34} \ J \ s$]
A
$2.6 \times 10^{72}$
B
$2.6 \times 10^{39}$
C
$2.6 \times 10^{74}$
D
$2.6 \times 10^{73}$

Solution

(C) કોણીય વેગમાન માટે બોહરની ક્વોન્ટાઈઝેશન શરત મુજબ,કક્ષીય કોણીય વેગમાન $L$ નીચે મુજબ છે:
$L = mvr = \frac{nh}{2\pi}$
જ્યાં:
$m = 6.0 \times 10^{24} \ kg$ (પૃથ્વીનું દળ)
$v = 3 \times 10^{4} \ m/s$ (કક્ષીય ઝડપ)
$r = 1.5 \times 10^{11} \ m$ (કક્ષીય ત્રિજ્યા)
$h = 6.625 \times 10^{-34} \ J \ s$ (પ્લાન્કનો અચળાંક)
ક્વોન્ટમ આંક $n$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$n = \frac{2\pi mvr}{h}$
કિંમતો મૂકતા:
$n = \frac{2 \times 3.14159 \times (6.0 \times 10^{24}) \times (3 \times 10^{4}) \times (1.5 \times 10^{11})}{6.625 \times 10^{-34}}$
$n = \frac{169.646 \times 10^{39}}{6.625 \times 10^{-34}}$
$n \approx 25.6 \times 10^{73} = 2.56 \times 10^{74} \approx 2.6 \times 10^{74}$
આમ,ક્વોન્ટમ આંક $2.6 \times 10^{74}$ છે.
479
EasyMCQ
જો હાઇડ્રોજન પરમાણુની પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા $a_{0}$ હોય,તો તેની ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થામાં ત્રિજ્યા . . . . . . થશે. ($a_{0}$ માં)
A
$3$
B
$9$
C
$4$
D
$16$

Solution

(D) હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n$ મી કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_{n} = n^{2} a_{0}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a_{0}$ એ બોહર ત્રિજ્યા છે.
પ્રથમ કક્ષા માટે,$n = 1$,તેથી $r_{1} = (1)^{2} a_{0} = a_{0}$.
ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થા $n = 4$ ને અનુરૂપ છે (કારણ કે ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ $n=1$ છે,પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા $n=2$ છે,બીજી ઉત્તેજિત અવસ્થા $n=3$ છે,અને ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થા $n=4$ છે).
તેથી,ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થામાં ત્રિજ્યા $r_{4} = (4)^{2} a_{0} = 16 a_{0}$ થશે.
480
EasyMCQ
$Be^{+3}$ આયનની $n=5$ કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન કેટલું હશે?
A
$6.6 \times 10^{-34} \text{ J s}$
B
$5.3 \times 10^{-34} \text{ J s}$
C
$3.3 \times 10^{-34} \text{ J s}$
D
$1.3 \times 10^{-34} \text{ J s}$

Solution

(B) બોહરના અધિતર્ક મુજબ,$n$ કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $L$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$L = \frac{nh}{2\pi}$
અહીં $n = 5$ અને પ્લાન્કનો અચળાંક $h \approx 6.63 \times 10^{-34} \text{ J s}$ આપેલ છે:
$L = \frac{5 \times 6.63 \times 10^{-34}}{2 \times 3.14}$
$L = \frac{33.15 \times 10^{-34}}{6.28}$
$L \approx 5.278 \times 10^{-34} \text{ J s}$
બે સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $L \approx 5.3 \times 10^{-34} \text{ J s}$ મળે છે.
481
EasyMCQ
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન $n = 4$ સ્તરથી $n = 1$ સ્તર પર કૂદકો મારે છે,ત્યારે ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન કેટલું બદલાય છે?
A
$\frac{h}{2 \pi}$
B
$\frac{2 h}{2 \pi}$
C
$\frac{3 h}{2 \pi}$
D
$\frac{4 h}{2 \pi}$

Solution

(C) બોહરના અધિતર્ક મુજબ,$n$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $L = n \frac{h}{2 \pi}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રારંભિક અવસ્થા $n_i = 4$ માટે,કોણીય વેગમાન $L_i = 4 \frac{h}{2 \pi}$ છે.
અંતિમ અવસ્થા $n_f = 1$ માટે,કોણીય વેગમાન $L_f = 1 \frac{h}{2 \pi}$ છે.
કોણીય વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $\Delta L = L_i - L_f$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$\Delta L = \frac{4 h}{2 \pi} - \frac{1 h}{2 \pi} = \frac{3 h}{2 \pi}$.
482
MediumMCQ
જ્યારે એક ઇલેક્ટ્રોન કક્ષા $n=2$ થી $n=4$ માં કૂદકો મારે છે,ત્યારે શોષાયેલા વિકિરણની તરંગલંબાઇ કેટલી હશે? ($R$ એ રિડબર્ગ અચળાંક છે)
A
$\frac{16}{3 R}$
B
$\frac{16}{5 R}$
C
$\frac{5 R}{16}$
D
$\frac{3 R}{16}$

Solution

(A) જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન કક્ષા $n_1$ થી $n_2$ માં સંક્રમણ કરે છે ત્યારે શોષાયેલા વિકિરણની તરંગલંબાઇ $\lambda$ રિડબર્ગ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\frac{1}{\lambda} = R \left[ \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right]$
અહીં $n_1 = 2$ અને $n_2 = 4$ આપેલ છે:
$\frac{1}{\lambda} = R \left[ \frac{1}{2^2} - \frac{1}{4^2} \right]$
$\frac{1}{\lambda} = R \left[ \frac{1}{4} - \frac{1}{16} \right]$
$\frac{1}{\lambda} = R \left[ \frac{4 - 1}{16} \right]$
$\frac{1}{\lambda} = \frac{3 R}{16}$
તેથી,તરંગલંબાઇ $\lambda = \frac{16}{3 R}$ થશે.
483
DifficultMCQ
એક ચોક્કસ ઉર્જા સ્તર $n=n_{1}$ માં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન $3$ વર્ણપટ રેખાઓ ઉત્સર્જિત કરી શકે છે. જ્યારે તેઓ બીજા ઉર્જા સ્તર $n=n_{2}$ માં હોય,ત્યારે તેઓ $6$ વર્ણપટ રેખાઓ ઉત્સર્જિત કરી શકે છે. આ કક્ષાઓમાં ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષીય ઝડપનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$4:3$
B
$3:4$
C
$2:1$
D
$1:2$

Solution

(A) જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન ઉર્જા સ્તર $n$ થી નીચલા સ્તરોમાં સંક્રમણ કરે છે ત્યારે ઉત્સર્જિત વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા $N = \frac{n(n-1)}{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ કિસ્સા માટે,$N = 3$:
$3 = \frac{n_{1}(n_{1}-1)}{2} \Rightarrow n_{1}^2 - n_{1} - 6 = 0 \Rightarrow (n_{1}-3)(n_{1}+2) = 0$.
$n_{1} > 0$ હોવાથી,$n_{1} = 3$ મળે છે.
બીજા કિસ્સા માટે,$N = 6$:
$6 = \frac{n_{2}(n_{2}-1)}{2} \Rightarrow n_{2}^2 - n_{2} - 12 = 0 \Rightarrow (n_{2}-4)(n_{2}+3) = 0$.
$n_{2} > 0$ હોવાથી,$n_{2} = 4$ મળે છે.
$n$-મી કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષીય ઝડપ $v_n = \frac{Ze^2}{2\varepsilon_0 hn}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જે સૂચવે છે કે $v \propto \frac{1}{n}$.
તેથી,ઝડપનો ગુણોત્તર $\frac{v_1}{v_2} = \frac{n_2}{n_1} = \frac{4}{3}$ થાય છે.
484
MediumMCQ
$Li^{2+}$ ની આયનીકરણ ઉર્જા કેટલી થાય?
A
$9 h c R$
B
$6 h c R$
C
$2 h c R$
D
$h c R$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન જેવા આયન માટે આયનીકરણ ઉર્જાનું સૂત્ર $E = R c h Z^2$ છે,જ્યાં $R$ એ રિડબર્ગ અચળાંક છે,$c$ એ પ્રકાશની ગતિ છે,$h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $Z$ એ પરમાણુ ક્રમાંક છે.
લિથિયમ આયન $Li^{2+}$ માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 3$ છે.
સૂત્રમાં $Z$ ની કિંમત મૂકતા:
$E = R c h (3)^2 = 9 R c h$.
તેથી,$Li^{2+}$ ની આયનીકરણ ઉર્જા $9 h c R$ છે.
485
EasyMCQ
જો પ્રથમ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા $r$ હોય, તો બીજી બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા કેટલી થશે?
A
$8 r$
B
$4 r$
C
$2 \sqrt{2} r$
D
$2 r$

Solution

(B) $n^{\text{મી}}$ બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર $r_n = n^2 r_1$ છે, જ્યાં $r_1$ એ પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા $(r_1 = r)$ છે.
બીજી બોહર કક્ષા માટે, $n = 2$ છે.
સૂત્રમાં $n$ ની કિંમત મૂકતા:
$r_2 = (2)^2 \times r$
$r_2 = 4 r$
તેથી, બીજી બોહર કક્ષાની ત્રિજ્યા $4 r$ થશે.
486
EasyMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા અને ધરા અવસ્થાની કક્ષાના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$1: 16$
B
$1: 4$
C
$4: 1$
D
$16: 1$

Solution

(D) હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n^{th}$ કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_n \propto n^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ક્ષેત્રફળ $A = \pi r_n^2$ હોવાથી,$A_n \propto (n^2)^2 = n^4$ થાય.
ધરા અવસ્થા માટે,$n_1 = 1$.
પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા માટે,$n_2 = 2$.
પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા $(A_2)$ અને ધરા અવસ્થા $(A_1)$ ના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર:
$\frac{A_2}{A_1} = \left(\frac{n_2}{n_1}\right)^4 = \left(\frac{2}{1}\right)^4 = 16$.
તેથી,ગુણોત્તર $16: 1$ છે.
487
DifficultMCQ
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુની ત્રિજ્યા $0.53 \ Å$ છે. ઇલેક્ટ્રોન સાથે અથડામણ પછી,તેની ત્રિજ્યા $2.12 \ Å$ માલૂમ પડે છે,તો પરમાણુની અંતિમ અવસ્થાનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ કેટલો હશે?
A
$n=2$
B
$n=3$
C
$n=4$
D
$n=1$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન પરમાણુની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર $r_n = a_0 n^2$ છે,જ્યાં $a_0 = 0.53 \ Å$ એ બોહર ત્રિજ્યા છે અને $n$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે.
આપેલ છે કે,ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટની ત્રિજ્યા $r_1 = 0.53 \ Å$ ($n_1 = 1$ માટે).
ઉત્તેજિત અવસ્થાની ત્રિજ્યા $r_2 = 2.12 \ Å$ ($n_2 = n$ માટે).
$r \propto n^2$ સંબંધનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{r_2}{r_1} = \left(\frac{n_2}{n_1}\right)^2$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{2.12}{0.53} = \left(\frac{n}{1}\right)^2$
$4 = n^2$
$n = \sqrt{4} = 2$
તેથી,અંતિમ અવસ્થાનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n=2$ છે.
488
DifficultMCQ
બોહરના મોડેલ અનુસાર,પૃથ્વીનું સૂર્યની આસપાસ $1.5 \times 10^{11} \ m$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં $3 \times 10^4 \ m/s$ ની કક્ષીય ઝડપ સાથે પરિભ્રમણ દર્શાવતો ક્વોન્ટમ આંક કેટલો છે? (આપેલ છે,પૃથ્વીનું દળ $= 6 \times 10^{24} \ kg$)
A
$2.57 \times 10^{38}$
B
$8.57 \times 10^{64}$
C
$2.57 \times 10^{74}$
D
$5.98 \times 10^{86}$

Solution

(C) આપેલ છે:
કક્ષીય ઝડપ $v = 3 \times 10^4 \ m/s$
ત્રિજ્યા $r = 1.5 \times 10^{11} \ m$
પૃથ્વીનું દળ $m_e = 6 \times 10^{24} \ kg$
પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \cdot s$
કોણીય વેગમાન માટે બોહરની ક્વોન્ટાઇઝેશન શરત મુજબ:
$L = m_e v r = \frac{n h}{2 \pi}$
ક્વોન્ટમ આંક $n$ માટે સૂત્ર:
$n = \frac{2 \pi m_e v r}{h}$
કિંમતો મૂકતા:
$n = \frac{2 \times 3.14159 \times (6 \times 10^{24}) \times (3 \times 10^4) \times (1.5 \times 10^{11})}{6.626 \times 10^{-34}}$
$n = \frac{169.646 \times 10^{39}}{6.626 \times 10^{-34}}$
$n \approx 2.56 \times 10^{74}$
આમ,ક્વોન્ટમ આંક $2.57 \times 10^{74}$ છે.
489
EasyMCQ
જો એક ઇલેક્ટ્રોન તેની બોહર કક્ષામાં ફરી રહ્યો હોય જેની બોહર ત્રિજ્યા $0.529 Å$ છે,તો ત્રીજી કક્ષાની ત્રિજ્યા કેટલી હશે?
A
$4496 Å$
B
$4.761 Å$
C
$5125 nm$
D
$4234 nm$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુની $n$મી કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર $r_n = n^2 r_1$ છે,જ્યાં $r_1$ એ બોહર ત્રિજ્યા (પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા) છે.
આપેલ છે,$r_1 = 0.529 Å$.
આપણે ત્રીજી કક્ષાની ત્રિજ્યા શોધવાની છે,તેથી $n = 3$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$r_3 = 3^2 \times r_1$
$r_3 = 9 \times 0.529 Å$
$r_3 = 4.761 Å$.
490
MediumMCQ
$Li^{2+}$ આયનની ઉત્તેજિત અવસ્થામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $\frac{3 h}{2 \pi}$ છે. આ અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $p \pi a_{0}$ છે (જ્યાં, $a_{0} = \text{બોહર ત્રિજ્યા}$). $p$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$4$

Solution

(B) બોહરના અધિતર્ક મુજબ, કોણીય વેગમાન $L = \frac{n h}{2 \pi}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $L = \frac{3 h}{2 \pi}$, તેથી $n = 3$ મળે છે.
ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કોણીય વેગમાનના ક્વોન્ટાઈઝેશન પરથી, $mvr = \frac{nh}{2\pi} = \frac{3h}{2\pi}$, તેથી $mv = \frac{3h}{2\pi r}$.
આ કિંમતને તરંગલંબાઈના સૂત્રમાં મૂકતા: $\lambda = \frac{h}{mv} = \frac{h \cdot 2\pi r}{3h} = \frac{2}{3} \pi r$.
હાઈડ્રોજન જેવા આયન માટે $n$-મી કક્ષાની ત્રિજ્યા $r = a_{0} \frac{n^2}{Z}$ છે.
$Li^{2+}$ માટે, $Z = 3$ અને $n = 3$, તેથી $r = a_{0} \frac{3^2}{3} = 3 a_{0}$.
$r$ ની કિંમત $\lambda$ ના સૂત્રમાં મૂકતા: $\lambda = \frac{2}{3} \pi (3 a_{0}) = 2 \pi a_{0}$.
આને આપેલ સ્વરૂપ $p \pi a_{0}$ સાથે સરખાવતા, આપણને $p = 2$ મળે છે.
491
DifficultMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુના ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ કેટલી છે ($\text{ Å}$ માં)?
A
$0.3$
B
$3.3$
C
$6.26$
D
$10$

Solution

(B) $r$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન બોહરની ક્વોન્ટાઇઝેશન શરત મુજબ નીચે મુજબ છે:
$mvr = \frac{nh}{2\pi}$
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ $(n=1)$ માટે,વેગમાન $p = mv$ છે:
$p = \frac{h}{2\pi r}$
ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$\lambda = \frac{h}{p}$
કોણીય વેગમાનના સમીકરણમાંથી $p$ ની કિંમત મૂકતા:
$\lambda = \frac{h}{(h / 2\pi r)} = 2\pi r$
હાઇડ્રોજન પરમાણુના ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં,બોહર ત્રિજ્યા $r = 0.53 \text{ Å}$ છે.
તેથી,$\lambda = 2 \times 3.14 \times 0.53 \text{ Å} \approx 3.33 \text{ Å}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $3.3 \text{ Å}$ છે.
492
EasyMCQ
$H$-પરમાણુની $n$-મી કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનનો આવર્તકાળ કોના સમપ્રમાણમાં હોય છે?
A
$n^{2}$
B
$1/n$
C
$n^{3}$
D
$n$ થી સ્વતંત્ર

Solution

(C) $n$-મી કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનનો આવર્તકાળ $T$ એ કક્ષાના પરિઘ અને ઇલેક્ટ્રોનના કક્ષીય વેગના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $T = \frac{2 \pi r_{n}}{v_{n}}$.
બોહરના સિદ્ધાંત મુજબ,$n$-મી કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_{n} \propto n^{2}$ છે અને $n$-મી કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ $v_{n} \propto \frac{1}{n}$ છે.
આ સમપ્રમાણતાઓને આવર્તકાળના સૂત્રમાં મૂકતા:
$T_{n} \propto \frac{r_{n}}{v_{n}} \propto \frac{n^{2}}{1/n} = n^{3}$.
આમ,ભ્રમણનો આવર્તકાળ $n^{3}$ ના સમપ્રમાણમાં છે.
493
MediumMCQ
$H$-પરમાણુની $n^{th}$ કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની ભ્રમણ આવૃત્તિ કોના પ્રમાણમાં હોય છે?
A
$n$ થી સ્વતંત્ર
B
$1/n^2$
C
$1/n^3$
D
$n$

Solution

(C) બોહરના મોડેલ મુજબ,$n^{th}$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ $v \propto 1/n$ છે.
$n^{th}$ કક્ષાની ત્રિજ્યા $r \propto n^2$ છે.
ભ્રમણ આવૃત્તિ $f$ એ $f = v / (2 \pi r)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રમાણસરતા મૂકતા: $f \propto (1/n) / n^2 = 1/n^3$.
તેથી,ભ્રમણ આવૃત્તિ $1/n^3$ ના પ્રમાણમાં છે.
494
MediumMCQ
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં રહેલો હાઇડ્રોજન પરમાણુ $ 10.2 \text{ eV} $ ઉર્જાનું શોષણ કરે છે. તો ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન કેટલું વધશે?
A
$ 3.16 \times 10^{-34} \text{ Js} $
B
$ 1.05 \times 10^{-34} \text{ Js} $
C
$ 4.22 \times 10^{-34} \text{ Js} $
D
$ 2.11 \times 10^{-34} \text{ Js} $

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં $ n $-મી કક્ષાની ઉર્જા $ E_n = -\frac{13.6}{n^2} \text{ eV} $ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ $( n_1 = 1 )$ માટે,$ E_1 = -13.6 \text{ eV} $ છે.
જ્યારે પરમાણુ $ 10.2 \text{ eV} $ ઉર્જાનું શોષણ કરે છે,ત્યારે નવી ઉર્જા $ E_2 = -13.6 + 10.2 = -3.4 \text{ eV} $ થાય છે.
$ E_2 = -\frac{13.6}{n_2^2} = -3.4 \text{ eV} $ હોવાથી,આપણને $ n_2^2 = 4 $ મળે છે,એટલે કે $ n_2 = 2 $.
કોણીય વેગમાન $ L = \frac{nh}{2\pi} $ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કોણીય વેગમાનમાં થતો વધારો $ \Delta L = L_2 - L_1 = \frac{n_2 h}{2\pi} - \frac{n_1 h}{2\pi} = \frac{(n_2 - n_1)h}{2\pi} $ છે.
$ n_2 = 2 $,$ n_1 = 1 $,અને $ h = 6.626 \times 10^{-34} \text{ Js} $ મૂકતા:
$ \Delta L = \frac{(2 - 1) \times 6.626 \times 10^{-34}}{2 \times 3.14159} \approx 1.054 \times 10^{-34} \text{ Js} $.
આમ,વધારો $ 1.05 \times 10^{-34} \text{ Js} $ છે.
495
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની ધરા અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોનનો પરિભ્રમણ સમયગાળો $T$ છે. પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોનનો પરિભ્રમણ સમયગાળો કેટલો હશે?
A
$2T$
B
$4T$
C
$T$
D
$8T$

Solution

(D) બોહર કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો પરિભ્રમણ સમયગાળો $T = \frac{2\pi r}{v}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે કક્ષાની ત્રિજ્યા $r \propto n^2$ અને ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ $v \propto \frac{1}{n}$ છે.
આ સંબંધોને સમયગાળાના સૂત્રમાં મૂકતા: $T \propto \frac{n^2}{1/n} = n^3$.
ધરા અવસ્થા $(n_1 = 1)$ માટે,સમયગાળો $T_1 = T$ છે.
પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા $(n_2 = 2)$ માટે,સમયગાળો $T_2$ છે.
પ્રમાણસરતા $T \propto n^3$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $\frac{T_2}{T_1} = \left(\frac{n_2}{n_1}\right)^3$.
$\frac{T_2}{T} = \left(\frac{2}{1}\right)^3 = 8$.
તેથી,$T_2 = 8T$.
496
DifficultMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં,ઇલેક્ટ્રોન ધરાસ્થિતિમાંથી ઉચ્ચ ઊર્જા અવસ્થામાં ઉત્તેજિત થાય છે અને તેનો કક્ષીય વેગ તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના $\frac{1}{3}$ ગણો થઈ જાય છે. ધરાસ્થિતિમાં કક્ષાની ત્રિજ્યા $R$ છે. તો તે ઉચ્ચ ઊર્જા અવસ્થામાં કક્ષાની ત્રિજ્યા કેટલી હશે ($R$ માં)?
A
$9$
B
$2$
C
$3$
D
$27$

Solution

(C) બોહરના સિદ્ધાંત મુજબ,કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ તરીકે ક્વોન્ટાઈઝ્ડ હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે કક્ષીય વેગ $v$ એ ત્રિજ્યા $r$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે,એટલે કે $v \propto \frac{1}{r}$.
ધારો કે $v_1$ અને $r_1$ એ ધરાસ્થિતિમાં વેગ અને ત્રિજ્યા છે,અને $v_2$ અને $r_2$ એ ઉત્તેજિત અવસ્થામાં વેગ અને ત્રિજ્યા છે.
આપેલ છે કે $v_1 = v$,$r_1 = R$,અને $v_2 = \frac{v}{3}$.
સંબંધ $\frac{v_1}{v_2} = \frac{r_2}{r_1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $\frac{v}{v/3} = \frac{r_2}{R}$.
$r_2$ માટે ઉકેલતા,આપણને $3 = \frac{r_2}{R}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $r_2 = 3R$.
497
DifficultMCQ
એક હાઇડ્રોજન પરમાણુની કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોન ગતિ કરે છે,જેમાંથી મહત્તમ છ સંક્રમણ (transitions) શક્ય છે. બીજા હાઇડ્રોજન પરમાણુની કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોન ગતિ કરે છે,જેમાંથી મહત્તમ ત્રણ સંક્રમણ શક્ય છે. આ બે કક્ષાઓમાં ઇલેક્ટ્રોનના વેગનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1/2$
B
$2/1$
C
$5/4$
D
$3/4$

Solution

(D) ઇલેક્ટ્રોનના $n$મી કક્ષામાંથી નીચલી કક્ષામાં સંક્રમણને કારણે મળતી વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા $N$ માટેનું સૂત્ર: $N = \frac{n(n-1)}{2}$ છે.
પ્રથમ કિસ્સા માટે,$N = 6$:
$6 = \frac{n_1(n_1-1)}{2} \Rightarrow n_1^2 - n_1 - 12 = 0 \Rightarrow (n_1-4)(n_1+3) = 0$. $n > 0$ હોવાથી,$n_1 = 4$ મળે.
બીજા કિસ્સા માટે,$N = 3$:
$3 = \frac{n_2(n_2-1)}{2} \Rightarrow n_2^2 - n_2 - 6 = 0 \Rightarrow (n_2-3)(n_2+2) = 0$. $n > 0$ હોવાથી,$n_2 = 3$ મળે.
હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n$મી કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનનો વેગ $v_n \propto \frac{1}{n}$ મુજબ હોય છે.
તેથી,વેગનો ગુણોત્તર: $\frac{v_1}{v_2} = \frac{n_2}{n_1} = \frac{3}{4}$ થાય.
498
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુના બોહર મોડેલમાં, ઇલેક્ટ્રોન $5 \times 10^{-11} \, m$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં $2.2 \times 10^{6} \, m/s$ ની ઝડપે ફરે છે। ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ સાથે સંકળાયેલ પ્રવાહ કેટલો હશે ($ \, mA$ માં)?
A
$1.12$
B
$3$
C
$0.75$
D
$2.25$

Solution

(A) ઇલેક્ટ્રોનની પરિભ્રમણની આવૃત્તિ $f = \frac{v}{2 \pi r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે।
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $f = \frac{2.2 \times 10^{6}}{2 \pi (5 \times 10^{-11})} \approx 7.0 \times 10^{15} \, Hz$.
ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ સાથે સંકળાયેલ પ્રવાહ $i = qf$ છે, જ્યાં $q$ એ ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $(1.6 \times 10^{-19} \, C)$ છે।
$i = (1.6 \times 10^{-19} \, C) \times (7.0 \times 10^{15} \, Hz) = 11.2 \times 10^{-4} \, A$.
મિલીએમ્પીયરમાં રૂપાંતર કરતા: $i = 1.12 \times 10^{-3} \, A = 1.12 \, mA$.

Atoms — Bohr's Model of Hydrogen Atom · Frequently Asked Questions

1Are these Atoms questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Atoms Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.