Fertilisation and Implantation Questions in Gujarati

(B) મનુષ્યમાં,ફલન પછી,યુગ્મનજ વિભાજન પામે છે અને બ્લાસ્ટોસિસ્ટમાં વિકસે છે. આ બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (એન્ડોમેટ્રિયમ) માં સ્થાપિત થાય છે. ગર્ભાશય ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન વિકાસ પામતા ભ્રૂણ અને ગર્ભ માટે જરૂરી વાતાવરણ,પોષણ અને સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. તેથી,વિકાસ પામતો ભ્રૂણ ગર્ભાશયમાં રહે છે.

(A) $Trophoblast$ એ બ્લાસ્ટોસિસ્ટનું બાહ્ય સ્તર છે જે ગર્ભાશયના એન્ડોમેટ્રિયમ સાથે જોડાય છે.
તે બે સ્તરોમાં વિભેદિત થાય છે: બાહ્ય $syncytiotrophoblast$ અને આંતરિક $cytotrophoblast$.
$Trophoblast$ કોષો $placenta$ (જરાયુ) ના ગર્ભીય ભાગ અને વધારાની ગર્ભીય પટલીઓ,ખાસ કરીને $chorion$ (જરાયુજ પટલ) ના નિર્માણમાં ફાળો આપે છે.
તેથી,$placenta$ એ એવી રચના છે જે માતૃત્વની ગર્ભાશયની પેશીઓ સાથે મળીને $trophoblast$ માંથી વિકસે છે.

(C) ગર્ભસ્થાપન (Implantation) એ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (endometrium) સાથે જોડાય છે.
ફલન પછી,યુગ્મનજ (zygote) વિભાજન પામીને બ્લાસ્ટોસિસ્ટ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ગર્ભાશય સુધી પહોંચતા લગભગ $6$ થી $7$ દિવસ લાગે છે.
તેથી,ગર્ભસ્થાપન સામાન્ય રીતે અંડપાત પછીના $7^{th}$ અને $9^{th}$ દિવસની વચ્ચે થાય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. જ્યારે શુક્રકોષનું એક્રોસોમ અંડકોષની સપાટીને સ્પર્શે છે,ત્યારે અંડકોષનું કોષરસ આગળની તરફ ઉપસી આવે છે અને એક રચના બનાવે છે જેને રિસેપ્ટિવ કોન (ગ્રાહી શંકુ) અથવા ફર્ટિલાઇઝેશન કોન (ફલન શંકુ) કહેવામાં આવે છે. આ તે ચોક્કસ સ્થાન છે જેના દ્વારા શુક્રકોષ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરે છે.

(D) ભ્રાતૃ જોડિયા,જેને ડાયઝાયગોટિક જોડિયા પણ કહેવામાં આવે છે,ત્યારે ઉત્પન્ન થાય છે જ્યારે અંડાશયમાંથી બે અલગ અંડકોષો મુક્ત થાય છે અને તે બે અલગ શુક્રકોષો દ્વારા એકસાથે ફલિત થાય છે. આના પરિણામે બે અલગ યુગ્મનજ (zygotes) બને છે,જેમાંથી દરેક વ્યક્તિગત રીતે અનન્ય આનુવંશિક બંધારણ સાથે વિકાસ પામે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
એન્ટિફર્ટિલાઇઝિન એ શુક્રકોષના શીર્ષની સપાટી પર જોવા મળતો પ્રોટીનયુક્ત પદાર્થ છે.
તેનું આણ્વીય વજન આશરે $1000$ છે અને તે એસિડિક એમિનો એસિડનો બનેલો છે.
ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષનું એન્ટિફર્ટિલાઇઝિન અંડકોષના ફર્ટિલાઇઝિન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જે કીમોટેક્ટિક આકર્ષણ દ્વારા શુક્રકોષને અંડકોષની સપાટી સાથે જોડાવામાં મદદ કરે છે.

(B) જનનકોષોના નિર્માણ (gametogenesis) દરમિયાન,અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરી દે છે,જેના પરિણામે એકકીય $(n)$ જનનકોષો (શુક્રકોષ અને અંડકોષ) બને છે.
ફલન એ એકકીય નર જનનકોષ $(n)$ અને એકકીય માદા જનનકોષ $(n)$ નું જોડાણ છે.
આ જોડાણના પરિણામે દ્વિતીયકીય $(2n)$ યુગ્મનજ (zygote) નું નિર્માણ થાય છે.
આમ,ફલન એકકીય અવસ્થામાંથી દ્વિતીયકીય અવસ્થાને પુનઃસ્થાપિત કરે છે.

(D) પોલિસ્પર્મી એ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન એક કરતા વધુ શુક્રકોષ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરે છે. સામાન્ય રીતે,પ્રથમ શુક્રકોષના પ્રવેશ પછી તરત જ અંડકોષની પટલ ઝડપી ફેરફારો (ડીપોલરાઈઝેશન) અનુભવે છે જેથી વધારાના શુક્રકોષોના પ્રવેશને અટકાવી શકાય,અને તે સુનિશ્ચિત થાય છે કે માત્ર એક જ શુક્રકોષ અંડકોષને ફલિત કરે છે.

(A) ફર્ટિલાઈઝિન અને એન્ટિફર્ટિલાઈઝિન વચ્ચેની આંતરક્રિયા અત્યંત પ્રજાતિ-વિશિષ્ટ (species-specific) હોય છે.
ફર્ટિલાઈઝિન અંડકોષની સપાટી પર હોય છે,જ્યારે એન્ટિફર્ટિલાઈઝિન શુક્રકોષની સપાટી પર હોય છે.
આ બંને અણુઓ ફક્ત ત્યારે જ પ્રતિક્રિયા આપે છે જ્યારે તેઓ એક જ પ્રજાતિના હોય,જે ફલનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.
તેથી,એવું વિધાન કે એક પ્રજાતિનું ફર્ટિલાઈઝિન બીજી પ્રજાતિના એન્ટિફર્ટિલાઈઝિન સાથે પ્રતિક્રિયા કરે છે,તે ખોટું છે.

(A) ફલન એ નર જન્યુ અને માદા જન્યુના જોડાણની પ્રક્રિયા છે.
$1$. તે નર અને માદા જન્યુઓને એકસાથે લાવીને દ્વિકીય ફલિતાંડ બનાવે છે.
$2$. એકકીય નર અને માદા જન્યુઓ $(n + n)$ ના જોડાણ દ્વારા,તે દ્વિકીય સ્થિતિ $(2n)$ પુનઃસ્થાપિત કરે છે,જેને $Euploidy$ કહેવામાં આવે છે.
$3$. મનુષ્યોમાં ફલન દરમિયાન,શુક્રકોષનો માત્ર શીર્ષ ભાગ (જેમાં કોષકેન્દ્ર હોય છે) અંડકોષમાં પ્રવેશ કરે છે,જ્યારે પૂંછડી બહાર રહે છે. તેથી,વિધાન $C$ ખોટું છે.
વિધાન $C$ ખોટું હોવાથી,'આ તમામ' જવાબ હોઈ શકે નહીં. આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી સચોટ વર્ણન એ છે કે તે $Euploidy$ પુનઃસ્થાપિત કરે છે અને જન્યુઓને નજીક લાવે છે.

(B) વિખંડન દરમિયાન,યુગ્મનજ (zygote) ઝડપી સમભાજન વિભાજનમાંથી પસાર થઈને મોરુલા નામની બહુકોષીય રચના બનાવે છે.
સામાન્ય સમભાજનથી વિપરીત,વિભાજન વચ્ચે કોઈ વૃદ્ધિ તબક્કો ($G_1$ અથવા $G_2$) હોતો નથી.
પરિણામે,ગર્ભનું કુલ કદ અચળ રહે છે અને કોષોની સંખ્યા વધે છે જ્યારે તેમનું વ્યક્તિગત કદ ઘટે છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા દરમિયાન કોષો કદમાં વધતા નથી.

(A) ક્લીવેજ એ યુગ્મનજ (zygote) ના ઝડપી સમભાજન વિભાજનની શ્રેણી છે.
આ વિભાજન દરમિયાન,કોષચક્રના $G_1$ અને $G_2$ તબક્કાઓ નોંધપાત્ર રીતે ટૂંકા હોય છે અથવા ગેરહાજર હોય છે.
ઝડપી કોષ વિભાજનને મંજૂરી આપવા માટે કોષચક્ર ઝડપી હોવાથી,સામાન્ય દૈહિક કોષ સમભાજન કરતા $DNA$ પ્રતિકૃતિ (replication) ઘણી ઝડપથી થાય છે જેથી વિભાજનના દર સાથે તાલમેલ જાળવી શકાય.

(A) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,બ્લાસ્ટુલા અવસ્થામાં રહેલા ગર્ભને ખાસ કરીને $Blastocyst$ (ગર્ભકોષ્ઠી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ રચના કોષોના બહારના સ્તરની બનેલી હોય છે જેને $Trophoblast$ (પોષકકોષ્ઠ) કહેવાય છે અને તેમાં અંદરના ભાગે કોષોનો સમૂહ હોય છે.
ઉભયજીવીઓ (જેમ કે દેડકા),માછલીઓ અથવા પક્ષીઓના બ્લાસ્ટુલાથી વિપરીત,જે સામાન્ય રીતે પોલા ગોળા અથવા તકતી જેવી રચના $(Blastoderm)$ બનાવે છે,સસ્તન પ્રાણીઓનું $Blastocyst$ ગર્ભાશયની દીવાલમાં સ્થાપિત થવા માટે વિશિષ્ટ હોય છે.
તેથી,$Blastocyst$ એ જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળતી લાક્ષણિક બ્લાસ્ટુલા અવસ્થા છે.

(B) ક્લીવેજ એ યુગ્મનજ (zygote) ના ઝડપી સમવિભાજનની શ્રેણી છે.
પીતક (yolk) ના જથ્થા અને વિતરણના આધારે,ક્લીવેજને બે મુખ્ય પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. હોલોબ્લાસ્ટિક ક્લીવેજ: આ એક સંપૂર્ણ ક્લીવેજ છે જેમાં આખું ઈંડું વિભાજિત થાય છે.
$2$. મેરોબ્લાસ્ટિક ક્લીવેજ: આ એક આંશિક અથવા અપૂર્ણ ક્લીવેજ છે જેમાં ઈંડાના કોષરસનો માત્ર એક ભાગ જ વિભાજન પામે છે,કારણ કે પીતક ખૂબ જ ઘટ્ટ હોવાથી તેનું વિભાજન થઈ શકતું નથી.
તેથી,મેરોબ્લાસ્ટિક ક્લીવેજ એ ઈંડાના આંશિક વિભાજનનો નિર્દેશ કરે છે.

(B) બ્લાસ્ટોસિસ્ટનું ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (endometrium) સાથે જોડાવાની પ્રક્રિયાને ગર્ભસ્થાપન (implantation) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે ફલન પછી લગભગ $6-7$ દિવસમાં થાય છે.
એકવાર જોડાઈ ગયા પછી,બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયની દીવાલમાં સ્થાપિત થઈ જાય છે,જે ગર્ભાવસ્થા તરફ દોરી જાય છે.

(A) એકરૂપ જોડિયા (મોનોઝાયગોટિક ટ્વિન્સ) ત્યારે બને છે જ્યારે એક ફલિત અંડકોષ (યુગ્મનજ) પ્રારંભિક વિખંડન (cleavage) પામે છે અને પરિણામી બ્લાસ્ટોમિયર્સ બે સ્વતંત્ર ભ્રૂણમાં અલગ થઈ જાય છે.
તેઓ એક જ યુગ્મનજમાંથી ઉદ્ભવતા હોવાથી,તેઓ સમાન જનીન પ્રકાર (genotype) અને સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotype) ધરાવે છે અને હંમેશા એક જ જાતિના હોય છે.

(A) યુગ્મનજનું નિર્માણ ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન નર જન્યુ $(n)$ અને માદા જન્યુ $(n)$ ના જોડાણથી થાય છે.
બંને જન્યુઓ એકકીય $(n)$ હોવાથી,તેમના જોડાણથી દ્વિકીય $(2n)$ કોષ બને છે.
તેથી,યુગ્મનજમાં રંગસૂત્રોનો સેટ $2n$ હોય છે.

(D) . ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી એટલે એવી પ્રક્રિયા દ્વારા જન્મેલું બાળક જેમાં ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન $(IVF)$ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં,માતાના શરીરની બહાર પ્રયોગશાળામાં શુક્રકોષ દ્વારા અંડકોષનું ફલન કરવામાં આવે છે. એકવાર ફલન થઈ જાય અને ગર્ભ યોગ્ય તબક્કે પહોંચે,પછી તેને માતાના ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે જેથી જન્મ સુધી તેનો વિકાસ થઈ શકે.

(C) સરોગેટ માતા એ એવી સ્ત્રી છે જે અન્ય વ્યક્તિ અથવા દંપતી માટે બાળકને ગર્ભમાં ધારણ કરે છે અને તેને જન્મ આપે છે,જેઓ તે બાળકના કાયદેસરના માતા-પિતા બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે $IVF$ (ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલ ગર્ભને સરોગેટ માતાના ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,સરોગેટ માતા જન્મ સુધી ગર્ભના વિકાસ માટે યજમાન તરીકે કાર્ય કરે છે.

(A) અંડકોષ દ્વારા સ્ત્રવિત થતું રાસાયણિક દ્રવ્ય જે શુક્રાણુઓને આકર્ષે છે તેને $Fertilizin$ (ફર્ટીલીઝીન) કહેવામાં આવે છે.
$Fertilizin$ એ અંડકોષની સપાટી પર આવેલું એક ગ્લાયકોપ્રોટીન છે.
તે શુક્રાણુની સપાટી પર રહેલા $Antifertilizin$ (એન્ટીફર્ટીલીઝીન) સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જે ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન શુક્રાણુને ઓળખવામાં અને અંડકોષ સાથે જોડાવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) $Corpus$ $luteum$ એ માદા અંડાશયમાં આવેલી એક કામચલાઉ અંતઃસ્ત્રાવી રચના છે,જે પ્રોજેસ્ટેરોનનું ઉચ્ચ સ્તર અને એસ્ટ્રાડાયોલ તથા ઇન્હિબિન $A$ નું મધ્યમ સ્તર ઉત્પન્ન કરવામાં મદદ કરે છે. તે અંડપાત (ovulation) પછી અંડપુટિકામાંથી વિકસે છે. તેથી,તે અંડપુટિકામાંથી અંડકોષ મુક્ત થયા પછી બનતી રચના છે.

(A) ગર્ભમાં વિખંડનની પદ્ધતિ અંડકમાં રહેલી જરદીના પ્રમાણ અને તેની વહેંચણી દ્વારા નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત થાય છે.
જરદી વિખંડન ખાંચ માટે ભૌતિક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
ઓછી જરદી ધરાવતા અંડકોષોમાં (સમપીતક),વિખંડન સંપૂર્ણ (હોલોબ્લાસ્ટિક) હોય છે.
વધારે જરદી ધરાવતા અંડકોષોમાં (અંત્યપીતક અથવા કેન્દ્રપીતક),વિખંડન અપૂર્ણ (મેરોબ્લાસ્ટિક) હોય છે કારણ કે વિખંડન ખાંચ ઘટ્ટ જરદીને ભેદી શકતી નથી.
તેથી,જરદીની વહેંચણી નક્કી કરે છે કે વિખંડન હોલોબ્લાસ્ટિક હશે કે મેરોબ્લાસ્ટિક.

(A) સાગર ગોટા (Sea urchin) માં ફલનની પ્રક્રિયા સૌપ્રથમ $1875$ માં ઓસ્કાર હર્ટવિગ દ્વારા નિહાળવામાં આવી હતી. તેમણે અંડકોષની અંદર નર અને માદા પ્રકોષકેન્દ્ર (pronuclei) ના જોડાણનું અવલોકન કર્યું હતું,જેણે પ્રથમ સ્પષ્ટ પુરાવો આપ્યો હતો કે ફલનમાં બે જનનકોષોનું મિલન થાય છે.

(D) વિખંડન એ યુગ્મનજ (Zygote) ના ઝડપી સમવિભાજનની શ્રેણી છે,જે એકકોષીય યુગ્મનજને બહુકોષીય રચનામાં ફેરવે છે જેને ગર્ભકોષ્ઠી (Blastula) કહેવાય છે.
વિખંડનની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. ગર્ભના કુલ કદમાં નોંધપાત્ર વધારો થયા વિના ઝડપી કોષવિભાજન થાય છે.
$2$. દરેક વિભાજન સાથે વ્યક્તિગત કોષો (ગર્ભકોષ્ઠીખંડ) નું કદ ઘટે છે.
$3$. આંતરાવસ્થા ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે,જેમાં $G_1$ અને $G_2$ તબક્કાઓનો અભાવ હોય છે.
$4$. વિખંડન દરમિયાન ગર્ભકોષ્ઠીખંડનું વિભેદન થતું નથી; તે પાછળથી ગેસ્ટ્રુલેશન અને અંગજનન દરમિયાન થાય છે.
તેથી,ગર્ભકોષ્ઠીખંડનું વિભેદન એ વિખંડનની લાક્ષણિકતા નથી.

(C) કોરોના રેડિએટા કોષો હાયલ્યુરોનિક એસિડથી સમૃદ્ધ મેટ્રિક્સ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
હાયલ્યુરોનિક એસિડ એ ગ્લાયકોસેમિનોગ્લાયકેનનો એક પ્રકાર છે,જેને મ્યુકોપોલિસેકરાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તે એક સિમેન્ટિંગ પદાર્થ તરીકે કાર્ય કરે છે જે અંડકોષની આસપાસના ફોલિક્યુલર કોષોના સ્તરને માળખાકીય મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.

(C) ફર્ટિલિઝિન એ પરિપક્વ અંડકોષ દ્વારા સ્ત્રવિત ગ્લાયકોપ્રોટીન છે. તે સમાન જાતિના શુક્રાણુઓ માટે રાસાયણિક આકર્ષક તરીકે કાર્ય કરે છે. જ્યારે અંડકોષની સપાટી પરના ફર્ટિલિઝિન અણુઓ શુક્રાણુની સપાટી પરના એન્ટિ-ફર્ટિલિઝિન અણુઓ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,ત્યારે તે અંડકોષની આસપાસ શુક્રાણુ કોષોના એગ્લુટિનેશન (એકઠા થવાની પ્રક્રિયા) તરફ દોરી જાય છે,જે ફલનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે. તેથી,ફર્ટિલિઝિનનું મુખ્ય કાર્ય શુક્રાણુઓને આકર્ષવાનું અને તેમને એકઠા કરવાનું છે.

(A) વિખંડનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,યુગ્મનજ અંડવાહિનીના ઇસ્થમસમાંથી ગર્ભાશય તરફ આગળ વધે છે ત્યારે તેમાં વારંવાર સમવિભાજન થાય છે.
આ વિભાજનના પરિણામે $2, 4, 8$ અને અંતે $16$ કોષો બને છે જેને ગર્ભકોષ્ઠીખંડો (blastomeres) કહેવામાં આવે છે.
$8$ થી $16$ ગર્ભકોષ્ઠીખંડો ધરાવતા આ ગર્ભને ખાસ કરીને 'મોરુલા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
મોરુલા અવસ્થા પછી,તે સતત વિભાજન પામીને બ્લાસ્ટોસિસ્ટમાં રૂપાંતરિત થાય છે.

(B) ગર્ભસ્થાપન પછી,કોર્પસ લ્યુટિયમ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરને જાળવી રાખવા માટે પ્રોજેસ્ટેરોનનો વધુ સ્ત્રાવ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
પ્રોજેસ્ટેરોનનું ઉચ્ચ સ્તર અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ અને હાયપોથેલેમસ પર નકારાત્મક પ્રતિપોષણ (negative feedback) આપે છે,જે $FSH$ અને $LH$ ના સ્ત્રાવને અવરોધે છે.
અંડપાત માટે $LH$ જરૂરી હોવાથી,તેનું અવરોધન ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન આગળના અંડપાતને અટકાવે છે.

(A) ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષ અંડકોષના ઝોના પેલ્યુસિડા સ્તરના સંપર્કમાં આવે છે. શુક્રકોષનો શુક્રાગ્ર (acrosome) ઉત્સેચકો મુક્ત કરે છે જે શુક્રકોષને અંડકોષમાં પ્રવેશવામાં મદદ કરે છે. સંપર્ક થતાં,શુક્રકોષનું કોષરસ પટલ અંડકોષના કોષરસ પટલ સાથે જોડાય છે. શુક્રકોષનું શીર્ષ,જેમાં કોષકેન્દ્ર હોય છે,અને તારાકેન્દ્ર અંડકોષના કોષરસમાં પ્રવેશે છે. મધ્ય ભાગ (જેમાં કણાભસૂત્ર હોય છે) અને પૂંછડી સામાન્ય રીતે બહાર રહી જાય છે અથવા નાશ પામે છે. તેથી,માત્ર શીર્ષ જ અંડકોષમાં પ્રવેશે છે.

(C) ફલન એ નર જન્યુ (શુક્રકોષ) અને માદા જન્યુ (અંડકોષ) ના જોડાણની પ્રક્રિયા છે,જેના પરિણામે દ્વિતીય (diploid) યુગ્મનજ (zygote) બને છે.
જોકે કોષકેન્દ્રનું જોડાણ (સંયુગ્મન) એ મુખ્ય ઘટના છે,પરંતુ 'ફલન' શબ્દ વ્યાપક રીતે બે જન્યુઓના જોડાણને દર્શાવે છે.
તેથી,સૌથી સચોટ અને પાયાની વ્યાખ્યા બે જન્યુઓનું જોડાણ છે.

(B) વિખંડન એ ઝડપી સમભાજનની શ્રેણી છે જેમાંથી યુગ્મનજ પસાર થાય છે જ્યારે તે અંડવાહિનીમાંથી ગર્ભાશય તરફ ગતિ કરે છે.
ફલન અંડવાહિનીના તુંબિકા (ampullary) પ્રદેશમાં થાય છે.
જેમ જેમ યુગ્મનજ અંડવાહિનીના ઇસ્થમસ (isthmus) માંથી ગર્ભાશય તરફ જાય છે,તેમ તે વિખંડન પામવાનું શરૂ કરે છે જેથી $2, 4, 8, 16$ કોષો બને છે જેને બ્લાસ્ટોમિયર્સ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,યુગ્મનજમાં વિખંડનની શરૂઆત અંડવાહિનીમાં થાય છે.

(A) શુક્રકોષની અંડકોષ તરફની ગતિ મુખ્યત્વે અંડકોષ અને તેની આસપાસના કોષો દ્વારા મુક્ત થતા રાસાયણિક સંકેતો દ્વારા માર્ગદર્શન પામે છે. રાસાયણિક ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં થતી આ દિશાત્મક ગતિને $Chemotaxis$ (રસાયણાનુવર્તી) કહેવામાં આવે છે. જોકે માદા પ્રજનન માર્ગમાં $Rheotaxis$ (પ્રવાહીના પ્રવાહના પ્રતિભાવમાં ગતિ) જેવા અન્ય પરિબળો પણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે,પરંતુ અંડકોષ તરફ શુક્રકોષના માર્ગદર્શન માટે $Chemotaxis$ એ વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્વીકૃત શબ્દ છે.

(B) સસલામાં,અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓની જેમ,ફલન એ આંતરિક પ્રક્રિયા છે. શુક્રકોષ અંડવાહિની (oviduct) માં અંડકોષને મળે છે. નર અને માદા જનનકોષોના જોડાણને પરિણામે અંડવાહિનીમાં દ્વિતીય યુગ્મનજનું નિર્માણ થાય છે.

(A) માનવ ગર્ભીય વિકાસના સંદર્ભમાં,બ્લાસ્ટોસિસ્ટનો અંતઃસ્થ કોષસમૂહ (Inner cell mass - $ICM$) એવા કોષોનો બનેલો હોય છે જે મુખ્યત્વે સ્તંભીય આકારના હોય છે. આ કોષો પ્લુરીપોટન્ટ હોય છે અને અંતે ત્રણ ગર્ભસ્તરોમાં વિભેદિત થાય છે: બાહ્યસ્તર,અંતઃસ્તર અને મધ્યસ્તર.

(B) ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષનું શીર્ષ એક્રોઝોમમાંથી ઉત્સેચકો મુક્ત કરે છે,જેને એક્રોઝોમ પ્રતિક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
મુક્ત થતા મુખ્ય ઉત્સેચકોમાંનો એક $Hyaluronidase$ (હાયેલ્યુરોનિડેઝ) છે.
આ ઉત્સેચક અંડકોષની આસપાસના ફોલિકલ કોષો (કોરોના રેડિએટા) ના આધારક દ્રવ્યો પર કાર્ય કરે છે.
તે અંડપડમાં રહેલા હાયેલ્યુરોનિક એસિડને ઓગાળે છે,જેનાથી શુક્રકોષ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરી શકે છે અને ફલન માટે ઝોના પેલ્યુસિડા સુધી પહોંચી શકે છે.

(C) ફલન એ એકકીય શુક્રકોષ $(n)$ અને એકકીય અંડકોષ $(n)$ ના જોડાણની પ્રક્રિયા છે,જેનાથી દ્વિકીય ફલિતાંડ $(2n)$ બને છે.
આ પ્રક્રિયા સજીવમાં રંગસૂત્રોની દ્વિકીય સંખ્યા પુનઃસ્થાપિત કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) બ્લાસ્ટોસીસ્ટ એ ગર્ભના વિકાસનો પ્રારંભિક તબક્કો છે.
તેમાં કોષોનું એક બાહ્ય સ્તર હોય છે જેને ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કહેવાય છે,જે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (એન્ડોમેટ્રીયમ) સાથે જોડાય છે.
ટ્રોફોબ્લાસ્ટ સાથે જોડાયેલા કોષોના આંતરિક સમૂહને આંતરિક કોષ સમૂહ $(ICM)$ કહેવામાં આવે છે,જે અંતે ગર્ભમાં વિકસે છે.
તેથી,$A$ એ ટ્રોફોબ્લાસ્ટ છે અને $B$ એ આંતરિક કોષ સમૂહ છે.

(A) માનવ યુગ્મનજમાં વિભાજન પૂર્ણકોરક (holoblastic) પ્રકારનું હોય છે,જેનો અર્થ છે કે સમગ્ર યુગ્મનજ વિભાજન પામે છે. માનવ અંડકોષો અલેસીથલ (alecithal) હોય છે (જેમાં ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં પિત્તક હોય છે),તેથી વિભાજનની ખાંચો સમગ્ર અંડકોષમાંથી પસાર થાય છે. વધુમાં,આ વિભાજન સમાન હોય છે,જેના પરિણામે વિકાસના પ્રારંભિક તબક્કા દરમિયાન સમાન કદના કોષો (blastomeres) બને છે.

(D) જરાયુજ સસ્તનમાં,ફલન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં શુક્રકોષ અને અંડકોષ જોડાઈને યુગ્મનજ (zygote) બનાવે છે. આ પ્રક્રિયા અંડવાહિની (fallopian tube) ના તુંબિકા (ampulla) વિસ્તારમાં થાય છે. અંડકોષ અંડપિંડમાંથી મુક્ત થઈને અંડવાહિનીમાં પ્રવેશે છે,જ્યાં તે શુક્રકોષ સાથે મળે છે. તેથી,ફલન માટેનું સાચું સ્થાન અંડવાહિની છે.

(B) $Corpus Luteum$ (કોર્પસ લ્યુટિયમ) એ માદા સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળતી એક કામચલાઉ અંતઃસ્ત્રાવી રચના છે, જે પ્રોજેસ્ટેરોન અને મધ્યમ માત્રામાં એસ્ટ્રાડાયોલ અને ઇન્હિબિન $A$ ના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલી છે.
તે અંડપાત (ovulation) પછી અંડપિંડમાં ફાટેલા પુટિકામાંથી બને છે.
તેથી, સાચું અંગ અંડપિંડ છે.

(D) બહુશુક્રકોષન એટલે ફલન દરમિયાન અંડકોષમાં એક કરતાં વધુ શુક્રકોષોનો પ્રવેશ થવો.
ઘણી પ્રજાતિઓમાં,જેમ કે સમુદ્ર ગોટા (Sea urchin) માં,બહુશુક્રકોષન એક સામાન્ય ઘટના છે જે કુદરતી રીતે જોવા મળે છે.
જોકે,આ સજીવોમાં અંડકોષના કોષકેન્દ્ર સાથે એકથી વધુ શુક્રકોષના કોષકેન્દ્રના જોડાણને રોકવા માટેની પદ્ધતિઓ વિકસિત થયેલી હોય છે,જેથી માત્ર એક જ શુક્રકોષનું કોષકેન્દ્ર સફળતાપૂર્વક અંડકોષને ફલિત કરે છે.
તેની સરખામણીમાં,મનુષ્યો અને અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓમાં અંડકોષમાં એકથી વધુ શુક્રકોષોના પ્રવેશને રોકવા માટે સખત અવરોધો હોય છે.

(B) મનુષ્યમાં યુગ્મનજ (zygote) હોલોબ્લાસ્ટિક વિખંડન અનુભવે છે,જે અસમાન હોય છે. પ્રથમ વિખંડન વિભાજનના પરિણામે બે અલગ-અલગ કદના બ્લાસ્ટોમિયર્સ (blastomeres) બને છે: એક થોડું મોટું અને એક થોડું નાનું. આ કોષરસના ઘટકોના વિતરણ અને આઈસોલેસીથલ (isolecithal) અંડકોષની પ્રકૃતિને કારણે થાય છે.

(B) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,ફલન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં શુક્રકોષ અને અંડકોષ જોડાઈને યુગ્મનજ (zygote) બનાવે છે. આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે અંડવાહિનીના તુંબિકા (ampullary) પ્રદેશમાં થાય છે. અંડકોષ અંડપિંડમાંથી મુક્ત થાય છે અને અંડવાહિનીમાં પ્રવેશે છે,જ્યાં તે શુક્રકોષ સાથે મળે છે. તેથી,ફલન માટેનું યોગ્ય સ્થાન અંડવાહિની છે.

(A) યુગ્મનજમાં થતા ઝડપી સમભાજનને વિખંડન (Cleavage) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા એકકોષીય યુગ્મનજનું રૂપાંતર બહુકોષીય રચનામાં થાય છે જેને બ્લાસ્ટોસિસ્ટ કહે છે. સામાન્ય સમભાજનથી વિપરીત,વિખંડન દરમિયાન કોષોની વૃદ્ધિ થતી નથી,જેના પરિણામે બનતા કોષોને બ્લાસ્ટોમિયર્સ કહે છે.

(C) મનુષ્યમાં,ફલન ફેલોપિયન નલિકાના તુંબિકા (ampullary) પ્રદેશમાં થાય છે.
વિખંડન એ યુગ્મનજનું સમવિભાજન છે.
મનુષ્યમાં વિખંડન હોલોબ્લાસ્ટિક (સંપૂર્ણ) અને સમાન હોય છે,અને તે ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે યુગ્મનજ ફેલોપિયન નલિકામાંથી ગર્ભાશય તરફ ગતિ કરતું હોય છે.

(C) એક્રોઝોમ પ્રતિક્રિયા એ ફલનની પ્રક્રિયામાં એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે,જેમાં શુક્રકોષ અંડકોષના ઝોના પેલ્યુસિડાને ભેદવા માટે જળવિભાજક ઉત્સેચકો (લાઈસીન) મુક્ત કરે છે.
આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે શુક્રકોષના ઝોના પેલ્યુસિડા પ્રોટીન (ખાસ કરીને $ZP3$ રીસેપ્ટર્સ) સાથેના જોડાણ દ્વારા ઉત્તેજાય છે.
જોકે,કોષીય સ્તરે,આ જોડાણ $Ca^{2+}$ આયનોના પ્રવેશ અને કોષની અંદરના $pH$ માં વધારો તરફ દોરી જાય છે,જે એક્રોઝોમલ પટલને શુક્રકોષના કોષરસ પટલ સાથે જોડાવામાં મદદ કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,આયનોનો પ્રવેશ (જે સામાન્ય રીતે $Ca^{2+}$ અને $Na^+$ સાથે સંકળાયેલ છે) એ એક્રોઝોમલ ઘટકોના બહિઃસ્ત્રાવ (exocytosis) માટેનો શારીરિક ઉત્તેજક છે.

(B) યુગ્મનજમાં વિખંડનની પ્રક્રિયા ભૌમિતિક શ્રેણીને અનુસરે છે,જ્યાં $n$ વિભાજન પછી ગર્ભકોષ્ઠી ખંડોની સંખ્યા $2^n$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,આપણે $16$ ગર્ભકોષ્ઠી ખંડો મેળવવા માટે જરૂરી વિભાજનની સંખ્યા $(n)$ શોધવાની છે.
સમીકરણ મુજબ: $2^n = 16$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $16 = 2^4$,તેથી $2^n = 2^4$.
આથી,$n = 4$.
આમ,$16$ ગર્ભકોષ્ઠી ખંડો બનાવવા માટે $4$ વાર વિખંડન થવું જરૂરી છે.

(B) માનવ ગર્ભમાં, બ્લાસ્ટોસિસ્ટ કોષોના બહારના સ્તરનો બનેલો હોય છે જેને $Trophoblast$ કહેવાય છે અને તેની સાથે જોડાયેલા કોષોના અંદરના સમૂહને $Inner \text{ } cell \text{ } mass$ કહેવાય છે। $Trophoblast$ સ્તર ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર સાથે જોડાય છે, અને $Trophoblast$ ના કોષો વિભેદિત થઈને બાહ્ય ભ્રૂણીય કલાઓ (જેમ કે ઉલ્વ, જરાયુ, પિત્તકોથળી અને અલાન્ટોઈસ) બનાવે છે જે વિકાસ પામતા ગર્ભને સુરક્ષા અને પોષણ આપે છે। તેથી, સાચો જવાબ $B$ છે।

(C) લિંગી પ્રજનન કરતા બહુકોષી સજીવોમાં,વિકાસની પ્રક્રિયા એકકોષીય $zygote$ (યુગ્મનજ) ના નિર્માણથી શરૂ થાય છે.
આ $zygote$ ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણથી બને છે.
ફલન પછી,$zygote$ સમવિભાજનની શ્રેણીબદ્ધ પ્રક્રિયાઓ (વિખંડન) માંથી પસાર થઈને બહુકોષી ભ્રૂણ બનાવે છે,જે અંતે સમગ્ર સજીવના વિકાસ તરફ દોરી જાય છે.

(A) એન્ટિફર્ટિલાઈઝિન એ શુક્રકોષની સપાટી પર જોવા મળતો રાસાયણિક પદાર્થ છે. તે પ્રોટીનયુક્ત પદાર્થ છે,જે મુખ્યત્વે ગ્લાયકોપ્રોટીન પ્રકારનું હોય છે. ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષનું એન્ટિફર્ટિલાઈઝિન અંડકોષની સપાટી પર હાજર ફર્ટિલાઈઝિન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે. આ આંતરક્રિયા જાતિ-વિશિષ્ટ હોય છે અને તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે સમાન જાતિનો શુક્રકોષ જ અંડકોષનું ફલન કરે.