Gujarati

De Broglie's principle Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · Structure of Atom · De Broglie's principle

209+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 209 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
ડેવિસન અને જર્મરના પ્રયોગે દર્શાવ્યું કે:
A
$ \beta $-કણો ઇલેક્ટ્રોન છે
B
ઇલેક્ટ્રોન ન્યુક્લિયસમાંથી આવે છે
C
ઇલેક્ટ્રોન તરંગ પ્રકૃતિ દર્શાવે છે
D
ઉપરમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ડી-બ્રોગ્લીના સમીકરણની પ્રાયોગિક ચકાસણી દરમિયાન,ડેવિસન અને જર્મરે ઇલેક્ટ્રોનની તરંગ પ્રકૃતિની પુષ્ટિ કરી હતી.
2
EasyMCQ
ગતિશીલ કણ તરંગ ગતિ ધરાવી શકે છે,જો
A
તેનું દળ ખૂબ વધારે હોય
B
તેનો વેગ નગણ્ય હોય
C
તેનું દળ નગણ્ય હોય
D
તેનું દળ ખૂબ વધારે હોય અને વેગ નગણ્ય હોય

Solution

(C) ડી બ્રોગ્લીના સંબંધ મુજબ,તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$ છે.
અહીં,$h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે,$m$ એ કણનું દળ છે અને $v$ એ તેનો વેગ છે.
કોઈ કણ નોંધપાત્ર તરંગ ગતિ દર્શાવે તે માટે,તેની તરંગલંબાઈ $\lambda$ અવલોકન કરી શકાય તેટલી મોટી હોવી જોઈએ.
જેમ કે $\lambda$ એ દળ $m$ અને વેગ $v$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે,તેથી તરંગલંબાઈ ત્યારે જ નોંધપાત્ર બને છે જ્યારે કણનું દળ $m$ અત્યંત નાનું (નગણ્ય) હોય,જેમ કે ઈલેક્ટ્રોનના કિસ્સામાં.
3
MediumMCQ
જો ફોટોનની તરંગલંબાઈ $2.2 \times 10^{-11} \ m$ હોય અને $h = 6.6 \times 10^{-34} \ J \ s$ હોય,તો ફોટોનનું વેગમાન કેટલું થાય?
A
$3 \times 10^{-23} \ kg \ m \ s^{-1}$
B
$3.33 \times 10^{22} \ kg \ m \ s^{-1}$
C
$1.452 \times 10^{-44} \ kg \ m \ s^{-1}$
D
$6.89 \times 10^{43} \ kg \ m \ s^{-1}$

Solution

(A) ફોટોનનું વેગમાન $(p)$ ડી બ્રોગ્લી સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $p = \frac{h}{\lambda}$.
આપેલ છે:
$h = 6.6 \times 10^{-34} \ J \ s$
$\lambda = 2.2 \times 10^{-11} \ m$
કિંમતો મૂકતા:
$p = \frac{6.6 \times 10^{-34}}{2.2 \times 10^{-11}} = 3 \times 10^{-23} \ kg \ m \ s^{-1}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
4
MediumMCQ
ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઇ:
A
ઇલેક્ટ્રોનની ઝડપ વધવાની સાથે વધે છે.
B
ઇલેક્ટ્રોનની ઝડપને ધ્યાનમાં લીધા વિના સમાન રહે છે.
C
ઇલેક્ટ્રોનની ઝડપ વધવાની સાથે ઘટે છે.
D
શૂન્ય છે.

Solution

(C) ડી બ્રોગ્લીના સંબંધ મુજબ,તરંગલંબાઇ $\lambda$ એ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે,$m$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ છે અને $v$ એ તેની ઝડપ છે.
આ સંબંધ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે $\lambda \propto \frac{1}{v}$.
તેથી,જેમ ઇલેક્ટ્રોનની ઝડપ $(v)$ વધે છે,તેમ તેની સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઇ $(\lambda)$ ઘટે છે.
5
DifficultMCQ
$1.54 \times 10^{-8} \ cm$ જેટલી તરંગલંબાઈ ધરાવતા ફોટોનનું દળ કેટલું થાય?
A
$0.8268 \times 10^{-34} \ kg$
B
$1.2876 \times 10^{-33} \ kg$
C
$1.4285 \times 10^{-32} \ kg$
D
$1.8884 \times 10^{-32} \ kg$

Solution

(C) ડી બ્રોગ્લી સંબંધ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ ફોટોનનું દળ છે,$h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક $(6.626 \times 10^{-34} \ J \ s)$ છે અને $v$ એ ફોટોનનો વેગ છે.
દળ માટે સૂત્ર: $m = \frac{h}{v \lambda}$.
ફોટોનનો વેગ $(v)$ $3 \times 10^{8} \ m \ s^{-1}$ છે.
તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ $1.54 \times 10^{-8} \ cm = 1.54 \times 10^{-10} \ m$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $m = \frac{6.626 \times 10^{-34} \ J \ s}{(3 \times 10^{8} \ m \ s^{-1}) \times (1.54 \times 10^{-10} \ m)}$.
$m = 1.434 \times 10^{-32} \ kg$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ સાચો જવાબ $1.4285 \times 10^{-32} \ kg$ છે.
6
EasyMCQ
ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઇ અને તેના શેની વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે?
A
દળ
B
ઉર્જા
C
વેગમાન
D
વીજભાર

Solution

(C) ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ $\lambda = \frac{h}{mv} = \frac{h}{p}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\lambda$ એ તરંગલંબાઇ છે,$h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે,$m$ એ દળ છે,$v$ એ વેગ છે અને $p$ એ કણનું વેગમાન છે.
આમ,તરંગલંબાઇ એ ઇલેક્ટ્રોનના વેગમાન $(p = mv)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
7
EasyMCQ
ઇલેક્ટ્રોનની તરંગ પ્રકૃતિ સૌપ્રથમ કોના દ્વારા આપવામાં આવી હતી?
A
ડી બ્રોગ્લી
B
હાઇઝનબર્ગ
C
મોઝલે
D
સોમરફિલ્ડ

Solution

(A) લુઈસ-વિક્ટર ડી બ્રોગ્લીએ ઇલેક્ટ્રોનની તરંગ પ્રકૃતિની શોધ કરી હતી. આ શોધ માટે તેમને ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.
8
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા માટે ગાણિતિક સમીકરણ $\lambda = \frac{h}{p}$ લાગુ પડે છે?
A
ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ
B
આઈન્સ્ટાઈન સમીકરણ
C
અનિશ્ચિતતાનું સમીકરણ
D
બોહર સમીકરણ

Solution

(A) ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વેગમાન $p = mv$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત હોવાથી,આપણે સમીકરણમાં $p$ ને પ્રતિસ્થાપિત કરી શકીએ છીએ.
તેથી,$\lambda = \frac{h}{p}$.
આને ડી બ્રોગ્લી સંબંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
9
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્રકાશને કણોના પ્રવાહ અને તરંગ ગતિ બંને તરીકે સમજાવે છે?
A
વિવર્તન (Diffraction)
B
$\lambda = h/p$
C
વ્યતિકરણ (Interference)
D
ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર

Solution

(B) ડી-બ્રોગ્લી સમીકરણ,$\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$,તરંગલંબાઇ (તરંગ ગુણધર્મ) ને ગતિશીલ પદાર્થ (ફોટોન સહિત) ના વેગમાન (કણ ગુણધર્મ) સાથે જોડે છે. આ સમીકરણ પ્રકાશ અને દ્રવ્યની તરંગ-કણ દ્વૈતતા માટે ગાણિતિક આધાર પૂરો પાડે છે.
10
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ ડી-બ્રોગ્લી સંબંધ દર્શાવે છે?
A
$h = \frac{\lambda}{mv}$
B
$\lambda = \frac{h}{mv}$
C
$\lambda = \frac{m}{hv}$
D
$\lambda = \frac{v}{mh}$

Solution

(B) ડી-બ્રોગ્લી સંબંધ મુજબ,કણની તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ તેના વેગમાન $(p = mv)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $\lambda = \frac{h}{mv}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે,$m$ એ કણનું દળ છે અને $v$ એ તેનો વેગ છે.
તેથી,સાચું સમીકરણ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
11
EasyMCQ
ડી-બ્રોગ્લી સમીકરણ શું છે?
A
$n\lambda = 2d\sin \theta$
B
$E = hv$
C
$E = mc^2$
D
$\lambda = \frac{h}{mv}$

Solution

(D) ડી-બ્રોગ્લી સમીકરણ કણની તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ ને તેના વેગમાન $(p = mv)$ સાથે જોડે છે.
તે સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\lambda = \frac{h}{mv}$,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે,$m$ એ કણનું દળ છે અને $v$ એ તેનો વેગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
12
MediumMCQ
$1 \, g$ દળ અને $100 \, m/sec$ વેગ ધરાવતા કણની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી થાય?
A
$6.63 \times 10^{-33} \, m$
B
$6.63 \times 10^{-34} \, m$
C
$6.63 \times 10^{-35} \, m$
D
$6.65 \times 10^{-35} \, m$

Solution

(A) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: દળ $m = 1 \, g = 10^{-3} \, kg$,વેગ $v = 100 \, m/sec$,અને પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.63 \times 10^{-34} \, J \cdot s$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34} \, J \cdot s}{(10^{-3} \, kg) \times (100 \, m/sec)} = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{10^{-1}} = 6.63 \times 10^{-33} \, m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
13
MediumMCQ
ન્યૂનતમ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કોની સાથે સંકળાયેલ છે?
A
ઇલેક્ટ્રોન
B
પ્રોટોન
C
$CO_2$ અણુ
D
$SO_2$ અણુ

Solution

(D) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
સમાન વેગ $v$ માટે,તરંગલંબાઈ દળના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $\lambda \propto \frac{1}{m}$.
દળની સરખામણી કરતા: $m(\text{electron}) < m(\text{proton}) < m(CO_2) < m(SO_2)$.
$SO_2$ અણુનું આણ્વીય દળ સૌથી વધુ $(64 \ g/mol)$ હોવાથી,તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ન્યૂનતમ હશે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
14
EasyMCQ
પદાર્થ કણ સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ એ
A
તેની ઉર્જાના સમપ્રમાણમાં છે
B
વેગમાનના સમપ્રમાણમાં છે
C
તેની ઉર્જાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે
D
વેગમાનના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે

Solution

(D) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ એ કણના વેગમાન $(p)$ સાથે નીચેના સમીકરણ દ્વારા સંબંધિત છે: $\lambda = \frac{h}{p}$,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે.
આ સમીકરણ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે $\lambda$ એ વેગમાન $(p)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે.
15
DifficultMCQ
એક ઇલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $2.8 \times 10^{-23} \ J$ છે. તો તેની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ આશરે કેટલી હશે? $(m_e = 9.1 \times 10^{-31} \ kg)$.
A
$9.28 \times 10^{-4} \ m$
B
$9.28 \times 10^{-7} \ m$
C
$9.28 \times 10^{-8} \ m$
D
$9.28 \times 10^{-10} \ m$

Solution

(C) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ નું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{p}$ છે.
ગતિઊર્જા $KE = \frac{p^2}{2m}$ હોવાથી,$p = \sqrt{2mKE}$ મળે.
આ કિંમત તરંગલંબાઈના સૂત્રમાં મૂકતા: $\lambda = \frac{h}{\sqrt{2mKE}}$.
અહીં $h = 6.62 \times 10^{-34} \ J \cdot s$,$m = 9.1 \times 10^{-31} \ kg$,અને $KE = 2.8 \times 10^{-23} \ J$ છે.
$\lambda = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{\sqrt{2 \times 9.1 \times 10^{-31} \times 2.8 \times 10^{-23}}}$.
$\lambda = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{\sqrt{50.96 \times 10^{-54}}} = \frac{6.62 \times 10^{-34}}{7.138 \times 10^{-27}} \approx 9.28 \times 10^{-8} \ m$.
16
MediumMCQ
$1.2 \times 10^5 \ m \ s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$6.068 \times 10^{-9} \ m$
B
$3.133 \times 10^{-37} \ m$
C
$6.626 \times 10^{-9} \ m$
D
$6.018 \times 10^{-7} \ m$

Solution

(A) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ માટેનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે:
$h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \ s$
$m = 9.1 \times 10^{-31} \ kg$
$v = 1.2 \times 10^5 \ m \ s^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{9.1 \times 10^{-31} \times 1.2 \times 10^5}$
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{10.92 \times 10^{-26}}$
$\lambda \approx 0.6068 \times 10^{-8} \ m = 6.068 \times 10^{-9} \ m$.
17
MediumMCQ
$10^{-6} \ kg$ દળ ધરાવતો કણ $10 \ ms^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે,તો તેની સાથે સંકળાયેલી દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$6.63 \times 10^{-22} \ m$
B
$6.63 \times 10^{-29} \ m$
C
$6.63 \times 10^{-31} \ m$
D
$6.63 \times 10^{-34} \ m$

Solution

(B) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ શોધવાનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: દળ $(m) = 10^{-6} \ kg$,વેગ $(v) = 10 \ ms^{-1}$,અને પ્લાન્કનો અચળાંક $(h) = 6.63 \times 10^{-34} \ J \cdot s$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{10^{-6} \times 10} = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{10^{-5}} = 6.63 \times 10^{-29} \ m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
18
MediumMCQ
હાઇડ્રોજન પરમાણુની ત્રીજી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલી ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ કેટલી છે?
A
$9.96 \times 10^{-10} \, cm$
B
$9.96 \times 10^{-8} \, cm$
C
$9.96 \times 10^4 \, cm$
D
$9.96 \times 10^8 \, cm$

Solution

(B) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ $\lambda$ એ સંબંધ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બોહરના અભિધારણા મુજબ,$mvr = \frac{nh}{2\pi}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{h}{mv} = \frac{2\pi r}{n}$.
આમ,$\lambda = \frac{2\pi r}{n}$.
હાઇડ્રોજનની $3^{rd}$ કક્ષા માટે,$n = 3$ અને ત્રિજ્યા $r = n^2 a_0 = 3^2 \times 0.529 \, \mathring{A} = 9 \times 0.529 \, \mathring{A}$.
આ કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{2\pi \times 9 \times 0.529}{3} = 6\pi \times 0.529 \, \mathring{A}$.
$\lambda \approx 6 \times 3.1416 \times 0.529 \, \mathring{A} \approx 9.97 \, \mathring{A}$.
કારણ કે $1 \, \mathring{A} = 10^{-8} \, cm$,તેથી $\lambda = 9.96 \times 10^{-8} \, cm$.
19
DifficultMCQ
જો હાઇડ્રોજન અણુનો વેગ $5 \times 10^4 \, cm \, sec^{-1}$ હોય,તો તેની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ ............. $\mathring{A}$ છે.
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$100$

Solution

(B) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
$H_2$ અણુનું દળ $(m)$ = $\frac{2 \, g/mol}{6.023 \times 10^{23} \, mol^{-1}} \approx 3.32 \times 10^{-24} \, g$.
આપેલ વેગ $(v)$ = $5 \times 10^4 \, cm \cdot sec^{-1}$.
પ્લાન્કનો અચળાંક $(h)$ = $6.626 \times 10^{-27} \, erg \cdot sec$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-27} \, erg \cdot sec}{(3.32 \times 10^{-24} \, g) \times (5 \times 10^4 \, cm \cdot sec^{-1})}$
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-27}}{16.6 \times 10^{-20}} \, cm \approx 3.99 \times 10^{-8} \, cm$.
$1 \, \mathring{A} = 10^{-8} \, cm$ હોવાથી,તરંગલંબાઇ આશરે $4 \, \mathring{A}$ થાય.
20
MediumMCQ
$200 \ g$ નો ગોલ્ફનો દડો $5 \ m$ પ્રતિ કલાકની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. તેની સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? $(h = 6.625 \times 10^{-34} \ J \ s)$
A
$10^{-10} \ m$
B
$10^{-20} \ m$
C
$10^{-30} \ m$
D
$10^{-40} \ m$

Solution

(C) ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ મુજબ,$\lambda = \frac{h}{mv}$.
આપેલ છે: $h = 6.625 \times 10^{-34} \ J \ s$,$m = 200 \ g = 0.2 \ kg$,અને $v = 5 \ m/h = \frac{5}{3600} \ m/s$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.625 \times 10^{-34}}{0.2 \times (5 / 3600)} = \frac{6.625 \times 10^{-34}}{1 / 3600} = 6.625 \times 10^{-34} \times 3600 \approx 2.385 \times 10^{-30} \ m$.
નજીકના મૂલ્યને ધ્યાનમાં લેતા,જવાબ $10^{-30} \ m$ છે.
21
MediumMCQ
$0.5 \ kg$ નો ક્રિકેટનો દડો $100 \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરી રહ્યો છે. તેની ગતિ સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$1/100 \ cm$
B
$6.6 \times 10^{-34} \ m$
C
$1.32 \times 10^{-35} \ m$
D
$6.6 \times 10^{-28} \ m$

Solution

(C) ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ મુજબ,તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: $h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \cdot s$,$m = 0.5 \ kg$,અને $v = 100 \ m/s$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{0.5 \times 100} = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{50} = 1.325 \times 10^{-35} \ m$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
22
EasyMCQ
કણોની દ્વૈત પ્રકૃતિ કોના દ્વારા સૂચવવામાં આવી હતી?
A
હાઇઝનબર્ગ
B
લોરી
C
દ-બ્રોગ્લી
D
શ્રોડિંજર

Solution

(C) દ્રવ્ય (કણો) ની દ્વૈત પ્રકૃતિ $1924$ માં લુઈસ દ-બ્રોગ્લી દ્વારા સૂચવવામાં આવી હતી.
તેમણે સૂચવ્યું હતું કે તમામ દ્રવ્ય,વિકિરણની જેમ,તરંગ અને કણ બંને જેવા ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
તરંગલંબાઇ $(\lambda)$ અને વેગમાન $(p = mv)$ વચ્ચેનો સંબંધ દ-બ્રોગ્લી સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\lambda = \frac{h}{mv}$
23
DifficultMCQ
પ્રકાશની ગતિના $1\%$ વેગથી ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈની ગણતરી કરો.
A
$2.73 \times 10^{-24} \ m$
B
$2.42 \times 10^{-10} \ m$
C
$242.2 \times 10^{10} \ m$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) પ્રકાશની ગતિ $c = 3.00 \times 10^8 \ m \ s^{-1}$ છે.
પ્રકાશની ગતિના એક ટકા વેગ $v = (\frac{1}{100}) \times (3.00 \times 10^8 \ m \ s^{-1}) = 3.00 \times 10^6 \ m \ s^{-1}$ થાય.
ઇલેક્ટ્રોનનું વેગમાન $(p) = m \times v$.
$p = (9.11 \times 10^{-31} \ kg) \times (3.00 \times 10^6 \ m \ s^{-1}) = 2.733 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}$.
દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $(\lambda) = \frac{h}{p}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34} \ J \ s}{2.733 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}} = 2.424 \times 10^{-10} \ m$.
24
EasyMCQ
કણોની તરંગલંબાઈ અને વેગમાન વચ્ચેનો સાચો સંબંધ કયો છે?
A
$\lambda = \frac{h}{p}$
B
$\pi = \frac{h}{p}$
C
$p = \frac{h}{\lambda}$
D
$h = \frac{p}{\lambda}$

Solution

(A) ડી-બ્રોગ્લીના સિદ્ધાંત મુજબ,$p$ વેગમાન ધરાવતા કણ સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ માટેનું સમીકરણ $\lambda = \frac{h}{p}$ છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે.
તેથી,સાચો સંબંધ $\lambda = \frac{h}{p}$ છે.
25
EasyMCQ
ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ કોને લાગુ પડે છે?
A
માત્ર ઇલેક્ટ્રોન માટે
B
માત્ર ન્યુટ્રોન માટે
C
માત્ર પ્રોટોન માટે
D
ગતિમાં રહેલી તમામ ભૌતિક વસ્તુઓ માટે

Solution

(D) ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ $\lambda = \frac{h}{mv}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ સમીકરણ તરંગલંબાઇ $\lambda$ ને કણના વેગમાન $p = mv$ સાથે જોડે છે.
ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સનો આ એક મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે જે ગતિમાં રહેલી તમામ ભૌતિક વસ્તુઓને લાગુ પડે છે,પછી ભલે તે ઇલેક્ટ્રોન જેવા સૂક્ષ્મ કણો હોય કે સ્થૂળ પદાર્થો.
26
EasyMCQ
જો $H$ પરમાણુની પ્રથમ કક્ષકની ત્રિજ્યા $a_0$ હોય, તો ત્રીજી કક્ષકમાં ઈલેક્ટ્રોનની દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ....... થશે. ($\pi a_0$ માં)
A
$6$
B
$8$
C
$2$
D
$4$

Solution

(A) બોહરના અભિધારણા મુજબ, કક્ષકનો પરિઘ એ દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનો પૂર્ણાંક ગુણાંક છે: $2 \pi r_n = n \lambda$.
$n$ મી કક્ષક માટે, ત્રિજ્યા $r_n = n^2 a_0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ત્રીજી કક્ષક $(n = 3)$ માટે, ત્રિજ્યા $r_3 = 3^2 a_0 = 9 a_0$ છે.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $2 \pi (9 a_0) = 3 \lambda$.
$18 \pi a_0 = 3 \lambda$.
$\lambda = 6 \pi a_0$.
27
MediumMCQ
બોહર કક્ષકને ક્વોન્ટાઈઝ કરવા માટે,તેનો પરિઘ ....... જેટલો થશે.
A
$= n\lambda$
B
$= (n - 1)\lambda$
C
$> n\lambda$
D
$< n\lambda$

Solution

(A) ડી બ્રોગ્લીના સિદ્ધાંત મુજબ,$m$ દળ ધરાવતો અને $v$ વેગથી ગતિ કરતો કણ $\lambda = \frac{h}{mv}$ જેટલી તરંગલંબાઈ ધરાવે છે.
$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરતા ઈલેક્ટ્રોન માટે,પરિઘ $2\pi r$ થાય છે.
બોહરની ક્વોન્ટાઈઝેશન શરત મુજબ કોણીય વેગમાન $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ છે,જેને $2\pi r = \frac{nh}{mv}$ તરીકે લખી શકાય.
$\lambda = \frac{h}{mv}$ કિંમત મૂકતા,આપણને $2\pi r = n\lambda$ મળે છે.
આમ,સ્થાયી કક્ષા માટે કક્ષકનો પરિઘ એ ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનો પૂર્ણાંક ગુણાંક હોવો જોઈએ.
28
DifficultMCQ
એક ઈલેક્ટ્રોન $2.5 \, eV$ ગતિઊર્જા સાથે વિદ્યુતક્ષેત્રમાં ગતિ કરે છે. તેની સાથે સંકળાયેલી દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ..... છે.
A
$7.7 \times 10^{-8} \, cm$
B
$6.7 \times 10^{-3} \, cm$
C
$3.6 \times 10^{-4} \, cm$
D
$7.7 \times 10^{-6} \, cm$

Solution

(A) ગતિઊર્જા $(K.E.)$ નું સૂત્ર $K.E. = \frac{p^2}{2m}$ છે,જ્યાં $p$ એ વેગમાન છે અને $m$ એ ઈલેક્ટ્રોનનું દળ છે.
તેથી,$p = \sqrt{2mE}$.
દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{\sqrt{2mE}}$ છે.
આપેલ છે: $E = 2.5 \, eV = 2.5 \times 1.6 \times 10^{-12} \, erg$,$m = 9.1 \times 10^{-28} \, g$,અને $h = 6.626 \times 10^{-27} \, erg \cdot s$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-27}}{\sqrt{2 \times 9.1 \times 10^{-28} \times 2.5 \times 1.6 \times 10^{-12}}}$
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-27}}{\sqrt{72.8 \times 10^{-40}}}$
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-27}}{8.53 \times 10^{-20}} \approx 7.7 \times 10^{-8} \, cm$.
29
MediumMCQ
જો ઈલેક્ટ્રોનની ગતિ ઊર્જા $4$ ગણી વધારવામાં આવે,તો તેની સાથે સંકળાયેલ દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈમાં શું ફેરફાર થશે?
A
$2$ ગણી થશે
B
અડધી થશે
C
$1/4$ ગણી થશે
D
$4$ ગણી થશે

Solution

(B) દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ અને ગતિ ઊર્જા $(K)$ વચ્ચેનો સંબંધ: $\lambda = \frac{h}{\sqrt{2mK}}$.
અહીં $\lambda \propto \frac{1}{\sqrt{K}}$ હોવાથી,જો ગતિ ઊર્જા $K$ વધીને $4K$ થાય,તો નવી તરંગલંબાઈ $\lambda'$ નીચે મુજબ થશે: $\lambda' = \frac{h}{\sqrt{2m(4K)}} = \frac{1}{2} \times \frac{h}{\sqrt{2mK}} = \frac{1}{2} \lambda$.
આમ,તરંગલંબાઈ તેના મૂળ મૂલ્ય કરતા અડધી થઈ જશે.
30
MediumMCQ
દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $1 \, \mathring{A}$ આપેલી છે અને $h$ નું મૂલ્ય $6.6252 \times 10^{-27} \, \text{erg} \cdot \text{s}$ છે. તો કણનું વેગમાન ($\text{g} \cdot \text{cm/s}$ માં) શું મળશે?
A
$6.6252 \times 10^{-19}$
B
$6.6252 \times 10^{-21}$
C
$6.6252 \times 10^{-24}$
D
$6.6252 \times 10^{-27}$

Solution

(A) દ બ્રોગ્લી સમીકરણ મુજબ,$p = \frac{h}{\lambda}$.
આપેલ છે: $\lambda = 1 \, \mathring{A} = 1 \times 10^{-8} \, \text{cm}$.
$h = 6.6252 \times 10^{-27} \, \text{erg} \cdot \text{s}$.
કિંમતો મૂકતા: $p = \frac{6.6252 \times 10^{-27}}{1 \times 10^{-8}} \, \text{g} \cdot \text{cm/s}$.
$p = 6.6252 \times 10^{-19} \, \text{g} \cdot \text{cm/s}$.
31
MediumMCQ
$25 \, g$ વજન ધરાવતો દડો $6.6 \times 10^4 \, cm/sec$ ના વેગ સાથે ગતિ કરે છે. તેની સાથે સંકળાયેલી દ બ્રોગ્લી તરંગ લંબાઈ ..... છે.
A
$4 \times 10^{-33} \, cm$
B
$3.7 \times 10^{-30} \, cm$
C
$3.6 \times 10^{-34} \, cm$
D
$1.7 \times 10^{-36} \, cm$

Solution

(A) દ બ્રોગ્લી તરંગ લંબાઈ $\lambda$ માટેનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: $m = 25 \, g$,$v = 6.6 \times 10^4 \, cm/sec$,$h = 6.626 \times 10^{-27} \, erg \cdot sec$ ($CGS$ એકમમાં).
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-27} \, erg \cdot sec}{25 \, g \times 6.6 \times 10^4 \, cm/sec}$
$\lambda \approx \frac{6.6 \times 10^{-27}}{25 \times 6.6 \times 10^4} \, cm$
$\lambda \approx \frac{10^{-27}}{25 \times 10^4} \, cm$
$\lambda \approx 0.04 \times 10^{-31} \, cm = 4 \times 10^{-33} \, cm$.
32
MediumMCQ
$1.0 \times 10^3 \, m s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરતા કણ સાથે સંકળાયેલી તરંગલંબાઈ નેનોમીટરમાં ગણો. (આપેલ છે: દળ $m = 1.67 \times 10^{-27} \, kg$ અને પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.63 \times 10^{-34} \, J s$)
A
$2.5$
B
$14$
C
$0.032$
D
$0.40$

Solution

(D) ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ મુજબ,તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34} \, J s}{(1.67 \times 10^{-27} \, kg) \times (1.0 \times 10^3 \, m s^{-1})}$
$\lambda = \frac{6.63}{1.67} \times 10^{-34 + 27 - 3} \, m$
$\lambda \approx 3.97 \times 10^{-10} \, m$
મીટરને નેનોમીટરમાં ફેરવતા $(1 \, nm = 10^{-9} \, m)$:
$\lambda = 3.97 \times 10^{-10} \, m = 0.397 \times 10^{-9} \, m \approx 0.40 \, nm$.
33
MediumMCQ
$10 \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરતા $60 \ g$ દળ ધરાવતા ટેનિસ બોલની દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ આશરે ........ થશે.
A
$10^{-25} \ m$
B
$10^{-33} \ m$
C
$10^{-31} \ m$
D
$10^{-16} \ m$

Solution

(B) દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ શોધવાનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે:
દળ $m = 60 \ g = 60 \times 10^{-3} \ kg = 0.06 \ kg$.
વેગ $v = 10 \ m/s$.
પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \cdot s$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{0.06 \times 10} = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{0.6} \approx 1.1 \times 10^{-33} \ m$.
આમ,જવાબ આશરે $10^{-33} \ m$ થશે.
34
DifficultMCQ
એક કણનું દળ $1 \, mg$ છે અને તેનો વેગ $4.5 \times 10^5 \, cm/s$ છે. આ કણની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે? $(h = 6.652 \times 10^{-27} \, erg \cdot s)$.
A
$1.4722 \times 10^{-24} \, cm$
B
$1.4722 \times 10^{-29} \, cm$
C
$1.4722 \times 10^{-32} \, cm$
D
$1.4722 \times 10^{-34} \, cm$

Solution

(B) આપેલ છે: દળ $m = 1 \, mg = 1 \times 10^{-3} \, g$,વેગ $v = 4.5 \times 10^5 \, cm/s$,પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.652 \times 10^{-27} \, erg \cdot s$.
ડી બ્રોગ્લીના સમીકરણ મુજબ: $\lambda = \frac{h}{mv}$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.652 \times 10^{-27} \, erg \cdot s}{(1 \times 10^{-3} \, g) \times (4.5 \times 10^5 \, cm/s)}$.
$\lambda = \frac{6.652 \times 10^{-27}}{4.5 \times 10^2} \, cm$.
$\lambda = 1.4722 \times 10^{-29} \, cm$.
35
MediumMCQ
$10^8 \, cm/s$ જેટલો વેગ ધરાવતા ઈલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ તરંગલંબાઈ ........ $\mathop {\rm{A}}\limits^{\rm{o}} $ છે.
A
$72.5$
B
$7.25$
C
$0.725$
D
$0.275$

Solution

(B) ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: $h = 6.626 \times 10^{-34} \, J \cdot s$,$m = 9.11 \times 10^{-31} \, kg$,અને $v = 10^8 \, cm/s = 10^6 \, m/s$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34} \, J \cdot s}{(9.11 \times 10^{-31} \, kg) \times (10^6 \, m/s)}$
$\lambda \approx 0.727 \times 10^{-9} \, m = 7.27 \times 10^{-10} \, m$.
$1 \, \mathop {\rm{A}}\limits^{\rm{o}} = 10^{-10} \, m$ હોવાથી,તરંગલંબાઈ આશરે $7.27 \, \mathop {\rm{A}}\limits^{\rm{o}}$ મળે છે,જે $7.25 \, \mathop {\rm{A}}\limits^{\rm{o}}$ ની સૌથી નજીક છે.
36
MediumMCQ
$1.2 \times 10^5 \, ms^{-1}$ વેગથી ગતિ કરતા ઈલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ...... થશે.
A
$6.068 \times 10^{-9} \, m$
B
$3.133 \times 10^{-37} \, m$
C
$6.626 \times 10^{-9} \, m$
D
$6.018 \times 10^{-7} \, m$

Solution

(A) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ માટેનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે:
$h = 6.626 \times 10^{-34} \, J \cdot s$
$m = 9.1 \times 10^{-31} \, kg$
$v = 1.2 \times 10^5 \, ms^{-1}$
આ કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{(9.1 \times 10^{-31}) \times (1.2 \times 10^5)}$
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{10.92 \times 10^{-26}}$
$\lambda \approx 0.6068 \times 10^{-8} \, m = 6.068 \times 10^{-9} \, m$.
37
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ સૌથી ઓછી છે?
A
$e^-$
B
$p$
C
$CO_2$
D
$SO_2$

Solution

(D) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
વેગ $v$ સમાન ગણતા,$\lambda \propto \frac{1}{m}$ થાય.
$SO_2$ નું આણ્વીય દળ $(64 \ g/mol)$ એ $e^-$,$p$ અને $CO_2$ $(44 \ g/mol)$ કરતા વધારે છે.
તેથી,$SO_2$ નું દળ સૌથી વધુ હોવાથી તેની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ સૌથી ઓછી હશે.
38
MediumMCQ
પ્રોટોનનું દળ $1.67 \times 10^{-27} \ kg$ છે. જો તે $10^3 \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરતો હોય,તો તેની તરંગલંબાઈ નેનોમીટરમાં ગણો.
A
$0.40$
B
$2.5$
C
$14$
D
$0.032$

Solution

(A) ડી બ્રોગ્લી સમીકરણ મુજબ,તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે:
$h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \cdot s$
$m = 1.67 \times 10^{-27} \ kg$
$v = 10^3 \ m/s$
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{1.67 \times 10^{-27} \times 10^3}$
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{1.67 \times 10^{-24}}$
$\lambda \approx 3.967 \times 10^{-10} \ m$
મીટરને નેનોમીટરમાં $(nm)$ ફેરવવા માટે $10^9$ વડે ગુણતા:
$\lambda = 3.967 \times 10^{-10} \times 10^9 \ nm = 0.3967 \ nm$
આમ,$\lambda \approx 0.40 \ nm$ મળે છે.
39
MediumMCQ
જો ઈલેક્ટ્રોનનું દળ $9.1 \times 10^{-31} \, kg$ હોય,તેનો વેગ પ્રકાશના વેગના $1/10$ ભાગ જેટલો હોય અને પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.626 \times 10^{-34} \, J \cdot s$ હોય,તો તેની તરંગલંબાઈ ગણો.
A
$2.446 \times 10^{-7} \, m$
B
$2.246 \times 10^{-9} \, m$
C
$2.426 \times 10^{-11} \, m$
D
$2.246 \times 10^{-13} \, m$

Solution

(C) આપેલ છે: દળ $m = 9.1 \times 10^{-31} \, kg$,વેગ $v = \frac{1}{10} \times c = \frac{1}{10} \times 3 \times 10^8 \, m/s = 3 \times 10^7 \, m/s$,પ્લાન્કનો અચળાંક $h = 6.626 \times 10^{-34} \, J \cdot s$.
ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈના સૂત્ર મુજબ: $\lambda = \frac{h}{mv}$.
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34} \, J \cdot s}{(9.1 \times 10^{-31} \, kg) \times (3 \times 10^7 \, m/s)}$.
$\lambda = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{27.3 \times 10^{-24}} \, m$.
$\lambda \approx 0.2427 \times 10^{-10} \, m = 2.427 \times 10^{-11} \, m$.
40
DifficultMCQ
$CH_4$ અને $O_2$ અણુઓના વેગનો ગુણોત્તર શું હોવો જોઈએ જેથી તેઓ સમાન તરંગલંબાઈ ધરાવતા દ-બ્રોગ્લી તરંગો સાથે સંકળાયેલા હોય?
A
$3 : 1$
B
$2 : 3$
C
$2 : 1$
D
$2 : 5$

Solution

(C) દ-બ્રોગ્લી સમીકરણ મુજબ,$\lambda = \frac{h}{mv}$.
મિથેન $(CH_4)$ માટે,$\lambda_{CH_4} = \frac{h}{m_{CH_4} \times v_{CH_4}}$.
ઓક્સિજન $(O_2)$ માટે,$\lambda_{O_2} = \frac{h}{m_{O_2} \times v_{O_2}}$.
તરંગલંબાઈ સમાન હોવાથી,$\lambda_{CH_4} = \lambda_{O_2}$.
તેથી,$m_{CH_4} \times v_{CH_4} = m_{O_2} \times v_{O_2}$.
$\frac{v_{CH_4}}{v_{O_2}} = \frac{m_{O_2}}{m_{CH_4}} = \frac{32}{16} = 2$.
આમ,વેગનો ગુણોત્તર $2 : 1$ છે.
41
MediumMCQ
બોહર પરમાણુની $n = 3$ કક્ષામાં ઈલેક્ટ્રોન દ્વારા બનતા તરંગોની સંખ્યા શોધો.
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) બોહરના અભિધારણા મુજબ,સ્થિર કક્ષામાં ઈલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ તરીકે ક્વોન્ટાઈઝ્ડ હોય છે.
ડી બ્રોગ્લીના ઉત્કલ્પના મુજબ,ઈલેક્ટ્રોનની તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
બોહરની અભિધારણામાં $mv = \frac{h}{\lambda}$ મૂકતા: $\frac{h}{\lambda} \times r = \frac{nh}{2\pi}$.
આનું સાદું રૂપ $2\pi r = n\lambda$ થાય છે,જ્યાં $2\pi r$ એ કક્ષાનો પરિઘ છે.
તેથી,કક્ષામાં ઈલેક્ટ્રોન દ્વારા બનતા તરંગોની સંખ્યા મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ જેટલી હોય છે.
$n = 3$ કક્ષા માટે,તરંગોની સંખ્યા $3$ છે.
42
MediumMCQ
$25 \ g$ વજન ધરાવતો દડો $6.6 \times 10^4 \ cm/sec$ ના વેગ સાથે ગતિ કરે છે. તેની સાથે સંકળાયેલી દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ શોધો.
A
$5 \times 10^{-18} \ cm$
B
$4 \times 10^{-33} \ cm$
C
$5 \times 10^{14} \ cm$
D
$5 \times 10^{38} \ cm$

Solution

(B) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ શોધવાનું સૂત્ર: $\lambda = \frac{h}{mv}$.
આપેલ છે: $h = 6.6 \times 10^{-27} \ erg \cdot s$,$m = 25 \ g$,$v = 6.6 \times 10^4 \ cm/sec$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.6 \times 10^{-27}}{25 \times 6.6 \times 10^4} \ cm$
$\lambda = \frac{10^{-27}}{25 \times 10^4} \ cm$
$\lambda = 0.04 \times 10^{-31} \ cm = 4 \times 10^{-33} \ cm$.
43
MediumMCQ
જો તરંગલંબાઈ $5894 \, \mathring{A}$ હોય,પ્રકાશનો વેગ $3 \times 10^8 \, m/s$ હોય અને $h$ નું મૂલ્ય $6.6252 \times 10^{-34} \, kg \cdot m^2/s$ હોય,તો સોડિયમના ફોટોનનું દળ કેટલું હશે?
A
$3.746 \times 10^{-26}$
B
$3.746 \times 10^{-30}$
C
$3.746 \times 10^{-34}$
D
$3.746 \times 10^{-36}$

Solution

(D) ડી બ્રોગ્લીના સંબંધ મુજબ,વેગમાન $p = \frac{h}{\lambda}$.
$p = m \times c$ હોવાથી,$m = \frac{h}{\lambda \times c}$ મળે.
આપેલ છે: $h = 6.6252 \times 10^{-34} \, kg \cdot m^2/s$,$\lambda = 5894 \, \mathring{A} = 5894 \times 10^{-10} \, m$,અને $c = 3 \times 10^8 \, m/s$.
કિંમતો મૂકતા:
$m = \frac{6.6252 \times 10^{-34}}{5894 \times 10^{-10} \times 3 \times 10^8}$
$m = \frac{6.6252 \times 10^{-34}}{17682 \times 10^{-2}}$
$m = 0.00037468 \times 10^{-32} \, kg$
$m = 3.746 \times 10^{-36} \, kg$.
44
MediumMCQ
જો ઈલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા $2.8 \times 10^{-23} \ J$ હોય,તો દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ....... મળશે. $(m_e = 9.1 \times 10^{-31} \ kg)$
A
$9.28 \times 10^{-24} \ m$
B
$9.28 \times 10^{-7} \ m$
C
$9.28 \times 10^{-8} \ m$
D
$9.28 \times 10^{-10} \ m$

Solution

(C) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ માટેનું સૂત્ર: $\lambda = \frac{h}{\sqrt{2mE}}$.
આપેલ છે: $h = 6.63 \times 10^{-34} \ J \cdot s$,$m = 9.1 \times 10^{-31} \ kg$,$E = 2.8 \times 10^{-23} \ J$.
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{\sqrt{2 \times 9.1 \times 10^{-31} \times 2.8 \times 10^{-23}}}$
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{\sqrt{50.96 \times 10^{-54}}}$
$\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{7.138 \times 10^{-27}}$
$\lambda \approx 9.28 \times 10^{-8} \ m$.
45
MediumMCQ
ચોક્કસ વેગથી ગતિ કરતા $X$ કણની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $1 \ \mathring{A}$ છે. જો $Y$ નું દળ $X$ ના દળના $25\%$ હોય અને તેનો વેગ $X$ ના વેગના $75\%$ હોય,તો $Y$ ની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ........... $\mathring{A}$ થશે.
A
$3$
B
$5.33$
C
$6.88$
D
$48$

Solution

(B) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
$X$ કણ માટે: $\lambda_X = \frac{h}{m_X v_X} = 1 \ \mathring{A}$.
$Y$ કણ માટે: $m_Y = 0.25 m_X$ અને $v_Y = 0.75 v_X$.
તેથી,$\lambda_Y = \frac{h}{m_Y v_Y} = \frac{h}{(0.25 m_X)(0.75 v_X)} = \frac{h}{0.1875 m_X v_X}$.
$\lambda_X = \frac{h}{m_X v_X} = 1$ કિંમત મૂકતા,આપણને $\lambda_Y = \frac{1}{0.1875} = \frac{1}{3/16} = \frac{16}{3} \approx 5.33 \ \mathring{A}$ મળે છે.
46
MediumMCQ
દ્રવ્યના કણ સાથે સંકળાયેલી દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ...... છે.
A
તેની ઊર્જાના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
B
તેના વેગમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
C
તેની ઊર્જાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
D
તેના વેગમાનના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.

Solution

(D) દ બ્રોગ્લી સંબંધ મુજબ,$p$ વેગમાન ધરાવતા કણ સાથે સંકળાયેલી તરંગલંબાઈ $\lambda$ નીચેના સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\lambda = \frac{h}{p}$,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે.
આ સમીકરણ દર્શાવે છે કે તરંગલંબાઈ $\lambda$ એ કણના વેગમાન $p$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
47
MediumMCQ
જો હાઈડ્રોજન $(H_2)$ અને હિલિયમ $(He)$ ના અણુઓનો વેગ સમાન હોય,તો હિલિયમ અને હાઈડ્રોજનની તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર ....... છે.
A
$4:1$
B
$1:2$
C
$2:1$
D
$1:4$

Solution

(B) ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈના સૂત્ર મુજબ,$\lambda = \frac{h}{mv}$.
અહીં વેગ $(v)$ અને પ્લાન્કનો અચળાંક $(h)$ સમાન હોવાથી,$\lambda \propto \frac{1}{m}$.
તેથી,$\frac{\lambda_{He}}{\lambda_{H_2}} = \frac{m_{H_2}}{m_{He}}$.
$H_2$ નું આણ્વીય દળ $2 \ g/mol$ અને $He$ નું આણ્વીય દળ $4 \ g/mol$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{\lambda_{He}}{\lambda_{H_2}} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$.
આમ,ગુણોત્તર $1:2$ છે.
48
MediumMCQ
કણના વેગમાન $(P)$ અને તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$\lambda = \frac{h}{P}$
B
$\pi = \frac{h}{P}$
C
$P = \frac{\lambda}{h}$
D
$h = \frac{P}{\lambda}$

Solution

(A) ડી બ્રોગ્લીના સિદ્ધાંત મુજબ,કણના વેગમાન $(P)$ અને તેની સાથે સંકળાયેલી તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ વચ્ચેનો સંબંધ $\lambda = \frac{h}{P}$ છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે.

Structure of Atom — De Broglie's principle · Frequently Asked Questions

1Are these Structure of Atom questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Structure of Atom Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.