Gujarati

Molecular orbital theory Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · Chemical Bonding and Molecular Structure · Molecular orbital theory

501+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 501 questions in Gujarati

101
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝનો બંધ ક્રમાંક (bond order) $1.5$ છે?
A
$O_{2}^{+}$
B
$O_{2}^{-}$
C
$O_{2}^{2-}$
D
$O_{2}$

Solution

(B) બંધ ક્રમાંક ગણવાનું સૂત્ર: $\text{Bond Order} = \frac{N_b - N_a}{2}$,જ્યાં $N_b$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન અને $N_a$ એ બંધપ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોન છે.
$O_{2}^{+}$ માટે (કુલ $15$ ઇલેક્ટ્રોન): બંધ ક્રમાંક $= \frac{10 - 5}{2} = 2.5$.
$O_{2}^{-}$ માટે (કુલ $17$ ઇલેક્ટ્રોન): બંધ ક્રમાંક $= \frac{10 - 7}{2} = 1.5$.
$O_{2}^{2-}$ માટે (કુલ $18$ ઇલેક્ટ્રોન): બંધ ક્રમાંક $= \frac{10 - 8}{2} = 1.0$.
$O_{2}$ માટે (કુલ $16$ ઇલેક્ટ્રોન): બંધ ક્રમાંક $= \frac{10 - 6}{2} = 2.0$.
આમ,$O_{2}^{-}$ નો બંધ ક્રમાંક $1.5$ છે.
102
MediumMCQ
સમાન બંધ ક્રમાંક ધરાવતી સ્પીસીઝની જોડી કઈ છે?
A
$O_2^{2-}, B_2$
B
$O_2^+, NO^+$
C
$NO, CO$
D
$N_2, O_2$

Solution

(A) બંધ ક્રમાંક શોધવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} (N_b - N_a)$,જ્યાં $N_b$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N_a$ એ બંધ પ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$O_2^{2-}$ માટે કુલ ઇલેક્ટ્રોન $18$ છે,જેનો બંધ ક્રમાંક $1.0$ છે.
$B_2$ માટે કુલ ઇલેક્ટ્રોન $10$ છે,જેનો બંધ ક્રમાંક $1.0$ છે.
તેથી,$O_2^{2-}$ અને $B_2$ સમાન બંધ ક્રમાંક ધરાવે છે.
103
MediumMCQ
$O_2$ માંથી $O_2^-$ આયનમાં ફેરફાર દરમિયાન,ઇલેક્ટ્રોન નીચેનામાંથી કઈ કક્ષકમાં ઉમેરાય છે?
A
$\pi ^*$ કક્ષક
B
$\pi$ કક્ષક
C
$\sigma ^*$ કક્ષક
D
$\sigma$ કક્ષક

Solution

(A) $O_2$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $KK \sigma(2s)^2 \sigma^*(2s)^2 \sigma(2p_z)^2 \pi(2p_x)^2 \pi(2p_y)^2 \pi^*(2p_x)^1 \pi^*(2p_y)^1$ છે.
જ્યારે $O_2$ એક ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને $O_2^-$ બનાવે છે,ત્યારે આવતો ઇલેક્ટ્રોન આગામી ઉપલબ્ધ કક્ષકમાં દાખલ થાય છે,જે એન્ટિ-બોન્ડિંગ $\pi^*$ કક્ષક છે.
આમ,$O_2^-$ ની રચના $KK \sigma(2s)^2 \sigma^*(2s)^2 \sigma(2p_z)^2 \pi(2p_x)^2 \pi(2p_y)^2 \pi^*(2p_x)^2 \pi^*(2p_y)^1$ બને છે.
104
MediumMCQ
નીચે ચાર દ્વિપરમાણ્વીય સ્પીસીઝ આપવામાં આવી છે. તેમાં બંધ ક્રમાંક (bond order) વધતો હોય તેવો સાચો ક્રમ ઓળખો.
A
$NO < O_2^- < C_2^{2-} < He_2^+$
B
$O_2^- < NO < C_2^{2-} < He_2^+$
C
$C_2^{2-} < He_2^+ < O_2^- < NO$
D
$He_2^+ < O_2^- < NO < C_2^{2-}$

Solution

(D) બંધ ક્રમાંક નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $Bond \ Order = \frac{1}{2} (N_b - N_a)$.
$He_2^+$ ($3$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^1$,$BO = \frac{2-1}{2} = 0.5$.
$O_2^-$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $BO = \frac{10-7}{2} = 1.5$.
$NO$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $BO = \frac{10-5}{2} = 2.5$.
$C_2^{2-}$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $BO = \frac{10-4}{2} = 3.0$.
આમ,બંધ ક્રમાંકનો વધતો ક્રમ આ મુજબ છે: $He_2^+ < O_2^- < NO < C_2^{2-}$.
105
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોની બંધ લંબાઈ ન્યૂનતમ છે?
A
$O_2^+$
B
$O_2^-$
C
$O_2^{2-}$
D
$O_2$

Solution

(A) બંધ ક્રમાંક એ બંધ લંબાઈના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$O_2^+$ નો બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-5}{2} = 2.5$
$O_2$ નો બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-6}{2} = 2.0$
$O_2^-$ નો બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-7}{2} = 1.5$
$O_2^{2-}$ નો બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-8}{2} = 1.0$
$O_2^+$ નો બંધ ક્રમાંક સૌથી વધુ $(2.5)$ હોવાથી,તેની બંધ લંબાઈ ન્યૂનતમ છે.
106
MediumMCQ
ઓક્સિજનની સ્પીસીઝની જોડીઓ અને તેમનું ચુંબકીય વર્તન નીચે નોંધેલ છે. નીચેનામાંથી કયું સાચું વર્ણન રજૂ કરે છે?
A
$O_2^-, O_2^{2-}$ - બંને ડાયમેગ્નેટિક
B
$O^{+}, O_2^{2-}$ - બંને પેરામેગ્નેટિક
C
$O_2^+, O_2$ - બંને પેરામેગ્નેટિક
D
$O, O_2^{2-}$ - બંને પેરામેગ્નેટિક

Solution

(C) $O_2^+$ ($13$ ઇલેક્ટ્રોન) ની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી: $KK \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2 \sigma 2pz^2 (\pi 2px^2 = \pi 2py^2) (\pi^* 2px^1)$ છે. તેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) ની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી: $KK \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2 \sigma 2pz^2 (\pi 2px^2 = \pi 2py^2) (\pi^* 2px^1 = \pi^* 2py^1)$ છે. તેમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
આમ,$O_2^+$ અને $O_2$ બંનેમાં $\pi^*$ એન્ટિબોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ્સમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,બંને પેરામેગ્નેટિક છે.
107
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી?
A
$Be_2^+$
B
$Be_2$
C
$B_2$
D
$Li_2$

Solution

(B) $Be_2$ સ્પીસીઝ સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી.
$Be_2$ ($Z=4$,કુલ $8$ ઇલેક્ટ્રોન) ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2 \sigma^* 1s^2 \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2$ છે.
બંધ ક્રમાંક (Bond order) ની ગણતરી: $\text{Bond order} = \frac{N_b - N_a}{2} = \frac{4 - 4}{2} = 0$.
બંધ ક્રમાંક $0$ હોવાથી,અણુ અસ્થિર છે અને અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
108
MediumMCQ
$MO$ સિદ્ધાંત મુજબ,નીચેનામાંથી કઈ યાદી નાઈટ્રોજન સ્પીસીઝને વધતા બંધ ક્રમાંક (bond order) ના ક્રમમાં ગોઠવે છે?
A
$N_2^{2-} < N_2^- < N_2$
B
$N_2 < N_2^{2-} < N_2^-$
C
$N_2^- < N_2^{2-} < N_2$
D
$N_2^- < N_2 < N_2^{2-}$

Solution

(A) $N_2$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે આણ્વીય કક્ષક વિન્યાસ: $(\sigma 1s)^2(\sigma^* 1s)^2(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p_x)^2(\pi 2p_y)^2(\sigma 2p_z)^2$.
બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ $= \frac{10-4}{2} = 3$.
$N_2^-$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $(\sigma 1s)^2(\sigma^* 1s)^2(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p_x)^2(\pi 2p_y)^2(\sigma 2p_z)^2(\pi^* 2p_x)^1$.
$B.O. = \frac{10-5}{2} = 2.5$.
$N_2^{2-}$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $(\sigma 1s)^2(\sigma^* 1s)^2(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p_x)^2(\pi 2p_y)^2(\sigma 2p_z)^2(\pi^* 2p_x)^1(\pi^* 2p_y)^1$.
$B.O. = \frac{10-6}{2} = 2$.
બંધ ક્રમાંકની સરખામણી કરતા: $2 < 2.5 < 3$.
તેથી,વધતો ક્રમ $N_2^{2-} < N_2^- < N_2$ છે.
109
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝનો સમૂહ બનાવે છે?
A
$C_2^{2-}, O_2^-, CO, NO$
B
$NO^{+}, C_2^{2-}, CN^{-}, N_2$
C
$CN^{-}, N_2, O_2^{2-}, C_2^{2-}$
D
$N_2, O_2^-, NO^{+}, CO$

Solution

(B) આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ એટલે કે જેમાં ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોય.
$NO^{+}$ માટે: $7 + 8 - 1 = 14$ ઈલેક્ટ્રોન.
$C_2^{2-}$ માટે: $6 \times 2 + 2 = 14$ ઈલેક્ટ્રોન.
$CN^{-}$ માટે: $6 + 7 + 1 = 14$ ઈલેક્ટ્રોન.
$N_2$ માટે: $7 \times 2 = 14$ ઈલેક્ટ્રોન.
આમ,$NO^{+}, C_2^{2-}, CN^{-}$,અને $N_2$ દરેક પાસે $14$ ઈલેક્ટ્રોન હોવાથી તે આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.
110
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા અણુ/આયનમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી?
A
$N_2^+$
B
$O_2$
C
$O_2^{2-}$
D
$B_2$

Solution

(C) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ મુજબ,આપણે અણુ કક્ષકો ભરીને અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી નક્કી કરીએ છીએ:
$1$. $N_2^+$ ($13$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma_{1s}^2 \sigma_{1s}^{*2} \sigma_{2s}^2 \sigma_{2s}^{*2} \pi_{2p_x}^2 \pi_{2p_y}^2 \sigma_{2p_z}^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2$. $O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma_{1s}^2 \sigma_{1s}^{*2} \sigma_{2s}^2 \sigma_{2s}^{*2} \sigma_{2p_z}^2 \pi_{2p_x}^2 \pi_{2p_y}^2 \pi_{2p_x}^{*1} \pi_{2p_y}^{*1}$. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$3$. $O_2^{2-}$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma_{1s}^2 \sigma_{1s}^{*2} \sigma_{2s}^2 \sigma_{2s}^{*2} \sigma_{2p_z}^2 \pi_{2p_x}^2 \pi_{2p_y}^2 \pi_{2p_x}^{*2} \pi_{2p_y}^{*2}$. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે.
$4$. $B_2$ ($10$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma_{1s}^2 \sigma_{1s}^{*2} \sigma_{2s}^2 \sigma_{2s}^{*2} \pi_{2p_x}^1 \pi_{2p_y}^1$. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$O_2^{2-}$ એકમાત્ર એવી સ્પીસીઝ છે જેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી.
111
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ ડાયામેગ્નેટિક (પ્રતિચુંબકીય) ગુણધર્મ દર્શાવે છે?
A
$NO$
B
$O_2^{2-}$
C
$O_2^{+}$
D
$O_2$

Solution

(B) ચુંબકીય ગુણધર્મ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક સ્પીસીઝની આણ્વીય કક્ષક રચના તપાસીએ છીએ.
$1$. $NO$ માં $15$ ઇલેક્ટ્રોન છે: $\sigma_{1s}^2, \sigma_{1s}^{*2}, \sigma_{2s}^2, \sigma_{2s}^{*2}, \sigma_{2p_z}^2, \pi_{2p_x}^2 = \pi_{2p_y}^2, \pi_{2p_x}^{*1}$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$2$. $O_2^{2-}$ માં $18$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેની રચના: $\sigma_{1s}^2, \sigma_{1s}^{*2}, \sigma_{2s}^2, \sigma_{2s}^{*2}, \sigma_{2p_z}^2, \pi_{2p_x}^2 = \pi_{2p_y}^2, \pi_{2p_x}^{*2} = \pi_{2p_y}^{*2}$ છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$3$. $O_2^{+}$ માં $15$ ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$4$. $O_2$ માં $16$ ઇલેક્ટ્રોન છે અને $\pi^*$ કક્ષકોમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે તે પેરામેગ્નેટિક છે.
112
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કઈ આયનીકરણ પ્રક્રિયામાં,બંધ ક્રમાંક (bond order) વધે છે અને ચુંબકીય વર્તણૂક બદલાય છે?
A
$N_2 \rightarrow N_2^+$
B
$C_2 \rightarrow C_2^+$
C
$NO \rightarrow NO^+$
D
$O_2 \rightarrow O_2^+$

Solution

(C) બંધ ક્રમાંક $(BO)$ ની ગણતરી $\frac{1}{2}(N_b - N_a)$ તરીકે કરવામાં આવે છે,જ્યાં $N_b$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N_a$ એ બંધપ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$NO$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$ છે. $BO = \frac{1}{2}(10 - 5) = 2.5$. તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$NO^+$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2$ છે. $BO = \frac{1}{2}(10 - 4) = 3.0$. તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$NO \rightarrow NO^+$ પ્રક્રિયામાં,ઇલેક્ટ્રોન બંધપ્રતિકારક $\pi^*$ કક્ષકમાંથી દૂર થાય છે,જેનાથી બંધ ક્રમાંક $2.5$ થી વધીને $3.0$ થાય છે અને ચુંબકીય વર્તણૂક પેરામેગ્નેટિકમાંથી ડાયામેગ્નેટિકમાં બદલાય છે.
113
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડીના સ્પીસીઝનો બંધ ક્રમાંક (bond order) સમાન છે?
A
$CN^{-}$ અને $NO^{+}$
B
$CN^{-}$ અને $CN^{+}$
C
$O_2^{-}$ અને $CN^{-}$
D
$NO^{+}$ અને $CN^{+}$

Solution

(A) કોઈપણ સ્પીસીઝનો બંધ ક્રમાંક સમાન હોવા માટે તેમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ.
દરેક સ્પીસીઝમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાની ગણતરી:
$CN^{-}$: $6 + 7 + 1 = 14$ ઇલેક્ટ્રોન.
$NO^{+}$: $7 + 8 - 1 = 14$ ઇલેક્ટ્રોન.
$CN^{+}$: $6 + 7 - 1 = 12$ ઇલેક્ટ્રોન.
$O_2^{-}$: $8 + 8 + 1 = 17$ ઇલેક્ટ્રોન.
આમ,$CN^{-}$ અને $NO^{+}$ બંનેમાં $14$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તેમનો બંધ ક્રમાંક સમાન છે.
114
MediumMCQ
$MO$ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને,આગાહી કરો કે નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝની બંધ લંબાઈ સૌથી ટૂંકી છે?
A
$O_2^+$
B
$O_2^-$
C
$O_2^{2-}$
D
$O_2^{2+}$

Solution

(D) $MO$ સિદ્ધાંત મુજબ,બંધ ક્રમાંક એ બંધ લંબાઈના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$O_2^{2+}$ નો બંધ ક્રમાંક $3.0$ છે.
$O_2^+$ નો બંધ ક્રમાંક $2.5$ છે.
$O_2^-$ નો બંધ ક્રમાંક $1.5$ છે.
$O_2^{2-}$ નો બંધ ક્રમાંક $1.0$ છે.
તેથી,$O_2^{2+}$ નો બંધ ક્રમાંક સૌથી વધુ હોવાથી તેની બંધ લંબાઈ સૌથી ટૂંકી છે.
115
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો અણુ ડાયામેગ્નેટિક (પ્રતિચુંબકીય) ગુણધર્મ દર્શાવે તેવી અપેક્ષા છે?
A
$C_2$
B
$F_2$
C
$O_2$
D
$S_2$

Solution

(A) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ મુજબ,જો અણુના તમામ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોય તો તે ડાયામેગ્નેટિક હોય છે.
$C_2$ ($12$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2$. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$F_2$ ($18$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે પણ ડાયામેગ્નેટિક છે.
$O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) અને $S_2$ ($32$ ઇલેક્ટ્રોન) માં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
116
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ અણુઓ/આયનોની જોડીમાં,બંને સ્પીસીઝ અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી?
A
$H_{2}^{+}, He_{2}^{2-}$
B
$H_{2}^{-}, He_{2}^{2-}$
C
$H_{2}^{2+}, He_{2}$
D
$H_{2}^{-}, He_{2}^{2+}$

Solution

(C) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી મુજબ,જે સ્પીસીઝનો બંધ ક્રમાંક (bond order) $0$ અથવા તેનાથી ઓછો હોય તે અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી.
$H_{2}^{2+}$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન $= 1 + 1 - 2 = 0$. ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $= \sigma 1s^{0}$. બંધ ક્રમાંક $= 0$.
$He_{2}$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન $= 2 + 2 = 4$. ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $= \sigma 1s^{2}, \sigma^* 1s^{2}$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{2 - 2}{2} = 0$.
આમ,$H_{2}^{2+}$ અને $He_{2}$ બંનેનો બંધ ક્રમાંક $0$ હોવાથી,તેઓ અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી.
117
MediumMCQ
$Li_2$, $Li_2^-$, અને $Li_2^+$ પ્રજાતિઓની સ્થિરતાનો વધતો ક્રમ કયો છે?
A
$Li_2 < Li_2^+ < Li_2^-$
B
$Li_2^- < Li_2^+ < Li_2$
C
$Li_2 < Li_2^- < Li_2^+$
D
$Li_2^- < Li_2 < Li_2^+$

Solution

(B) અણુની સ્થિરતા તેના બંધક્રમાંક (bond order) ના સમપ્રમાણમાં હોય છે. જો બંધક્રમાંક સમાન હોય, તો જે પ્રજાતિમાં એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઓર્બિટલ્સમાં વધુ ઇલેક્ટ્રોન હોય તે ઓછી સ્થિર હોય છે.
$Li_2$ ($6$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2$. બંધક્રમાંક $= \frac{4 - 2}{2} = 1.0$.
$Li_2^+$ ($5$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^1$. બંધક્રમાંક $= \frac{3 - 2}{2} = 0.5$.
$Li_2^-$ ($7$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^1$. બંધક્રમાંક $= \frac{4 - 3}{2} = 0.5$.
$Li_2^+$ અને $Li_2^-$ ની સરખામણી કરતા, બંનેનો બંધક્રમાંક $0.5$ છે, પરંતુ $Li_2^-$ માં એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઓર્બિટલમાં વધુ ઇલેક્ટ્રોન $(\sigma^* 2s^1)$ હોવાથી તે $Li_2^+$ કરતા ઓછી સ્થિર છે.
તેથી, સ્થિરતાનો ક્રમ $Li_2^- < Li_2^+ < Li_2$ છે.
118
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ પેરામેગ્નેટિક (અનુચુંબકીય) નથી?
A
$NO$
B
$CO$
C
$O_2$
D
$B_2$

Solution

(B) પેરામેગ્નેટિઝમ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે હોય છે.
$1.$ $NO$: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $15$. તેમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા એકી છે,તેથી તેમાં ઓછામાં ઓછો એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવો જોઈએ,જે તેને પેરામેગ્નેટિક બનાવે છે.
$2.$ $CO$: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $14$. તેના આણ્વીય કક્ષકોમાં બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે,તેથી તે ડાયામેગ્નેટિક (પ્રતિચુંબકીય) છે (પેરામેગ્નેટિક નથી).
$3.$ $O_2$: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $16$. મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ $(MO)$ થિયરી મુજબ,તેની એન્ટિબોન્ડિંગ $\pi^* 2p_x$ અને $\pi^* 2p_y$ કક્ષકોમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$4.$ $B_2$: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $10$. તેની $\pi 2p_x$ અને $\pi 2p_y$ કક્ષકોમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
119
MediumMCQ
બે હોમો-ડાયએટોમિક અણુઓ $X_2$ અને $Y_2$ નો બંધ ક્રમાંક (bond order) સમાન છે,તો સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
બંનેમાં કુલ એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ.
B
બંનેમાં કુલ બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ.
C
બંને અણુઓ માટે એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોન અને બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યાનો તફાવત સમાન હોવો જોઈએ.
D
$(A)$ અને $(B)$ બંને.

Solution

(C) અણુનો બંધ ક્રમાંક $\text{Bond Order} = \frac{N_b - N_a}{2}$ સૂત્ર દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં $N_b$ એ બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N_a$ એ એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
જો બે અણુઓનો બંધ ક્રમાંક સમાન હોય,તો $\frac{N_{b1} - N_{a1}}{2} = \frac{N_{b2} - N_{a2}}{2}$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $N_{b1} - N_{a1} = N_{b2} - N_{a2}$.
તેથી,બંને અણુઓ માટે બોન્ડિંગ અને એન્ટિ-બોન્ડિંગ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાનો તફાવત સમાન હોવો જોઈએ.
વિકલ્પ $(C)$ આ સંબંધને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
120
MediumMCQ
કઈ જોડી અથવા જોડીઓમાં,પ્રથમ સ્પીસીઝમાં મજબૂત બંધ જોવા મળે છે?
$(a) \ O_2^-, O_2$
$(b) \ N_2, N_2^+$
$(c) \ NO^+, NO^-$
A
માત્ર $(a)$
B
માત્ર $(b)$
C
માત્ર $(a)$ અને $(c)$
D
માત્ર $(b)$ અને $(c)$

Solution

(D) બંધની મજબૂતી એ બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$(a) \ O_2^- (B.O. = 1.5), O_2 (B.O. = 2.0)$. અહીં,બીજી સ્પીસીઝ મજબૂત છે.
$(b) \ N_2 (B.O. = 3.0), N_2^+ (B.O. = 2.5)$. અહીં,પ્રથમ સ્પીસીઝ મજબૂત છે.
$(c) \ NO^+ (B.O. = 3.0), NO^- (B.O. = 2.0)$. અહીં,પ્રથમ સ્પીસીઝ મજબૂત છે.
તેથી,$(b)$ અને $(c)$ જોડીઓમાં પ્રથમ સ્પીસીઝમાં મજબૂત બંધ છે.
121
DifficultMCQ
આપેલ સ્પીસીઝ માટે નીચેનામાંથી કઈ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના સાચી છે?
A
$CO : \sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2px^2, \pi 2py^2, \sigma 2pz^2$
B
$CN^- : \sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2px^2, \pi 2py^2, \sigma 2pz^2$
C
$NO : \sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2pz^2, \pi 2px^2, \pi 2py^2, \pi^* 2px^1$
D
$N_2^+ : \sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2px^2, \pi 2py^2, \sigma 2pz^1$

Solution

(A) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ મુજબ,$14$ કે તેથી ઓછા ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા અણુઓ માટે ઊર્જાનો ક્રમ $\sigma 1s < \sigma^* 1s < \sigma 2s < \sigma^* 2s < \pi 2px = \pi 2py < \sigma 2pz < \pi^* 2px = \pi^* 2py < \sigma^* 2pz$ છે.
$14$ થી વધુ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા અણુઓ માટે,ક્રમ $\sigma 1s < \sigma^* 1s < \sigma 2s < \sigma^* 2s < \sigma 2pz < \pi 2px = \pi 2py < \pi^* 2px = \pi^* 2py < \sigma^* 2pz$ છે.
આપેલા તમામ વિકલ્પો $MOT$ મુજબ સાચી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના દર્શાવે છે.
122
MediumMCQ
$OF$ કાલ્પનિક અણુ માટે $MO$ સિદ્ધાંતનો સરળ ઉપયોગ કરતા તેનો બંધ ક્રમાંક કેટલો મળે?
A
$2$
B
$1.5$
C
$1.0$
D
$0.5$

Solution

(B) $OF$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 8$ ($O$ માંથી) $+ 9$ ($F$ માંથી) $= 17$ ઇલેક્ટ્રોન.
$17$ ઇલેક્ટ્રોન માટે આણ્વીય કક્ષક રચના: $\sigma_{1s}^2, \sigma_{1s}^{*2}, \sigma_{2s}^2, \sigma_{2s}^{*2}, \sigma_{2p_z}^2, \pi_{2p_x}^2 = \pi_{2p_y}^2, \pi_{2p_x}^{*2} = \pi_{2p_y}^{*1}$.
બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_b)$ $= 10$.
બંધ પ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_a)$ $= 7$.
બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2}(N_b - N_a) = \frac{1}{2}(10 - 7) = \frac{3}{2} = 1.5$.
Solution diagram
123
MediumMCQ
$N_2$ અને તેના આપેલા આયનો માટે સ્થિરતાનો સાચો ક્રમ કયો છે :-
A
$N_2 > N_2^+ > N_2^- > N_2^{2-}$
B
$N_2^- > N_2^+ > N_2 > N_2^{2-}$
C
$N_2^+ > N_2^- > N_2 > N_2^{2-}$
D
$N_2 > N_2^+ = N_2^- > N_2^{2-}$

Solution

(A) સ્થિરતા એ બંધ ક્રમાંક (bond order) ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2} \times (N_B - N_{AB})$.
$1$. $N_2$ (સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $= 10$): $(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p)^4(\sigma 2p)^2$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2} \times (8 - 2) = 3$.
$2$. $N_2^+$ (સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $= 9$): $(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p)^4(\sigma 2p)^1$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2} \times (7 - 2) = 2.5$.
$3$. $N_2^-$ (સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $= 11$): $(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p)^4(\sigma 2p)^2(\pi^* 2p)^1$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2} \times (8 - 3) = 2.5$.
$4$. $N_2^{2-}$ (સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $= 12$): $(\sigma 2s)^2(\sigma^* 2s)^2(\pi 2p)^4(\sigma 2p)^2(\pi^* 2p)^2$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2} \times (8 - 4) = 2$.
જોકે $N_2^+$ અને $N_2^-$ નો બંધ ક્રમાંક સમાન છે,પરંતુ $N_2^-$ માં એક ઇલેક્ટ્રોન એન્ટિ-બોન્ડિંગ કક્ષકમાં હોવાથી તેની સ્થિરતા $N_2^+$ કરતા ઓછી હોય છે.
આમ,સ્થિરતાનો ક્રમ $N_2 > N_2^+ > N_2^- > N_2^{2-}$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
124
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયામાં બંધ ક્રમાંક (bond order) અને ચુંબકીય પ્રકૃતિનું મૂલ્ય બદલાતું નથી?
A
$O_2 \to O_2^+$
B
$N_2^+ \to N_2^-$
C
$NO \to NO^+$
D
$CO \to CO^+$

Solution

(B) બંધ ક્રમાંક અને ચુંબકીય પ્રકૃતિમાં થતા ફેરફારને સમજવા માટે,આપણે આણ્વીય કક્ષક (molecular orbital) વિન્યાસ જોઈએ:
$1$. $O_2 (16e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $2.0$,અનુચુંબકીય. $O_2^+ (15e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $2.5$,અનુચુંબકીય. (બંને બદલાય છે).
$2$. $N_2^+ (13e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $2.5$,અનુચુંબકીય. $N_2^- (15e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $2.5$,અનુચુંબકીય. (બંધ ક્રમાંક અને ચુંબકીય પ્રકૃતિ બદલાતા નથી).
$3$. $NO (15e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $2.5$,અનુચુંબકીય. $NO^+ (14e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $3.0$,પ્રતિચુંબકીય. (બંને બદલાય છે).
$4$. $CO (14e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $3.0$,પ્રતિચુંબકીય. $CO^+ (13e^-)$ માટે: બંધ ક્રમાંક = $2.5$,અનુચુંબકીય. (બંને બદલાય છે).
આમ,$N_2^+ \to N_2^-$ પ્રક્રિયામાં બંને ગુણધર્મો જળવાઈ રહે છે.
125
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડીની સ્પીસીઝ પેરામેગ્નેટિક (અનુચુંબકીય) છે?
A
$O_2$ અને $Na_2O_2$
B
$BaO_2$ અને $KO_3$
C
$O_2$ અને $KO_3$
D
$N_2$ અને $KN_3$

Solution

(C) પેરામેગ્નેટિક ગુણધર્મ નક્કી કરવા માટે,આપણે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી તપાસવી પડે.
$1$. $O_2$: મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી મુજબ,તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$2$. $Na_2O_2$: તેમાં પેરોક્સાઇડ આયન $O_2^{2-}$ હોય છે,જે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$3$. $BaO_2$: તેમાં પણ પેરોક્સાઇડ આયન $O_2^{2-}$ હોય છે,જે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$4$. $KO_3$: તેમાં ઓઝોનાઇડ આયન $O_3^-$ હોય છે. $O_3^-$ આયનમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
આમ,$O_2$ અને $KO_3$ બંને પેરામેગ્નેટિક છે.
126
MediumMCQ
$C-O$ બંધ લંબાઈનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$CO^{+} > CO > C_2O_{4}^{2-}$
B
$C_2O_{4}^{2-} > CO^{+} > CO$
C
$C_2O_{4}^{2-} > CO > CO^{+}$
D
$CO > CO^{+} > C_2O_{4}^{2-}$

Solution

(B) બંધ લંબાઈ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક સ્પીસીઝ માટે બંધ ક્રમાંક (bond order) ગણીએ છીએ.
$1$. $CO$ માટે: બંધ ક્રમાંક $3.0$ છે.
$2$. $CO^{+}$ માટે: બંધ ક્રમાંક $2.5$ છે (કારણ કે $CO$ ની એન્ટિ-બોન્ડિંગ કક્ષકમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન દૂર થાય છે).
$3$. $C_2O_{4}^{2-}$ (ઓક્ઝેલેટ આયન) માટે: રેઝોનન્સને કારણે $C-O$ બંધમાં આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા હોય છે,જેનો સરેરાશ બંધ ક્રમાંક $1.5$ છે.
બંધ લંબાઈ એ બંધ ક્રમાંકના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી $(Bond \ Length \propto \frac{1}{Bond \ Order})$,બંધ લંબાઈનો ક્રમ $C_2O_{4}^{2-} (1.5) > CO^{+} (2.5) > CO (3.0)$ થશે.
તેથી,સાચો ક્રમ $C_2O_{4}^{2-} > CO^{+} > CO$ છે.
127
MediumMCQ
$(SiH_3)_3N$ સંયોજન કેવું હોવાની અપેક્ષા છે?
A
પિરામિડલ અને $(CH_3)_3N$ કરતા વધુ બેઝિક
B
સમતલીય અને $(CH_3)_3N$ કરતા ઓછું બેઝિક
C
પિરામિડલ અને $(CH_3)_3N$ કરતા ઓછું બેઝિક
D
સમતલીય અને $(CH_3)_3N$ કરતા વધુ બેઝિક

Solution

(B) $(SiH_3)_3N$ સંયોજન સમતલીય અને $(CH_3)_3N$ કરતા ઓછું બેઝિક છે.
$(SiH_3)_3N$ માં,$N$ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $Si$ પરમાણુની ખાલી $d$-કક્ષકોમાં દાન કરવામાં આવે છે,જેના પરિણામે $p\pi - d\pi$ બેક બોન્ડિંગ થાય છે.
આ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મના વિસ્થાનિકરણને કારણે અણુ સમતલીય બને છે અને પ્રોટોનેશન માટે તેની ઉપલબ્ધતા ઘટી જાય છે,જે તેને $(CH_3)_3N$ કરતા ઓછું બેઝિક બનાવે છે.
$(CH_3)_3N$ માં,કાર્બનમાં ખાલી $d$-કક્ષકો હોતી નથી,તેથી આવું કોઈ બેક બોન્ડિંગ થતું નથી અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $N$ પરમાણુ પર જ રહે છે.
128
MediumMCQ
$I$ થી $IV$ માં ઓક્સિજન સ્પીસીઝના બંધ ક્રમાંકનો સાચો ઘટતો ક્રમ કયો છે?
$(I)$ $Na_2O_2$
$(II)$ $O_2[AsF_6]$
$(III)$ $CsO_2$
$(IV)$ $O_2$
A
$(II) > (IV) > (III) > (I)$
B
$(II) > (III) > (I) > (IV)$
C
$(IV) > (III) > (II) > (I)$
D
$(II) > (IV) > (I) > (III)$

Solution

(A) ઓક્સિજન સ્પીસીઝનો બંધ ક્રમાંક આણ્વીય કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે:
$(I)$ $Na_2O_2$ માં પેરોક્સાઇડ આયન $O_2^{2-}$ હોય છે. ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $18$ છે. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2}(10 - 8) = 1.0$.
$(II)$ $O_2[AsF_6]$ માં ડાયોક્સિજનિલ કેટાયન $O_2^+$ હોય છે. ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $15$ છે. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2}(10 - 5) = 2.5$.
$(III)$ $CsO_2$ માં સુપરઓક્સાઇડ આયન $O_2^-$ હોય છે. ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $17$ છે. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2}(10 - 7) = 1.5$.
$(IV)$ $O_2$ એ તટસ્થ ડાયોક્સિજન અણુ છે. ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $16$ છે. બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2}(10 - 6) = 2.0$.
બંધ ક્રમાંકની સરખામણી કરતા: $2.5 (II) > 2.0 (IV) > 1.5 (III) > 1.0 (I)$.
આમ,સાચો ઘટતો ક્રમ $(II) > (IV) > (III) > (I)$ છે.
129
MediumMCQ
$sp$ મિશ્રણ કાર્યરત હોય કે ન હોય,નીચેનામાંથી કયા અણુઓ સમાન ચુંબકીય પ્રકૃતિ ધરાવશે?
A
$C_2$
B
$B_2$
C
$O_2$
D
$N_2$

Solution

(C) $O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માં,આણ્વીય કક્ષક વિન્યાસ $(\sigma 1s)^2 (\sigma^* 1s)^2 (\sigma 2s)^2 (\sigma^* 2s)^2 (\sigma 2p_z)^2 (\pi 2p_x)^2 (\pi 2p_y)^2 (\pi^* 2p_x)^1 (\pi^* 2p_y)^1$ છે.
$sp$ મિશ્રણ સામાન્ય રીતે $14$ કે તેથી ઓછા ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા અણુઓ $(B_2, C_2, N_2)$ માટે નોંધપાત્ર હોય છે.
$O_2$ માટે,$2s$ અને $2p$ કક્ષકોની ઊર્જામાં પૂરતો તફાવત હોવાથી $sp$ મિશ્રણ નહિવત છે.
જો $sp$ મિશ્રણને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે તો પણ,$O_2$ ની ચુંબકીય પ્રકૃતિ ($\pi^*$ કક્ષકોમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને કારણે અનુચુંબકીય) બદલાતી નથી કારણ કે આ કિસ્સામાં $sp$ મિશ્રણ દ્વારા ઉચ્ચ ઊર્જા ધરાવતી કક્ષકોનો ભરવાનો ક્રમ પ્રભાવિત થતો નથી.
130
MediumMCQ
$N_2$ અણુના $HOMO$ માટે નીચેનામાંથી કયું સંયોજન જવાબદાર છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(A) $HOMO$ એટલે Highest Occupied Molecular Orbital (સૌથી વધુ ઊર્જા ધરાવતી ભરાયેલી આણ્વીય કક્ષક).
$N_2$ અણુ માટે,ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \sigma 2p_z^2$ છે.
$HOMO$ એ $\sigma 2p_z$ કક્ષક છે.
આ કક્ષક બે $2p_z$ કક્ષકોના સામસામે (head-on) રચનાત્મક વ્યતિકરણ (સમાન ચિહ્ન ધરાવતા લોબ્સ એકબીજાની સામે હોય) દ્વારા બને છે.
131
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું પેરામેગ્નેટિક (અનુચુંબકીય) છે?
A
$O_2[AsF_6]$
B
$Al_2O_3$
C
$C_2$
D
$Be_2$

Solution

(A) પેરામેગ્નેટિક ગુણધર્મ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે હોય છે.
$O_2[AsF_6]$ માં,$O_2^+$ આયનનો બંધ ક્રમાંક $2.5$ છે અને તેની આણ્વીય કક્ષકોમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$Al_2O_3$ એ આયનિક ઘન પદાર્થ છે જેમાં $Al^{3+}$ ($[Ne]$ ઇલેક્ટ્રોન રચના) અને $O^{2-}$ ($[Ne]$ ઇલેક્ટ્રોન રચના) માં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$C_2$ માટે,આણ્વીય કક્ષક રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^2, \pi 2p_y^2$ છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$Be_2$ માટે,રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2$ છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
132
EasyMCQ
$\sigma _{2s}^*$ આણ્વીય કક્ષક નીચેનામાંથી કઈ કક્ષક જેવું નોડલ સમતલ ધરાવે છે?
A
$s$
B
$p$
C
$d$
D
$f$

Solution

(B) $\sigma _{2s}^*$ આણ્વીય કક્ષક એ બે $2s$ પરમાણ્વીય કક્ષકોના અસમાન તબક્કાના સંયોજનથી બનતી એન્ટિ-બોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષક છે.
તે આંતર-કેન્દ્રીય અક્ષને લંબ એક નોડલ સમતલ ધરાવે છે,જે $p$ કક્ષકોની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,$\sigma _{2s}^*$ કક્ષકની નોડલ રચના $p$ કક્ષક જેવી હોય છે.
133
AdvancedMCQ
નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ યોગ્ય રીતે જોડાયેલ નથી?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(D) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરીમાં,$\pi$ બંધ એટોમિક ઓર્બિટલ્સના પાર્શ્વ (sideways) ઓવરલેપ દ્વારા રચાય છે.
વિકલ્પ $A$ એ $\pi_{2p}$ બંધ બનાવતા બે $p$-ઓર્બિટલ્સનું પાર્શ્વ ઓવરલેપ યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $B$ અને $C$ એ $\pi_{3d}$ બંધ બનાવવા માટે $d$-ઓર્બિટલ્સનું સમાન પાર્શ્વ ઓવરલેપ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $D$ એ એન્ટિ-બોન્ડિંગ $\pi^*_{3d}$ ઓર્બિટલ માટે ખોટું નિરૂપણ દર્શાવે છે,કારણ કે ફેઝ સંબંધ અને નોડલ પ્લેન $d$-ઓર્બિટલ્સ માટેના પ્રમાણિત એન્ટિ-બોન્ડિંગ $\pi$ ઓર્બિટલ સ્ટ્રક્ચર સાથે સુસંગત નથી.
134
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કયો સ્થિતિ ઊર્જા $(P.E.)$ આલેખ યોગ્ય રીતે જોડાયેલ નથી?
Question diagram
A
$a$
B
$b$
C
$c$
D
બધા યોગ્ય રીતે જોડાયેલા છે

Solution

(D) અણુ માટે સ્થિતિ ઊર્જા $(P.E.)$ વક્ર તેના બંધ ક્રમાંક અને બંધ વિયોજન ઊર્જા પર આધાર રાખે છે.
$H_2$ માટે,બંધ ક્રમાંક $1$ છે અને તે ઊંડા સ્થિતિ ઊર્જા કૂવા સાથેનો સ્થાયી અણુ છે.
$H_2^+$ માટે,બંધ ક્રમાંક $0.5$ છે,જે તેને $H_2$ કરતા ઓછો સ્થાયી બનાવે છે,તેથી $H_2$ ની તુલનામાં તેનો સ્થિતિ ઊર્જા કૂવો ઓછો ઊંડો હોય છે.
આપેલ આલેખ જોતા,$a$ લેબલ થયેલ વક્ર $H_2$ ને અનુરૂપ છે,$b$ એ $H_2^+$ ને અનુરૂપ છે,અને $c$ એ $H_2^-$ ને અનુરૂપ છે.
આમ,બધા યોગ્ય રીતે જોડાયેલા છે.
135
MediumMCQ
$C_2$ બાષ્પનો બંધ ક્રમ (Bond order) કેટલો છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$0$

Solution

(B) $C_2$ અણુમાં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $12$ $(6 + 6)$ છે.
આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત (Molecular Orbital Theory) મુજબ,$C_2$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2$ છે.
બંધ ક્રમની ગણતરી: $\text{Bond Order} = \frac{N_b - N_a}{2}$,જ્યાં $N_b$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન અને $N_a$ એ બંધ પ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોન છે.
અહીં,$N_b = 8$ અને $N_a = 4$ છે.
$\text{Bond Order} = \frac{8 - 4}{2} = \frac{4}{2} = 2$.
136
DifficultMCQ
જો $x-axis$ આણ્વિય અક્ષ હોય અને $p_z$ કક્ષકો બંધનમાં ભાગ લેતી હોય,તો $O_2$ અણુના $\pi-$ બંધમાં નીચેનામાંથી કયું નોડલ સમતલ હાજર હશે?
A
$xy-plane$
B
$yz-plane$
C
$xz-plane$
D
નોડલ સમતલ ગેરહાજર છે

Solution

(A) $O_2$ અણુમાં,જો $x-axis$ ને આંતરકેન્દ્રીય (આણ્વિય) અક્ષ ગણવામાં આવે,તો $p_x$ કક્ષકો સામસામે ઓવરલેપ કરીને $\sigma-$ બંધ બનાવે છે.
$p_y$ અને $p_z$ કક્ષકો બાજુમાંથી ઓવરલેપ કરીને $\pi-$ બંધ બનાવે છે.
$p_z$ કક્ષકો દ્વારા બનેલા $\pi-$ બંધ માટે,ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા આણ્વિય અક્ષ $(x-axis)$ ની ઉપર અને નીચે કેન્દ્રિત હોય છે.
નોડલ સમતલ એ સમતલ છે જ્યાં ઇલેક્ટ્રોન મળવાની સંભાવના શૂન્ય હોય છે.
$\pi_{p_z}$ બંધ માટે,નોડલ સમતલ આણ્વિય અક્ષ $(x-axis)$ ધરાવે છે અને તે કક્ષકના લોબ્સના સમતલને લંબ હોય છે.
કારણ કે $p_z$ કક્ષકો $xz-plane$ માં રહેલી છે,તેથી $\pi_{p_z}$ બંધ માટેનું નોડલ સમતલ $xy-plane$ છે.
137
MediumMCQ
$N_2$ નું $N_2^+$ માં રૂપાંતર થાય ત્યારે ઇલેક્ટ્રોન નીચેનામાંથી કઈ આણ્વીય કક્ષક (molecular orbital) માંથી દૂર થશે?
A
$\sigma^* 2p_z$
B
$\sigma 2p_z$
C
$\pi 2p_x$
D
$\pi^* 2p_x$

Solution

(B) $N_2$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના: $KK \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2 \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2 \sigma 2p_z^2$ છે.
જ્યારે $N_2$ નું $N_2^+$ માં રૂપાંતર થાય છે,ત્યારે એક ઇલેક્ટ્રોન સૌથી વધુ ઊર્જા ધરાવતી ભરાયેલી આણ્વીય કક્ષક $(HOMO)$ માંથી દૂર થાય છે.
$N_2$ માં,$HOMO$ એ $\sigma 2p_z$ કક્ષક છે.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોન $\sigma 2p_z$ આણ્વીય કક્ષકમાંથી દૂર થાય છે.
138
MediumMCQ
કયો સમૂહ પેરામેગ્નેટિક અણુઓ અથવા આયનોનો બનેલો છે?
A
$NO, NO_2, O_2^{2+}, O_2^{2-}$
B
$O_2^+, O_2^-, NO, NO_2$
C
$C_2, B_2, O_2, S_2$
D
$B_2, N_2, O_2, O_2^-$

Solution

(B) જો અણુ અથવા આયનમાં ઓછામાં ઓછો એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય તો તે પેરામેગ્નેટિક હોય છે.
$NO$ $(15 \ e^-)$ અને $NO_2$ $(23 \ e^-)$ એ એકી-ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી સ્પીસીઝ છે અને તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$O_2^+$ $(15 \ e^-)$ માં $\pi^* 2p$ કક્ષકમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જે તેને પેરામેગ્નેટિક બનાવે છે.
$O_2^-$ $(17 \ e^-)$ માં $\pi^* 2p$ કક્ષકમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જે તેને પેરામેગ્નેટિક બનાવે છે.
તેથી,$O_2^+, O_2^-, NO, NO_2$ ના સમૂહમાં ફક્ત પેરામેગ્નેટિક સ્પીસીઝનો સમાવેશ થાય છે.
139
MediumMCQ
$Cl_2O_7$ માં $Cl$ અને $O$ વચ્ચેનો $\pi$-બંધ કોના અતિવ્યાપન (overlapping) દ્વારા રચાય છે :-
A
$sp^3-2p$
B
$3p-2p$
C
$sp^3-sp^3$
D
$3d-2p$

Solution

(D) $Cl_2O_7$ માં,$Cl$ પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$\pi$-બંધો બેક-બોન્ડિંગ પદ્ધતિ દ્વારા રચાય છે જેમાં $Cl$ ની ખાલી $3d$ કક્ષકો અને $O$ ની ભરાયેલી $2p$ કક્ષકોનું અતિવ્યાપન થાય છે.
તેથી,$\pi$-બંધ $3d-2p$ અતિવ્યાપન દ્વારા રચાય છે.
140
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ આણ્વીય કક્ષક નોડલ સમતલ ધરાવે છે અને બંધનકારક કક્ષકોની તુલનામાં ઉર્જામાં પ્રમાણમાં વધારે છે?
A
${\sigma 2p_z}$
B
${\pi 2p_x}$
C
${\sigma ^* 2p_z}$
D
${\sigma ^* 2p_y}$

Solution

(C) આણ્વીય કક્ષક ${\pi 2p_x}$ એ બંધનકારક આણ્વીય કક્ષક $(B.M.O.)$ છે જે $1$ નોડલ સમતલ ધરાવે છે.
${\sigma ^* 2p_z}$ જેવી પ્રતિકારક (antibonding) આણ્વીય કક્ષકોની ઉર્જા બંધનકારક કક્ષકો કરતા વધારે હોય છે અને તે આંતર-કેન્દ્રીય અક્ષને લંબ નોડલ સમતલ ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,${\sigma ^* 2p_z}$ એ નોડલ સમતલ ધરાવતી પ્રતિકારક કક્ષક છે,જે તેને બંધનકારક કક્ષકો કરતા ઉર્જામાં વધારે બનાવે છે.
141
MediumMCQ
બંધ લંબાઈનો સાચો ક્રમ કયો છે :-
A
$F_2 < F_2^+ < F_2^-$
B
$F_2^+ < F_2 < F_2^-$
C
$F_2^+ < F_2^- < F_2$
D
$F_2^- < F_2^+ < F_2$

Solution

(B) આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત $(M.O.T.)$ મુજબ,બંધ ક્રમાંક એ બંધ લંબાઈના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$F_2^+$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $17$,બંધ ક્રમાંક = $(10-7)/2 = 1.5$.
$F_2$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $18$,બંધ ક્રમાંક = $(10-8)/2 = 1.0$.
$F_2^-$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $19$,બંધ ક્રમાંક = $(10-9)/2 = 0.5$.
બંધ ક્રમાંકનો ક્રમ $F_2^+ > F_2 > F_2^-$ હોવાથી,બંધ લંબાઈનો ક્રમ $F_2^+ < F_2 < F_2^-$ થશે.
142
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કયા આણ્વીય કક્ષકમાં બે નોડલ સમતલ (nodal planes) હોય છે?
A
$ \sigma_{1s} $
B
$ \sigma_{2s}^* $
C
$ \sigma_{2pz} $
D
$ \pi_{2px}^* $

Solution

(D) નોડલ સમતલ એ એવું સમતલ છે જ્યાં ઇલેક્ટ્રોન મળી આવવાની સંભાવના શૂન્ય હોય છે.
એન્ટિબોન્ડિંગ આણ્વીય કક્ષક $ \pi_{2px}^* $ માટે,બે નોડલ સમતલ હોય છે: એક પરમાણ્વીય $ p_x $ કક્ષકોનું નોડલ સમતલ ($ yz $-સમતલ) અને બીજું બંધના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતું આંતર-કેન્દ્રીય અક્ષને લંબ નોડલ સમતલ (એન્ટિબોન્ડિંગ સ્વભાવને કારણે).
આમ,$ \pi_{2px}^* $ માં બે નોડલ સમતલ હોય છે.
143
MediumMCQ
પરમાણ્વીય કક્ષકોમાંથી આણ્વીય કક્ષકના નિર્માણ દરમિયાન,ઇલેક્ટ્રોન ઘનતાની સંભાવના
A
નોડલ સમતલમાં ઓછી હોય છે
B
નોડલ સમતલમાં મહત્તમ હોય છે
C
નોડલ સમતલમાં શૂન્ય હોય છે
D
લોબની સપાટી પર શૂન્ય હોય છે

Solution

(C) નોડલ સમતલ એ અવકાશમાં એવો વિસ્તાર છે જ્યાં ઇલેક્ટ્રોન મળી આવવાની સંભાવના શૂન્ય હોય છે.
144
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું અનુચુંબકીય (paramagnetic) છે અને તેનો બંધ ક્રમાંક (bond order) અપૂર્ણાંક છે?
A
$O_2^+$
B
$B_2$
C
$O_2$
D
$N_2$

Solution

(A) બંધ ક્રમાંક અને ચુંબકીય ગુણધર્મ નક્કી કરવા માટે,આપણે આણ્વિય કક્ષક સિદ્ધાંત $(MOT)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $O_2^+$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: ઇલેક્ટ્રોન રચના $(\sigma 1s)^2 (\sigma^* 1s)^2 (\sigma 2s)^2 (\sigma^* 2s)^2 (\sigma 2p_z)^2 (\pi 2p_x)^2 (\pi 2p_y)^2 (\pi^* 2p_x)^1$ છે. બંધ ક્રમાંક = $\frac{10-5}{2} = 2.5$. તેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે અનુચુંબકીય છે.
$2$. $B_2$ ($10$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $\frac{6-4}{2} = 1.0$. તે અનુચુંબકીય છે પણ તેનો બંધ ક્રમાંક પૂર્ણાંક છે.
$3$. $O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $\frac{10-6}{2} = 2.0$. તે અનુચુંબકીય છે પણ તેનો બંધ ક્રમાંક પૂર્ણાંક છે.
$4$. $N_2$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: બંધ ક્રમાંક = $\frac{10-4}{2} = 3.0$. તે પ્રતિચુંબકીય (diamagnetic) છે.
આમ,$O_2^+$ એ અનુચુંબકીય છે અને તેનો બંધ ક્રમાંક અપૂર્ણાંક છે.
145
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા રૂપાંતરણમાં,બંધ ક્રમાંક વધ્યો છે અને ચુંબકીય વર્તણૂક બદલાઈ છે?
A
$C_2^+ \to C_2$
B
$NO^+ \to NO$
C
$O_2 \to O_2^+$
D
$O_2 \to N_2^+$

Solution

(A) $C_2^+ \to C_2$ માટે:
$C_2^+$ માં $9$ ઇલેક્ટ્રોન છે,ઇલેક્ટ્રોન રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p^1$. બંધ ક્રમાંક = $(6-4)/2 = 1.0$. તે અનુચુંબકીય છે.
$C_2$ માં $12$ ઇલેક્ટ્રોન છે,ઇલેક્ટ્રોન રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p^4$. બંધ ક્રમાંક = $(8-4)/2 = 2.0$. તે પ્રતિચુંબકીય છે.
બંધ ક્રમાંક વધ્યો $(1.0 \to 2.0)$ અને ચુંબકીય વર્તણૂક બદલાઈ (અનુચુંબકીય થી પ્રતિચુંબકીય),તેથી આ સાચું રૂપાંતરણ છે.
146
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ પેરામેગ્નેટિક (અનુચુંબકીય) છે?
A
$NO^{-}$
B
$O_2^{2-}$
C
$CN^{-}$
D
$CO$

Solution

(A) ચુંબકીય સ્વભાવ નક્કી કરવા માટે,આપણે કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ગણીએ છીએ અને મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$NO^{-}$ માં $16$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1 = \pi^* 2p_y^1$ છે.
તેમાં $\pi^*$ ઓર્બિટલ્સમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$O_2^{2-}$ માં $18$ ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$CN^{-}$ માં $14$ ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
$CO$ માં $14$ ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
147
MediumMCQ
પેરોક્સાઇડ આયન $(O_2^{2-})$ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
$A.$ તે સંપૂર્ણ ભરાયેલી $\pi^*$ એન્ટિબોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ્સ ધરાવે છે.
$B.$ તે ડાયમેગ્નેટિક છે.
$C.$ તેનો બોન્ડ ઓર્ડર એક છે.
$D.$ તે નિયોન સાથે આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક છે.
A
$B, C$
B
$A, B, D$
C
$A, B, C$
D
$A, D$

Solution

(C) પેરોક્સાઇડ આયન $(O_2^{2-})$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$ છે.
$1.$ $\pi^*$ એન્ટિબોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ્સ $4$ ઇલેક્ટ્રોનથી સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે,તેથી વિધાન $A$ સાચું છે.
$2.$ બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,આયન ડાયમેગ્નેટિક છે,તેથી વિધાન $B$ સાચું છે.
$3.$ બોન્ડ ઓર્ડર = $\frac{1}{2} (10 - 8) = 1$. તેથી,વિધાન $C$ સાચું છે.
$4.$ $O_2^{2-}$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $18$ છે,જ્યારે નિયોનમાં $10$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેથી,વિધાન $D$ ખોટું છે.
આમ,વિધાન $A, B,$ અને $C$ સાચા છે.
148
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝમાં માત્ર $\pi$-બંધ હોય છે પરંતુ તે પેરામેગ્નેટિક ગુણધર્મ દર્શાવે છે?
A
$C_2$
B
$B_2$
C
${O_2}^-$
D
$N_2$

Solution

(B) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(M.O.T.)$ મુજબ,$B_2$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^1, \pi 2p_y^1$ છે.
$B_2$ માં,બંધ ક્રમાંક $1$ છે અને બંધ $2p$ ઓર્બિટલ્સના ઓવરલેપ દ્વારા રચાય છે,જે $\pi$-બંધ છે.
$B_2$ માં $\pi 2p$ ઓર્બિટલ્સમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$C_2$ નો બંધ ક્રમાંક $2$ (બંને $\pi$-બંધ) છે પરંતુ તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
${O_2}^-$ માં $\sigma$ અને $\pi$ બંને બંધ હોય છે અને તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$N_2$ માં એક $\sigma$ અને બે $\pi$ બંધ હોય છે અને તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
તેથી,$B_2$ સાચી સ્પીસીઝ છે.
149
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ મહત્તમ બંધ લંબાઈ દર્શાવે છે?
A
$O_2$
B
$Na_2O_2$
C
$KO_2$
D
બધા સમાન છે

Solution

(B) બંધ લંબાઈ એ બંધ ક્રમાંક $(B.O.)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$1$. $O_2$ (ડાયોક્સિજન અણુ) માટે: બંધ ક્રમાંક $2.0$ છે.
$2$. $Na_2O_2$ (પેરોક્સાઇડ આયન,$O_2^{2-}$ ધરાવે છે) માટે: બંધ ક્રમાંક $1.0$ છે.
$3$. $KO_2$ (સુપરઓક્સાઇડ આયન,$O_2^-$ ધરાવે છે) માટે: બંધ ક્રમાંક $1.5$ છે.
બંધ ક્રમાંકની સરખામણી કરતા: $2.0 (O_2) > 1.5 (O_2^-) > 1.0 (O_2^{2-})$.
બંધ લંબાઈ એ બંધ ક્રમાંકના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોવાથી,સૌથી ઓછો બંધ ક્રમાંક ધરાવતી સ્પીસીઝની બંધ લંબાઈ મહત્તમ હશે.
તેથી,$Na_2O_2$ માં રહેલા $O_2^{2-}$ ની બંધ લંબાઈ મહત્તમ છે.

Chemical Bonding and Molecular Structure — Molecular orbital theory · Frequently Asked Questions

1Are these Chemical Bonding and Molecular Structure questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Chemical Bonding and Molecular Structure Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.