Electrovalent bonding Questions in Gujarati

(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
$K_2S$ માં,સંયોજન $K^{+}$ અને $S^{2-}$ આયનોનું બનેલું છે.
$K$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $19$ છે,તેથી $K^{+}$ આયનમાં $19 - 1 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$S$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $16$ છે,તેથી $S^{2-}$ આયનમાં $16 + 2 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
આમ,$K^{+}$ અને $S^{2-}$ બંનેમાં $18$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેઓ આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક છે.

(A) સોડિયમ $(Na)$ અને ક્લોરિન $(Cl_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા અત્યંત ઉષ્માક્ષેપક છે,જેનો અર્થ છે કે પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉર્જા મુક્ત થાય છે.
સોડિયમ એક ધાતુ છે અને ક્લોરિન એક અધાતુ છે,તેથી તેઓ ઇલેક્ટ્રોનની આપ-લે કરીને આયનિક બંધ બનાવે છે,જેના પરિણામે સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$ સંયોજન બને છે.

(C) પ્રથમ,દરેક તત્વની ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાના આધારે તેની સંયોજકતા નક્કી કરો:
$L (1s^2, 2s^2 2p^4)$ માં $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $2$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે. સંયોજકતા = $-2$.
$Q (1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^5)$ માં $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે $1$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે. સંયોજકતા = $-1$.
$P (1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^1)$ માં $1$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે $1$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે. સંયોજકતા = $+1$.
$R (1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2)$ માં $2$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે $2$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે. સંયોજકતા = $+2$.
તટસ્થ આયનીય સંયોજનો બનાવવા માટે:
$P (+1)$ અને $L (-2)$ થી $P_2L$ બને છે.
$R (+2)$ અને $L (-2)$ થી $RL$ બને છે.
$P (+1)$ અને $Q (-1)$ થી $PQ$ બને છે.
$R (+2)$ અને $Q (-1)$ થી $RQ_2$ બને છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $P_2L, RL, PQ$ અને $RQ_2$ છે.

(C) વિદ્યુતસંયોજક સંયોજનો (આયનીય સંયોજનો) પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા જોડાયેલા આયનો ધરાવે છે.
આ પ્રબળ બળોને કારણે,તેમના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ઊંચા હોય છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે પાણી જેવા ધ્રુવીય દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય હોય છે.
ઘન અવસ્થામાં,આયનો લેટીસમાં સ્થિર હોય છે અને ગતિ કરી શકતા નથી,પરંતુ પિગળિત અથવા જલીય અવસ્થામાં,આયનો મુક્ત રીતે ગતિ કરી શકે છે,જેનાથી તેઓ વિદ્યુતનું વહન કરી શકે છે.
તેથી,સાચો ગુણધર્મ એ છે કે તેઓ પિગળિત અવસ્થામાં વિદ્યુતનું વહન કરે છે.

(D) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ સંયોજન વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ દ્વારા બને છે.
આ આયનો વિદ્યુતભારિત પરમાણુઓ અથવા પરમાણુઓના સમૂહ છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$NaCl$ એ $Na^{+}$ અને $Cl^{-}$ આયનોનું બનેલું છે.
આયનિક બંધ,જેને ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ પણ કહેવાય છે,તે ત્યારે રચાય છે જ્યારે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન એક પરમાણુમાંથી બીજા પરમાણુમાં કાયમી ધોરણે સ્થાનાંતરિત થાય છે.

(D) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ (આયનીય) બંધનું નિર્માણ ત્રણ મુખ્ય ઉર્જા પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. કેટાયન બનાવવા માટે જરૂરી ઉર્જા,જે $Ionization \ Energy$ છે.
$2$. એનાયન બનતી વખતે મુક્ત થતી ઉર્જા,જે $Electron \ Affinity$ છે.
$3$. જ્યારે આયનો સ્ફટિક લેટિસ બનાવવા માટે એકસાથે ગોઠવાય છે ત્યારે મુક્ત થતી ઉર્જા,જે $Lattice \ Energy$ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $(d)$ છે.

(C) $NaCl$ નું નિર્માણ સોડિયમ પરમાણુમાંથી ક્લોરિન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનના સંપૂર્ણ સ્થાનાંતરણ દ્વારા થાય છે.
આ સ્થાનાંતરણને કારણે $Na^+$ અને $Cl^-$ આયનો બને છે,જે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા જોડાયેલા રહે છે.
આવા બંધને વિદ્યુતસંયોજક અથવા આયનિક બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(A) . વિદ્યુતસંયોજક સંયોજનોમાં આયનો વચ્ચે રહેલા પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળને કારણે તેમના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ઊંચા હોય છે.

(D) આયોનિક સંયોજનની લેટીસ ઉર્જા $(U)$ એ આયનો પરના વીજભારના ગુણાકાર $(q_1, q_2)$ ના સમપ્રમાણમાં અને તેમની વચ્ચેના અંતર $(r_0)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,જે $U \propto \frac{|q_1 q_2|}{r_0}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
આમ,તે આયનો પરના વીજભારના મૂલ્ય અને આયનિક ત્રિજ્યા (આયનોનું કદ) બંને પર આધાર રાખે છે.

(A) બંધનો આયનીય સ્વભાવ બંધિત પરમાણુઓ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાના તફાવત પર આધાર રાખે છે.
વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત જેટલો વધારે,તેટલો આયનીય સ્વભાવ વધારે.
$Cs$ (સીઝિયમ) એ આલ્કલી ધાતુ છે જેની વિદ્યુતઋણતા આપેલા તત્વોમાં સૌથી ઓછી છે,જ્યારે $Cl$ (ક્લોરિન) એ ખૂબ જ ઊંચી વિદ્યુતઋણતા ધરાવતું અધાતુ છે.
તેથી,$Cs-Cl$ બંધ માટે વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત મહત્તમ છે,જે તેને સૌથી વધુ આયનીય બનાવે છે.

(A) કારણ કે $x$ પ્રબળ રીતે વિદ્યુતધન અને એકસંયોજક છે,તે $x^+$ કેટાયન બનાવે છે.
કારણ કે $y$ પ્રબળ રીતે વિદ્યુતઋણ અને એકસંયોજક છે,તે $y^-$ એનાયન બનાવે છે.
$x^+$ અને $y^-$ ના સંયોજનથી $xy$ સૂત્ર ધરાવતું આયનીય સંયોજન બને છે.

(C) $NaCl$ ના નિર્માણમાં $Na$ માંથી $Cl$ માં ઇલેક્ટ્રોનનું સ્થાનાંતર થાય છે.
$Na \rightarrow Na^+ + e^-$
$Cl + e^- \rightarrow Cl^-$
આમ,$Na$ ધન આયન બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે અને $Cl$ ઋણ આયન બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન સ્વીકારે છે,જેના પરિણામે આયનિક બંધ બને છે.

(B) વિદ્યુતસંયોજક બંધ (આયનીય બંધ) ધાતુમાંથી અધાતુમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંપૂર્ણ આપ-લે દ્વારા રચાય છે.
$MgCl_2$ માં,મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ એ વિદ્યુતધન ધાતુ છે જે બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Mg^{2+}$ બનાવે છે,અને ક્લોરિન $(Cl)$ એ વિદ્યુતઋણ અધાતુ છે જે ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને $Cl^-$ બનાવે છે.
આમ,$MgCl_2$ વિદ્યુતસંયોજક બંધ દર્શાવે છે.
અન્ય સંયોજનો ($CH_4$,$SiCl_4$,અને $BF_3$) સહસંયોજક સંયોજનો છે.

(A) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ સંયોજનો (આયનીય સંયોજનો) વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
આ પ્રબળ બળોને તોડવા માટે ઘણી ઊર્જાની જરૂર પડે છે,જેના પરિણામે તેમના ગલનબિંદુ $(M.P.)$ અને ઉત્કલનબિંદુ $(B.P.)$ ઊંચા હોય છે.
તેથી,"ઊંચું $M.P.$ અને નીચું $B.P.$" હોવું તે વિધાન ખોટું છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) તત્વ $A$ $(1s^2)$ એ હિલિયમ છે,જે નિષ્ક્રિય વાયુ છે.
તત્વ $B$ $(1s^2, 2s^2 2p^2)$ માં $4$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે સામાન્ય રીતે સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
તત્વ $C$ $(1s^2, 2s^2 2p^5)$ માં $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તેને તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $1$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર છે,જે સરળતાથી એનાયન $(C^-)$ બનાવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ (આયનીય) બંધ બનાવવામાં મદદ કરે છે.
તત્વ $D$ $(1s^2, 2s^2 2p^6)$ એ નિયોન છે,જે નિષ્ક્રિય વાયુ છે.
તેથી,તત્વ $C$ ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ બનાવવાની સૌથી વધુ શક્યતા ધરાવે છે.

(D) સોડિયમ ક્લોરાઈડ $(NaCl)$ એ આયનીય સંયોજન છે.
પાણી એક ધ્રુવીય દ્રાવક છે.
જ્યારે $NaCl$ ને પાણીમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે પાણીના અણુઓ અને આયનો વચ્ચેના આકર્ષણ બળને કારણે આયનો સરળતાથી દ્રાવ્ય (solvated) થાય છે.

(A) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્સી એ આયનીય સંયોજનો માટેની પ્રક્રિયા છે.
આયનીય બંધ બનાવવા માટે,ધાતુએ સરળતાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને કેટાયન બનાવવો જોઈએ અને અધાતુએ સરળતાથી ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને એનાયન બનાવવો જોઈએ.
$1$. મોટો કેટાયન વધુ અનુકૂળ છે કારણ કે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી દૂર હોય છે અને ઓછા આકર્ષણથી જોડાયેલા હોય છે,જેથી તેમને દૂર કરવા સરળ બને છે.
$2$. નાનો એનાયન વધુ અનુકૂળ છે કારણ કે આવનાર ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રની નજીક હોય છે,જેનાથી મજબૂત આકર્ષણ બળ મળે છે.
$3$. આયનો પર ઓછો વીજભાર અનુકૂળ છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા કે ઉમેરવા માટે ઓછી ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
તેથી,સાચી પરિસ્થિતિઓ છે: આયનો પર ઓછો વીજભાર,મોટો કેટાયન અને નાનો એનાયન.

(B) આયનીય બંધ ધાતુમાંથી અધાતુમાં ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણ દ્વારા બને છે.
$1$. ધાતુના પરમાણુની $Low \ ionization \ potential$ (આયનીકરણ એન્થાલ્પી) હોવી જોઈએ જેથી તે સરળતાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ધન આયન બનાવી શકે.
$2$. અધાતુના પરમાણુની $High \ electron \ affinity$ (ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી) હોવી જોઈએ જેથી તે સરળતાથી ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને ઋણ આયન બનાવી શકે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $Low \ ionization \ potential$ અને $High \ electron \ affinity$ છે.

(B) $Cs$ એ ઓછી આયનીકરણ ઉર્જા ધરાવતી આલ્કલી ધાતુ છે,જે તેને અત્યંત વિદ્યુતધન બનાવે છે.
$F$ એ ઉચ્ચ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી ધરાવતું હેલોજન છે,જે તેને અત્યંત વિદ્યુતઋણ બનાવે છે.
વિદ્યુતઋણતામાં મોટા તફાવતને કારણે,$Cs$ એક ઇલેક્ટ્રોન $F$ ને આપે છે અને આયનીય બંધ બનાવે છે.

(A) આયનીય બંધ વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ દ્વારા રચાય છે.
$KCl$ એ આયનીય સંયોજન છે કારણ કે તે $K^+$ અને $Cl^-$ આયનોનું બનેલું છે જે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુતીય બળો દ્વારા જોડાયેલા છે.
$CH_4$ (મિથેન) માં કાર્બન અને હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ વચ્ચે સહસંયોજક બંધ હોય છે.
હીરો (Diamond) એ વિશાળ સહસંયોજક લેટીસ બંધારણ ધરાવે છે જ્યાં કાર્બન પરમાણુઓ મજબૂત સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
$H_2$ એ બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ વચ્ચે સહસંયોજક બંધ દ્વારા બનેલો અણુ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ,જેને આયનીય બંધ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક પરમાણુમાંથી બીજા પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનના સંપૂર્ણ સ્થાનાંતરણ દ્વારા રચાય છે.
$Na$ એ અત્યંત ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ આલ્કલી ધાતુ છે અને $Cl$ એ અત્યંત ઇલેક્ટ્રોનેગેટિવ હેલોજન છે.
તેથી,$Na$ એક ઇલેક્ટ્રોન $Cl$ ને આપે છે જેથી $NaCl$ બને છે,જેમાં ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ હોય છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) ધાતુઓની આયનીકરણ ઉર્જા ઓછી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે અધાતુઓ સાથે પ્રતિક્રિયા કરતી વખતે તેઓ સરળતાથી તેમના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ધન આયનો (કેશન્સ) બનાવે છે.

(C) બંધની મજબૂતી તેના આંતરક્રિયાના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે.
$Na-Cl$ એ આયનીય બંધ છે,જેમાં $Na^+$ અને $Cl^-$ આયનો વચ્ચે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળ હોય છે.
$H-Cl$,$Cl-Cl$ અને $C-Cl$ એ સહસંયોજક બંધ છે,જે સામાન્ય રીતે ઘન અવસ્થામાં આયનીય બંધ કરતા નબળા હોય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Na-Cl$ બંધ સૌથી મજબૂત છે.

(D) આયનીય સંયોજનોનું ગલનબિંદુ લેટીસ ઉર્જા પર આધાર રાખે છે. આપેલા સોડિયમ હેલાઇડ્સમાં $NaF$ નું ગલનબિંદુ મહત્તમ છે. જેમ હેલાઇડ આયનનું કદ $F^-$ થી $I^-$ તરફ વધે છે,તેમ લેટીસ ઉર્જા ઘટે છે,જેના પરિણામે ગલનબિંદુમાં ઘટાડો થાય છે.

(C) $CaCl_2$ માં વિદ્યુતસંયોજક બંધ જોવા મળશે.
કેલ્શિયમ $(Ca)$ એ વિદ્યુતધન ધાતુ છે અને ક્લોરિન $(Cl)$ એ વિદ્યુતઋણ અધાતુ છે.
તેઓ કેલ્શિયમમાંથી ક્લોરિનમાં ઇલેક્ટ્રોનની આપ-લે દ્વારા જોડાય છે,જેના પરિણામે વિદ્યુતસંયોજક (આયનીય) બંધ બને છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ,જેને આયનીય બંધ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક પરમાણુમાંથી બીજા પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનના સંપૂર્ણ સ્થાનાંતરણ દ્વારા રચાય છે.
આના પરિણામે ધન વીજભારિત આયનો (કેશન) અને ઋણ વીજભારિત આયનો (એનિયન) બને છે.
આ વિરુદ્ધ વીજભારિત આયનોને સ્ફટિક લેટીસમાં એકસાથે પકડી રાખતું પ્રબળ આકર્ષણ બળ એ સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળ છે.

(A) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ (આયનીય બંધ) એક પરમાણુમાંથી બીજા પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનના સંપૂર્ણ સ્થાનાંતરણ દ્વારા રચાય છે.
જેથી એક પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે (ઓક્સિડેશન) અને બીજો પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે (રિડક્શન),તેથી આ પ્રક્રિયા $Redox$ પ્રક્રિયા છે.

(B) ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ સંયોજનો વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ દ્વારા બને છે.
તેઓ આયનોના બનેલા હોવાથી,તેઓ સ્વભાવે ધ્રુવીય હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.

(C) આયનીય સંયોજનો વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા રચાય છે.
$1$. સખત અને બરડ: પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય બળોને કારણે,તેઓ ઘન અને સખત હોય છે. તેઓ બરડ હોય છે કારણ કે દબાણ આપવાથી સમાન વીજભાર ધરાવતા આયનો નજીક આવે છે,જેનાથી અપાકર્ષણ થાય છે અને સ્ફટિક તૂટી જાય છે.
$2$. ઊંચું ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ: આયનો વચ્ચેના પ્રબળ આકર્ષણ બળોને તોડવા માટે મોટી માત્રામાં ઊર્જાની જરૂર પડે છે.
$3$. અદિશાત્મક સ્વભાવ: આયનીય બંધો અદિશાત્મક હોય છે કારણ કે સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળ આયનની આસપાસ બધી દિશાઓમાં કાર્ય કરે છે.
$4$. દ્રાવ્યતા: તેઓ સામાન્ય રીતે પાણી જેવા ધ્રુવીય દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય હોય છે કારણ કે જલીયકરણ ઊર્જા લેટીસ ઊર્જા કરતા વધારે હોય છે.
તેથી,આયનીય સંયોજનોમાં દિશાત્મક ગુણધર્મો હોતા નથી,જે સહસંયોજક બંધની લાક્ષણિકતા છે.

(B) આયનીય બંધની પ્રબળતા આયનો વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે. જેમ બંધાયેલા પરમાણુઓ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત વધે છે,તેમ બંધનું આયનીય લક્ષણ વધે છે,જે આયનીય બંધની પ્રબળતામાં વધારો કરે છે.

(A) બે તત્વો વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\Delta EN = 3.0 - 1.2 = 1.8$.
પૌલિંગ સ્કેલ મુજબ,જો વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત $1.7$ કરતા વધારે હોય,તો તે બંધ આયનીય સ્વભાવનો ગણાય છે.
અહીં $1.8 > 1.7$ હોવાથી,બનતો બંધ આયનીય છે.

(A) આયનીય લાક્ષણિકતા બંધિત પરમાણુઓ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાના તફાવત પર આધાર રાખે છે.
$KCl$ અને $BaCl_2$ એ ધાતુના કેટાયન અને ક્લોરાઇડ એનાયન ધરાવતા લાક્ષણિક આયનીય સંયોજનો છે.
$C_6H_5NH_3^+Cl^-$ એ એક આયનીય ક્ષાર (એનિલીનિયમ ક્લોરાઇડ) છે.
$C_2H_5Cl$ (ઇથાઇલ ક્લોરાઇડ) એ કાર્બનિક સંયોજન છે જેમાં કાર્બન અને ક્લોરિન વચ્ચેનો બંધ મુખ્યત્વે સહસંયોજક હોય છે,કારણ કે $C$ અને $Cl$ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત ઓછો હોય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $C_2H_5Cl$ સૌથી ઓછું આયનીય છે.

(A) $Li_2O$ એ $Li$ થી $O$ તરફ ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણ દ્વારા બનતું આયનીય સંયોજન છે.
$CaF_2$ એ $Ca$ થી $F$ તરફ ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણ દ્વારા બનતું આયનીય સંયોજન છે.
તેથી,બંને સંયોજનો આયનીય બંધ દર્શાવે છે.

(A) ધનભારિત ધનાયન અને ઋણભારિત ઋણાયન વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળને કારણે $Ionic$ બંધ બને છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(A) $KI$ એ આયનીય સંયોજન છે કારણ કે તે ધાતુ $(K)$ થી અધાતુ $(I)$ માં ઇલેક્ટ્રોનની આપ-લે દ્વારા બને છે,જેના પરિણામે પરમાણુઓ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો મોટો તફાવત જોવા મળે છે.

(B) આયનીય સંયોજનો વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,જે ઊંચી લેટીસ ઉર્જામાં પરિણમે છે.
આ પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણને કારણે,આયનીય સંયોજનો સામાન્ય રીતે ઊંચા ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ દર્શાવે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે પાણી જેવા ધ્રુવીય દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય હોય છે કારણ કે જલીયકરણ ઉર્જા લેટીસ ઉર્જાને દૂર કરે છે,પરંતુ તેઓ અધ્રુવીય કાર્બનિક દ્રાવકોમાં અલ્પ દ્રાવ્ય અથવા અદ્રાવ્ય હોય છે.
તેથી,આયનીય સંયોજનો 'ઓછી લેટીસ ઉર્જા' ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે તેઓ ઊંચી લેટીસ ઉર્જા ધરાવે છે.

(A) . ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ એવા સંયોજનો છે જે પાણીમાં ઓગળતા તેમના આયનોમાં વિયોજિત થાય છે,તેથી તેમાં ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ બંધ હોય છે.

(D) વિદ્યુતસંયોજક સંયોજનો (જેને આયનીય સંયોજનો પણ કહેવાય છે) વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો વચ્ચેના પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા રચાય છે.
આ પ્રબળ બળોને તોડવા માટે ઘણી ઊર્જાની જરૂર પડે છે,જેના પરિણામે સહસંયોજક સંયોજનોની તુલનામાં તેમના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ઊંચા હોય છે.

(D) $X$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2$ છે. તેની પાસે $4s$ કક્ષકમાં $2$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે સ્થિર નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે $2$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $X^{2+}$ આયન બનાવે છે.
$Y$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$ છે. તેની પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $1$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને $Y^{-}$ આયન બનાવે છે.
તટસ્થ સંયોજન બનાવવા માટે,વીજભાર સંતુલિત હોવો જોઈએ: $X^{2+} + 2Y^{-} \rightarrow XY_2$.
આમ,$X$ નો $1$ પરમાણુ $Y$ ના $2$ પરમાણુઓ સાથે જોડાઈને $XY_2$ સંયોજન બનાવે છે.

(B) $NH_4Cl$ માં ધ્રુવીય અને અધ્રુવીય બંને પ્રકારના બંધ હોય છે.
એમોનિયમ આયન $(NH_4^+)$ માં,$N-H$ બંધ એ ધ્રુવીય સહસંયોજક બંધ છે.
$NH_4^+$ કેટાયન અને $Cl^-$ એનાયન વચ્ચેનો બંધ આયનીય બંધ છે.

(B) તત્વની સંયોજકતા તેના અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
તત્વ $A$ પાસે $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તે સ્થિર રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે $3$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે. આમ,તેની સંયોજકતા $3$ છે.
તત્વ $B$ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી તેને અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $2$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની જરૂર છે. આમ,તેની સંયોજકતા $2$ છે.
ક્રિસ-ક્રોસ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને,$A$ (સંયોજકતા $3$) અને $B$ (સંયોજકતા $2$) દ્વારા બનતા સંયોજનનું સૂત્ર $A_2B_3$ થશે.

(B) આયનીય (ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ) સ્ફટિકમાં,ધન આયનો અને ઋણ આયનો પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળો દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.

(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
$NaOH$ માં,$O$ અને $H$ વચ્ચેનો બંધ સહસંયોજક છે,જ્યારે $Na^+$ કેટાયન અને $OH^-$ એનાયન વચ્ચેનો બંધ આયનિક છે.

(B) દ્રાવકની આયનીકરણ શક્તિ તેના ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંકના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ઊંચો ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક દ્રાવ્યમાં રહેલા આયનો વચ્ચેના સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળને ઘટાડે છે,જેનાથી તેમનું આયનોમાં વિયોજન સરળ બને છે.
તેથી,આયનીકરણ કરતા દ્રાવક પાસે ઊંચો ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક હોવો જોઈએ.

(D) આયનીય સંયોજનો પ્રબળ સ્થિર વિદ્યુતીય આકર્ષણ બળો દ્વારા જોડાયેલા આયનોના બનેલા હોય છે.
આ પ્રબળ બળોને કારણે,તેઓ ઊંચા ગલનબિંદુ અને ઉત્કલન બિંદુ ધરાવે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે પાણી જેવા ધ્રુવીય દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય હોય છે અને અધ્રુવીય દ્રાવકોમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.
ઘન અવસ્થામાં,આયનો લેટીસમાં જકડાયેલા હોય છે,પરંતુ પિગળિત અથવા જલીય અવસ્થામાં,આયનો મુક્તપણે ગતિ કરી શકે છે,જેનાથી તેઓ વિદ્યુતનું વહન કરી શકે છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તેઓ પિગળિત અવસ્થામાં વિદ્યુતનું વહન કરે છે.

(C) આયનીય દ્રાવણ એવા પદાર્થો દ્વારા બને છે જે પાણીમાં ઓગળતી વખતે આયનોમાં વિભાજિત થાય છે.
$NaBr$ એ $Na^+$ અને $Br^-$ આયનો ધરાવતું આયનીય સંયોજન છે.
જ્યારે તે પાણીમાં ઓગળે છે,ત્યારે તેનું સંપૂર્ણ વિયોજન થાય છે: $NaBr(s) \rightarrow Na^+(aq) + Br^-(aq)$.
$CCl_4$,$O_2$,અને $CHBr_3$ એ સહસંયોજક સંયોજનો છે અને તે પાણીમાં આયનોમાં વિભાજિત થતા નથી.

(A) આયનીય બંધ ત્યારે રચાય છે જ્યારે પરમાણુઓ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત ઘણો વધારે હોય.
સમૂહ $1$ ના તત્વો (આલ્કલી ધાતુઓ) ની વિદ્યુતઋણતા સૌથી ઓછી હોય છે અને સમૂહ $7$ (હેલોજન) ના તત્વોની વિદ્યુતઋણતા સૌથી વધુ હોય છે.
તેથી,સમૂહ $1$ અને સમૂહ $7$ ના તત્વોનું સંયોજન સૌથી વધુ આયનીય સંયોજનો બનાવે છે.

(B) આયનીય બંધનું નિર્માણ ધન આયન અને ઋણ આયનના સરળ નિર્માણ પર આધાર રાખે છે.
ધાતુના પરમાણુ માટે ધન આયન સરળતાથી બનાવવા માટે તેની આયનીકરણ ઉર્જા ઓછી હોવી જોઈએ.
બીજી તરફ,અધાતુના પરમાણુ માટે ઋણ આયન સરળતાથી બનાવવા માટે તેની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી ઊંચી હોવી જોઈએ.

(B) સહસંયોજક બંધની આયનીય લાક્ષણિકતા એ બંધિત પરમાણુઓ વચ્ચેના વિદ્યુતઋણતાના તફાવતના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ફ્લોરિન $(F)$ એ આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે.
તેથી,$H$ $(2.1)$ અને $F$ $(4.0)$ વચ્ચેનો વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત આપેલા હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સમાં સૌથી વધુ છે,જે $HF$ માં સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા તરફ દોરી જાય છે.

(A) બે તત્વો વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\Delta EN = 3.0 - 1.2 = 1.8$.
પૌલિંગ સ્કેલ મુજબ,જો વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત $1.7$ કરતા વધારે હોય,તો બનતો બંધ મુખ્યત્વે આયનીય હોય છે.
અહીં $1.8 > 1.7$ હોવાથી,બંધ આયનીય છે.