Gujarati

Mix Examples - Pair of Linear Equations in Two Variables Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Pair of Linear Equations in Two Variables · Mix Examples - Pair of Linear Equations in Two Variables

360+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 360 questions in Gujarati

101
Medium
આલેખનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડ ઉકેલો: $x+y=7$,$5x+2y=20$.

Solution

(A) $x+y=7$
$\therefore y=7-x$
$x=0$ માટે,$y=7-0=7$
$x=7$ માટે,$y=7-7=0$
$x$ $0$ $7$
$y$ $7$ $0$

$\therefore$ આલેખપત્ર પર $x+y=7$ ના ઉકેલ ગણના ક્રમયુક્ત જોડ $(0, 7)$ અને $(7, 0)$ ને દર્શાવો અને તેમને જોડતી રેખા દોરો.
$5x+2y=20$
$\therefore 2y=20-5x \quad \therefore y=\frac{20-5x}{2}$
$x=0$ માટે,$y=\frac{20-0}{2}=10$
$x=4$ માટે,$y=\frac{20-20}{2}=0$
$x$ $0$ $4$
$y$ $10$ $0$

$\therefore$ આલેખપત્ર પર $5x+2y=20$ ના ઉકેલ ગણના ક્રમયુક્ત જોડ $(0, 10)$ અને $(4, 0)$ ને દર્શાવો અને તેમને જોડતી રેખા દોરો.
આ બે રેખાઓનું છેદબિંદુ (સામાન્ય બિંદુ) $(2, 5)$ છે,જે બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે.
આમ,સુરેખ સમીકરણોની જોડનો ઉકેલ $(2, 5)$ છે.
Solution diagram
102
Medium
આલેખની મદદથી નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડનો ઉકેલ મેળવો: $3x + 6y = 3900, x + 3y = 1300$

Solution

(N/A) સમીકરણ $3x + 6y = 3900$ માટે:
$3$ વડે ભાગતા,આપણને $x + 2y = 1300$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $y = \frac{1300 - x}{2}$.
જો $x = 0$ હોય,તો $y = 650$. જો $x = 1300$ હોય,તો $y = 0$.
$x$$0$$1300$
$y$$650$$0$

બિંદુઓ $(0, 650)$ અને $(1300, 0)$ ને આલેખપત્ર પર દર્શાવીને રેખા દોરો.
સમીકરણ $x + 3y = 1300$ માટે:
આનો અર્થ છે કે $y = \frac{1300 - x}{3}$.
જો $x = 1300$ હોય,તો $y = 0$. જો $x = 100$ હોય,તો $y = 400$.
$x$$1300$$100$
$y$$0$$400$

બિંદુઓ $(1300, 0)$ અને $(100, 400)$ ને આલેખપત્ર પર દર્શાવીને રેખા દોરો.
આ બંને રેખાઓનું છેદબિંદુ $(1300, 0)$ છે,જે બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે.
આમ,સુરેખ સમીકરણોની જોડનો ઉકેલ $x = 1300, y = 0$ છે.
Solution diagram
103
Difficult
આલેખનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $3x + 4y = 6$ અને $3x + 4y = 19$.

Solution

(D) સમીકરણ $3x + 4y = 6$ માટે:
$4y = 6 - 3x$
$y = \frac{6 - 3x}{4}$
જો $x = -2$,તો $y = \frac{6 - 3(-2)}{4} = \frac{12}{4} = 3$.
જો $x = 2$,તો $y = \frac{6 - 3(2)}{4} = \frac{0}{4} = 0$.
$x$$-2$$2$
$y$$3$$0$

બિંદુઓ $(-2, 3)$ અને $(2, 0)$ ને આલેખપત્ર પર દર્શાવીને રેખા દોરો.
સમીકરણ $3x + 4y = 19$ માટે:
$4y = 19 - 3x$
$y = \frac{19 - 3x}{4}$
જો $x = 5$,તો $y = \frac{19 - 3(5)}{4} = \frac{4}{4} = 1$.
જો $x = 1$,તો $y = \frac{19 - 3(1)}{4} = \frac{16}{4} = 4$.
$x$$5$$1$
$y$$1$$4$

બિંદુઓ $(5, 1)$ અને $(1, 4)$ ને આલેખપત્ર પર દર્શાવીને રેખા દોરો.
આ બંને રેખાઓ સમાંતર છે અને એકબીજાને છેદતી નથી,તેથી આ સમીકરણોની જોડીનો કોઈ ઉકેલ નથી. ઉકેલ ગણ $\varnothing$ છે.
Solution diagram
104
Medium
આલેખનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડ ઉકેલો: $x+y=5$ અને $3x+3y=15$.

Solution

(N/A) અહીં,$3x+3y=15$ ના દરેક પદને $3$ વડે ભાગતા,આપણને $x+y=5$ સમીકરણ મળે છે.
આમ,બંને સમીકરણો સમાન છે.
તેથી,આપણે કહી શકીએ કે બંને રેખાઓ એક જ છે.
તેથી,તેઓ સંપાતી છે. આનો અર્થ એ છે કે અનંત ઉકેલો મળે છે. આલેખ દોરવા માટે,આપણે નીચે મુજબનું કોષ્ટક બનાવીએ છીએ:
$x+y=5$
$\therefore y=5-x$
$x=0$ માટે,$y=5-0=5$
$x=5$ માટે,$y=5-5=0$
અને
$3x+3y=15$
$\therefore 3y=15-3x$
$\therefore y=\frac{15-3x}{3}$
$\therefore y=5-x$
$\therefore$ બંને કોષ્ટકો સમાન છે.
$x$ $0$ $5$
$y$ $5$ $0$

$\therefore$ આલેખપત્ર પર $x+y=5$ (અથવા $3x+3y=15$,એટલે કે $x+y=5$) ના ઉકેલ ગણના બે બિંદુઓ $(0, 5)$ અને $(5, 0)$ ને અંકિત કરો અને તેમને જોડીને રેખા દોરો.
અહીં,બંને સમીકરણોના આલેખ સમાન છે. ઉપરાંત,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે રેખા પર અનંત બિંદુઓ છે,અને તે બધા ઉકેલ ગણ બનાવે છે. આમ,સુરેખ સમીકરણોની જોડનો ઉકેલ ગણ ${(x, y) \mid x+y=5, x, y \in R}$ છે.
Solution diagram
105
MediumMCQ
આલેખની રીતનો ઉપયોગ કરીને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $y + x = 5$ અને $y - x = 9$.
A
$(-2, 7)$
B
$(-2, 5)$
C
$(7, 0)$
D
$(5, 7)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો છે:
$1) \, y + x = 5 \implies y = 5 - x$
$2) \, y - x = 9 \implies y = 9 + x$
આલેખ દોરવા માટે, આપણે દરેક રેખા માટે બિંદુઓ શોધીએ છીએ:
$y = 5 - x$ માટે: જો $x = 0, y = 5$; જો $x = 5, y = 0$. બિંદુઓ $(0, 5)$ અને $(5, 0)$ છે.
$y = 9 + x$ માટે: જો $x = 0, y = 9$; જો $x = -9, y = 0$. બિંદુઓ $(0, 9)$ અને $(-9, 0)$ છે.
છેદબિંદુ શોધવા માટે બીજગણિતીય રીતે ઉકેલતા:
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(y + x) + (y - x) = 5 + 9 \implies 2y = 14 \implies y = 7$.
$y = 7$ ને $y + x = 5$ માં મૂકતા: $7 + x = 5 \implies x = -2$.
આમ, છેદબિંદુ $(-2, 7)$ છે.
106
Medium
આલેખની મદદથી બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $3x + 6y = 4$ અને $2x + 4y = \frac{8}{3}$.

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$1) 3x + 6y = 4$
$2) 2x + 4y = \frac{8}{3}$
સમીકરણ $(2)$ ને $\frac{3}{2}$ વડે ગુણતા:
$\frac{3}{2}(2x + 4y) = \frac{3}{2} \times \frac{8}{3}$
$3x + 6y = 4$
બંને સમીકરણો એક જ રેખા દર્શાવે છે,તેથી તે સંપાતી રેખાઓ છે.
આથી,આ સમીકરણ યુગ્મને અનંત ઉકેલો મળે છે. ઉકેલ ગણ $\{(x, y) \mid 3x + 6y = 4; x, y \in R \}$ છે.
107
MediumMCQ
આલેખની રીતનો ઉપયોગ કરીને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $2x + y = 7$ અને $x - 2y = 6$.
A
$(4, -1)$
B
$(3, 1)$
C
$(2, 3)$
D
$(1, 5)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$1) 2x + y = 7 \implies y = 7 - 2x$
$x = 0$ માટે,$y = 7$. $x = 2$ માટે,$y = 3$. $x = 3$ માટે,$y = 1$.
$2) x - 2y = 6 \implies x = 6 + 2y$
$y = 0$ માટે,$x = 6$. $y = -1$ માટે,$x = 4$. $y = -2$ માટે,$x = 2$.
આ બિંદુઓને આલેખ પર દર્શાવતા,બંને રેખાઓ $(4, -1)$ બિંદુએ છેદે છે.
આમ,ઉકેલ $x = 4$ અને $y = -1$ છે.
108
MediumMCQ
આલેખનો ઉપયોગ કરીને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $y = 2$,$x + 4y = 10$.
A
$(3, -5)$
B
$(1, 4)$
C
$(5, 7)$
D
$(2, 2)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો છે:
$1) y = 2$
$2) x + 4y = 10$
પગલું $1$: પ્રથમ સમીકરણ $y = 2$ એ એક આડી રેખા દર્શાવે છે જે તમામ બિંદુઓમાંથી પસાર થાય છે જ્યાં $y$-યામ $2$ છે.
પગલું $2$: બીજા સમીકરણ $x + 4y = 10$ માટે,સમીકરણમાં $y = 2$ મૂકતા:
$x + 4(2) = 10$
$x + 8 = 10$
$x = 10 - 8$
$x = 2$
પગલું $3$: બંને રેખાઓનું છેદબિંદુ $(2, 2)$ છે.
આલેખની રીતે,રેખા $y = 2$ એ એક આડી રેખા છે,અને $x + 4y = 10$ એ $(10, 0)$ અને $(2, 2)$ માંથી પસાર થતી રેખા છે. બંને રેખાઓ $(2, 2)$ બિંદુએ છેદે છે.
109
MediumMCQ
આલેખની મદદથી બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $x + y = 5$ અને $5x - 2y = 4$.
A
$(2, 3)$
B
$(3, 7)$
C
$(-2, 1)$
D
$(7, -5)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$1) x + y = 5$
$2) 5x - 2y = 4$
સમીકરણ $(1)$ માટે,જો $x = 0$,તો $y = 5$. જો $y = 0$,તો $x = 5$. બિંદુઓ $(0, 5)$ અને $(5, 0)$ છે.
સમીકરણ $(2)$ માટે,જો $x = 0$,તો $-2y = 4 \implies y = -2$. જો $y = 0$,તો $5x = 4 \implies x = 0.8$. બિંદુઓ $(0, -2)$ અને $(0.8, 0)$ છે.
આ રેખાઓને આલેખ પર દોરતા,છેદબિંદુ $(2, 3)$ મળે છે.
ચકાસણી: $2 + 3 = 5$ (સાચું) અને $5(2) - 2(3) = 10 - 6 = 4$ (સાચું).
આમ,ઉકેલ $(2, 3)$ છે.
110
MediumMCQ
આલેખની મદદથી બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $2x - 3y = 5$ અને $4x - 6y = -13$.
A
$(1, 2)$
B
$\text{ઉકેલ નથી } (\varnothing)$
C
$(3, 1)$
D
$(7, 5)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$1) \, 2x - 3y = 5$
$2) \, 4x - 6y = -13$
આ સમીકરણોને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ સાથે સરખાવતા:
$a_1 = 2, b_1 = -3, c_1 = -5$
$a_2 = 4, b_2 = -6, c_2 = 13$
ગુણોત્તરની ગણતરી કરતા:
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$
$\frac{b_1}{b_2} = \frac{-3}{-6} = \frac{1}{2}$
$\frac{c_1}{c_2} = \frac{-5}{13}$
અહીં $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} \neq \frac{c_1}{c_2}$ હોવાથી,આ સમીકરણો દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ એકબીજાને સમાંતર છે.
સમાંતર રેખાઓ ક્યાંય છેદતી નથી,તેથી આ સમીકરણ યુગ્મનો કોઈ ઉકેલ નથી $(\varnothing)$.
111
MediumMCQ
આલેખનો ઉપયોગ કરીને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $4x + y = 7$ અને $16x + 4y = 28$.
A
અનન્ય ઉકેલ
B
કોઈ ઉકેલ નથી
C
અનંત ઉકેલો
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો છે:
$1) 4x + y = 7$
$2) 16x + 4y = 28$
સમીકરણ $(2)$ ને $4$ વડે ભાગતા:
$4x + y = 7$
બંને સમીકરણો સમાન હોવાથી,તેઓ આલેખ પર એક જ રેખા દર્શાવે છે.
$x$ ની કોઈપણ કિંમત માટે,આપણે $y$ ની અનુરૂપ કિંમત શોધી શકીએ છીએ જેથી $y = 7 - 4x$ થાય.
તેથી,આ સમીકરણ સંહતિને અનંત ઉકેલો છે.
ઉકેલ ગણ ${(x, y) \mid 4x + y = 7; x, y \in R}$ છે.
112
MediumMCQ
આલેખનો ઉપયોગ કરીને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $x + 2y = -4$ અને $3x + 4y = -6$.
A
$(2, 3)$
B
$(-2, -3)$
C
$(-2, 3)$
D
$(2, -3)$

Solution

(D) આલેખની મદદથી સમીકરણો $x + 2y = -4$ અને $3x + 4y = -6$ નો ઉકેલ મેળવવા માટે:
$1$. પ્રથમ સમીકરણ $x + 2y = -4$ માટે,જો $x = 0$ હોય,તો $y = -2$. જો $y = 0$ હોય,તો $x = -4$. આ રેખા $(0, -2)$ અને $(-4, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$2$. બીજા સમીકરણ $3x + 4y = -6$ માટે,જો $x = 0$ હોય,તો $y = -1.5$. જો $y = 0$ હોય,તો $x = -2$. આ રેખા $(0, -1.5)$ અને $(-2, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$3$. બીજગણિતીય રીતે ઉકેલતા: પ્રથમ સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા: $2x + 4y = -8$. આને બીજા સમીકરણમાંથી બાદ કરતા: $(3x + 4y) - (2x + 4y) = -6 - (-8)$,જે આપણને $x = 2$ આપે છે.
$4$. $x = 2$ ને $x + 2y = -4$ માં મૂકતા: $2 + 2y = -4 \implies 2y = -6 \implies y = -3$.
$5$. છેદબિંદુ $(2, -3)$ છે.
113
MediumMCQ
આલેખનો ઉપયોગ કરીને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડી ઉકેલો: $x + y = 8$ અને $x - y = 2$.
A
$(5, 3)$
B
$(-5, 3)$
C
$(5, -3)$
D
$(-5, -3)$

Solution

(A) આલેખની મદદથી સમીકરણો $x + y = 8$ અને $x - y = 2$ નો ઉકેલ મેળવવા માટે:
$1$. સમીકરણ $x + y = 8$ માટે,બે બિંદુઓ શોધો: જો $x = 0$ હોય,તો $y = 8$; જો $x = 8$ હોય,તો $y = 0$. આ રેખા $(0, 8)$ અને $(8, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$2$. સમીકરણ $x - y = 2$ માટે,બે બિંદુઓ શોધો: જો $x = 0$ હોય,તો $y = -2$; જો $x = 2$ હોય,તો $y = 0$. આ રેખા $(0, -2)$ અને $(2, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$3$. આ બંને રેખાઓને કાર્તેઝિયન સમતલ પર દોરતા,તે $(5, 3)$ બિંદુએ છેદે છે.
$4$. તેથી,ઉકેલ $x = 5$ અને $y = 3$ છે.
114
MediumMCQ
બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણોની નીચેની જોડીને આલેખની મદદથી ઉકેલો: $2x + 3y = 12$ અને $2x + 3y = 6$.
A
$(5, 3)$
B
$\varnothing$ (કોઈ ઉકેલ નથી)
C
$(7, 1)$
D
$(3, 7)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$1) \ 2x + 3y = 12$
$2) \ 2x + 3y = 6$
આ સમીકરણોને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $a_1x + b_1y + c_1 = 0$ અને $a_2x + b_2y + c_2 = 0$ સાથે સરખાવતા:
$a_1 = 2, b_1 = 3, c_1 = -12$
$a_2 = 2, b_2 = 3, c_2 = -6$
ગુણોત્તરની ગણતરી કરતા:
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{2}{2} = 1$
$\frac{b_1}{b_2} = \frac{3}{3} = 1$
$\frac{c_1}{c_2} = \frac{-12}{-6} = 2$
અહીં $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} \neq \frac{c_1}{c_2}$ હોવાથી,રેખાઓ એકબીજાને સમાંતર છે.
સમાંતર રેખાઓ ક્યારેય એકબીજાને છેદતી નથી,જેનો અર્થ છે કે સમીકરણોની આ જોડીનો કોઈ ઉકેલ નથી.
તેથી,ઉકેલ ગણ $\varnothing$ છે.
115
MediumMCQ
સુરેખ સમીકરણોની જોડી $x+y=10$ અને $x-y=4$ ના આલેખ દોરો. આ સુરેખ સમીકરણો અને $X$-અક્ષ દ્વારા બનતા ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓના યામ નક્કી કરો.
A
$(-2,3), (12,7), (0,10)$
B
$(0,-3), (2,6), (-7,3)$
C
$(7,3), (4,0), (10,0)$
D
$(2,3), (4,7), (9,0)$

Solution

(C) $1$. સમીકરણ $x+y=10$ માટે,જો $x=0$ તો $y=10$; જો $y=0$ તો $x=10$. આ રેખા $(0,10)$ અને $(10,0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$2$. સમીકરણ $x-y=4$ માટે,જો $x=0$ તો $y=-4$; જો $y=0$ તો $x=4$. આ રેખા $(0,-4)$ અને $(4,0)$ માંથી પસાર થાય છે.
$3$. સમીકરણોનો ઉકેલ મેળવતા: $(x+y=10)$ અને $(x-y=4)$ નો સરવાળો કરતા $2x=14$ મળે,તેથી $x=7$. $x=7$ ને $x+y=10$ માં મૂકતા $y=3$ મળે. છેદબિંદુ $(7,3)$ છે.
$4$. ત્રિકોણ બે રેખાઓના છેદબિંદુ $(7,3)$ અને $X$-અક્ષ સાથેના તેમના છેદબિંદુઓ $(4,0)$ અને $(10,0)$ દ્વારા બને છે.
$5$. આમ,ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(7,3), (4,0)$ અને $(10,0)$ છે.
116
DifficultMCQ
રેખિક સમીકરણોની જોડી $x+3y=6$ અને $2x-3y=12$ ના આલેખ દોરો. આ રેખિક સમીકરણો અને $Y$-અક્ષ દ્વારા બનતા ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓના યામ નક્કી કરો.
A
$(0, -3), (2, 6), (-7, 3)$
B
$(7, 3), (4, 0), (10, 0)$
C
$(2, 3), (4, 7), (9, 0)$
D
$(6, 0), (0, -4), (0, 2)$

Solution

(D) $1$. સમીકરણ $x + 3y = 6$ માટે: જો $x = 0$,તો $3y = 6 \implies y = 2$. જો $y = 0$,તો $x = 6$. બિંદુઓ $(0, 2)$ અને $(6, 0)$ છે.
$2$. સમીકરણ $2x - 3y = 12$ માટે: જો $x = 0$,તો $-3y = 12 \implies y = -4$. જો $y = 0$,તો $2x = 12 \implies x = 6$. બિંદુઓ $(0, -4)$ અને $(6, 0)$ છે.
$3$. સમીકરણો ઉકેલતા: બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા,$(x + 3y) + (2x - 3y) = 6 + 12 \implies 3x = 18 \implies x = 6$. $x = 6$ ને $x + 3y = 6$ માં મૂકતા,$6 + 3y = 6 \implies y = 0$. છેદબિંદુ $(6, 0)$ છે.
$4$. ત્રિકોણ આ બે રેખાઓ અને $Y$-અક્ષ દ્વારા બને છે. શિરોબિંદુઓ બે રેખાઓનું છેદબિંદુ $(6, 0)$,પ્રથમ રેખાનો $Y$-અંતઃખંડ $(0, 2)$ અને બીજી રેખાનો $Y$-અંતઃખંડ $(0, -4)$ છે.
$5$. આમ,શિરોબિંદુઓ $(6, 0), (0, 2), (0, -4)$ છે.
117
MediumMCQ
ધોરણ $X$ ના $6$ વિદ્યાર્થીઓએ રામાનુજન સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં ભાગ લીધો હતો. છોકરીઓની સંખ્યા છોકરાઓની સંખ્યા કરતા $2$ ઓછી છે. આલેખનો ઉપયોગ કરીને પરીક્ષામાં ભાગ લેનાર છોકરીઓ અને છોકરાઓની સંખ્યા શોધો.
A
છોકરાઓ: $4$,છોકરીઓ: $2$
B
છોકરાઓ: $7$,છોકરીઓ: $3$
C
છોકરાઓ: $8$,છોકરીઓ: $4$
D
છોકરાઓ: $6$,છોકરીઓ: $12$

Solution

$(A)$ ધારો કે છોકરાઓની સંખ્યા $x$ છે અને છોકરીઓની સંખ્યા $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $6$ છે,તેથી $x + y = 6$.
છોકરીઓની સંખ્યા છોકરાઓની સંખ્યા કરતા $2$ ઓછી છે,તેથી $y = x - 2$,જેને $x - y = 2$ તરીકે લખી શકાય.
સમીકરણોની સિસ્ટમને ઉકેલતા:
$1) x + y = 6$
$2) x - y = 2$
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(x + y) + (x - y) = 6 + 2 \rightarrow 2x = 8 \rightarrow x = 4$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $x = 4$ મૂકતા: $4 + y = 6 \rightarrow y = 2$.
આમ,$4$ છોકરાઓ અને $2$ છોકરીઓ છે.
118
MediumMCQ
આલેખની રીતે તપાસો કે સમીકરણોની જોડી $2x + 4y = 9$ અને $3x + 6y = \frac{27}{2}$ સુસંગત છે કે નહીં.
A
સુસંગત
B
અસુસંગત
C
અવલંબી
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) સમીકરણોની જોડી સુસંગત છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે સહગુણકોના ગુણોત્તરની સરખામણી કરીએ છીએ:
$a_1 = 2, b_1 = 4, c_1 = -9$
$a_2 = 3, b_2 = 6, c_2 = -\frac{27}{2}$
ગુણોત્તરની ગણતરી કરતા:
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{2}{3}$
$\frac{b_1}{b_2} = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}$
$\frac{c_1}{c_2} = \frac{-9}{-27/2} = \frac{9 \times 2}{27} = \frac{18}{27} = \frac{2}{3}$
અહીં $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} = \frac{c_1}{c_2} = \frac{2}{3}$ હોવાથી,રેખાઓ સંપાતી છે.
સંપાતી રેખાઓને અનંત ઉકેલો હોય છે,તેથી આ સમીકરણોની જોડી સુસંગત છે.
119
MediumMCQ
આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ મેળવો: $2x + 3y = 11, 2x - y = -1$
A
$(5, 0)$
B
$(7, 4)$
C
$(1, 3)$
D
$(2, 5)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$2x + 3y = 11$ .......... $(i)$
$2x - y = -1$ .......... $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકીએ:
$y = 2x + 1$ .......... $(iii)$
સમીકરણ $(iii)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$2x + 3(2x + 1) = 11$
$2x + 6x + 3 = 11$
$8x + 3 = 11$
$8x = 8$
$x = 1$
હવે,$x = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $(iii)$ માં મૂકતા:
$y = 2(1) + 1$
$y = 2 + 1$
$y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 3)$ છે.
120
MediumMCQ
આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $3x - 7y = 18, 6x - 14y = 12$.
A
$(1, 3)$
B
$(2, 5)$
C
$(7, 1)$
D
$\varnothing$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો છે:
$3x - 7y = 18$ ..... $(1)$
$6x - 14y = 12$ ..... $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ભાગતા:
$3x - 7y = 6$ ..... $(3)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$3x = 18 + 7y$ મળે છે. આ કિંમતને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$(18 + 7y) - 7y = 6$
$18 = 6$
આ એક વિરોધાભાસ છે,કારણ કે $18$ ક્યારેય $6$ ની બરાબર હોઈ શકે નહીં.
તેથી,આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને કોઈ ઉકેલ નથી,જેનો અર્થ છે કે ઉકેલ ગણ $\varnothing$ છે.
121
DifficultMCQ
જો એક અપૂર્ણાંકના અંશમાંથી $2$ બાદ કરવામાં આવે અને છેદમાં $3$ ઉમેરવામાં આવે,તો તે $\frac{1}{4}$ બને છે. જો અંશમાં $6$ ઉમેરવામાં આવે અને છેદને $3$ વડે ગુણવામાં આવે,તો તે $\frac{2}{3}$ બને છે. તો તે અપૂર્ણાંક શોધો.
A
$\frac{4}{5}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{1}{6}$
D
$\frac{5}{9}$

Solution

(A) ધારો કે અપૂર્ણાંકનો અંશ $x$ છે અને છેદ $y$ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ,જો અંશમાંથી $2$ બાદ કરવામાં આવે અને છેદમાં $3$ ઉમેરવામાં આવે,તો અપૂર્ણાંક $\frac{1}{4}$ બને છે.
$\frac{x-2}{y+3} = \frac{1}{4}$
$4(x-2) = y+3$
$4x - 8 = y + 3$
$4x - y = 11$ .......... $(1)$
બીજી શરત મુજબ,જો અંશમાં $6$ ઉમેરવામાં આવે અને છેદને $3$ વડે ગુણવામાં આવે,તો અપૂર્ણાંક $\frac{2}{3}$ બને છે.
$\frac{x+6}{3y} = \frac{2}{3}$
$3(x+6) = 2(3y)$
$3x + 18 = 6y$
$3x - 6y = -18$
$3$ વડે ભાગતા,$x - 2y = -6$ .......... $(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$y = 4x - 11$. આ કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$x - 2(4x - 11) = -6$
$x - 8x + 22 = -6$
$-7x = -28$
$x = 4$
હવે,$x = 4$ ની કિંમત $y = 4x - 11$ માં મૂકતા:
$y = 4(4) - 11 = 16 - 11 = 5$
તેથી,મૂળ અપૂર્ણાંક $\frac{x}{y} = \frac{4}{5}$ છે.
122
MediumMCQ
પિતાની હાલની ઉંમર અને પુત્રની હાલની ઉંમરના બમણાનો સરવાળો $70$ વર્ષ છે. વળી,પિતાની હાલની ઉંમરના બમણા અને પુત્રની હાલની ઉંમરનો સરવાળો $95$ વર્ષ છે. તેમની હાલની ઉંમર શોધો.
A
પિતા: $40$ વર્ષ,પુત્ર: $15$ વર્ષ
B
પિતા: $45$ વર્ષ,પુત્ર: $10$ વર્ષ
C
પિતા: $35$ વર્ષ,પુત્ર: $20$ વર્ષ
D
પિતા: $50$ વર્ષ,પુત્ર: $10$ વર્ષ

Solution

(A) ધારો કે પિતાની હાલની ઉંમર $x$ વર્ષ છે અને પુત્રની હાલની ઉંમર $y$ વર્ષ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ: $x + 2y = 70$ --- $(1)$
બીજી શરત મુજબ: $2x + y = 95$ --- $(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$x = 70 - 2y$ મળે છે.
આ $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(70 - 2y) + y = 95$
$140 - 4y + y = 95$
$140 - 3y = 95$
$-3y = 95 - 140$
$-3y = -45$
$y = 15$
હવે,$y = 15$ ની કિંમત $x = 70 - 2y$ માં મૂકતા:
$x = 70 - 2(15)$
$x = 70 - 30 = 40$
તેથી,પિતાની હાલની ઉંમર $40$ વર્ષ અને પુત્રની હાલની ઉંમર $15$ વર્ષ છે.
123
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણોની જોડીને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $x + y = 7$ અને $5x + 12y = 7$.
A
$(-11, 4)$
B
$(11, 4)$
C
$(11, -4)$
D
$(-11, -4)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$1) x + y = 7$
$2) 5x + 12y = 7$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ:
$x = 7 - y$ $(3)$
સમીકરણ $(3)$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$5(7 - y) + 12y = 7$
$35 - 5y + 12y = 7$
$35 + 7y = 7$
$7y = 7 - 35$
$7y = -28$
$y = -4$
હવે,$y = -4$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$x = 7 - (-4)$
$x = 7 + 4$
$x = 11$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (11, -4)$ છે.
124
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $5x - 3y = 1$ અને $2x + 5y = 19$.
A
$x = 2, y = 3$
B
$x = 3, y = 2$
C
$x = 4, y = 6$
D
$x = 1, y = 2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$1) 5x - 3y = 1$
$2) 2x + 5y = 19$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$5x = 1 + 3y$,તેથી $x = \frac{1 + 3y}{5}$.
$x$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(\frac{1 + 3y}{5}) + 5y = 19$
છેદ દૂર કરવા માટે $5$ વડે ગુણતા:
$2(1 + 3y) + 25y = 95$
$2 + 6y + 25y = 95$
$31y = 93$
$y = 3$
હવે,$y = 3$ ની કિંમત $x$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = \frac{1 + 3(3)}{5} = \frac{1 + 9}{5} = \frac{10}{5} = 2$.
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
125
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $2x - y + 3 = 0$ અને $y = 2x - \frac{3}{2}$.
A
$\varnothing$
B
$(10, 2)$
C
$(7, 9)$
D
$(4, 3)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $2x - y + 3 = 0$
$(2)$ $y = 2x - \frac{3}{2}$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x - (2x - \frac{3}{2}) + 3 = 0$
$2x - 2x + \frac{3}{2} + 3 = 0$
$\frac{3}{2} + 3 = 0$
$\frac{3 + 6}{2} = 0$
$\frac{9}{2} = 0$
અહીં $\frac{9}{2} \neq 0$ હોવાથી,આ વિધાન વિરોધાભાસી છે.
તેથી,આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને કોઈ ઉકેલ નથી,જેનો અર્થ છે કે રેખાઓ સમાંતર છે. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
126
Medium
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $2x - 3y = -11$ અને $4x - 6y + 22 = 0$.

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણો:
$1) \, 2x - 3y = -11$
$2) \, 4x - 6y + 22 = 0$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,આપણે લખી શકીએ $4x - 6y = -22$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $2(2x - 3y) = -22$ મળે,એટલે કે $2x - 3y = -11$.
બંને સમીકરણો સમાન હોવાથી,તે એક જ રેખા દર્શાવે છે.
આનો અર્થ એ છે કે આ સમીકરણ યુગ્મને અનંત ઉકેલો છે.
$2x - 3y = -11$ નું સમાધાન કરતી કોઈપણ જોડ $(x, y)$ એ ઉકેલ છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $\{(x, y) \mid 2x - 3y = -11; \, x, y \in R \}$ છે.
127
EasyMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $3x + y + 1 = 0$ અને $2x - 3y + 8 = 0$.
A
$(-1, 2)$
B
$(1, -4)$
C
$(0, 3)$
D
$(2, -7)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $3x + y + 1 = 0$
$(2)$ $2x - 3y + 8 = 0$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ:
$y = -3x - 1$ $(3)$
હવે,સમીકરણ $(3)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2x - 3(-3x - 1) + 8 = 0$
$2x + 9x + 3 + 8 = 0$
$11x + 11 = 0$
$11x = -11$
$x = -1$
હવે,$x = -1$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$y = -3(-1) - 1$
$y = 3 - 1$
$y = 2$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (-1, 2)$ છે.
128
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $8x - 3y = 1$ અને $34x - 3y = 14$.
A
$(-7, -1/2)$
B
$(4, 2/5)$
C
$(1/2, 3/2)$
D
$(1/2, 1)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$1) 8x - 3y = 1$
$2) 34x - 3y = 14$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$3y$ ને આ રીતે લખી શકાય:
$3y = 8x - 1$
$y = (8x - 1) / 3$
$y$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$34x - 3((8x - 1) / 3) = 14$
$34x - (8x - 1) = 14$
$34x - 8x + 1 = 14$
$26x = 13$
$x = 13 / 26 = 1/2$
હવે,$x = 1/2$ ની કિંમત $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = (8(1/2) - 1) / 3$
$y = (4 - 1) / 3$
$y = 3 / 3 = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1/2, 1)$ છે.
129
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $x + 8y = 19$ અને $2x + 11y = 28$.
A
$(3, 2)$
B
$(5, 7)$
C
$(4, 1)$
D
$(2, -1)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1) x + 8y = 19$
$(2) 2x + 11y = 28$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં લખતા:
$x = 19 - 8y$
આ $x$ ની કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(19 - 8y) + 11y = 28$
$38 - 16y + 11y = 28$
$38 - 5y = 28$
$-5y = 28 - 38$
$-5y = -10$
$y = 2$
હવે,$y = 2$ ની કિંમત $x$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = 19 - 8(2)$
$x = 19 - 16$
$x = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (3, 2)$ છે.
130
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $2x + 3y = 7$ અને $6x + 9y = 23$.
A
$(2, 2)$
B
$\text{ઉકેલ નથી } (\varnothing)$
C
$(1, 1.5)$
D
$(0, -3)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$1) \, 2x + 3y = 7$
$2) \, 6x + 9y = 23$
સહગુણકોનો ગુણોત્તર તપાસતા:
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$
$\frac{b_1}{b_2} = \frac{3}{9} = \frac{1}{3}$
$\frac{c_1}{c_2} = \frac{7}{23}$
અહીં $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} \neq \frac{c_1}{c_2}$ હોવાથી,આ રેખાઓ એકબીજાને સમાંતર છે.
તેથી,આ સમીકરણ યુગ્મનો કોઈ ઉકેલ નથી,જેને $\varnothing$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
131
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $x + 11y = 1$ અને $8x + 13y = 2$.
A
$(\frac{4}{20}, \frac{3}{18})$
B
$(\frac{7}{20}, \frac{3}{20})$
C
$(\frac{3}{25}, \frac{2}{25})$
D
$(\frac{2}{25}, \frac{5}{25})$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$(1) x + 11y = 1$
$(2) 8x + 13y = 2$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણને $x = 1 - 11y$ મળે છે.
આ $x$ ની કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$8(1 - 11y) + 13y = 2$
$8 - 88y + 13y = 2$
$8 - 75y = 2$
$-75y = 2 - 8$
$-75y = -6$
$y = \frac{-6}{-75} = \frac{2}{25}$.
હવે,$y = \frac{2}{25}$ ની કિંમત $x$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = 1 - 11(\frac{2}{25})$
$x = 1 - \frac{22}{25} = \frac{25 - 22}{25} = \frac{3}{25}$.
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (\frac{3}{25}, \frac{2}{25})$ છે.
132
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $8x + 5y = 9$ અને $3x + 2y = 4$.
A
$(-2, 5)$
B
$(-3, 2)$
C
$(0, -1)$
D
$(7, -5)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $8x + 5y = 9$
$(2)$ $3x + 2y = 4$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$2y = 4 - 3x$
$y = \frac{4 - 3x}{2}$
આ $y$ ની કિંમતને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$8x + 5(\frac{4 - 3x}{2}) = 9$
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા:
$16x + 5(4 - 3x) = 18$
$16x + 20 - 15x = 18$
$x + 20 = 18$
$x = 18 - 20$
$x = -2$
હવે,$x = -2$ ની કિંમત $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = \frac{4 - 3(-2)}{2}$
$y = \frac{4 + 6}{2}$
$y = \frac{10}{2}$
$y = 5$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (-2, 5)$ છે.
133
MediumMCQ
સુરેખ સમીકરણોની જોડી $2x + y = 40$ અને $x + y = 30$ ઉકેલો. જો આ ઉકેલ $y = mx + 6$ નું સમાધાન કરતું હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો.
A
$m = 1$
B
$m = 1.4$
C
$m = 2$
D
$m = 0.5$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$1) 2x + y = 40$
$2) x + y = 30$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(2)$ બાદ કરતા:
$(2x + y) - (x + y) = 40 - 30$
$x = 10$
$x = 10$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$10 + y = 30$
$y = 20$
તેથી,ઉકેલ $(x, y) = (10, 20)$ છે.
હવે,આ કિંમતોને $y = mx + 6$ સમીકરણમાં મૂકતા:
$20 = m(10) + 6$
$20 - 6 = 10m$
$14 = 10m$
$m = \frac{14}{10} = 1.4$.
134
Medium
$\Delta ABC$ માં,$m \angle A = x$,$m \angle B = 3x$ અને $m \angle C = y$ છે. જો $3y - 5x = 30$ હોય,તો સાબિત કરો કે ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે અને ત્રણેય ખૂણાઓના માપ શોધો.

Solution

(A) ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે. તેથી,$x + 3x + y = 180$,જેનું સાદું રૂપ $4x + y = 180$ થાય છે.
આથી,$y = 180 - 4x$ મળે.
આ કિંમતને આપેલ સમીકરણ $3y - 5x = 30$ માં મૂકતા:
$3(180 - 4x) - 5x = 30$
$540 - 12x - 5x = 30$
$540 - 17x = 30$
$17x = 510$
$x = 30^{\circ}$.
હવે,$y$ શોધો:
$y = 180 - 4(30) = 180 - 120 = 60^{\circ}$.
ખૂણાઓ તપાસતા: $m \angle A = 30^{\circ}$,$m \angle B = 3(30) = 90^{\circ}$,અને $m \angle C = 60^{\circ}$.
એક ખૂણો $90^{\circ}$ હોવાથી,ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
ત્રણેય ખૂણાઓ $30^{\circ}, 90^{\circ}, 60^{\circ}$ છે.
135
MediumMCQ
જો એક અપૂર્ણાંકના અંશ અને છેદ બંનેમાં $1$ ઉમેરવામાં આવે,તો તે $\frac{4}{5}$ બને છે. જો અંશ અને છેદ બંનેમાંથી $5$ બાદ કરવામાં આવે,તો તે $\frac{1}{2}$ બને છે. તે અપૂર્ણાંક શોધો.
A
$\frac{9}{3}$
B
$\frac{7}{5}$
C
$\frac{7}{9}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) ધારો કે અપૂર્ણાંક $\frac{x}{y}$ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ: $\frac{x+1}{y+1} = \frac{4}{5}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $5(x+1) = 4(y+1) \implies 5x + 5 = 4y + 4 \implies 5x - 4y = -1$ (સમીકરણ $1$).
બીજી શરત મુજબ: $\frac{x-5}{y-5} = \frac{1}{2}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $2(x-5) = 1(y-5) \implies 2x - 10 = y - 5 \implies 2x - y = 5$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ પરથી,$y = 2x - 5$. આ કિંમત સમીકરણ $1$ માં મુકતા:
$5x - 4(2x - 5) = -1$
$5x - 8x + 20 = -1$
$-3x = -21 \implies x = 7$.
હવે,$y$ શોધો: $y = 2(7) - 5 = 14 - 5 = 9$.
આમ,અપૂર્ણાંક $\frac{7}{9}$ છે.
136
MediumMCQ
એક મુસાફર અમદાવાદથી નડિયાદની $5$ ટિકિટ અને અમદાવાદથી વડોદરાની $10$ ટિકિટ રૂ. $1050$ માં ખરીદે છે. અમદાવાદથી નડિયાદની એક ટિકિટ અને અમદાવાદથી વડોદરાની એક ટિકિટની કુલ કિંમત રૂ. $130$ છે. અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત શોધો.
A
અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત રૂ. $50$ અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત રૂ. $80$ છે.
B
અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત રૂ. $80$ અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત રૂ. $50$ છે.
C
અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત રૂ. $60$ અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત રૂ. $70$ છે.
D
અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત રૂ. $70$ અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત રૂ. $60$ છે.

Solution

(A) ધારો કે અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત રૂ. $x$ છે અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત રૂ. $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,આપણી પાસે બે સમીકરણો છે:
$1) 5x + 10y = 1050$
$5$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે: $x + 2y = 210$
$2) x + y = 130$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(2)$ બાદ કરતા:
$(x + 2y) - (x + y) = 210 - 130$
$y = 80$
સમીકરણ $(2)$ માં $y = 80$ મુકતા:
$x + 80 = 130$
$x = 130 - 80 = 50$
તેથી,અમદાવાદથી નડિયાદની ટિકિટની કિંમત રૂ. $50$ છે અને અમદાવાદથી વડોદરાની ટિકિટની કિંમત રૂ. $80$ છે.
137
MediumMCQ
એક અપૂર્ણાંકનો છેદ તેના અંશ કરતાં $6$ વધારે છે. જો અંશમાં $1$ ઉમેરવામાં આવે અને છેદમાંથી $3$ બાદ કરવામાં આવે,તો તે $\frac{3}{4}$ બને છે. તે અપૂર્ણાંક શોધો.
A
$\frac{5}{11}$
B
$\frac{7}{9}$
C
$\frac{50}{9}$
D
$\frac{7}{10}$

Solution

(A) ધારો કે અપૂર્ણાંકનો અંશ $x$ છે અને છેદ $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,છેદ એ અંશ કરતાં $6$ વધારે છે: $y = x + 6$.
જો અંશમાં $1$ ઉમેરવામાં આવે અને છેદમાંથી $3$ બાદ કરવામાં આવે,તો અપૂર્ણાંક $\frac{3}{4}$ બને છે: $\frac{x + 1}{y - 3} = \frac{3}{4}$.
બીજા સમીકરણમાં $y = x + 6$ મૂકતા: $\frac{x + 1}{(x + 6) - 3} = \frac{3}{4}$.
$\frac{x + 1}{x + 3} = \frac{3}{4}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $4(x + 1) = 3(x + 3)$.
$4x + 4 = 3x + 9$.
$4x - 3x = 9 - 4$.
$x = 5$.
હવે,$y$ શોધો: $y = x + 6 = 5 + 6 = 11$.
તેથી,અપૂર્ણાંક $\frac{x}{y} = \frac{5}{11}$ છે.
138
MediumMCQ
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $2x + y = 4$ અને $x + 3y = 7$.
A
$(0, 0)$
B
$(1, 2)$
C
$(1, -1)$
D
$(-1, 3)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$2x + y = 4$ --- $(1)$
$x + 3y = 7$ --- $(2)$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$2(x + 3y) = 2(7) \implies 2x + 6y = 14$ --- $(3)$
હવે,સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(2x + 6y) - (2x + y) = 14 - 4$
$5y = 10$
$y = 2$
$y = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x + 2 = 4$
$2x = 2$
$x = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 2)$ છે.
139
MediumMCQ
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $\frac{x}{4} + \frac{y}{3} = 2, 4x + 3y = 25$.
A
$(0, 0)$
B
$(1, 2)$
C
$(4, 3)$
D
$(8, 5)$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,આપણે સમીકરણ $\frac{x}{4} + \frac{y}{3} = 2$ ને $12$ વડે ગુણીએ જેથી તે પૂર્ણાંક સહગુણકોવાળા સમીકરણમાં રૂપાંતરિત થાય:
$3x + 4y = 24$ .......... $(1)$
$4x + 3y = 25$ .......... $(2)$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $4$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$12x + 16y = 96$ .......... $(3)$
$12x + 9y = 75$ .......... $(4)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(4)$ બાદ કરતા:
$(12x - 12x) + (16y - 9y) = 96 - 75$
$7y = 21$
$y = 3$
$y = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$3x + 4(3) = 24$
$3x + 12 = 24$
$3x = 12$
$x = 4$
આમ,આપેલ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ $(x, y) = (4, 3)$ છે.
140
MediumMCQ
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $5x + 6y = 14$ અને $3x - 2y = -14$.
A
$(2, 2)$
B
$(1, 0)$
C
$(1, 3)$
D
$(-2, 4)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$5x + 6y = 14$ ............ $(1)$
$3x - 2y = -14$ ............ $(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$3(3x - 2y) = 3(-14) \implies 9x - 6y = -42$ ............ $(3)$
હવે,સમીકરણ $(1)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(5x + 6y) + (9x - 6y) = 14 + (-42)$
$14x = -28$
$x = \frac{-28}{14} = -2$
$x = -2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(-2) + 6y = 14$
$-10 + 6y = 14$
$6y = 14 + 10$
$6y = 24$
$y = \frac{24}{6} = 4$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (-2, 4)$ છે.
141
MediumMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોના યુગ્મનો ઉકેલ લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને શોધો: $0.4 x + 0.3 y = 1.7, 0.7 x - 0.2 y = 0.8$
A
$(2, 3)$
B
$(3, 2)$
C
$(-2, -2)$
D
$(-3, 0)$

Solution

(A) દશાંશ ચિહ્ન દૂર કરવા માટે બંને સમીકરણોને $10$ વડે ગુણતા:
$4x + 3y = 17$ ............. $(1)$
$7x - 2y = 8$ ............. $(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$8x + 6y = 34$
$21x - 6y = 24$
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$(8x + 21x) + (6y - 6y) = 34 + 24$
$29x = 58$
$x = \frac{58}{29} = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$4(2) + 3y = 17$
$8 + 3y = 17$
$3y = 17 - 8$
$3y = 9$
$y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
142
Medium
એક થેલીમાં કેટલાક $25$ પૈસાના સિક્કા અને કેટલાક $50$ પૈસાના સિક્કા છે. સિક્કાઓની કુલ સંખ્યા $150$ છે અને થેલીમાં રહેલી રકમ રૂ. $55$ છે. થેલીમાં દરેક મૂલ્યના સિક્કાઓની સંખ્યા શોધો.

Solution

(A) ધારો કે થેલીમાં $50$ પૈસાના $x$ સિક્કા અને $25$ પૈસાના $y$ સિક્કા છે.
સિક્કાઓની કુલ સંખ્યા $x + y = 150$ છે. ....... $(1)$
$50$ પૈસાના $x$ સિક્કાનું મૂલ્ય $50x$ પૈસા થાય અને $25$ પૈસાના $y$ સિક્કાનું મૂલ્ય $25y$ પૈસા થાય.
કુલ રકમ $50x + 25y$ પૈસા છે.
કુલ રકમ રૂ. $55$ એટલે કે $5500$ પૈસા હોવાથી:
$50x + 25y = 5500$
આ સમીકરણને $25$ વડે ભાગતા:
$2x + y = 220$ ....... $(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(2x + y) - (x + y) = 220 - 150$
$x = 70$
$x = 70$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$70 + y = 150$
$y = 80$
આમ,$50$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $70$ છે અને $25$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $80$ છે.
143
DifficultMCQ
બે અંકની સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $6$ છે. અંકોની અદલાબદલી કરવાથી મળતી નવી સંખ્યા મૂળ સંખ્યા કરતાં $18$ જેટલી ઓછી છે. તો મૂળ સંખ્યા શોધો.
A
$35$
B
$21$
C
$42$
D
$63$

Solution

(C) ધારો કે દશકનો અંક $y$ છે અને એકમનો અંક $x$ છે.
મૂળ સંખ્યા $10y + x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,અંકોનો સરવાળો $6$ છે:
$x + y = 6$ ............ $(1)$
જ્યારે અંકોની અદલાબદલી કરવામાં આવે છે,ત્યારે નવી સંખ્યા $10x + y$ બને છે.
પ્રશ્ન મુજબ,નવી સંખ્યા મૂળ સંખ્યા કરતાં $18$ ઓછી છે:
$(10y + x) - (10x + y) = 18$
$9y - 9x = 18$
$9$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$y - x = 2$ ............ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને સમીકરણ $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x + y) + (y - x) = 6 + 2$
$2y = 8$
$y = 4$
$y = 4$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મુકતા:
$x + 4 = 6$
$x = 2$
તેથી,મૂળ સંખ્યા $10(4) + 2 = 42$ છે.
144
MediumMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$x + 3y - 6 = 0$
$2x - y = 5$
A
$(2, 2)$
B
$(7, 0)$
C
$(0, 0)$
D
$(3, 1)$

Solution

(D) આપેલા સમીકરણો:
$(1) x + 3y = 6$
$(2) 2x - y = 5$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણો:
$3(2x - y) = 3(5) \implies 6x - 3y = 15$ $(3)$
હવે,સમીકરણ $(1)$ અને સમીકરણ $(3)$ નો સરવાળો કરો:
$(x + 3y) + (6x - 3y) = 6 + 15$
$7x = 21$
$x = 3$
$x = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(3) - y = 5$
$6 - y = 5$
$y = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (3, 1)$ છે.
145
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$4x - 3y = 5$
$\frac{5}{2}x - y = 4$
A
$(2, 1)$
B
$(1, 1)$
C
$(1, 0)$
D
$(0, 0)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \quad 4x - 3y = 5$
$(2) \quad \frac{5}{2}x - y = 4$
$y$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$3 \times (\frac{5}{2}x - y) = 3 \times 4$
$\frac{15}{2}x - 3y = 12 \quad (3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(\frac{15}{2}x - 3y) - (4x - 3y) = 12 - 5$
$\frac{15}{2}x - 4x = 7$
$\frac{15x - 8x}{2} = 7$
$\frac{7x}{2} = 7$
$x = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\frac{5}{2}(2) - y = 4$
$5 - y = 4$
$y = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 1)$ છે.
146
EasyMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$\frac{x}{2} + \frac{3y}{5} + 1 = 0$
$\frac{x}{2} + \frac{y}{3} - \frac{1}{3} = 0$
A
$(1, 1)$
B
$(4, -5)$
C
$(2, 1)$
D
$(3, 5)$

Solution

(B) આપેલા સમીકરણો:
$1) \frac{x}{2} + \frac{3y}{5} = -1$
$2) \frac{x}{2} + \frac{y}{3} = \frac{1}{3}$
$x$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(2)$ ને સમીકરણ $(1)$ માંથી બાદ કરતા:
$(\frac{x}{2} + \frac{3y}{5}) - (\frac{x}{2} + \frac{y}{3}) = -1 - \frac{1}{3}$
$\frac{3y}{5} - \frac{y}{3} = -\frac{4}{3}$
$\frac{9y - 5y}{15} = -\frac{4}{3}$
$\frac{4y}{15} = -\frac{4}{3}$
$y = -\frac{4}{3} \times \frac{15}{4} = -5$
$y = -5$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\frac{x}{2} + \frac{-5}{3} = \frac{1}{3}$
$\frac{x}{2} = \frac{1}{3} + \frac{5}{3} = \frac{6}{3} = 2$
$x = 4$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (4, -5)$ છે.
147
EasyMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$9x + 7y = 55$
$7x + 9y = 57$
A
$(9, -3)$
B
$(2, 0)$
C
$(3, 4)$
D
$(1, 3)$

Solution

(C) આપેલા સમીકરણો:
$(1) \ 9x + 7y = 55$
$(2) \ 7x + 9y = 57$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(9x + 7x) + (7y + 9y) = 55 + 57$
$16x + 16y = 112$
$16$ વડે ભાગતા:
$x + y = 7 \quad (3)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$(9x - 7x) + (7y - 9y) = 55 - 57$
$2x - 2y = -2$
$2$ વડે ભાગતા:
$x - y = -1 \quad (4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x + y) + (x - y) = 7 + (-1)$
$2x = 6 \implies x = 3$
$x = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મુકતા:
$3 + y = 7 \implies y = 4$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (3, 4)$ છે.
148
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$11x + 13y = 61$
$13x + 11y = 59$
A
$(3, 4)$
B
$(1, 4)$
C
$(0, 9)$
D
$(2, 3)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \ 11x + 13y = 61$
$(2) \ 13x + 11y = 59$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(11x + 13x) + (13y + 11y) = 61 + 59$
$24x + 24y = 120$
$24$ વડે ભાગતા:
$x + y = 5$ --- $(3)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા:
$(13x - 11x) + (11y - 13y) = 59 - 61$
$2x - 2y = -2$
$2$ વડે ભાગતા:
$x - y = -1$ --- $(4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x + y) + (x - y) = 5 + (-1)$
$2x = 4 \implies x = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$2 + y = 5 \implies y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
149
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$5(x-2) + 3y = 1$
$3(x+1) + 5(y-3) = 1$
A
$(1, 2)$
B
$(3, 4)$
C
$(1, 4)$
D
$(0, 9)$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,આપેલા સમીકરણોને સાદું રૂપ આપો:
$1$) $5(x-2) + 3y = 1 \implies 5x - 10 + 3y = 1 \implies 5x + 3y = 11$ (સમીકરણ $1$)
$2$) $3(x+1) + 5(y-3) = 1 \implies 3x + 3 + 5y - 15 = 1 \implies 3x + 5y = 13$ (સમીકરણ $2$)
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $1$ ને $5$ વડે અને સમીકરણ $2$ ને $3$ વડે ગુણો:
$25x + 15y = 55$ (સમીકરણ $3$)
$9x + 15y = 39$ (સમીકરણ $4$)
સમીકરણ $3$ માંથી સમીકરણ $4$ બાદ કરતા:
$(25x - 9x) + (15y - 15y) = 55 - 39$
$16x = 16 \implies x = 1$
$x = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $1$ માં મૂકતા:
$5(1) + 3y = 11$
$5 + 3y = 11$
$3y = 6 \implies y = 2$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 2)$ છે.
150
EasyMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$7(y+3)-2(x+2)=14$
$4(y-2)+3(x-3)=2$
A
$(1, 2)$
B
$(5, 1)$
C
$(3, 4)$
D
$(1, 4)$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,આપેલા સમીકરણોનું સાદું રૂપ આપો:
સમીકરણ $1$: $7y + 21 - 2x - 4 = 14 \implies -2x + 7y = -3$
સમીકરણ $2$: $4y - 8 + 3x - 9 = 2 \implies 3x + 4y = 19$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $1$ ને $3$ વડે અને સમીકરણ $2$ ને $2$ વડે ગુણો:
$-6x + 21y = -9$
$6x + 8y = 38$
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $29y = 29 \implies y = 1$
$y = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $2$ માં મૂકતા: $3x + 4(1) = 19 \implies 3x = 15 \implies x = 5$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (5, 1)$ છે.

Pair of Linear Equations in Two Variables — Mix Examples - Pair of Linear Equations in Two Variables · Frequently Asked Questions

1Are these Pair of Linear Equations in Two Variables questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Pair of Linear Equations in Two Variables Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.