ChemistryQ1–42 of 42 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$p-$નાઈટ્રો$-N, N-$ડાયમિથાઈલએનિલીન નીચેનામાંથી કઈ સંસ્પંદન રચનાઓ દ્વારા દર્શાવી શકાતું નથી? (આપેલ રચનાઓ $I, II, III, IV$ જુઓ)
A
$I$ અને $II$
B
$II$ અને $IV$
C
$I$ અને $III$
D
$III$ અને $IV$
Solution
(D) રચના $III$ અને $IV$ માં,નાઈટ્રો સમૂહનો નાઈટ્રોજન પરમાણુ પાંચ પરમાણુઓ/સમૂહો સાથે જોડાયેલો દર્શાવેલ છે (પંચસંયોજક).
નાઈટ્રોજન બીજા આવર્તનું તત્વ છે અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં ખાલી $d-$કક્ષકો હોતી નથી,તેથી તે તેની સંયોજકતા $4$ થી વધારી શકતું નથી.
તેથી,રચના $III$ અને $IV$ રાસાયણિક રીતે અશક્ય છે અને તે $p-$નાઈટ્રો$-N, N-$ડાયમિથાઈલએનિલીનની સંસ્પંદન રચનાઓ દર્શાવી શકતી નથી.
નાઈટ્રોજન બીજા આવર્તનું તત્વ છે અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં ખાલી $d-$કક્ષકો હોતી નથી,તેથી તે તેની સંયોજકતા $4$ થી વધારી શકતું નથી.
તેથી,રચના $III$ અને $IV$ રાસાયણિક રીતે અશક્ય છે અને તે $p-$નાઈટ્રો$-N, N-$ડાયમિથાઈલએનિલીનની સંસ્પંદન રચનાઓ દર્શાવી શકતી નથી.
0 likesView Solution
2
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
કઈ રચનામાં વિસ્થાનિકૃત (delocalised) $\pi$-ઇલેક્ટ્રોન હોય છે?
A
$O_{3}$
B
$CO$
C
$HCN$
D
$O_{3}$ અને $HCN$
Solution
(A) જે અણુઓ સંસ્પંદન (resonance) દર્શાવે છે તેમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનનું વિસ્થાનિકરણ થાય છે.
$O_{3}$ (ઓઝોન) બે કેનોનિકલ બંધારણોના સંસ્પંદન હાઇબ્રિડ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જેમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોન ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ પર વિસ્થાનિકૃત હોય છે.
$CO$ અને $HCN$ માં $\pi$-બંધ સ્થાનિકૃત હોય છે અને તેમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનનું સંસ્પંદન આધારિત વિસ્થાનિકરણ જોવા મળતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$O_{3}$ (ઓઝોન) બે કેનોનિકલ બંધારણોના સંસ્પંદન હાઇબ્રિડ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જેમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોન ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ પર વિસ્થાનિકૃત હોય છે.
$CO$ અને $HCN$ માં $\pi$-બંધ સ્થાનિકૃત હોય છે અને તેમાં $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનનું સંસ્પંદન આધારિત વિસ્થાનિકરણ જોવા મળતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$H_3O^{+}$ આયનનો આકાર નીચેનામાંથી કયો છે?
A
સમચતુષ્ફલકીય (Tetrahedral)
B
પિરામિડલ (Pyramidal)
C
ત્રિકોણીય સમતલીય (Trigonal planar)
D
$T$-આકાર ($T$-shaped)
Solution
(B) $H_3O^{+}$ આયનમાં,મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
તે $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) ધરાવે છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,સમચતુષ્ફલકીય ઇલેક્ટ્રોન ભૂમિતિમાં એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે અણુનો આકાર પિરામિડલ બને છે.
તે $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) ધરાવે છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,સમચતુષ્ફલકીય ઇલેક્ટ્રોન ભૂમિતિમાં એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે અણુનો આકાર પિરામિડલ બને છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$p$-નાઈટ્રોબેન્ઝોનાઈટ્રાઈલ અણુમાં એક જ સમતલમાં રહી શકે તેવા પરમાણુઓની મહત્તમ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6$
B
$12$
C
$13$
D
$15$
Solution
(D) $p$-નાઈટ્રોબેન્ઝોનાઈટ્રાઈલનું આણ્વીય સૂત્ર $C_{7}H_{4}N_{2}O_{2}$ છે.
આ અણુમાં,બેન્ઝીન વલય સમતલીય છે ($sp^{2}$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન).
નાઈટ્રો સમૂહ $(-NO_{2})$ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે,અને સંસ્પંદનને કારણે,તે બેન્ઝીન વલયના સમતલમાં જ રહે છે.
સાયનો સમૂહ $(-CN)$ રેખીય છે ($sp$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન) અને તે પણ બેન્ઝીન વલયના સમતલમાં જ છે.
તેથી,તમામ $15$ પરમાણુઓ ($7$ કાર્બન,$4$ હાઈડ્રોજન,$2$ નાઈટ્રોજન અને $2$ ઓક્સિજન) એક જ સમતલમાં રહેલા છે.
આ અણુમાં,બેન્ઝીન વલય સમતલીય છે ($sp^{2}$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન).
નાઈટ્રો સમૂહ $(-NO_{2})$ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે,અને સંસ્પંદનને કારણે,તે બેન્ઝીન વલયના સમતલમાં જ રહે છે.
સાયનો સમૂહ $(-CN)$ રેખીય છે ($sp$ સંકરણ ધરાવતો કાર્બન) અને તે પણ બેન્ઝીન વલયના સમતલમાં જ છે.
તેથી,તમામ $15$ પરમાણુઓ ($7$ કાર્બન,$4$ હાઈડ્રોજન,$2$ નાઈટ્રોજન અને $2$ ઓક્સિજન) એક જ સમતલમાં રહેલા છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$2000 \ K$ તાપમાને $N_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2 NO_{(g)}$ પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $4 \times 10^{-4}$ છે. ઉદ્દીપકની હાજરીમાં સંતુલન $10$ ગણી ઝડપથી પ્રાપ્ત થાય છે. તેથી,$2000 \ K$ તાપમાને ઉદ્દીપકની હાજરીમાં સંતુલન અચળાંક કેટલો હશે?
A
$4 \times 10^{-4}$
B
$4 \times 10^{-3}$
C
$4 \times 10^{-5}$
D
$2.5 \times 10^{-4}$
Solution
(A) ઉદ્દીપક સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડીને પ્રક્રિયાનો વેગ વધારે છે,જે પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓના વેગમાં સમાન વધારો કરે છે.
બંને પ્રક્રિયાઓના વેગમાં સમાન વધારો થતો હોવાથી,સંતુલન સ્થાન બદલાતું નથી.
સંતુલન અચળાંક $(K_{eq})$ એ માત્ર તાપમાન પર આધારિત છે.
તાપમાન $2000 \ K$ અચળ હોવાથી,સંતુલન અચળાંક $4 \times 10^{-4}$ જ રહેશે.
બંને પ્રક્રિયાઓના વેગમાં સમાન વધારો થતો હોવાથી,સંતુલન સ્થાન બદલાતું નથી.
સંતુલન અચળાંક $(K_{eq})$ એ માત્ર તાપમાન પર આધારિત છે.
તાપમાન $2000 \ K$ અચળ હોવાથી,સંતુલન અચળાંક $4 \times 10^{-4}$ જ રહેશે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$5.75 \ mg$ સોડિયમ બાષ્પનું સોડિયમ આયનમાં રૂપાંતર થાય છે. જો સોડિયમની આયનીકરણ ઉર્જા $490 \ kJ \ mol^{-1}$ હોય અને પરમાણ્વીય ભાર $23 \ g \ mol^{-1}$ હોય,તો આ રૂપાંતર માટે જરૂરી ઉર્જા કેટલી હશે ($kJ$ માં)?
A
$1.96$
B
$1960$
C
$122.5$
D
$0.1225$
0 likesView Solution
7
ChemistryMCQWBJEE · 2021
સમાન પરિમાણો ધરાવતા બે ધાતુના તાર શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે. જો $\sigma_{1}$ અને $\sigma_{2}$ અનુક્રમે ધાતુના તારની વિદ્યુત વાહકતા હોય,તો સંયોજનની અસરકારક વાહકતા કેટલી થાય?
A
$\sigma_{1}+\sigma_{2}$
B
$\frac{\sigma_{1} \sigma_{2}}{\sigma_{1}+\sigma_{2}}$
C
$\frac{2 \sigma_{1} \sigma_{2}}{\sigma_{1}+\sigma_{2}}$
D
$\frac{\sigma_{1}+\sigma_{2}}{2 \sigma_{1} \sigma_{2}}$
Solution
(C) $l$ લંબાઈ અને $A$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા બે તાર માટે,અવરોધ $R = \frac{l}{\sigma A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે ત્યારે,સમતુલ્ય અવરોધ $R_{eq} = R_{1} + R_{2}$ થાય છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{2l}{\sigma_{eq} A} = \frac{l}{\sigma_{1} A} + \frac{l}{\sigma_{2} A}$ મળે છે.
બંને બાજુ $\frac{l}{A}$ વડે ભાગતા,$\frac{2}{\sigma_{eq}} = \frac{1}{\sigma_{1}} + \frac{1}{\sigma_{2}}$ મળે છે.
$\frac{2}{\sigma_{eq}} = \frac{\sigma_{1} + \sigma_{2}}{\sigma_{1} \sigma_{2}}$.
તેથી,અસરકારક વાહકતા $\sigma_{eq} = \frac{2 \sigma_{1} \sigma_{2}}{\sigma_{1} + \sigma_{2}}$ થાય છે.
જ્યારે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે ત્યારે,સમતુલ્ય અવરોધ $R_{eq} = R_{1} + R_{2}$ થાય છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{2l}{\sigma_{eq} A} = \frac{l}{\sigma_{1} A} + \frac{l}{\sigma_{2} A}$ મળે છે.
બંને બાજુ $\frac{l}{A}$ વડે ભાગતા,$\frac{2}{\sigma_{eq}} = \frac{1}{\sigma_{1}} + \frac{1}{\sigma_{2}}$ મળે છે.
$\frac{2}{\sigma_{eq}} = \frac{\sigma_{1} + \sigma_{2}}{\sigma_{1} \sigma_{2}}$.
તેથી,અસરકારક વાહકતા $\sigma_{eq} = \frac{2 \sigma_{1} \sigma_{2}}{\sigma_{1} + \sigma_{2}}$ થાય છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$Fe^{2+}$ નો ચોક્કસ જથ્થો એસિડિક માધ્યમમાં $x \ mol$ $MnO_{4}^{-}$ દ્વારા ઓક્સિડાઇઝ થાય છે. સમાન જથ્થાના $Fe^{2+}$ ને એસિડિક માધ્યમમાં ઓક્સિડાઇઝ કરવા માટે જરૂરી $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$x$
B
$0.83x$
C
$2.0x$
D
$1.2x$
Solution
(B) તુલ્યતાના નિયમ મુજબ,ઓક્સિડેશનકર્તાના તુલ્યાંક = રિડક્શનકર્તાના તુલ્યાંક.
$Fe^{2+}$ ના તુલ્યાંક = $MnO_{4}^{-}$ ના તુલ્યાંક = $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના તુલ્યાંક.
એસિડિક માધ્યમમાં $MnO_{4}^{-}$ માટે: $MnO_{4}^{-} + 8H^{+} + 5e^{-} \rightarrow Mn^{2+} + 4H_{2}O$. $n$-ફેક્ટર $5$ છે.
$MnO_{4}^{-}$ ના તુલ્યાંક = $x \times 5 = 5x$.
એસિડિક માધ્યમમાં $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ માટે: $Cr_{2}O_{7}^{2-} + 14H^{+} + 6e^{-} \rightarrow 2Cr^{3+} + 7H_{2}O$. $n$-ફેક્ટર $6$ છે.
ધારો કે $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના મોલ $y$ છે.
$Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના તુલ્યાંક = $y \times 6 = 6y$.
તુલ્યાંક સરખાવતા: $6y = 5x$.
તેથી,$y = \frac{5}{6}x = 0.833x \approx 0.83x$.
$Fe^{2+}$ ના તુલ્યાંક = $MnO_{4}^{-}$ ના તુલ્યાંક = $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના તુલ્યાંક.
એસિડિક માધ્યમમાં $MnO_{4}^{-}$ માટે: $MnO_{4}^{-} + 8H^{+} + 5e^{-} \rightarrow Mn^{2+} + 4H_{2}O$. $n$-ફેક્ટર $5$ છે.
$MnO_{4}^{-}$ ના તુલ્યાંક = $x \times 5 = 5x$.
એસિડિક માધ્યમમાં $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ માટે: $Cr_{2}O_{7}^{2-} + 14H^{+} + 6e^{-} \rightarrow 2Cr^{3+} + 7H_{2}O$. $n$-ફેક્ટર $6$ છે.
ધારો કે $Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના મોલ $y$ છે.
$Cr_{2}O_{7}^{2-}$ ના તુલ્યાંક = $y \times 6 = 6y$.
તુલ્યાંક સરખાવતા: $6y = 5x$.
તેથી,$y = \frac{5}{6}x = 0.833x \approx 0.83x$.
0 likesView Solution
9
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ,એસિટિક એસિડ,એસિટિલીન અને ઇથેનોલ સંયોજનોની એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ $< $ એસિટિક એસિડ $< $ એસિટિલીન $< $ ઇથેનોલ
B
એસિટિક એસિડ $< p-$નાઈટ્રોફિનોલ $< $ એસિટિલીન $< $ ઇથેનોલ
C
એસિટિલીન $< p-$નાઈટ્રોફિનોલ $< $ ઇથેનોલ $< $ એસિટિક એસિડ
D
એસિટિલીન $< $ ઇથેનોલ $< p-$નાઈટ્રોફિનોલ $< $ એસિટિક એસિડ
Solution
(D) સંયોજનની એસિડિકતા તેના સંયુગ્મી બેઝની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ સૌથી વધુ એસિડિક છે કારણ કે તેનો સંયુગ્મી બેઝ (એસિટેટ આયન,$CH_3COO^-$) બે સમાન ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$2$. $p-$નાઈટ્રોફિનોલ ત્યારબાદ સૌથી વધુ એસિડિક છે કારણ કે ફિનોક્સાઈડ આયન સંસ્પંદન દ્વારા સ્થિર થાય છે,અને પેરા સ્થાન પર રહેલ $-NO_2$ સમૂહ પ્રબળ $-I$ અને $-M$ અસર દર્શાવે છે,જે ઋણ વીજભારને વધુ સ્થિર કરે છે.
$3$. ઇથેનોલ $(CH_3CH_2OH)$ ફિનોલ કરતા ઓછો એસિડિક છે કારણ કે ઇથોક્સાઈડ આયન $(CH_3CH_2O^-)$ ઇથાઇલ સમૂહની $+I$ અસરને કારણે અસ્થિર બને છે.
$4$. એસિટિલીન $(HC \equiv CH)$ આ બધામાં સૌથી ઓછો એસિડિક છે કારણ કે ઋણ વીજભાર $sp$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ પર રહે છે,જે ઓક્સિજન કરતા ઓછો વિદ્યુતઋણ છે.
આમ,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ: $\text{એસિટિક એસિડ} > p-\text{નાઈટ્રોફિનોલ} > \text{ઇથેનોલ} > \text{એસિટિલીન}$ છે.
$1$. એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ સૌથી વધુ એસિડિક છે કારણ કે તેનો સંયુગ્મી બેઝ (એસિટેટ આયન,$CH_3COO^-$) બે સમાન ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે સંસ્પંદન દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$2$. $p-$નાઈટ્રોફિનોલ ત્યારબાદ સૌથી વધુ એસિડિક છે કારણ કે ફિનોક્સાઈડ આયન સંસ્પંદન દ્વારા સ્થિર થાય છે,અને પેરા સ્થાન પર રહેલ $-NO_2$ સમૂહ પ્રબળ $-I$ અને $-M$ અસર દર્શાવે છે,જે ઋણ વીજભારને વધુ સ્થિર કરે છે.
$3$. ઇથેનોલ $(CH_3CH_2OH)$ ફિનોલ કરતા ઓછો એસિડિક છે કારણ કે ઇથોક્સાઈડ આયન $(CH_3CH_2O^-)$ ઇથાઇલ સમૂહની $+I$ અસરને કારણે અસ્થિર બને છે.
$4$. એસિટિલીન $(HC \equiv CH)$ આ બધામાં સૌથી ઓછો એસિડિક છે કારણ કે ઋણ વીજભાર $sp$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ પર રહે છે,જે ઓક્સિજન કરતા ઓછો વિદ્યુતઋણ છે.
આમ,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ: $\text{એસિટિક એસિડ} > p-\text{નાઈટ્રોફિનોલ} > \text{ઇથેનોલ} > \text{એસિટિલીન}$ છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
નીચે દર્શાવેલ સંયોજનોની જોડીઓ વચ્ચેનો સંબંધ અનુક્રમે શું છે?
A
હોમોમર (સમાન),એનાન્ટિઓમર અને બંધારણીય આઇસોમર
B
એનાન્ટિઓમર,એનાન્ટિઓમર અને ડાયાસ્ટીરિયોમર
C
હોમોમર (સમાન),હોમોમર (સમાન) અને બંધારણીય આઇસોમર
D
એનાન્ટિઓમર,હોમોમર (સમાન) અને ભૌમિતિક આઇસોમર
Solution
(C) જોડી $1$: બંને બંધારણો એક જ અણુ દર્શાવે છે. બીજા બંધારણને સમતલમાં $180^{\circ}$ ફેરવતા,તે પ્રથમ પર બંધબેસતું આવે છે. તેથી,તેઓ હોમોમર (સમાન) છે.
જોડી $2$: બંને બંધારણો $m$-નાઈટ્રોટોલ્યુઈન છે. તેઓ સમાન (હોમોમર) છે.
જોડી $3$: પ્રથમ બંધારણ $1,1$-ડાયક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપ-$1$-ઈન છે અને બીજું $1,2$-ડાયક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપ-$1$-ઈન છે. આ બંધારણીય આઇસોમર (સ્થાનિક આઇસોમર) છે.
જોડી $2$: બંને બંધારણો $m$-નાઈટ્રોટોલ્યુઈન છે. તેઓ સમાન (હોમોમર) છે.
જોડી $3$: પ્રથમ બંધારણ $1,1$-ડાયક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપ-$1$-ઈન છે અને બીજું $1,2$-ડાયક્લોરો-$2$-મિથાઈલપ્રોપ-$1$-ઈન છે. આ બંધારણીય આઇસોમર (સ્થાનિક આઇસોમર) છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
નીચેની પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાં નીપજ(ઓ) શું હશે: $Me-C \equiv C-Me \xrightarrow[2. \text{dil. alkaline } KMnO_4]{1. Na/NH_3(liq.), \text{ethanol}, -33^\circ C}$ નીપજ(ઓ)
A
મેસો-બ્યુટેન$-2,3-$ડાયોલ
B
$(2R, 3R)$-બ્યુટેન$-2,3-$ડાયોલ
C
બ્યુટેન$-2,3-$ડાયોલનું રેસેમિક મિશ્રણ
D
$(2S, 3S)$-બ્યુટેન$-2,3-$ડાયોલ
Solution
(C) પગલું $1$: $Me-C \equiv C-Me$ (બ્યુટ$-2-$આઈન) $Na/NH_3(liq.)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $trans$-બ્યુટ$-2-$ઈન બનાવે છે.
પગલું $2$: $trans$-બ્યુટ$-2-$ઈન મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,જે $syn$-હાઈડ્રોક્સિલેશન કરે છે.
$trans$-આલ્કીનમાં બે $-OH$ સમૂહોનો $syn$-ઉમેરો થવાથી બ્યુટેન$-2,3-$ડાયોલનું રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
પગલું $2$: $trans$-બ્યુટ$-2-$ઈન મંદ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,જે $syn$-હાઈડ્રોક્સિલેશન કરે છે.
$trans$-આલ્કીનમાં બે $-OH$ સમૂહોનો $syn$-ઉમેરો થવાથી બ્યુટેન$-2,3-$ડાયોલનું રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$N_2H_4$ અને $H_2O_2$ શેમાં સમાનતા દર્શાવે છે?
A
ઘનતા
B
રિડક્શનકર્તા ગુણધર્મ
C
ઓક્સિડેશનકર્તા ગુણધર્મ
D
મધ્યસ્થ પરમાણુઓનું સંકરણ
Solution
(D) $N_2H_4$ (હાઇડ્રેઝિન) માં,દરેક નાઇટ્રોજન પરમાણુ બે હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને એક નાઇટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જેમાં એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. દરેક $N$ પરમાણુ માટે સ્ટેરિક નંબર $3 + 1 = 4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
$H_2O_2$ (હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ) માં,દરેક ઓક્સિજન પરમાણુ એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને એક ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જેમાં બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. દરેક $O$ પરમાણુ માટે સ્ટેરિક નંબર $2 + 2 = 4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
તેથી,બંને સંયોજનો તેમના મધ્યસ્થ પરમાણુઓના સંકરણ $(sp^3)$ માં સમાનતા દર્શાવે છે.
$H_2O_2$ (હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ) માં,દરેક ઓક્સિજન પરમાણુ એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને એક ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જેમાં બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. દરેક $O$ પરમાણુ માટે સ્ટેરિક નંબર $2 + 2 = 4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
તેથી,બંને સંયોજનો તેમના મધ્યસ્થ પરમાણુઓના સંકરણ $(sp^3)$ માં સમાનતા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$25^{\circ} C$ તાપમાને $0.4 \ M$ નિર્બળ મોનોએસિડિક બેઝ $(K_{b}=1 \times 10^{-12})$ ના $2.5 \ mL$ ને $25^{\circ} C$ તાપમાને $\frac{2}{15} \ M \ HCl$ વડે ટાઇટ્રેટ કરવામાં આવે છે. તુલ્યબિંદુએ $H^{+}$ ની સાંદ્રતા કેટલી હશે? ($K_{w}=1 \times 10^{-14}$ at $25^{\circ} C$).
A
$3.7 \times 10^{-13} \ M$
B
$3.2 \times 10^{-7} \ M$
C
$3.2 \times 10^{-2} \ M$
D
$2.7 \times 10^{-2} \ M$
Solution
(C) તુલ્યબિંદુએ,બેઝના મોલ = એસિડના મોલ.
$0.4 \ M \times 2.5 \ mL = \frac{2}{15} \ M \times V_{acid}$.
$V_{acid} = \frac{0.4 \times 2.5 \times 15}{2} = 7.5 \ mL$.
કુલ કદ $= 2.5 \ mL + 7.5 \ mL = 10 \ mL$.
ક્ષારની સાંદ્રતા $(C)$ $= \frac{0.4 \times 2.5}{10} = 0.1 \ M$.
બનેલો ક્ષાર નિર્બળ બેઝ અને પ્રબળ એસિડનો છે,જેનું કેશનિક જળવિભાજન થાય છે.
$[H^{+}]$ માટેનું સૂત્ર $[H^{+}] = \sqrt{\frac{K_{w} \times C}{K_{b}}}$ છે.
$[H^{+}] = \sqrt{\frac{10^{-14} \times 0.1}{10^{-12}}} = \sqrt{10^{-3}} = 3.16 \times 10^{-2} \ M \approx 3.2 \times 10^{-2} \ M$.
$0.4 \ M \times 2.5 \ mL = \frac{2}{15} \ M \times V_{acid}$.
$V_{acid} = \frac{0.4 \times 2.5 \times 15}{2} = 7.5 \ mL$.
કુલ કદ $= 2.5 \ mL + 7.5 \ mL = 10 \ mL$.
ક્ષારની સાંદ્રતા $(C)$ $= \frac{0.4 \times 2.5}{10} = 0.1 \ M$.
બનેલો ક્ષાર નિર્બળ બેઝ અને પ્રબળ એસિડનો છે,જેનું કેશનિક જળવિભાજન થાય છે.
$[H^{+}]$ માટેનું સૂત્ર $[H^{+}] = \sqrt{\frac{K_{w} \times C}{K_{b}}}$ છે.
$[H^{+}] = \sqrt{\frac{10^{-14} \times 0.1}{10^{-12}}} = \sqrt{10^{-3}} = 3.16 \times 10^{-2} \ M \approx 3.2 \times 10^{-2} \ M$.
0 likesView Solution
14
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$HNO_{3}$,$KOH$,$CH_{3}COOH$ અને $CH_{3}COONa$ ના સમાન સાંદ્રતા ધરાવતા જલીય દ્રાવણો આપવામાં આવ્યા છે. મિશ્રણ કરવા પર કઈ જોડી(ઓ) બફર બનાવે છે?
A
$HNO_{3}$ અને $CH_{3}COOH$
B
$KOH$ અને $CH_{3}COONa$
C
$HNO_{3}$ અને $CH_{3}COONa$
D
$CH_{3}COOH$ અને $CH_{3}COONa$
Solution
(C, D) બફર દ્રાવણ નિર્બળ એસિડ અને તેના સંયુગ્મી બેઝ અથવા નિર્બળ બેઝ અને તેના સંયુગ્મી એસિડ દ્વારા બને છે.
$1$. $CH_{3}COOH$ (નિર્બળ એસિડ) અને $CH_{3}COONa$ (નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝનો ક્ષાર) એસિડિક બફર બનાવે છે. તેથી,$(D)$ સાચું છે.
$2$. જ્યારે $HNO_{3}$ (પ્રબળ એસિડ) ને $CH_{3}COONa$ (નિર્બળ એસિડનો ક્ષાર) સાથે એવા પ્રમાણમાં મિશ્ર કરવામાં આવે કે ક્ષાર વધુ પ્રમાણમાં હોય,ત્યારે $HNO_{3} + CH_{3}COO^{-} \rightarrow CH_{3}COOH + NO_{3}^{-}$ પ્રક્રિયા થાય છે. આના પરિણામે નિર્બળ એસિડ $(CH_{3}COOH)$ અને તેના સંયુગ્મી બેઝ $(CH_{3}COO^{-})$ નું મિશ્રણ મળે છે,જે બફર તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,$(C)$ પણ સાચું છે.
$1$. $CH_{3}COOH$ (નિર્બળ એસિડ) અને $CH_{3}COONa$ (નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝનો ક્ષાર) એસિડિક બફર બનાવે છે. તેથી,$(D)$ સાચું છે.
$2$. જ્યારે $HNO_{3}$ (પ્રબળ એસિડ) ને $CH_{3}COONa$ (નિર્બળ એસિડનો ક્ષાર) સાથે એવા પ્રમાણમાં મિશ્ર કરવામાં આવે કે ક્ષાર વધુ પ્રમાણમાં હોય,ત્યારે $HNO_{3} + CH_{3}COO^{-} \rightarrow CH_{3}COOH + NO_{3}^{-}$ પ્રક્રિયા થાય છે. આના પરિણામે નિર્બળ એસિડ $(CH_{3}COOH)$ અને તેના સંયુગ્મી બેઝ $(CH_{3}COO^{-})$ નું મિશ્રણ મળે છે,જે બફર તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,$(C)$ પણ સાચું છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
તાપમાન $T$ પર $MX, MX_2$ અને $M_3X$ પ્રકારના ક્ષારોના દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ અનુક્રમે $4.0 \times 10^{-8}, 3.2 \times 10^{-14}$ અને $2.7 \times 10^{-15}$ છે. તાપમાન $T$ પર ક્ષારોની દ્રાવ્યતા ($mol \text{ dm}^{-3}$ માં) નો ક્રમ કયો છે?
A
$MX > MX_2 > M_3X$
B
$M_3X > MX_2 > MX$
C
$MX_2 > M_3X > MX$
D
$MX > M_3X > MX_2$
Solution
(D) $MX$ માટે: $K_{sp} = S^2 = 4.0 \times 10^{-8} \Rightarrow S = 2 \times 10^{-4} \text{ mol dm}^{-3}$.
$MX_2$ માટે: $K_{sp} = 4S^3 = 3.2 \times 10^{-14}$ $\Rightarrow S^3 = 8 \times 10^{-15}$ $\Rightarrow S = 2 \times 10^{-5} \text{ mol dm}^{-3}$.
$M_3X$ માટે: $K_{sp} = 27S^4 = 2.7 \times 10^{-15}$ $\Rightarrow S^4 = 10^{-16}$ $\Rightarrow S = 1 \times 10^{-4} \text{ mol dm}^{-3}$.
દ્રાવ્યતાની સરખામણી કરતા: $2 \times 10^{-4} > 1 \times 10^{-4} > 2 \times 10^{-5}$.
આમ,દ્રાવ્યતાનો ક્રમ $MX > M_3X > MX_2$ છે.
$MX_2$ માટે: $K_{sp} = 4S^3 = 3.2 \times 10^{-14}$ $\Rightarrow S^3 = 8 \times 10^{-15}$ $\Rightarrow S = 2 \times 10^{-5} \text{ mol dm}^{-3}$.
$M_3X$ માટે: $K_{sp} = 27S^4 = 2.7 \times 10^{-15}$ $\Rightarrow S^4 = 10^{-16}$ $\Rightarrow S = 1 \times 10^{-4} \text{ mol dm}^{-3}$.
દ્રાવ્યતાની સરખામણી કરતા: $2 \times 10^{-4} > 1 \times 10^{-4} > 2 \times 10^{-5}$.
આમ,દ્રાવ્યતાનો ક્રમ $MX > M_3X > MX_2$ છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$25^\circ C$ તાપમાને $BaSO_4$ ના સંતૃપ્ત દ્રાવણની સાંદ્રતા $4 \times 10^{-5} \ M$ છે. આ તાપમાને $0.1 \ M \ Na_2SO_4$ માં $BaSO_4$ ની દ્રાવ્યતા કેટલી થશે?
A
$1.6 \times 10^{-9} \ M$
B
$1.6 \times 10^{-8} \ M$
C
$4 \times 10^{-6} \ M$
D
$4 \times 10^{-4} \ M$
Solution
(B) $BaSO_4$ માટે,દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp} = s^2 = (4 \times 10^{-5})^2 = 1.6 \times 10^{-9}$ છે.
$0.1 \ M \ Na_2SO_4$ માં,સામાન્ય આયન $[SO_4^{2-}]$ ની સાંદ્રતા $0.1 \ M$ છે.
ધારો કે નવી દ્રાવ્યતા $s'$ છે.
$K_{sp} = [Ba^{2+}][SO_4^{2-}] = s' \times 0.1$.
$1.6 \times 10^{-9} = s' \times 0.1$.
$s' = 1.6 \times 10^{-8} \ M$.
$0.1 \ M \ Na_2SO_4$ માં,સામાન્ય આયન $[SO_4^{2-}]$ ની સાંદ્રતા $0.1 \ M$ છે.
ધારો કે નવી દ્રાવ્યતા $s'$ છે.
$K_{sp} = [Ba^{2+}][SO_4^{2-}] = s' \times 0.1$.
$1.6 \times 10^{-9} = s' \times 0.1$.
$s' = 1.6 \times 10^{-8} \ M$.
0 likesView Solution
17
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
સાયક્લો$[18]$ કાર્બન એ કાર્બનનું એક અપરરૂપ છે જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_{18}$ છે. તે $18$ કાર્બન પરમાણુઓની બનેલી એક રીંગ છે,જે એકાંતરે સિંગલ અને ટ્રિપલ બોન્ડ દ્વારા જોડાયેલા છે. આ સાયક્લોકાર્બનમાં હાજર ટ્રિપલ બોન્ડની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$9$
B
$10$
C
$12$
D
$6$
Solution
(A) સાયક્લો$[18]$ કાર્બન $(C_{18})$ એ કાર્બનનું એક ચક્રીય અપરરૂપ છે જે $18$ કાર્બન પરમાણુઓનું બનેલું છે.
આ બંધારણમાં,કાર્બન પરમાણુઓ એકાંતરે સિંગલ અને ટ્રિપલ બોન્ડ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
રીંગમાં $18$ કાર્બન પરમાણુઓ હોવાથી,અને દરેક ટ્રિપલ બોન્ડમાં બે કાર્બન પરમાણુઓનો સમાવેશ થાય છે,જ્યારે દરેક સિંગલ બોન્ડ બે ટ્રિપલ-બોન્ડેડ એકમોને જોડે છે,તેથી આ બંધારણમાં $9$ ટ્રિપલ બોન્ડ અને $9$ સિંગલ બોન્ડ હોય છે.
તેથી,ટ્રિપલ બોન્ડની કુલ સંખ્યા $9$ છે.
આ બંધારણમાં,કાર્બન પરમાણુઓ એકાંતરે સિંગલ અને ટ્રિપલ બોન્ડ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
રીંગમાં $18$ કાર્બન પરમાણુઓ હોવાથી,અને દરેક ટ્રિપલ બોન્ડમાં બે કાર્બન પરમાણુઓનો સમાવેશ થાય છે,જ્યારે દરેક સિંગલ બોન્ડ બે ટ્રિપલ-બોન્ડેડ એકમોને જોડે છે,તેથી આ બંધારણમાં $9$ ટ્રિપલ બોન્ડ અને $9$ સિંગલ બોન્ડ હોય છે.
તેથી,ટ્રિપલ બોન્ડની કુલ સંખ્યા $9$ છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
સિલ્વર નાઈટ્રેટના દ્રાવણની ફોસ્ફરસ એસિડ સાથેની પ્રક્રિયાથી શું ઉત્પન્ન થાય છે?
A
સિલ્વર ફોસ્ફાઈટ
B
ફોસ્ફોરિક એસિડ
C
ધાત્વિક સિલ્વર
D
સિલ્વર ફોસ્ફેટ
Solution
(C) સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_{3})$ અને ફોસ્ફરસ એસિડ $(H_{3}PO_{3})$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એક રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે જેમાં સિલ્વર આયનોનું ધાત્વિક સિલ્વરમાં રિડક્શન થાય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2 \ AgNO_{3} + H_{3}PO_{3} + H_{2}O \longrightarrow H_{3}PO_{4} + 2 \ Ag + 2 \ HNO_{3}$
સમીકરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ,ધાત્વિક સિલ્વર $(Ag)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2 \ AgNO_{3} + H_{3}PO_{3} + H_{2}O \longrightarrow H_{3}PO_{4} + 2 \ Ag + 2 \ HNO_{3}$
સમીકરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ,ધાત્વિક સિલ્વર $(Ag)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$NaCl$ ના એમોનિયાયુક્ત દ્રાવણમાંથી રંગહીન અને ગંધહીન વાયુ $(X)$ પસાર કરતા મળતા સફેદ અવક્ષેપ $(Y)$ ને ગરમ કરતા તેના વજનમાં આશરે $37 \%$ નો ઘટાડો થાય છે અને બેઝિક સ્વભાવનો સફેદ અવશેષ $(Z)$ બાકી રહે છે. નીચેના સેટમાંથી $(X)$,$(Y)$ અને $(Z)$ ને ઓળખો.
A
$N_{2}, (NH_{4})_{2}CO_{3}, NH_{4}Cl$
B
$O_{2}, NaNH_{4}CO_{3}, NaHCO_{3}$
C
$CO_{2}, NH_{4}HCO_{3}, (NH_{4})_{2}CO_{3}$
D
$CO_{2}, NaHCO_{3}, Na_{2}CO_{3}$
Solution
(D) વર્ણવેલ પ્રક્રિયા સોડિયમ કાર્બોનેટના ઉત્પાદન માટેની સોલ્વે પ્રક્રિયા છે.
એમોનિયાયુક્ત બ્રાઈન દ્રાવણ $(NaCl + NH_{3} + H_{2}O)$ માંથી $CO_{2}$ $(X)$ પસાર કરતા સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(Y)$ સફેદ અવક્ષેપ તરીકે મળે છે.
$NH_{3} + CO_{2} + H_{2}O \longrightarrow NH_{4}HCO_{3}$
$NH_{4}HCO_{3} + NaCl \longrightarrow NaHCO_{3} \downarrow (Y) + NH_{4}Cl$
ગરમ કરવા પર,$NaHCO_{3}$ નું વિઘટન થાય છે: $2NaHCO_{3} \xrightarrow{\Delta} Na_{2}CO_{3} (Z) + CO_{2} + H_{2}O$.
$2NaHCO_{3} (168 \ g)$ માંથી $Na_{2}CO_{3} (106 \ g)$ બનતા વજનમાં થતો ઘટાડો $\frac{168 - 106}{168} \times 100 \approx 36.9 \% \approx 37 \%$ છે.
આમ,$(X) = CO_{2}$,$(Y) = NaHCO_{3}$,અને $(Z) = Na_{2}CO_{3}$ છે.
એમોનિયાયુક્ત બ્રાઈન દ્રાવણ $(NaCl + NH_{3} + H_{2}O)$ માંથી $CO_{2}$ $(X)$ પસાર કરતા સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ $(Y)$ સફેદ અવક્ષેપ તરીકે મળે છે.
$NH_{3} + CO_{2} + H_{2}O \longrightarrow NH_{4}HCO_{3}$
$NH_{4}HCO_{3} + NaCl \longrightarrow NaHCO_{3} \downarrow (Y) + NH_{4}Cl$
ગરમ કરવા પર,$NaHCO_{3}$ નું વિઘટન થાય છે: $2NaHCO_{3} \xrightarrow{\Delta} Na_{2}CO_{3} (Z) + CO_{2} + H_{2}O$.
$2NaHCO_{3} (168 \ g)$ માંથી $Na_{2}CO_{3} (106 \ g)$ બનતા વજનમાં થતો ઘટાડો $\frac{168 - 106}{168} \times 100 \approx 36.9 \% \approx 37 \%$ છે.
આમ,$(X) = CO_{2}$,$(Y) = NaHCO_{3}$,અને $(Z) = Na_{2}CO_{3}$ છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
સમાન તાપમાન $(T)$ પર બે વાયુઓના આણ્વિય વેગ $u_{1}$ અને $u_{2}$ છે. તેમના દળ અનુક્રમે $m_{1}$ અને $m_{2}$ છે. તાપમાન $T$ પર નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સાચું છે?
A
$\frac{m_{1}}{u_{1}^{2}}=\frac{m_{2}}{u_{2}^{2}}$
B
$m_{1} u_{1}=m_{2} u_{2}$
C
$\frac{m_{1}}{u_{1}}=\frac{m_{2}}{u_{2}}$
D
$m_{1} u_{1}^{2}=m_{2} u_{2}^{2}$
Solution
(D) વાયુનો સરેરાશ વર્ગિત વેગ $u = \sqrt{\frac{3RT}{M}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કારણ કે તાપમાન $T$ બંને વાયુઓ માટે સમાન છે,તેથી $u \propto \frac{1}{\sqrt{m}}$.
તેથી,$\frac{u_{1}}{u_{2}} = \sqrt{\frac{m_{2}}{m_{1}}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $\frac{u_{1}^{2}}{u_{2}^{2}} = \frac{m_{2}}{m_{1}}$ મળે છે.
ગુણાકાર કરતા $m_{1} u_{1}^{2} = m_{2} u_{2}^{2}$ મળે છે.
કારણ કે તાપમાન $T$ બંને વાયુઓ માટે સમાન છે,તેથી $u \propto \frac{1}{\sqrt{m}}$.
તેથી,$\frac{u_{1}}{u_{2}} = \sqrt{\frac{m_{2}}{m_{1}}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $\frac{u_{1}^{2}}{u_{2}^{2}} = \frac{m_{2}}{m_{1}}$ મળે છે.
ગુણાકાર કરતા $m_{1} u_{1}^{2} = m_{2} u_{2}^{2}$ મળે છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMCQWBJEE · 2021
$x+\sqrt{3}y=\sqrt{3}$ રેખા પર રહેલું પ્રકાશનું કિરણ $x$-અક્ષ પર અથડાઈને પરાવર્તિત થાય છે. પરાવર્તિત કિરણનું સમીકરણ શોધો.
A
$y=x+\sqrt{3}$
B
$\sqrt{3}y=x-\sqrt{3}$
C
$y=\sqrt{3}x-\sqrt{3}$
D
$\sqrt{3}y=x-1$
Solution
(B) આપેલ આપાત કિરણનું સમીકરણ $x+\sqrt{3}y=\sqrt{3}$ છે.
$x$-અક્ષ પરના આપાત બિંદુ $A$ ને શોધવા માટે,સમીકરણમાં $y=0$ મૂકતા: $x+\sqrt{3}(0)=\sqrt{3} \Rightarrow x=\sqrt{3}$. તેથી,$A \equiv (\sqrt{3}, 0)$.
આપાત કિરણ પરનું બીજું બિંદુ $B$ શોધવા માટે,$x=0$ મૂકતા: $0+\sqrt{3}y=\sqrt{3} \Rightarrow y=1$. તેથી,$B \equiv (0, 1)$.
પરાવર્તિત કિરણ $A(\sqrt{3}, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને બિંદુ $B$ નું $x$-અક્ષ પરનું પ્રતિબિંબ $B' \equiv (0, -1)$ માંથી પસાર થાય છે.
$A(\sqrt{3}, 0)$ અને $B'(0, -1)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ બે-બિંદુ સ્વરૂપ દ્વારા મળે છે: $\frac{y-0}{x-\sqrt{3}} = \frac{-1-0}{0-\sqrt{3}}$.
$\frac{y}{x-\sqrt{3}} = \frac{-1}{-\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$\sqrt{3}y = x-\sqrt{3}$.
$x$-અક્ષ પરના આપાત બિંદુ $A$ ને શોધવા માટે,સમીકરણમાં $y=0$ મૂકતા: $x+\sqrt{3}(0)=\sqrt{3} \Rightarrow x=\sqrt{3}$. તેથી,$A \equiv (\sqrt{3}, 0)$.
આપાત કિરણ પરનું બીજું બિંદુ $B$ શોધવા માટે,$x=0$ મૂકતા: $0+\sqrt{3}y=\sqrt{3} \Rightarrow y=1$. તેથી,$B \equiv (0, 1)$.
પરાવર્તિત કિરણ $A(\sqrt{3}, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને બિંદુ $B$ નું $x$-અક્ષ પરનું પ્રતિબિંબ $B' \equiv (0, -1)$ માંથી પસાર થાય છે.
$A(\sqrt{3}, 0)$ અને $B'(0, -1)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ બે-બિંદુ સ્વરૂપ દ્વારા મળે છે: $\frac{y-0}{x-\sqrt{3}} = \frac{-1-0}{0-\sqrt{3}}$.
$\frac{y}{x-\sqrt{3}} = \frac{-1}{-\sqrt{3}} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$\sqrt{3}y = x-\sqrt{3}$.
0 likesView Solution
22
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2021
હિલિયમ અને નિયોનનું પરમાણ્વીય દળ અનુક્રમે $4.0$ અને $20.0 \ amu$ છે. $-73^{\circ} C$ તાપમાને હિલિયમ વાયુની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ એ $727^{\circ} C$ તાપમાને નિયોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કરતા $M$ ગણી છે. $M$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$5$
B
$25$
C
$\frac{1}{5}$
D
$\frac{1}{25}$
Solution
(A) દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{m \cdot v}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વાયુ માટે,સૌથી સંભવિત વેગ $C_{mp} = \sqrt{\frac{2KT}{m}}$ છે.
તેથી,$\lambda = \frac{h}{m \sqrt{\frac{2KT}{m}}} = \frac{h}{\sqrt{2mKT}}$.
અહીં $T_{He} = -73 + 273 = 200 \ K$ અને $T_{Ne} = 727 + 273 = 1000 \ K$ છે.
$\lambda_{He} = M \times \lambda_{Ne}$ $\Rightarrow \frac{h}{\sqrt{2 \times 4 \times K \times 200}} = M \times \frac{h}{\sqrt{2 \times 20 \times K \times 1000}}$.
$\frac{1}{\sqrt{1600K}} = M \times \frac{1}{\sqrt{40000K}}$.
$\frac{1}{40\sqrt{K}} = M \times \frac{1}{200\sqrt{K}}$.
$M = \frac{200}{40} = 5$.
વાયુ માટે,સૌથી સંભવિત વેગ $C_{mp} = \sqrt{\frac{2KT}{m}}$ છે.
તેથી,$\lambda = \frac{h}{m \sqrt{\frac{2KT}{m}}} = \frac{h}{\sqrt{2mKT}}$.
અહીં $T_{He} = -73 + 273 = 200 \ K$ અને $T_{Ne} = 727 + 273 = 1000 \ K$ છે.
$\lambda_{He} = M \times \lambda_{Ne}$ $\Rightarrow \frac{h}{\sqrt{2 \times 4 \times K \times 200}} = M \times \frac{h}{\sqrt{2 \times 20 \times K \times 1000}}$.
$\frac{1}{\sqrt{1600K}} = M \times \frac{1}{\sqrt{40000K}}$.
$\frac{1}{40\sqrt{K}} = M \times \frac{1}{200\sqrt{K}}$.
$M = \frac{200}{40} = 5$.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
બધા જ તાપમાને સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\Delta H$ અને $\Delta S$ બંને ધન છે
B
$\Delta H$ ધન છે અને $\Delta S$ ઋણ છે
C
$\Delta H$ ઋણ છે અને $\Delta S$ ધન છે
D
$\Delta H$ અને $\Delta S$ બંને ઋણ છે
Solution
(C) પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ હોવા માટે ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જાનો ફેરફાર $\Delta G$ ઋણ હોવો જોઈએ.
સંબંધ સમીકરણ $\Delta G = \Delta H - T \Delta S$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બધા જ તાપમાને $(T)$ $\Delta G$ ઋણ રહે તે માટે,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H$ ઋણ (ઉષ્માક્ષેપક) અને એન્ટ્રોપી ફેરફાર $\Delta S$ ધન (અવ્યવસ્થામાં વધારો) હોવો જોઈએ.
આમ,શરત $\Delta H < 0$ અને $\Delta S > 0$ છે.
સંબંધ સમીકરણ $\Delta G = \Delta H - T \Delta S$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બધા જ તાપમાને $(T)$ $\Delta G$ ઋણ રહે તે માટે,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H$ ઋણ (ઉષ્માક્ષેપક) અને એન્ટ્રોપી ફેરફાર $\Delta S$ ધન (અવ્યવસ્થામાં વધારો) હોવો જોઈએ.
આમ,શરત $\Delta H < 0$ અને $\Delta S > 0$ છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
નીચેની પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાં બનતી નીપજો $X$ અને $Y$ અનુક્રમે કઈ છે?
$\text{Phenol}$ $\xrightarrow{dil \ HNO_3} X$ $\xrightarrow{1. Zn/HCl, \Delta \atop 2.(CH_3CO)_2O (1 \ equiv)} Y$
$\text{Phenol}$ $\xrightarrow{dil \ HNO_3} X$ $\xrightarrow{1. Zn/HCl, \Delta \atop 2.(CH_3CO)_2O (1 \ equiv)} Y$
A
B
C
D
Solution
(C) $1$. $\text{ફિનોલ}$ મંદ $HNO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $o$-$\text{નાઈટ્રોફિનોલ}$ અને $p$-$\text{નાઈટ્રોફિનોલનું મિશ્રણ}$ બનાવે છે. મુખ્ય નીપજ $p$-$\text{નાઈટ્રોફિનોલ}$ $(X)$ છે.
$2$. $p$-$\text{નાઈટ્રોફિનોલ}$ $(X)$ નું $Zn/HCl$ નો ઉપયોગ કરીને $\text{રિડક્શન}$ કરવામાં આવે છે જેથી $p$-$\text{એમિનોફિનોલ}$ બને છે.
$3$. $p$-$\text{એમિનોફિનોલ}$ $1 \ equiv$ $\text{એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ}$ $(CH_3CO)_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે. $\text{એમિનો સમૂહ}$ $(-NH_2)$ $\text{હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ}$ $(-OH)$ કરતા વધુ $\text{ન્યુક્લિયોફિલિક}$ હોવાથી, $\text{નાઈટ્રોજન પરમાણુ}$ પર $\text{એસિટિલેશન}$ થાય છે અને $p$-$\text{એસીટામિડોફિનોલ}$ $(Y)$ બને છે.
$2$. $p$-$\text{નાઈટ્રોફિનોલ}$ $(X)$ નું $Zn/HCl$ નો ઉપયોગ કરીને $\text{રિડક્શન}$ કરવામાં આવે છે જેથી $p$-$\text{એમિનોફિનોલ}$ બને છે.
$3$. $p$-$\text{એમિનોફિનોલ}$ $1 \ equiv$ $\text{એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ}$ $(CH_3CO)_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે. $\text{એમિનો સમૂહ}$ $(-NH_2)$ $\text{હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ}$ $(-OH)$ કરતા વધુ $\text{ન્યુક્લિયોફિલિક}$ હોવાથી, $\text{નાઈટ્રોજન પરમાણુ}$ પર $\text{એસિટિલેશન}$ થાય છે અને $p$-$\text{એસીટામિડોફિનોલ}$ $(Y)$ બને છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
સંયોજનો $A$ અને $B$ અનુક્રમે છે
A
$Ph-CH(Cl)(OMe)$ અને $Ph-CH=CH-CO_2H$
B
$Ph-CH(OMe)_2$ અને $PhCOCH_3$
C
$Ph-CH(OMe)(OH)$ અને $Ph-CH(OH)-CH_2-CO_2H$
D
$Ph-CH(OMe)_2$ અને $Ph-CH=CH-CO_2H$
Solution
(D) $1$. બેન્ઝાલ્ડિહાઈડની મિથેનોલ સાથે શુષ્ક $HCl$ વાયુની હાજરીમાં પ્રક્રિયા થવાથી એસિટલ,$A$ બને છે,જે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ ડાયમિથાઈલ એસિટલ,$Ph-CH(OMe)_2$ છે.
$2$. એસિટલ $A$ ની મંદ $HCl$ સાથેની પ્રક્રિયાથી તેનું જળવિભાજન થઈને ફરીથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(Ph-CHO)$ અને મિથેનોલ મળે છે.
$3$. ત્યારબાદ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડની એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $((CH_3CO)_2O)$ સાથે સોડિયમ એસિટેટ $(CH_3COONa)$ ની હાજરીમાં પ્રક્રિયા એ પર્કિન કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા છે,જે અંતિમ નીપજ $B$ તરીકે સિનામિક એસિડ $(Ph-CH=CH-COOH)$ આપે છે.
$2$. એસિટલ $A$ ની મંદ $HCl$ સાથેની પ્રક્રિયાથી તેનું જળવિભાજન થઈને ફરીથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(Ph-CHO)$ અને મિથેનોલ મળે છે.
$3$. ત્યારબાદ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડની એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $((CH_3CO)_2O)$ સાથે સોડિયમ એસિટેટ $(CH_3COONa)$ ની હાજરીમાં પ્રક્રિયા એ પર્કિન કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા છે,જે અંતિમ નીપજ $B$ તરીકે સિનામિક એસિડ $(Ph-CH=CH-COOH)$ આપે છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2021
સંયોજનો $X$ અને $Y$ અનુક્રમે કયા છે?
A
$p$-મિથાઈલ$-1-$ફિનાઈલઈથેનોલ અને $p$-ટોલ્યુઈડિન
B
$p$-મિથાઈલએસીટોફિનોન અને $p$-ટોલ્યુઈડિન
C
$1-(p-\text{ટોલાઈલ})\text{ઈથેનોલ}$ અને $p$-ટોલ્યુએમાઈડ
D
$p$-ટોલ્યુઈક એસિડ અને $p$-ટોલ્યુઈડિન
Solution
(D) $1$. $X$ નું નિર્માણ: $p$-બ્રોમોટોલ્યુઈન ની ઈથરમાં $Mg$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક,$p-CH_3-C_6H_4-MgBr$ બને છે. આ એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અને ત્યારબાદ જળવિભાજન દ્વારા $1-(p-\text{ટોલાઈલ})\text{ઈથેનોલ}$ આપે છે. આ દ્વિતીયક આલ્કોહોલ પર હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા $(Br_2/NaOH)$ તેને $p$-મિથાઈલએસીટોફિનોનમાં ઓક્સિડાઈઝ કરે છે,જે ફરીથી હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા દ્વારા $p$-ટોલ્યુઈક એસિડ $(X)$ બનાવે છે.
$2$. $Y$ નું નિર્માણ: $p$-ટોલ્યુઈક એસિડ $(X)$ ની $SOCl_2$ સાથે પ્રક્રિયા થઈને $p$-ટોલ્યુઓઈલ ક્લોરાઈડ બને છે,જે $NH_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $p$-ટોલ્યુએમાઈડ આપે છે. અંતે,હોફમેન બ્રોમામાઈડ પ્રક્રિયા $(Br_2/NaOH)$ એમાઈડને $p$-ટોલ્યુઈડિન $(Y)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
$2$. $Y$ નું નિર્માણ: $p$-ટોલ્યુઈક એસિડ $(X)$ ની $SOCl_2$ સાથે પ્રક્રિયા થઈને $p$-ટોલ્યુઓઈલ ક્લોરાઈડ બને છે,જે $NH_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $p$-ટોલ્યુએમાઈડ આપે છે. અંતે,હોફમેન બ્રોમામાઈડ પ્રક્રિયા $(Br_2/NaOH)$ એમાઈડને $p$-ટોલ્યુઈડિન $(Y)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$1.$ ગ્લાયસિલગ્લાયસીન
$2.$ એલેનાઇલેનાઇન
$3.$ ગ્લાયસિલેલેનાઇન
$4.$ એલેનાઇલગ્લાયસીન
ગ્લાયસીન અને એલેનાઇન એમિનો એસિડમાંથી મેળવી શકાય તેવા ડાયપેપ્ટાઇડ્સ કયા છે?
$2.$ એલેનાઇલેનાઇન
$3.$ ગ્લાયસિલેલેનાઇન
$4.$ એલેનાઇલગ્લાયસીન
ગ્લાયસીન અને એલેનાઇન એમિનો એસિડમાંથી મેળવી શકાય તેવા ડાયપેપ્ટાઇડ્સ કયા છે?
A
માત્ર $1$
B
માત્ર $2$
C
$1$ અને $2$ બંને
D
આ બધા જ
Solution
(D) જ્યારે બે અલગ-અલગ એમિનો એસિડ,ગ્લાયસીન $(G)$ અને એલેનાઇન $(A)$,ડાયપેપ્ટાઇડ્સ બનાવવા માટે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તેઓ વિવિધ ક્રમમાં જોડાઈને અલગ-અલગ ઉત્પાદનો બનાવી શકે છે.
શક્ય સંયોજનો નીચે મુજબ છે:
$1.$ ગ્લાયસીન + ગ્લાયસીન $\rightarrow$ ગ્લાયસિલગ્લાયસીન $(G-G)$
$2.$ એલેનાઇન + એલેનાઇન $\rightarrow$ એલેનાઇલેનાઇન $(A-A)$
$3.$ ગ્લાયસીન + એલેનાઇન $\rightarrow$ ગ્લાયસિલેલેનાઇન $(G-A)$
$4.$ એલેનાઇન + ગ્લાયસીન $\rightarrow$ એલેનાઇલગ્લાયસીન $(A-G)$
પ્રશ્નમાં ગ્લાયસીન અને એલેનાઇનમાંથી મેળવી શકાય તેવા ડાયપેપ્ટાઇડ્સ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હોવાથી,આનો અર્થ એ છે કે આ બે એમિનો એસિડને સંડોવતા તમામ સંયોજનો (સ્વ-ઘનીકરણ સહિત) શક્ય છે. આમ,સૂચિબદ્ધ તમામ ચાર ડાયપેપ્ટાઇડ્સ બનાવી શકાય છે.
શક્ય સંયોજનો નીચે મુજબ છે:
$1.$ ગ્લાયસીન + ગ્લાયસીન $\rightarrow$ ગ્લાયસિલગ્લાયસીન $(G-G)$
$2.$ એલેનાઇન + એલેનાઇન $\rightarrow$ એલેનાઇલેનાઇન $(A-A)$
$3.$ ગ્લાયસીન + એલેનાઇન $\rightarrow$ ગ્લાયસિલેલેનાઇન $(G-A)$
$4.$ એલેનાઇન + ગ્લાયસીન $\rightarrow$ એલેનાઇલગ્લાયસીન $(A-G)$
પ્રશ્નમાં ગ્લાયસીન અને એલેનાઇનમાંથી મેળવી શકાય તેવા ડાયપેપ્ટાઇડ્સ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હોવાથી,આનો અર્થ એ છે કે આ બે એમિનો એસિડને સંડોવતા તમામ સંયોજનો (સ્વ-ઘનીકરણ સહિત) શક્ય છે. આમ,સૂચિબદ્ધ તમામ ચાર ડાયપેપ્ટાઇડ્સ બનાવી શકાય છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
સમાન પ્રક્રિયા પરિસ્થિતિઓ હેઠળ,$1.386 \ mol \ dm^{-3}$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા ધરાવતો પદાર્થ પ્રથમ ક્રમની અને શૂન્ય ક્રમની ગતિશાસ્ત્ર દ્વારા અનુક્રમે $40 \ s$ અને $20 \ s$ માં અડધો થઈ જાય છે. પ્રથમ ક્રમ $\left(k_{1}\right)$ અને શૂન્ય ક્રમ $\left(k_{0}\right)$ ની પ્રક્રિયાઓ માટેના વેગ અચળાંકોનો ગુણોત્તર $\left(\frac{k_{1}}{k_{0}}\right)$ કેટલો છે?
A
$0.5 \ mol^{-1} \ dm^{3}$
B
$0.5 \ mol \ dm^{-3}$
C
$1.0 \ mol \ dm^{-3}$
D
$2.0 \ mol^{-1} \ dm^{3}$
Solution
(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે:
$t_{1/2} = \frac{0.693}{k_{1}} \Rightarrow k_{1} = \frac{0.693}{40} \ s^{-1} \quad (I)$
શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે:
$t_{1/2} = \frac{[R]_{0}}{2k_{0}} \Rightarrow k_{0} = \frac{1.386}{2 \times 20} \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1} \quad (II)$
ગુણોત્તર $\frac{k_{1}}{k_{0}}$ ની ગણતરી:
$\frac{k_{1}}{k_{0}} = \frac{0.693 / 40}{1.386 / 40} = \frac{0.693}{1.386} = 0.5 \ mol^{-1} \ dm^{3}$
$t_{1/2} = \frac{0.693}{k_{1}} \Rightarrow k_{1} = \frac{0.693}{40} \ s^{-1} \quad (I)$
શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે:
$t_{1/2} = \frac{[R]_{0}}{2k_{0}} \Rightarrow k_{0} = \frac{1.386}{2 \times 20} \ mol \ dm^{-3} \ s^{-1} \quad (II)$
ગુણોત્તર $\frac{k_{1}}{k_{0}}$ ની ગણતરી:
$\frac{k_{1}}{k_{0}} = \frac{0.693 / 40}{1.386 / 40} = \frac{0.693}{1.386} = 0.5 \ mol^{-1} \ dm^{3}$
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$K_3[Fe(CN)_6]$ અને $K_4[Fe(CN)_6]$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા દર્શાવો.
A
$1, 0$
B
$5, 6$
C
$6, 5$
D
$0, 1$
Solution
(A) $K_3[Fe(CN)_6]$ માં,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે.
$Fe^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^5$ છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ હોવાથી,યુગ્મીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે $t_{2g}^5 e_g^0$ રચના મળે છે જેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$K_4[Fe(CN)_6]$ માં,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
$Fe^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6$ છે.
પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ $CN^-$ ને કારણે,યુગ્મીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે $t_{2g}^6 e_g^0$ રચના મળે છે જેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$Fe^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^5$ છે.
$CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ હોવાથી,યુગ્મીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે $t_{2g}^5 e_g^0$ રચના મળે છે જેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
$K_4[Fe(CN)_6]$ માં,$Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
$Fe^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6$ છે.
પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ $CN^-$ ને કારણે,યુગ્મીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે $t_{2g}^6 e_g^0$ રચના મળે છે જેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2021
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનની ચુંબકીય ચાકમાત્રા $[Cr(H_{2}O)_{6}]^{3+}$ જેવી જ છે?
A
$[Cu(H_{2}O)_{6}]^{2+}$
B
$[Mn(H_{2}O)_{6}]^{3+}$
C
$[Fe(H_{2}O)_{6}]^{3+}$
D
$[Mn(H_{2}O)_{6}]^{4+}$
Solution
(D) ચુંબકીય ચાકમાત્રા અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ પર આધાર રાખે છે. સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ છે.
$[Cr(H_{2}O)_{6}]^{3+}$ માટે: $Cr$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. $Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{3}$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $3$ છે.
હવે,દરેક વિકલ્પ માટે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તપાસીએ:
$A$) $[Cu(H_{2}O)_{6}]^{2+}$: $Cu^{2+}$ એ $[Ar] 3d^{9}$ છે,$n = 1$.
$B$) $[Mn(H_{2}O)_{6}]^{3+}$: $Mn^{3+}$ એ $[Ar] 3d^{4}$ છે,$n = 4$.
$C$) $[Fe(H_{2}O)_{6}]^{3+}$: $Fe^{3+}$ એ $[Ar] 3d^{5}$ છે,$n = 5$.
$D$) $[Mn(H_{2}O)_{6}]^{4+}$: $Mn^{4+}$ એ $[Ar] 3d^{3}$ છે,$n = 3$.
જેથી $[Mn(H_{2}O)_{6}]^{4+}$ માં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેની ચુંબકીય ચાકમાત્રા $[Cr(H_{2}O)_{6}]^{3+}$ સમાન છે.
$[Cr(H_{2}O)_{6}]^{3+}$ માટે: $Cr$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે. $Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{3}$ છે. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $3$ છે.
હવે,દરેક વિકલ્પ માટે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તપાસીએ:
$A$) $[Cu(H_{2}O)_{6}]^{2+}$: $Cu^{2+}$ એ $[Ar] 3d^{9}$ છે,$n = 1$.
$B$) $[Mn(H_{2}O)_{6}]^{3+}$: $Mn^{3+}$ એ $[Ar] 3d^{4}$ છે,$n = 4$.
$C$) $[Fe(H_{2}O)_{6}]^{3+}$: $Fe^{3+}$ એ $[Ar] 3d^{5}$ છે,$n = 5$.
$D$) $[Mn(H_{2}O)_{6}]^{4+}$: $Mn^{4+}$ એ $[Ar] 3d^{3}$ છે,$n = 3$.
જેથી $[Mn(H_{2}O)_{6}]^{4+}$ માં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેની ચુંબકીય ચાકમાત્રા $[Cr(H_{2}O)_{6}]^{3+}$ સમાન છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$Co(NO_3)_2$ ના સાંદ્ર દ્રાવણને $50\%$ એસિટિક એસિડમાં $NaNO_2$ ના સાંદ્ર દ્રાવણ સાથે મિશ્ર કરીને એક દ્રાવણ તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ મિશ્રણમાં ધાતુ $M$ ધરાવતા ક્ષારનું દ્રાવણ ઉમેરતા પીળા રંગના અવક્ષેપ મળે છે. ધાતુ $M$ કઈ છે?
A
મેગ્નેશિયમ
B
સોડિયમ
C
પોટેશિયમ
D
ઝિંક
Solution
(C) જ્યારે $Co(NO_3)_2$ નું સાંદ્ર દ્રાવણ $50\%$ એસિટિક એસિડમાં $NaNO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે હેક્ઝાનાઇટ્રિટોકોબાલ્ટેટ$(III)$ સંકીર્ણ આયન,$[Co(NO_2)_6]^{3-}$,બને છે.
પોટેશિયમ આયન $(K^+)$ ધરાવતો ક્ષાર ઉમેરતા,પોટેશિયમ હેક્ઝાનાઇટ્રિટોકોબાલ્ટેટ$(III)$,$K_3[Co(NO_2)_6]$,ના પીળા અવક્ષેપ મળે છે.
આ પ્રક્રિયા પોટેશિયમ આયનોની ઓળખ માટેની પ્રમાણભૂત ગુણાત્મક કસોટી છે.
તેથી,ધાતુ $M$ પોટેશિયમ $(K)$ છે.
પોટેશિયમ આયન $(K^+)$ ધરાવતો ક્ષાર ઉમેરતા,પોટેશિયમ હેક્ઝાનાઇટ્રિટોકોબાલ્ટેટ$(III)$,$K_3[Co(NO_2)_6]$,ના પીળા અવક્ષેપ મળે છે.
આ પ્રક્રિયા પોટેશિયમ આયનોની ઓળખ માટેની પ્રમાણભૂત ગુણાત્મક કસોટી છે.
તેથી,ધાતુ $M$ પોટેશિયમ $(K)$ છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
હાઇડ્રોજન હાફ-સેલનો રિડક્શન પોટેન્શિયલ ઋણ હશે જો:
A
$p(H_{2}) = 1 \ atm$ અને $[H^{+}] = 1.0 \ M$
B
$p(H_{2}) = 1 \ atm$ અને $[H^{+}] = 2.0 \ M$
C
$p(H_{2}) = 2 \ atm$ અને $[H^{+}] = 1.0 \ M$
D
$p(H_{2}) = 2 \ atm$ અને $[H^{+}] = 2.0 \ M$
Solution
(C) હાઇડ્રોજન હાફ-સેલ માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $2H^{+} + 2e^{-} \rightarrow H_{2}$
અહીં,$n = 2$ અને રિએક્શન ક્વોશન્ટ $Q = \frac{p(H_{2})}{[H^{+}]^{2}}$ છે.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણ મુજબ: $E_{H^{+}/H_{2}} = E^{0}_{H^{+}/H_{2}} - \frac{0.059}{n} \log Q$.
$E^{0}_{H^{+}/H_{2}} = 0 \ V$ હોવાથી,$E_{H^{+}/H_{2}} = -\frac{0.059}{2} \log Q$.
$E_{H^{+}/H_{2}}$ ઋણ થવા માટે,$\log Q$ ધન હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $Q > 1$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(A)$ $Q = \frac{1}{1^{2}} = 1$
$(B)$ $Q = \frac{1}{2^{2}} = 0.25 < 1$
$(C)$ $Q = \frac{2}{1^{2}} = 2 > 1$
$(D)$ $Q = \frac{2}{2^{2}} = 0.5 < 1$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
અહીં,$n = 2$ અને રિએક્શન ક્વોશન્ટ $Q = \frac{p(H_{2})}{[H^{+}]^{2}}$ છે.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણ મુજબ: $E_{H^{+}/H_{2}} = E^{0}_{H^{+}/H_{2}} - \frac{0.059}{n} \log Q$.
$E^{0}_{H^{+}/H_{2}} = 0 \ V$ હોવાથી,$E_{H^{+}/H_{2}} = -\frac{0.059}{2} \log Q$.
$E_{H^{+}/H_{2}}$ ઋણ થવા માટે,$\log Q$ ધન હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $Q > 1$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$(A)$ $Q = \frac{1}{1^{2}} = 1$
$(B)$ $Q = \frac{1}{2^{2}} = 0.25 < 1$
$(C)$ $Q = \frac{2}{1^{2}} = 2 > 1$
$(D)$ $Q = \frac{2}{2^{2}} = 0.5 < 1$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
ધાતુ $(M)$ નું તેના સલ્ફાઈડ અયસ્ક $(M_2S)$ માંથી નિષ્કર્ષણ નીચેની રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા થાય છે:
$2M_2S + 3O_2 \xrightarrow{\text{heat}} 2M_2O + 2SO_2 \uparrow$
$M_2S + 2M_2O \xrightarrow{\text{heat}} 6M + SO_2 \uparrow$
ધાતુ $(M)$ કઈ હોઈ શકે?
$2M_2S + 3O_2 \xrightarrow{\text{heat}} 2M_2O + 2SO_2 \uparrow$
$M_2S + 2M_2O \xrightarrow{\text{heat}} 6M + SO_2 \uparrow$
ધાતુ $(M)$ કઈ હોઈ શકે?
A
$Zn$
B
$Cu$
C
$Fe$
D
$Ca$
Solution
(B) આપેલ પ્રતિક્રિયાઓ સ્વ-રિડક્શન (auto-reduction) પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.
આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ $Cu$,$Hg$,અને $Pb$ જેવી ઓછી સક્રિય ધાતુઓને તેમના સલ્ફાઈડ અયસ્કમાંથી મેળવવા માટે થાય છે.
કોપરના કિસ્સામાં,પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$2Cu_2S + 3O_2 \rightarrow 2Cu_2O + 2SO_2$
$Cu_2S + 2Cu_2O \rightarrow 6Cu + SO_2$
તેથી,ધાતુ $M$ એ $Cu$ છે.
આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ $Cu$,$Hg$,અને $Pb$ જેવી ઓછી સક્રિય ધાતુઓને તેમના સલ્ફાઈડ અયસ્કમાંથી મેળવવા માટે થાય છે.
કોપરના કિસ્સામાં,પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$2Cu_2S + 3O_2 \rightarrow 2Cu_2O + 2SO_2$
$Cu_2S + 2Cu_2O \rightarrow 6Cu + SO_2$
તેથી,ધાતુ $M$ એ $Cu$ છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
નીચેના ક્લોરાઈડ પૈકી,કયા સંયોજનો જલીય $NaOH$ દ્રાવણમાં સૌથી સરળતાથી અને સૌથી ધીમેથી જળવિભાજન પામશે?
$1$. મેથોક્સિમીથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3OCH_2Cl)$
$2$. બેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5CH_2Cl)$
$3$. નિયોપેન્ટાઈલ ક્લોરાઈડ $((CH_3)_3CCH_2Cl)$
$4$. પ્રોપાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2CH_2Cl)$
$1$. મેથોક્સિમીથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3OCH_2Cl)$
$2$. બેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5CH_2Cl)$
$3$. નિયોપેન્ટાઈલ ક્લોરાઈડ $((CH_3)_3CCH_2Cl)$
$4$. પ્રોપાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2CH_2Cl)$
A
$1$ અને $3$
B
$2$ અને $3$
C
$2$ અને $4$
D
$3$ અને $1$
Solution
(A) જલીય $NaOH$ માં આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડનું જળવિભાજન $S_N1$ અથવા $S_N2$ પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
$1$. મેથોક્સિમીથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3OCH_2Cl)$ ખૂબ જ ઝડપથી $S_N1$ પ્રક્રિયા આપે છે કારણ કે બનતો કાર્બોકેટાયન $(CH_3OCH_2^+)$ ઓક્સિજન પરમાણુના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વારા સંસ્પદન (resonance) થી ખૂબ જ સ્થાયી બને છે.
$2$. બેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5CH_2Cl)$ પણ સંસ્પદન દ્વારા સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,પરંતુ તે મેથોક્સિમીથાઈલ કાર્બોકેટાયન કરતા ઓછો સ્થાયી છે.
$3$. નિયોપેન્ટાઈલ ક્લોરાઈડ $((CH_3)_3CCH_2Cl)$ એ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે જેમાં $\beta$-કાર્બન પર વધુ અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) હોવાથી $S_N2$ પ્રક્રિયા ખૂબ જ ધીમી થાય છે.
$4$. પ્રોપાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2CH_2Cl)$ એ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે જે મધ્યમ ગતિએ $S_N2$ પ્રક્રિયા આપે છે.
તેથી,મેથોક્સિમીથાઈલ ક્લોરાઈડ $(1)$ સૌથી સરળતાથી અને નિયોપેન્ટાઈલ ક્લોરાઈડ $(3)$ સૌથી ધીમેથી જળવિભાજન પામે છે.
$1$. મેથોક્સિમીથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3OCH_2Cl)$ ખૂબ જ ઝડપથી $S_N1$ પ્રક્રિયા આપે છે કારણ કે બનતો કાર્બોકેટાયન $(CH_3OCH_2^+)$ ઓક્સિજન પરમાણુના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વારા સંસ્પદન (resonance) થી ખૂબ જ સ્થાયી બને છે.
$2$. બેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5CH_2Cl)$ પણ સંસ્પદન દ્વારા સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,પરંતુ તે મેથોક્સિમીથાઈલ કાર્બોકેટાયન કરતા ઓછો સ્થાયી છે.
$3$. નિયોપેન્ટાઈલ ક્લોરાઈડ $((CH_3)_3CCH_2Cl)$ એ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે જેમાં $\beta$-કાર્બન પર વધુ અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) હોવાથી $S_N2$ પ્રક્રિયા ખૂબ જ ધીમી થાય છે.
$4$. પ્રોપાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2CH_2Cl)$ એ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડ છે જે મધ્યમ ગતિએ $S_N2$ પ્રક્રિયા આપે છે.
તેથી,મેથોક્સિમીથાઈલ ક્લોરાઈડ $(1)$ સૌથી સરળતાથી અને નિયોપેન્ટાઈલ ક્લોરાઈડ $(3)$ સૌથી ધીમેથી જળવિભાજન પામે છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
$n$-pentane,isopentane,butanone અને $1$-butanol સંયોજનોના ઉત્કલન બિંદુનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$n$-pentane < isopentane < butanone < $1$-butanol
B
isopentane < $n$-pentane < butanone < $1$-butanol
C
butanone < $n$-pentane < isopentane < $1$-butanol
D
$1$-butanol < butanone < $n$-pentane < isopentane
Solution
(B) ઉત્કલન બિંદુ આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે. આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતાનો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{હાઇડ્રોજન બંધન} > \text{દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ} > \text{વેન્ડર વાલ્સ બળો}$.
$1$. $1$-butanol $(CH_3CH_2CH_2CH_2OH)$ માં આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન જોવા મળે છે,જે આપેલા સંયોજનોમાં સૌથી પ્રબળ બળ છે,તેથી તેનું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી વધુ છે.
$2$. Butanone $(CH_3COCH_2CH_3)$ એક ધ્રુવીય અણુ છે અને તેમાં દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ જોવા મળે છે,જે વેન્ડર વાલ્સ બળો કરતા પ્રબળ છે પરંતુ હાઇડ્રોજન બંધન કરતા નિર્બળ છે.
$3$. $n$-pentane અને isopentane અધ્રુવીય આલ્કેન છે અને તેમાં માત્ર વેન્ડર વાલ્સ બળો જોવા મળે છે. આલ્કેન માટે,શાખાઓ વધવાથી ઉત્કલન બિંદુ ઘટે છે કારણ કે શાખાઓ સંપર્ક સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટાડે છે,જેનાથી વેન્ડર વાલ્સ બળો નિર્બળ બને છે. આમ,$n$-pentane નું ઉત્કલન બિંદુ isopentane કરતા વધારે છે.
તેથી,ઉત્કલન બિંદુનો સાચો ક્રમ છે: $\text{isopentane} < n\text{-pentane} < \text{butanone} < 1\text{-butanol}$.
$1$. $1$-butanol $(CH_3CH_2CH_2CH_2OH)$ માં આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન જોવા મળે છે,જે આપેલા સંયોજનોમાં સૌથી પ્રબળ બળ છે,તેથી તેનું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી વધુ છે.
$2$. Butanone $(CH_3COCH_2CH_3)$ એક ધ્રુવીય અણુ છે અને તેમાં દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ જોવા મળે છે,જે વેન્ડર વાલ્સ બળો કરતા પ્રબળ છે પરંતુ હાઇડ્રોજન બંધન કરતા નિર્બળ છે.
$3$. $n$-pentane અને isopentane અધ્રુવીય આલ્કેન છે અને તેમાં માત્ર વેન્ડર વાલ્સ બળો જોવા મળે છે. આલ્કેન માટે,શાખાઓ વધવાથી ઉત્કલન બિંદુ ઘટે છે કારણ કે શાખાઓ સંપર્ક સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટાડે છે,જેનાથી વેન્ડર વાલ્સ બળો નિર્બળ બને છે. આમ,$n$-pentane નું ઉત્કલન બિંદુ isopentane કરતા વધારે છે.
તેથી,ઉત્કલન બિંદુનો સાચો ક્રમ છે: $\text{isopentane} < n\text{-pentane} < \text{butanone} < 1\text{-butanol}$.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
નીચેનામાંથી કયા દ્રાવણની વાહકતા સૌથી વધુ હશે?
A
$0.1 \ M \ CH_{3}COOH$
B
$0.1 \ M \ NaCl$
C
$0.1 \ M \ KNO_{3}$
D
$0.1 \ M \ HCl$
Solution
(D) વાહકતા આયનોની સંખ્યા અને તેમની આયનીય ગતિશીલતા પર આધાર રાખે છે.
$CH_{3}COOH$ એ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે અને તેનું અલ્પ પ્રમાણમાં આયનીકરણ થાય છે.
$NaCl$,$KNO_{3}$ અને $HCl$ એ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો છે.
આમાં,$HCl$ એ $H^{+}$ આયનો આપે છે,જેની આયનીય ગતિશીલતા $Na^{+}$,$K^{+}$,$Cl^{-}$ અને $NO_{3}^{-}$ આયનોની સરખામણીમાં જલીય દ્રાવણમાં સૌથી વધુ હોય છે.
તેથી,$0.1 \ M \ HCl$ ની વાહકતા સૌથી વધુ હશે.
$CH_{3}COOH$ એ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય છે અને તેનું અલ્પ પ્રમાણમાં આયનીકરણ થાય છે.
$NaCl$,$KNO_{3}$ અને $HCl$ એ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો છે.
આમાં,$HCl$ એ $H^{+}$ આયનો આપે છે,જેની આયનીય ગતિશીલતા $Na^{+}$,$K^{+}$,$Cl^{-}$ અને $NO_{3}^{-}$ આયનોની સરખામણીમાં જલીય દ્રાવણમાં સૌથી વધુ હોય છે.
તેથી,$0.1 \ M \ HCl$ ની વાહકતા સૌથી વધુ હશે.
0 likesView Solution
37
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
$NaNO_3$ ના દ્રાવણને જ્યારે $Zn$ ડસ્ટ અને '$A$' ના મિશ્રણ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે ત્યારે એમોનિયા મળે છે. '$A$' શું હોઈ શકે?
A
કોસ્ટિક સોડા
B
મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ
C
સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ
D
સોડિયમ કાર્બોનેટ
Solution
(A) $NaNO_3$ નું $Zn$ ડસ્ટ અને બેઝિક માધ્યમ દ્વારા એમોનિયામાં રિડક્શન થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $NaNO_3 + 4 Zn + 7 NaOH \rightarrow 4 Na_2ZnO_2 + NH_3 + 2 H_2O$.
અહીં,'$A$' એ કોસ્ટિક સોડા $(NaOH)$ છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $NaNO_3 + 4 Zn + 7 NaOH \rightarrow 4 Na_2ZnO_2 + NH_3 + 2 H_2O$.
અહીં,'$A$' એ કોસ્ટિક સોડા $(NaOH)$ છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
નીચેની પ્રતિક્રિયાઓમાં નીપજો $(X)$ અને $(Y)$ દર્શાવો:
$Na_{2}S + nS (n=1-8) \rightarrow (X)$
$Na_{2}SO_{3} + S \rightarrow (Y)$
$Na_{2}S + nS (n=1-8) \rightarrow (X)$
$Na_{2}SO_{3} + S \rightarrow (Y)$
A
$Na_{2}S_{2}O_{3} \quad Na_{2}S_{2}$
B
$Na_{2}S_{(n+1)} \quad Na_{2}S_{2}O_{3}$
C
$Na_{2}S_{n} \quad Na_{2}S_{2}O_{3}$
D
$Na_{2}S_{5} \quad Na_{2}S_{2}O_{4}$
Solution
(B) સોડિયમ સલ્ફાઇડની સલ્ફર સાથેની પ્રતિક્રિયા આ મુજબ છે: $Na_{2}S + nS \rightarrow Na_{2}S_{(n+1)}$,જ્યાં $(X) = Na_{2}S_{(n+1)}$.
સોડિયમ સલ્ફાઇટની સલ્ફર સાથેની પ્રતિક્રિયા આ મુજબ છે: $Na_{2}SO_{3} + S \rightarrow Na_{2}S_{2}O_{3}$,જ્યાં $(Y) = Na_{2}S_{2}O_{3}$.
સોડિયમ સલ્ફાઇટની સલ્ફર સાથેની પ્રતિક્રિયા આ મુજબ છે: $Na_{2}SO_{3} + S \rightarrow Na_{2}S_{2}O_{3}$,જ્યાં $(Y) = Na_{2}S_{2}O_{3}$.
0 likesView Solution
39
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
એક તત્વ બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક લેટીસમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે. એકમ કોષની ધારની લંબાઈ $200 \ pm$ છે અને તત્વની ઘનતા $5.0 \ g \ cm^{-3}$ છે. આ તત્વના $100 \ g$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો.
A
$2.5 \times 10^{23}$
B
$2.5 \times 10^{24}$
C
$5.0 \times 10^{23}$
D
$5.0 \times 10^{24}$
Solution
(D) બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(BCC)$ લેટીસ માટે, એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $Z = 2$ છે।
ઘનતાનું સૂત્ર $\rho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે।
આપેલ છે: $\rho = 5.0 \ g \ cm^{-3}$, $a = 200 \ pm = 2 \times 10^{-8} \ cm$.
$5.0 = \frac{2 \times M}{6.022 \times 10^{23} \times (2 \times 10^{-8})^3}$.
$M = \frac{5.0 \times 6.022 \times 10^{23} \times 8 \times 10^{-24}}{2} = 12.044 \ g \ mol^{-1}$.
$100 \ g$ માં મોલની સંખ્યા $= \frac{100}{M} = \frac{100}{12.044} \approx 8.303 \ mol$.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_A = \frac{100}{M} \times N_A$.
$M$ ની કિંમત મૂકતા:
પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{100 \times 2}{5.0 \times 8 \times 10^{-24}} = \frac{200}{40 \times 10^{-24}} = 5 \times 10^{24}$.
ઘનતાનું સૂત્ર $\rho = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$ છે।
આપેલ છે: $\rho = 5.0 \ g \ cm^{-3}$, $a = 200 \ pm = 2 \times 10^{-8} \ cm$.
$5.0 = \frac{2 \times M}{6.022 \times 10^{23} \times (2 \times 10^{-8})^3}$.
$M = \frac{5.0 \times 6.022 \times 10^{23} \times 8 \times 10^{-24}}{2} = 12.044 \ g \ mol^{-1}$.
$100 \ g$ માં મોલની સંખ્યા $= \frac{100}{M} = \frac{100}{12.044} \approx 8.303 \ mol$.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_A = \frac{100}{M} \times N_A$.
$M$ ની કિંમત મૂકતા:
પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{100 \times 2}{5.0 \times 8 \times 10^{-24}} = \frac{200}{40 \times 10^{-24}} = 5 \times 10^{24}$.
0 likesView Solution
40
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2021
જ્યારે $20 \ g$ નેપ્થોઇક એસિડ $(C_{11}H_8O_2)$ ને $50 \ g$ બેન્ઝીનમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે ઠારબિંદુમાં $2 \ K$ નો ઘટાડો જોવા મળે છે. વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ કેટલો હશે? [$K_f = 1.72 \ K \ kg \ mol^{-1}$].
A
$0.5$
B
$1.0$
C
$2.0$
D
$3.0$
Solution
(A) આપેલ છે:
દ્રાવ્યનું દળ $(w_2)$ = $20 \ g$
દ્રાવકનું દળ $(w_1)$ = $50 \ g$
ઠારબિંદુમાં ઘટાડો $(\Delta T_f)$ = $2 \ K$
બેન્ઝીન માટે $K_f$ = $1.72 \ K \ kg \ mol^{-1}$
નેપ્થોઇક એસિડ $(C_{11}H_8O_2)$ નું મોલર દળ = $(11 \times 12) + (8 \times 1) + (2 \times 16) = 172 \ g \ mol^{-1}$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\Delta T_f = i \times K_f \times m$
$\Delta T_f = i \times K_f \times \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$
$2 = i \times 1.72 \times \frac{20 \times 1000}{172 \times 50}$
$2 = i \times 4$
$i = \frac{2}{4} = 0.5$
દ્રાવ્યનું દળ $(w_2)$ = $20 \ g$
દ્રાવકનું દળ $(w_1)$ = $50 \ g$
ઠારબિંદુમાં ઘટાડો $(\Delta T_f)$ = $2 \ K$
બેન્ઝીન માટે $K_f$ = $1.72 \ K \ kg \ mol^{-1}$
નેપ્થોઇક એસિડ $(C_{11}H_8O_2)$ નું મોલર દળ = $(11 \times 12) + (8 \times 1) + (2 \times 16) = 172 \ g \ mol^{-1}$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\Delta T_f = i \times K_f \times m$
$\Delta T_f = i \times K_f \times \frac{w_2 \times 1000}{M_2 \times w_1}$
$2 = i \times 1.72 \times \frac{20 \times 1000}{172 \times 50}$
$2 = i \times 4$
$i = \frac{2}{4} = 0.5$
0 likesView Solution
41
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2021
દ્વિઅંગી દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $0.1$ છે. $298 \ K$ તાપમાને,આ દ્રાવણની મોલારિટી તેની મોલાલિટી જેટલી જ છે. $298 \ K$ તાપમાને આ દ્રાવણની ઘનતા $2.0 \ g \ cm^{-3}$ છે. દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના આણ્વીય દળનો ગુણોત્તર $(M_{solute} / M_{solvent})$ કેટલો છે?
A
$9$
B
$1/9$
C
$4.5$
D
$1/4.5$
Solution
(A) આપેલ છે:
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(x_2)$ = $0.1$
દ્રાવકનો મોલ અંશ $(x_1)$ = $1 - 0.1 = 0.9$
ઘનતા $(d)$ = $2.0 \ g \ cm^{-3}$
મોલારિટી $(M)$ = મોલાલિટી $(m)$
આપણે જાણીએ છીએ કે:
$m = \frac{x_2 \times 1000}{x_1 \times M_1}$
$M = \frac{1000 \times d \times x_2}{x_1 M_1 + x_2 M_2}$
કારણ કે $M = m$:
$\frac{x_2 \times 1000}{x_1 \times M_1} = \frac{1000 \times d \times x_2}{x_1 M_1 + x_2 M_2}$
$\frac{1}{x_1 M_1} = \frac{d}{x_1 M_1 + x_2 M_2}$
$x_1 M_1 + x_2 M_2 = d \times x_1 M_1$
$0.9 M_1 + 0.1 M_2 = 2.0 \times 0.9 M_1$
$0.9 M_1 + 0.1 M_2 = 1.8 M_1$
$0.1 M_2 = 0.9 M_1$
$\frac{M_2}{M_1} = \frac{0.9}{0.1} = 9$
તેથી,દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના આણ્વીય દળનો ગુણોત્તર $9$ છે.
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $(x_2)$ = $0.1$
દ્રાવકનો મોલ અંશ $(x_1)$ = $1 - 0.1 = 0.9$
ઘનતા $(d)$ = $2.0 \ g \ cm^{-3}$
મોલારિટી $(M)$ = મોલાલિટી $(m)$
આપણે જાણીએ છીએ કે:
$m = \frac{x_2 \times 1000}{x_1 \times M_1}$
$M = \frac{1000 \times d \times x_2}{x_1 M_1 + x_2 M_2}$
કારણ કે $M = m$:
$\frac{x_2 \times 1000}{x_1 \times M_1} = \frac{1000 \times d \times x_2}{x_1 M_1 + x_2 M_2}$
$\frac{1}{x_1 M_1} = \frac{d}{x_1 M_1 + x_2 M_2}$
$x_1 M_1 + x_2 M_2 = d \times x_1 M_1$
$0.9 M_1 + 0.1 M_2 = 2.0 \times 0.9 M_1$
$0.9 M_1 + 0.1 M_2 = 1.8 M_1$
$0.1 M_2 = 0.9 M_1$
$\frac{M_2}{M_1} = \frac{0.9}{0.1} = 9$
તેથી,દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના આણ્વીય દળનો ગુણોત્તર $9$ છે.
0 likesView Solution
42
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2021
પ્રક્રિયા $^{14}N + \alpha \longrightarrow {}^{17}O + p$ માટે,$1.16 \ MeV$ (દળ સમકક્ષ $= 0.00124 \ amu$) ઉર્જાનું શોષણ થાય છે. પ્રક્રિયક બાજુનું દળ $18.00567 \ amu$ છે અને પ્રોટોનનું દળ $= 1.00782 \ amu$ છે. ${}^{17}O$ નું પરમાણ્વીય દળ કેટલું હશે ($amu$ માં)?
A
$17.0044$
B
$16.9991$
C
$17.0114$
D
$16.9966$
Solution
(B) પ્રક્રિયા $^{14}N + {}_{2}^{4}He \rightarrow {}^{17}O + {}_{1}^{1}H$ છે.
ઉર્જાનું શોષણ થતું હોવાથી,નીપજોનું દળ પ્રક્રિયકોના દળ કરતા વધારે હોય છે.
દળ ક્ષતિ $(\Delta m) = 0.00124 \ amu$.
$(m_{{}^{17}O} + m_{p}) - (m_{reactants}) = \Delta m$.
$m_{{}^{17}O} + 1.00782 \ amu - 18.00567 \ amu = 0.00124 \ amu$.
$m_{{}^{17}O} = 18.00567 + 0.00124 - 1.00782 = 16.99909 \ amu$.
ચાર દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,આપણને $16.9991 \ amu$ મળે છે.
ઉર્જાનું શોષણ થતું હોવાથી,નીપજોનું દળ પ્રક્રિયકોના દળ કરતા વધારે હોય છે.
દળ ક્ષતિ $(\Delta m) = 0.00124 \ amu$.
$(m_{{}^{17}O} + m_{p}) - (m_{reactants}) = \Delta m$.
$m_{{}^{17}O} + 1.00782 \ amu - 18.00567 \ amu = 0.00124 \ amu$.
$m_{{}^{17}O} = 18.00567 + 0.00124 - 1.00782 = 16.99909 \ amu$.
ચાર દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,આપણને $16.9991 \ amu$ મળે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real WBJEE style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live WBJEE mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in WBJEE 2021?
There are 42 Chemistry questions from the WBJEE 2021 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are WBJEE 2021 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice WBJEE 2021 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full WBJEE mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from WBJEE previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix WBJEE Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick WBJEE 2021 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.