ChemistryQ1–42 of 42 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQWBJEE · 2019
અતિવલય $\frac{x^2}{\cos^2 \alpha} - \frac{y^2}{\sin^2 \alpha} = 1$ માટે,જ્યારે $\alpha$ બદલાય ત્યારે નીચેનામાંથી કયું પદ અચળ રહે છે?
A
શિરોબિંદુઓ
B
નાભિઓ
C
ઉત્કેન્દ્રતા
D
નિયામિકાઓ
Solution
(B) અતિવલયનું આપેલ સમીકરણ $\frac{x^2}{\cos^2 \alpha} - \frac{y^2}{\sin^2 \alpha} = 1$ છે.
પ્રમાણિત સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ સાથે સરખાવતા,$a^2 = \cos^2 \alpha$ અને $b^2 = \sin^2 \alpha$ મળે છે.
નાભિઓના યામ $(\pm ae, 0)$ છે,જ્યાં $ae = \sqrt{a^2 + b^2}$.
કિંમતો મૂકતા,$ae = \sqrt{\cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha} = \sqrt{1} = 1$.
આમ,નાભિઓ $(\pm 1, 0)$ છે,જે $\alpha$ થી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,$\alpha$ બદલાય તેમ નાભિઓ અચળ રહે છે.
પ્રમાણિત સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ સાથે સરખાવતા,$a^2 = \cos^2 \alpha$ અને $b^2 = \sin^2 \alpha$ મળે છે.
નાભિઓના યામ $(\pm ae, 0)$ છે,જ્યાં $ae = \sqrt{a^2 + b^2}$.
કિંમતો મૂકતા,$ae = \sqrt{\cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha} = \sqrt{1} = 1$.
આમ,નાભિઓ $(\pm 1, 0)$ છે,જે $\alpha$ થી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,$\alpha$ બદલાય તેમ નાભિઓ અચળ રહે છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
એમોનિયામાં $H-N-H$ ખૂણો $107.6^{\circ}$ છે જ્યારે ફોસ્ફિનમાં $H-P-H$ ખૂણો $93.5^{\circ}$ છે. ફોસ્ફિનની સાપેક્ષમાં,એમોનિયા પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone-pair) નું $p$-કેરેક્ટર કેટલું હોવાની અપેક્ષા છે?
A
ઓછું
B
વધારે
C
સમાન
D
અનુમાન લગાવી શકાતું નથી
Solution
(A) મુખ્ય મુદ્દો: જેમ બંધમાં $s$-કેરેક્ટરની ટકાવારી વધે છે,તેમ બંધકોણ પણ વધે છે.
બેન્ટના નિયમ મુજબ,જેમ મધ્યસ્થ પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા વધે છે,તેમ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વધુ $s$-કેરેક્ટર ધરાવતી કક્ષકમાં ગોઠવાય છે.
$NH_3$ માં,$N$ પરમાણુ $PH_3$ ના $P$ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે.
$NH_3$ માં બંધકોણ $(107.6^{\circ})$ $PH_3$ $(93.5^{\circ})$ કરતા વધારે હોવાથી,$NH_3$ ની બંધકારક કક્ષકોમાં $s$-કેરેક્ટર વધારે હોય છે.
પરિણામે,$NH_3$ માં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની કક્ષકમાં $PH_3$ ની સરખામણીએ $s$-કેરેક્ટર વધારે અને $p$-કેરેક્ટર ઓછું હોય છે.
આમ,એમોનિયા પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું $p$-કેરેક્ટર ઓછું હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
બેન્ટના નિયમ મુજબ,જેમ મધ્યસ્થ પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા વધે છે,તેમ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વધુ $s$-કેરેક્ટર ધરાવતી કક્ષકમાં ગોઠવાય છે.
$NH_3$ માં,$N$ પરમાણુ $PH_3$ ના $P$ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે.
$NH_3$ માં બંધકોણ $(107.6^{\circ})$ $PH_3$ $(93.5^{\circ})$ કરતા વધારે હોવાથી,$NH_3$ ની બંધકારક કક્ષકોમાં $s$-કેરેક્ટર વધારે હોય છે.
પરિણામે,$NH_3$ માં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની કક્ષકમાં $PH_3$ ની સરખામણીએ $s$-કેરેક્ટર વધારે અને $p$-કેરેક્ટર ઓછું હોય છે.
આમ,એમોનિયા પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું $p$-કેરેક્ટર ઓછું હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
સંતુલન $H_{2} + I_{2} \rightleftharpoons 2 HI$ માં,જો આપેલ તાપમાને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા વધારવામાં આવે,તો સંતુલન અચળાંક $K_{C}$ નું મૂલ્ય
A
વધશે
B
ઘટશે
C
સમાન રહેશે
D
ચોક્કસપણે આગાહી કરી શકાતી નથી
Solution
(C) સંતુલન $H_{2} + I_{2} \rightleftharpoons 2 HI$ માં,જો આપેલ તાપમાને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા વધારવામાં આવે,તો સંતુલન અચળાંક $K_{C}$ નું મૂલ્ય સમાન રહેશે.
આનું કારણ એ છે કે સંતુલન અચળાંક $K_{C}$ માત્ર તાપમાન પર આધાર રાખે છે અને તે પ્રક્રિયકો કે નીપજોની મોલર સાંદ્રતા પર આધાર રાખતું નથી.
સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આનું કારણ એ છે કે સંતુલન અચળાંક $K_{C}$ માત્ર તાપમાન પર આધાર રાખે છે અને તે પ્રક્રિયકો કે નીપજોની મોલર સાંદ્રતા પર આધાર રાખતું નથી.
સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
$C, N$ અને $O$ ની પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી (ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી) નો ક્રમ કયો હશે?
A
$C < N < O$
B
$N < C < O$
C
$C < O < N$
D
$O < N < C$
Solution
(B) મુખ્ય મુદ્દાઓ:
$(i)$ અર્ધ-પૂર્ણ અથવા પૂર્ણ ભરાયેલી કક્ષકો ધરાવતી રચનાઓની ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી ઓછી હોય છે (એટલે કે,ધન અથવા ઓછી ઋણ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી).
$(ii)$ કદ જેટલું નાનું,તેટલી ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી વધુ ઋણ હોય છે.
આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં,કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે પરમાણુનું કદ ઘટે છે.
$(i)$ તત્વોની ઇલેક્ટ્રોન રચના:
$C (Z=6) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{2}$
$N (Z=7) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{3}$
$O (Z=8) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{4}$
$(ii)$ નાઇટ્રોજનની સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ ઇલેક્ટ્રોન રચના $(2p^{3})$ ને કારણે,તેની ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી ખૂબ ઓછી (ધન ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $30.9 \ kJ/mol$) હોય છે.
$(iii)$ $O$ નું કદ $C$ કરતા નાનું હોવાથી,$O$ ની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $(-141.1 \ kJ/mol)$ એ $C$ $(-122.3 \ kJ/mol)$ કરતા વધુ ઋણ હોય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $N < C < O$ છે.
$(i)$ અર્ધ-પૂર્ણ અથવા પૂર્ણ ભરાયેલી કક્ષકો ધરાવતી રચનાઓની ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી ઓછી હોય છે (એટલે કે,ધન અથવા ઓછી ઋણ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી).
$(ii)$ કદ જેટલું નાનું,તેટલી ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી વધુ ઋણ હોય છે.
આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં,કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે પરમાણુનું કદ ઘટે છે.
$(i)$ તત્વોની ઇલેક્ટ્રોન રચના:
$C (Z=6) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{2}$
$N (Z=7) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{3}$
$O (Z=8) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{4}$
$(ii)$ નાઇટ્રોજનની સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ ઇલેક્ટ્રોન રચના $(2p^{3})$ ને કારણે,તેની ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી ખૂબ ઓછી (ધન ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $30.9 \ kJ/mol$) હોય છે.
$(iii)$ $O$ નું કદ $C$ કરતા નાનું હોવાથી,$O$ ની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $(-141.1 \ kJ/mol)$ એ $C$ $(-122.3 \ kJ/mol)$ કરતા વધુ ઋણ હોય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $N < C < O$ છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$(i)$ $BeCl_2$,$(ii)$ $CaCl_2$ અને $(iii)$ $HgCl_2$ ના ગલનબિંદુઓનો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$i < ii < iii$
B
$iii < i < ii$
C
$i < iii < ii$
D
$ii < i < iii$
Solution
(B) મુખ્ય મુદ્દો: જે સંયોજનમાં આયનીય લાક્ષણિકતા વધુ હોય તેનું ગલનબિંદુ ઊંચું હોય છે.
$Be$ અને $Ca$ એક જ સમૂહ $(2)$ ના તત્વો છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં આયનીય લાક્ષણિકતા વધે છે.
આથી,$BeCl_2$ એ $CaCl_2$ કરતા ઓછું આયનીય છે,તેથી $CaCl_2$ નું ગલનબિંદુ $BeCl_2$ કરતા વધારે છે.
$HgCl_2$ એ ખૂબ જ સહસંયોજક છે કારણ કે $Hg^{2+}$ આયન ઉચ્ચ ધ્રુવીભવન શક્તિ ધરાવે છે.
તેથી,ગલનબિંદુનો સાચો ક્રમ $CaCl_2 > BeCl_2 > HgCl_2$ છે,એટલે કે $(ii) > (i) > (iii)$.
આથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો જવાબ છે.
$Be$ અને $Ca$ એક જ સમૂહ $(2)$ ના તત્વો છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં આયનીય લાક્ષણિકતા વધે છે.
આથી,$BeCl_2$ એ $CaCl_2$ કરતા ઓછું આયનીય છે,તેથી $CaCl_2$ નું ગલનબિંદુ $BeCl_2$ કરતા વધારે છે.
$HgCl_2$ એ ખૂબ જ સહસંયોજક છે કારણ કે $Hg^{2+}$ આયન ઉચ્ચ ધ્રુવીભવન શક્તિ ધરાવે છે.
તેથી,ગલનબિંદુનો સાચો ક્રમ $CaCl_2 > BeCl_2 > HgCl_2$ છે,એટલે કે $(ii) > (i) > (iii)$.
આથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$1 \text{ millimole}$ $M^{n+}$ આયનો દ્વારા વહન થતો વીજભાર $193 \text{ C}$ છે. $n$ નું મૂલ્ય કેટલું છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(B) $1 \text{ mole}$ ઇલેક્ટ્રોન પરનો વીજભાર $F = 96500 \text{ C/mol}$ છે.
આપેલ છે કે,$1 \text{ millimole} = 1 \times 10^{-3} \text{ mol}$ $M^{n+}$ આયનો.
કુલ વીજભાર $Q = n \times \text{moles} \times F$.
$193 = n \times (1 \times 10^{-3}) \times 96500$.
$193 = n \times 96.5$.
$n = \frac{193}{96.5} = 2$.
આમ,$n$ નું મૂલ્ય $2$ છે.
આપેલ છે કે,$1 \text{ millimole} = 1 \times 10^{-3} \text{ mol}$ $M^{n+}$ આયનો.
કુલ વીજભાર $Q = n \times \text{moles} \times F$.
$193 = n \times (1 \times 10^{-3}) \times 96500$.
$193 = n \times 96.5$.
$n = \frac{193}{96.5} = 2$.
આમ,$n$ નું મૂલ્ય $2$ છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
નીચેનામાંથી કયા અણુ(ઓ) માં ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ(ઓ) વિસ્થાનિકૃત (delocalised) છે?
A
$CH_3COCH_2OCH_3$
B
$CH_3COCH_2CN$
C
$C_6H_7OCH_3$
D
$CH_3CH=CHCH_2NHCH_3$
Solution
(C) જો અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $\pi$-બંધ સાથે સંયુગ્મન (conjugation) માં હોય (એટલે કે એક સિંગલ બોન્ડ દ્વારા અલગ હોય),તો તેને વિસ્થાનિકૃત ગણવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $(a)$ માં,ઓક્સિજનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ કાર્બોનિલ ગ્રુપથી $-CH_2-$ ગ્રુપ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તે સ્થાનિકૃત (localised) છે.
વિકલ્પ $(b)$ માં,નાઇટ્રોજનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ કાર્બોનિલ ગ્રુપથી $-CH_2-$ ગ્રુપ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તે સ્થાનિકૃત છે.
વિકલ્પ $(c)$ માં,ઓક્સિજન પરમાણુ સીધો રિંગના દ્વિબંધ સાથે જોડાયેલ છે. ઓક્સિજન પરની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વિબંધના $\pi$-ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંયુગ્મનમાં છે,જે તેને વિસ્થાનિકૃત બનાવે છે.
વિકલ્પ $(d)$ માં,નાઇટ્રોજનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વિબંધથી $-CH_2-$ ગ્રુપ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તે સ્થાનિકૃત છે.
તેથી,માત્ર વિકલ્પ $(c)$ માં રહેલા અણુમાં વિસ્થાનિકૃત અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
વિકલ્પ $(a)$ માં,ઓક્સિજનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ કાર્બોનિલ ગ્રુપથી $-CH_2-$ ગ્રુપ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તે સ્થાનિકૃત (localised) છે.
વિકલ્પ $(b)$ માં,નાઇટ્રોજનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ કાર્બોનિલ ગ્રુપથી $-CH_2-$ ગ્રુપ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તે સ્થાનિકૃત છે.
વિકલ્પ $(c)$ માં,ઓક્સિજન પરમાણુ સીધો રિંગના દ્વિબંધ સાથે જોડાયેલ છે. ઓક્સિજન પરની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વિબંધના $\pi$-ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંયુગ્મનમાં છે,જે તેને વિસ્થાનિકૃત બનાવે છે.
વિકલ્પ $(d)$ માં,નાઇટ્રોજનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દ્વિબંધથી $-CH_2-$ ગ્રુપ દ્વારા અલગ પડે છે,તેથી તે સ્થાનિકૃત છે.
તેથી,માત્ર વિકલ્પ $(c)$ માં રહેલા અણુમાં વિસ્થાનિકૃત અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
નીચેનામાંથી કયા અણુમાં દર્શાવેલ પરમાણુ ન્યુક્લિયોફિલિક સાઇટ નથી?
A
$BH_{4}^{-}$ (પરમાણુ = $B$)
B
$CH_{3}MgBr$ (પરમાણુ = $C$)
C
$CH_{3}OH$ (પરમાણુ = $O$)
D
$CH_{3}NH_{2}$ (પરમાણુ = $N$)
Solution
(A) ન્યુક્લિયોફાઇલ એ એવી સ્પીસીઝ છે જે રાસાયણિક બંધ બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરી શકે છે.
$BH_{4}^{-}$ માં,બોરોન $(B)$ પરમાણુ પર ઔપચારિક ઋણ વીજભાર છે પરંતુ તેની પાસે દાન કરવા માટે કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) નથી.
$CH_{3}MgBr$ માં,$C-Mg$ બંધની ધ્રુવીયતાને કારણે કાર્બન $(C)$ પરમાણુ ન્યુક્લિયોફિલિક છે.
$CH_{3}OH$ માં,ઓક્સિજન $(O)$ પરમાણુ પાસે બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
$CH_{3}NH_{2}$ માં,નાઇટ્રોજન $(N)$ પરમાણુ પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
તેથી,$BH_{4}^{-}$ માં $B$ પરમાણુ ન્યુક્લિયોફિલિક સાઇટ નથી.
આથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$BH_{4}^{-}$ માં,બોરોન $(B)$ પરમાણુ પર ઔપચારિક ઋણ વીજભાર છે પરંતુ તેની પાસે દાન કરવા માટે કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) નથી.
$CH_{3}MgBr$ માં,$C-Mg$ બંધની ધ્રુવીયતાને કારણે કાર્બન $(C)$ પરમાણુ ન્યુક્લિયોફિલિક છે.
$CH_{3}OH$ માં,ઓક્સિજન $(O)$ પરમાણુ પાસે બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
$CH_{3}NH_{2}$ માં,નાઇટ્રોજન $(N)$ પરમાણુ પાસે એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
તેથી,$BH_{4}^{-}$ માં $B$ પરમાણુ ન્યુક્લિયોફિલિક સાઇટ નથી.
આથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
$n$-બ્યુટેનના સંરૂપણો,જે સામાન્ય રીતે ગ્રસ્ત (eclipsed),ગોશ (gauche) અને સામા (anti) સંરૂપણો તરીકે ઓળખાય છે,તેને નીચેનામાંથી કોના દ્વારા આંતર-પરિવર્તિત કરી શકાય છે?
A
મિથાઈલ સમૂહના $C-H$ બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ
B
મિથાઈલીન સમૂહના $C-H$ બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ
C
$C1-C2$ બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ
D
$C2-C3$ બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ
Solution
(D) $n$-બ્યુટેનના સંરૂપણો (ગ્રસ્ત,ગોશ અને સામા) $C2-C3$ સિગ્મા બંધની આસપાસ પરિભ્રમણ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. આ પરિભ્રમણ $C2$ અને $C3$ કાર્બન સાથે જોડાયેલા બે મિથાઈલ સમૂહો વચ્ચેના ડાયહેડ્રલ ખૂણાને બદલે છે,જે વિવિધ ઉર્જા અવસ્થાઓ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$100^{\circ} C$ તાપમાને ગરમ કરવાથી અકાઈરલ (achiral) સંયોજન ઉત્પન્ન કરવામાં સક્ષમ સંયોજન(ઓ) કયું/કયા છે?
A
B
C
D
Solution
(D) $\beta$-કીટો એસિડ અથવા વિસ્થાપિત મેલોનિક એસિડને ગરમ કરવાથી ડિકાર્બોક્સિલેશન ($CO_2$ દૂર થવું) થાય છે.
ડિકાર્બોક્સિલેશન પછી સંયોજન અકાઈરલ બને તે માટે,પરિણામી ઉત્પાદનમાં સમપ્રમાણતાનું તલ (plane of symmetry) હોવું જોઈએ અથવા કાઈરલ કેન્દ્ર નાશ પામવું જોઈએ.
આપેલ વિકલ્પ $(D)$ માં,ગરમ કરવા પર ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને પરિણામી અણુમાં મધ્યવર્તી કાર્બન પર બે સમાન સમૂહો (જેમ કે બે $H$ પરમાણુ) જોડાય છે,જેનાથી તે અકાઈરલ બને છે.
ડિકાર્બોક્સિલેશન પછી સંયોજન અકાઈરલ બને તે માટે,પરિણામી ઉત્પાદનમાં સમપ્રમાણતાનું તલ (plane of symmetry) હોવું જોઈએ અથવા કાઈરલ કેન્દ્ર નાશ પામવું જોઈએ.
આપેલ વિકલ્પ $(D)$ માં,ગરમ કરવા પર ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને પરિણામી અણુમાં મધ્યવર્તી કાર્બન પર બે સમાન સમૂહો (જેમ કે બે $H$ પરમાણુ) જોડાય છે,જેનાથી તે અકાઈરલ બને છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
$298 \ K$ તાપમાને નીચેનામાંથી કયા મિશ્રણનો $pH$ સૌથી ઓછો હશે?
A
$10 \ mL$ $0.05 \ N$ $CH_{3}COOH + 5 \ mL$ $0.1 \ N$ $NH_{4}OH$
B
$5 \ mL$ $0.2 \ N$ $NH_{4}Cl + 5 \ mL$ $0.2 \ N$ $NH_{4}OH$
C
$5 \ mL$ $0.1 \ N$ $CH_{3}COOH + 10 \ mL$ $0.05 \ N$ $CH_{3}COONa$
D
$5 \ mL$ $0.1 \ N$ $CH_{3}COOH + 5 \ mL$ $0.1 \ N$ $NaOH$
Solution
(C) સૌથી ઓછો $pH$ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક મિશ્રણની પ્રકૃતિ તપાસીએ:
$(A)$ $CH_{3}COOH$ અને $NH_{4}OH$ નું મિશ્રણ ક્ષાર બનાવે છે જે લગભગ તટસ્થ છે.
$(B)$ $NH_{4}Cl$ અને $NH_{4}OH$ નું મિશ્રણ બેઝિક બફર બનાવે છે $(pH > 7)$.
$(C)$ $CH_{3}COOH$ અને $CH_{3}COONa$ નું મિશ્રણ એસિડિક બફર બનાવે છે,જ્યાં $pH = pK_{a} \approx 4.76$.
$(D)$ $CH_{3}COOH$ અને $NaOH$ નું મિશ્રણ $CH_{3}COONa$ બનાવે છે,જેનું જળવિભાજન થતા દ્રાવણ બેઝિક બને છે $(pH > 7)$.
આમ,વિકલ્પ $(C)$ માં રહેલા એસિડિક બફરનો $pH$ સૌથી ઓછો છે.
$(A)$ $CH_{3}COOH$ અને $NH_{4}OH$ નું મિશ્રણ ક્ષાર બનાવે છે જે લગભગ તટસ્થ છે.
$(B)$ $NH_{4}Cl$ અને $NH_{4}OH$ નું મિશ્રણ બેઝિક બફર બનાવે છે $(pH > 7)$.
$(C)$ $CH_{3}COOH$ અને $CH_{3}COONa$ નું મિશ્રણ એસિડિક બફર બનાવે છે,જ્યાં $pH = pK_{a} \approx 4.76$.
$(D)$ $CH_{3}COOH$ અને $NaOH$ નું મિશ્રણ $CH_{3}COONa$ બનાવે છે,જેનું જળવિભાજન થતા દ્રાવણ બેઝિક બને છે $(pH > 7)$.
આમ,વિકલ્પ $(C)$ માં રહેલા એસિડિક બફરનો $pH$ સૌથી ઓછો છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
ઇથિલિન સાથે હેલોજન એસિડની યોગશીલ પ્રક્રિયાના દરનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$HCl > HBr > HI$
B
$HI > HBr > HCl$
C
$HBr > HCl > HI$
D
$HI > HCl > HBr$
Solution
(B) હેલોજન એસિડમાં,જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ હેલોજન અને હાઇડ્રોજન પરમાણુ વચ્ચેના બંધની મજબૂતી ઘટે છે.
આથી $H-X$ બંધ તોડવો સરળ બને છે,જે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે.
બંધ વિયોજન ઉર્જાનો ક્રમ $HCl > HBr > HI$ છે.
તેથી,ઇથિલિન સાથેની યોગશીલ પ્રક્રિયા માટે પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $HI > HBr > HCl$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
આથી $H-X$ બંધ તોડવો સરળ બને છે,જે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે.
બંધ વિયોજન ઉર્જાનો ક્રમ $HCl > HBr > HI$ છે.
તેથી,ઇથિલિન સાથેની યોગશીલ પ્રક્રિયા માટે પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $HI > HBr > HCl$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$250 \ g \ mol^{-1}$ મોલર દળ ધરાવતા સ્ફટિકમય ઘન $MSO_{4} \cdot nH_{2}O$ માં,નિર્જળ ક્ષારનું વજન દ્વારા ટકાવાર પ્રમાણ $64$ છે. $n$ નું મૂલ્ય કેટલું છે?
A
$2$
B
$3$
C
$5$
D
$7$
Solution
(C) સ્ફટિકમય ઘન $MSO_{4} \cdot nH_{2}O$ નું મોલર દળ $250 \ g \ mol^{-1}$ છે.
આપેલ છે કે નિર્જળ ક્ષાર $(MSO_{4})$ નું ટકાવાર પ્રમાણ $64\%$ છે,તેથી પાણી $(H_{2}O)$ નું ટકાવાર પ્રમાણ $100\% - 64\% = 36\%$ થાય.
$H_{2}O$ નું દળ = $\frac{36}{100} \times 250 = 90 \ g$.
$H_{2}O$ ના મોલ = $\frac{90 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 5 \ mol$.
સૂત્ર $MSO_{4} \cdot nH_{2}O$ હોવાથી,$n$ નું મૂલ્ય પાણીના મોલની સંખ્યા દર્શાવે છે,જે $5$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(C)$ સાચો જવાબ છે.
આપેલ છે કે નિર્જળ ક્ષાર $(MSO_{4})$ નું ટકાવાર પ્રમાણ $64\%$ છે,તેથી પાણી $(H_{2}O)$ નું ટકાવાર પ્રમાણ $100\% - 64\% = 36\%$ થાય.
$H_{2}O$ નું દળ = $\frac{36}{100} \times 250 = 90 \ g$.
$H_{2}O$ ના મોલ = $\frac{90 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 5 \ mol$.
સૂત્ર $MSO_{4} \cdot nH_{2}O$ હોવાથી,$n$ નું મૂલ્ય પાણીના મોલની સંખ્યા દર્શાવે છે,જે $5$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(C)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
$S.T.P.$ પર $7.5 \ g$ વાયુનું કદ $5.6 \ L$ છે. આ વાયુ કયો છે?
A
$NO$
B
$N_{2}O$
C
$CO$
D
$CO_{2}$
Solution
(A) આપેલ છે,વાયુનું દળ $(W) = 7.5 \ g$.
$STP$ પર વાયુનું કદ $(V) = 5.6 \ L$.
$STP$ પર વાયુના મોલ $= \frac{V(L)}{22.4 \ L} = \frac{W}{M}$,જ્યાં $M$ એ વાયુનું મોલર દળ છે.
તેથી,$M = \frac{W \times 22.4}{V}$.
$M = \frac{7.5 \times 22.4}{5.6} = 30.00 \ g \ mol^{-1}$.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી,મોલર દળ $(M)$:
$(A) \ NO = 14 + 16 = 30.00 \ g \ mol^{-1}$.
$(B) \ N_{2}O = 28 + 16 = 44.00 \ g \ mol^{-1}$.
$(C) \ CO = 12 + 16 = 28.00 \ g \ mol^{-1}$.
$(D) \ CO_{2} = 12 + 32 = 44.00 \ g \ mol^{-1}$.
$NO$ નું મોલર દળ $30 \ g \ mol^{-1}$ હોવાથી,આપેલ વાયુ $NO$ છે.
તેથી,$A$ સાચો વિકલ્પ છે.
$STP$ પર વાયુનું કદ $(V) = 5.6 \ L$.
$STP$ પર વાયુના મોલ $= \frac{V(L)}{22.4 \ L} = \frac{W}{M}$,જ્યાં $M$ એ વાયુનું મોલર દળ છે.
તેથી,$M = \frac{W \times 22.4}{V}$.
$M = \frac{7.5 \times 22.4}{5.6} = 30.00 \ g \ mol^{-1}$.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી,મોલર દળ $(M)$:
$(A) \ NO = 14 + 16 = 30.00 \ g \ mol^{-1}$.
$(B) \ N_{2}O = 28 + 16 = 44.00 \ g \ mol^{-1}$.
$(C) \ CO = 12 + 16 = 28.00 \ g \ mol^{-1}$.
$(D) \ CO_{2} = 12 + 32 = 44.00 \ g \ mol^{-1}$.
$NO$ નું મોલર દળ $30 \ g \ mol^{-1}$ હોવાથી,આપેલ વાયુ $NO$ છે.
તેથી,$A$ સાચો વિકલ્પ છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$h \nu / K_{B}$ રાશિ કોને અનુરૂપ છે?
A
તરંગલંબાઇ
B
વેગ
C
તાપમાન
D
કોણીય વેગમાન
Solution
(C) $h \nu / K_{B}$ રાશિ તાપમાનને અનુરૂપ છે.
વાયુના ગતિવાદ મુજબ,વાયુના અણુની સરેરાશ ગતિઊર્જા $\frac{3}{2} K_{B} T$ છે.
ઊર્જાના ક્વોન્ટમ $h \nu$ ને તાપીય ઊર્જા $K_{B} T$ સાથે સરખાવતા,$h \nu = K_{B} T$ મળે છે.
આમ,$\frac{h \nu}{K_{B}} = T$.
તેથી,$\frac{h \nu}{K_{B}}$ રાશિ તાપમાનના પરિમાણ ધરાવે છે.
આથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
વાયુના ગતિવાદ મુજબ,વાયુના અણુની સરેરાશ ગતિઊર્જા $\frac{3}{2} K_{B} T$ છે.
ઊર્જાના ક્વોન્ટમ $h \nu$ ને તાપીય ઊર્જા $K_{B} T$ સાથે સરખાવતા,$h \nu = K_{B} T$ મળે છે.
આમ,$\frac{h \nu}{K_{B}} = T$.
તેથી,$\frac{h \nu}{K_{B}}$ રાશિ તાપમાનના પરિમાણ ધરાવે છે.
આથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
વાન ડર વાલ્સ વાયુ માટે,પદ $\left(\frac{a b}{V^{2}}\right)$ શું દર્શાવે છે?
A
દબાણ
B
ઉર્જા
C
ક્રિટીકલ ડેન્સિટી
D
મોલર દળ
Solution
(B) પદ $\left(\frac{a b}{V^{2}}\right)$ ના પરિમાણોનું વિશ્લેષણ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:
વાન ડર વાલ્સ સમીકરણમાં,પદ $\left(\frac{a}{V^{2}}\right)$ દબાણ $(P)$ ના પરિમાણો ધરાવે છે.
તેથી,$\left(\frac{a}{V^{2}}\right) \times b = \text{દબાણ} \times \text{કદ}$.
કારણ કે $\text{દબાણ} = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}}$,તેથી $\text{દબાણ} \times \text{કદ} = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}} \times \text{કદ} = \frac{MLT^{-2}}{L^{2}} \times L^{3} = ML^{2} T^{-2}$.
આ પરિમાણ $(ML^{2} T^{-2})$ ઉર્જા (જૂલ) ને અનુરૂપ છે.
આમ,પદ $\left(\frac{a b}{V^{2}}\right)$ ઉર્જા દર્શાવે છે.
વાન ડર વાલ્સ સમીકરણમાં,પદ $\left(\frac{a}{V^{2}}\right)$ દબાણ $(P)$ ના પરિમાણો ધરાવે છે.
તેથી,$\left(\frac{a}{V^{2}}\right) \times b = \text{દબાણ} \times \text{કદ}$.
કારણ કે $\text{દબાણ} = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}}$,તેથી $\text{દબાણ} \times \text{કદ} = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}} \times \text{કદ} = \frac{MLT^{-2}}{L^{2}} \times L^{3} = ML^{2} T^{-2}$.
આ પરિમાણ $(ML^{2} T^{-2})$ ઉર્જા (જૂલ) ને અનુરૂપ છે.
આમ,પદ $\left(\frac{a b}{V^{2}}\right)$ ઉર્જા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMCQWBJEE · 2019
એક ચલ વર્તુળ નિશ્ચિત બિંદુ $A(p, q)$ માંથી પસાર થાય છે અને $X$-અક્ષને સ્પર્શે છે. $A$ માંથી પસાર થતા વ્યાસના બીજા છેડાનો બિંદુપથ શોધો.
A
$(x-p)^{2}=4 q y$
B
$(x-q)^{2}=4 p y$
C
$(y-p)^{2}=4 q x$
D
$(y-q)^{2}=4 p x$
Solution
(A) ધારો કે નિશ્ચિત બિંદુ $A$ ના યામ $(p, q)$ છે અને વ્યાસના બીજા છેડા $B$ ના યામ $(x, y)$ છે.
$AB$ વ્યાસ હોવાથી,વર્તુળનું કેન્દ્ર $AB$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{x+p}{2}, \frac{y+q}{2})$ થશે.
વર્તુળની ત્રિજ્યા કેન્દ્રથી $A$ સુધીનું અંતર છે,જે $\sqrt{(\frac{x-p}{2})^{2} + (\frac{y-q}{2})^{2}}$ છે.
વર્તુળ $X$-અક્ષને સ્પર્શતું હોવાથી,ત્રિજ્યા એ કેન્દ્રના $y$-યામના માનાંક જેટલી હોય,તેથી $r = |\frac{y+q}{2}|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(\frac{x-p}{2})^{2} + (\frac{y-q}{2})^{2} = (\frac{y+q}{2})^{2}$ મળે.
$4$ વડે ગુણતા,$(x-p)^{2} + (y-q)^{2} = (y+q)^{2}$ મળે.
$(x-p)^{2} + y^{2} - 2qy + q^{2} = y^{2} + 2qy + q^{2}$.
$(x-p)^{2} = 4qy$.
$AB$ વ્યાસ હોવાથી,વર્તુળનું કેન્દ્ર $AB$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{x+p}{2}, \frac{y+q}{2})$ થશે.
વર્તુળની ત્રિજ્યા કેન્દ્રથી $A$ સુધીનું અંતર છે,જે $\sqrt{(\frac{x-p}{2})^{2} + (\frac{y-q}{2})^{2}}$ છે.
વર્તુળ $X$-અક્ષને સ્પર્શતું હોવાથી,ત્રિજ્યા એ કેન્દ્રના $y$-યામના માનાંક જેટલી હોય,તેથી $r = |\frac{y+q}{2}|$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(\frac{x-p}{2})^{2} + (\frac{y-q}{2})^{2} = (\frac{y+q}{2})^{2}$ મળે.
$4$ વડે ગુણતા,$(x-p)^{2} + (y-q)^{2} = (y+q)^{2}$ મળે.
$(x-p)^{2} + y^{2} - 2qy + q^{2} = y^{2} + 2qy + q^{2}$.
$(x-p)^{2} = 4qy$.
0 likesView Solution
18
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
આમાંથી કઈ સ્પીસીઝ શૂન્યતર ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવશે?
A
$Na^{+}$
B
$Mg$
C
$F^{-}$
D
$Ar^{+}$
Solution
(D) મુખ્ય મુદ્દો: જે સ્પીસીઝમાં એક અથવા વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય તે શૂન્યતર ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચના:
$Na^{+} (Z=11) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે)
$Mg (Z=12) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6} 3s^{2}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે)
$F^{-} (Z=9) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે)
$Ar^{+} (Z=18) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6} 3s^{2} 3p^{5}$ ($3p$ કક્ષકમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે)
આમ,$Ar^{+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે શૂન્યતર ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે. તેથી,$(d)$ સાચો વિકલ્પ છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચના:
$Na^{+} (Z=11) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે)
$Mg (Z=12) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6} 3s^{2}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે)
$F^{-} (Z=9) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6}$ (બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે)
$Ar^{+} (Z=18) = 1s^{2} 2s^{2} 2p^{6} 3s^{2} 3p^{5}$ ($3p$ કક્ષકમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે)
આમ,$Ar^{+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે શૂન્યતર ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે. તેથી,$(d)$ સાચો વિકલ્પ છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
નીચેનામાંથી કઈ ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી અસંગત (absurd) છે?
A
$n=3, l=1, m=-1$
B
$n=3, l=0, m=0$
C
$n=2, l=0, m=-1$
D
$n=2, l=1, m=0$
Solution
(C) એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ નંબર $l$ ના આપેલ મૂલ્ય માટે,ચુંબકીય ક્વોન્ટમ નંબર $m$ ની કિંમતો $-l$ થી $+l$ (શૂન્ય સહિત) ની વચ્ચે હોઈ શકે છે.
જો $l=0$ હોય,તો $m$ નું મૂલ્ય $0$ જ હોવું જોઈએ.
વિકલ્પ $(c)$ માં,$l=0$ છે પરંતુ $m=-1$ છે,જે $-l \leq m \leq l$ ના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
તેથી,$n=2, l=0, m=-1$ ગોઠવણી અશક્ય અને અસંગત છે.
જો $l=0$ હોય,તો $m$ નું મૂલ્ય $0$ જ હોવું જોઈએ.
વિકલ્પ $(c)$ માં,$l=0$ છે પરંતુ $m=-1$ છે,જે $-l \leq m \leq l$ ના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
તેથી,$n=2, l=0, m=-1$ ગોઠવણી અશક્ય અને અસંગત છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
અચળ દબાણે,સંયોજનની સર્જન ઉષ્મા તાપમાન પર આધારિત નથી,જ્યારે
A
$ \Delta C_{p} = 0 $
B
$ \Delta C_{v} = 0 $
C
$ \Delta C_{p} > 0 $
D
$ \Delta C_{p} < 0 $
Solution
(A) કિરચોફના સમીકરણ મુજબ,તાપમાન સાથે પ્રક્રિયાની એન્થાલ્પીમાં થતો ફેરફાર નીચે મુજબ છે:
$ \Delta H_{T_2} = \Delta H_{T_1} + \int_{T_1}^{T_2} \Delta C_{p} \, dT $
જો $ \Delta C_{p} = 0 $ હોય,તો સંકલન પદ શૂન્ય થઈ જાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $ \Delta H_{T_2} = \Delta H_{T_1} $,એટલે કે સર્જન ઉષ્મા તાપમાનથી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,સાચી શરત $ \Delta C_{p} = 0 $ છે.
આમ,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
$ \Delta H_{T_2} = \Delta H_{T_1} + \int_{T_1}^{T_2} \Delta C_{p} \, dT $
જો $ \Delta C_{p} = 0 $ હોય,તો સંકલન પદ શૂન્ય થઈ જાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $ \Delta H_{T_2} = \Delta H_{T_1} $,એટલે કે સર્જન ઉષ્મા તાપમાનથી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,સાચી શરત $ \Delta C_{p} = 0 $ છે.
આમ,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
સાચા વિધાન(નો) ઓળખો:
A
$CrO_{5}$ માં $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
B
પ્રક્રિયા $N_{2}O_{4(g)} \rightarrow 2NO_{2(g)}$ માટે $\Delta H > \Delta U$,જો બંને વાયુઓ આદર્શ રીતે વર્તે.
C
$25^{\circ} C$ તાપમાને $0.1 \ N \ H_{2}SO_{4}$ નો $pH$ એ $0.1 \ N \ HCl$ ના $pH$ કરતા ઓછો છે.
D
$25^{\circ} C$ તાપમાને $\left(\frac{RT}{F}\right) = 0.0591 \ V$.
Solution
(A, B) વિધાન $(a)$ સાચું છે: $CrO_{5}$ (બટરફ્લાય બંધારણ) માં $Cr$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે.
વિધાન $(b)$ સાચું છે: પ્રક્રિયા $N_{2}O_{4(g)} \rightarrow 2NO_{2(g)}$ માટે,$\Delta n_{g} = 2 - 1 = 1$. કારણ કે $\Delta H = \Delta U + \Delta n_{g}RT$,અને $\Delta n_{g} > 0$,તેથી $\Delta H > \Delta U$.
વિધાન $(c)$ ખોટું છે: $0.1 \ N \ H_{2}SO_{4}$ માટે,$[H^{+}] = 0.1 \ M$,તેથી $pH = -\log(0.1) = 1$. $0.1 \ N \ HCl$ માટે,$[H^{+}] = 0.1 \ M$,તેથી $pH = -\log(0.1) = 1$. આમ,$pH$ ના મૂલ્યો સમાન છે.
વિધાન $(d)$ ખોટું છે: $25^{\circ} C$ તાપમાને,$\frac{RT}{F} \approx 0.0257 \ V$. $0.0591 \ V$ નું મૂલ્ય $\frac{2.303RT}{F}$ માટે છે.
તેથી,સાચા વિધાનો $(a)$ અને $(b)$ છે.
વિધાન $(b)$ સાચું છે: પ્રક્રિયા $N_{2}O_{4(g)} \rightarrow 2NO_{2(g)}$ માટે,$\Delta n_{g} = 2 - 1 = 1$. કારણ કે $\Delta H = \Delta U + \Delta n_{g}RT$,અને $\Delta n_{g} > 0$,તેથી $\Delta H > \Delta U$.
વિધાન $(c)$ ખોટું છે: $0.1 \ N \ H_{2}SO_{4}$ માટે,$[H^{+}] = 0.1 \ M$,તેથી $pH = -\log(0.1) = 1$. $0.1 \ N \ HCl$ માટે,$[H^{+}] = 0.1 \ M$,તેથી $pH = -\log(0.1) = 1$. આમ,$pH$ ના મૂલ્યો સમાન છે.
વિધાન $(d)$ ખોટું છે: $25^{\circ} C$ તાપમાને,$\frac{RT}{F} \approx 0.0257 \ V$. $0.0591 \ V$ નું મૂલ્ય $\frac{2.303RT}{F}$ માટે છે.
તેથી,સાચા વિધાનો $(a)$ અને $(b)$ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
સંતુલન $H_{2}O_{(l)} \rightleftharpoons H_{2}O_{(g)}$ માટે,નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\Delta G=0, \Delta H < 0, \Delta S < 0$
B
$\Delta G < 0, \Delta H > 0, \Delta S > 0$
C
$\Delta G > 0, \Delta H = 0, \Delta S > 0$
D
$\Delta G = 0, \Delta H > 0, \Delta S > 0$
Solution
(D) આપેલ સંતુલન $H_{2}O_{(l)} \rightleftharpoons H_{2}O_{(g)}$ માટે:
$(I)$ સંતુલન સમયે,ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં ફેરફાર $\Delta G = 0$ હોય છે.
$(II)$ એન્ટ્રોપી ફેરફાર,$\Delta S$,એ તંત્રની અસ્તવ્યસ્તતાનું માપ છે. બાષ્પ અવસ્થા પ્રવાહી અવસ્થા કરતા વધુ અસ્તવ્યસ્ત હોવાથી,એન્ટ્રોપી વધે છે,એટલે કે $\Delta S > 0$.
$(III)$ પ્રવાહી $H_{2}O$ નું બાષ્પ $H_{2}O$ માં રૂપાંતર એ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે,જેમાં ઉષ્મા ઊર્જાની જરૂર પડે છે. તેથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H > 0$ છે.
આમ,સાચી શરતોનો સમૂહ $\Delta G = 0, \Delta H > 0$ અને $\Delta S > 0$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો જવાબ છે.
$(I)$ સંતુલન સમયે,ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં ફેરફાર $\Delta G = 0$ હોય છે.
$(II)$ એન્ટ્રોપી ફેરફાર,$\Delta S$,એ તંત્રની અસ્તવ્યસ્તતાનું માપ છે. બાષ્પ અવસ્થા પ્રવાહી અવસ્થા કરતા વધુ અસ્તવ્યસ્ત હોવાથી,એન્ટ્રોપી વધે છે,એટલે કે $\Delta S > 0$.
$(III)$ પ્રવાહી $H_{2}O$ નું બાષ્પ $H_{2}O$ માં રૂપાંતર એ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે,જેમાં ઉષ્મા ઊર્જાની જરૂર પડે છે. તેથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H > 0$ છે.
આમ,સાચી શરતોનો સમૂહ $\Delta G = 0, \Delta H > 0$ અને $\Delta S > 0$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
સાયક્લોપેન્ટેનોલની $NaH$ સાથે પ્રક્રિયા કર્યા બાદ $CS_{2}$ અને $CH_{3}I$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા શું મળે છે?
A
કીટોન
B
આલ્કીન
C
ઈથર
D
ઝેન્થેટ
Solution
(D) સાયક્લોપેન્ટેનોલની $NaH$ સાથે પ્રક્રિયા થવાથી સોડિયમ આલ્કોક્સાઇડ મધ્યવર્તી બને છે.
આ આલ્કોક્સાઇડ ત્યારબાદ $CS_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઝેન્થેટ ક્ષાર બનાવે છે.
અંતે,$CH_{3}I$ (મિથાઈલ આયોડાઈડ) સાથેની પ્રક્રિયાથી મિથાઈલ ઝેન્થેટ એસ્ટર બને છે.
આ પ્રક્રિયા ક્રમને ચુગાવ એલિમિનેશન પ્રિકર્સર સંશ્લેષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,નીપજ ઝેન્થેટ છે.
આમ,વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.
આ આલ્કોક્સાઇડ ત્યારબાદ $CS_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઝેન્થેટ ક્ષાર બનાવે છે.
અંતે,$CH_{3}I$ (મિથાઈલ આયોડાઈડ) સાથેની પ્રક્રિયાથી મિથાઈલ ઝેન્થેટ એસ્ટર બને છે.
આ પ્રક્રિયા ક્રમને ચુગાવ એલિમિનેશન પ્રિકર્સર સંશ્લેષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,નીપજ ઝેન્થેટ છે.
આમ,વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
એલાઈલ આલ્કોહોલનું પરએસિડ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી $C_3H_6O_2$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતું સંયોજન મળે છે,જેમાં એક અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ હોય છે. આ સંયોજનનું બંધારણ શું છે?
A
$CH_2(OH)-CH(OH)-CH_3$
B
$CH_2(OH)-CH_2-CHO$
C
$CH_2(O)CH-CH_2OH$ (ગ્લાયસિડોલ)
D
$CH_3-CH(OH)-CHO$
Solution
(C) એલાઈલ આલ્કોહોલ $(CH_2=CH-CH_2OH)$ નું પરએસિડ $(RCO_3H)$ સાથે ઓક્સિડેશન એ ઇપોક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયાથી ગ્લાયસિડોલ મળે છે,જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_3H_6O_2$ છે.
ગ્લાયસિડોલનું બંધારણ $CH_2(O)CH-CH_2OH$ (અથવા $2,3-$ઇપોક્સીપ્રોપેન$-1-$ઓલ) છે.
આ અણુમાં,$C-2$ સ્થાન પરનો કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો ($-H$,$-CH_2OH$,અને ઇપોક્સાઇડ વલયના બે કાર્બન) સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને અસમપ્રમાણ (કાઈરલ) કાર્બન પરમાણુ બનાવે છે.
તેથી,સાચું બંધારણ $CH_2(O)CH-CH_2OH$ છે.
આ પ્રક્રિયાથી ગ્લાયસિડોલ મળે છે,જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_3H_6O_2$ છે.
ગ્લાયસિડોલનું બંધારણ $CH_2(O)CH-CH_2OH$ (અથવા $2,3-$ઇપોક્સીપ્રોપેન$-1-$ઓલ) છે.
આ અણુમાં,$C-2$ સ્થાન પરનો કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો ($-H$,$-CH_2OH$,અને ઇપોક્સાઇડ વલયના બે કાર્બન) સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને અસમપ્રમાણ (કાઈરલ) કાર્બન પરમાણુ બનાવે છે.
તેથી,સાચું બંધારણ $CH_2(O)CH-CH_2OH$ છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
નીચેની પ્રક્રિયાની નીપજોમાંની એક $P$ છે. $P$ નું બંધારણ શું છે?
A
ફિનાઈલગ્લાયોક્સિલિક એસિડ
B
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ
C
બેન્ઝોઈક એસિડ
D
$2,2-$ડાયક્લોરો$-2-$હાઈડ્રોક્સીએસીટોફિનોન
Solution
(C) $2,2,2-$ટ્રાયક્લોરોએસીટોફિનોન જલીય $KOH$ સાથે હેલોફોર્મ જેવી વિભાજન પ્રક્રિયા આપે છે. હાઈડ્રોક્સાઈડ આયન કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,ત્યારબાદ સ્થાયી $CHCl_3$ (ક્લોરોફોર્મ) લિવિંગ ગ્રુપ દૂર થાય છે અને બેન્ઝોઈક એસિડનો પોટેશિયમ ક્ષાર બને છે. ત્યારબાદ $H_3O^+$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી અંતિમ નીપજ $P$ તરીકે બેન્ઝોઈક એસિડ મળે છે.
આમ,વિકલ્પ $(c)$ સાચો જવાબ છે.
આમ,વિકલ્પ $(c)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
નીચેની પ્રક્રિયા માટે,નીપજ $Q$ છે.
સંયોજન $Q$ શું છે?
સંયોજન $Q$ શું છે?
A
$4$-એસીટોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ
B
મિથાઈલ $4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોએટ
C
$3$-એસીટાઈલ-$4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ
D
$4$-હાઈડ્રોક્સી-$3$-એસીટાઈલબેન્ઝોઈક એસિડ
Solution
(A) $4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડની સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ અને ગરમીની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા એ એસિટિલેશન પ્રક્રિયા છે.
ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે કાર્ય કરે છે અને એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેનાથી એસ્ટર સમૂહ $(-OCOCH_{3})$ બને છે.
નીપજ $Q$ એ $4$-એસીટોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ છે,જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_{9}H_{8}O_{4}$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે કાર્ય કરે છે અને એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેનાથી એસ્ટર સમૂહ $(-OCOCH_{3})$ બને છે.
નીપજ $Q$ એ $4$-એસીટોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ છે,જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_{9}H_{8}O_{4}$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
$25^{\circ} C$ તાપમાને સોડિયમ બાયકાર્બોનેટના જલીય દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ મુક્ત કરતું સંયોજન કયું છે?
A
$C_6H_5OH$
B
$CH_3COCl$
C
$CH_3CONH_2$
D
$CH_3COOC_2H_5$
Solution
(B) $CH_3COCl$ (એસિટાઇલ ક્લોરાઇડ) અત્યંત પ્રતિક્રિયાશીલ છે અને $25^{\circ} C$ તાપમાને પણ જળવિભાજન પામીને $CH_3COOH$ (એસિટિક એસિડ) બનાવે છે.
એસિટિક એસિડ એ કાર્બોનિક એસિડ $(H_2CO_3)$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ હોવાથી,તે $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3COCl + H_2O \longrightarrow CH_3COOH + HCl$
$CH_3COOH + NaHCO_3 \longrightarrow CH_3COONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો જવાબ છે.
એસિટિક એસિડ એ કાર્બોનિક એસિડ $(H_2CO_3)$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ હોવાથી,તે $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3COCl + H_2O \longrightarrow CH_3COOH + HCl$
$CH_3COOH + NaHCO_3 \longrightarrow CH_3COONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$vA \rightarrow P$ જેવી પ્રક્રિયાના ગતિકીય અભ્યાસમાં $300 \ K$ તાપમાને નીચે મુજબનો આલેખ મળે છે,જ્યાં સાંદ્રતા $mol \ dm^{-3}$ માં અને સમય $min$ માં લેવામાં આવ્યો છે. સાચો ક્રમ $(n)$ અને વેગ અચળાંક $(k)$ ઓળખો.
A
$n=0, k=4.0 \ mol \ dm^{-3} \ min^{-1}$
B
$n=1/2, k=2.0 \ mol^{1/2} \ dm^{-3/2} \ min^{-1}$
C
$n=1, k=80 \ min^{-1}$
D
$n=2, k=16.0 \ dm^3 \ mol^{-1} \ min^{-1}$
Solution
(D) પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ $r = k[A]^n$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,આપણને $\sqrt{r} = \sqrt{k} \times [A]^{n/2}$ મળે છે.
આપેલ આલેખ $\sqrt{r_0}$ વિરુદ્ધ $[A]_0$ નો છે,જે ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખા છે.
આને $y = mx$ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,આપણી પાસે $y = \sqrt{r_0}$,$x = [A]_0$,અને ઢાળ $m = \sqrt{k}$ છે.
આલેખ પરથી,ઢાળ $4.0$ છે.
તેથી,$\sqrt{k} = 4.0$,જેનો અર્થ છે કે $k = (4.0)^2 = 16.0$.
વળી,$[A]$ ના ઘાતાંકોને સરખાવતા,આપણને $n/2 = 1$ મળે છે,જે $n = 2$ આપે છે.
આમ,પ્રક્રિયાનો ક્રમ $n = 2$ છે અને વેગ અચળાંક $k = 16.0 \ dm^3 \ mol^{-1} \ min^{-1}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,આપણને $\sqrt{r} = \sqrt{k} \times [A]^{n/2}$ મળે છે.
આપેલ આલેખ $\sqrt{r_0}$ વિરુદ્ધ $[A]_0$ નો છે,જે ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખા છે.
આને $y = mx$ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,આપણી પાસે $y = \sqrt{r_0}$,$x = [A]_0$,અને ઢાળ $m = \sqrt{k}$ છે.
આલેખ પરથી,ઢાળ $4.0$ છે.
તેથી,$\sqrt{k} = 4.0$,જેનો અર્થ છે કે $k = (4.0)^2 = 16.0$.
વળી,$[A]$ ના ઘાતાંકોને સરખાવતા,આપણને $n/2 = 1$ મળે છે,જે $n = 2$ આપે છે.
આમ,પ્રક્રિયાનો ક્રમ $n = 2$ છે અને વેગ અચળાંક $k = 16.0 \ dm^3 \ mol^{-1} \ min^{-1}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
$298 \ K$ તાપમાને $A$ ની સમાન પ્રારંભિક સાંદ્રતા સાથે થતી નીચેની બે પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાઓ ધ્યાનમાં લો: $(1)$ $A \rightarrow B$; વેગ અચળાંક,$k=0.693 \ min^{-1}$ $(2)$ $A \rightarrow C$; અર્ધ-આયુષ્ય,$t_{1/2}=0.693 \ min$. સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
પ્રક્રિયા $(1)$ એ પ્રક્રિયા $(2)$ કરતા ઝડપી છે.
B
પ્રક્રિયા $(1)$ એ પ્રક્રિયા $(2)$ કરતા ધીમી છે.
C
બંને પ્રક્રિયાઓ સમાન વેગથી આગળ વધે છે.
D
બે અલગ અલગ નીપજો બનતી હોવાથી,વેગની સરખામણી કરી શકાતી નથી.
Solution
(B) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,અર્ધ-આયુષ્ય $(t_{1/2})$ અને વેગ અચળાંક $(k)$ વચ્ચેનો સંબંધ $t_{1/2} = \frac{0.693}{k}$ છે.
પ્રક્રિયા $(1)$ માટે: $A \rightarrow B$,$k = 0.693 \ min^{-1}$. તેથી,$t_{1/2} = \frac{0.693}{0.693} = 1.0 \ min$.
પ્રક્રિયા $(2)$ માટે: $A \rightarrow C$,$t_{1/2} = 0.693 \ min$. તેથી,$k = \frac{0.693}{0.693} = 1.0 \ min^{-1}$.
વેગ અચળાંકોની સરખામણી કરતા,પ્રક્રિયા $(1)$ માટે $k = 0.693 \ min^{-1}$ અને પ્રક્રિયા $(2)$ માટે $k = 1.0 \ min^{-1}$ છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ $Rate = k[A]$ છે,અને $A$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા બંને માટે સમાન હોવાથી,જેનો વેગ અચળાંક વધારે હોય તે પ્રક્રિયા ઝડપી હોય છે.
$1.0 > 0.693$ હોવાથી,પ્રક્રિયા $(2)$ એ પ્રક્રિયા $(1)$ કરતા ઝડપી છે,એટલે કે પ્રક્રિયા $(1)$ એ પ્રક્રિયા $(2)$ કરતા ધીમી છે.
પ્રક્રિયા $(1)$ માટે: $A \rightarrow B$,$k = 0.693 \ min^{-1}$. તેથી,$t_{1/2} = \frac{0.693}{0.693} = 1.0 \ min$.
પ્રક્રિયા $(2)$ માટે: $A \rightarrow C$,$t_{1/2} = 0.693 \ min$. તેથી,$k = \frac{0.693}{0.693} = 1.0 \ min^{-1}$.
વેગ અચળાંકોની સરખામણી કરતા,પ્રક્રિયા $(1)$ માટે $k = 0.693 \ min^{-1}$ અને પ્રક્રિયા $(2)$ માટે $k = 1.0 \ min^{-1}$ છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ $Rate = k[A]$ છે,અને $A$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા બંને માટે સમાન હોવાથી,જેનો વેગ અચળાંક વધારે હોય તે પ્રક્રિયા ઝડપી હોય છે.
$1.0 > 0.693$ હોવાથી,પ્રક્રિયા $(2)$ એ પ્રક્રિયા $(1)$ કરતા ઝડપી છે,એટલે કે પ્રક્રિયા $(1)$ એ પ્રક્રિયા $(2)$ કરતા ધીમી છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
${}_{53}I^{125}$ નો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $60$ દિવસ છે. $180$ દિવસ પછી રેડિયોએક્ટિવિટી કેટલી હશે ($\%$ માં)?
A
$25$
B
$12.5$
C
$33.3$
D
$3.0$
Solution
(B) ધારો કે પ્રારંભિક રેડિયોએક્ટિવિટી $N_0 = 100 \%$ છે.
આપેલ છે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2}) = 60$ દિવસ.
કુલ સમય $(T) = 180$ દિવસ.
અર્ધ-આયુષ્યની સંખ્યા $(n)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$n = \frac{T}{t_{1/2}} = \frac{180}{60} = 3$.
$n$ અર્ધ-આયુષ્ય પછી બાકી રહેલી રેડિયોએક્ટિવિટી $(N)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$N = N_0 \times (\frac{1}{2})^n$.
કિંમતો મૂકતા:
$N = 100 \% \times (\frac{1}{2})^3 = 100 \% \times \frac{1}{8} = 12.5 \%$.
તેથી,$180$ દિવસ પછી રેડિયોએક્ટિવિટી $12.5 \%$ હશે.
આપેલ છે,અર્ધ-આયુષ્ય સમય $(t_{1/2}) = 60$ દિવસ.
કુલ સમય $(T) = 180$ દિવસ.
અર્ધ-આયુષ્યની સંખ્યા $(n)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$n = \frac{T}{t_{1/2}} = \frac{180}{60} = 3$.
$n$ અર્ધ-આયુષ્ય પછી બાકી રહેલી રેડિયોએક્ટિવિટી $(N)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$N = N_0 \times (\frac{1}{2})^n$.
કિંમતો મૂકતા:
$N = 100 \% \times (\frac{1}{2})^3 = 100 \% \times \frac{1}{8} = 12.5 \%$.
તેથી,$180$ દિવસ પછી રેડિયોએક્ટિવિટી $12.5 \%$ હશે.
0 likesView Solution
31
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
રેડિયોએક્ટિવ વિઘટન ${}_{82}A^{210}$ $\rightarrow B$ $\rightarrow C$ $\rightarrow {}_{82}D^{206}$ ધ્યાનમાં લો. ઉત્સર્જનનો ક્રમ શું હોઈ શકે?
A
$\beta, \beta, \beta$
B
$\alpha, \alpha, \beta$
C
$\beta, \beta, \gamma$
D
$\beta, \beta, \alpha$
Solution
(D) શરૂઆતનું ન્યુક્લિયસ ${}_{82}A^{210}$ છે અને અંતિમ ન્યુક્લિયસ ${}_{82}D^{206}$ છે.
દળ ક્રમાંકમાં ફેરફાર $210 - 206 = 4$ એકમ છે અને પરમાણુ ક્રમાંકમાં ફેરફાર $82 - 82 = 0$ છે.
એક $\alpha$-કણનું ઉત્સર્જન દળ ક્રમાંકને $4$ થી ઘટાડે છે અને પરમાણુ ક્રમાંકને $2$ થી ઘટાડે છે.
એક $\beta$-કણનું ઉત્સર્જન દળ ક્રમાંકને અચળ રાખે છે અને પરમાણુ ક્રમાંકને $1$ થી વધારે છે.
પરમાણુ ક્રમાંકને અચળ રાખીને દળ ક્રમાંકને $4$ થી ઘટાડવા માટે,આપણને એક $\alpha$-કણ (પરમાણુ ક્રમાંકમાં $-2$) અને બે $\beta$-કણ (પરમાણુ ક્રમાંકમાં $+2$) ની જરૂર છે.
ક્રમ ${}_{82}A^{210}$ $\xrightarrow{-\beta} {}_{83}B^{210}$ $\xrightarrow{-\beta} {}_{84}C^{210}$ $\xrightarrow{-\alpha} {}_{82}D^{206}$ છે.
આમ,ઉત્સર્જનનો ક્રમ $\beta, \beta, \alpha$ છે.
દળ ક્રમાંકમાં ફેરફાર $210 - 206 = 4$ એકમ છે અને પરમાણુ ક્રમાંકમાં ફેરફાર $82 - 82 = 0$ છે.
એક $\alpha$-કણનું ઉત્સર્જન દળ ક્રમાંકને $4$ થી ઘટાડે છે અને પરમાણુ ક્રમાંકને $2$ થી ઘટાડે છે.
એક $\beta$-કણનું ઉત્સર્જન દળ ક્રમાંકને અચળ રાખે છે અને પરમાણુ ક્રમાંકને $1$ થી વધારે છે.
પરમાણુ ક્રમાંકને અચળ રાખીને દળ ક્રમાંકને $4$ થી ઘટાડવા માટે,આપણને એક $\alpha$-કણ (પરમાણુ ક્રમાંકમાં $-2$) અને બે $\beta$-કણ (પરમાણુ ક્રમાંકમાં $+2$) ની જરૂર છે.
ક્રમ ${}_{82}A^{210}$ $\xrightarrow{-\beta} {}_{83}B^{210}$ $\xrightarrow{-\beta} {}_{84}C^{210}$ $\xrightarrow{-\alpha} {}_{82}D^{206}$ છે.
આમ,ઉત્સર્જનનો ક્રમ $\beta, \beta, \alpha$ છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
કોબાલ્ટ$(III)$ ના સંકીર્ણ સંયોજનનું વાહકતા માપન દર્શાવે છે કે તે દ્રાવણમાં $3$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે. આ સંયોજન કયું છે?
A
હેક્ઝાએમાઈનકોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
B
પેન્ટાએમાઈનસલ્ફેટોકોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
C
પેન્ટાએમાઈનક્લોરાઈડોકોબાલ્ટ$(III)$ સલ્ફેટ
D
પેન્ટાએમાઈનક્લોરાઈડોકોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
Solution
(D) $Co(III)$ નું સંકીર્ણ સંયોજન જે દ્રાવણમાં $3$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે,તેનો અર્થ એ છે કે સંકલન ક્ષેત્રની બહાર બે આયનીય આયનો છે,કારણ કે કોબાલ્ટનો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે.
$(A)$ $[Co(NH_{3})_{6}]Cl_{3} \rightarrow [Co(NH_{3})_{6}]^{3+} + 3Cl^{-}$ ($4$ આયનો)
$(B)$ $[Co(NH_{3})_{5}(SO_{4})]Cl \rightarrow [Co(NH_{3})_{5}(SO_{4})]^{+} + Cl^{-}$ ($2$ આયનો)
$(C)$ $[Co(NH_{3})_{5}Cl]SO_{4} \rightarrow [Co(NH_{3})_{5}Cl]^{2+} + SO_{4}^{2-}$ ($2$ આયનો)
$(D)$ $[Co(NH_{3})_{5}Cl]Cl_{2} \rightarrow [Co(NH_{3})_{5}Cl]^{2+} + 2Cl^{-}$ ($3$ આયનો)
આમ,જે સંયોજન $3$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે તે $[Co(NH_{3})_{5}Cl]Cl_{2}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો જવાબ છે.
$(A)$ $[Co(NH_{3})_{6}]Cl_{3} \rightarrow [Co(NH_{3})_{6}]^{3+} + 3Cl^{-}$ ($4$ આયનો)
$(B)$ $[Co(NH_{3})_{5}(SO_{4})]Cl \rightarrow [Co(NH_{3})_{5}(SO_{4})]^{+} + Cl^{-}$ ($2$ આયનો)
$(C)$ $[Co(NH_{3})_{5}Cl]SO_{4} \rightarrow [Co(NH_{3})_{5}Cl]^{2+} + SO_{4}^{2-}$ ($2$ આયનો)
$(D)$ $[Co(NH_{3})_{5}Cl]Cl_{2} \rightarrow [Co(NH_{3})_{5}Cl]^{2+} + 2Cl^{-}$ ($3$ આયનો)
આમ,જે સંયોજન $3$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે તે $[Co(NH_{3})_{5}Cl]Cl_{2}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
પાંચ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય ચાકમાત્રા ધરાવતા સંયોજનો કયા છે?
A
$K_{4}[Mn(CN)_{6}]$
B
$[Fe(H_{2}O)_{6}]Cl_{3}$
C
$K_{3}[FeF_{6}]$
D
$K_{4}[MnF_{6}]$
Solution
(B, C, D) સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય ચાકમાત્રા $\mu = \sqrt{n(n+2)} \text{ BM}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે. $n=5$ માટે,$\mu = \sqrt{5(5+2)} = \sqrt{35} \approx 5.92 \text{ BM}$.
$(A)$ $K_{4}[Mn(CN)_{6}]$ માં,$Mn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $CN^{-}$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે. તેથી,$n=1$.
$(B)$ $[Fe(H_{2}O)_{6}]Cl_{3}$ માં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $H_{2}O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. તેથી,$n=5$.
$(C)$ $K_{3}[FeF_{6}]$ માં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $F^{-}$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. તેથી,$n=5$.
$(D)$ $K_{4}[MnF_{6}]$ માં,$Mn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $F^{-}$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. તેથી,$n=5$.
તેથી,પાંચ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા સંયોજનો $(B)$,$(C)$,અને $(D)$ છે.
$(A)$ $K_{4}[Mn(CN)_{6}]$ માં,$Mn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $CN^{-}$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,જે ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે. તેથી,$n=1$.
$(B)$ $[Fe(H_{2}O)_{6}]Cl_{3}$ માં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $H_{2}O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. તેથી,$n=5$.
$(C)$ $K_{3}[FeF_{6}]$ માં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $F^{-}$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. તેથી,$n=5$.
$(D)$ $K_{4}[MnF_{6}]$ માં,$Mn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે $(3d^{5})$. $F^{-}$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી યુગ્મીકરણ થતું નથી. તેથી,$n=5$.
તેથી,પાંચ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા સંયોજનો $(B)$,$(C)$,અને $(D)$ છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
એક તાંબાના સિક્કા પર $Zn$ નું ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગ કરવામાં આવ્યું અને ત્યારબાદ તેને ઊંચા તાપમાને ગરમ કરવામાં આવ્યું જ્યાં સુધી રંગમાં ફેરફાર ન થાય. પરિણામી રંગ શું હશે?
A
સફેદ
B
કાળો
C
ચાંદી જેવો
D
સુવર્ણ (ગોલ્ડન)
Solution
(D) તાંબાના સિક્કા પર ઝિંક $(Zn)$ નું ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને ઊંચા તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે.
ગરમ કરવા દરમિયાન,ઝિંકના પરમાણુઓ તાંબાના લેટિસમાં પ્રસરણ પામીને મિશ્રધાતુ બનાવે છે.
પરિણામી મિશ્રધાતુ પિત્તળ (Brass) છે,જેનો લાક્ષણિક સુવર્ણ રંગ હોય છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે ઝિંક તાંબામાં સ્થળાંતર કરીને પિત્તળ મિશ્રધાતુનું $\alpha$-સ્વરૂપ બનાવે છે (જ્યાં $Cu$ ની ટકાવારી $> 65 \%$ અને $Zn$ ની $< 35 \%$ હોય છે).
$Zn + Cu \xrightarrow{\Delta} \text{Brass (સુવર્ણ રંગ)}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
ગરમ કરવા દરમિયાન,ઝિંકના પરમાણુઓ તાંબાના લેટિસમાં પ્રસરણ પામીને મિશ્રધાતુ બનાવે છે.
પરિણામી મિશ્રધાતુ પિત્તળ (Brass) છે,જેનો લાક્ષણિક સુવર્ણ રંગ હોય છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે ઝિંક તાંબામાં સ્થળાંતર કરીને પિત્તળ મિશ્રધાતુનું $\alpha$-સ્વરૂપ બનાવે છે (જ્યાં $Cu$ ની ટકાવારી $> 65 \%$ અને $Zn$ ની $< 35 \%$ હોય છે).
$Zn + Cu \xrightarrow{\Delta} \text{Brass (સુવર્ણ રંગ)}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
નીચેના તત્વોની દ્વિતીય આયનીકરણ ઉર્જાનો ક્રમ કયો છે?
A
$Zn > Cd < Hg$
B
$Zn > Cd > Hg$
C
$Cd > Hg < Zn$
D
$Zn < Cd < Hg$
Solution
(A) મુખ્ય મુદ્દો: બાહ્યતમ કક્ષાની સમાન ઇલેક્ટ્રોનિક રચના ધરાવતા તત્વો માટે,કદ આયનીકરણ ઉર્જાનું મૂલ્ય નક્કી કરે છે. કદ જેટલું મોટું,આયનીકરણ ઉર્જાનું મૂલ્ય તેટલું ઓછું.
$II^{nd}$ $I.E$ માટે ઇલેક્ટ્રોનિક રચના:
$Zn^{+}$ આયન $(Z=30) = [Ar] 3d^{10} 4s^{1} - (1734 \ kJ/mol)$
$Cd^{+}$ આયન $(Z=48) = [Kr] 4d^{10} 5s^{1} - (1631 \ kJ/mol)$
$Hg^{+}$ આયન $(Z=80) = [Xe] 4f^{14} 5d^{10} 6s^{1} - (1809 \ kJ/mol)$
કારણ કે $Cd^{+}$ નું કદ $Zn^{+}$ કરતા મોટું છે,તેથી તેની $II^{nd}$ આયનીકરણ ઉર્જા ઓછી છે. લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે ($4f$ અને $5d$ ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા નબળા સ્ક્રીનિંગને લીધે),$Hg^{+}$ ની $II^{nd}$ આયનીકરણ ઉર્જા વધારે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Zn > Cd < Hg$ છે અને વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
$II^{nd}$ $I.E$ માટે ઇલેક્ટ્રોનિક રચના:
$Zn^{+}$ આયન $(Z=30) = [Ar] 3d^{10} 4s^{1} - (1734 \ kJ/mol)$
$Cd^{+}$ આયન $(Z=48) = [Kr] 4d^{10} 5s^{1} - (1631 \ kJ/mol)$
$Hg^{+}$ આયન $(Z=80) = [Xe] 4f^{14} 5d^{10} 6s^{1} - (1809 \ kJ/mol)$
કારણ કે $Cd^{+}$ નું કદ $Zn^{+}$ કરતા મોટું છે,તેથી તેની $II^{nd}$ આયનીકરણ ઉર્જા ઓછી છે. લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે ($4f$ અને $5d$ ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા નબળા સ્ક્રીનિંગને લીધે),$Hg^{+}$ ની $II^{nd}$ આયનીકરણ ઉર્જા વધારે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Zn > Cd < Hg$ છે અને વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
કઈ પરમાણ્વીય જાતિનો ઉપયોગ પરમાણુ બળતણ તરીકે થઈ શકતો નથી?
A
$_{92}^{233}U$
B
$_{92}^{235}U$
C
$_{94}^{239}Pu$
D
$_{92}^{238}U$
Solution
(D) આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$_{92}^{238}U$ એ યુરેનિયમનો સમસ્થાનિક છે પરંતુ તેનો ઉપયોગ પરમાણુ બળતણ તરીકે થઈ શકતો નથી.
$_{92}^{238}U$ એ અવિભાજ્ય (non-fissile) છે,એટલે કે તે ઉષ્મીય ન્યુટ્રોન દ્વારા વિખંડન પામતું નથી.
જ્યારે $_{92}^{238}U$ ન્યુટ્રોનનું શોષણ કરે છે ત્યારે મુક્ત થતી ઉર્જા પરમાણુ વિખંડન કરવા માટે અપૂરતી હોય છે.
તેથી,$(d)$ સાચો વિકલ્પ છે.
$_{92}^{238}U$ એ અવિભાજ્ય (non-fissile) છે,એટલે કે તે ઉષ્મીય ન્યુટ્રોન દ્વારા વિખંડન પામતું નથી.
જ્યારે $_{92}^{238}U$ ન્યુટ્રોનનું શોષણ કરે છે ત્યારે મુક્ત થતી ઉર્જા પરમાણુ વિખંડન કરવા માટે અપૂરતી હોય છે.
તેથી,$(d)$ સાચો વિકલ્પ છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
જો $Cu$ ઇલેક્ટ્રોડનો ઉપયોગ કરીને જલીય $CuSO_4$ દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે,તો એનોડ પર થતી પ્રક્રિયા કઈ છે?
A
$H^{+} + e^{-} \rightarrow H$
B
$Cu^{2+}_{(aq)} + 2e^{-} \rightarrow Cu_{(s)}$
C
$S{O_{4}}^{2-}_{(aq)} - 2e^{-} \rightarrow SO_{4}$
D
$Cu_{(s)} - 2e^{-} \rightarrow Cu^{2+}_{(aq)}$
Solution
(D) $Cu$ ઇલેક્ટ્રોડનો ઉપયોગ કરીને જલીય $CuSO_4$ દ્રાવણના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન,દ્રાવણમાં $Cu^{2+}$,$H^{+}$,$SO_{4}^{2-}$ અને $OH^{-}$ આયનો હાજર હોય છે.
કેથોડ પર,$Cu^{2+}$ આયનોનું રિડક્શન થાય છે: $Cu^{2+}_{(aq)} + 2e^{-} \rightarrow Cu_{(s)}$.
એનોડ પર,$Cu$ ઇલેક્ટ્રોડ પોતે ઓક્સિડેશન પામે છે કારણ કે તે સક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ છે: $Cu_{(s)} - 2e^{-} \rightarrow Cu^{2+}_{(aq)}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
કેથોડ પર,$Cu^{2+}$ આયનોનું રિડક્શન થાય છે: $Cu^{2+}_{(aq)} + 2e^{-} \rightarrow Cu_{(s)}$.
એનોડ પર,$Cu$ ઇલેક્ટ્રોડ પોતે ઓક્સિડેશન પામે છે કારણ કે તે સક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ છે: $Cu_{(s)} - 2e^{-} \rightarrow Cu^{2+}_{(aq)}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryDifficultMCQWBJEE · 2019
રેસેમિક એલેનાઇનમાંથી સંશ્લેષિત કરી શકાય તેવા આઇસોમેરિક રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ્સની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(D) એલેનાઇન એ એક કાયરલ એમિનો એસિડ છે જેમાં એક કાયરલ કેન્દ્ર હોય છે. રેસેમિક મિશ્રણમાં $(R)$ અને $(S)$ બંને એનાન્ટિઓમર્સ હોય છે.
જ્યારે બે એલેનાઇન અણુઓ જોડાઈને રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ બનાવે છે,ત્યારે પરિણામી અણુમાં બે કાયરલ કેન્દ્રો હોય છે (દરેક એલેનાઇન અવશેષમાંથી એક).
દરેક કાયરલ કેન્દ્ર $(R)$ અથવા $(S)$ વિન્યાસમાં અસ્તિત્વ ધરાવી શકે છે.
ડાયપેપ્ટાઇડમાં બે કાયરલ કેન્દ્રો માટે શક્ય સંયોજનો $(R, R)$,$(R, S)$,$(S, R)$ અને $(S, S)$ છે.
આ તમામ સંયોજનો અલગ-અલગ સ્ટીરિયોઆઇસોમર્સ હોવાથી,કુલ $2^2 = 4$ શક્ય આઇસોમેરિક રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ્સ છે.
તેથી,આઇસોમેરિક રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ્સની કુલ સંખ્યા $4$ છે અને સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
જ્યારે બે એલેનાઇન અણુઓ જોડાઈને રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ બનાવે છે,ત્યારે પરિણામી અણુમાં બે કાયરલ કેન્દ્રો હોય છે (દરેક એલેનાઇન અવશેષમાંથી એક).
દરેક કાયરલ કેન્દ્ર $(R)$ અથવા $(S)$ વિન્યાસમાં અસ્તિત્વ ધરાવી શકે છે.
ડાયપેપ્ટાઇડમાં બે કાયરલ કેન્દ્રો માટે શક્ય સંયોજનો $(R, R)$,$(R, S)$,$(S, R)$ અને $(S, S)$ છે.
આ તમામ સંયોજનો અલગ-અલગ સ્ટીરિયોઆઇસોમર્સ હોવાથી,કુલ $2^2 = 4$ શક્ય આઇસોમેરિક રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ્સ છે.
તેથી,આઇસોમેરિક રેખીય ડાયપેપ્ટાઇડ્સની કુલ સંખ્યા $4$ છે અને સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
બેયરની પ્રક્રિયામાં,એલ્યુમિનાનું લીચિંગ (leaching) કોનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે?
A
$Na_{2}CO_{3}$
B
$NaOH$
C
$SiO_{2}$
D
$CaO$
Solution
(B) બેયરની પ્રક્રિયામાં,એલ્યુમિનાનું લીચિંગ $NaOH$ નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$Al_{2}O_{3(s)} + 2 NaOH_{(aq)} \stackrel{150^{\circ}C, 35 \ atm}{\longrightarrow} 2 Na[Al(OH)_{4}] + 3 H_{2}O$
$2 Na[Al(OH)_{4}] + CO_{2} \rightarrow Al_{2}O_{3} \cdot x H_{2}O + 2 NaHCO_{3}$
$Al_{2}O_{3} \cdot x H_{2}O_{(s)} \xrightarrow{1470 \ K} Al_{2}O_{3(s)} + x H_{2}O_{(g)}$
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો જવાબ છે.
$Al_{2}O_{3(s)} + 2 NaOH_{(aq)} \stackrel{150^{\circ}C, 35 \ atm}{\longrightarrow} 2 Na[Al(OH)_{4}] + 3 H_{2}O$
$2 Na[Al(OH)_{4}] + CO_{2} \rightarrow Al_{2}O_{3} \cdot x H_{2}O + 2 NaHCO_{3}$
$Al_{2}O_{3} \cdot x H_{2}O_{(s)} \xrightarrow{1470 \ K} Al_{2}O_{3(s)} + x H_{2}O_{(g)}$
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryMediumMCQWBJEE · 2019
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન $I_{2}$ અને $KOH$ સાથે હેલોફોર્મ પ્રતિક્રિયા આપશે?
A
$ICH_{2}COCH_{2}Ph$
B
$PhCOCH(OH)CH_{3}$
C
$CH_{3}CH=CH-C(OH)(CH_{3})Ph$
D
$PhCH_{2}NHCOCH_{3}$
Solution
(A, B) હેલોફોર્મ પ્રતિક્રિયા એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_{3}CO-$ જૂથ હોય અથવા જે સંયોજનો આ જૂથમાં ઓક્સિડાઇઝ થઈ શકે (જેમ કે $CH_{3}CH(OH)-$ વ્યુત્પન્ન).
$1$. $ICH_{2}COCH_{2}Ph$: આ સંયોજનમાં $ICH_{2}$ સ્થાન પર $\alpha$-હાઇડ્રોજન છે. $I_{2}$ અને બેઝિક પરિસ્થિતિમાં,$ICH_{2}$ જૂથનું વધુ આયોડિનેશન થઈને $CI_{3}CO-$ બને છે,જે ત્યારબાદ વિભાજિત થઈને આયોડોફોર્મ $(CHI_{3})$ બનાવે છે.
$2$. $PhCOCH(OH)CH_{3}$: આ એક દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે જેમાં $CH_{3}CH(OH)-$ જૂથ છે. તે $I_{2}/KOH$ દ્વારા ઓક્સિડાઇઝ થઈને કીટોન $PhCOCOCH_{3}$ બનાવે છે,જેમાં $CH_{3}CO-$ જૂથ હોવાથી તે હેલોફોર્મ પ્રતિક્રિયા આપે છે.
તેથી,સંયોજનો $(a)$ અને $(b)$ બંને હેલોફોર્મ પ્રતિક્રિયા આપે છે.
$1$. $ICH_{2}COCH_{2}Ph$: આ સંયોજનમાં $ICH_{2}$ સ્થાન પર $\alpha$-હાઇડ્રોજન છે. $I_{2}$ અને બેઝિક પરિસ્થિતિમાં,$ICH_{2}$ જૂથનું વધુ આયોડિનેશન થઈને $CI_{3}CO-$ બને છે,જે ત્યારબાદ વિભાજિત થઈને આયોડોફોર્મ $(CHI_{3})$ બનાવે છે.
$2$. $PhCOCH(OH)CH_{3}$: આ એક દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે જેમાં $CH_{3}CH(OH)-$ જૂથ છે. તે $I_{2}/KOH$ દ્વારા ઓક્સિડાઇઝ થઈને કીટોન $PhCOCOCH_{3}$ બનાવે છે,જેમાં $CH_{3}CO-$ જૂથ હોવાથી તે હેલોફોર્મ પ્રતિક્રિયા આપે છે.
તેથી,સંયોજનો $(a)$ અને $(b)$ બંને હેલોફોર્મ પ્રતિક્રિયા આપે છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
ક્લોરિન બ્લીચમાં પ્રતિક્રિયાશીલ સ્પીસીઝ કઈ છે?
A
$Cl_{2}O$
B
$OCl^{-}$
C
$ClO_{2}$
D
$HCl$
Solution
(B) ક્લોરિન બ્લીચ $NaOCl$ છે. ક્લોરિન બ્લીચમાં રહેલો હાઇપોક્લોરાઇટ આયન નીચે મુજબ વિયોજન પામીને નવજાત ઓક્સિજન આપે છે.
$OCl^{-} \longrightarrow [O] + Cl^{-}$
તેથી,ક્લોરિન બ્લીચમાં પ્રતિક્રિયાશીલ સ્પીસીઝ $OCl^{-}$ છે.
આથી,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
$OCl^{-} \longrightarrow [O] + Cl^{-}$
તેથી,ક્લોરિન બ્લીચમાં પ્રતિક્રિયાશીલ સ્પીસીઝ $OCl^{-}$ છે.
આથી,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
0 likesView Solution
42
ChemistryEasyMCQWBJEE · 2019
નીચેનામાંથી કયા રસાયણનો ઉપયોગ સાંદ્ર $NaOH$,સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ અને પાણી ધરાવતા ત્રણ લેબલ વગરના બીકરને ઓળખવા માટે થઈ શકે છે?
A
$NH_{4}NO_{3}$
B
$NaCl$
C
$(NH_{4})_{2}CO_{3}$
D
$HCOONa$
Solution
(A, C) $NH_{4}NO_{3}$ એ સાંદ્ર $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તીવ્ર વાસ ધરાવતો $NH_{3}$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
તે સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $NO_{2}$ ના કથ્થઈ ધુમાડા ઉત્પન્ન કરે છે.
તે પાણી સાથે કોઈ દ્રશ્યમાન પ્રક્રિયા દર્શાવતું નથી.
તે જ રીતે,$(NH_{4})_{2}CO_{3}$ એ સાંદ્ર $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તીવ્ર વાસ ધરાવતો $NH_{3}$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
તે સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_{2}$ વાયુના પરપોટા (effervescence) ઉત્પન્ન કરે છે.
તે પાણી સાથે કોઈ દ્રશ્યમાન પ્રક્રિયા દર્શાવતું નથી.
આમ,$(a)$ અને $(c)$ બંને ત્રણ બીકરને અલગ પાડવા માટે વાપરી શકાય છે.
તે સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $NO_{2}$ ના કથ્થઈ ધુમાડા ઉત્પન્ન કરે છે.
તે પાણી સાથે કોઈ દ્રશ્યમાન પ્રક્રિયા દર્શાવતું નથી.
તે જ રીતે,$(NH_{4})_{2}CO_{3}$ એ સાંદ્ર $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તીવ્ર વાસ ધરાવતો $NH_{3}$ વાયુ મુક્ત કરે છે.
તે સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_{2}$ વાયુના પરપોટા (effervescence) ઉત્પન્ન કરે છે.
તે પાણી સાથે કોઈ દ્રશ્યમાન પ્રક્રિયા દર્શાવતું નથી.
આમ,$(a)$ અને $(c)$ બંને ત્રણ બીકરને અલગ પાડવા માટે વાપરી શકાય છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real WBJEE style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live WBJEE mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in WBJEE 2019?
There are 42 Chemistry questions from the WBJEE 2019 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are WBJEE 2019 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice WBJEE 2019 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full WBJEE mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from WBJEE previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix WBJEE Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick WBJEE 2019 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.