PhysicsQ1–21 of 21 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
એક પરિપથમાં $V = V_{0} \sin \omega t$ જેટલો એસી વોલ્ટેજ લાગુ પાડવામાં આવે છે. પરિણામે, તેમાં $I = I_{0} \sin (\omega t - \frac{\pi}{2})$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. ચક્ર દીઠ વપરાતો પાવર . . . . . . છે.
A
$1.919 V_{0} I_{0}$ વોટ
B
$0$ વોટ
C
$0.5 V_{0} I_{0}$ વોટ
D
$0.707 V_{0} I_{0}$ વોટ
Solution
(B) એસી પરિપથમાં તાત્કાલિક પાવર $P = V_{rms} I_{rms} \cos \phi$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $\phi$ એ વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા તફાવત છે.
આપેલ વોલ્ટેજ $V = V_{0} \sin \omega t$ અને પ્રવાહ $I = I_{0} \sin (\omega t - \frac{\pi}{2})$ છે.
કળા તફાવત $\phi = \frac{\pi}{2}$ છે.
વપરાતો પાવર $P = V_{rms} I_{rms} \cos \phi = \frac{V_{0}}{\sqrt{2}} \cdot \frac{I_{0}}{\sqrt{2}} \cdot \cos(\frac{\pi}{2})$ છે.
કારણ કે $\cos(\frac{\pi}{2}) = 0$ હોવાથી, વપરાતો પાવર $P = 0$ વોટ થાય છે.
આપેલ વોલ્ટેજ $V = V_{0} \sin \omega t$ અને પ્રવાહ $I = I_{0} \sin (\omega t - \frac{\pi}{2})$ છે.
કળા તફાવત $\phi = \frac{\pi}{2}$ છે.
વપરાતો પાવર $P = V_{rms} I_{rms} \cos \phi = \frac{V_{0}}{\sqrt{2}} \cdot \frac{I_{0}}{\sqrt{2}} \cdot \cos(\frac{\pi}{2})$ છે.
કારણ કે $\cos(\frac{\pi}{2}) = 0$ હોવાથી, વપરાતો પાવર $P = 0$ વોટ થાય છે.
0 likesView Solution
2
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
$80 \%$ કાર્યક્ષમતા ધરાવતું ટ્રાન્સફોર્મર $4 \text{ kW}$ અને $100 \text{ V}$ પર કાર્ય કરે છે. જો સેકન્ડરી વોલ્ટેજ $240 \text{ V}$ હોય, તો પ્રાયમરી પ્રવાહ . . . . . . છે. ($A$ માં)
A
$0.4$
B
$40$
C
$10$
D
$4$
Solution
(B) આપેલ છે: પાવર ઇનપુટ $P_{in} = 4 \text{ kW} = 4000 \text{ W}$, પ્રાયમરી વોલ્ટેજ $V_p = 100 \text{ V}$, કાર્યક્ષમતા $\eta = 80 \% = 0.8$.
ટ્રાન્સફોર્મર માટે પાવર ઇનપુટ એ પ્રાયમરી વોલ્ટેજ અને પ્રાયમરી પ્રવાહના ગુણાકાર જેટલો હોય છે: $P_{in} = V_p \times I_p$.
પ્રાયમરી પ્રવાહ $I_p$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$I_p = \frac{P_{in}}{V_p}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$I_p = \frac{4000 \text{ W}}{100 \text{ V}} = 40 \text{ A}$.
આમ, પ્રાયમરી પ્રવાહ $40 \text{ A}$ છે.
ટ્રાન્સફોર્મર માટે પાવર ઇનપુટ એ પ્રાયમરી વોલ્ટેજ અને પ્રાયમરી પ્રવાહના ગુણાકાર જેટલો હોય છે: $P_{in} = V_p \times I_p$.
પ્રાયમરી પ્રવાહ $I_p$ શોધવા માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા:
$I_p = \frac{P_{in}}{V_p}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$I_p = \frac{4000 \text{ W}}{100 \text{ V}} = 40 \text{ A}$.
આમ, પ્રાયમરી પ્રવાહ $40 \text{ A}$ છે.
0 likesView Solution
3
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
$AC$ સર્કિટમાં ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ અને કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સનો ગુણોત્તર શું છે?
A
શૂન્ય
B
$\omega^{2} L$
C
$\omega^{2} LC$
D
$1$
Solution
(C) ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ $X_{L} = \omega L$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ $X_{C} = \frac{1}{\omega C}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ અને કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સનો ગુણોત્તર:
$\frac{X_{L}}{X_{C}} = \frac{\omega L}{\frac{1}{\omega C}} = \omega L \cdot \omega C = \omega^{2} LC$.
કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ $X_{C} = \frac{1}{\omega C}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ અને કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સનો ગુણોત્તર:
$\frac{X_{L}}{X_{C}} = \frac{\omega L}{\frac{1}{\omega C}} = \omega L \cdot \omega C = \omega^{2} LC$.
0 likesView Solution
4
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
વિદ્યુતમાં દળ (mass) ને સમતુલ્ય ભૌતિક રાશિ . . . . . . છે.
A
વિદ્યુત સ્થિતિમાન
B
વિદ્યુતભાર
C
વિદ્યુત પ્રવાહ
D
આત્મ-પ્રેરકત્વ (Self inductance)
Solution
(D) યાંત્રિકીમાં,દળ $(m)$ એ પદાર્થની જડત્વ દર્શાવે છે,જે તેની ગતિની અવસ્થામાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે. $LC$ પરિપથમાં,આત્મ-પ્રેરકત્વ $(L)$ એ વિદ્યુત તંત્રના જડત્વને દર્શાવે છે,કારણ કે તે વિદ્યુત પ્રવાહ $(I)$ માં થતા કોઈપણ ફેરફારનો વિરોધ કરે છે. યાંત્રિક તંત્રમાં સંગ્રહિત ઉર્જા $\frac{1}{2}mv^2$ છે,જ્યારે ઇન્ડક્ટરમાં સંગ્રહિત ઉર્જા $\frac{1}{2}LI^2$ છે. આમ,આત્મ-પ્રેરકત્વ એ દળનું વિદ્યુતીય સમતુલ્ય છે.
0 likesView Solution
5
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
જો લેમ્પમાં વિદ્યુત પ્રવાહ $5 \ \%$ જેટલો ઘટે,તો પાવર આઉટપુટ કેટલા ટકા ઘટશે ($\%$ માં)?
A
$5$
B
$20$
C
$2.5$
D
$10$
Solution
(D) લેમ્પમાં વપરાતો પાવર $P$ એ સૂત્ર $P = I^2 R$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $I$ એ વિદ્યુત પ્રવાહ છે અને $R$ એ અવરોધ છે.
આ સમીકરણનું લઘુગણકીય વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dP}{P} = 2 \frac{dI}{I}$ મળે છે.
અહીં આપેલ છે કે વિદ્યુત પ્રવાહ $5 \ \%$ ઘટે છે,તેથી $\frac{dI}{I} = -0.05$ થાય.
આ કિંમતને સમીકરણમાં મૂકતા,$\frac{dP}{P} = 2 \times (-0.05) = -0.10$ મળે છે.
આ દર્શાવે છે કે પાવર આઉટપુટમાં $10 \ \%$ નો ઘટાડો થાય છે.
આ સમીકરણનું લઘુગણકીય વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dP}{P} = 2 \frac{dI}{I}$ મળે છે.
અહીં આપેલ છે કે વિદ્યુત પ્રવાહ $5 \ \%$ ઘટે છે,તેથી $\frac{dI}{I} = -0.05$ થાય.
આ કિંમતને સમીકરણમાં મૂકતા,$\frac{dP}{P} = 2 \times (-0.05) = -0.10$ મળે છે.
આ દર્શાવે છે કે પાવર આઉટપુટમાં $10 \ \%$ નો ઘટાડો થાય છે.
0 likesView Solution
6
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
$40 \text{ W}$ ના બે વિદ્યુત બલ્બ શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે. આ સંયોજન દ્વારા વપરાતો પાવર . . . . . . હશે. ($\text{ W}$ માં)
A
$40$
B
$60$
C
$20$
D
$100$
Solution
(C) આપેલ છે: $P_1 = 40 \text{ W}$ અને $P_2 = 40 \text{ W}$.
શ્રેણી જોડાણમાં જોડાયેલા બલ્બ માટે, સમતુલ્ય પાવર $P$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$P = \frac{P_1 \times P_2}{P_1 + P_2}$
કિંમતો મૂકતા:
$P = \frac{40 \times 40}{40 + 40}$
$P = \frac{1600}{80}$
$P = 20 \text{ W}$.
આમ, સંયોજન દ્વારા વપરાતો પાવર $20 \text{ W}$ છે.
શ્રેણી જોડાણમાં જોડાયેલા બલ્બ માટે, સમતુલ્ય પાવર $P$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$P = \frac{P_1 \times P_2}{P_1 + P_2}$
કિંમતો મૂકતા:
$P = \frac{40 \times 40}{40 + 40}$
$P = \frac{1600}{80}$
$P = 20 \text{ W}$.
આમ, સંયોજન દ્વારા વપરાતો પાવર $20 \text{ W}$ છે.
0 likesView Solution
7
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
એક તારને ખેંચીને તેની લંબાઈમાં $2\%$ નો વધારો કરવામાં આવે છે,તો તેના અવરોધમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર . . . . . . છે. ($\%$ માં)
A
$8$
B
$1$
C
$3$
D
$4$
Solution
(D) તારનો અવરોધ $R = \frac{\rho l}{A}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ખેંચતી વખતે કદ $V = A \times l$ અચળ રહેતું હોવાથી,આપણે $A = \frac{V}{l}$ લખી શકીએ છીએ.
આને અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા: $R = \frac{\rho l^2}{V}$.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto l^2$ થાય.
લંબાઈમાં ફેરફાર $\frac{\Delta l}{l} = 2\% = 0.02$ આપેલ છે.
નાના ફેરફારો માટે વિકલન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{\Delta R}{R} = 2 \frac{\Delta l}{l}$.
$\frac{\Delta R}{R} = 2 \times 2\% = 4\%$.
વૈકલ્પિક રીતે,ગુણોત્તર પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા:
$R_1 \propto l^2$ અને $R_2 \propto (1.02l)^2 = 1.0404l^2$.
$\frac{R_2 - R_1}{R_1} \times 100\% = (1.0404 - 1) \times 100\% = 4.04\% \approx 4\%$.
ખેંચતી વખતે કદ $V = A \times l$ અચળ રહેતું હોવાથી,આપણે $A = \frac{V}{l}$ લખી શકીએ છીએ.
આને અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા: $R = \frac{\rho l^2}{V}$.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto l^2$ થાય.
લંબાઈમાં ફેરફાર $\frac{\Delta l}{l} = 2\% = 0.02$ આપેલ છે.
નાના ફેરફારો માટે વિકલન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{\Delta R}{R} = 2 \frac{\Delta l}{l}$.
$\frac{\Delta R}{R} = 2 \times 2\% = 4\%$.
વૈકલ્પિક રીતે,ગુણોત્તર પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા:
$R_1 \propto l^2$ અને $R_2 \propto (1.02l)^2 = 1.0404l^2$.
$\frac{R_2 - R_1}{R_1} \times 100\% = (1.0404 - 1) \times 100\% = 4.04\% \approx 4\%$.
0 likesView Solution
8
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
તમને $r$ અવરોધ ધરાવતા $n$ અવરોધકો આપવામાં આવ્યા છે. તેમને પ્રથમ ન્યૂનતમ શક્ય અવરોધ મેળવવા માટે જોડવામાં આવે છે. બીજા કિસ્સામાં,તેમને મહત્તમ શક્ય અવરોધ મેળવવા માટે અલગ રીતે જોડવામાં આવે છે. આમ મેળવેલ ન્યૂનતમ અને મહત્તમ અવરોધના મૂલ્યો વચ્ચેનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$n^2$
B
$\frac{1}{n^2}$
C
$\frac{1}{n}$
D
$n$
Solution
(B) ન્યૂનતમ શક્ય અવરોધ મેળવવા માટે,તમામ $n$ અવરોધકોને સમાંતર જોડવા જોઈએ.
સમાંતર જોડાણમાં સમતુલ્ય અવરોધ $R_{\text{min}} = \frac{r}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મહત્તમ શક્ય અવરોધ મેળવવા માટે,તમામ $n$ અવરોધકોને શ્રેણીમાં જોડવા જોઈએ.
શ્રેણી જોડાણમાં સમતુલ્ય અવરોધ $R_{\text{max}} = n \times r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ન્યૂનતમ અવરોધ અને મહત્તમ અવરોધનો ગુણોત્તર $\frac{R_{\text{min}}}{R_{\text{max}}} = \frac{r/n}{nr} = \frac{r}{n^2 r} = \frac{1}{n^2}$ થાય છે.
સમાંતર જોડાણમાં સમતુલ્ય અવરોધ $R_{\text{min}} = \frac{r}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મહત્તમ શક્ય અવરોધ મેળવવા માટે,તમામ $n$ અવરોધકોને શ્રેણીમાં જોડવા જોઈએ.
શ્રેણી જોડાણમાં સમતુલ્ય અવરોધ $R_{\text{max}} = n \times r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ન્યૂનતમ અવરોધ અને મહત્તમ અવરોધનો ગુણોત્તર $\frac{R_{\text{min}}}{R_{\text{max}}} = \frac{r/n}{nr} = \frac{r}{n^2 r} = \frac{1}{n^2}$ થાય છે.
0 likesView Solution
9
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
તાંબાનો એક ટુકડો અને જર્મેનિયમનો બીજો ટુકડો ઓરડાના તાપમાનથી $40 \ K$ સુધી ઠંડા કરવામાં આવે છે. તો . . . . . . નો અવરોધ.
A
તાંબાનો ઘટે છે અને જર્મેનિયમનો વધે છે.
B
તે બંનેનો ઘટે છે.
C
તે બંનેનો વધે છે.
D
તાંબાનો વધે છે અને જર્મેનિયમનો ઘટે છે.
Solution
(A) વાહક (જેમ કે તાંબુ) નો અવરોધ તેના તાપમાનના સમપ્રમાણમાં હોય છે. જેમ તાપમાન ઘટે છે,તેમ તાંબાનો અવરોધ ઘટે છે.
અર્ધવાહક (જેમ કે જર્મેનિયમ) નો અવરોધ તેના તાપમાનના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે કારણ કે તાપમાન ઘટવાથી ચાર્જ કેરિયર્સની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. જેમ તાપમાન ઘટે છે,તેમ જર્મેનિયમનો અવરોધ વધે છે.
તેથી,જ્યારે બંનેને ઓરડાના તાપમાનથી $40 \ K$ સુધી ઠંડા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તાંબાનો અવરોધ ઘટે છે અને જર્મેનિયમનો અવરોધ વધે છે.
અર્ધવાહક (જેમ કે જર્મેનિયમ) નો અવરોધ તેના તાપમાનના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે કારણ કે તાપમાન ઘટવાથી ચાર્જ કેરિયર્સની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. જેમ તાપમાન ઘટે છે,તેમ જર્મેનિયમનો અવરોધ વધે છે.
તેથી,જ્યારે બંનેને ઓરડાના તાપમાનથી $40 \ K$ સુધી ઠંડા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તાંબાનો અવરોધ ઘટે છે અને જર્મેનિયમનો અવરોધ વધે છે.
0 likesView Solution
10
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં,ઇલેક્ટ્રોન $5 \times 10^{-11} \ m$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં ન્યુક્લિયસની આસપાસ ફરે છે. તેનો આવર્તકાળ $1.5 \times 10^{-16} \ s$ છે. ઇલેક્ટ્રોનની ગતિ સાથે સંકળાયેલ પ્રવાહ $........$ છે (ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $1.6 \times 10^{-19} \ C$ છે).
A
$1.066 \times 10^{-3} \ A$
B
$1.66 \times 10^{-3} \ A$
C
$1.00 \ \text{A}$
D
$1.81 \times 10^{-3} \ A$
Solution
(A) વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ એ વીજભારના વહેવાના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જે $I = \frac{q}{t}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કક્ષામાં ફરતા ઇલેક્ટ્રોનના કિસ્સામાં,વીજભાર $q$ એ પ્રાથમિક વીજભાર $e = 1.6 \times 10^{-19} \ C$ છે,અને સમય $t$ એ આવર્તકાળ $T = 1.5 \times 10^{-16} \ s$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$I = \frac{1.6 \times 10^{-19} \ C}{1.5 \times 10^{-16} \ s}$
$I = 1.066 \times 10^{-3} \ A$.
કક્ષામાં ફરતા ઇલેક્ટ્રોનના કિસ્સામાં,વીજભાર $q$ એ પ્રાથમિક વીજભાર $e = 1.6 \times 10^{-19} \ C$ છે,અને સમય $t$ એ આવર્તકાળ $T = 1.5 \times 10^{-16} \ s$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$I = \frac{1.6 \times 10^{-19} \ C}{1.5 \times 10^{-16} \ s}$
$I = 1.066 \times 10^{-3} \ A$.
0 likesView Solution
11
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
$R_1$ અને $R_2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે વિદ્યુતભારીત ગોળાઓને વાયર વડે જોડવામાં આવે છે. ગોળાઓની સપાટી પરના વિદ્યુતક્ષેત્રનો ગુણોત્તર . . . . . . છે.
A
$\frac{R_2}{R_1}$
B
$\frac{R_1}{R_2}$
C
$\frac{R_2^2}{R_1^2}$
D
$\frac{R_1^2}{R_2^2}$
Solution
(A) જ્યારે બે વિદ્યુતભારીત વાહક ગોળાઓને વાયર વડે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુતભારનું વહન ત્યાં સુધી થાય છે જ્યાં સુધી બંનેના વિદ્યુતસ્થિતિમાન સમાન ન થાય.
તેથી,$V_1 = V_2$.
ગોળાનું વિદ્યુતસ્થિતિમાન $V = \frac{KQ}{R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$\frac{KQ_1}{R_1} = \frac{KQ_2}{R_2}$.
ગોળાની સપાટી પરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = \frac{KQ}{R^2}$ છે.
આપણે સ્થિતિમાનના સમીકરણને $\frac{KQ_1}{R_1^2} \cdot R_1 = \frac{KQ_2}{R_2^2} \cdot R_2$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
$E = \frac{KQ}{R^2}$ મૂકતા,આપણને $E_1 R_1 = E_2 R_2$ મળે છે.
તેથી,વિદ્યુતક્ષેત્રોનો ગુણોત્તર $\frac{E_1}{E_2} = \frac{R_2}{R_1}$ થાય છે.
તેથી,$V_1 = V_2$.
ગોળાનું વિદ્યુતસ્થિતિમાન $V = \frac{KQ}{R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$\frac{KQ_1}{R_1} = \frac{KQ_2}{R_2}$.
ગોળાની સપાટી પરનું વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = \frac{KQ}{R^2}$ છે.
આપણે સ્થિતિમાનના સમીકરણને $\frac{KQ_1}{R_1^2} \cdot R_1 = \frac{KQ_2}{R_2^2} \cdot R_2$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
$E = \frac{KQ}{R^2}$ મૂકતા,આપણને $E_1 R_1 = E_2 R_2$ મળે છે.
તેથી,વિદ્યુતક્ષેત્રોનો ગુણોત્તર $\frac{E_1}{E_2} = \frac{R_2}{R_1}$ થાય છે.
0 likesView Solution
12
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
જ્યારે હવાને $K$ અચળાંક ધરાવતા ડાયઇલેક્ટ્રિક માધ્યમ દ્વારા બદલવામાં આવે છે,ત્યારે '$d$' અંતરે રહેલા બે વિદ્યુતભારો વચ્ચેનું મહત્તમ આકર્ષણ બળ . . . . . . થાય છે.
A
$K^2$ ગણું વધે છે
B
$K$ ગણું ઘટે છે
C
$K$ ગણું વધે છે
D
અપરિવર્તિત રહે છે
Solution
(B) હવામાં '$d$' અંતરે રહેલા બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો $q_1$ અને $q_2$ વચ્ચેનું બળ કુલંબના નિયમ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $F_{\text{air}} = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{q_1 q_2}{d^2}$.
જ્યારે માધ્યમને $K$ અચળાંક (જેને સાપેક્ષ પરમિટિવિટી $\epsilon_r$ પણ કહેવાય છે) ધરાવતા ડાયઇલેક્ટ્રિક દ્વારા બદલવામાં આવે છે,ત્યારે માધ્યમની પરમિટિવિટી $\epsilon = K\epsilon_0$ થાય છે.
માધ્યમમાં બળ આ રીતે મળે છે: $F_{\text{medium}} = \frac{1}{4\pi\epsilon} \frac{q_1 q_2}{d^2} = \frac{1}{4\pi(K\epsilon_0)} \frac{q_1 q_2}{d^2}$.
તેથી,$F_{\text{medium}} = \frac{1}{K} \left( \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{q_1 q_2}{d^2} \right) = \frac{F_{\text{air}}}{K}$.
આમ,બળ $K$ ગણું ઘટે છે.
જ્યારે માધ્યમને $K$ અચળાંક (જેને સાપેક્ષ પરમિટિવિટી $\epsilon_r$ પણ કહેવાય છે) ધરાવતા ડાયઇલેક્ટ્રિક દ્વારા બદલવામાં આવે છે,ત્યારે માધ્યમની પરમિટિવિટી $\epsilon = K\epsilon_0$ થાય છે.
માધ્યમમાં બળ આ રીતે મળે છે: $F_{\text{medium}} = \frac{1}{4\pi\epsilon} \frac{q_1 q_2}{d^2} = \frac{1}{4\pi(K\epsilon_0)} \frac{q_1 q_2}{d^2}$.
તેથી,$F_{\text{medium}} = \frac{1}{K} \left( \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{q_1 q_2}{d^2} \right) = \frac{F_{\text{air}}}{K}$.
આમ,બળ $K$ ગણું ઘટે છે.
0 likesView Solution
13
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતાનો એકમ . . . . . . છે.
A
$A m^{-1}$
B
$N C^{-1}$
C
$C m$
D
$V m^{-1}$
Solution
(D) વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા $E$ ને કોઈ બિંદુએ મૂકવામાં આવેલા એકમ ધન વિદ્યુતભાર $q$ પર લાગતા બળ $F$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે $E = F/q$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બળનો $SI$ એકમ ન્યૂટન $(N)$ છે અને વિદ્યુતભારનો $SI$ એકમ કુલંબ $(C)$ છે,તેથી વિદ્યુતક્ષેત્રનો એકમ $N C^{-1}$ થાય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,વિદ્યુતક્ષેત્રને પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ તરીકે પણ વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,$E = -dV/dr$.
પોટેન્શિયલ $V$ નો $SI$ એકમ વોલ્ટ $(V)$ છે અને અંતર $r$ નો $SI$ એકમ મીટર $(m)$ છે,તેથી વિદ્યુતક્ષેત્રનો એકમ $V m^{-1}$ થાય છે.
$N C^{-1}$ અને $V m^{-1}$ બંને વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા માટે સમાન એકમો છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$V m^{-1}$ એ સાચો વિકલ્પ છે.
બળનો $SI$ એકમ ન્યૂટન $(N)$ છે અને વિદ્યુતભારનો $SI$ એકમ કુલંબ $(C)$ છે,તેથી વિદ્યુતક્ષેત્રનો એકમ $N C^{-1}$ થાય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,વિદ્યુતક્ષેત્રને પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ તરીકે પણ વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,$E = -dV/dr$.
પોટેન્શિયલ $V$ નો $SI$ એકમ વોલ્ટ $(V)$ છે અને અંતર $r$ નો $SI$ એકમ મીટર $(m)$ છે,તેથી વિદ્યુતક્ષેત્રનો એકમ $V m^{-1}$ થાય છે.
$N C^{-1}$ અને $V m^{-1}$ બંને વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા માટે સમાન એકમો છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$V m^{-1}$ એ સાચો વિકલ્પ છે.
0 likesView Solution
14
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
એક ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલને અસમાન વિદ્યુતક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી $\vec{p}$ અને $\vec{E}$ વચ્ચેનો ખૂણો $0^{\circ}$ કે $180^{\circ}$ નથી. તે . . . . . . અનુભવે છે.
A
કોઈ ટોર્ક અને કોઈ ચોખ્ખું બળ નહીં.
B
ટોર્ક અને ચોખ્ખું બળ બંને.
C
માત્ર બળ પરંતુ કોઈ ટોર્ક નહીં.
D
માત્ર ટોર્ક પરંતુ કોઈ ચોખ્ખું બળ નહીં.
Solution
(B) જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલને અસમાન વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે ડાયપોલના વિવિધ બિંદુઓ પર વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા બદલાય છે.
ક્ષેત્ર અસમાન હોવાથી,$+q$ અને $-q$ વિદ્યુતભારો પર લાગતું બળ સમાન અને વિરુદ્ધ હોતું નથી,જેના પરિણામે ચોખ્ખું બળ શૂન્ય હોતું નથી $(F_{net} \neq 0)$.
વધુમાં,ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}$ અને વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ વચ્ચેનો ખૂણો $0^{\circ}$ કે $180^{\circ}$ ન હોવાથી,વિદ્યુતભારો પર લાગતા બળો એક કપલ (બળયુગ્મ) બનાવે છે,જે ડાયપોલ પર ટોર્ક $(\tau = \vec{p} \times \vec{E} \neq 0)$ લગાડે છે.
તેથી,ડાયપોલ ટોર્ક અને ચોખ્ખું બળ બંને અનુભવે છે.
ક્ષેત્ર અસમાન હોવાથી,$+q$ અને $-q$ વિદ્યુતભારો પર લાગતું બળ સમાન અને વિરુદ્ધ હોતું નથી,જેના પરિણામે ચોખ્ખું બળ શૂન્ય હોતું નથી $(F_{net} \neq 0)$.
વધુમાં,ડાયપોલ મોમેન્ટ $\vec{p}$ અને વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ વચ્ચેનો ખૂણો $0^{\circ}$ કે $180^{\circ}$ ન હોવાથી,વિદ્યુતભારો પર લાગતા બળો એક કપલ (બળયુગ્મ) બનાવે છે,જે ડાયપોલ પર ટોર્ક $(\tau = \vec{p} \times \vec{E} \neq 0)$ લગાડે છે.
તેથી,ડાયપોલ ટોર્ક અને ચોખ્ખું બળ બંને અનુભવે છે.
0 likesView Solution
15
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
$10 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા બંધ લૂપ સાથે સંકળાયેલ તત્કાલીન ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = 2t^2 - 5t + 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $t = 0.25 \ s$ સમયે પ્રેરિત પ્રવાહનું મૂલ્ય . . . . . . હશે. ($A$ માં)
A
$0.4$
B
$1$
C
$4.0$
D
$0.04$
Solution
(A) આપેલ છે: ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = 2t^2 - 5t + 1$ અને અવરોધ $R = 10 \ \Omega$.
ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ મુજબ,પ્રેરિત ઇલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ (emf) $\varepsilon = -\frac{d\phi}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\phi$ નું $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\frac{d\phi}{dt} = \frac{d}{dt}(2t^2 - 5t + 1) = 4t - 5$.
તેથી,$\varepsilon = -(4t - 5) = 5 - 4t$.
$t = 0.25 \ s$ સમયે,પ્રેરિત emf $\varepsilon = 5 - 4(0.25) = 5 - 1 = 4 \ V$ થાય.
પ્રેરિત પ્રવાહ $I$ નું મૂલ્ય $I = \frac{|\varepsilon|}{R}$ દ્વારા મળે છે.
$I = \frac{4 \ V}{10 \ \Omega} = 0.4 \ A$.
ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ મુજબ,પ્રેરિત ઇલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ (emf) $\varepsilon = -\frac{d\phi}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\phi$ નું $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\frac{d\phi}{dt} = \frac{d}{dt}(2t^2 - 5t + 1) = 4t - 5$.
તેથી,$\varepsilon = -(4t - 5) = 5 - 4t$.
$t = 0.25 \ s$ સમયે,પ્રેરિત emf $\varepsilon = 5 - 4(0.25) = 5 - 1 = 4 \ V$ થાય.
પ્રેરિત પ્રવાહ $I$ નું મૂલ્ય $I = \frac{|\varepsilon|}{R}$ દ્વારા મળે છે.
$I = \frac{4 \ V}{10 \ \Omega} = 0.4 \ A$.
0 likesView Solution
16
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
$9 \times 10^{-15} \ m$ ત્રિજ્યા ધરાવતા પરમાણુ ન્યુક્લિયસ $(Z=50)$ ની સપાટી પરનું વિદ્યુત સ્થિતિમાન . . . . . . છે.
A
$9 \ V$
B
$9 \times 10^5 \ V$
C
$80 \ V$
D
$8 \times 10^6 \ V$
Solution
(D) ન્યુક્લિયસની સપાટી પરનું વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $V = \frac{k Q}{r}$.
અહીં,$k = 9 \times 10^9 \ N \ m^2/C^2$,$Q = Ze = 50 \times 1.6 \times 10^{-19} \ C$,અને $r = 9 \times 10^{-15} \ m$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$V = \frac{(9 \times 10^9) \times (50 \times 1.6 \times 10^{-19})}{9 \times 10^{-15}}$
$V = \frac{9 \times 10^9 \times 80 \times 10^{-19}}{9 \times 10^{-15}}$
$V = 80 \times 10^{-10} \times 10^{15} \ V$
$V = 80 \times 10^5 \ V = 8 \times 10^6 \ V$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
અહીં,$k = 9 \times 10^9 \ N \ m^2/C^2$,$Q = Ze = 50 \times 1.6 \times 10^{-19} \ C$,અને $r = 9 \times 10^{-15} \ m$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$V = \frac{(9 \times 10^9) \times (50 \times 1.6 \times 10^{-19})}{9 \times 10^{-15}}$
$V = \frac{9 \times 10^9 \times 80 \times 10^{-19}}{9 \times 10^{-15}}$
$V = 80 \times 10^{-10} \times 10^{15} \ V$
$V = 80 \times 10^5 \ V = 8 \times 10^6 \ V$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
17
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
બે કેપેસિટર $C_1$ અને $C_2$ સમાંતર જોડાણમાં છે. જો આ સંયોજનને $Q$ જેટલો વિદ્યુતભાર આપવામાં આવે,તો વિદ્યુતભાર વહેંચાય છે. તો $C_1$ પરના વિદ્યુતભાર અને $C_2$ પરના વિદ્યુતભારનો ગુણોત્તર . . . . . . છે.
A
$C_1 + C_2$
B
$\frac{C_1}{C_2}$
C
$C_1 C_2$
D
$\frac{C_2}{C_1}$
Solution
(B) જ્યારે કેપેસિટરો સમાંતર જોડાણમાં હોય છે,ત્યારે દરેક કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ સમાન હોય છે.
આપેલ છે કે $C_1$ અને $C_2$ સમાંતર છે,તેથી બંને પરનું સ્થિતિમાન $V$ સમાન છે,એટલે કે $V_1 = V_2 = V$.
કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતભાર $q = CV$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$C_1$ પરનો વિદ્યુતભાર $q_1 = C_1 V$ અને $C_2$ પરનો વિદ્યુતભાર $q_2 = C_2 V$ થશે.
$C_1$ પરના વિદ્યુતભાર અને $C_2$ પરના વિદ્યુતભારનો ગુણોત્તર $\frac{q_1}{q_2} = \frac{C_1 V}{C_2 V} = \frac{C_1}{C_2}$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
આપેલ છે કે $C_1$ અને $C_2$ સમાંતર છે,તેથી બંને પરનું સ્થિતિમાન $V$ સમાન છે,એટલે કે $V_1 = V_2 = V$.
કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતભાર $q = CV$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$C_1$ પરનો વિદ્યુતભાર $q_1 = C_1 V$ અને $C_2$ પરનો વિદ્યુતભાર $q_2 = C_2 V$ થશે.
$C_1$ પરના વિદ્યુતભાર અને $C_2$ પરના વિદ્યુતભારનો ગુણોત્તર $\frac{q_1}{q_2} = \frac{C_1 V}{C_2 V} = \frac{C_1}{C_2}$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
18
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
નીચે દર્શાવેલ પરિપથમાં,અસરકારક કેપેસીટન્સ . . . . . . $\mu F$ છે.
A
$4$
B
$1$
C
$\frac{30}{11}$
D
$\frac{8}{11}$
Solution
(A) આ પરિપથમાં $C_1 = 2 \mu F$ કેપેસીટર એ $C_2 = 6 \mu F$ અને $C_3 = 3 \mu F$ ના શ્રેણી જોડાણ સાથે સમાંતર જોડાણમાં છે.
પ્રથમ,$C_2$ અને $C_3$ ના શ્રેણી જોડાણનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C'$ શોધો:
$\frac{1}{C'} = \frac{1}{C_2} + \frac{1}{C_3} = \frac{1}{6} + \frac{1}{3} = \frac{1+2}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2} \mu F^{-1}$
તેથી,$C' = 2 \mu F$.
હવે,$C_1$ અને $C'$ ના સમાંતર જોડાણનું કુલ સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_{eq}$ શોધો:
$C_{eq} = C_1 + C' = 2 \mu F + 2 \mu F = 4 \mu F$.
આમ,અસરકારક કેપેસીટન્સ $4 \mu F$ છે.
પ્રથમ,$C_2$ અને $C_3$ ના શ્રેણી જોડાણનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C'$ શોધો:
$\frac{1}{C'} = \frac{1}{C_2} + \frac{1}{C_3} = \frac{1}{6} + \frac{1}{3} = \frac{1+2}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2} \mu F^{-1}$
તેથી,$C' = 2 \mu F$.
હવે,$C_1$ અને $C'$ ના સમાંતર જોડાણનું કુલ સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_{eq}$ શોધો:
$C_{eq} = C_1 + C' = 2 \mu F + 2 \mu F = 4 \mu F$.
આમ,અસરકારક કેપેસીટન્સ $4 \mu F$ છે.
0 likesView Solution
19
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
જો ચુંબકીય ફ્લક્સનો એકમ વેબર હોય,તો ચુંબકીય ક્ષેત્રનો એકમ . . . . . . છે.
A
$Wb \times m^2$
B
$\frac{Wb}{m}$
C
$\frac{Wb}{m^2}$
D
$Wb \times m$
Solution
(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અને ક્ષેત્રફળ $A$ ના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જેનું સૂત્ર $\phi = B \times A$ છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નો એકમ શોધવા માટે,આપણે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવીએ છીએ: $B = \frac{\phi}{A}$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ નો એકમ વેબર $(Wb)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ નો એકમ ચોરસ મીટર $(m^2)$ હોવાથી,ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નો એકમ $\frac{Wb}{m^2}$ થાય છે.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અને ક્ષેત્રફળ $A$ ના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જેનું સૂત્ર $\phi = B \times A$ છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નો એકમ શોધવા માટે,આપણે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવીએ છીએ: $B = \frac{\phi}{A}$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ નો એકમ વેબર $(Wb)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ નો એકમ ચોરસ મીટર $(m^2)$ હોવાથી,ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નો એકમ $\frac{Wb}{m^2}$ થાય છે.
0 likesView Solution
20
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
ચુંબકીય ફ્લક્સ વેબરમાં છે,તો ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતાનો એકમ . . . . . . છે.
A
$Wb \times m^2$
B
$\frac{Wb}{m}$
C
$\frac{Wb}{m^2}$
D
$Wb \times m$
Solution
(C) સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B$ અને ક્ષેત્રફળ $A$ ના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જેનું સૂત્ર $\phi = B \times A$ છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B$ નો એકમ શોધવા માટે,આપણે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવીએ છીએ: $B = \frac{\phi}{A}$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ નો એકમ વેબર $(Wb)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ નો એકમ ચોરસ મીટર $(m^2)$ હોવાથી,ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B$ નો એકમ $\frac{Wb}{m^2}$ (જેને ટેસ્લા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) થાય છે.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B$ અને ક્ષેત્રફળ $A$ ના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જેનું સૂત્ર $\phi = B \times A$ છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B$ નો એકમ શોધવા માટે,આપણે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવીએ છીએ: $B = \frac{\phi}{A}$.
ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi$ નો એકમ વેબર $(Wb)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ નો એકમ ચોરસ મીટર $(m^2)$ હોવાથી,ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B$ નો એકમ $\frac{Wb}{m^2}$ (જેને ટેસ્લા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) થાય છે.
0 likesView Solution
21
PhysicsEasyMCQGUJCET · 2006
ન્યુટ્રિનો એ એક એવો કણ છે જે $\qquad$
A
કોઈ વીજભાર ધરાવતો નથી પરંતુ તેનું દળ લગભગ ઇલેક્ટ્રોન જેટલું હોય છે
B
કોઈ વીજભાર કે સ્પિન ધરાવતો નથી
C
કોઈ વીજભાર ધરાવતો નથી પરંતુ સ્પિન ધરાવે છે
D
ઇલેક્ટ્રોનની જેમ વીજભારિત છે અને સ્પિન ધરાવે છે
Solution
(C) ન્યુટ્રિનો એ એક પ્રાથમિક અપરમાણ્વીય કણ છે જે વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ છે. તેનું દળ ખૂબ જ ઓછું (લગભગ શૂન્ય) હોય છે અને તે આંતરિક કોણીય વેગમાન ધરાવે છે જેને સ્પિન કહેવામાં આવે છે,જે $\hbar$ ના એકમોમાં $1/2$ હોય છે. તેથી,તે કોઈ વીજભાર ધરાવતો નથી પરંતુ સ્પિન ધરાવે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real GUJCET style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live GUJCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Physics questions are in GUJCET 2006?
There are 21 Physics questions from the GUJCET 2006 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are GUJCET 2006 Physics solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice GUJCET 2006 Physics as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GUJCET mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Physics papers from GUJCET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GUJCET Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Physics Paper
Pick GUJCET 2006 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.