Gujarati

Mix Examples - Linear Equations in Two Variables Questions in Gujarati

Class 9 Mathematics · Linear Equations in Two Variables · Mix Examples - Linear Equations in Two Variables

156+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 156 questions in Gujarati

51
Medium
$x$ અને $y$ ના નીચે આપેલા અવલોકિત મૂલ્યો એક સુરેખ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે તેમ માનવામાં આવે છે. સુરેખ સમીકરણ લખો:
$x$$6$$-6$
$y$$-2$$6$

ઉપરના કોષ્ટકમાં આપેલા $x$ અને $y$ ના મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરીને આલેખ દોરો.
આ સુરેખ સમીકરણનો આલેખ:
$(i)$ $x$-અક્ષને કયા બિંદુએ છેદે છે અને
$(ii)$ $y$-અક્ષને કયા બિંદુએ છેદે છે?

Solution

(N/A) સુરેખ સમીકરણ $ax + by = c$ શોધવા માટે,આપણે આપેલા બે બિંદુઓ $(6, -2)$ અને $(-6, 6)$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$(6, -2)$ માટે: $6a - 2b = c$
$(-6, 6)$ માટે: $-6a + 6b = c$
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $4b = 2c \implies c = 2b$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $c = 2b$ મૂકતા: $6a - 2b = 2b \implies 6a = 4b \implies a = \frac{2}{3}b$.
ધારો કે $b = 3$,તો $a = 2$ અને $c = 6$. તેથી સમીકરણ $2x + 3y = 6$ છે.
આલેખપત્ર પર બિંદુઓ $(6, -2)$ અને $(-6, 6)$ દર્શાવો અને તેમને સીધી રેખા વડે જોડો.
$(i)$ $x$-અંતઃખંડ શોધવા માટે,$y = 0$ લેતા: $2x + 3(0) = 6 \implies 2x = 6 \implies x = 3$. આલેખ $x$-અક્ષને $(3, 0)$ બિંદુએ છેદે છે.
$(ii)$ $y$-અંતઃખંડ શોધવા માટે,$x = 0$ લેતા: $2(0) + 3y = 6 \implies 3y = 6 \implies y = 2$. આલેખ $y$-અક્ષને $(0, 2)$ બિંદુએ છેદે છે.
Solution diagram
52
Medium
સુરેખ સમીકરણ $3x + 4y = 6$ નો આલેખ દોરો. આ આલેખ $x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષને કયા બિંદુઓ પર છેદે છે?

Solution

(N/A) સુરેખ સમીકરણ $3x + 4y = 6$ નો આલેખ દોરવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ સમીકરણનું સમાધાન કરતા કેટલાક બિંદુઓ શોધીશું.
$1$. $x$-અક્ષ પરનું બિંદુ શોધવા માટે,$y = 0$ લો:
$3x + 4(0) = 6 \implies 3x = 6 \implies x = 2$. તેથી,બિંદુ $(2, 0)$ છે.
$2$. $y$-અક્ષ પરનું બિંદુ શોધવા માટે,$x = 0$ લો:
$3(0) + 4y = 6 \implies 4y = 6 \implies y = 1.5$. તેથી,બિંદુ $(0, 1.5)$ છે.
$3$. અન્ય એક બિંદુ શોધવા માટે,$x = -2$ લો:
$3(-2) + 4y = 6 \implies -6 + 4y = 6 \implies 4y = 12 \implies y = 3$. તેથી,બિંદુ $(-2, 3)$ છે.
કોષ્ટક:
$x$$2$$0$$-2$
$y$$0$$1.5$$3$

આ બિંદુઓ $(2, 0)$,$(0, 1.5)$ અને $(-2, 3)$ ને આલેખપત્ર પર દર્શાવો અને તેમને જોડીને એક સીધી રેખા મેળવો.
આમ,આલેખ $x$-અક્ષને $(2, 0)$ બિંદુએ અને $y$-અક્ષને $(0, 1.5)$ બિંદુએ છેદે છે.
53
Difficult
ફેરનહીટ $(F)$ ને સેલ્સિયસ $(C)$ માં રૂપાંતરિત કરતું સુરેખ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$C = \frac{5F - 160}{9}$
$(i)$ જો તાપમાન $86^{\circ} F$ હોય,તો સેલ્સિયસમાં તાપમાન કેટલું હશે?
$(ii)$ જો તાપમાન $35^{\circ} C$ હોય,તો ફેરનહીટમાં તાપમાન કેટલું હશે?
$(iii)$ જો તાપમાન $0^{\circ} C$ હોય,તો ફેરનહીટમાં તાપમાન કેટલું હશે? અને જો તાપમાન $0^{\circ} F$ હોય,તો સેલ્સિયસમાં તાપમાન કેટલું હશે?
$(iv)$ તે તાપમાનનું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય શું છે જે બંને માપક્રમમાં સમાન હોય?

Solution

(N/A) $C = \frac{5F - 160}{9}$
$(i)$ $F = 86^{\circ}$ મૂકતા,આપણને મળે $C = \frac{5(86) - 160}{9} = \frac{430 - 160}{9} = \frac{270}{9} = 30^{\circ}$.
આમ,સેલ્સિયસમાં તાપમાન $30^{\circ} C$ છે.
$(ii)$ $C = 35^{\circ}$ મૂકતા,આપણને મળે $35 = \frac{5F - 160}{9} \Rightarrow 315 = 5F - 160$.
$\Rightarrow 5F = 315 + 160 = 475$.
$\therefore F = \frac{475}{5} = 95^{\circ}$.
આમ,ફેરનહીટમાં તાપમાન $95^{\circ} F$ છે.
$(iii)$ $C = 0^{\circ}$ મૂકતા,આપણને મળે $0 = \frac{5F - 160}{9} \Rightarrow 0 = 5F - 160$.
$\Rightarrow 5F = 160 \Rightarrow F = \frac{160}{5} = 32^{\circ}$.
હવે,$F = 0^{\circ}$ મૂકતા,આપણને મળે $C = \frac{5(0) - 160}{9} = -\frac{160}{9} \approx -17.78^{\circ} C$.
જો તાપમાન $0^{\circ} C$ હોય,તો ફેરનહીટમાં તાપમાન $32^{\circ} F$ છે,અને જો તાપમાન $0^{\circ} F$ હોય,તો સેલ્સિયસમાં તાપમાન $-\frac{160}{9}^{\circ} C$ છે.
$(iv)$ આપેલ સંબંધમાં $C = F$ મૂકતા,આપણને મળે $F = \frac{5F - 160}{9} \Rightarrow 9F = 5F - 160$.
$\Rightarrow 4F = -160 \Rightarrow F = -40^{\circ}$.
આમ,બંને માપક્રમમાં સમાન હોય તેવા તાપમાનનું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય $-40$ છે.
54
Medium
જો કોઈ પ્રવાહીના તાપમાનને કેલ્વિન એકમમાં $x^{\circ} K$ અથવા ફેરનહીટ એકમમાં $y^{\circ} F$ તરીકે માપી શકાય,તો તાપમાન માપવાની આ બે પદ્ધતિઓ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સુરેખ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$y = \frac{9}{5}(x - 273) + 32$
$(i)$ જો પ્રવાહીનું તાપમાન $313^{\circ} K$ હોય,તો ફેરનહીટમાં તાપમાન શોધો.
$(ii)$ જો તાપમાન $158^{\circ} F$ હોય,તો કેલ્વિનમાં તાપમાન શોધો.

Solution

(N/A) આપેલ સુરેખ સમીકરણ $y = \frac{9}{5}(x - 273) + 32$ છે.
$(i)$ જ્યારે પ્રવાહીનું તાપમાન $x = 313^{\circ} K$ હોય:
$y = \frac{9}{5}(313 - 273) + 32$
$y = \frac{9}{5}(40) + 32$
$y = 9 \times 8 + 32 = 72 + 32 = 104^{\circ} F$.
$(ii)$ જ્યારે પ્રવાહીનું તાપમાન $y = 158^{\circ} F$ હોય:
$158 = \frac{9}{5}(x - 273) + 32$
$158 - 32 = \frac{9}{5}(x - 273)$
$126 = \frac{9}{5}(x - 273)$
$x - 273 = 126 \times \frac{5}{9}$
$x - 273 = 14 \times 5 = 70$
$x = 273 + 70 = 343^{\circ} K$.
55
Difficult
ગાડીને ખેંચવા માટે લગાડવામાં આવતું બળ એ પદાર્થમાં ઉત્પન્ન થતા પ્રવેગના સમપ્રમાણમાં હોય છે. આ વિધાનને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણ તરીકે દર્શાવો અને અચળ દળ $6 \,kg$ લઈને તેનો આલેખ દોરો. આલેખ પરથી,જ્યારે પ્રવેગ $(i)$ $5 \,m/s^2$ અને $(ii)$ $6 \,m/s^2$ હોય ત્યારે જરૂરી બળ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $y$ એ બળ છે અને $x$ એ પ્રવેગ છે. બળ એ પ્રવેગના સમપ્રમાણમાં હોવાથી,આપણી પાસે $y \propto x$ છે,જેનો અર્થ છે $y = mx$,જ્યાં $m$ એ અચળ દળ છે.
આપેલ છે કે $m = 6 \,kg$,તેથી સુરેખ સમીકરણ $y = 6x$ છે.
આલેખ દોરવા માટે,આપણે સમીકરણનું પાલન કરતા કેટલાક બિંદુઓ શોધીએ:
$x$ (પ્રવેગ)$0$$1$$2$
$y$ (બળ)$0$$6$$12$

આલેખ પર બિંદુઓ $(0,0)$,$(1,6)$ અને $(2,12)$ ને અંકિત કરીને તેમને જોડતા એક સીધી રેખા મળે છે.
આલેખ પરથી:
$(i)$ જ્યારે પ્રવેગ $x = 5 \,m/s^2$ હોય,ત્યારે અનુરૂપ બળ $y = 30 \,N$ છે.
$(ii)$ જ્યારે પ્રવેગ $x = 6 \,m/s^2$ હોય,ત્યારે અનુરૂપ બળ $y = 36 \,N$ છે.
Solution diagram
56
EasyMCQ
જો એક સુરેખ સમીકરણના ઉકેલો $(-2, 2), (0, 0)$ અને $(2, -2)$ હોય,તો તે કયા સ્વરૂપનું છે?
A
$y - x = 0$
B
$x - 2y = 0$
C
$-2x + y = 0$
D
$x + y = 0$

Solution

(D) સુરેખ સમીકરણ શોધવા માટે,આપણે ચકાસીએ છીએ કે કયું સમીકરણ આપેલા તમામ બિંદુઓ $(-2, 2), (0, 0)$ અને $(2, -2)$ દ્વારા સંતોષાય છે.
વિકલ્પ $D$ માટે,$x + y = 0$:
$1$. $(-2, 2)$ માટે: $-2 + 2 = 0$. (સંતોષાય છે)
$2$. $(0, 0)$ માટે: $0 + 0 = 0$. (સંતોષાય છે)
$3$. $(2, -2)$ માટે: $2 + (-2) = 0$. (સંતોષાય છે)
આમ,તમામ બિંદુઓ $x + y = 0$ સમીકરણનું પાલન કરે છે,તેથી આ સાચું સુરેખ સમીકરણ છે.
57
EasyMCQ
સમીકરણ $ax + by + c = 0$ ના ધન ઉકેલો હંમેશા કયા ચરણમાં આવેલા હોય છે?
A
$1^{st}$ ચરણ
B
$2^{nd}$ ચરણ
C
$3^{rd}$ ચરણ
D
$4^{th}$ ચરણ

Solution

(A) યામ સમતલને $(x, y)$ યામોની નિશાનીઓના આધારે ચાર ચરણોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
પ્રથમ ચરણ $(I)$ માં એવા તમામ બિંદુઓ $(x, y)$ હોય છે જ્યાં $x > 0$ અને $y > 0$ બંને હોય છે.
કારણ કે ધન ઉકેલનો અર્થ એ છે કે $x$ અને $y$ બંને ધન છે,તેથી આવા બિંદુઓ હંમેશા પ્રથમ ચરણની શરતનું પાલન કરે છે.
તેથી,સમીકરણ $ax + by + c = 0$ ના ધન ઉકેલો હંમેશા $1^{st}$ ચરણમાં આવેલા હોય છે.
58
Easy
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $2x + 5y = 20$.

Solution

આપેલ સમીકરણ: $2x + 5y = 20$.
$y$ ને કર્તા બનાવતા: $5y = 20 - 2x$,તેથી $y = \frac{20 - 2x}{5}$.
$1$. જો $x = 0$ લઈએ,તો $y = \frac{20 - 2(0)}{5} = \frac{20}{5} = 4$. તેથી,$(0, 4)$ એક ઉકેલ છે.
$2$. જો $x = 5$ લઈએ,તો $y = \frac{20 - 2(5)}{5} = \frac{10}{5} = 2$. તેથી,$(5, 2)$ એક ઉકેલ છે.
$3$. જો $x = -5$ લઈએ,તો $y = \frac{20 - 2(-5)}{5} = \frac{30}{5} = 6$. તેથી,$(-5, 6)$ એક ઉકેલ છે.
$4$. જો $x = 10$ લઈએ,તો $y = \frac{20 - 2(10)}{5} = \frac{0}{5} = 0$. તેથી,$(10, 0)$ એક ઉકેલ છે.
આમ,આપેલ સમીકરણના ચાર ઉકેલો $(0, 4), (5, 2), (-5, 6)$ અને $(10, 0)$ છે.
59
Medium
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $4x - 3y = 24$.

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણ: $4x - 3y = 24$.
$y$ ને કર્તા બનાવતા:
$3y = 4x - 24$
$y = \frac{4x - 24}{3}$
ચાર ઉકેલ મેળવવા માટે,આપણે $x$ ની અલગ અલગ કિંમતો મૂકીશું:
$1$. જો $x = 0$ હોય,તો $y = \frac{4(0) - 24}{3} = \frac{-24}{3} = -8$. તેથી,$(0, -8)$ એ એક ઉકેલ છે.
$2$. જો $x = 3$ હોય,તો $y = \frac{4(3) - 24}{3} = \frac{12 - 24}{3} = \frac{-12}{3} = -4$. તેથી,$(3, -4)$ એ એક ઉકેલ છે.
$3$. જો $x = 6$ હોય,તો $y = \frac{4(6) - 24}{3} = \frac{24 - 24}{3} = \frac{0}{3} = 0$. તેથી,$(6, 0)$ એ એક ઉકેલ છે.
$4$. જો $x = 9$ હોય,તો $y = \frac{4(9) - 24}{3} = \frac{36 - 24}{3} = \frac{12}{3} = 4$. તેથી,$(9, 4)$ એ એક ઉકેલ છે.
આમ,આપેલ સમીકરણના ચાર ઉકેલો $(0, -8), (3, -4), (6, 0)$ અને $(9, 4)$ છે.
60
Medium
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $3x + 5y = 0$.

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણ: $3x + 5y = 0$.
$y$ ને કર્તા બનાવતા:
$5y = -3x$
$y = \frac{-3x}{5}$
ઉકેલ મેળવવા માટે,આપણે $x$ ની અલગ-અલગ કિંમતો મૂકીશું:
$1$. જો $x = 0$ હોય,તો $y = \frac{-3(0)}{5} = 0$. તેથી,$(0, 0)$ એક ઉકેલ છે.
$2$. જો $x = 5$ હોય,તો $y = \frac{-3(5)}{5} = -3$. તેથી,$(5, -3)$ એક ઉકેલ છે.
$3$. જો $x = -5$ હોય,તો $y = \frac{-3(-5)}{5} = 3$. તેથી,$(-5, 3)$ એક ઉકેલ છે.
$4$. જો $x = 10$ હોય,તો $y = \frac{-3(10)}{5} = -6$. તેથી,$(10, -6)$ એક ઉકેલ છે.
આમ,આપેલ સમીકરણના ચાર ઉકેલ $(0, 0), (5, -3), (-5, 3)$ અને $(10, -6)$ છે.
61
Easy
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો:
$2x - 12 = 0$

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણ: $2x - 12 = 0$
પગલું $1$: $x$ માટે સમીકરણ ઉકેલો.
$2x = 12$
$x = 6$
પગલું $2$: સમીકરણને $ax + by + c = 0$ સ્વરૂપમાં દર્શાવો.
$1x + 0y - 6 = 0$
પગલું $3$: અહીં $y$ નો સહગુણક $0$ હોવાથી,$y$ ની કોઈપણ કિંમત માટે $x$ ની કિંમત હંમેશા $6$ રહેશે. આપણે $y$ ની કોઈપણ ચાર કિંમતો લઈને અનુરૂપ ઉકેલ $(x, y)$ મેળવી શકીએ છીએ.
જો $y = 0$ હોય,તો $x = 6$. ઉકેલ: $(6, 0)$
જો $y = 1$ હોય,તો $x = 6$. ઉકેલ: $(6, 1)$
જો $y = 2$ હોય,તો $x = 6$. ઉકેલ: $(6, 2)$
જો $y = 3$ હોય,તો $x = 6$. ઉકેલ: $(6, 3)$
આમ,ચાર ઉકેલો $(6, 0), (6, 1), (6, 2)$ અને $(6, 3)$ છે.
62
Easy
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $2x - 5y = 10$.

Solution

(N/A) સમીકરણ $2x - 5y = 10$ માટે ઉકેલ શોધવા માટે,આપણે $x$ ની અલગ અલગ કિંમતો મૂકીને $y$ ની કિંમત શોધી શકીએ છીએ અથવા તેનાથી ઉલટું કરી શકીએ છીએ.
$1$. જો $x = 0$ હોય,તો $2(0) - 5y = 10 \implies -5y = 10 \implies y = -2$. તેથી,$(0, -2)$ એક ઉકેલ છે.
$2$. જો $y = 0$ હોય,તો $2x - 5(0) = 10 \implies 2x = 10 \implies x = 5$. તેથી,$(5, 0)$ એક ઉકેલ છે.
$3$. જો $x = -5$ હોય,તો $2(-5) - 5y = 10 \implies -10 - 5y = 10 \implies -5y = 20 \implies y = -4$. તેથી,$(-5, -4)$ એક ઉકેલ છે.
$4$. જો $y = 2$ હોય,તો $2x - 5(2) = 10 \implies 2x - 10 = 10 \implies 2x = 20 \implies x = 10$. તેથી,$(10, 2)$ એક ઉકેલ છે.
આમ,ચાર ઉકેલો $(0, -2), (5, 0), (-5, -4), (10, 2)$ છે.
63
Easy
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $2x + 3y = 7$.

Solution

(N/A) સુરેખ સમીકરણ $2x + 3y = 7$ માટે ઉકેલ શોધવા,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકીએ:
$3y = 7 - 2x$
$y = \frac{7 - 2x}{3}$
હવે,$y$ ની અનુરૂપ કિંમતો શોધવા માટે $x$ ની વિવિધ કિંમતો મૂકીએ:
$1$. જો $x = -1$ હોય,તો $y = \frac{7 - 2(-1)}{3} = \frac{7 + 2}{3} = \frac{9}{3} = 3$. ઉકેલ: $(-1, 3)$.
$2$. જો $x = 2$ હોય,તો $y = \frac{7 - 2(2)}{3} = \frac{7 - 4}{3} = \frac{3}{3} = 1$. ઉકેલ: $(2, 1)$.
$3$. જો $x = 5$ હોય,તો $y = \frac{7 - 2(5)}{3} = \frac{7 - 10}{3} = \frac{-3}{3} = -1$. ઉકેલ: $(5, -1)$.
$4$. જો $x = 8$ હોય,તો $y = \frac{7 - 2(8)}{3} = \frac{7 - 16}{3} = \frac{-9}{3} = -3$. ઉકેલ: $(8, -3)$.
આમ,ચાર ઉકેલ $(-1, 3), (2, 1), (5, -1), (8, -3)$ છે.
64
Easy
નીચેના સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલો લખો: $5x + 3y = 16$.

Solution

(N/A) સુરેખ સમીકરણ $5x + 3y = 16$ માટે ઉકેલો શોધવા માટે,આપણે $x$ ની મનસ્વી કિંમતો લઈ શકીએ છીએ અને $y = \frac{16 - 5x}{3}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $y$ ની કિંમત શોધી શકીએ છીએ.
$1$. જો $x = 2$ હોય,તો $y = \frac{16 - 5(2)}{3} = \frac{16 - 10}{3} = \frac{6}{3} = 2$. ઉકેલ: $(2, 2)$.
$2$. જો $x = 5$ હોય,તો $y = \frac{16 - 5(5)}{3} = \frac{16 - 25}{3} = \frac{-9}{3} = -3$. ઉકેલ: $(5, -3)$.
$3$. જો $x = -1$ હોય,તો $y = \frac{16 - 5(-1)}{3} = \frac{16 + 5}{3} = \frac{21}{3} = 7$. ઉકેલ: $(-1, 7)$.
$4$. જો $x = -4$ હોય,તો $y = \frac{16 - 5(-4)}{3} = \frac{16 + 20}{3} = \frac{36}{3} = 12$. ઉકેલ: $(-4, 12)$.
65
Easy
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $3x + y = 11$.

Solution

સમીકરણ $3x + y = 11$ માટે ઉકેલ શોધવા,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકીએ:
$y = 11 - 3x$
હવે,$y$ ના અનુરૂપ મૂલ્યો શોધવા માટે આપણે $x$ ની અલગ-અલગ કિંમતો મૂકીએ:
$1$. જો $x = 0$ હોય,તો $y = 11 - 3(0) = 11$. તેથી,ઉકેલ $(0, 11)$ છે.
$2$. જો $x = 1$ હોય,તો $y = 11 - 3(1) = 8$. તેથી,ઉકેલ $(1, 8)$ છે.
$3$. જો $x = 2$ હોય,તો $y = 11 - 3(2) = 5$. તેથી,ઉકેલ $(2, 5)$ છે.
$4$. જો $x = -1$ હોય,તો $y = 11 - 3(-1) = 11 + 3 = 14$. તેથી,ઉકેલ $(-1, 14)$ છે.
આમ,ચાર ઉકેલો $(0, 11), (1, 8), (2, 5), (-1, 14)$ છે.
66
Easy
નીચે આપેલા સમીકરણ માટે ચાર ઉકેલ લખો: $4y - 11 = 0$.

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણ $4y - 11 = 0$ છે,જેને $0x + 4y = 11$ તરીકે લખી શકાય છે.
આ બે ચલ $x$ અને $y$ વાળું સુરેખ સમીકરણ છે.
અહીં $x$ નો સહગુણક $0$ હોવાથી,$x$ ની કોઈપણ કિંમત માટે $y$ ની કિંમત હંમેશા $\frac{11}{4}$ રહેશે.
આપણે $x$ ની કોઈપણ ચાર મનસ્વી કિંમતો પસંદ કરીને અનુરૂપ ઉકેલો મેળવી શકીએ છીએ.
ધારો કે $x = 0$,તો $y = \frac{11}{4}$. ઉકેલ: $(0, 2.75)$.
ધારો કે $x = 1$,તો $y = \frac{11}{4}$. ઉકેલ: $(1, 2.75)$.
ધારો કે $x = 2$,તો $y = \frac{11}{4}$. ઉકેલ: $(2, 2.75)$.
ધારો કે $x = 3$,તો $y = \frac{11}{4}$. ઉકેલ: $(3, 2.75)$.
આમ,ચાર ઉકેલો $(0, 2.75), (1, 2.75), (2, 2.75), (3, 2.75)$ છે.
67
Easy
સમીકરણ $3x - 24 = 0$ માટે ચાર ઉકેલો લખો.

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણ $3x - 24 = 0$ છે.
આને સાદું રૂપ આપતા $3x = 24$ મળે, તેથી $x = 8$ થાય.
આ સમીકરણ $x = 8$ સ્વરૂપમાં હોવાથી, તેને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણ તરીકે $1x + 0y = 8$ લખી શકાય.
અહીં $y$ ની કોઈપણ કિંમત માટે, $x$ ની કિંમત હંમેશા $8$ જ રહેશે.
તેથી, ચાર શક્ય ઉકેલો $(8, 0), (8, 1), (8, 2) \text{ અને } (8, 3)$ છે.
68
Easy
નીચેનામાંથી કયા બિંદુઓ સમીકરણ $3x - 2y = 12$ ના ઉકેલ છે અને કયા નથી તે તપાસો:
$(1) (0, -6)$
$(2) (2, 3)$
$(3) (2, -3)$
$(4) (-4, 0)$
$(5) (-2, -9)$
$(6) (6, 4)$

Solution

(N/A) કોઈ બિંદુ $(x, y)$ એ સમીકરણ $3x - 2y = 12$ નો ઉકેલ છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે,આપણે $x$ અને $y$ ની કિંમતો સમીકરણમાં મૂકીએ છીએ અને તપાસીએ છીએ કે ડાબી બાજુ $(LHS)$ એ જમણી બાજુ ($RHS$ = $12$) જેટલી છે કે નહીં.
$(1) (0, -6): 3(0) - 2(-6) = 0 + 12 = 12$. અહીં $LHS$ = $RHS$ હોવાથી,$(0, -6)$ એ ઉકેલ છે.
$(2) (2, 3): 3(2) - 2(3) = 6 - 6 = 0 \neq 12$. આ ઉકેલ નથી.
$(3) (2, -3): 3(2) - 2(-3) = 6 + 6 = 12$. અહીં $LHS$ = $RHS$ હોવાથી,$(2, -3)$ એ ઉકેલ છે.
$(4) (-4, 0): 3(-4) - 2(0) = -12 - 0 = -12 \neq 12$. આ ઉકેલ નથી.
$(5) (-2, -9): 3(-2) - 2(-9) = -6 + 18 = 12$. અહીં $LHS$ = $RHS$ હોવાથી,$(-2, -9)$ એ ઉકેલ છે.
$(6) (6, 4): 3(6) - 2(4) = 18 - 8 = 10 \neq 12$. આ ઉકેલ નથી.
આમ,$(1), (3)$ અને $(5)$ એ ઉકેલ છે,જ્યારે $(2), (4)$ અને $(6)$ એ ઉકેલ નથી.
69
EasyMCQ
જો $(3,5)$ એ સમીકરણ $2x + 5y = k$ નો ઉકેલ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$31$
B
$25$
C
$35$
D
$21$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $2x + 5y = k$ છે.
કારણ કે $(3,5)$ એ સમીકરણનો ઉકેલ છે,તેથી આપણે $x = 3$ અને $y = 5$ ને સમીકરણમાં મૂકીશું.
$2(3) + 5(5) = k$
$6 + 25 = k$
$k = 31$
આમ,$k$ ની કિંમત $31$ છે.
70
EasyMCQ
જો $(2, -3)$ એ સમીકરણ $3x + ky = 18$ નો ઉકેલ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$k = -4$
B
$k = 4$
C
$k = -8$
D
$k = 8$

Solution

(A) આપેલ છે કે $(2, -3)$ એ સમીકરણ $3x + ky = 18$ નો ઉકેલ છે.
આનો અર્થ એ છે કે જ્યારે આપણે સમીકરણમાં $x = 2$ અને $y = -3$ મૂકીએ,ત્યારે તે સમાનતાનું પાલન કરવું જોઈએ.
કિંમતો મૂકતા: $3(2) + k(-3) = 18$.
$6 - 3k = 18$.
બંને બાજુથી $6$ બાદ કરતા: $-3k = 18 - 6$.
$-3k = 12$.
$-3$ વડે ભાગતા: $k = 12 / -3$.
તેથી,$k = -4$.
71
EasyMCQ
જો $(5, 2)$ એ સમીકરણ $kx + 4y = 33$ નો ઉકેલ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$k = 4$
B
$k = 5$
C
$k = 6$
D
$k = 3$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $kx + 4y = 33$ છે.
કારણ કે $(5, 2)$ એ સમીકરણનો ઉકેલ છે,તેથી આપણે $x = 5$ અને $y = 2$ ને સમીકરણમાં મૂકીશું.
$k(5) + 4(2) = 33$
$5k + 8 = 33$
$5k = 33 - 8$
$5k = 25$
$k = \frac{25}{5}$
$k = 5$.
72
EasyMCQ
જો $(k, 3)$ એ સમીકરણ $2x + 5y = 17$ નો ઉકેલ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $2x + 5y = 17$ છે.
કારણ કે $(k, 3)$ એ સમીકરણનો ઉકેલ છે,તેથી આપણે $x = k$ અને $y = 3$ ને સમીકરણમાં મૂકીશું.
$2(k) + 5(3) = 17$
$2k + 15 = 17$
$2k = 17 - 15$
$2k = 2$
$k = 1$.
73
Medium
જો $(2,3)$ એ સમીકરણ $7x - 3y = a$ નો ઉકેલ હોય અને $(a, a+1)$ એ સમીકરણ $2x + y = b$ નો ઉકેલ હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો શોધો.

Solution

(A) પગલું $1$: સમીકરણ $7x - 3y = a$ માં $(x, y) = (2, 3)$ મૂકતા.
$7(2) - 3(3) = a$
$14 - 9 = a$
$a = 5$.
પગલું $2$: બિંદુ $(a, a+1)$ માં $a = 5$ મૂકતા આપણને $(5, 6)$ મળે છે.
પગલું $3$: સમીકરણ $2x + y = b$ માં $(x, y) = (5, 6)$ મૂકતા.
$2(5) + 6 = b$
$10 + 6 = b$
$b = 16$.
આમ,$a = 5$ અને $b = 16$ મળે છે.
74
Medium
$(2,3)$ માંથી પસાર થતી ચાર રેખાઓના સમીકરણો આપો.

Solution

$(x_1, y_1)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ $a(x - x_1) + b(y - y_1) = 0$ સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય છે. એક બિંદુ $(2, 3)$ માંથી અસંખ્ય રેખાઓ પસાર થતી હોવાથી,આપણે સહગુણકો $a$ અને $b$ માટે અલગ અલગ કિંમતો પસંદ કરીને સમીકરણો મેળવી શકીએ છીએ.
$1$. $a=1, b=1$ માટે: $(x - 2) + (y - 3) = 0 \implies x + y = 5$.
$2$. $a=3, b=-2$ માટે: $3(x - 2) - 2(y - 3) = 0 \implies 3x - 6 - 2y + 6 = 0 \implies 3x - 2y = 0$.
$3$. $a=5, b=-3$ માટે: $5(x - 2) - 3(y - 3) = 0 \implies 5x - 10 - 3y + 9 = 0 \implies 5x - 3y = 1$.
$4$. $a=2, b=3$ માટે: $2(x - 2) + 3(y - 3) = 0 \implies 2x - 4 + 3y - 9 = 0 \implies 2x + 3y = 13$.
75
EasyMCQ
જો બિંદુ $(3, 5)$ એ સમીકરણ $ax + y = 20$ ના આલેખ પર આવેલું હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$7$
C
$5$
D
$9$

Solution

(C) સુરેખ સમીકરણના આલેખ પરનું દરેક બિંદુ તે સમીકરણનો ઉકેલ હોવાથી,યામ $(x, y) = (3, 5)$ એ સમીકરણ $ax + y = 20$ નું સમાધાન કરે છે.
સમીકરણમાં $x = 3$ અને $y = 5$ મૂકતા:
$a(3) + 5 = 20$
$3a + 5 = 20$
બંને બાજુથી $5$ બાદ કરતા:
$3a = 20 - 5$
$3a = 15$
$3$ વડે ભાગતા:
$a = \frac{15}{3}$
$a = 5$
આમ,$a$ ની કિંમત $5$ છે.
76
EasyMCQ
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી તે સાચું સમીકરણ પસંદ કરો જેનો આલેખ નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
Question diagram
A
$x+y=4$
B
$x+y=5$
C
$x+y=6$
D
$3x+2y=12$

Solution

(D) સાચું સમીકરણ શોધવા માટે,આપણે ચકાસીએ છીએ કે આલેખ પર દર્શાવેલ બિંદુઓ $(0,6)$,$(2,3)$ અને $(4,0)$ કયા સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
$1$. $x+y=4$ માટે: $(4,0)$ મૂકતા $4+0=4$ (સાચું),પરંતુ $(0,6)$ મૂકતા $0+6=6 \neq 4$ (ખોટું).
$2$. $x+y=5$ માટે: $(2,3)$ મૂકતા $2+3=5$ (સાચું),પરંતુ $(4,0)$ મૂકતા $4+0=4 \neq 5$ (ખોટું).
$3$. $x+y=6$ માટે: $(0,6)$ મૂકતા $0+6=6$ (સાચું),પરંતુ $(4,0)$ મૂકતા $4+0=4 \neq 6$ (ખોટું).
$4$. $3x+2y=12$ માટે:
- $(4,0)$ માટે: $3(4)+2(0) = 12+0 = 12$ (સાચું).
- $(2,3)$ માટે: $3(2)+2(3) = 6+6 = 12$ (સાચું).
- $(0,6)$ માટે: $3(0)+2(6) = 0+12 = 12$ (સાચું).
આમ,ત્રણેય બિંદુઓ $3x+2y=12$ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે,તેથી આ સાચું સમીકરણ છે.
77
Medium
બે ચલ વાળા નીચેના સુરેખ સમીકરણનો આલેખ દોરો:
$2x - 3y = 0$

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણ: $2x - 3y = 0$
$\therefore 3y = 2x$
$\therefore y = \frac{2}{3}x$
આલેખ દોરવા માટે,આપણે સમીકરણ માટે ઓછામાં ઓછા બે ઉકેલો શોધીએ છીએ:
$1$. $x = 0$ માટે,આપણને $y = \frac{2}{3}(0) = 0$ મળે છે. તેથી,બિંદુ $(0, 0)$ છે.
$2$. $x = 3$ માટે,આપણને $y = \frac{2}{3}(3) = 2$ મળે છે. તેથી,બિંદુ $(3, 2)$ છે.
$3$. $x = -3$ માટે,આપણને $y = \frac{2}{3}(-3) = -2$ મળે છે. તેથી,બિંદુ $(-3, -2)$ છે.
આપણે આ ઉકેલોને નીચે મુજબ કોષ્ટક સ્વરૂપે દર્શાવી શકીએ છીએ:
$x$$0$$3$$-3$
$y$$0$$2$$-2$

આ બિંદુઓને કાર્તેઝિયન સમતલ પર અંકિત કરો અને તેમને જોડીને $2x - 3y = 0$ સમીકરણ દર્શાવતી સીધી રેખા મેળવો.
Solution diagram
78
Medium
બે ચલ ધરાવતા નીચેના સુરેખ સમીકરણનો આલેખ દોરો:
$4x - 3y = 12$

Solution

(N/A) $4x - 3y = 12$
$\therefore 4x - 12 = 3y$
$\therefore y = \frac{4x - 12}{3}$
$x = 0$ માટે,આપણને મળે છે:
$y = \frac{4(0) - 12}{3} = \frac{-12}{3} = -4$; એટલે કે,$y = -4$
$x = 3$ માટે,આપણને મળે છે:
$y = \frac{4(3) - 12}{3} = \frac{0}{3} = 0$; એટલે કે,$y = 0$
$x = 6$ માટે,આપણને મળે છે:
$y = \frac{4(6) - 12}{3} = \frac{12}{3} = 4$; એટલે કે,$y = 4$
આ ઉકેલોને નીચે મુજબ કોષ્ટક સ્વરૂપે દર્શાવી શકાય:
$x$$0$$3$$6$
$y$$-4$$0$$4$

આ બિંદુઓ $(0, -4)$,$(3, 0)$,અને $(6, 4)$ ને કાર્તેઝિયન સમતલ પર દર્શાવો અને તેમને જોડીને રેખા $4x - 3y = 12$ નો આલેખ મેળવો.
Solution diagram
79
Easy
સમીકરણ $2y + 1 = y + 4$ ઉકેલો અને ઉકેલ(ઓ) ને $(1)$ સંખ્યા રેખા પર $(2)$ કાર્તેઝિયન સમતલ પર દર્શાવો.

Solution

(A) આપણે સમીકરણ $2y + 1 = y + 4$ ને ઉકેલીએ:
$\therefore 2y - y = 4 - 1$
$\therefore y = 3$
$(1)$ સંખ્યા રેખા પર નિરૂપણ:
કારણ કે $y = 3$ એ એક ચલવાળું સમીકરણ છે,તે સંખ્યા રેખા પર $3$ ના સ્થાન પર એક અનન્ય બિંદુ દર્શાવે છે.
$(2)$ કાર્તેઝિયન સમતલ પર નિરૂપણ:
આપણે જાણીએ છીએ કે $y = 3$ ને બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણ તરીકે લખી શકાય છે: $0x + 1y = 3$।
$x$ ની કોઈપણ કિંમત માટે,$y$ ની કિંમત $3$ જ રહે છે. તેથી,આપણે $(0, 3)$,$(1, 3)$ અને $(3, 3)$ જેવા બિંદુઓ પસંદ કરી શકીએ છીએ. આ બિંદુઓને કાર્તેઝિયન સમતલ પર દર્શાવીને તેમને જોડતા,આપણને $x$-અક્ષને સમાંતર અને $y = 3$ માંથી પસાર થતી એક રેખા મળે છે.
Solution diagram
80
Medium
બિંદુ $(3, 5)$ માંથી પસાર થતી ચાર રેખાઓના સમીકરણો આપો.

Solution

બિંદુ $(x_0, y_0)$ માંથી પસાર થતી બે ચલવાળી સુરેખ સમીકરણને $a(x - x_0) + b(y - y_0) = 0$ સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય છે.
આપેલ બિંદુ $(3, 5)$ માટે,આપણે $a$ અને $b$ ની અલગ અલગ કિંમતો પસંદ કરીને વિવિધ રેખાઓ શોધી શકીએ છીએ:
$1$. $a=1, b=1$ માટે: $(x - 3) + (y - 5) = 0 \implies x + y = 8$.
$2$. $a=-1, b=1$ માટે: $-(x - 3) + (y - 5) = 0 \implies -x + 3 + y - 5 = 0 \implies y - x = 2$.
$3$. $a=1, b=2$ માટે: $(x - 3) + 2(y - 5) = 0 \implies x - 3 + 2y - 10 = 0 \implies x + 2y = 13$.
$4$. $a=2, b=1$ માટે: $2(x - 3) + (y - 5) = 0 \implies 2x - 6 + y - 5 = 0 \implies 2x + y = 11$.
81
Easy
બિંદુ $(-2, 4)$ માંથી પસાર થતી ચાર રેખાઓના સમીકરણો આપો.

Solution

બિંદુ $(x_1, y_1)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સામાન્ય સમીકરણ $(y - y_1) = m(x - x_1)$ છે,જ્યાં $m$ એ ઢાળ છે.
બિંદુ $(-2, 4)$ માટે,સમીકરણ $(y - 4) = m(x + 2)$ થશે.
ઢાળ $m$ ની અલગ-અલગ કિંમતો પસંદ કરીને,આપણે અસંખ્ય રેખાઓ મેળવી શકીએ છીએ:
$1$. જો $m = -1$ હોય,તો $(y - 4) = -1(x + 2) \implies y - 4 = -x - 2 \implies x + y = 2$.
$2$. જો $m = 1$ હોય,તો $(y - 4) = 1(x + 2) \implies y - 4 = x + 2 \implies x - y = -6$.
$3$. જો $m = -2$ હોય,તો $(y - 4) = -2(x + 2) \implies y - 4 = -2x - 4 \implies 2x + y = 0$.
$4$. જો $m = -0.5$ હોય,તો $(y - 4) = -0.5(x + 2) \implies y - 4 = -0.5x - 1 \implies 0.5x + y = 3 \implies x + 2y = 6$.
82
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ $(3,0)$ અને $(0,4)$ બિંદુઓમાંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ છે?
A
$x+y=7$
B
$4x+3y=12$
C
$2x+y=10$
D
$4x-3y=0$

Solution

(B) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ અંતઃખંડ સ્વરૂપમાં આ મુજબ છે: $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1$,જ્યાં $a$ અને $b$ અનુક્રમે $x$-અંતઃખંડ અને $y$-અંતઃખંડ છે.
આપેલ બિંદુઓ $(3,0)$ અને $(0,4)$ છે.
અહીં,$x$-અંતઃખંડ $a = 3$ અને $y$-અંતઃખંડ $b = 4$ છે.
આ કિંમતોને અંતઃખંડ સ્વરૂપના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{x}{3} + \frac{y}{4} = 1$
સાદુરૂપ આપવા માટે,આખા સમીકરણને $3$ અને $4$ ના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ એટલે કે $12$ વડે ગુણતા:
$12 \times (\frac{x}{3}) + 12 \times (\frac{y}{4}) = 12 \times 1$
$4x + 3y = 12$
આમ,સાચું સમીકરણ $4x + 3y = 12$ છે.
83
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ $(-2, 0)$ અને $(0, 3)$ બિંદુઓમાંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ છે?
A
$x + y = 1$
B
$x - y = -5$
C
$3x - 2y = -6$
D
$3x + 2y = 0$

Solution

(C) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ માંથી પસાર થતી રેખાનો ઢાળ $m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}$ દ્વારા મળે છે.
આપેલા બિંદુઓ $(-2, 0)$ અને $(0, 3)$ ની કિંમતો મૂકતા:
$m = \frac{3 - 0}{0 - (-2)} = \frac{3}{2}$.
રેખાનું ઢાળ-અંતઃખંડ સ્વરૂપ $y = mx + c$ છે,જ્યાં $c$ એ $y$-અંતઃખંડ છે.
રેખા $(0, 3)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $y$-અંતઃખંડ $c = 3$ છે.
આમ,સમીકરણ $y = \frac{3}{2}x + 3$ મળે છે.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા,$2y = 3x + 6$ મળે,જેને ફરીથી ગોઠવતા $3x - 2y = -6$ થાય છે.
84
EasyMCQ
જો બિંદુ $(2, 3)$ એ સમીકરણ $3x + ay = 18$ ના આલેખ પર આવેલું હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$a = 2$
B
$a = 3$
C
$a = 4$
D
$a = 5$

Solution

(C) આપેલ છે કે બિંદુ $(2, 3)$ એ સમીકરણ $3x + ay = 18$ ના આલેખ પર આવેલું છે.
આનો અર્થ એ છે કે યામ $x = 2$ અને $y = 3$ આપેલ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
સમીકરણમાં $x = 2$ અને $y = 3$ મૂકતા:
$3(2) + a(3) = 18$
$6 + 3a = 18$
બંને બાજુથી $6$ બાદ કરતા:
$3a = 18 - 6$
$3a = 12$
$3$ વડે ભાગતા:
$a = 4$.
85
EasyMCQ
જો બિંદુ $(-2, 5)$ એ સમીકરણ $ax + 3y = 7$ ના આલેખ પર આવેલું હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$a = 4$
B
$a = 2$
C
$a = -4$
D
$a = -2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $ax + 3y = 7$ છે.
બિંદુ $(-2, 5)$ આલેખ પર આવેલું હોવાથી,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે.
સમીકરણમાં $x = -2$ અને $y = 5$ મૂકતા:
$a(-2) + 3(5) = 7$
$-2a + 15 = 7$
$-2a = 7 - 15$
$-2a = -8$
$a = \frac{-8}{-2}$
$a = 4$
86
EasyMCQ
જો બિંદુ $(a, a-2)$ એ સમીકરણ $3x + 5y = 30$ ના આલેખ પર આવેલું હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$6$
C
$4$
D
$7$

Solution

(A) આપેલ છે કે બિંદુ $(a, a-2)$ એ સમીકરણ $3x + 5y = 30$ ના આલેખ પર આવેલું છે.
આનો અર્થ એ છે કે બિંદુના યામ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
સમીકરણમાં $x = a$ અને $y = a - 2$ મૂકતા:
$3(a) + 5(a - 2) = 30$
$3a + 5a - 10 = 30$
$8a - 10 = 30$
$8a = 30 + 10$
$8a = 40$
$a = 40 / 8$
$a = 5$
87
MediumMCQ
નીચે આપેલી આકૃતિમાં દર્શાવેલ આલેખ કયા સમીકરણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તે નક્કી કરો.
Question diagram
A
$3x - y = 12$
B
$4x + y = 9$
C
$x + 2y = 4$
D
$2x + 3y = 6$

Solution

(C) સાચું સમીકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે તપાસીએ છીએ કે આલેખ પર દર્શાવેલ બિંદુઓ કયા સમીકરણનું સમાધાન કરે છે. રેખા પરના બિંદુઓ $(0, 2)$,$(2, 1)$ અને $(4, 0)$ છે.
વિકલ્પ $(C)$,$x + 2y = 4$ માં બિંદુઓ ચકાસતા:
$(0, 2)$ માટે: $0 + 2(2) = 4$,એટલે કે $4 = 4$ (સાચું).
$(2, 1)$ માટે: $2 + 2(1) = 4$,એટલે કે $4 = 4$ (સાચું).
$(4, 0)$ માટે: $4 + 2(0) = 4$,એટલે કે $4 = 4$ (સાચું).
આમ,બધા બિંદુઓ $x + 2y = 4$ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે,તેથી આ સાચું સમીકરણ છે.
88
MediumMCQ
નીચે આપેલી આકૃતિમાં દર્શાવેલ આલેખ કયા સમીકરણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે તે નક્કી કરો.
Question diagram
A
$x+y=-6$
B
$x=2y$
C
$x+y=6$
D
$y=2x$

Solution

(D) સાચું સમીકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે આલેખમાં દર્શાવેલ રેખા પર આવેલા બિંદુઓને ચકાસીએ છીએ.
રેખા પર અંકિત બિંદુઓ $(0, 0)$,$(2, 4)$ અને $(-2, -4)$ છે.
હવે,આપણે આ બિંદુઓને આપેલા સમીકરણોમાં ચકાસીએ:
વિકલ્પ $D$ માટે,$y = 2x$:
$1$. $(0, 0)$ માટે: $0 = 2(0) \implies 0 = 0$ (સાચું)
$2$. $(2, 4)$ માટે: $4 = 2(2) \implies 4 = 4$ (સાચું)
$3$. $(-2, -4)$ માટે: $-4 = 2(-2) \implies -4 = -4$ (સાચું)
આમ,બધા બિંદુઓ સમીકરણ $y = 2x$ નું સમાધાન કરે છે,તેથી આ સાચું સમીકરણ છે.
89
Easy
નીચે આપેલા દરેક સમીકરણોનો આલેખ દોરો. ઉપરાંત,તે બિંદુઓના યામ શોધો જ્યાં આલેખ યામ અક્ષોને છેદે છે:
$1. 3x + 5y = 15$
$2. 5x - 2y = 10$
$3. 4x + 3y = -12$
$4. 3x - 7y = 21$
$5. x - y = 0$
$6. 2x - 3y = 0$
$7. x - y = -5$
$8. 5x - 3y = 15$

Solution

(A) યામ અક્ષો સાથેના છેદબિંદુઓ શોધવા માટે:
- $x$-અક્ષ માટે,$y = 0$ લો અને $x$ માટે ઉકેલો.
- $y$-અક્ષ માટે,$x = 0$ લો અને $y$ માટે ઉકેલો.
સમીકરણ $x$-અક્ષ પર છેદબિંદુ $(y=0)$ $y$-અક્ષ પર છેદબિંદુ $(x=0)$
$1. 3x + 5y = 15$ $(5, 0)$ $(0, 3)$
$2. 5x - 2y = 10$ $(2, 0)$ $(0, -5)$
$3. 4x + 3y = -12$ $(-3, 0)$ $(0, -4)$
$4. 3x - 7y = 21$ $(7, 0)$ $(0, -3)$
$5. x - y = 0$ $(0, 0)$ $(0, 0)$
$6. 2x - 3y = 0$ $(0, 0)$ $(0, 0)$
$7. x - y = -5$ $(-5, 0)$ $(0, 5)$
$8. 5x - 3y = 15$ $(3, 0)$ $(0, -5)$
90
Easy
સમીકરણ $3x - 1 = x + 7$ ઉકેલો અને ઉકેલ(ઓ) ને $(1)$ સંખ્યા રેખા પર $(2)$ કાર્તેઝિયન સમતલ પર દર્શાવો.

Solution

(N/A) પગલું $1$: $x$ માટે સમીકરણ ઉકેલો.
$3x - 1 = x + 7$
$3x - x = 7 + 1$
$2x = 8$
$x = 4$
પગલું $2$: સંખ્યા રેખા પર નિરૂપણ.
સંખ્યા રેખા પર,$4$ બિંદુને ઘાટા ટપકા વડે દર્શાવો.
પગલું $3$: કાર્તેઝિયન સમતલ પર નિરૂપણ.
કાર્તેઝિયન સમતલમાં,સમીકરણ $x = 4$ એ $x$-અક્ષ પર $4$ માંથી પસાર થતી અને $y$-અક્ષને સમાંતર એક શિરોલંબ રેખા દર્શાવે છે.
91
Medium
સમીકરણ $5y + 10 = 3y + 4$ ઉકેલો અને ઉકેલને $(1)$ સંખ્યા રેખા પર અને $(2)$ કાર્તેઝિયન સમતલ પર દર્શાવો.

Solution

(Y = -3) પગલું $1$: $y$ માટે સમીકરણ ઉકેલો.
$5y + 10 = 3y + 4$
$5y - 3y = 4 - 10$
$2y = -6$
$y = -3$
પગલું $2$: સંખ્યા રેખા પર નિરૂપણ.
આડી સંખ્યા રેખા પર,$-3$ બિંદુને અંકિત કરો.
પગલું $3$: કાર્તેઝિયન સમતલ પર નિરૂપણ.
સમીકરણ $y = -3$ એ $x$-અક્ષને સમાંતર એક આડી રેખા દર્શાવે છે,જે $(0, -3)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
92
Difficult
એક શહેરમાં ઓટોરિક્ષાનું ભાડું નીચે મુજબ છે: પ્રથમ કિલોમીટર માટે ભાડું ₹ $10$ છે અને ત્યારબાદના અંતર માટે તે ₹ $3$ પ્રતિ $km$ છે. કાપેલું અંતર $x$ $km$ અને કુલ ભાડું ₹ $y$ લઈને,આ માહિતી માટે સુરેખ સમીકરણ લખો અને તેનો આલેખ દોરો. આલેખ પરથી $4$ કિલોમીટરની મુસાફરી માટે કુલ ભાડું શોધો.

Solution

(D) ધારો કે કુલ કાપેલું અંતર $x$ $km$ છે અને કુલ ભાડું ₹ $y$ છે.
પ્રથમ $1$ $km$ માટે ભાડું ₹ $10$ છે.
બાકીના અંતર $(x - 1)$ $km$ માટે ભાડું $3(x - 1)$ થશે.
તેથી,કુલ ભાડું $y = 10 + 3(x - 1)$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $y = 10 + 3x - 3$,જે $y = 3x + 7$ મળે છે.
આલેખ દોરવા માટે,આપણે બિંદુઓ શોધીએ:
જો $x = 1, y = 10$.
જો $x = 2, y = 13$.
જો $x = 3, y = 16$.
આ બિંદુઓને આલેખ પર દર્શાવીને જોડતા એક સીધી રેખા મળે છે.
$4$ $km$ ની મુસાફરી માટે,સમીકરણમાં $x = 4$ મૂકતા: $y = 3(4) + 7 = 12 + 7 = 19$.
આમ,$4$ $km$ માટે કુલ ભાડું ₹ $19$ થાય.
93
Difficult
શાળાના પિકનિકનો કુલ ખર્ચ બે ભાગનો બનેલો છે: બસનું નિશ્ચિત ભાડું ₹ $200$ અને વિદ્યાર્થી દીઠ ₹ $30$ ના દરે નાસ્તાનો ખર્ચ. વિદ્યાર્થીઓની કુલ સંખ્યાને $x$ અને કુલ ખર્ચને $y$ તરીકે દર્શાવીને,બે ચલવાળું સુરેખ સમીકરણ બનાવો. જો પિકનિકમાં જતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $40$ હોય,તો કુલ ખર્ચ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $x$ છે અને કુલ ખર્ચ $y$ છે.
બસનું નિશ્ચિત ભાડું ₹ $200$ છે.
વિદ્યાર્થી દીઠ નાસ્તાનો ખર્ચ ₹ $30$ છે.
તેથી,કુલ ખર્ચ $y$ ને નીચે મુજબના સુરેખ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવી શકાય: $y = 30x + 200$.
$40$ વિદ્યાર્થીઓ માટે કુલ ખર્ચ શોધવા માટે,સમીકરણમાં $x = 40$ મૂકો:
$y = 30(40) + 200$
$y = 1200 + 200$
$y = 1400$.
આમ,$40$ વિદ્યાર્થીઓ માટેનો કુલ ખર્ચ ₹ $1400$ થાય.
94
Easy
$x$-અક્ષને સમાંતર અને તેની નીચે $3$ એકમ અંતરે આવેલી સીધી રેખા દ્વારા દર્શાવતા સમીકરણનો આલેખ દોરો.

Solution

(N/A) $x$-અક્ષને સમાંતર રેખાનું સમીકરણ $y = k$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $k$ એ $x$-અક્ષથી તેનું અંતર છે.
રેખા $x$-અક્ષની નીચે $3$ એકમ અંતરે હોવાથી,$y$ નું મૂલ્ય ઋણ થશે.
તેથી,રેખાનું સમીકરણ $y = -3$ છે.
આલેખ એ $y$-અક્ષ પરના બિંદુ $(0, -3)$ માંથી પસાર થતી એક આડી સીધી રેખા છે.
95
Easy
તે સુરેખ સમીકરણનો આલેખ દોરો જેના ઉકેલો એવા બિંદુઓ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમના યામોનો સરવાળો $10$ એકમ છે.

Solution

ધારો કે બિંદુના યામ $(x, y)$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,યામોનો સરવાળો $10$ છે,તેથી સુરેખ સમીકરણ $x + y = 10$ થશે.
આલેખ દોરવા માટે,આપણે સમીકરણ માટે ઓછામાં ઓછા બે ઉકેલો શોધીએ:
જો $x = 0$ હોય,તો $0 + y = 10 \implies y = 10$. તેથી,બિંદુ $(0, 10)$ છે.
જો $x = 10$ હોય,તો $10 + y = 10 \implies y = 0$. તેથી,બિંદુ $(10, 0)$ છે.
જો $x = 5$ હોય,તો $5 + y = 10 \implies y = 5$. તેથી,બિંદુ $(5, 5)$ છે.
આ બિંદુઓ $(0, 10)$,$(10, 0)$ અને $(5, 5)$ ને કાર્તેઝિયન સમતલ પર દર્શાવો અને તેમને સીધી રેખા વડે જોડીને $x + y = 10$ સમીકરણનો આલેખ મેળવો.
96
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
બે ચલ ધરાવતા સમીકરણનો ઉકેલ અનન્ય હોય છે.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
બે ચલ ધરાવતું સુરેખ સમીકરણ,જે સામાન્ય રીતે $ax + by + c = 0$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $a, b,$ અને $c$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $a, b \neq 0$ છે,તેને અસંખ્ય ઉકેલો હોય છે.
એક ચલ માટે કોઈપણ કિંમત મૂકવાથી,બીજા ચલ માટે અનુરૂપ કિંમત મળે છે જે સમીકરણનું સમાધાન કરે છે. તેથી,તેને અનન્ય ઉકેલ હોતો નથી.
97
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
સમીકરણ $3x = 4y$ નો આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી એક રેખા છે.

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $3x = 4y$ છે,જેને $y = \frac{3}{4}x$ તરીકે લખી શકાય છે.
આ $y = mx$ સ્વરૂપનું સુરેખ સમીકરણ છે,જ્યાં $m = \frac{3}{4}$ છે.
$y = mx$ (જ્યાં $c = 0$) સ્વરૂપનું કોઈપણ સુરેખ સમીકરણ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી સીધી રેખા દર્શાવે છે.
સમીકરણ $3x = 4y$ માં $x = 0$ મૂકતા,આપણને $3(0) = 4y$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $4y = 0$,તેથી $y = 0$.
બિંદુ $(0, 0)$ સમીકરણનું સમાધાન કરતું હોવાથી,આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,આ વિધાન ખરું છે.
98
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
જો $(5, -2)$ એ $5x + 2y = k$ નો ઉકેલ હોય,તો $k = 0$ થાય.

Solution

(B) આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે નક્કી કરવા માટે,આપણે બિંદુ $(x, y) = (5, -2)$ ની કિંમત સમીકરણ $5x + 2y = k$ માં મૂકીશું.
$x = 5$ અને $y = -2$ મૂકતા:
$5(5) + 2(-2) = k$
$25 - 4 = k$
$21 = k$
અહીં $k$ ની કિંમત $21$ મળે છે,$0$ નહીં,તેથી આ વિધાન ખોટું છે.
99
EasyMCQ
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો:
કાર્તેઝિયન સમતલમાં,$3x = 15$ નો આલેખ $x$-અક્ષને સમાંતર રેખા છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $3x = 15$ છે.
બંને બાજુ $3$ વડે ભાગતા,આપણને $x = 5$ મળે છે.
કાર્તેઝિયન સમતલમાં,સમીકરણ $x = a$ એ $y$-અક્ષને સમાંતર શિરોલંબ રેખા દર્શાવે છે,જે બિંદુ $(a, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
તેથી,$x = 5$ નો આલેખ $y$-અક્ષને સમાંતર શિરોલંબ રેખા છે,$x$-અક્ષને સમાંતર નથી.
આમ,આપેલ વિધાન અસત્ય છે.
100
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો:
સુરેખ સમીકરણ $5x - 3y = 30$ નો આલેખ $y$-અક્ષને $(6, 0)$ બિંદુએ છેદે છે.

Solution

(B) આ વિધાન અસત્ય છે.
$y$-અક્ષ સાથેનું છેદબિંદુ શોધવા માટે,આપણે સમીકરણ $5x - 3y = 30$ માં $x = 0$ મૂકીએ છીએ.
$x = 0$ મૂકતા: $5(0) - 3y = 30 \implies -3y = 30 \implies y = -10$.
આમ,આલેખ $y$-અક્ષને $(0, -10)$ બિંદુએ છેદે છે.
બીજી તરફ,જો આપણે $(6, 0)$ બિંદુને સમીકરણમાં $x = 6$ અને $y = 0$ મૂકીને ચકાસીએ: $5(6) - 3(0) = 30 - 0 = 30$. આ બિંદુ $x$-અક્ષ પર છે,$y$-અક્ષ પર નથી.

Linear Equations in Two Variables — Mix Examples - Linear Equations in Two Variables · Frequently Asked Questions

1Are these Linear Equations in Two Variables questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Linear Equations in Two Variables Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.