Method of expressing concentration of solution Questions in Gujarati

(A) શુદ્ધ પાણીની ઘનતા આશરે $1 \ g/mL$ છે.
$1 \ L$ $(1000 \ mL)$ પાણી માટે,દળ $1000 \ g$ થાય છે.
પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ $18 \ g/mol$ છે.
મોલની સંખ્યા $(n)$ = $\frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} \approx 55.56 \ mol$.
મોલારીટી $(M)$ = $\frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લિટર માં)}} = \frac{55.56 \ mol}{1 \ L} = 55.56 \ M \approx 55.6 \ M$.

(C) મોલારિટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટરમાં રહેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
પ્રથમ,ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ ના મોલની સંખ્યા ગણો:
$\text{મોલ} = \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{23 \ g}{46 \ g \ mol^{-1}} = 0.5 \ mol$.
ત્યારબાદ,દ્રાવણના કદને $mL$ માંથી $L$ માં ફેરવો:
$500 \ mL = 0.5 \ L$.
છેલ્લે,મોલારિટીની ગણતરી કરો:
$M = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L) \text{ માં}} = \frac{0.5 \ mol}{0.5 \ L} = 1 \ M$.

(D) દ્રાવણમાં $Al_2(SO_4)_3$ નું આયનીકરણ નીચે મુજબ થાય છે:
$Al_2(SO_4)_3 \rightarrow 2Al^{3+} + 3(SO_4)^{2-}$
અહીં,$2$ મોલ $Al^{3+}$ આયન માટે $3$ મોલ $(SO_4)^{2-}$ આયન મળે છે.
$Al^{3+}$ ની સાંદ્રતા $= 0.28 \ M$ આપેલ છે.
તેથી,$Al_2(SO_4)_3$ ની સાંદ્રતા $= \frac{0.28}{2} = 0.14 \ M$ થાય.
હવે,$(SO_4)^{2-}$ ની સાંદ્રતા $= 3 \times [Al_2(SO_4)_3] = 3 \times 0.14 = 0.42 \ M$ થાય.

(D) પાણીના મોલ $= \frac{x}{18}$.
ઇથેનોલના મોલ $= \frac{69}{46} = 1.5$.
ઇથેનોલના મોલઅંશ $(X_{ethanol}) = \frac{n_{ethanol}}{n_{water} + n_{ethanol}}$.
આપેલ છે કે $X_{ethanol} = 0.6$,તેથી $0.6 = \frac{1.5}{\frac{x}{18} + 1.5}$.
$\frac{x}{18} + 1.5 = \frac{1.5}{0.6} = 2.5$.
$\frac{x}{18} = 2.5 - 1.5 = 1.0$.
$x = 18 \, g$.

(B) $x$ મોલલ દ્રાવણ એટલે $1000 \ g$ દ્રાવક (બેન્ઝિન) માં $x \ mol$ દ્રાવ્ય ઓગળેલ છે.
દ્રાવ્યના મોલ $= x$
બેન્ઝિનના મોલ $= \frac{1000}{78} \approx 12.82 \ mol$ (બેન્ઝિનનું આણ્વીય દળ $= 78 \ g \ mol^{-1}$).
દ્રાવ્યના મોલ અંશ $(X_{solute}) = 0.2$.
મોલ અંશનું સૂત્ર: $X_{solute} = \frac{n_{solute}}{n_{solute} + n_{solvent}}$.
$0.2 = \frac{x}{x + 12.82}$.
$0.2(x + 12.82) = x$.
$0.2x + 2.564 = x$.
$0.8x = 2.564$.
$x = \frac{2.564}{0.8} = 3.205 \approx 3.2$.

(D) $HCl$ ની ઘનતા $1.17 \ g/cm^3$ છે,જેનો અર્થ છે કે દ્રાવણના $1 \ cm^3$ $(1 \ mL)$ માં $1.17 \ g$ $HCl$ ઓગળેલું છે.
$HCl$ નું આણ્વીય દળ $36.5 \ g/mol$ છે.
$1 \ L$ $(1000 \ mL)$ દ્રાવણમાં રહેલા મોલની સંખ્યા = $\frac{1.17 \ g}{36.5 \ g/mol} \times 1000 \ mL = 32.05 \ mol$.
તેથી,મોલારિટી $32.05 \ M$ થાય.

(A) આપેલ છે કે,પાણીના મોલ અંશ $X_{H_2O} = 0.85$.
તેથી,$H_2SO_4$ ના મોલ અંશ $X_{H_2SO_4} = 1 - 0.85 = 0.15$ થાય.
મોલાલિટી $(m)$ એટલે $1000 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
$1000 \ g$ પાણીમાં પાણીના મોલ $(n_{H_2O})$ = $\frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} = 55.55 \ mol$.
સંબંધ $\frac{n_{H_2SO_4}}{n_{H_2O}} = \frac{X_{H_2SO_4}}{X_{H_2O}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$n_{H_2SO_4} = \frac{0.15}{0.85} \times 55.55 = 9.80 \ mol$.
આથી,દ્રાવણની મોલાલિટી $9.80 \ m$ થાય.

(D) મંદન સૂત્ર $N_1V_1 = N_2V_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
અહીં $N_1 = 10 \,N$,$N_2 = 1 \,N$,અને $V_2 = 1000 \,cc$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $10 \,N \times V_1 = 1 \,N \times 1000 \,cc$.
$V_1 = \frac{1000}{10} \,cc = 100 \,cc$.
તેથી,$1000 \,cc$ $1 \,N \,HCl$ બનાવવા માટે $100 \,cc$ સાંદ્ર $HCl$ ની જરૂર પડે.

(B) પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ $18 \ g/mol$ છે.
પાણીના મોલની સંખ્યા = $\frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} \approx 55.55 \ mol$.
યુરિયાના મોલની સંખ્યા = $1 \ mol$.
કુલ મોલની સંખ્યા = $55.55 + 1 = 56.55 \ mol$.
પાણીના મોલ અંશ $(x_{water})$ = $\frac{\text{પાણીના મોલ}}{\text{કુલ મોલ}} = \frac{55.55}{56.55} \approx 0.982$.

(B) દ્રાવણમાં રહેલા ઘટકનો મોલ અંશ $(x)$ એટલે તે ઘટકના મોલની સંખ્યા અને દ્રાવણમાં રહેલા તમામ ઘટકોના કુલ મોલની સંખ્યાનો ગુણોત્તર.
કોઈપણ ઘટકના મોલની સંખ્યા ઋણ હોઈ શકે નહીં અને તે કુલ મોલની સંખ્યાથી વધી શકે નહીં,તેથી મોલ અંશનું મૂલ્ય $0$ અને $1$ ની વચ્ચે (સહિત) હોય છે,એટલે કે $0 \leq x \leq 1$.
તેથી,વિધાન $-2 \leq x \leq 2$ ખોટું છે.

(D) મિશ્રણની મોલારીટી નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $M_{mixture} = \frac{M_1V_1 + M_2V_2}{V_1 + V_2}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$M_{mixture} = \frac{(1.5 \times 480) + (1.2 \times 520)}{480 + 520}$
$M_{mixture} = \frac{720 + 624}{1000}$
$M_{mixture} = \frac{1344}{1000} = 1.344 \ M$

(A) ઈથીલીન ગ્લાયકોલ $[C_2H_4(OH)_2]$ નું આણ્વીય દળ $(2 \times 12) + (6 \times 1) + (2 \times 16) = 62 \ g/mol$ છે.
મોલાલિટી $(m)$ એટલે દ્રાવ્યના મોલ પ્રતિ કિલોગ્રામ દ્રાવક.
ઈથીલીન ગ્લાયકોલના મોલ $= \frac{222.6 \ g}{62 \ g/mol} = 3.59 \ mol$.
દ્રાવક (પાણી) નું દળ $= 200 \ g = 0.2 \ kg$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{3.59 \ mol}{0.2 \ kg} = 17.95 \ m$.

(A) સાંદ્રતાના જે એકમોમાં કદનો સમાવેશ થાય છે તે તાપમાન પર આધારિત છે કારણ કે તાપમાન સાથે કદ બદલાય છે.
$Molarity (M)$ એ દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
દ્રાવણનું કદ તાપમાન સાથે બદલાતું હોવાથી,$Molarity$ પણ તાપમાન સાથે બદલાય છે.
$Molality$,$Mole fraction$ અને $Mass percentage$ જેવા અન્ય એકમો દળ પર આધારિત છે,જે તાપમાનથી સ્વતંત્ર છે.

(B) આપેલ છે: મોલારિટી $(M) = 2.05 \ mol \ L^{-1}$,ઘનતા $(d) = 1.02 \ g \ mL^{-1}$.
એસિટીક એસિડ $(CH_3COOH)$ નું આણ્વીય દળ = $60 \ g \ mol^{-1}$.
$1 \ L$ દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનું દળ = $2.05 \ mol \times 60 \ g \ mol^{-1} = 123 \ g$.
$1 \ L$ દ્રાવણનું દળ = $1000 \ mL \times 1.02 \ g \ mL^{-1} = 1020 \ g$.
દ્રાવક (પાણી) નું દળ = $1020 \ g - 123 \ g = 897 \ g = 0.897 \ kg$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{2.05 \ mol}{0.897 \ kg} \approx 2.28 \ mol \ kg^{-1}$.

(B) દ્રાવ્ય (આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ) નું કદ = $125 \, cm^3$.
દ્રાવણનું કુલ કદ = $175 \, cm^3$.
કદ અંશ = $\frac{\text{દ્રાવ્યનું કદ}}{\text{દ્રાવણનું કુલ કદ}} = \frac{125}{175} = 0.714$.
કદ ટકાવારી = $\text{કદ અંશ} \times 100 = 0.714 \times 100 = 71.4\%$.
આમ,કદ અંશ $0.714$ અને કદ ટકાવારી $71.4\%$ છે.

(C) મંદન માટેનું સૂત્ર $N_1V_1 = N_2V_2$ છે.
અહીં,$N_1 = 0.5 \ N$ (અર્ધ સપ્રમાણ),$V_1 = 200 \ cc$.
$N_2 = 0.1 \ N$ (દશાંશ સપ્રમાણ),$V_2 = ?$.
કિંમતો મૂકતા: $0.5 \times 200 = 0.1 \times V_2$.
$V_2 = \frac{0.5 \times 200}{0.1} = 1000 \ cc$.
ઉમેરવા પડતા પાણીનું કદ $V_2 - V_1 = 1000 - 200 = 800 \ cc$ થાય.

(C) મંદન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N_1V_1 = N_2V_2$
અહીં,$N_1 = 36 \ N$,$V_1 = 50 \ mL$,$V_2 = 50 \ mL + 50 \ mL = 100 \ mL$.
$36 \times 50 = N_2 \times 100$
$N_2 = \frac{1800}{100} = 18 \ N$.
$H_2SO_4$ માટે,n-ફેક્ટર $(n)$ $2$ છે.
$M = \frac{N}{n}$ હોવાથી,$M = \frac{18}{2} = 9 \ M$.

(D) $HCl$ ના મોલ $(n)$ ની ગણતરી: $n = \frac{w}{m} = \frac{3.65 \ g}{36.5 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
પાણીના મોલ $(N)$ ની ગણતરી: $N = \frac{W}{M} = \frac{16.2 \ g}{18 \ g/mol} = 0.9 \ mol$.
$HCl$ ના મોલ-અંશ $(X_{HCl})$ ની ગણતરી: $X_{HCl} = \frac{n}{n + N} = \frac{0.1}{0.1 + 0.9} = \frac{0.1}{1.0} = 0.1$.

(C) પ્રથમ,સ્ટોક દ્રાવણની મોલારિટી $(M_1)$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણો: $M = \frac{\% \, (w/w) \times d \times 10}{Molar \, Mass}$.
$M_1 = \frac{29.2 \times 1.25 \times 10}{36.5} = \frac{365}{36.5} = 10 \, M$.
હવે,મંદન સમીકરણનો ઉપયોગ કરો: $M_1V_1 = M_2V_2$.
$10 \, M \times V_1 = 0.4 \, M \times 200 \, mL$.
$V_1 = \frac{0.4 \times 200}{10} = 8 \, mL$.

(B) આપેલ છે: યુરિયાનું દળ $= 0.0100 \ g$.
યુરિયાનું આણ્વીય દળ $[(NH_2)_2CO] = 60 \ g/mol$.
યુરિયાના મોલની સંખ્યા $= \frac{0.0100 \ g}{60 \ g/mol} = 1.667 \times 10^{-4} \ mol$.
પાણીનું કદ $= 0.3000 \ m^3 = 300 \ L = 300,000 \ mL$.
પાણીની ઘનતા $1 \ g/mL$ હોવાથી,પાણીનું દળ $= 300,000 \ g = 300 \ kg$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{1.667 \times 10^{-4} \ mol}{300 \ kg} = 5.55 \times 10^{-7} \ m$.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પો મુજબ,ગણતરીમાં $0.3000 \ m^3$ ને બદલે $0.3000 \ L$ કદ લેવામાં આવ્યું છે. જો કદ $= 0.3000 \ L$ હોય,તો દળ $= 0.3 \ kg$ થાય અને $m = \frac{1.667 \times 10^{-4}}{0.3} = 5.55 \times 10^{-4} \ m$ થાય.

(D) $ppm$ માં સાંદ્રતા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$ppm = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવણનું દળ}} \times 10^6$
$ppm = \frac{10 \ g}{1000 \ g} \times 10^6$
$ppm = 0.01 \times 10^6 = 10,000 \ ppm$

(A) $10\% (w/v)$ ગ્લુકોઝના દ્રાવણનો અર્થ એ છે કે $100 \, \text{mL}$ દ્રાવણમાં $10 \, \text{g}$ ગ્લુકોઝ ઓગળેલ છે.
ગ્લુકોઝનું આણ્વીય દળ $180 \, \text{g/mol}$ છે.
$2 \, \text{mole}$ ગ્લુકોઝનું દળ $= 2 \times 180 = 360 \, \text{g}$.
જો $10 \, \text{g}$ ગ્લુકોઝ $100 \, \text{mL}$ દ્રાવણમાં હોય,તો $360 \, \text{g}$ ગ્લુકોઝ માટેનું કદ:
$\text{Volume} = \frac{100}{10} \times 360 = 3600 \, \text{mL} = 3.6 \, \text{litre}$.

(D) $1 \, \text{mole}$ ગ્લુકોઝ $= 180 \, \text{g}$ (ગ્લુકોઝનું આણ્વીય દળ).
$\text{સાંદ્રતા } (\% \, w/v) = \frac{\text{દ્રાવ્યનું વજન (g)}}{\text{દ્રાવણનું કદ (mL)}} \times 100$
આપેલ છે,$10 = \frac{180 \, \text{g}}{\text{દ્રાવણનું કદ (mL)}} \times 100$
$\text{દ્રાવણનું કદ (mL)} = \frac{180 \times 100}{10} = 1800 \, \text{mL}$
$\text{દ્રાવણનું કદ (L)} = \frac{1800}{1000} = 1.8 \, \text{L}$

(D) દ્રાવણની ટકાવારી સાંદ્રતા દ્રાવ્ય અને દ્રાવકની ભૌતિક સ્થિતિના આધારે વિવિધ રીતે દર્શાવી શકાય છે:
$1$. દળ ટકાવારી $(w/w)$: $\frac{\text{દ્રાવ્યનું વજન}}{\text{દ્રાવણનું વજન}} \times 100$
$2$. દળ/કદ ટકાવારી $(w/v)$: $\frac{\text{દ્રાવ્યનું વજન}}{\text{દ્રાવણનું કદ}} \times 100$
$3$. કદ ટકાવારી $(v/v)$: $\frac{\text{દ્રાવ્યનું કદ}}{\text{દ્રાવણનું કદ}} \times 100$
આ તમામ સૂત્રો દ્રાવણની ટકાવારી સાંદ્રતા દર્શાવવાની માન્ય રીતો હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) સાંદ્ર દ્રાવણના મિલી-ઇક્વિવેલન્ટ $(Meq.)$ $= 1600 \times 0.2050 = 328$.
ધારો કે મંદ કર્યા પછીનું અંતિમ કદ $V \, mL$ છે.
મંદ દ્રાવણના મિલી-ઇક્વિવેલન્ટ $= 0.20 \times V$.
મંદન દરમિયાન મિલી-ઇક્વિવેલન્ટની સંખ્યા અચળ રહેતી હોવાથી,$328 = 0.20 \times V$.
$V$ માટે ગણતરી કરતા,$V = \frac{328}{0.20} = 1640 \, mL$.
ઉમેરવા પડતા પાણીનું કદ એ અંતિમ કદ અને પ્રારંભિક કદનો તફાવત છે: $1640 \, mL - 1600 \, mL = 40 \, mL$.

(A) આપેલ છે: $93\% \ (w/v)$ $H_2SO_4$ એટલે $100 \ mL$ દ્રાવણમાં $93 \ g$ $H_2SO_4$ હાજર છે.
તેથી,$1000 \ mL$ $(1 \ L)$ દ્રાવણમાં $H_2SO_4$ નું દળ $930 \ g$ થશે.
$H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $= 98 \ g/mol$.
$H_2SO_4$ ના મોલ $= \frac{930}{98} \approx 9.49 \ mol$.
મોલારિટી $(M) = \frac{9.49}{1} = 9.49 \ M$.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પો મોલાલિટી દર્શાવે છે. ઘનતા $d = 1.84 \ g/mL$ નો ઉપયોગ કરીને મોલાલિટી $(m)$ ગણતા:
દ્રાવણનું દળ $= 1840 \ g$.
દ્રાવકનું દળ $= 1840 - 930 = 910 \ g = 0.91 \ kg$.
મોલાલિટી $(m) = \frac{9.49}{0.91} \approx 10.43 \ m$.

(A) $25\%$ દ્રાવણ એટલે $100 \ g$ દ્રાવણમાં $25 \ g$ દ્રાવ્ય.
$40\%$ દ્રાવણ એટલે $100 \ g$ દ્રાવણમાં $40 \ g$ દ્રાવ્ય.
$300 \ g$ દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનું દળ $= \frac{25 \times 300}{100} = 75 \ g$.
$400 \ g$ દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનું દળ $= \frac{40 \times 400}{100} = 160 \ g$.
દ્રાવ્યનું કુલ દળ $= 75 + 160 = 235 \ g$.
દ્રાવણનું કુલ દળ $= 300 + 400 = 700 \ g$.
વજનથી ટકાવારી $= \frac{235}{700} \times 100 = 33.57\%$.

(A) મોલાલિટી $(m)$ ની વ્યાખ્યા $1 \ kg$ $(1000 \ g)$ દ્રાવકમાં ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે કરવામાં આવે છે.
તેથી,$1$ મોલલ દ્રાવણમાં $1000 \ g$ દ્રાવકમાં $1$ મોલ દ્રાવ્ય હોય છે.

(A) પગલું $1$: બેન્ઝિન $(C_6H_6)$ અને ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ નું આણ્વીય દળ ગણો.
$M(C_6H_6) = (6 \times 12) + (6 \times 1) = 78 \ g/mol$.
$M(C_6H_5CH_3) = (7 \times 12) + (8 \times 1) = 92 \ g/mol$.
પગલું $2$: દરેક ઘટકના મોલની સંખ્યા ગણો.
$n(C_6H_6) = \frac{7.8 \ g}{78 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
$n(C_6H_5CH_3) = \frac{46.0 \ g}{92 \ g/mol} = 0.5 \ mol$.
પગલું $3$: બેન્ઝિનના મોલ અંશ $(x_{benzene})$ ગણો.
$x_{benzene} = \frac{n(C_6H_6)}{n(C_6H_6) + n(C_6H_5CH_3)} = \frac{0.1}{0.1 + 0.5} = \frac{0.1}{0.6} = \frac{1}{6}$.

(B) મોલારીટી $(M)$ ગણવા માટેનું સૂત્ર: $M = \frac{\% \text{w/w} \times d \times 10}{M_w}$
અહીં,$\% \text{w/w} = 98$,$d = 1.8 \ g/mL$,અને $H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $(M_w)$ = $98 \ g/mol$
$M = \frac{98 \times 1.8 \times 10}{98} = 18 \ M$
તેથી,સાચો જવાબ $18 \ M$ છે.

(B) $1 \ ppm$ (દસ લાખમાં ભાગ) એટલે કે દ્રાવણના $10^6 \ g$ માં દ્રાવ્યનો $1 \ g$ ભાગ.
આપેલ છે,$CHCl_3$ ની સાંદ્રતા $= 15 \ ppm$.
આનો અર્થ એ છે કે પાણીના નમૂનાના $10^6 \ g$ માં $15 \ g$ $CHCl_3$ હાજર છે.
દળ ટકાવારી $= \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવણનું દળ}} \times 100$.
દળ ટકાવારી $= \frac{15}{10^6} \times 100 = 15 \times 10^{-4} = 1.5 \times 10^{-3} \%$.

(C) દ્રાવ્ય (યુરિયા) નું દળ = $120 \, g$
યુરિયાનું આણ્વીય દળ = $60 \, g/mol$
યુરિયાના મોલ = $\frac{120}{60} = 2 \, mol$
દ્રાવક (પાણી) નું દળ = $1000 \, g$
દ્રાવણનું કુલ દળ = $120 \, g + 1000 \, g = 1120 \, g$
દ્રાવણની ઘનતા = $1.15 \, g/mL$
દ્રાવણનું કદ = $\frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{1120}{1.15} \, mL = \frac{1.12}{1.15} \, L$
મોલારિટી $(M)$ = $\frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ (L માં)}} = \frac{2}{1.12 / 1.15} = \frac{2 \times 1.15}{1.12} \approx 2.05 \, M$

(B) મોલારીટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
આપેલ છે:
$H_2O_2$ નું દળ = $5.0 \ g$
દ્રાવણનું કદ = $100 \ mL = 0.1 \ L$
$H_2O_2$ નો અણુભાર = $34 \ g/mol$
પગલું $1$: $H_2O_2$ ના મોલની ગણતરી.
મોલ = $\frac{\text{દળ}}{\text{અણુભાર}} = \frac{5.0 \ g}{34 \ g/mol} \approx 0.147 \ mol$
પગલું $2$: મોલારીટીની ગણતરી.
$M = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ (લિટર માં)}} = \frac{0.147 \ mol}{0.1 \ L} = 1.47 \ M \approx 1.5 \ M$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) દરેક દ્રાવણની નોર્માલીટી $(N)$ શોધવા માટે:
$A$: $8 \ g$ $KOH$ પ્રતિ લીટર. $KOH$ નું આણ્વીય દળ $= 56 \ g/mol$. $N = \frac{8/56}{1} = 0.143 \ N$.
$B$: $1 \ N$ ફોસ્ફોરિક એસિડ $1 \ N$ તરીકે આપેલ છે.
$C$: $6 \ g$ $NaOH$ પ્રતિ $100 \ mL = 60 \ g$ પ્રતિ લીટર. $NaOH$ નું આણ્વીય દળ $= 40 \ g/mol$. $N = \frac{60/40}{1} = 1.5 \ N$.
$D$: $0.5 \ M$ $H_2SO_4$. $N = M \times \text{સંયોજકતા અવયવ} = 0.5 \times 2 = 1.0 \ N$.
કિંમતોની સરખામણી કરતા: $0.143, 1, 1.5, 1.0$. મહત્તમ કિંમત $1.5 \ N$ છે.

(A) $1$. યુરિયાના મોલની સંખ્યા શોધો: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{અણુભાર}} = \frac{120 \ g}{60 \ g/mol} = 2 \ mol$.
$2$. દ્રાવણનું કુલ દળ શોધો: $\text{દ્રાવણનું દળ} = \text{દ્રાવ્યનું દળ} + \text{દ્રાવકનું દળ} = 120 \ g + 1000 \ g = 1120 \ g$.
$3$. દ્રાવણનું કદ શોધો: $V = \frac{\text{દળ}}{\text{ઘનતા}} = \frac{1120 \ g}{1.15 \ g/mL} \approx 973.91 \ mL = 0.97391 \ L$.
$4$. મોલારિટીની ગણતરી: $M = \frac{n}{V(L)} = \frac{2 \ mol}{0.97391 \ L} \approx 2.05 \ M$.

(B) આપેલ છે: $CHCl_3$ ની સાંદ્રતા $= 15 \ ppm$ (દળથી).
આનો અર્થ એ છે કે $10^6 \ g$ દ્રાવણમાં $15 \ g$ $CHCl_3$ હાજર છે.
દ્રાવણ મંદ હોવાથી,આપણે ધારીએ છીએ કે દ્રાવણની ઘનતા આશરે $1 \ g/mL$ છે,તેથી $10^6 \ g$ દ્રાવણનું કદ $10^6 \ mL = 1000 \ L$ થાય.
$CHCl_3$ નું આણ્વીય દળ $= 12 + 1 + 3 \times 35.5 = 119.5 \ g/mol$.
$CHCl_3$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{15 \ g}{119.5 \ g/mol} \approx 0.1255 \ mol$.
મોલારીટી $(M) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L) \text{ માં}} = \frac{0.1255 \ mol}{1000 \ L} = 1.255 \times 10^{-4} \ M$.

(B) મોલાલિટી $(X)$ એટલે $1000 \ g$ દ્રાવકમાં રહેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
અહીં,દ્રાવક (બેન્ઝિન,$C_6H_6$) નું દળ = $1000 \ g$.
બેન્ઝિનનું આણ્વીય દળ = $78 \ g/mol$.
બેન્ઝિનના મોલ = $\frac{1000}{78} \approx 12.82 \ mol$.
દ્રાવ્યના મોલ અંશ $(x_{solute})$ = $\frac{n_{solute}}{n_{solute} + n_{solvent}} = 0.2$.
ધારો કે $n_{solute} = X$.
$\frac{X}{X + 12.82} = 0.2$.
$X = 0.2X + 2.564$.
$0.8X = 2.564$.
$X = \frac{2.564}{0.8} = 3.205 \approx 3.2$.

(B) દ્રાવણની સાંદ્રતા દર્શાવતા એકમો જેમાં કદનો સમાવેશ થાય છે (જેમ કે મોલારીટી,નોર્માલીટી અને ગ્રામ પ્રતિ લીટર) તે તાપમાન પર આધાર રાખે છે કારણ કે તાપમાન સાથે કદ બદલાય છે.
મોલાલીટી $(m)$ ને દ્રાવકના પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
દળ તાપમાન સાથે બદલાતું ન હોવાથી,મોલાલીટી તાપમાનથી સ્વતંત્ર છે.

(D) વિધાન $(1)$ ખોટું છે કારણ કે મોલારીટી એટલે પ્રતિ લીટર $solution$ માં દ્રાવ્યના મોલ.
વિધાન $(2)$ ખોટું છે કારણ કે $Na_2CO_3$ માટે $n$-ફેક્ટર $2$ છે,તેથી $Normality = 2 \times Molarity$.
વિધાન $(3)$ માં મોલાલિટી $(m)$ ની વ્યાખ્યા સાચી છે પણ જો તેને મોલારીટી તરીકે દર્શાવવામાં આવે તો તે ખોટું છે.
વિધાન $(4)$ સાચું છે. મોલ અંશનો ગુણોત્તર $\frac{x_A}{x_B} = \frac{n_A}{n_B}$ થાય છે.

(C) મોલારિટી $(M)$,ઘનતા ($d$ in $g \ mL^{-1}$) અને વજનથી ટકાવારી $(w/w\%)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$M = \frac{w/w\% \times d \times 10}{\text{Molar mass}}$
આપેલ છે:
$M = 3.60 \ M$
$w/w\% = 29\%$
$\text{Molar mass} = 98 \ g \ mol^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$3.60 = \frac{29 \times d \times 10}{98}$
$3.60 = \frac{290 \times d}{98}$
$d = \frac{3.60 \times 98}{290}$
$d = \frac{352.8}{290} \approx 1.2165 \ g \ mL^{-1}$
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,આપણને $d \approx 1.22 \ g \ mL^{-1}$ મળે છે.

(B) મોલારિટી એ દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે. $M = \frac{n}{V(L)}$.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ ઉષ્મીય પ્રસરણને કારણે દ્રાવણનું કદ $(V)$ વધે છે.
ચોક્કસ કે $V$ છેદમાં હોવાથી,$V$ માં વધારો થવાથી મોલારિટી $(M)$ માં ઘટાડો થાય છે.

(D) સાંદ્રતા $10\% (W/V)$ આપેલ છે,જેનો અર્થ છે કે $100 \ mL$ દ્રાવણમાં $10 \ g$ $H_2SO_4$ ઓગળેલ છે.
સપ્રમાણતા $(N) = \frac{\text{દ્રાવ્યનું વજન (g)}}{\text{દ્રાવ્યનું તુલ્ય વજન} \times \text{દ્રાવણનું કદ (L)}}$.
$H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $98 \ g/mol$ છે. તે દ્વિ-બેઝિક એસિડ હોવાથી,તેનો n-ફેક્ટર $2$ છે.
$H_2SO_4$ નું તુલ્ય વજન = $\frac{98}{2} = 49 \ g/eq$.
દ્રાવણનું કદ = $100 \ mL = 0.1 \ L$.
$N = \frac{10}{49 \times 0.1} = \frac{10}{4.9} \approx 2.04 \ N$.
તેથી,આશરે સપ્રમાણતા $2$ થાય.

(B) મિશ્રણની મોલારિટી નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $M_3 = \frac{M_1V_1 + M_2V_2}{V_1 + V_2}$
આપેલ છે:
$M_1 = 0.5 \ M$,$V_1 = 800 \ mL$
$M_2 = 1 \ M$,$V_2 = 200 \ mL$
કુલ કદ $V_3 = V_1 + V_2 = 800 \ mL + 200 \ mL = 1000 \ mL$
કિંમતો મૂકતા:
$M_3 = \frac{(0.5 \times 800) + (1 \times 200)}{1000}$
$M_3 = \frac{400 + 200}{1000} = \frac{600}{1000} = 0.6 \ M$

(D) દ્રાવ્ય $(CH_3COOH)$ નું દળ = $5 \ g$.
$CH_3COOH$ નું આણ્વીય દળ = $60 \ g/mol$.
દ્રાવ્યના મોલ = $\frac{5}{60} \approx 0.0833 \ mol$.
દ્રાવક (ઈથેનોલ) નું કદ = $1000 \ mL$.
દ્રાવકનું દળ = $\text{ઘનતા} \times \text{કદ} = 0.789 \ g/mL \times 1000 \ mL = 789 \ g = 0.789 \ kg$.
મોલાલિટી $(m)$ = $\frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{0.0833 \ mol}{0.789 \ kg} \approx 0.1056 \ m \approx 0.106 \ m$.

(C) શુદ્ધ પ્રવાહીની મોલારીટી $(M)$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણી શકાય: $M = \frac{d \times 1000}{M_w}$.
અહીં,$d$ એ $g/cc$ માં ઘનતા છે અને $M_w$ એ $HCl$ નું મોલર દળ છે.
$HCl$ નું મોલર દળ = $1 + 35.5 = 36.5 \, g/mol$.
આપેલ ઘનતા $d = 1.17 \, g/cc$.
$M = \frac{1.17 \times 1000}{36.5} = \frac{1170}{36.5} \approx 32.05 \, M$.

(C) મોલારીટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના પ્રતિ લિટર દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા: $M = \frac{n}{V} = \frac{w}{MW \times V}$.
અહીં વજન $(w)$ અને કદ $(V)$ બંને માટે સમાન હોવાથી,$M \propto \frac{1}{MW}$.
$NaCl$ નું આણ્વીય દળ $23 + 35.5 = 58.5 \ g/mol$ છે.
$KCl$ નું આણ્વીય દળ $39 + 35.5 = 74.5 \ g/mol$ છે.
$NaCl$ નું આણ્વીય દળ $(58.5 \ g/mol)$ એ $KCl$ ના આણ્વીય દળ $(74.5 \ g/mol)$ કરતા ઓછું હોવાથી,$NaCl$ ના દ્રાવણની મોલારીટી $KCl$ ના દ્રાવણ કરતા વધારે હશે.

(A) દ્રાવણનું કુલ વજન $= \text{એસ્પીરીનનું વજન} + \text{પાણીનું વજન} = 3.65 \, g + 25.08 \, g = 28.73 \, g$.
એસ્પીરીનનો વજન અંશ $= \frac{\text{એસ્પીરીનનું વજન}}{\text{દ્રાવણનું કુલ વજન}} = \frac{3.65 \, g}{28.73 \, g} \approx 0.127$.
એસ્પીરીનની વજન ટકાવારી $= \text{વજન અંશ} \times 100 = 0.127 \times 100 = 12.7\%$.

(C) $1 \, m$ (મોલલ) દ્રાવણ એટલે $1000 \, g$ દ્રાવક (પાણી) માં $1 \, \text{mole}$ દ્રાવ્ય ઓગળેલું છે.
દ્રાવ્યના મોલ $(n)$ = $1 \, \text{mol}$.
દ્રાવકનું દળ $(W)$ = $1000 \, g$.
પાણી $(H_2O)$ નું મોલર દળ = $18 \, g/mol$.
દ્રાવકના મોલ $(N)$ = $\frac{1000}{18} = 55.55 \, \text{mol}$.
દ્રાવ્યના મોલ અંશ $(x)$ = $\frac{n}{n + N} = \frac{1}{1 + 55.55} = \frac{1}{56.55} \approx 0.0177 \approx 0.018$.

(C) મંદન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $M_1V_1 = M_2V_2$
અહીં,$M_1 = 3.0 \ M$,$M_2 = 1.0 \ M$,અને $V_2 = 1.0 \ L = 1000 \ mL$.
કિંમતો મૂકતા: $3.0 \times V_1 = 1.0 \times 1000$
$V_1 = \frac{1000}{3} \ mL = 333.3 \ mL$.

(D) મિશ્રણમાં ઘટકની સપ્રમાણતા $N_{final} = \frac{N_1V_1 + N_2V_2}{V_{total}}$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે.
અહીં,આપણને અંતિમ મિશ્રણમાં ખાસ કરીને $H_2SO_4$ ની સપ્રમાણતા પૂછવામાં આવી છે.
$H_2SO_4$ નું પ્રારંભિક કદ $(V_2)$ = $200 \ mL$.
$H_2SO_4$ ની પ્રારંભિક સપ્રમાણતા $(N_2)$ = $0.6 \ N$.
મિશ્રણનું કુલ કદ $(V_{total})$ = $100 \ mL + 200 \ mL = 300 \ mL$.
$H_2SO_4$ નું પ્રમાણ (મિલી-તુલ્યમાં) અચળ રહે છે કારણ કે તે $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$N_{final} \times V_{total} = N_2 \times V_2$.
$N_{final} = \frac{0.6 \ N \times 200 \ mL}{300 \ mL} = \frac{120}{300} \ N = 0.4 \ N$.