Gujarati

Translation Questions in Gujarati

Class 12 Biology · Molecular Basis of Inheritance · Translation

178+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 178 questions in Gujarati

51
EasyMCQ
જ્યારે એક $mRNA$ સાથે એક કરતાં વધારે રિબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય ત્યારે રચાતા સંકુલને શું કહે છે?
A
પોલીસોમ
B
પોલીમર
C
પોલીમોર
D
પોલીપેપ્ટાઇડ

Solution

(A) ભાષાંતરણ (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,એક જ $mRNA$ અણુ સાથે અનેક રિબોઝોમ્સ જોડાઈ શકે છે,જેથી એક જ પોલીપેપ્ટાઇડની ઘણી નકલો એકસાથે બનાવી શકાય છે. આ રચનાને પોલીસોમ અથવા પોલીરિબોઝોમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ $mRNA$ નું પ્રોટીનમાં કાર્યક્ષમ ભાષાંતરણ કરવામાં મદદ કરે છે.
52
EasyMCQ
જ્યારે એક $mRNA$ શૃંખલા સાથે એક કરતાં વધારે રિબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય,ત્યારે તે સંકુલને શું કહે છે?
A
પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ
B
પોલીસોમ
C
પોલીપેપ્ટાઇડ
D
પોલીસેકેરાઇડ

Solution

(B) ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,એક જ $mRNA$ અણુ સાથે અનેક રિબોઝોમ્સ જોડાઈ શકે છે,જેથી એક જ પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલાની ઘણી નકલો એકસાથે બનાવી શકાય.
આ જટિલ રચના,જે $mRNA$ શૃંખલા અને તેની સાથે જોડાયેલા અનેક રિબોઝોમ્સની બનેલી હોય છે,તેને પોલીસોમ અથવા પોલીરાઈબોઝોમ કહેવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિ આનુવંશિક માહિતીનું પ્રોટીનમાં કાર્યક્ષમ રૂપાંતરણ શક્ય બનાવે છે.
53
MediumMCQ
પ્રોટીનના પ્રાથમિક બંધારણના નિર્માણની પ્રક્રિયા કોના દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે?
A
જનીનો
B
કાર્બોદિતો
C
લિપિડ્સ
D
અંતઃસ્ત્રાવો

Solution

(A) પ્રોટીનનું પ્રાથમિક બંધારણ એ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં એમિનો એસિડના રેખીય ક્રમ દ્વારા નક્કી થાય છે.
આ ક્રમ કોષના $DNA$ માં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
જનીનો એ $DNA$ ના એવા ખંડો છે જે ચોક્કસ પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટેની સૂચનાઓ પૂરી પાડે છે.
તેથી,પ્રોટીનના પ્રાથમિક બંધારણના નિર્માણની પ્રક્રિયા જનીનો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
54
EasyMCQ
$tRNA$ માં કેટલા ન્યૂક્લિઓટાઈડને પ્રતિસંકેત (anticodon) કહેવામાં આવે છે?
A
$2$
B
$4$
C
$3$
D
$13$

Solution

(C) $tRNA$ અણુમાં એક પ્રતિસંકેત લૂપ (anticodon loop) હોય છે,જે $3$ નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ (ન્યૂક્લિઓટાઈડ) ની શૃંખલા ધરાવે છે જે $mRNA$ શૃંખલા પરના વિશિષ્ટ સંકેત (codon) ને પૂરક હોય છે.
આ $3$ ન્યૂક્લિઓટાઈડને સામૂહિક રીતે પ્રતિસંકેત (anticodon) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $3$ છે.
55
EasyMCQ
$t-RNA$ અણુ સામાન્ય રીતે કેટલા ન્યુક્લિઓટાઇડ ધરાવે છે?
A
$15$
B
$25$
C
$75$
D
$125$

Solution

(C) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) અણુ એ એક નાનો $RNA$ અણુ છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે સામાન્ય રીતે $RNA$ ની એક શૃંખલાનો બનેલો હોય છે જે ચોક્કસ ક્લોવરલીફ (cloverleaf) બંધારણમાં ગૂંચવાયેલી હોય છે.
$t-RNA$ અણુની લંબાઈ સામાન્ય રીતે $73$ થી $93$ ન્યુક્લિઓટાઇડની વચ્ચે હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$75$ એ $t-RNA$ અણુની લંબાઈ માટે સૌથી સચોટ પ્રતિનિધિ મૂલ્ય છે.
56
MediumMCQ
પ્રતિસંકેતો (anticodons) ધરાવનાર $RNA$ કયું છે?
A
$m-RNA$
B
$t-RNA$
C
$r-RNA$
D
$D-RNA$

Solution

(B) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) એ એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેમાં એક એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $m-RNA$ પરના કોડ સાથે પૂરક બેઝ ધરાવે છે. ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$t-RNA$ નો એન્ટિકોડોન $m-RNA$ પરના અનુરૂપ કોડોન સાથે જોડાય છે,જેથી યોગ્ય એમિનો એસિડ રિબોઝોમ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
57
MediumMCQ
કયો $RNA$ કોષરસમાંથી ચોક્કસ એમિનો ઍસિડને ગ્રહણ કરી રિબોઝોમ પર ગોઠવવા માટે જવાબદાર છે?
A
$t-RNA$
B
$m-RNA$
C
$r-RNA$
D
$s-RNA$

Solution

(A) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) ભાષાંતરની પ્રક્રિયા દરમિયાન એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં એક એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $m-RNA$ પરના કોડોનને ઓળખે છે અને તેના $3'$ છેડા પર એમિનો ઍસિડ માટે ચોક્કસ જોડાણ સ્થાન હોય છે.
તે કોષરસમાંથી ચોક્કસ એમિનો ઍસિડને ગ્રહણ કરે છે અને તેને રિબોઝોમ પર લાવે છે,જ્યાં તેઓ $m-RNA$ દ્વારા નિર્દિષ્ટ ક્રમમાં ગોઠવાય છે અને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બનાવે છે.
58
MediumMCQ
$m-RNA$ જનીનિક માહિતી $DNA$ માંથી નીચેનામાંથી કોના સંશ્લેષણ માટે લઈ જાય છે?
A
કાર્બોદિત સંશ્લેષણ
B
ચોક્કસ પ્રોટીન સંશ્લેષણ
C
ચોક્કસ લિપિડ સંશ્લેષણ
D
ચોક્કસ ઉત્સેચક સંશ્લેષણ

Solution

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં $DNA$ માંથી $m-RNA$ પર જનીનિક માહિતીનું પ્રતિલેખન (transcription) થાય છે.
$m-RNA$ (મેસેન્જર $RNA$) એક ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે જે કોષકેન્દ્રમાંથી જનીનિક સંકેતને કોષરસમાં આવેલા રિબોઝોમ્સ સુધી લઈ જાય છે.
રિબોઝોમ્સ પર,આ સંકેતનું ભાષાંતર (translation) એમિનો એસિડની ચોક્કસ શૃંખલામાં થાય છે,જે પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બનાવે છે,જે એક ચોક્કસ પ્રોટીન છે.
જોકે ઉત્સેચકો પ્રોટીન જ છે,પરંતુ $m-RNA$ નું મુખ્ય કાર્ય સામાન્ય રીતે પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરવાનું છે,તેથી વિકલ્પ $B$ સૌથી સચોટ અને વ્યાપક જવાબ છે.
59
MediumMCQ
$m-RNA$ ની કાર્યપૂર્તિ થતાં તેનું શું થાય છે?
A
તે અદ્રાવ્ય પદાર્થ સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
B
તે કોષદીવાલ પર જોવા મળે છે.
C
તે કોષકેન્દ્રમાં જોવા મળે છે.
D
તે કોષરસમાં વિઘટન પામે છે.

Solution

(D) ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી,પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે $m-RNA$ અણુની જરૂર રહેતી નથી.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,$m-RNA$ નું કોષરસમાં રહેલા રાઈબોન્યુક્લિએઝ (ribonucleases) ઉત્સેચકો દ્વારા વિઘટન થાય છે.
આ વિઘટનની પ્રક્રિયા જનીન અભિવ્યક્તિના નિયમન માટે અને ન્યુક્લિઓટાઈડ્સને ભવિષ્યની પ્રત્યાંકન (transcription) પ્રક્રિયા માટે પુનઃઉપયોગમાં લેવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે.
60
MediumMCQ
એન્ટિકોડોન (Anticodons) એટલે શું?
A
ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ
B
ત્રણ ન્યુક્લિયોસાઇડ્સ
C
$64$ માંથી ત્રણ ન્યુક્લિયોસાઇડ્સ
D
$64$ માંથી ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ

Solution

(A) એન્ટિકોડોન એ $tRNA$ અણુ પર આવેલ ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો ક્રમ છે.
આ ક્રમ ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન $mRNA$ પર હાજર ચોક્કસ કોડોન (codon) સાથે પૂરક બેઝ જોડી બનાવે છે.
તેથી,એન્ટિકોડોન ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો બનેલો હોય છે.
61
MediumMCQ
$t-RNA$ નું કાર્ય શું છે?
A
તે $m-RNA$ ને સક્રિય કરે છે.
B
તે $m-RNA$ પરના સંકેત મુજબ કોષરસમાંથી એમિનોઍસિડને રિબોઝોમ સુધી લઈ જાય છે.
C
તે એમિનોઍસિડને જોડે છે.
D
તે પ્રતિસંકેતો (anticodons) ને ગોઠવે છે.

Solution

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) નું મુખ્ય કાર્ય એડેપ્ટર અણુ તરીકે કામ કરવાનું છે.
ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$t-RNA$ એ $m-RNA$ ટેમ્પલેટ પર હાજર આનુવંશિક સંકેતને વાંચે છે.
તે $m-RNA$ પરના કોડોન (સંકેત) ને અનુરૂપ ચોક્કસ એમિનોઍસિડને કોષરસમાંથી રિબોઝોમ સુધી લઈ જાય છે,જ્યાં પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાનું સંશ્લેષણ થાય છે.
આમ,$t-RNA$ એ $m-RNA$ શૃંખલા અને એમિનોઍસિડ શૃંખલા વચ્ચે સેતુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
62
MediumMCQ
ટ્રાન્સફર $RNA$ $(tRNA)$ નું કાર્ય શું છે?
A
પ્રોટીન સંશ્લેષણ.
B
તે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન ચોક્કસ પ્રકારના એમિનો એસિડને ગ્રહણ કરે છે અને તેને $mRNA$ ટેમ્પલેટ પર ગોઠવે છે.
C
તે જનીનિક સંકેતો ધરાવે છે.
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં.

Solution

(B) ટ્રાન્સફર $RNA$ $(tRNA)$ નું મુખ્ય કાર્ય પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એડેપ્ટર અણુ તરીકે કામ કરવાનું છે.
તે ચોક્કસ એમિનો એસિડને ઓળખે છે અને તેને રિબોઝોમ સુધી પહોંચાડે છે.
તેમાં એન્ટિકોડોન હોય છે જે $mRNA$ શૃંખલા પરના પૂરક કોડોન સાથે બેઝ-પેર બનાવે છે,જેથી પ્રોટીન નિર્માણની પ્રક્રિયામાં યોગ્ય એમિનો એસિડ ઉમેરાય છે.
63
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્રોટીન-સંશ્લેષણનો ઘટક નથી?
A
$m-RNA$
B
$t-RNA$
C
$r-RNA$
D
$FAD$

Solution

(D) પ્રોટીન-સંશ્લેષણ (ભાષાંતરણ) માં ત્રણ મુખ્ય પ્રકારના $RNA$ નો સમાવેશ થાય છે: $m-RNA$ (મેસેન્જર $RNA$),$t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$),અને $r-RNA$ (રાઈબોઝોમલ $RNA$).
$m-RNA$ એ $DNA$ માંથી આનુવંશિક સંકેત લાવે છે.
$t-RNA$ ચોક્કસ એમિનો એસિડને રાઈબોઝોમ સુધી લાવે છે.
$r-RNA$ એ રાઈબોઝોમનું બંધારણીય અને ઉદ્દીપકીય કેન્દ્ર બનાવે છે.
$FAD$ (ફ્લેવિન એડેનાઈન ડાયન્યુક્લિઓટાઈડ) એ ચયાપચયની રેડોક્સ પ્રતિક્રિયાઓમાં,જેમ કે ક્રેબ્સ ચક્રમાં સામેલ સહઉત્સેચક છે,અને તે પ્રોટીન-સંશ્લેષણની પ્રક્રિયાનો ઘટક નથી.
64
MediumMCQ
બેક્ટેરિયલ કોષમાં નીચેનામાંથી કયું એક ઉદ્દીપક તરીકે પણ કાર્ય કરે છે?
A
$5S\ rRNA$
B
$snRNA$
C
$hnRNA$
D
$23S\ rRNA$

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
બેક્ટેરિયલ કોષ (આદિકોષકેન્દ્રી) માં,$70S$ રિબોઝોમ એક મોટો $50S$ સબયુનિટ અને એક નાનો $30S$ સબયુનિટ ધરાવે છે.
$50S$ સબયુનિટમાં $23S\ rRNA$ હોય છે,જે રાઈબોઝાઈમ તરીકે કાર્ય કરે છે.
રાઈબોઝાઈમ એ એક $RNA$ અણુ છે જે ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા ધરાવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$23S\ rRNA$ પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એમિનો એસિડ વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણને ઉદ્દીપ્ત કરે છે,જેને પેપ્ટાઈડિલ ટ્રાન્સફરેઝ સક્રિયતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેની સરખામણીમાં,$snRNA$ અને $hnRNA$ મુખ્યત્વે સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જોવા મળે છે,અને $5S\ rRNA$ એ રિબોઝોમનો બંધારણીય ઘટક છે.
65
MediumMCQ
બેક્ટેરિયામાં નીચેનામાંથી કયું $rRNA$ બંધારણીય $RNA$ તેમજ રાઈબોઝાઈમ તરીકે કાર્ય કરે છે ($S\ rRNA$ માં)?
A
$5$
B
$18$
C
$23$
D
$5.8$

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
બેક્ટેરિયામાં,$23S\ rRNA$ એ મોટા રાઈબોઝોમલ સબયુનિટ $(50S)$ નો એક ઘટક છે.
તે રાઈબોઝોમના બંધારણીય ઘટક તરીકે કાર્ય કરે છે અને રાઈબોઝાઈમ તરીકે પણ કામ કરે છે (ખાસ કરીને,તે પેપ્ટિડિલ ટ્રાન્સફરેઝ પ્રવૃત્તિ ધરાવે છે),જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એમિનો એસિડ વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણને ઉત્પ્રેરિત કરે છે.
66
EasyMCQ
$RNA$ ની એક શૃંખલા સાથે જોડાયેલા રિબોઝોમ્સના સંકુલને શું કહેવામાં આવે છે?
A
પોલિપેપ્ટાઈડ
B
ઓકાઝાકી ટુકડા
C
પોલિસોમ
D
પોલિમર

Solution

(C) ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,એક જ $mRNA$ અણુ સાથે ઘણા રિબોઝોમ્સ જોડાઈ શકે છે,જેથી એક જ પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલાની ઘણી નકલો એકસાથે બનાવી શકાય. આ રચના,જેમાં $mRNA$ ની એક શૃંખલા સાથે ઘણા રિબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે,તેને પોલિરાઈબોઝોમ અથવા પોલિસોમ કહેવામાં આવે છે.
67
MediumMCQ
કઈ એન્ટિબાયોટિક બેક્ટેરિયલ પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન $tRNA$ અને $mRNA$ વચ્ચેની આંતરક્રિયાને અવરોધે છે?
A
ટેટ્રાસાયક્લિન
B
એરિથ્રોમાઈસિન
C
નિયોમાઈસિન
D
સ્ટ્રેપ્ટોમાઈસિન

Solution

(C) નિયોમાઈસિન એ એક બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે જે સૌપ્રથમ $Streptomyces \, fradiae$ ના સ્ટ્રેનમાંથી અલગ કરવામાં આવી હતી।
તે ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બંને પ્રકારના બેક્ટેરિયા સામે અસરકારક છે।
તેની કાર્ય કરવાની પદ્ધતિ $70S$ (પ્રોકેરિયોટિક) રાઈબોઝોમ પર પ્રોટીન સંશ્લેષણને પસંદગીયુક્ત રીતે અવરોધવાની છે।
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો, તે ભાષાંતર (translation) પ્રક્રિયા દરમિયાન $mRNA$ અને $tRNA$ વચ્ચેની આંતરક્રિયાને અવરોધે છે, જેનાથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાનું નિર્માણ અટકી જાય છે।
68
MediumMCQ
પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં એમિનો એસિડનો ક્રમ કોના ક્રમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે?
A
$rRNA$
B
$tRNA$
C
$mRNA$
D
$cDNA$

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$mRNA$ (મેસેન્જર $RNA$) $DNA$ માંથી આનુવંશિક માહિતીને રાઈબોઝોમ્સ સુધી લઈ જાય છે,જ્યાં પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે.
$mRNA$ માં ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો ક્રમ ટ્રિપ્લેટમાં ગોઠવાયેલો હોય છે જેને કોડોન્સ કહેવામાં આવે છે,જેમાંથી દરેક ચોક્કસ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે.
ભાષાંતર (translation) દરમિયાન,પૂરક એન્ટિકોડોન્સ ધરાવતા $tRNA$ અણુઓ સંબંધિત એમિનો એસિડને $mRNA$ ટેમ્પલેટ પર લાવે છે,જેથી એમિનો એસિડ $mRNA$ ના ક્રમ મુજબ જોડાય છે.
$rRNA$ રાઈબોઝોમ્સનું બંધારણીય અને ઉદ્દીપકીય કેન્દ્ર બનાવે છે,જ્યારે $cDNA$ એ $RNA$ ટેમ્પલેટમાંથી સંશ્લેષિત પૂરક $DNA$ છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણની ભાષાંતર પ્રક્રિયામાં સીધી રીતે સામેલ નથી.
69
MediumMCQ
$t-RNA$ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે એન્ટિકોડોન ધરાવે છે.
B
તે એમિનો એસિડ સ્વીકારનાર છેડો ધરાવે છે.
C
$t-RNA$ દરેક એમિનો એસિડ માટે વિશિષ્ટ હોતા નથી.
D
સ્ટોપ કોડોન્સ માટે કોઈ $t-RNA$ હોતા નથી.

Solution

(C) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) એ એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે એન્ટિકોડોન લૂપ ધરાવે છે જે $mRNA$ પરના કોડોન સાથે પૂરક હોય છે.
તે એમિનો એસિડ સ્વીકારનાર છેડો ($3'$ છેડા પર) ધરાવે છે,જેની સાથે ચોક્કસ એમિનો એસિડ જોડાય છે.
$t-RNA$ દરેક એમિનો એસિડ માટે અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે; દરેક એમિનો એસિડ માટે ઓછામાં ઓછો એક વિશિષ્ટ $t-RNA$ હોય છે.
સ્ટોપ કોડોન્સ ($UAA$,$UAG$,$UGA$) માટે કોઈ $t-RNA$ હોતા નથી,તેથી જ તેઓ સમાપ્તિ સંકેત તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,વિધાન કે '$t-RNA$ દરેક એમિનો એસિડ માટે વિશિષ્ટ હોતા નથી' તે ખોટું છે.
70
MediumMCQ
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણની શરૂઆત દરમિયાન $tRNA$ દ્વારા કયો અણુ વહન કરવામાં આવે છે?
A
વેલિન
B
એલેનાઈન
C
મિથિઓનાઈન
D
ટ્રિપ્ટોફેન

Solution

(C) સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણની શરૂઆત $Methionine$ એમિનો એસિડથી થાય છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોથી વિપરીત,જ્યાં પ્રારંભિક $tRNA$ એ $N-formylmethionine$ વહન કરે છે,સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં એક વિશિષ્ટ પ્રારંભિક $tRNA$ હોય છે જે $AUG$ પ્રારંભિક સંકેત (start codon) પર $Methionine$ $(Met-tRNA_i^{Met})$ લાવે છે.
તેથી,સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણની શરૂઆત દરમિયાન $tRNA$ દ્વારા વહન પામતો અણુ $Methionine$ છે.
71
MediumMCQ
બેક્ટેરિયામાં નીચેનામાંથી કયું રાઈબોઝાઈમ (ribozyme) તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$23S \, rRNA$
B
$tRNA$
C
$mRNA$
D
ઉપરનામાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) બેક્ટેરિયામાં,ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયામાં એમિનો એસિડ વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધનું નિર્માણ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $50S$ મોટા રાઈબોઝોમલ સબયુનિટના ઘટક એવા $23S \, rRNA$ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
આ $rRNA$ અણુ ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા ધરાવતું હોવાથી,તેને રાઈબોઝાઈમ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$23S \, rRNA$ બેક્ટેરિયામાં ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે.
72
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું બૅક્ટરિયલ કોષમાં ઉદ્દીપક (catalyst) તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$snRNA$
B
$hnRNA$
C
$23S$ $rRNA$
D
$5S$ $rRNA$

Solution

(C) બૅક્ટરિયલ કોષમાં,$23S$ $rRNA$ એ રાઈબોઝાઈમ (ribozyme) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે એક એવું $RNA$ અણુ છે જે જૈવિક ઉદ્દીપક તરીકે કામ કરે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન પેપ્ટિડિલ ટ્રાન્સફરેઝ (peptidyl transferase) પ્રવૃત્તિ માટે જવાબદાર છે,જે રાઈબોઝોમમાં એમિનો એસિડ વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધ બનાવવાનું ઉદ્દીપન કરે છે.
73
MediumMCQ
ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયા એ ..... છે.
A
રિબોઝોમનું સંશ્લેષણ
B
પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ
C
$DNA$ નું સંશ્લેષણ
D
$RNA$ નું સંશ્લેષણ

Solution

(B) ભાષાંતર (Translation) એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં $mRNA$ માં રહેલી આનુવંશિક માહિતીનો ઉપયોગ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા (પ્રોટીન) બનાવવા માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયા કોષરસમાં રિબોઝોમ પર થાય છે,જ્યાં $tRNA$ અણુઓ $mRNA$ ના કોડોન ક્રમ મુજબ ચોક્કસ એમિનો એસિડ લાવે છે.
તેથી,ભાષાંતર એ મૂળભૂત રીતે પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે.
74
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શું પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સંકળાયેલ નથી?
A
પ્રત્યાંકન
B
પ્રારંભ
C
પ્રલંબન
D
સમાપ્તિ

Solution

(A) પ્રોટીન સંશ્લેષણ,જેને ભાષાંતર $(Translation)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે: $Initiation$ (પ્રારંભ),$Elongation$ (પ્રલંબન) અને $Termination$ (સમાપ્તિ).
પ્રત્યાંકન $(Transcription)$ એ $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $RNA$ સંશ્લેષણ કરવાની પ્રક્રિયા છે,જે ભાષાંતર પહેલાં કોષકેન્દ્રમાં થાય છે.
તેથી,પ્રત્યાંકન એ પ્રોટીન સંશ્લેષણનો તબક્કો નથી,પરંતુ તે એક પૂર્વગામી પ્રક્રિયા છે.
75
EasyMCQ
પ્રતિસંકેત (Anticodon) એ અજોડ બેઈઝની ત્રિપુટી છે જે નીચેનામાંથી કોના પર જોવા મળે છે?
A
$mRNA$
B
$rRNA$
C
$tRNA$
D
$sRNA$

Solution

(C) પ્રતિસંકેત (Anticodon) એ ટ્રાન્સફર $RNA$ $(tRNA)$ અણુ પર રહેલા ત્રણ ન્યુક્લિઓટાઈડનો ક્રમ છે,જે આનુવંશિક સંકેતનો એક ભાગ બનાવે છે.
તે મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ પરના પૂરક સંકેત (Codon) સાથે જોડાય છે.
પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન,$tRNA$ નો પ્રતિસંકેત $mRNA$ ના સંકેત સાથે બેઈઝ-જોડી બનાવે છે જેથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં યોગ્ય એમિનો એસિડ ઉમેરાય.
તેથી,પ્રતિસંકેત $tRNA$ પર હાજર હોય છે.
76
MediumMCQ
$RNA$ જે એમિનો એસિડના સંગ્રહમાંથી ચોક્કસ એમિનો એસિડને ગ્રહણ કરે છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન તેને રિબોઝોમ પર લઈ જાય છે,તેને શું કહે છે?
A
$m-RNA$
B
$t-RNA$
C
$r-RNA$
D
$RNA$

Solution

(B) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $m-RNA$ પરના કોડોનને ઓળખે છે અને તેનો $3'$ છેડો તે કોડોનને અનુરૂપ ચોક્કસ એમિનો એસિડને વહન કરે છે.
આમ,તે કોષરસમાંથી એમિનો એસિડને ગ્રહણ કરે છે અને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાના નિર્માણ માટે તેને રિબોઝોમ સુધી પહોંચાડે છે.
77
MediumMCQ
$m-RNA$ ના એક્ઝોન (exon) ભાગમાં ............. માટે સંકેત હોય છે.
A
પ્રોટીન
B
લિપિડ
C
કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ
D
ફૉસ્ફોલિપિડ

Solution

(A) સુકોષકેન્દ્રી જનીનોમાં,કોડિંગ ધરાવતા અનુક્રમોને એક્ઝોન (exons) કહેવામાં આવે છે,જ્યારે બિન-કોડિંગ અનુક્રમોને ઇન્ટ્રોન (introns) કહેવામાં આવે છે.
અનુલેખન (transcription) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,એક્ઝોન અને ઇન્ટ્રોન બંનેનું $pre-mRNA$ માં રૂપાંતરણ થાય છે.
ત્યારબાદ,સ્પ્લાઈસિંગ (splicing) ની પ્રક્રિયા દ્વારા,ઇન્ટ્રોનને દૂર કરવામાં આવે છે અને એક્ઝોનને જોડીને પરિપક્વ $mRNA$ બનાવવામાં આવે છે.
આ પરિપક્વ $mRNA$ માં આનુવંશિક માહિતી હોય છે જેનું ભાષાંતર (translation) થઈને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બને છે,જે અંતે પ્રોટીન બનાવે છે.
78
MediumMCQ
આદિકોષકેન્દ્રીઓમાં ભાષાન્તર (Translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,નીચેનામાંથી કયા તબક્કા માટે $GTP$ અણુની જરૂર પડે છે?
A
$m-RNA$ નું ફોર્માઇલ-મિથિઓનીલ $t-RNA$ સાથે $30S$ રિબોઝોમલ પેટા એકમમાં જોડાણ
B
પ્રારંભિક સંકુલ (initiation complex) સાથે $50S$ રિબોઝોમલ પેટા એકમનું જોડાણ
C
ફોર્માઇલ-મિથિઓનીલ $t-RNA$ નું નિર્માણ
D
$30S$ રિબોઝોમલ પેટા એકમનું $m-RNA$ સાથે જોડાણ

Solution

(B) આદિકોષકેન્દ્રી ભાષાન્તરની શરૂઆતમાં,પ્રારંભિક સંકુલના નિર્માણમાં ઘણા તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. $30S$ રિબોઝોમલ પેટા એકમ $m-RNA$ સાથે જોડાય છે.
$2$. પ્રારંભિક $t-RNA$ (ફોર્માઇલ-મિથિઓનીલ $t-RNA$) પ્રારંભિક સંકેત (start codon) સાથે જોડાય છે.
$3$. $50S$ રિબોઝોમલ પેટા એકમનું $30S$ પ્રારંભિક સંકુલ સાથે જોડાણ થવા માટે ઉર્જાની જરૂર પડે છે,જે $GTP$ અણુના જળવિભાજન દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
તેથી,$GTP$ અણુની ખાસ જરૂરિયાત $50S$ રિબોઝોમલ પેટા એકમને પ્રારંભિક સંકુલ સાથે જોડવા માટે હોય છે.
79
MediumMCQ
બેક્ટેરિયામાં નીચેનામાંથી કયું $rRNA$ બંધારણીય $RNA$ તરીકે અને રિબોઝાઇમ તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$5S \, rRNA$
B
$18S \, rRNA$
C
$23S \, rRNA$
D
$5.8S \, rRNA$

Solution

(C) બેક્ટેરિયામાં,$23S \, rRNA$ એ $50S$ મોટા રિબોઝોમલ સબયુનિટનો એક ઘટક છે. તે બંધારણીય $RNA$ તરીકે કાર્ય કરે છે અને રિબોઝાઇમ તરીકે પણ કાર્ય કરે છે (ચોક્કસ રીતે,તે પેપ્ટિડિલ ટ્રાન્સફરેઝ પ્રવૃત્તિ ધરાવે છે) જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એમિનો એસિડ વચ્ચે પેપ્ટાઇડ બોન્ડના નિર્માણને ઉત્પ્રેરિત કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
80
EasyMCQ
ટ્રાન્સફર $RNA$ $(tRNA)$ અણુનું $3D$ બંધારણ કેવું દેખાય છે?
A
$L$-આકારનું
B
$E$-આકારનું
C
$Y$-આકારનું
D
$S$-આકારનું

Solution

(A) $tRNA$ નું દ્વિતીયક બંધારણ સામાન્ય રીતે ક્લોવરલીફ (cloverleaf) મોડેલ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. જોકે,તેના વાસ્તવિક $3D$ બંધારણમાં,$tRNA$ અણુ એક સુવ્યવસ્થિત $L$-આકારની રચનામાં ગૂંચવાયેલું હોય છે. આ $3D$ આકાર પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં તેના કાર્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે,જે તેને રિબોઝોમ અને $mRNA$ ટેમ્પલેટ બંને સાથે જોડાવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
81
MediumMCQ
વિધાન: $mRNA$ તેના $3'$ છેડા દ્વારા રિબોઝોમ સાથે જોડાય છે.
કારણ: $mRNA$ માં $F-$ કેપ્સ્યુલર ન્યુક્લિઓટાઇડ અને લેગિંગ સિક્વન્સના બેઝ હોય છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી હોય.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી ન હોય.
C
જો વિધાન સાચું હોય પરંતુ કારણ ખોટું હોય.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા હોય.

Solution

(D) વિધાન ખોટું છે કારણ કે $mRNA$ રિબોઝોમ સાથે તેના $5'$ છેડા પર જોડાય છે,ખાસ કરીને પ્રોકેરિયોટ્સમાં શાઇન-ડાલગાર્નો સિક્વન્સ અથવા યુકેરિયોટ્સમાં $5'$ કેપ પર,$3'$ છેડા પર નહીં.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે $mRNA$ ની રચનામાં '$F-$ કેપ્સ્યુલર ન્યુક્લિઓટાઇડ' જેવું કંઈ હોતું નથી.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
82
MediumMCQ
વિધાન: પ્રતિકૃતિ (Replication) અને પ્રત્યાંકન (Transcription) કોષકેન્દ્રમાં થાય છે,પરંતુ ભાષાંતર (Translation) કોષરસમાં થાય છે.
કારણ: $mRNA$ કોષકેન્દ્રમાંથી કોષરસમાં સ્થળાંતરિત થાય છે,જ્યાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે રિબોઝોમ્સ અને એમિનો એસિડ ઉપલબ્ધ હોય છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $DNA$ પ્રતિકૃતિ અને પ્રત્યાંકન કોષકેન્દ્રની અંદર થાય છે. પ્રત્યાંકન પછી,$mRNA$ પ્રક્રિયા પામીને કોષકેન્દ્રમાંથી કોષરસમાં બહાર નીકળે છે. કોષરસમાં,$mRNA$ રિબોઝોમ્સ સાથે જોડાય છે,જ્યાં ઉપલબ્ધ એમિનો એસિડ અને $tRNA$ નો ઉપયોગ કરીને ભાષાંતર (પ્રોટીન સંશ્લેષણ) થાય છે. $DNA$ થી $RNA$ અને $RNA$ થી પ્રોટીન સુધીની આનુવંશિક માહિતીના આ પ્રવાહને સેન્ટ્રલ ડોગ્મા કહેવામાં આવે છે. કારણ કે કારણ એ સમજાવે છે કે ભાષાંતર કોષરસમાં કેમ થાય છે (જરૂરી મશીનરીની હાજરીને કારણે),તેથી વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
83
Medium
ભાષાંતર (Translation) દરમિયાન રિબોઝોમના બે આવશ્યક કાર્યો જણાવો.

Solution

(N/A) ભાષાંતર દરમિયાન રિબોઝોમના મહત્વના કાર્યો નીચે મુજબ છે:
$1$. રિબોઝોમ એ સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે જ્યાં વ્યક્તિગત એમિનો એસિડમાંથી પ્રોટીન સંશ્લેષણ થાય છે. તે બે પેટા એકમો (subunits) નું બનેલું છે. નાનો પેટા એકમ $mRNA$ ના સંપર્કમાં આવે છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ સંકુલ બનાવે છે,જ્યારે મોટો પેટા એકમ $tRNA$ અને એમિનો એસિડ માટે જોડાણ સ્થાન પૂરું પાડે છે.
$2$. રિબોઝોમ પેપ્ટાઈડ બંધ બનાવવા માટે ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે,બેક્ટેરિયામાં $23S$ $rRNA$ એ રાઈબોઝાઈમ (ribozyme) તરીકે કાર્ય કરે છે જે પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
84
Medium
$t-RNA$ અનુકૂલક અણુ તરીકેની કાર્ય પદ્ધતિ સંક્ષિપ્તમાં સમજાવો.

Solution

(N/A) ફ્રાન્સિસ ક્રિકના મત મુજબ,જનીન સંકેતને વાંચવા અને તેને એમિનો ઍસિડ સાથે જોડવા માટે એક ચોક્કસ ક્રિયાવિધિ હોય છે.
એમિનો ઍસિડમાં એવી કોઈ સંરચનાત્મક વિશિષ્ટતા હોતી નથી કે જેના દ્વારા તે જનીન સંકેતને સીધી રીતે ઓળખી શકે.
તેથી,તેમણે એક એવા અનુકૂલક અણુની હાજરીનું અનુમાન કર્યું જે એક તરફ જનીન સંકેતને વાંચી શકે અને બીજી તરફ ચોક્કસ એમિનો ઍસિડ સાથે જોડાઈ શકે.
$t-RNA$ (જેને અગાઉ $s-RNA$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું) આ અનુકૂલક અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$t-RNA$ માં એક પ્રતિસંકેત લૂપ (anticodon loop) હોય છે,જેમાં $m-RNA$ પરના સંકેતને પૂરક બેઇઝ આવેલા હોય છે,અને તેમાં એમિનો ઍસિડ સ્વીકાર છેડો (amino acid acceptor end) હોય છે,જેના પર ચોક્કસ એમિનો ઍસિડ જોડાય છે.
દરેક એમિનો ઍસિડ માટે વિશિષ્ટ $t-RNA$ હોય છે. પ્રારંભ માટે એક અલગ વિશિષ્ટ $t-RNA$ હોય છે,જેને પ્રારંભિક $t-RNA$ (initiator $t-RNA$) કહેવામાં આવે છે. સમાપ્તિ સંકેતો (stop codons) માટે કોઈ $t-RNA$ હોતા નથી.
$t-RNA$ ની દ્વિતીયક સંરચના ક્લોવર (clover) પર્ણ જેવી દેખાય છે,પરંતુ વાસ્તવિક ત્રિ-પરિમાણીય સંરચનામાં $t-RNA$ ઊંધા $L$ આકારનો અણુ છે.
Solution diagram
85
Medium
પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં ભાષાંતર (Translation) ના તબક્કાઓની વિગતવાર ચર્ચા કરો.

Solution

(N/A) ભાષાંતર એ એવી પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે જેમાં એમિનો ઍસિડના બહુલીકરણ (Polymerisation)થી પોલિપેપ્ટાઇડ શૃંખલાનું નિર્માણ થાય છે.
એમિનો ઍસિડનો ક્રમ $m-RNA$ પર આવેલા બેઇઝના અનુક્રમ પર આધાર રાખે છે.
એમિનો ઍસિડ પેપ્ટાઇડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે. પેપ્ટાઇડ બંધના નિર્માણ માટે શક્તિની આવશ્યકતા રહેલી હોય છે,તેથી પ્રથમ તબક્કામાં એમિનો ઍસિડ $ATP$ ની હાજરીમાં સક્રિય થાય છે.
આ પ્રક્રિયાને $t-RNA$ નું આવેશીકરણ (charging of $t-RNA$) અથવા $t-RNA$ એમિનો એસિલેશન કહે છે. જ્યારે બે આવેશિત $t-RNA$ અણુઓ એકબીજાની નજીક આવે છે,ત્યારે તેમની વચ્ચે પેપ્ટાઇડ બંધનું નિર્માણ થાય છે. ઉત્પ્રેરકની હાજરીમાં પેપ્ટાઇડ બંધ બનવાનો દર ઝડપી થાય છે.
કોષીય ફેક્ટરી જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે તે રિબોઝોમ છે. તે સંરચનાત્મક $RNAs$ અને આશરે $80$ વિભિન્ન પ્રોટીનથી બનેલું છે. તેની નિષ્ક્રિય અવસ્થામાં તે બે પેટા એકમો ધરાવે છે: મોટો પેટા એકમ અને નાનો પેટા એકમ.
જ્યારે નાનો પેટા એકમ $m-RNA$ સાથે સંકળાય છે ત્યારે $m-RNA$ માંથી પ્રોટીન બનવાની ભાષાંતર પ્રક્રિયાની શરૂઆત થાય છે. મોટા પેટા એકમમાં બે સ્થાન હોય છે,જેનાથી એમિનો ઍસિડ જોડાઈને નજીક આવી પોલિપેપ્ટાઇડ બંધ બનાવે છે.
રિબોઝોમ પેપ્ટાઇડ બંધના નિર્માણમાં ઉત્પ્રેરક ($23S$ $r-RNA$ બૅક્ટરિયામાં ઉત્સેચક - રિબોઝાઇમ) તરીકે વર્તે છે.
$m-RNA$ માં ભાષાંતરણ એકમ (translational unit) એ $RNA$ નો અનુક્રમ છે જેના છેડા પર પ્રારંભિક સંકેત $(AUG)$ તથા સમાપ્તિ સંકેત (stop codon) જોવા મળે છે જે પોલિપેપ્ટાઇડનું સંકેતન કરે છે. $m-RNA$ માં કેટલાંક વધારાના અનુક્રમ આવેલા હોય છે જે ભાષાંતરિત નથી થતા તેને ભાષાંતર રહિત વિસ્તાર (untranslated region - $UTR$) કહે છે.
$UTR$ એ $5'$-છેડા (પ્રારંભિક સંકેત પહેલા) અને $3'$-છેડા (સમાપ્તિ સંકેત પછી) બંને પર આવેલા હોય છે,જે ભાષાંતર પ્રક્રિયા માટે જરૂરી છે.
Solution diagram
86
Medium
"જનીનોમાં ચોક્કસ લક્ષણની અભિવ્યક્તિ માટે જરૂરી માહિતી હોય છે." સમજાવો.

Solution

(N/A) જનીનો એ $DNA$ ના ખંડો છે જે ચોક્કસ પ્રોટીન અથવા ઉત્સેચકોના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી આનુવંશિક માહિતી ધરાવે છે.
આણ્વિક જીવવિજ્ઞાનના સેન્ટ્રલ ડોગ્મા (Central Dogma) મુજબ, લક્ષણની અભિવ્યક્તિ નીચેના તબક્કાઓ દ્વારા થાય છે:
$1$. પ્રત્યાંકન (Transcription): $DNA$ (જનીન) માં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતીનું $mRNA$ માં પ્રત્યાંકન થાય છે.
$2$. ભાષાંતર (Translation): ત્યારબાદ $mRNA$ નું ચોક્કસ પ્રોટીન અથવા ઉત્સેચકમાં ભાષાંતર થાય છે.
$3$. લક્ષણની અભિવ્યક્તિ: સંશ્લેષિત પ્રોટીન સીધું જ બંધારણીય ઘટક અથવા લક્ષણ તરીકે કાર્ય કરી શકે છે, અથવા ઉત્સેચક ચોક્કસ પ્રક્રિયાર્થી (substrate) પર પ્રક્રિયા કરીને નીપજ (product) બનાવે છે, જે અંતે ચોક્કસ બાહ્ય સ્વરૂપના લક્ષણ તરીકે પ્રદર્શિત થાય છે.
Solution diagram
87
Medium
વ્યાખ્યા/સમજૂતી આપો:
$1.$ વાહક $\text{RNA}$ $(t\text{-RNA})$
$2.$ રિબોઝોમલ $\text{RNA}$ $(r\text{-RNA})$

Solution

(N/A) $1.$ વાહક $\text{RNA}$ $(t\text{-RNA})$: તે એક અનુકૂલન અણુ (adapter molecule) છે,જે એક છેડે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેના સંકેતનું વાચન કરે છે અને બીજા છેડે વિશિષ્ટ એમિનો ઍસિડ સાથે જોડાય છે.
$2.$ રિબોઝોમલ $\text{RNA}$ $(r\text{-RNA})$: તે રિબોઝોમનો બંધારણીય ઘટક છે. તે ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉત્સેચક (ribozyme) તરીકે કાર્ય કરે છે.
88
Easy
ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયાની વિગતવાર ચર્ચા કરો.

Solution

(N/A) ભાષાંતર એટલે એમિનો એસિડના પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા પોલીપેપ્ટાઈડ બનાવવાની પ્રક્રિયા. રિબોઝોમ એ પ્રોટીન સંશ્લેષણનું સ્થાન છે. એમિનો એસિડ એક બંધ દ્વારા જોડાય છે જેને પેપ્ટાઈડ બંધ કહેવામાં આવે છે. પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ માટે ઉર્જાની જરૂર પડે છે. તેથી,પ્રથમ તબક્કામાં જ એમિનો એસિડ $ATP$ ની હાજરીમાં સક્રિય થાય છે અને તેમના સંબંધિત $tRNA$ સાથે જોડાય છે—આ પ્રક્રિયાને સામાન્ય રીતે $tRNA$ નું સક્રિયકરણ અથવા ચાર્જિંગ,અથવા વધુ ચોક્કસ રીતે $tRNA$ નું એમિનોએસાયલેશન કહેવામાં આવે છે.
જો આવા બે ચાર્જ થયેલા $tRNA$ ને પૂરતા નજીક લાવવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધનું નિર્માણ ઉર્જાની દ્રષ્ટિએ અનુકૂળ બને છે. ઉદ્દીપકની હાજરી પેપ્ટાઈડ બંધ બનવાનો દર વધારે છે. પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર કોષીય ફેક્ટરી રિબોઝોમ છે. રિબોઝોમ બંધારણીય $RNAs$ અને લગભગ $80$ વિવિધ પ્રોટીનનું બનેલું છે. તેની નિષ્ક્રિય સ્થિતિમાં,તે બે પેટા એકમો તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે: એક મોટો પેટા એકમ અને એક નાનો પેટા એકમ.
જ્યારે નાનો પેટા એકમ $mRNA$ ને મળે છે,ત્યારે $mRNA$ નું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે. મોટા પેટા એકમમાં બે સ્થાનો હોય છે જ્યાં અનુગામી એમિનો એસિડ જોડાઈ શકે છે અને આમ પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ માટે એકબીજાની પૂરતા નજીક આવી શકે છે. રિબોઝોમ પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ માટે ઉદ્દીપક (બેક્ટેરિયામાં $23S$ $rRNA$ એ ઉત્સેચક-રાઈબોઝાઈમ છે) તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
$mRNA$ માં ભાષાંતર એકમ એ $RNA$ નો ક્રમ છે જે પ્રારંભિક કોડોન $(AUG)$ અને સમાપ્તિ કોડોન દ્વારા ઘેરાયેલો હોય છે અને પોલીપેપ્ટાઈડ માટે કોડ કરે છે. $mRNA$ માં કેટલાક વધારાના ક્રમ પણ હોય છે જેનું ભાષાંતર થતું નથી અને તેને અનટ્રાન્સલેટેડ રીજન $(UTR)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. $UTRs$ એ $5^{\prime}$-છેડા (પ્રારંભિક કોડોન પહેલાં) અને $3^{\prime}$-છેડા (સમાપ્તિ કોડોન પછી) બંને પર હાજર હોય છે. તેઓ કાર્યક્ષમ ભાષાંતર પ્રક્રિયા માટે જરૂરી છે.
શરૂઆત માટે,રિબોઝોમ $mRNA$ સાથે પ્રારંભિક કોડોન $(AUG)$ પર જોડાય છે જે ફક્ત પ્રારંભિક $tRNA$ દ્વારા જ ઓળખાય છે. રિબોઝોમ પ્રોટીન સંશ્લેષણના વિસ્તરણ તબક્કા તરફ આગળ વધે છે. આ તબક્કા દરમિયાન,$tRNA$ સાથે જોડાયેલા એમિનો એસિડના સંકુલ ક્રમિક રીતે $mRNA$ માં યોગ્ય કોડોન સાથે $tRNA$ એન્ટિકોડોન સાથે પૂરક બેઝ જોડી બનાવીને જોડાય છે. રિબોઝોમ $mRNA$ પર કોડોનથી કોડોન તરફ આગળ વધે છે.
Solution diagram
89
EasyMCQ
ભાષાંતર (Translation) નો પ્રથમ તબક્કો કયો છે?
A
એન્ટી-કોડોનની ઓળખ
B
$mRNA$ નું રિબોઝોમ સાથે જોડાણ
C
$DNA$ અણુની ઓળખ
D
$tRNA$ નું એમિનોએસાયલેશન

Solution

(D) ભાષાંતરની પ્રક્રિયામાં $mRNA$ ટેમ્પલેટમાંથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાનું સંશ્લેષણ થાય છે. આ પ્રક્રિયાનો પ્રથમ તબક્કો $tRNA$ નું 'ચાર્જિંગ' છે,જેને $tRNA$ નું એમિનોએસાયલેશન પણ કહેવામાં આવે છે. આ તબક્કા દરમિયાન,$ATP$ ની હાજરીમાં ચોક્કસ એમિનો એસિડ તેમના સંબંધિત $tRNA$ અણુઓ સાથે જોડાય છે. આ સક્રિયકરણ ભાષાંતરના અનુગામી તબક્કાઓ,જેમ કે પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ માટે આવશ્યક છે.
90
EasyMCQ
ભાષાંતર (ટ્રાન્સલેશન) નો પ્રથમ તબક્કો કયો છે?
A
$mRNA$ સાથે રીબોઝોમનું જોડાણ
B
$DNA$ અણુની ઓળખ
C
$tRNA$ નું એમિનોએસાયલેશન
D
એન્ટી-કોડોનની ઓળખ

Solution

(C) ભાષાંતરની પ્રક્રિયામાં $mRNA$ માંથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાનું સંશ્લેષણ થાય છે.
વાસ્તવિક ભાષાંતર શરૂ થાય તે પહેલાં,$tRNA$ ને તેના વિશિષ્ટ એમિનો એસિડ સાથે જોડાવું (ચાર્જ કરવું) જરૂરી છે.
આ પ્રક્રિયાને $tRNA$ નું એમિનોએસાયલેશન અથવા $tRNA$ નું ચાર્જિંગ કહેવામાં આવે છે.
આ માટે વિશિષ્ટ એમિનોએસાયલ-$tRNA$ સિન્થેટેઝ ઉત્સેચકો અને $ATP$ ની હાજરી જરૂરી છે.
એકવાર $tRNA$ ચાર્જ થઈ જાય,પછી તે રીબોઝોમ પર ભાષાંતરની પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈ શકે છે.
91
Medium
$tRNA$ ને એડેપ્ટર અણુ તરીકે વર્ણવો.

Solution

(N/A) ભાષાંતર (translation) દરમિયાન જનીનિક કોડને વાંચી શકે અને ચોક્કસ એમિનો એસિડ સાથે જોડાઈ શકે તેવા એડેપ્ટર અણુની હાજરીનું સૂચન ફ્રાન્સિસ ક્રિક દ્વારા $1961$ માં કરવામાં આવ્યું હતું.
$tRNA$ જનીનિક કોડ પહેલા જાણીતું હતું અને તેને $sRNA$ (દ્રાવ્ય $RNA$) કહેવામાં આવતું હતું,પરંતુ પાછળથી એડેપ્ટર અણુ તરીકે તેની ભૂમિકા નોંધવામાં આવી હતી.
$tRNA$ ની રચના:
$1$. $tRNA$ ની દ્વિતીયક રચના ક્લોવર લીફ (ત્રિપર્ણી) જેવી હોય છે.
$2$. તેની ત્રિ-પરિમાણીય રચના ઉલટા $L$-આકારના અણુ જેવી દેખાય છે.
$3$. $tRNA$ માં ચોક્કસ ભાગો હોય છે:
$(i)$ એન્ટિકોડોન લૂપ: તેમાં કોડન સાથે પૂરક બેઝ હોય છે.
$(ii)$ એમિનો એસિડ સ્વીકારનાર છેડો: આ છેડા પર એમિનો એસિડ જોડાય છે.
$(iii)$ $T$-લૂપ: તે રાઈબોઝોમ સાથે જોડાવામાં મદદ કરે છે.
$(iv)$ $D$-લૂપ: તે એમિનોએસીલ સિન્થેટેઝ સાથે જોડાવામાં મદદ કરે છે.
$(v)$ વેરિયેબલ લૂપ: તે ન્યુક્લિયોટાઈડ બંધારણ અને લંબાઈ બંનેમાં પરિવર્તનશીલ હોય છે.
દરેક એમિનો એસિડ માટે $tRNA$ વિશિષ્ટ હોય છે. પ્રારંભ (initiation) માટે,એક અન્ય વિશિષ્ટ $tRNA$ હોય છે જેને પ્રારંભક (initiator) $tRNA$ કહેવામાં આવે છે. સ્ટોપ કોડન્સ માટે કોઈ $tRNA$ હોતા નથી.
Solution diagram
92
Medium
ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયાનું વર્ણન કરો.

Solution

(A) ભાષાંતર એ એમિનો એસિડના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા પોલીપેપ્ટાઈડ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે.
એમિનો એસિડનો ક્રમ $mRNA$ માં રહેલા બેઝના ક્રમ દ્વારા નક્કી થાય છે.
એમિનો એસિડ એક બંધ દ્વારા જોડાય છે જેને પેપ્ટાઈડ બંધ કહેવામાં આવે છે.
પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ માટે ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
તેથી,પ્રથમ તબક્કામાં એમિનો એસિડ $ATP$ ની હાજરીમાં સક્રિય થાય છે અને તેમના સંબંધિત $tRNA$ સાથે જોડાય છે,આ પ્રક્રિયાને સામાન્ય રીતે $tRNA$ નું ચાર્જિંગ અથવા એમિનોએસાયલેશન કહેવામાં આવે છે.
જો આવા બે ચાર્જ થયેલા $tRNA$ ને પૂરતા નજીક લાવવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધનું નિર્માણ ઉર્જાની દ્રષ્ટિએ અનુકૂળ બને છે.
ઉત્સેચકની હાજરી પેપ્ટાઈડ બંધ બનવાની ગતિને વધારે છે.
પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર કોષીય ફેક્ટરી રિબોઝોમ છે.
રિબોઝોમ બંધારણીય $RNAs$ અને લગભગ $80$ વિવિધ પ્રોટીનનું બનેલું હોય છે.
તેની નિષ્ક્રિય સ્થિતિમાં,તે બે પેટા એકમો (સબયુનિટ્સ) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે: એક મોટો પેટા એકમ અને એક નાનો પેટા એકમ.
જ્યારે નાનો પેટા એકમ $mRNA$ સાથે જોડાય છે,ત્યારે $mRNA$ નું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.
મોટા પેટા એકમમાં બે સાઇટ્સ હોય છે જ્યાં એમિનો એસિડ જોડાય છે,જેથી તેઓ પેપ્ટાઈડ બંધ બનાવવા માટે એકબીજાની પૂરતા નજીક આવી શકે.
રિબોઝોમ પેપ્ટાઈડ બંધ બનાવવા માટે ઉત્પ્રેરક (બેક્ટેરિયામાં $23S$ $rRNA$ એ રાઈબોઝાઈમ ઉત્સેચક છે) તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
$mRNA$ માં ભાષાંતર એકમ એ $RNA$ નો ક્રમ છે જે પ્રારંભિક કોડોન $(AUG)$ અને સમાપ્તિ કોડોન (સ્ટોપ કોડોન) ની વચ્ચે હોય છે અને તે પોલીપેપ્ટાઈડ માટે કોડ કરે છે.
$mRNA$ માં કેટલાક વધારાના ક્રમ પણ હોય છે જેનું ભાષાંતર થતું નથી,જેને અનટ્રાન્સલેટેડ રીજન $(UTRs)$ કહેવામાં આવે છે.
$UTRs$ એ $5^{\prime}$-છેડા (પ્રારંભિક કોડોન પહેલાં) અને $3^{\prime}$-છેડા (સમાપ્તિ કોડોન પછી) બંને પર હાજર હોય છે.
તેઓ કાર્યક્ષમ ભાષાંતર પ્રક્રિયા માટે જરૂરી છે.
શરૂઆત (Initiation) માટે,રિબોઝોમ $mRNA$ સાથે પ્રારંભિક કોડોન $(AUG)$ પર જોડાય છે,જે ફક્ત પ્રારંભિક $tRNA$ દ્વારા જ ઓળખાય છે.
ત્યારબાદ રિબોઝોમ પ્રોટીન સંશ્લેષણના લંબાઈ વધારવાના (Elongation) તબક્કામાં આગળ વધે છે.
આ તબક્કા દરમિયાન,$tRNA$ સાથે જોડાયેલા એમિનો એસિડના સંકુલ,$tRNA$ એન્ટિકોડોન સાથે પૂરક બેઝ જોડી બનાવીને $mRNA$ માં યોગ્ય કોડોન સાથે ક્રમિક રીતે જોડાય છે.
93
Easy
વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો: પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન $tRNA$ નું એમિનો એસિડ અને $mRNA$ કોડોન બંને સાથે જોડાણ આવશ્યક છે.

Solution

(N/A) $tRNA$ પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એક 'એડેપ્ટર અણુ' તરીકે કાર્ય કરે છે. તે બે મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કરે છે:
$1$. તે કોષરસમાં રહેલા ચોક્કસ સક્રિય એમિનો એસિડને ઓળખે છે અને તેની સાથે જોડાય છે.
$2$. તે તેના એન્ટિકોડોન લૂપ દ્વારા $mRNA$ ટેમ્પલેટ પરના ચોક્કસ કોડોનને ઓળખે છે,જેથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં યોગ્ય એમિનો એસિડ ઉમેરાય તેની ખાતરી થાય છે.
જો આ બેવડું જોડાણ ન થાય,તો જનીનિક સંકેતનું સચોટ ભાષાંતર થઈ શકતું નથી,જેના પરિણામે ખોટા પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે.
94
MediumMCQ
કયા પ્રકારનો $RNA$ જનીનિક સંકેતોને વાંચવાનું કાર્ય કરે છે?
A
$tRNA$
B
$mRNA$
C
$rRNA$
D
$A$ અને $B$ બંને

Solution

(A) $tRNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) એ એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $mRNA$ પરના સંકેતોને પૂરક બેઝ ધરાવે છે.
ભાષાંતર (translation) દરમિયાન,$tRNA$ તેના એન્ટિકોડોન અને $mRNA$ ના કોડોન વચ્ચે બેઝ-પેરિંગ કરીને $mRNA$ પરના જનીનિક સંકેતોને વાંચે છે અને રિબોઝોમ પર યોગ્ય એમિનો એસિડ લાવે છે.
તેથી,$tRNA$ એ જનીનિક સંકેતોને વાંચનાર અણુ છે.
95
MediumMCQ
આદિકોષકેન્દ્રમાં $m-RNA$ નું પૂર્ણ રીતે પ્રત્યાંકન થાય તે પહેલાં જ કઈ પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જાય છે?
A
સ્વયંજનન
B
ઊલ્ટુ પ્રત્યાંકન
C
ભાષાંતર
D
આપેલ તમામ

Solution

(C) આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્ર વચ્ચે કોઈ સ્પષ્ટ વિભાજન હોતું નથી કારણ કે તેમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
પ્રત્યાંકન અને ભાષાંતર બંને એક જ કોષીય વિસ્તારમાં થાય છે.
પરિણામે,$m-RNA$ નું ભાષાંતર તે $DNA$ ટેમ્પલેટ પરથી સંપૂર્ણ રીતે પ્રત્યાંકિત થાય તે પહેલાં જ શરૂ થઈ શકે છે.
આ ઘટનાને સંયુગ્મિત પ્રત્યાંકન અને ભાષાંતર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
96
MediumMCQ
બેક્ટેરિયામાં કઈ પ્રક્રિયાઓ એકસાથે થાય છે?
A
રાઈબોન્યુક્લિઓટાઈડ પોલિમરાઈઝેશન અને એમિનો એસિડ પોલિમરાઈઝેશન
B
રાઈબોન્યુક્લિઓટાઈડ અને મોનોસેકરાઈડ પોલિમરાઈઝેશન
C
એમિનો એસિડ અને ડિઓક્સિરાઈબોન્યુક્લિઓટાઈડ પોલિમરાઈઝેશન
D
મોનોસેકરાઈડ અને એમિનો એસિડ પોલિમરાઈઝેશન

Solution

(A) બેક્ટેરિયામાં કોઈ સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર હોતું નથી અને જનીન દ્રવ્ય કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા કોષરસથી અલગ થયેલું હોતું નથી.
ટ્રાન્સક્રિપ્શન ($DNA$ માંથી $RNA$ નું સંશ્લેષણ) અને ટ્રાન્સલેશન ($mRNA$ માંથી પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ) એક જ વિસ્તારમાં એકસાથે થઈ શકે છે.
ટ્રાન્સક્રિપ્શનમાં રાઈબોન્યુક્લિઓટાઈડ પોલિમરાઈઝેશન ($mRNA$ બનાવવા માટે) અને ટ્રાન્સલેશનમાં એમિનો એસિડ પોલિમરાઈઝેશન (પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બનાવવા માટે) થાય છે.
તેથી,બેક્ટેરિયામાં આ બંને પ્રક્રિયાઓ એકસાથે થાય છે.
97
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શેમાં પૂરકતાનો સિદ્ધાંત અનુસરવામાં આવતો નથી?
A
સ્વયંજનન
B
પ્રત્યાંકન
C
ભાષાંતર
D
આપેલ તમામ

Solution

(C) પૂરકતાનો સિદ્ધાંત જણાવે છે કે બેઝ ચોક્કસ રીતે જોડી બનાવે છે (દા.ત.,$A$ ની સામે $T$ અથવા $U$,અને $G$ ની સામે $C$).
$DNA$ સ્વયંજનનમાં,નવી શૃંખલા ટેમ્પલેટ શૃંખલાની પૂરકતાના આધારે સંશ્લેષિત થાય છે.
પ્રત્યાંકનમાં,$mRNA$ એ $DNA$ ટેમ્પલેટ શૃંખલાની પૂરકતાના આધારે સંશ્લેષિત થાય છે.
ભાષાંતરમાં,$tRNA$ એન્ટીકોડોન એ $mRNA$ કોડોન સાથે પૂરકતાના આધારે જોડી બનાવે છે.
જોકે,સમગ્ર ભાષાંતરની પ્રક્રિયામાં $mRNA$ નું પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ડિકોડિંગ થાય છે,જ્યાં જનીનિક સંકેતને ટ્રિપ્લેટમાં વાંચવામાં આવે છે. રિબોઝોમ,$mRNA$ અને એમિનો એસિડ વચ્ચેની આંતરક્રિયા સમગ્ર પ્રક્રિયા માટે સરળ બેઝ-પેરિંગ પૂરકતાના નિયમનું પાલન કરતી નથી,ખાસ કરીને પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ અને $mRNA$ શૃંખલાની એમિનો એસિડ શૃંખલા સાથેની બિન-પૂરક પ્રકૃતિને કારણે. આમ,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ભાષાંતર એ એવી પ્રક્રિયા છે જ્યાં બેઝ-પેરિંગ પૂરકતાનો સીધો સિદ્ધાંત સમગ્ર કાર્યાત્મક પરિણામ માટે નિર્ધારિત પદ્ધતિ નથી.
98
MediumMCQ
ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન શું થાય છે?
A
પોલિસેકેરાઈડમાંથી એમિનો એસિડના પોલિમરનું સંશ્લેષણ
B
ન્યુક્લિઓટાઈડના પોલિમરમાંથી એમિનો એસિડના પોલિમરનું સંશ્લેષણ
C
એમિનો એસિડના પોલિમરમાંથી પોલિસેકેરાઈડનું નિર્માણ
D
એમિનો એસિડના પોલિમરમાંથી ન્યુક્લિઓટાઈડના પોલિમરનું સંશ્લેષણ

Solution

(B) ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયા એટલે $mRNA$ ટેમ્પલેટ (ન્યુક્લિઓટાઈડનો પોલિમર) માંથી પ્રોટીન (એમિનો એસિડના પોલિમર) નું સંશ્લેષણ.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$mRNA$ માં ન્યુક્લિઓટાઈડના ક્રમમાં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતીને પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં એમિનો એસિડના ક્રમમાં ભાષાંતરિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,તેમાં ન્યુક્લિઓટાઈડના પોલિમરમાંથી એમિનો એસિડના પોલિમરનું સંશ્લેષણ થાય છે.
99
MediumMCQ
કઈ પ્રક્રિયામાં આનુવંશિક માહિતીનું સ્થળાંતર થાય છે?
A
સ્વયંજનન
B
પ્રત્યાંકન
C
ભાષાંતર
D
$A$ અને $B$ બંને

Solution

(C) ભાષાંતર $(Translation)$ ની પ્રક્રિયા એ એમિનો એસિડના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા પોલીપેપ્ટાઈડ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે. એમિનો એસિડનો ક્રમ અને ગોઠવણી $mRNA$ માં રહેલા બેઝના ક્રમ દ્વારા નક્કી થાય છે. આમ,ભાષાંતરની પ્રક્રિયામાં,આનુવંશિક માહિતી $mRNA$ (ન્યુક્લિક એસિડની ભાષા) માંથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા (પ્રોટીનની ભાષા) માં સ્થળાંતરિત થાય છે.

Molecular Basis of Inheritance — Translation · Frequently Asked Questions

1Are these Molecular Basis of Inheritance questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Molecular Basis of Inheritance Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.